</titleStmt> <publicationStmt> <p/> </publicationStmt> <sourceDesc> <p/> </sourceDesc> </fileDesc> </teiHeader> <head xmlns="tag:textalign.net,2015:ns"> <name>Latin translation of the Greek text of Maxims Useful for Life, part one from the Patrologia Graeca, 79:1252-1262</name> <master-location href="https://raw.githubusercontent.com/Arithmeticus/TAN-Evagrius/master/cpg6583a/cpg6583a.lat.1858.pg.xml"/> <license which="by_4.0" licensor="kalvesmaki"/> <work which="cpg6583a"/> <vocabulary> <IRI>tag:kalvesmaki.com,2014:tan-key:evagrius</IRI> <name>General keywords associated with the TAN collection for Evagrius of Pontus</name> <location href="../TAN-voc/evagrius.TAN-voc.xml" accessed-when="2018-05-29-04:00"/> </vocabulary>  <source which="Patrologia Graeca"/>  <vocabulary-key> <div-type xml:id="ch" which="chapter"/> <person xml:id="kalvesmaki" which="Joel Kalvesmaki"/> </vocabulary-key> <file-resp who="kalvesmaki"/> <resp roles="editor" who="kalvesmaki"/> <change when="2025-11-03" who="kalvesmaki">Started file</change> <to-do> </to-do> </head> <text> <body xml:lang="lat"> <milestone unit="column" n="1251"/> <div type="ch" n="1"> <p n="25">Timorem et desiderium Dei habeto, et puro conscientiae testimonio erga omnes utere.</p> </div> <div type="ch" n="2"> <p n="26">Deum ipsum semper praesentem adesse existima, in omnibus quae agis.</p> </div> <div type="ch" n="3"> <p n="27">Fugito laudem, et caveto vituperium.</p> </div> <div type="ch" n="4"> <p n="28">Gaude quando virtutem exerces: verum ne efferaris, nequando in portu naufragium facias.</p> </div> <div type="ch" n="5"> <p n="29">Quanto magis in lege proficis, tanto magis te abesse a perfectione intelliges.</p> </div> <div type="ch" n="6"> <p n="30">Uniuscujusque rei finem ante initium considera.</p> </div> <div type="ch" n="7"> <p n="31">Diu noctuque ad ultimam horam respice.</p> </div> <div type="ch" n="8"> <p n="32">Ne converseris isti, quem a bonis vides culpari.</p> </div> <div type="ch" n="9"> <p n="33">Studeas nemini damnum dare, his quae seu facis, seu dicis, seu cogitas.</p> </div> <div type="ch" n="10"> <p n="34">Ne laeteris floridis vitae: flos enim gramineus, cum attrectaveris, flaccescit.</p> </div> <div type="ch" n="11"> <p n="35">In tristibus gratias age, et jugum afflictionum leve erit.</p> </div> <div type="ch" n="12"> <p n="36">In tentationibus sis fortis: multos enim etiam maiorum arguerunt.</p> </div> <div type="ch" n="13"> <p n="37">Ne incusa Dei longanimitatem: commune enim est pharmacum.</p> </div> <div type="ch" n="14"> <p n="38">Inaequalitatem vitae odio prosequere, propter eam vero Deum ne criminator.</p> </div> <div type="ch" n="15"> <p n="39">Attendamus nobis ipsis, et alios non reprehendemus.</p> <p n="40">Multa enim in nobis sunt, propter quae alios taxamus.</p> </div> <div type="ch" n="16"> <p n="41">Psalmus precationis sit tibi in ore tuo: Deus enim nominatus lugat daemones.</p> </div> <div type="ch" n="17"> <p n="42">Oratio cum sobrietate fiat, ne a Deo petamus quae ipsi non grata sunt.</p> </div> <div type="ch" n="18"> <p n="43">Semper recordare Dei, et coelum sit cogitatio tua.</p> </div> <div type="ch" n="19"> <p n="44">Cohibe oculum: cum enim non attenderis, circumvolvitur.</p> </div> <milestone unit="column" n="1254"/> <div type="ch" n="20"> <p n="45">Parce utere lingua: saepe enim proferuntur, quae melius fuisset caelari.</p> </div> <div type="ch" n="21"> <p n="46">Meditatione legis mentem colito: exstirpat enim malas cogitationes, continue frequentata.</p> </div> <div type="ch" n="22"> <p n="47">Virtutes tuas caelato: testes vero vitae tuae multos acquirere stude.