</titleStmt> <publicationStmt> <p/> </publicationStmt> <sourceDesc> <p/> </sourceDesc> </fileDesc> </teiHeader> <head xmlns="tag:textalign.net,2015:ns"> <name>Old Church Slavonic translation, in Cyrillic, of the Greek text of Maxims Useful for Life, part one</name> <master-location href="https://raw.githubusercontent.com/Arithmeticus/TAN-Evagrius/master/cpg6583a/cpg6583a.chu-cyrl.2008.veder.xml"/> <license which="by_4.0" licensor="kalvesmaki"/> <work which="cpg6583a"/> <vocabulary> <IRI>tag:kalvesmaki.com,2014:tan-key:evagrius</IRI> <name>General keywords associated with the TAN collection for Evagrius of Pontus</name> <location href="../TAN-voc/evagrius.TAN-voc.xml" accessed-when="2018-05-29-04:00"/> </vocabulary> <source which="Veder 2008"/> <adjustments> </adjustments> <vocabulary-key> <div-type xml:id="ch" which="chapter"/> <person xml:id="kalvesmaki" which="Joel Kalvesmaki"/> </vocabulary-key> <file-resp who="kalvesmaki"/> <resp roles="editor" who="kalvesmaki"/> <change when="2025-11-03" who="kalvesmaki">Started file</change> <to-do> </to-do> </head> <text> <!-- Concordance: E01F -> и --> <body xml:lang="chu-Cyrl"> <milestone unit="page" n="37"/> <div type="title" n="title"> <p>НАКАꙀАНѤ СѴХꙖ ПРЕꙀВѴТЕРА ІЕРОУСАЛМЬСКААГО</p> </div> <div type="ch" n="1"> <p n="1">Страхъ въ инѫ имѣи и божиѭ любъвь· и чисто къ вьсѣмъ срьдьце⁘</p> </div> <div type="ch" n="2"> <p n="2">Самого надъ собоѭ стоѩща бога вѣрѹи· ѥлькратꙑ чьто твориши⁘</p> </div> <div type="ch" n="4"> <p n="3">Радѹи сѧ ѥгда твориши добро· нъ не вꙑси сѧ· ѥда погрѧꙁениѥ на отишии бѫдетъ⁘</p> </div> <div type="ch" n="5"> <p n="4">Ѥликоже въ ꙁаконѣ прѣдъидеши· толико недостатъчьнъ сѧ съврьшениѥмь вѣждь⁘</p> </div> <div type="ch" n="6"> <p xml:id="p6" next="#p7" n="5">Вьсꙗкого дѣла коньць прѣдъ начѧломь распꙑтаи· </p> </div> <div type="ch" n="7"> <p xml:id="p7" prev="#p6" n="5">дьнь и нощь къ коньчьнѹѹмѹ же дьни въꙁираи въ инѫ⁘</p> </div> <div type="ch" n="8"> <p n="6">Не съмѣшаи сѧ съ тѣми николиже· ѩже видиши хѹлимꙑ отъ добрꙑихъ⁘</p> </div> <div type="ch" n="9"> <p n="7">Спѣши же никомѹже врѣда сътворити <milestone unit="page" n="38"/> въ своѥмь дѣлѣ⁘ </p> </div> <div type="ch" n="10"> <p n="8">Не весели сѧ цвьтѫщиими мира сего· ꙗко травьнꙑи бо ѥстъ цвѣтъ· ѥликоже имь врьпеши· толикоже ѹвѧдаѥтъ⁘</p> </div> <div type="ch" n="11"> <p n="9">Въ печальхъ благодарьстви бога· и ꙗрьмъ ти грѣховьнꙑи обльгъчитъ сѧ⁘</p> </div> <!