მისივე, წმიდისა ნილოჲს ღნომნი განმაყენებელნი განხრწნადთაგან და შემაერთებელნი უხრწნელთა თანა
გზა სათნოებათა მიმართ კეთილ და მოკლე არს – ლტოლვაჲ საწუთოჲსა ცხორებისაგან.
უჴმს გულისმთქუმელსა უხრწნელთასა არარად შერაცხაჲ განხრწნადთა ამათ.
უკუეთუ ჭეშმარიტისა ცხორებისა გსურის, მარადის მოელოდე კაცობრივსა სიკუდილსა.
მოიძულე
ნუ გსურის მოკუდავთა კეთილობისათჳს, რომელთა მოგე
ეცინოდე შუებულთა და გელმოდენ ძჳრხილულთა თანა, რამეთუ ესე – სასყიდლის, ხოლო იგი ფილოსოფოსობისა მომატყუებელ არს.
მოთმინებასა იღუწიდ, რამეთუ მის მიერ უწყით გამოცდაჲ მოწამეთაჲ, ვინაჲთგან ჩუენგანცა იძიების წამებაჲ სჳნიდისისაჲ.
ყოვლისა წინა პატივ-სცემდ სულსა შენსა და სათნოებისა სრბაჲ უშრომელად აღესრულების.
ყოველნივე აქანი – განხრწნად, ხოლო სული უკუდავ არს, ვინაჲცა შეჰგავს განხწნადთასა წინა პატივისცემაჲ უკუდავისაჲ.
განემზადე შემაწუხებელთა მიმართ და უმრავლესი შეიძინო.
ნუ ეძიებ ღმრთისაგან საწადელთა, არამედ მხოლოდ მარგებელ
ნუ აბრალებ სიგლახაკესა, რამეთუ მიმოგანუბნეველ შჯულისა ჰყოფს მოღუაწესა.
ნუ იშუებ სიმდიდრითა, რამეთუ ზრუნვანი მისნი მრავალგზის უნებლიეთცა
განაშორებენ კაცსა
მოახს აღსა
არა შორს არს მკაჲ, ვინაჲცა განვჰფხურნეთ ეკალნი სულისა აგარაკისაგან.
პირველ კაცთასა შეირცხჳნე ანგელოზთაგან, რამეთუ მრავალნი არიან ჩუენ თანა და ყოვლისა ბილწისა საქმისაგან განეყენე.
ზრუნევდი სასწორსა მსაჯულისასა; და ყოველივე განაგდე, რაჲცა რაჲ არს შენ თანა საწუთოჲსა ბიწთაგანი.
ზღვევად შეჰრაცხე მოცალებაჲ და განსუენებაჲ, და ისწრაფე ქმნად რასმე, რომლისა მიჴდაჲ გუეგულების.
მარადის იგონებდ საწუთოჲსა უმტკიცობასა და ვერამან მისგანმან შეუძლოს განცდაჲ შენი.
ჰაეროვნებანი ქუეყანისანი და წუთ-ჟამნი ნუ შეგაქცევენ შენ, რამეთუ სამჭედურ არიან თევზებრ მომნადირებელ სულისა.
ილოცევდ არა-შესლვად განსაცდელთა; ხოლო შეხჳდე რაჲ, აჩუენე ახოვნებაჲ.
ნუ ოდეს უგულებელს-ჰ
სიბრძნისმოყუარებაჲ არს მონაგებ უპირატეს კაცთათჳს, რომელსა
მხოლოდშობილობით მარტოდ მარტოსა
სამოსელ ღმრთისა არს სათნოებაჲ, ამას ქსოვდი და იქმნე შემმოსელ არსთა შემმოსელისა.
რაოდენი ქუეყანასა ზედა წარიპარვის, მას მუშაკობდ ცათა შინა, რამეთუ იგი არა შევალს თითთა შინა მპარავთასა.