</p> </div> <div type="ch" n="23"> <p n="48">Odio prosequere carnis voluptates: sordidam enim animam cum corpore efficiunt.</p> </div> <div type="ch" n="24"> <p n="49">Corpori solum quantum indiget, impende, non quantum cupit.</p> </div> <div type="ch" n="25"> <p n="50">Delicate vivere ne eligas: amorem enim hujus vitae conciliat: inimicitia autem adversus Deum ex utroque nascitur.</p> </div> <div type="ch" n="26"> <p n="51">Adversare in vita gaudium: ipsum enim lubricum est, et praecipitat exsultantes.</p> </div> <div type="ch" n="27"> <p n="52">Divitias si habes, distribue: si vero non habes, ne collige.</p> </div> <div type="ch" n="28"> <p n="53">Armaturam enim jejunium, orationem murum, et balneum lacrymas esse putato.</p> </div> <div type="ch" n="29"> <p n="54">Quaecunque inique fecisti, omnia cum gemitibus recordare; oritur enim hinc animae continua compunctio.</p> </div> <div type="ch" n="30"> <p n="55">Pauperes foveto: ipsi enim judicem nobis conciliant.</p> </div> <div type="ch" n="31"> <p n="56">Inopiae sanctorum subveni: per eos enim tibi cum Deo contigit societas.</p> </div> <div type="ch" n="32"> <p n="57">Ecclesiam non secus ac coelum frequenta : nihilque in ipsa seu loquere, seu cogita terrenum.</p> </div> <div type="ch" n="33"> <p n="58">Necessarium existima, suis rebus contentum esse: permitte autem Deo ejus rei curam.</p> </div> <div type="ch" n="34"> <p n="59">Carnem tuam debilitato bonis laboribus; penitus vero eam non domari posse existima.</p> </div> <div type="ch" n="35"> <p n="60">Vinum bibe valde modicum, quantum enim offendit, tantum etiam corroborat bibentes.</p> </div> <div type="ch" n="36"> <p n="61">Iram compesce: insaniam enim parit, modum excedens.</p> </div> <div type="ch" n="37"> <p n="62">In morbis, oratione priusquam medicis et pharmacis utere.</p> </div> <div type="ch" n="38"> <p n="63">Sacerdotes omnes honora, bonis vero tantum conversare.</p> </div> <div type="ch" n="39"> <p n="64">Venerare Dei domus, domum vero Dei etiam teipsum effice.</p> </div> <div type="ch" n="40"> <p n="65">In ecclesiam frequenter venias: a perturbationibus enim et fluctuationibus exterioribus liberare nos solet.</p> </div> <div type="ch" n="41"> <p n="66">Quaecunque in terra sunt, temporanea exsistunt: ne te ergo perturbet, quod tibi aufertur.</p> </div> <div type="ch" n="42"> <p n="67">Quando te voluptatis affectus invaserit, oppone ipsi metum hominum, et Dei offensam.</p> </div> <div type="ch" n="43"> <p n="68">Μunitο auditum, et oculos: per illa enim omnia tela malitiae ingrediuntur.</p> </div> <div type="ch" n="44"> <p n="69">Cum oraveris, mentem ad Deum attolle: et etiamsi inde abstracta descenderit, iterum tamen ipsam recollige.</p> </div> <milestone unit="column" n="1255"/> <div type="ch" n="45"> <p n="70">Mens humana non unquam cessat generare cogitationes: tu vero malas quidem expelle, bonas vero colendo exerce.</p> </div> <div type="ch" n="46"> <p n="71">Humilitate gaude: altitudo enim ejus firma est, nec ruere potest.</p> </div> <div type="ch" n="47"> <p n="72">Ita exerce corpus, ut compescas carnis motus: et si aeger fueris, corpus cura, ut sanitatem adipiscatur, non ut deliciis enervetur.</p> </div> <div type="ch" n="48"> <p n="73">Pravas cogitationes aliis cogitationibus melioribus abige.</p> </div> <div type="ch" n="49"> <p n="74">Considera coelestium bonorum decorem, et nullum te capiet desiderium terrae, nec aliud ex ea dulcium.