In sanctum et salutare pascha
ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΝΥΣΣΗΣ ΕΙΣ ΤΟ ΑΓΙΟΝ ΚΑΙ ΣΩΤΗΡΙΟΝ ΠΑΣΧΑ
Ἡ μεν αληθινη του σαββατου καταπαυσις η την ευλογιαν του θεου
δεξαμενη, εν ηι κατεπαυσεν απο των εαυτου εργων ο κυριος υπερ της του κοσμου
σωτηριας τηι απραξιαι του θανατου ενσαββατισας, ηδη περας εχει και την ιδιαν εδειξε
χαριν και οφθαλμοις και ακοαις και καρδιαι δια παντων τουτων της εορτης εν ημιν
τελεσθεισης, οις ειδομεν, οις ηκουσαμεν, οις τηι καρδιαι την ευφροσυνην
υπεδεξαμεθα. το μεν γαρ ορωμενον τοις οφθαλμοις φως ην τηι του πυρος νεφεληι δια
των λαμπαδων ημιν εν τηι νυκτι δαιδουχουμενον, ο δε παννυχιον ταις ακοαις
προσηχων λογος εν ψαλμοις και υμνοις και ωιδαις πνευματικαις οιον τι ρευμα χαρας
δι' ακοης εις την ψυχην εισρεων πληρεις ημας των αγαθων ελπιδων εποιησεν, η δε
καρδια των λεγομενων τε και βλεπομενων φαιδρυνομενη την αφραστον ετυπουτο
μακα ριοτητα δια των φαινομενων χειραγωγουμενη προς το αορατον, ωστε των
αγαθων εκεινων, α ουτε οφθαλμος ειδεν ουτε ους ηκουσεν ουτε επι καρδιαν
ανθρωπου ανεβη, εικονα ειναι τα της καταπαυσεως ταυτης αγαθα δι' εαυτων την
ανεκφωνητον ελπιδα των αποκειμενων πιστουμενα. επειδη τοινυν η φωτεινη νυξ
αυτη τας εκ των λαμπαδων αυγας ταις ορθριναις ακτισι του ηλιου συμμιξασα μιαν
κατα το συνεχες ημεραν εποιησε μη διαμερισθεισαν τηι παρενθηκηι του σκοτους,
9.310 νοησωμεν, αδελφοι, την προφητειαν την λεγουσαν οτι Αυτη εστιν η ημερα, ην
εποιησεν ο κυριος, εν ηι εργον εστιν ου βαρυ τι και δυσκατορθωτον, αλλα χαρα και
ευφροσυνη και αγαλλιαμα ουτως ειποντος του λογου οτι Ἀγαλλιασωμεθα και
ευφρανθωμεν εν αυτηι. ω καλων προσταγματων, ω γλυκειας νομοθεσιας. τις
υπερτιθεται προς το υπακουσαι τοιουτοις προσταγμασι; τις δε ουχι ζημιαν ηγειται
και την εν ολιγωι των προσταγματων αναβολην; ευφροσυνη το εργον και αγαλλιαμα
εστι το επιταγμα, δι' ων αναλυεται η επι τηι αμαρτιαι κατακρισις και εις χαραν τα
λυπηρα μεθαρμοζεται. τουτο εστι το της σοφιας αποφθεγμα, οτι εν ημεραι
ευφροσυνης αμνηστια κακων. ληθην εποιησε της πρωτης καθ' ημων αποφασεως η
ημερα αυτη, μαλλον δε αφανισμον, ουχι ληθην· εξηλειψε γαρ καθολου παν
μνημοσυνον της καθ' ημων κατακρισεως. τοτε εν λυπαις ο τοκετος, νυν χωρις
ωδινων η γεννησις· τοτε εκ σαρκος εγεννηθημεν σαρκες, νυν το γεννηθεν πνευμα
εστιν εκ πνευματος· τοτε υιοι ανθρωπων, νυν τεκνα θεου εγεννηθημεν· τοτε εις γην
εξ ουρανων απελυθημεν, νυν ο επουρανιος και ημας ουρανιους εποιησε· τοτε δια της
αμαρτιας ο θανατος εβασιλευε, νυν αντιμεταλαμβανει δια της ζωης η δικαιοσυνη το
κρατος· εις ηνοιξε τοτε του θανατου την εισοδον, δι' ενος και νυν η ζωη
αντεισαγεται· τοτε δια του θανατου της ζωης εξεπεσομεν, νυν υπο της ζωης
αναιρειται ο θανατος· τοτε υπ' αισχυνης τηι συκηι υπεκρυβημεν, νυν δια δοξης το
ξυλον της ζωης προσεγγιζομεν· τοτε δια της παρακοης του παραδεισου εξωικισθημεν,
νυν δια πιστεως του παραδεισου εισω γινομεθα. παλιν ο καρπος της ζωης εις τρυφην
προκειται κατ' εξουσιαν ημιν· παλιν η του παραδεισου πηγη η τετραχη δια των
ευαγγελικων ποταμων 9.311 μεριζομενη απαν ποτιζει το προσωπον της εκκλησιας,
ως και μεθυειν ημων τας αυλακας των ψυχων, ας ο σπειρων τον λογον τωι αροτρωι
της διδασκαλιας ανετεμε, και πληθυειν της αρετης τα γεννηματα.
Τι ουν ετι τοις τοιουτοις προσηκει ποιειν; τι αλλο η μιμεισθαι τα ορη τα
προφητικα και τους βουνους τοις σκιρτημασι. Τα ορη, γαρ φησιν, εσκιρτησαν ωσει
κριοι και οι βουνοι ως αρνια προβατων. ουκουν δευτε, αγαλλιασωμεθα τωι κυριωι τωι
καθελοντι του πολεμιου την δυναμιν και το μεγα τροπαιον του σταυρου υπερ ημων
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

1

αναστησαντι εν τωι πτωματι του αντικειμενου. αλαλαζωμεν, αλαλαγμος δε εστιν
επινικιος ευφημια παρα των κεκρατηκοτων εγειρομενη κατα των ηττημενων. επει
ουν πεπτωκεν η του πολεμιου παραταξις και αυτος εκεινος ο το κρατος εχων της
πονηρας των δαιμονων στρατιας οιχεται και ηφανισται και εις το μη ον ηδη
μετακεχωρηκεν, ειπωμεν οτι Θεος μεγας κυριος και Βασιλευς μεγας επι πασαν την
γην ο Ευλογησας τον στεφανον του ενιαυτου της χρηστοτητος αυτου και συναγαγων
ημας εις την πνευματικην ταυτην χοροστασιαν, εν Χριστωι Ἰησου τωι κυριωι ημων, ωι
η δοξα εις τους αιωνας, αμην.

 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

2