ჯმნაჲ ჯერ-არს შუ
უმჯობეს არს მოძაგებაჲ ჴორცთმოყუარეთა გულისსიტყუათაჲ, რამეთუ ჴორცთა განხწნიან და სულთა შეაბილწებენ.
არცაღა ქუეყანისა კეთილნი თჳნიერ შრომისა აღესრულებიან, უკუეთუ ზეცისათაგან მივდრკეთ შრომისათჳს.
გნებავს თუ თჳნიერ შრომისა ქმნაჲ სათნოებისაჲ, გულისჴმა-ყავ შრომათა
წ
რაოდენნი ჴორცთა გემოვნებისა მიმართ განილევიან, გულისჴმა-ყვედ მათ გემოჲსა წუთ-ჟამობაჲ და მოსაგებელისა საუკუნეობაჲ.
რაოდენთა ცხორებაჲ ბილწ იყოს, პირუტყულ სადმე არს სულიცა და თანა-აც მათ გლოვაჲ, ვითარცა თავთა თჳსთაგან დაჭირვებულთა.
ყოველივე განხრწნადად ჰგონე, ხოლო სათნოებაჲ – უხრწნელად.
უგულებელს-ყვენ სხუანი, რაოდენნი პირ
და მოიგე სათნოებაჲ,
იპყრობ თუ მუცელსა, იპყარ ენაჲცა, რაჲთა არა ერთისა მის მონაჲ იყო, ხოლო მეორისაგან უგუნურებით თავისუფალ იყო.
შეიყუარე ღმერთი და მის ძლით ნუ გელმის სახლეულთა მიმართ; ნუსადა, მისისავე ჴმისაებრ, უღირს მისსა იპოო, ვითარცა არა გინდეს.
თავს-იდებდ ჭირთა, რამეთუ მათ შინა არიან გჳრგჳნნი მოღუაწეთანი.
კეთილ არს პური მარხვისაჲ, ვინაჲთგან აზნაურ არს ვნებათა საფუვრისაგან.
წმიდა არს ტაბლაჲ ლოცვისაჲ, რამეთუ მოიზიდავს ჩუენდა წმიდასა წმიდათასა.
ნუ გგონიეს სიმართლე გარეწარ ყოფად სათნოებისათჳს, რამეთუ თჳნიერ მისსა ყოველი საქმე არაწმიდა არს.
სთესავ თუ გლ
ბრმა არს მოწყალე, უკუეთუ მართალ არა იყოს, რამეთუ მუშაკობს აგარაკსა, რომლისა მომკაჲ ვერ ძალ-უც.
მარადის ვიდრემე მოელოდე, ხოლო ნუ გეშინინ სიკუდილისაგან, რამეთუ
ჭეშმარიტ
აზმნობდ სათნოებასა, არა რაჲთა შეაცთუნნე, არამედ რაჲთა სარგებელ ეყო მხედველთა.
უჴმს თქუმაჲ კეთილთაჲ არამოქმედსაცა კეთილთასა, რაჲთა იწყოს საქმედცა სიტყუათაგან შეკდიმებულმან.
ნუ გნებავს განმდიდრებად გლახაკთმოყუარებისა ძლით, რამეთუ რომელ-იგი აქუნდენ, მათგან ასწავებს მართალსა ღმერთი ყოფად მოწყალებისა.
უკუეთუ სასუმელი გრილისა წყლისაჲ განამართლებს მოწყალესა, რაბამი მისაგებელი მიელის მას, რომელმან ყოველივე განაბნიოს გლახაკთა ზედა?
დედად სათნოებათა – სიწმიდე და თანალმობაჲ, ვინაჲცა არა არს ქრისტეს მჴედარ-ყოფაჲ თჳნიერ ამისსა ანუ მისსა.
ნუ უდებ-ჰყოფ თანალმობასა, რამეთუ ამან გარდამოიყვანა სახიერი იგი ზეცით ქუეყანად.
ნუ შეურაცხ-ჰყოფ სიწმიდესა, რამეთუ მის მიერმან ორღანომან წარმოუდგინა კაცთა ჩუენთჳს ჴორცშესხმული იგი.
