</titleStmt> <publicationStmt> <p/> </publicationStmt> <sourceDesc> <p/> </sourceDesc> </fileDesc> </teiHeader> <head xmlns="tag:textalign.net,2015:ns"> <name>Latin translation of Greek text of Maxims Useful for Life, part two from Grynaeus, Monumenta s. patrum orthodoxograph (1569)</name> <master-location href="https://raw.githubusercontent.com/Arithmeticus/TAN-Evagrius/master/cpg6583b/cpg6583b.lat.1569.grynaeus.xml"/> <license which="by_4.0" licensor="kalvesmaki"/> <work which="cpg6583b"/> <vocabulary> <IRI>tag:kalvesmaki.com,2014:tan-key:evagrius</IRI> <name>General keywords associated with the TAN collection for Evagrius of Pontus</name> <location href="../TAN-voc/evagrius.TAN-voc.xml" accessed-when="2018-05-29-04:00"/> </vocabulary> <source which="Grynaeus 1569"/> <adjustments> </adjustments> <vocabulary-key> <div-type xml:id="ch" which="chapter"/> <person xml:id="kalvesmaki" which="Joel Kalvesmaki"/> </vocabulary-key> <file-resp who="kalvesmaki"/> <resp roles="editor" who="kalvesmaki"/> <change when="2025-11-04" who="kalvesmaki">Started file</change> <to-do> </to-do> </head> <text> <body xml:lang="lat"> <!-- Between 6583a and 6583b: Si vis supplicij effugere molestiam, ne minem unquam convicijs afficies, eo enim Deus exasperatur. Si vis e domo tua expellere omne flagellum, ne maledictis incessas contribulem hominem: qui enim ipsum creavit Deus, merito ad iram provocatur. Si omni peccato vis esse superior, res alienas ne curiose inquirito: multa enim in te sunt, de quibus alium suspectum habes. Superbiam fugito o homo, etiamsi dives sis: ne forte deum adversum tibi habeas. Dilige humilitatem, etiamsi magnus sis: ut exalteris in die iudicij. Ne cavillis petas hominem, & reprehensionem non incurres in omni vita tua. Cum existis in ecclesia, ne eleueris: coram rege enim stantes necque rident, necque superbiunt Ne negligenter habeas vitam tuam, nec temere contra legem facito: ne contra legem faciens, perniciem incurras. Memor sis horum praeceptorum cum omni studio, ut te clarum in vita reddant. Puram aemulator vitam, ut habeas liberam potestatem increpandi peccantes. Abige a te contumaciam, neque increpa quenquam (temere), ne condemneris ut arrogantia inflatus. In alterius infortunio ne rideas, ne ridearis a quibus non velis. Observa abominationes istas, ut coronam tibi gloriae concilient. Sis observans horum praeceptorum, ut te clarum efficiant hominibus, & acceptum Deo: sic enim gaudio afficitur Deus, & huiusmodi operibus colitur Deus. Semper proficere in bonis operibus studeto: vitae enim fuga, --> <milestone unit="page" n="170"/> <div type="ch" n="114"> <p>via est ad virtutem bonaque & compendiaria.</p> </div> <div type="ch" n="115"> <p>Oportet incorruptibilium desiderio flagrantem pro nihilo ducere corruptioni obnoxia.</p> </div> <div type="ch" n="116"> <p xml:id="p116" next="#p117">Si vitam quae vere vita est desideras, exspecta semper mortem humanam, </p> </div> <div type="ch" n="117"> <p xml:id="p117" prev="#p116">& odio prosequere vitam praesentem. Vides enim, quod rota indefinenter voluatur.</p> </div> <div type="ch" n="118"> <p>Ne appetas bona quorum usus praeterit, & possessio perit.</p> </div> <div type="ch" n="119"> <p>Foeliciter agentes ride, infoelicibus <milestone unit="page" n="177"/> vero condole: alterum enim foelicitatis merces est, alterum vero philosophiae est documentum.</p> </div> <div type="ch" n="120"> <p>Patientiam exerce, quemadmodum ipsam cognouisti exercitatam martyribus: quandoquidem conscientiae testimonio etiam nos examinabimur.</p> </div> <div type="ch" n="121"> <p>Omnibus rebus preferas animam, & sic uirtutis cursus sine defatigatione perfictitur.</p> </div> <div type="ch" n="122"> <p>Omnia sunt corruptioni obnoxia: anima vero immortalis est. Incorruptibilia ergo praeferre decet corruptibilibus.