</p> </div> <div type="ch" n="50"> <p n="75">Quando tibi aliqua de Deo subit cogitatio, non Deum, sed teipsum cogita. Nihil enim tutum est quod modum excedit, quem servare convenit.</p> </div> <div type="ch" n="51"> <p n="76">Pravas cogitationes semen esse diaboli existima; sic enim ipsae desinunt; ipseque seminator confunditur.</p> </div> <div type="ch" n="52"> <p n="77">Excessum risus fugito: enervat enim animam. Anima vero enervata, facile a freno legis exuitur.</p> </div> <div type="ch" n="53"> <p n="78">In labores et orationes oportet animam partiri: sic enim non multos in nobis introitus inveniet diabolus.</p> </div> <div type="ch" n="54"> <p n="79">Laborem esse non mediocrem putato legis meditationem: quando mens simul et lingua cognoscere quid volens, in libris cum labore versatur.</p> </div> <div type="ch" n="55"> <p n="80">Cum ad labores manum moveris, lingua psallat et mens oret. Exigit enim Deus ut ejus semper memores simus.</p> </div> <div type="ch" n="56"> <p n="81">Omne quod agis, oratione obsignato: id vero maxime de quo mentem vides dubitantem.</p> </div> <div type="ch" n="57"> <p n="82">Si vis manuum tuarum labores divinos et non terrenos fieri, quaedam ex iis communicabis cum egentibus.</p> </div> <div type="ch" n="58"> <p n="83">Gaude sanctorum colloquio: per eos enim Deus tibi manifestatur.</p> </div> <div type="ch" n="59"> <p n="84">Vere sanctos ab operibus dignosce. Unaquaeque namque arbor e fructu dignoscitur.</p> </div> <div type="ch" n="60"> <p n="85">Semper lucrari aliquid stude ex sanctorum contemplatione. Observa vero ipsorum aspectum et habitum: utrumque enim perutile est.</p> </div> <div type="ch" n="61"> <p n="86">Exerce puritatem in corde, et castitatem in corpore. Ea enim utraque templum Dei te efficiunt.</p> </div> <div type="ch" n="62"> <p n="87">Sic itaque templum custodi, ut Dei qui exstruxerit, et judicare volentis, et imaginem tuam (quae est ipsius imago) puram ad regulam exigentis.</p> </div> <div type="ch" n="63"> <p n="88">Saecularium conversationes mentem a Deo segregant: quapropter ipsos nec alloquere, sed alloquentes declina.</p> </div> <milestone unit="column" n="1258"/> <div type="ch" n="64"> <p n="89">Quando conviciis peteris, considera, an aliquid a te factum sit convicio dignum. Si vero nihil a te admissum fuerit, fumum fugientem convicium esse existimato.</p> </div> <div type="ch" n="65"> <p n="90">In omnibus, quibus injuria afficeris, ad patientiam confugito: et super injuriantes nocumentum devolvetur.</p> </div> <div type="ch" n="66"> <p n="91">Cum vides divitias, aut gloriam, aut mundanam potentiam, considera labilitatem ipsorum, et effugies illecebram.</p> </div> <div type="ch" n="67"> <p n="92">Tolera tribulationes: inter ipsas enim virtutes, quemadmodum inter spinas rosae, nascuntur et germinant.</p> </div> <div type="ch" n="68"> <p n="93">Nihil cum virtute, dignitate conferendum esse existima: imago enim Dei est. Ideoque, quemadmodum ipse, immutabilis est.</p> </div> <div type="ch" n="69"> <p n="94">Luge peccatorem felicem: gladius enim justitiae ipsi imminet.</p> </div> <div type="ch" n="70"> <p n="95">Matrem vitiorum ignaviam existima. Bona enim quae jam tenes, depraedatur: quae vero nondum possides, non sinit acquirere.</p> </div> <div type="ch" n="71"> <p n="96">Quando iniqua agens quis, propterea tamen nullo pudore afficitur, vulnus magis exasperat, et error ipsius tendit ad desperationem.</p> </div> <div type="ch" n="72"> <p n="97">Quotiescunque tristaris, reputa quanta bona fidelibus praeparata sint: et fructus spiritus facile tibi aderit.