ნუ აღვიდგენთ მტერსა, რამეთუ მსაჯული მართალი ცათა შინა მოგჳგიეს.
ნუ გნებავს განმდიდრებაჲ, ნუცა შუ
მცოდველსა ჰგოდებდი, ნუ დაგლახაკებულსა, რამეთუ ესე გჳრგჳნოსან იქმნების, ხოლო იგი დაისაჯების.
ეცინოდე ურმისთუალსა საწუთოჲსასა, დაუპყრობელად მგორვალ
ეტყოდე ღმერთსა მრავლად და კაცთა – მცირედ, ხოლო ესე ორივე წურთითა შჯულისაჲთა წარიმართოს.
საბანელ კეთილ სულისა არს ცრემლი ლოცვისაჲ, ხოლო შემდგომად ლოცვისა იჴსენებდ, თუ რაჲსათჳს სცრემლოოდე.
ძლიერთა ამის სოფლისათა ნუ ჰნატრი, რამეთუ „ძლიერნი ძლიერად განიკითხნენ“, ვინაჲცა მათ უფიცხესი მსაჯული აქუნდეს.
უჴმს ადამს შრომაჲ, არამედ ჩუენ შრომითა შჯულსა შინა მოსაგებელსა შევიძენთ.
სანთლად საქმეთა მიმართ სჳნდისსა იჴუმევდი, რამეთუ ესე
თავნი ჩუენნი განვიკითხნეთ და მსაჯული დაგებულ არს ჩუენდა, რამეთუ ვითარცა სახიერსა უხარის ცოდვილისაჲ, ხედვიდეს რაჲ განბნევად ტჳრთსა.
რაჲცა რაჲ ბიწი ქმნილ არს ჩუენგან, სინანულითა განვიბანოთ, რამეთუ გჳჴმს ხატისა სიწმიდისათჳს ღონე-ყოფაჲ.
პირველ განშიშულებადმდე განვიკურნნეთ, წუთხნი სულისანი, რაჲთა წამალთა მიერ შევიძინოთ თანაწარსლვაჲ გუემათაჲ.
ვითარ-იგი შეკრულთა ძნელ უჩნს სლვაჲ, ეგრეთვე სრბაჲ სათნოებისაჲ
სიწმიდით ვერ უძლავს
უჴმს მოძულებაჲ ცოდვისაჲ, რამეთუ ესრეთ დაღათუ ვისმე უბრკუმეს მახეთაგან მისთა, არამედ მყის კუალად ეგოს თავადვე თჳსსა.
რომელსა არა სძაგდეს ცოდვაჲ, დაღათუ არა იქმოდის ცოდვასა მას, ცოდვილთავე თანა დაისაჯების.
სულთ-ითქუენ მოყუასსა შენსა ზედა მცოდველსა, რაჲთა თავსაცა ზედა თჳსსა სულთ-ითქუნე, რამეთუ ყოველნი თანამდებ ვართ ცოდვათა.
მოაჴსენე მსაჯული მეგობარსა შენსა შეცთომილსა და შენიცა წყლულებაჲ
გან
გეგულებოდის რაჲ თქუმად რაჲსმე ანუ ქმნად, შემდგომად მცი
ცოდვისა სატანჯველსა ეშიშვოდი და სირცხჳლისაგან გეკდიმებოდენ, რამეთუ
ორთავე ამათ ძჳრი უზ
ყოფადთა მათ კეთილთა შუენიერებაჲ და სიმრავლე და სიდიდე განუზომელ არს, ხოლო აქანი ესე აჩრდილ არიან და კუამლ და წყლის ბუშუტ.
ნუ სთესავ ბოროტსა, რამეთუ მკაჲ მოახლებულ არს და ცეცხლი შეიწყნარებს მუშაკსა ეკ[ა]ლთასა.
ვარდ საწუთოჲსა – ორგულნი, ანგაჰრნი და გემოთმოყუარენი, გარნა მცირედ დაითმინე და იხილო თივაჲ დათრგუნვილად.