</p> </div> <div type="ch" n="123"> <p>Praepara te contra adversa, & lucraberis inde plurima.</p> </div> <div type="ch" n="124"> <p>Ne petas a Deo dulcia, sed sola tibi salutaria: illa etenim rogatus non donat. quod si ea acceperis, nocumentum tibi afferunt.</p> </div> <div type="ch" n="125"> <p>Ne accuses paupertatem: constantem enim legis athletam efficit.</p> </div> <div type="ch" n="126"> <p>Ne laeteris divitijs: curae enim quae ipsis impeduntur, a Deo separant ut plurimum, & praeter hominum expectationem.</p> </div> <div type="ch" n="127"> <p xml:id="p128" next="#p129">Prope est finis: ignaviae deditus paret se ad supplicium.</p> </div> <div type="ch" n="128"> <p xml:id="p129" prev="#p128">non longe abest messis: a spinis itaque agrum animae liberemus.</p> </div> <div type="ch" n="129"> <p>Nihil iudicem latet: frustra ergo peccare conamur, ut lateamus iudicem.</p> </div> <div type="ch" n="130"> <p>Reverere angelos magis quam homines: multi enim nobis adsunt, & ab omni turpi actione recedunt.</p> </div> <div type="ch" n="131"> <p>Meditare sententiam iudicis: & abige a te omne si quid tibi adhaeret adulterinum, mundanae uersutiae.</p> </div> <div type="ch" n="132"> <p>Damnum esse ocium & segniciem existimato: semperque aliquid peragere studeto, quorum rationem possimus reddere.</p> </div> <div type="ch" n="133"> <p>Semper vitae considera inconstantiam: & nihil quod in ea usu venerit, animum tuum diverse trahere poterit.</p> </div> <div type="ch" n="134"> <p>Laeta vitae huius fluxa ne te oblectent: hami enim sunt, animam ut pisces irretientes.</p> </div> <div type="ch" n="135"> <p xml:id="p136" next="#p137">Arce tentationes, tentatus vero fortitudinem praesta: </p> </div> <div type="ch" n="136"> <p xml:id="p137" prev="#p136">nec unquam pauperem despicias lachrymantem, ne contra despiciatur orationis tuae lachryma.</p> </div> <div type="ch" n="137"> <p>Philosophia hominibus res est eximia: <milestone unit="page" n="178"/> unigenita vero existens, sola soli vult coire possessori.</p> </div> <div type="ch" n="138"> <p>Virtus Dei indumentum est: hanc contexe, & ornaberis stola Dei naturam humanam induentis.</p> </div> <div type="ch" n="139"> <p>Quaecunque in terra furto auferri possunt, fugito, & acquire coelestia: ea enim in praedantium digitos non perveniunt.</p> </div> <div type="ch" n="140"> <p>Delicate vivere, fugere oportet: ad opera enim rapit, ex quibus gemitus post sobrietatem oriuntur.</p> </div> <div type="ch" n="141"> <p>Cogitationes carnales satius est abominari: corrumpunt enim corpus, & animam pulluunt.</p> </div> <div type="ch" n="142"> <p>Necque terrena bona sine laboribus parantur: cuius gratia igitur coelestia, propter laborem declinamus?</p> </div> <div type="ch" n="143"> <p>Si vis virtuti citra laborem studere, cogita laborem temporaneum esse, mercedem vero aeternam.</p> </div> <div type="ch" n="144"> <p>Qui ad voluptates obscoenas colliquescunt, cogitent illi voluptatis brevitatem, & poenae magnitudinem.</p> </div> <div type="ch" n="145"> <p>Si vita est sordida, bestialis est sine dubio anima: debentque lugere rationem homines, a se ipsis poenis affecti.</p> </div> <div type="ch" n="146"> <p>Omnia corruptioni obnoxia esse putato: solam vero virtutem incorruptibilem existere.</p> </div> <div type="ch" n="147"> <p>Neglige alia omnia quae bestialem efficiunt hominem: ea vero perage, quae te caelestem habere originem ostendere possint.</p> </div> <div type="ch" n="148"> <p>Operam da virtuti: ipsa enim per philosophiam novum Adamum te constituet.</p> </div> <div type="ch" n="149"> <p>Si ventri imperas, impera quoque linguae: ne tum feruus existas ventris, tum etiam liber sis stolide.</p> </div> <div type="ch" n="150"> <p>Deum dilige: super ipsum vero domesticos ne colloces: ne forte iuxta ipsius vocem ipso indignus, cum non vis, inveniaris.