-- 10-13 Veder = 39-42 Orelli (15-18 Kalvesmaki) --> <div type="ch" n="15"> <p n="10">Съмотримъ себе· да инѣмъ не ꙁаꙁираѥмъ· мъного бо того въ насъ· имьже инѣмъ ꙁаꙁираѥмъ⁘</p> </div> <div type="ch" n="16"> <p n="11">Ѱалъмъ въ инѫ да бѫдетъ въ ѹстѣхъ твоихъ· богъ бо мѣнимъ· прогонитъ бѣсꙑ⁘</p> </div> <div type="ch" n="17"> <p n="12">Молитва ти съ трѣꙁвѣниѥмь да бꙑваѥтъ ѹмьнꙑимь· да не тако молимъ сѧ· ꙗкоже нѣстъ богѹ годѣ⁘</p> </div> <div type="ch" n="18"> <p n="13">Въ инѫ поминаи бога· да ꙗко небо бѫдетъ ѹмъ твои⁘</p> </div> <!-- 14 Veder = 44 Orelli (20 Kalvesmaki) --> <div type="ch" n="20"> <p n="14">Съвѧжи ѩꙁꙑкъ си· мъногашьдꙑ бо иꙁвѣщаѥтъ· ѥже ѥстъ лѣпо таити⁘</p> </div> <!-- 15 Veder = 46 Orelli (22 Kalvesmaki) --> <div type="ch" n="22"> <p n="15">Добротꙑ своѥѩ таи· послѹхꙑ же житию мъногꙑ имѣи⁘</p> </div> <!-- 16-18 Veder = 48-50 Orelli (24-26 Kalvesmaki) --> <div type="ch" n="24"> <p n="16">Толико тъчиѭ даи тѣлѹ· ѥликоже трѣбѹѥтъ· а не ѥликоже похощетъ⁘</p> </div> <div type="ch" n="25"> <p n="17">Не люби питати сѧ· любъвь бо съ симь житиѥмь творитъ· вражьда же отъ него къ богѹ плодитъ сѧ⁘</p> </div> <milestone unit="page" n="39"/> <div type="ch" n="26"> <p n="18">Отвращаи сѧ житиискꙑѩ радости· та бо подъплъꙁати сѧ творитъ текѫщиимъ на съпасениѥ⁘</p> </div> <!-- 19-30 Veder = 53-64 Orelli (29-40 Kalvesmaki) --> <div type="ch" n="29"> <p n="19">Ѥликоже ѥси съгрѣшилъ· то стенаниѥмь поминаи· бꙑваѥтъ бо отътѫдѹ отъпѹщениѥ⁘</p> </div> <div type="ch" n="30"> <p n="20">Набъди ѹбогꙑѩ· ти бо ꙁа нꙑ бога молѧтъ⁘</p> </div> <div type="ch" n="31"> <p n="21">Потрѣбѣ свѧтꙑихъ приобьщаи сѧ· тѣми бо ти бѫдетъ къ богѹ приобьщениѥ⁘</p> </div> <div type="ch" n="32"> <p n="22">Въ црькъви ꙗко на небесе стѫпаи· и ничьтоже въ неи не глаголи· ни помꙑшлꙗи ꙁемльнааго⁘</p> </div> <div type="ch" n="33"> <p n="23">Оуне вьсего довълъ имѣи· ѹстѫпаи же богѹ пещи сѧ о немь· да бѫдеши въ инѫ обильнъ⁘</p> </div> <div type="ch" n="34"> <p n="24">Съпонѫ твори плъти въ благꙑихъ трѹдѣхъ⁘</p> </div> <div type="ch" n="35"> <p n="25">Пии медъ по малѹ· ѥлико бо ѥго съкрачаѥши· благодѣть ти ѥстъ· и неꙁапинаниѥ творитъ⁘</p> </div> <div type="ch" n="36"> <p n="26">Оутоли гнѣвъ· бѣсѹ бо ѥстъ отьць· ѥгда беꙁ мѣрꙑ исходитъ⁘</p> </div> <div type="ch" n="37"> <p n="27">Въ ѩꙁꙑцѣ прѣжде врача молитвѫ си имѣи⁘</p> </div> <div type="ch" n="38"> <p n="28">Попꙑ вьсѧ ѥдинако чьти· а къ добрꙑимъ подвижьникомъ тьци⁘</p> </div> <milestone unit="page" n="40"/> <div type="ch" n="39"> <p n="29">Люби божиѩ домꙑ· божии же домъ потъщи сѧ самъ сътворити⁘</p> </div> <div type="ch" n="40"> <p n="30">Въ црькъвь чѧстимъ· мѧтежь бо нꙑ вънѣшьниихъ свобаждаѥтъ⁘</p> </div> <!