Fragmenta
CAII, QUI CIRCITER INITIA SAECULI TERTII FLORUIT, FRAGMENTA. EX
DIALOGO, VEL DISPUTATIONE, CUM PROCLO, SIVE PROCULO,
MONTANISTA.
Και εν τωι Γαΐου δε inquit Eusebius lib. iii. Hist. cap. 31. ου μικρωι
προσθεν cap. 28. ejusd. lib. εμνησθημεν διαλογωι, Προκλος προς ον εποιειτο την
ζητησιν, περι της Φιλιππου και των θυγατερων αυτου τελευτης συναιδων τοις
εκτεθεισιν ουτω φησιν· Μετα τουτον δε προφητιδες τεσσαρες αι Φιλιππου
γεγενηνται εν Ἱεραπολει τηι κατα την Ἀσιαν· ο ταφος αυτων εστιν εκει, και ο του
πατρος αυτων.
Ex eodem Opere. Ἐγω δε τα τροπαια των αποστολων εχω δειξαι. εαν γαρ
θελησηις απελθειν επι τον Βατικανον, η επι την οδον την Ὠστιαν, ευρησεις τα
τροπαια των ταυτην ιδρυσαμενων την εκκλησιαν. Attulit hoc Eusebius lib. ii. Hist.
cap. 25. 128 Ex eodem Opere.
Ἀλλα και Κηρινθος ο δι' αποκαλυψεων ως υπο
αποστολου μεγαλου γεγραμμενων, τερατολογιας ημιν ως δι' αγγελων αυτωι
δεδειγμενας ψευδομενος επεισαγει, λεγων, μετα την αναστασιν επιγειον ειναι το
βασιλειον του Χριστου· και παλιν επιθυμιαις και ηδοναις εν Ἱερου σαλημ την σαρκα
πολιτευομενην δουλευειν. και εχθρος υπαρχων ταις γραφαις του Θεου, αριθμον
χιλιονταετιας εν γαμωι εορτης θελων πλαναιν λεγει γινεσθαι.
Haec posuit Eusebius lib. iii. Hist. cap. 28. De eodem Opere.Ἦλθε δε εις ημας
inquit Eusebius lib. vi. Hist. cap. 20. και Γαΐου λογιωτατου ανδρος διαλογος, επι
Ῥωμης κατα Ζεφυρινον προς Προκλον της κατα Φρυγας αιρεσεως υπερμαχουντα
κεκινη μενος· εν ωι των δι' εναντιας την περι το συνταττειν καινας γραφας
προπετειαν τε και τολμαν επιστομιζων, των του ιερου αποστολου δεκατριων μονων
επιστολων μνημονευει, την προς Ἑβραιους μη συναριθμησας ταις λοιπαις.
129 QUAE SEQUUNTUR, EX PARVO LABYRINTHO SUMPTA SUNT, QUI VEL CAII,
VEL ANONYMI SCRIPTORIS EJUSDEM AEVI EST. Φασι γαρ Haeretici τους μεν
προτερους απαντας και αυτους τους αποστολους παρειληφεναι τε και δεδιδαχεναι
ταυτα, α νυν ουτοι λεγουσι· και τετηρησθαι την αληθειαν του κηρυγματος μεχρι των
Βικτορος χρονων, ος ην τρισ καιδεκατος απο Πετρου εν Ῥωμηι επισκοπος· απο δε του
διαδοχου αυτου Ζεφυρινου, παρακεχαραχθαι την αληθειαν. ην δ' αν τυχον πιθανον
το λεγομενον, ει μη πρωτον μεν αντεπιπτον αυτοις αι θειαι γραφαι· και αδελφων δε
τινων εστι γραμματα πρεσβυτερα των Βικτορος χρονων, α εκεινοι προς τα εθνη υπερ
της αλη θειας, και προς τας τοτε αιρεσεις εγραψαν· λεγω δε Ἰουστινου και
Μιλτιαδου και Τατιανου και Κλημεντος και ετερων πλειονων, εν οις απασι