</p> </div> <div type="ch" n="72b"> <p n="97">Nam si miles a duce suo gratiam inire non potest, nisi prius illi se in exercitatine multa, multisque laboribus, atque bellis probaverit, experientia clarum ostentarit, victoriam, et tropaea referens contra hostes; quanto magis apud caelestem imperatorem, et verum, dona coelestia sancti Spiritus percipere nemo dignus erit, nisi prius in sanctorum mandatorum meditatione exercuerit sese, susciptisque armis coelestibus, nempe ipsa gratia, decertaverit adversus nequitias spirituum; nam quo magis quis in spirituali certamine progreditur, eo majus augmentum accipit spiritualium mysteriorum, et thesaurorum sapientiae; quoque magis augetur gratia, eo magis propiusque ad cognoscendas malignitatis cogitationes accedit, opem illi ferente ac adjuvante Domino Christo, cui sit gloria, et dominatio en saecula. Amen.</p> </div> <div type="ch" n="73"> <p n="98">Decet fidelem humiliter se gerere erga omnes: coram quibusdam enim tantum humiliari, fictam quamdam humilitatem arguit.</p> </div> <div type="ch" n="74"> <p n="99">Nihil amori proximi praeferas, praeterquam ea, propter quae charitas Deum non recte intuetur.</p> </div> <div type="ch" n="75"> <p n="100">Nemini contra legem Dei adhaereto, neque auxiliator. Indignum enim facit Deum, qui ipsi praefert alium.</p> </div> <div type="ch" n="76"> <p n="101">Ne patrocineris malis: ipsos enim ad mala provocas, tu vero contaminaris peccati communione.</p> </div> <div type="ch" n="77"> <p n="102">Admoneto peccantem, ne vero accusa errantem: alterum enim conviciatoris est proprium; alterum vero castigantis.</p> </div> <div type="ch" n="78"> <p n="103">Semper audire et loqui stude quae sancta sunt: ad bonum enim zelum animam exstimulant. </p> </div> <milestone unit="column" n="1259"/> <div type="ch" n="79"> <p n="104">Quandoquidem domi nostrae, Ecclesiam, mentem quisque suam, habemus: peragere etiam debemus in ipsa Ecclesiae sacrificia.</p> </div> <div type="ch" n="80"> <p n="105">Si peragitur congregatio in Ecclesia, et tu adesto: si vero non peragitur, tu psallens apostolicum Evangelium, abito.</p> </div> <div type="ch" n="81"> <p n="106">Virtutis gloriam sanctorum aspicito: ipsorum enim gloria immortalis est, etiam post obitum.</p> </div> <div type="ch" n="82"> <p n="107">Tunc malitiam maxime oderis, quando cogitabis quod daemonum sit fulgurans contra nos gladius.</p> </div> <div type="ch" n="83"> <p n="108">Si peccantem admones, misce compassionis verba: et aures emollientur, cor vero illuminabitur.</p> </div> <div type="ch" n="84"> <p n="109">Cum inter sanctos loqueris, quae spiritus sunt loquere: si vero talibus non loquaris, de iis ne quidquam.</p> </div> <div type="ch" n="85"> <p n="110">Semper bonas actiones urge, nequando relictis illis semiperfectus abeas.</p> </div> <div type="ch" n="86"> <p n="111">Sic curre ut assequaris scopum: hoc est, indesinenter. Oportet enim juxta virtutem vivere, donec vitae stadium exsuperemus.</p> </div> <div type="ch" n="87"> <p n="112">Ne sis in studio mandatorum Dei negligens: talibus enim labor inanis, laborem super laborem aggerit.</p> </div> <div type="ch" n="88"> <p n="113">Patientiam etiam antequam necesse est, exerce, ut ipsius armaturam paratam invenias, etiam in necessitate.</p> </div> <div type="ch" n="89"> <p n="114">Improbis resiste cogitationibus, et responde ipsis quae in lege dicuntur.</p> </div> <div type="ch" n="90"> <p n="115">Diligentia multa oculos a vita hac abstrahe : fumus enim perniciosus ex ipsa veniens, turbidam reddit animam.</p> </div> <div type="ch" n="91"> <p n="116">Si consuetudine aliqua mala detentus fueris, paulatim eam rescinde: et sine ullo negotio ab anima spinam eradicabis.