ყოველი ბოროტი საქმე აღსჭურ[ა]ვს ჩუენ ზედა ეშმაკსა, და აღიჭუროს რაჲ, მძჳნვარედ ეჴუმევის აღმჭურველთა მისთა.
გნებავს თუ მოუძლურებაჲ მტერისა, მოიკუეთე შენგან ცოდვაჲ და იგი განშიშულებული ფრთეთაგან, ვითარცა სირი, სამღერელ იქმნეს.
ვაჲ უღმრთოსა, რამეთუ რაჟამს ყოველნი განათლდებოდიან, იგი მხოლოჲ დაბნელდების.
ვაჲ მგმობარსა, რამეთუ შეიკრვის ენაჲ და ვერ ძალ-უც, თუ ვითარ სიტყუა-უგოს მსაჯულსა.
ვაჲ უდებსა, რამეთუ ეძიებდეს ჟამსა, რომელი-იგი მან ბორ[ო]ტად განლია.
ვაჲ ამპარტავანსა, რამეთუ შე-რაჲ-ვიდეს საფლავად, მაშინ ისწავოს, თუ ვინ იყო.
ვაჲ სიძვისმოყუარესა, რამეთუ შეამწიკულებს სასძლოსა სამოსელსა და სირცხჳლით განიჴადების სამეუფოჲსა ქორწილისაგან.
ვაჲ მ[ა]გინებელსა და მის თანავე მომთრვალესა, რამეთუ მემრუშეთა თანა
დაიწესებიან და კაცისმკლვ
ვაჲ წუთ-ჟამ შუებულსა, რამეთუ ვითარცა ზუარაკი დასაკლავად განმზადებული განსუქნების.
ვაჲ ორგულსა, რამეთუ მწყემსი მას უარ-ჰყოფს და ვითარცა მგელსა სდევნის სამწყსოჲთ.
ნეტარ არს, რომელი ვიდოდის გზასა იწროსა, რამეთუ გჳრგ
ნეტარ არს დამთრგუნველი გულისთქუმათაჲ, რამეთუ ძუელითგანვე ძრწიან მისგან ეშმაკნი.
ნეტარ არს წმიდაჲ სულითა და შეუორგ[უ]ლ[ე]ბე[ლ]ითა გულითა, რამეთუ ეგულების მას განკითხვაჲ სოფლისაჲ და არათუ დაშჯაჲ სოფლისა თანა.
ნეტარ არს მქონებელი მაღლისა ცხორებისაჲ და მდაბლისა გონებისაჲ, რამეთუ
ქრისტესა მიემსგავსების და მის
ნეტარ არს, რომლისა ენისაგან არაოდეს განეშორა შჯული, რამეთუ ამისისა საყოფელისაგან ღმერთი არაოდეს განეშორების.
ნეტარ არს, რომელი მრავალთა კეთილისმყოფელი იყოს, რამეთუ მრავალნიცა პოვნეს თანამოსაჯულნი, განიკითხოდის რაჲ.
ნეტარ არს, რომელი არა საეჭუელ ჰყოფდეს სათნოებასა, რამეთუ არა ემღერის ნიჩაბსა მსაჯულისასა.
ნეტარ არს, რომელი შეამკობდეს თჳსთა საქმეთა პირველ აღგზებადმდე ცეცხლისა, რომელსა შინა ყოველი გამოიცადების.
ნეტარ არს, რომელი ისწრაფდეს ყოფადისა მის ცხორებისა მიმართ, რამეთუ
აწინდელი ესე ყარს და ხრწნილებად დ
ნეტარ არს, რომელმან განაბნივნა ბოროტნი, რომელ შეეკრიბნეს, და განწმედილი წარმოუდგეს წმიდასა მსაჯულსა.
ხოლო თავ სიტყჳსა იტყჳს ესე: სულო, ნუ უდებ ხარ, რამეთუ გეგულების შემდგომად მცირედისა შესლვაჲ უღელსა სასწორისასა.