-- 31-35 Veder = 68-71 Orelli (44-47 Kalvesmaki) --> <div type="ch" n="44"> <p n="31">Ѥгда молитвѫ твориши· ѹмъ си къ богѹ въꙁведи· аще же и отъпадетъ· пакꙑ и горѣ въꙁведи⁘</p> </div> <div type="ch" n="45"> <p n="32">Не прѣстаѥтъ ѹмъ ꙁълꙑ помꙑслꙑ раждаѩ· а ꙁълꙑѩ мꙑсли вꙑмѣтаи· а добрꙑѩ сѣи⁘</p> </div> <div type="ch" n="46"> <p n="33">Весели сѧ съмѣрениѥмь· ѥже бо бꙑваѥтъ вꙑсость съмѣрениѥмь· то не обарꙗѥтъ сѧ· нъ великъ ѥстъ⁘</p> </div> <div type="ch" n="47"> <p n="34">Толико трѹждаи сѧ· ѥлико мощи начьнеши въсхластити плътьскꙑѩ похоти⁘</p> <p n="35">Аще недѫживъ ѥси· то на съдравиѥ тѣло си строи· а не на распꙑтаниѥ· ꙁълꙑ мꙑсли добрꙑими съкрѹшаи⁘</p> </div> <!-- 36 Veder = 73 Orelli (49 Kalvesmaki) --> <div type="ch" n="49"> <p n="36">Помꙑшлꙗи небесьнꙑихъ благꙑнь добролѣпиѥ· да ти о ꙁемльнꙑихъ не бѫдетъ никоѥѩже похоти· и ѥже ꙁемльнаꙗ красота не приидетъ ти на ѹмъ⁘</p> </div> <!-- 37-42 Veder = 75-80 Orelli (51-56 Kalvesmaki) --> <div type="ch" n="51"> <p n="37">Ꙁемльнꙑѩ мꙑсли сѣмена сѫща вражиꙗ вѣрѹи· и ꙗко мꙑсли прѣстанѫтъ· и бѣси иже на нꙑ тѹ абиѥ посрамѧтъ сѧ⁘</p> </div> <milestone unit="page" n="41"/> <div type="ch" n="52"> <p n="38">Ѹкланꙗи сѧ мънога смѣха· раслаблꙗѥтъ бо дѹшѫ· раслабѣвъши же отъ ꙁаконьнꙑѩ ѹꙁдꙑ· ѹдобь исхлащаѥтъ сѧ⁘</p> </div> <div type="ch" n="53"> <p n="39">На дѣла подобаѥтъ дѹшѫ раꙁлѫчати· ти на молитвѫ· тако бо не обрѧщетъ мънога въхода въ нꙑ диꙗволъ⁘</p> </div> <div type="ch" n="54"> <p n="40">Дѣло ꙁаконьноѥ мьни чьтениѥ кънижьноѥ· ѥгда бо ѹмъ съ ѩꙁꙑкомь хощетъ ицѣлити· то въ кънигꙑ въ инѫ да ꙁьритъ⁘</p> </div> <div type="ch" n="55"> <p n="41">Аще на дѣло рѫцѣ простираѥши· ѩꙁꙑкъ ти да поѥтъ· а ѹмъ ти да молитъ сѧ· проситъ бо отъ насъ богъ въ инѫ поминати ѥго⁘</p> </div> <div type="ch" n="56"> <p n="42">Вьсꙗко дѣло молитвоѭ печатьлѣваи· тожде дѣло о немьже ти сѧ ѹмъ на дъвоѥ не мѫтитъ⁘</p> </div> <milestone unit="page" n="42"/> <!-- 46 Veder = 94 Orelli (70 Kalvesmaki) --> <div type="ch" n="70"> <p n="46">Мати ꙁълꙑимъ лѣность· добротꙑ бо ѩже имаши крадетъ· а ихъже не имаши· не дастъ обрѣсти⁘</p> </div> <!