</p> </div> <div type="ch" n="151"> <p>Fortiter perfer afflictiones: coronae enim horum sunt, qui in eis certamen sustinent.</p> </div> <div type="ch" n="152"> <p>Res est beata, malis affici: inferre vero, miserrimum. qui enim patitur, Christi haeres: faciens vero, diaboli cohaeres esse creditur.</p> </div> <milestone unit="page" n="179"/> <div type="ch" n="153"> <p>Bonus ieiunij est panis: quandoquidem a voluptatis pane immunis existit.</p> </div> <div type="ch" n="154"> <p>Sancta est orationis ara: pertrahit enim ad nos sancte, sanctum sanctorum.</p> </div> <div type="ch" n="155"> <p>Ne putes iustitiam virtutis esse parergon. Nam sine ipsa omne opus immundum est.</p> </div> <div type="ch" n="156"> <p>Si seminaveris pauperibus, quae tua sunt serito: aliena enim zizanijs sunt amariora.</p> </div> <div type="ch" n="157"> <p>Caecus est misericors, ni existat etiam iustus: colens agrum, quem contemplari non potest.</p> </div> <div type="ch" n="158"> <p>Expecta semper, nec vero metue mortem: utrumque enim verum philosophiae signum est.</p> </div> <div type="ch" n="159"> <p>Virtutem colito non ut decipias, sed ut iuves videntes.</p> </div> <div type="ch" n="160"> <p>Honesta loqui decet, etiam non honesta facientem: ut incipiat eum pudere verborum, quibus opera turpia significantur.</p> </div> <div type="ch" n="161"> <p>Si caelum desideras, nihil tibi in terra sit negotij: non enim sinit ipsa ad caelum evolare.</p> </div> <div type="ch" n="162"> <p>Ne velis artibus ditescere, ut pauperum sis sublevator: de iuste partis enim iubet Deus misereri iustum.</p> </div> <div type="ch" n="163"> <p>Si poculum frigidae aquae iustificat misericordem, quanta putas retributio expectat, destribuentem omnia pauperibus.</p> </div> <div type="ch" n="164"> <p>Mater virtutum est castitas, & compassio: non itaque licet Christo militare sine hac vel illa.</p> </div> <div type="ch" n="165"> <p>Ne negligas compassionem: ipsa enim bonum Dominum e coelo nobis detraxit.</p> </div> <div type="ch" n="166"> <p>Ne contemnas castitatem: nam illius organum, propter nos incarnatum Christum exhibuit.</p> </div> <div type="ch" n="167"> <p>Ne dicas, ulciscar hostem: iustum enim iudicem in coelo habemus.</p> </div> <div type="ch" n="168"> <p>Ne velis delicate vivere, nec ditescere, nec gloriae cupidus esse: corruptio enim haec sunt vitae, nos vero non sumus corruptibiles.</p> </div> <div type="ch" n="169"> <p>Propter mortuum ne lugeas: communis enim via est, beatus vero qui praecessit.</p> </div> <div type="ch" n="170"> <p>Peccantem luge, non vero pauperem existentem: coronatur vero iste, ille vero plectitur.</p> </div> <div type="ch" n="171"> <p>Ride rotam vitae sine ordine rotatam: <milestone unit="page" n="180"/> cave vero foveam, in quam devoluit dormientes in ipsa (vita).</p> </div> <div type="ch" n="172"> <p>Loquere Deo multa, & hominibus pauca: legis vero meditatione utraque recte dispones.</p> </div> <div type="ch" n="173"> <p>Balneum bonum est animae, orationis lachryma: verum cum oratione memor sis, cuius gratia lacrymas fuderis.</p> </div> <div type="ch" n="174"> <p>Principes vitae ne beatos praedica: potentes enim cum sint, potenter quoque praeerunt. Unde ipsi etiam iudicem austeriorem habebunt.</p> </div> <div type="ch" n="175"> <p>Oportet laborare Adami filios: nos enim laborantes in lege, retributionem lucrabimur.</p> </div> <div type="ch" n="176"> <p>Necesse est Euae filios affligi: verum quando patienter afflictiones sustinuerimus, in benedictionem nobis vertitur maledictio.</p> </div> <div type="ch" n="177"> <p>Conscientia pro lucerna utere in actionibus. Ea enim quae in vita bonae sint actiones, quae vero male, tibi ostendit.