</p> </div> <div type="ch" n="92"> <p n="117">Deum purum exsistentem, pure quoque dilige: et prae eo, in omnibus omnia secundo loco habenda esse existimato.</p> </div> <div type="ch" n="93"> <p n="118">Si vis esse templum Dei, sacrificium assiduitatis (assiduam scilicet orationem) assidue ipsi offeras.</p> </div> <div type="ch" n="94"> <p n="119">Negligenter et prave viventem ne accersas consultorem; malis enim gaudens, bona simul odisse, et consulere eadem non potest.</p> </div> <div type="ch" n="95"> <p n="120">Ab omni corruptione abstine, et mysticae coenae omni die particeps fias: sic enim Christi corpus nostrum fieri incipit.</p> </div> <div type="ch" n="96"> <p n="121">In omnibus quando a Deo corriperis, ne murmura, castigat enim ut pater; ideoque ut benefactor dignus est ut gratiarum actione celebretur.</p> </div> <div type="ch" n="97"> <p n="122">Si ignominia affectus fueris, gaude: siquidem enim injuste, merces tua copiosa erit: si vero juste, et si resipueris, jam liberatus es a flagello.</p> </div> <div type="ch" n="98"> <p n="123">Umbrae et rotae, et tristia et laeta hujus vitae compara: nam quemadmodum umbra non manent, et ut rota vertuntur.</p> </div> <div type="ch" n="99"> <p n="124">Semper proficere in Deo conare: modicum <milestone unit="column" n="1262"/> enim modico addens, brevi colliget divitias ab omnibus expetitas. </p> </div> <div type="ch" n="100"> <p n="125">Si vis supplicii effugere molestiam, neminem unquam conviciis afficies: eo enim Deus exasperatur.</p> </div> <div type="ch" n="101"> <p n="126">Si vis e domo tua expellere omne flagellum, ne maledictis incessas contribulem hominem: qui enim ipsum creavit Deus, merito ad iram provocatur.</p> </div> <div type="ch" n="102"> <p n="127">Si omin peccato vis esse superior, res alienas ne curiose inquirito: multa enim in te sunt, de quibus alium suspectum habes.</p> </div> <div type="ch" n="103"> <p n="128">Superbiam fugito, o homo, etiamsi dives sis: ne forte Deum daversum tibi habeas.</p> </div> <div type="ch" n="104"> <p n="129">Dilige humilitatem, etiamsi magnus sis: ut exalteris in die judicii.</p> </div> <div type="ch" n="105"> <p n="130">Ne cavillis petas hominem, et reprehensionem non incurres in omni vita tua.</p> </div> <div type="ch" n="106"> <p n="131">Cum exsistis in ecclesia, ne eleveris: coram rege enim stantes neque rident, neque superbiunt.</p> </div> <div type="ch" n="107"> <p n="132">Ne negligenter habeas vitam tuam, nec temere contra legem facito: ne contra legem faciens, perniciem incurras.</p> </div> <div type="ch" n="108"> <p n="133">Memor sis horum praeceptorum cum omni studio, ut te clarum in vita reddant.</p> </div> <div type="ch" n="109"> <p n="134">Puram aemulator vitam, ut habeas liberam potestatem increpandi peccantes.</p> </div> <div type="ch" n="110"> <p n="135">Abige a te contumaciam, neque increpa quemquam temere, ne condemneris ut arrogantia inflatus.</p> </div> <div type="ch" n="111"> <p n="136">In alterius infortunio ne rideas, ne ridearis a quibus non velis.</p> </div> <div type="ch" n="112"> <p n="137">Observa admonitiones istas, ut coronam tibi gloriae concilient.</p> </div> <div type="ch" n="113"> <p n="138">Sis observans horum praeceptorum, ut te clarum efficiant hominibus, et acceptum Deo: sic enim gaudio afficitur Deus, et hujusmodi operibus colitur Deus.</p> </div> <div type="ch" n="114"> <p n="139">Semper proficere in bonis operibus studeto: saeculi enim fuga, via est ad virtutem, etc.</p> </div> </body> </text> </TEI>