-- 47-48 Veder = 81-83 Orelli (57-59 Kalvesmaki) --> <div type="ch" n="57"> <p n="47">Аще хощеши да ти бѫдетъ рѫчьноѥ дѣло божьствьно· а не ꙁемльно· то да ти бѫдетъ вьсе обьще съ ѹбогꙑими⁘</p> </div> <div type="ch" n="58"> <p xml:id="p59" next="#p60" n="48">Радѹи сѧ о молитвахъ свѧтꙑихъ мѫжь· </p> </div> <div type="ch" n="59"> <p xml:id="p60" prev="#p59" n="48">и по истинѣ сѫщѧ свѧтꙑ отъ дѣлъ распꙑтоваи· коѥ бо овоще отъ плода поꙁнаваѥтъ сѧ⁘</p> </div> <!-- 49-50 Veder = 85-86 Orelli (61-62 Kalvesmaki) --> <div type="ch" n="61"> <p n="49">Неꙁълобиѥ твори срьдьцемь· а чистотѫ тѣломь· то бо обоѥ сътворитъ тѧ божиѭ црькъвь⁘</p> </div> <div type="ch" n="62"> <p n="50">Такожде храни божиѭ црькъвь тѣлеснѫѭ· ꙗко творьчѫ· и сѫдити хотѧщааго· и ꙗко иконѫ тѧ чистѫ своѭ испꙑтати мꙑслѧщааго⁘</p> </div> <!-- 51-54 Veder = 88-91 Orelli (64-67 Kalvesmaki) --> <div type="ch" n="64"> <p n="51">Ѥгда тѧ оклеветаѭтъ· раꙁѹмѣи· ѥда ѥстъ чьто до тебе въ клеветѣ тои· аще ли нѣстъ· то мьни ꙗко дꙑмъ расходѧщѫ сѧ клеветѫ⁘</p> </div> <div type="ch" n="65"> <p n="52">Ѥгда обидимъ ѥси· подъбѣгаи <milestone unit="page" n="43"/> къ трьпѣнию· и трьпѣниѥ твоѥ врѣдитъ обидѧщѧѩ тѧ· и ѹстроитъ⁘</p> </div> <div type="ch" n="66"> <p n="53">Ѥгда богатьство или славѫ видиши· помꙑшлꙗи тьлѣньнꙑихъ вьсе· и ѹбѣжиши ѹдꙑ житиꙗ сего⁘</p> </div> <div type="ch" n="67"> <p n="54">Трьпи скръби· въ скръбьхъ бо добротꙑ цвьтѫтъ· ꙗко въ трьнии цвѣтъ⁘</p> </div> <!-- 55 Veder = 93 Orelli (69 Kalvesmaki) --> <div type="ch" n="69"> <p n="55">Плачи сѧ грѣшьника· въ обилии сѫща· мечь бо си сѫдьнꙑи готоваѥтъ⁘</p> </div> <!-- 56-58 Veder = 95-97 Orelli (71-73 Kalvesmaki) --> <div type="ch" n="71"> <p n="56">Ѥгда къто ꙁъло творѧ· не стꙑдитъ сѧ о немь· отѧгъча бо ѥмѹ стрѹпъ· и въ отъчааниѥ приходитъ⁘</p> </div> <div type="ch" n="72"> <p n="57">Ѥлишьдꙑ въстѫжиши· помꙑсли· колико ти правьдьнꙑимъ пакостии приходѧтъ· и приидетъ ти даръ ѥго⁘</p> </div> <div type="ch" n="73"> <p n="58">Подобаѥтъ бꙑти вьсꙗкомѹ христиꙗнѹ съмѣренѹ· а ѥже къ овѣмъ съмѣрити сѧ· а къ овѣмъ ни· то лицемѣрьнꙑихъ то ѥстъ съмѣрениѥ⁘</p> </div> <!-- 59 Veder = 100 Orelli (76 Kalvesmaki) --> <div type="ch" n="76"> <p n="59">Не бесѣдѹи съ ꙁълꙑими· они бо поѹчаѭтъ тѧ на ꙁълоѥ· а съ приобьщениѥмь ихъ стрѹпа того приобьщиши сѧ⁘</p> </div> <milestone unit="page" n="44"/> <!-- 60-61 Veder = 102-3 Orelli (78-79 Kalvesmaki) --> <div type="ch" n="78"> <p n="60">Послѹшати присно и глаголати съ добрꙑими поспѣваи· на рать бо благѫ дѹшѫ обращаѭтъ⁘</p> </div> <div type="ch" n="79"> <p n="61">Црькъвь домашьнѭѭ къжьдо насъ имѣи ѹмъ свои· да творити подобьно нꙑ ѥстъ въ неи ꙁаконꙑ црькъвьнꙑѩ⁘</p> </div> <!