</p> </div> <div type="ch" n="178"> <p>Nos ipsos iudicemus, & iudex placabitur: gaudet enim ut bonus, peccatorem conspicatus onus suum discutientem.</p> </div> <div type="ch" n="179"> <p>Si sordidum quid a nobis commissum est, poenitentia id lavemus: debemus enim puram nostram imaginem ut regulam imitari.</p> </div> <div type="ch" n="180"> <p>Priusquam videntur animae hulcera, ea curabimus: ut lucremur ijs pharmacis poenam.</p> </div> <div type="ch" n="181"> <p>Quemadmodum vincti difficulter incedunt: sic cursum virtutis purum haud absolvunt, vitae negocijs impliciti.</p> </div> <div type="ch" n="182"> <p>Oportet peccatum odisse: sic enim ipsius laqueum, etiamsi quis eo irretitus fuerit, effugiet.</p> </div> <div type="ch" n="183"> <p>Qui peccatum non odit inter peccatores, etiamsi non fecerit ipsum peccatum, tamen iudicatur.</p> </div> <div type="ch" n="184"> <p>Super proximo peccante suspira, ut & teipsum accuses: omnes enim vitijs & peccatis sumus obnoxij.</p> </div> <div type="ch" n="185"> <p>Commonefacias iudicis amicum qui peccavit, & hoc pacto tuum vulnus curabis: commune enim est consilii pharmacum.</p> </div> <div type="ch" n="186"> <p>Dicere quid volens, aut facere, de <milestone unit="page" n="181"/> apologia eius cogita paulo post adhibenda: & cautius ages, metu correctus.</p> </div> <div type="ch" n="187"> <p>Peccati poenam metue, turpitudinem vero neglige: in utroque namque excessus periculosus est.</p> </div> <div type="ch" n="188"> <p>Futurorum bonorum & pulchritudo & multitudo infinita est.</p> <p>Omnia (mundana) umbra & sumus & bullae sunt.</p> </div> <div type="ch" n="189"> <p>Mala ne femina: messis enim prope est, & ignis excipiet spinarum agricolam.</p> </div> <div type="ch" n="190"> <p>Rosae vitae sunt hypocritae, avari, & voluptarij. Caeterum parum per sustine, & gramen videbis conculcatum.</p> </div> <div type="ch" n="191"> <p>Omne opus malum armat diabolum: armatus vero, graviter armatos accipit.</p> </div> <div type="ch" n="192"> <p>Si vis inimicum imbecillem reddere, peccatum rescinde: nudatus enim alis, ut passerculus, illuditur.</p> </div> <div type="ch" n="193"> <p>Vae impio: cum enim omnes illuminantur, ipse solus manet in tenebris.</p> </div> <div type="ch" n="194"> <p>Vae blasphaemo. nam lingua ligabitur & quo pacto iudici respondere poterit?</p> </div> <div type="ch" n="195"> <p>Vae iniquo: ad iudicem enim austerum, & iustum, & legislatorem proficiscitur.</p> </div> <div type="ch" n="196"> <p>Vae avaro: divitiae enim fugiunt, & excipit eum ignis.</p> </div> <div type="ch" n="197"> <p>Vae socordi: quaeret enim tempus quod male insumpsit.</p> </div> <div type="ch" n="198"> <p>Vae superbo: cum enim ingreditur sepulchrum, quis sit edocetur.</p> </div> <div type="ch" n="199"> <p>Vae scortatori: sordidem enim habet stolam, & e nuptijs ejicietur.</p> </div> <div type="ch" n="200"> <p>Vae conuiciatori, & una cum ipso ebrio: cum homicidis enim constituitur uterque, & cum moechis puniuntur simul.</p> </div> <div type="ch" n="201"> <p>Vae delicias sectanti: tempore enim exiguo tanquam vitulus ad mactationem paratur.</p> </div> <div type="ch" n="202"> <p>Vae hypocritae: pastor enim ipsum negabit, & ipse aries lupus esse demonstrabitur.</p> </div> <div type="ch" n="203"> <p>Beatus qui angustam ambulat semitam: coronatus enim in coelum ingredietur.</p> </div> <div type="ch" n="204"> <p>Beatus quae voluptates calcat: metunt enim daemones cum eo certamen suscipere.</p> </div> <milestone unit="page" n="180"/> <div type="ch" n="205"> <p>Beatus, virtute purus, & anima simplex existens: mundum enim ille iudicare, nec vero cum mundo iudicari futurus est.</p> </div> <div type="ch" n="205b"> <p>Beatus qui vigilat in orationibus & lectionibus, & opere bono: illuminabitur enim huiusmodi, ne obdormiat in montem.</p> </div> </body> </text> </TEI>