-- 62 Veder = 106 Orelli (82 Kalvesmaki) --> <div type="ch" n="82"> <p n="62">Ꙁълобѫ тогда въꙁненавидиши· ѥгда раꙁѹмѣѥши· ꙗко бѣсовьскъ то ѥстъ ножь на нꙑ обостренъ⁘</p> </div> <!-- 63 Veder = 108 Orelli (84 Kalvesmaki) --> <div type="ch" n="84"> <p n="63">Ѥгда съ свѧтꙑими бесѣдѹѥши· въпрашаи ихъ о дѹховьнѣмь· ѥгда ли не съ тацѣми· то тꙑ самъ дѹховьнѣ бесѣдѹи⁘</p> </div> <!-- 64 Veder = 118 Orelli (94 Kalvesmaki) --> <div type="ch" n="94"> <p n="64">же слабо живетъ· то того не приводи на съвѣтъ· иже бо сѧ о ꙁълѣ радѹѥтъ· то тъ ненавидитъ добра и съвѣта о томь не хощетъ дѣꙗти⁘</p> </div> <!-- 65 Veder = 120 Orelli (96 Kalvesmaki) --> <div type="ch" n="96"> <p n="65">Отъ вьсего ꙁъла въстѧгаи сѧ· и свѧтꙑихъ таинъ чѧсто причѧщаи сѧ· тако бо и наше тѣло христово бѫдетъ⁘</p> </div> <!-- 66 Veder = 124 Orelli (100 Kalvesmaki) --> <div type="ch" n="100"> <p n="66">Аще хощеши мѫчениꙗ болѣꙁни гонеꙁнѫти· то никогоже не оклеветаи· ни осѫждаи· о томь божьство паче вьсего гнѣваѥтъ сѧ⁘</p> </div> <!-- 67-71 Veder = 126-130 Orelli (102-6 Kalvesmaki) --> <div type="ch" n="102"> <p n="67">Аще хощеши вьсꙗкого грѣха болии бꙑти· чѹждиихъ не пꙑтаи· мъного бо ѥстъ того въ тебѣ· <milestone unit="page" n="45"/> имьже иномѹ ꙁаꙁираѥши⁘ </p> </div> <div type="ch" n="103"> <p n="68">Бѣжи величаниꙗ· ѡ чловѣче· аще и великъ ѥси· ѥда бога отъмещѫща сѧ тебе обрѧщеши⁘</p> </div> <div type="ch" n="104"> <p n="69">Люби съмѣрениѥ· аще и великъ ѥси· да въ дьнь съконьчаниꙗ въꙁвꙑшенъ бѫдеши⁘</p> </div> <div type="ch" n="105"> <p n="70">Не похѹли николиже чловѣка· и похѹлениꙗ не приимеши въ вьсемь животѣ своѥмь⁘</p> </div> <div type="ch" n="106"> <p n="71">Ѥгда въ црькъвь вънидеши· не глѹми сѧ пѹстошьнꙑими· иже бо стоѩтъ прѣдъ цѣсаремь то не смѣѭтъ сѧ· ни глѹмѧтъ сѧ⁘</p> </div> <!-- 72 Veder = 135 Orelli (111 Kalvesmaki) --> <div type="ch" n="111"> <p n="72">Не посмѣи сѧ чѹждѹѹмѹ падению· да самъ скоро падъ· смѣхѹ бѫдеши· отъ нихъже не хощеши⁘</p> </div> <!-- 73-74 Veder = 137-38 *PG* (112-13 Kalvesmaki) --> <div type="ch" n="112"> <p n="73">Храни ѹчениꙗ си· да вѣньцѧ славꙑ подадѫтъ ти сѧ⁘</p> </div> <div type="ch" n="113"> <p n="74">Бѫди дрьжавьливъ ꙁаповѣдьмъ симъ· да сътворѧтъ тѧ славьна въ чловѣцѣхъ· и ѹгодьна богѹ· тако бо славитъ сѧ божьство· и тацѣми исправлении ѹгодити ѥстъ богѹ⁘</p> </div> <!-- Please see 6583b for the remainder of the transcription --> </body> </text> </TEI>