θεολογειται ο Χριστος. τα γαρ Ειρηναιου τε και Μελιτωνος και των λοιπων τις
αγνοει βιβλια, Θεον και ανθρωπον καταγγελλοντα τον Χριστον; Ψαλμοι δε οσοι και
ωιδαι αδελφων απ' αρχης 130 υπο πιστων γραφεισαι, τον λογον του Θεου τον
Χριστον υμνουσι θεολογουντες. πως ουν εκ τοσουτων ετων καταγ γελλομενου του
εκκλησιαστικου φρονηματος, ενδεχεται τους μεχρι Βικτορος ουτως ως ουτοι λεγουσι
κεκηρυ χεναι; πως δε ουκ αιδουνται ταυτα Βικτορος καταψευ δεσθαι· ακριβως
ειδοτες, οτι Βικτωρ τον σκυτεα Θεο δοτον τον αρχηγον και πατερα ταυτης της
αρνησιθεου αποστασιας, απεκηρυξε της κοινωνιας, πρωτον ειποντα ψιλον
ανθρωπον τον Χριστον. ει γαρ Βικτωρ κατ' αυτους ουτως εφρονει ως η τουτων
διδασκει βλασφημια, πως αν απεβαλλε Θεοδοτον τον της αιρεσεως ταυτης ευρετην;
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

1

Attulit haec Eusebius lib. v. Hist. cap. 28. Ex eodem Opere. Ὑπομνησω γουν
πολλους των αδελφων πραγμα εφ' ημων γενομενον· ο νομιζω οτι ει εν Σοδομοις
εγεγονει, τυχον αν κᾀκεινους ενουθετησε. Ναταλιος ην τις ομο 131 λογητης ου
παλαι, αλλ' επι των ημετερων γενομενος καιρων. ουτος ηπατηθη ποτε υπο
Ἀσκληπιοδοτου. Ἀσκληπιαδου. vid. notam και ετερου Θεοδοτου τινος τραπεζιτου·
ησαν και ουτοι αμφω Θεοδοτου του σκυτεως μαθηται, του πρωτου επι ταυτηι τηι
φρονησει, μαλλον δε αφροσυνηι, αφορισθεντος της κοινωνιας υπο Βικτορος ως εφην
του τοτε επισκοπου. ανεπεισθη δε ο Ναταλιος υπ' αυτων επι σαλαριωι επισκοπος
κληρωθηναι ταυτης της αιρεσεως, ωστε λαμβανειν παρ' αυτων μηνιαια δηναρια
εκατον πεντηκοντα. γενομενος ουν συν αυτοις, δι' οραματων πολλακις ενουθετειτο
υπο του Κυριου. ο γαρ ευσπλαγχνος Θεος και Κυριος ημων Ἰησους Χρισ τος, ουκ
εβουλετο εξω εκκλησιας γενομενον, απολεσθαι μαρτυρα των ιδιων παθων. επει δε
ραθυμοτερον τοις οραμασι προσειχε, δελεαζομενος τηι τε παρ' αυτοις
πρωτοκαθεδριαι, και τηι πλειστους απολλυουσηι αισχρο κερδειαι, τελευταιον υπο
αγιων αγγελων εμαστιγωθη, δι' ολης της νυκτος ου σμικρως αικισθεις· ωστε εωθεν
αναστηναι, και ενδυσαμενον σακκον, και σποδον κατα 132 πασαμενον, μετα πολλης
σπουδης και δακρυων προσ πεσειν Ζεφυρινωι τωι επισκοπωι, κυλιομενον υπο τους
ποδας ου μονον των εν τωι κληρωι, αλλα και των λαικων· συγχεαι τε τοις δακρυσι
την ευσπλαγχνον εκκλησιαν του ελεημονος Χριστου· πολληι τε τηι δεησει χρησα
μενον, δειξαντα τε τους μωλωπας ων ειληφει πληγων, μολις κοινωνηθηναι.
Attulit haec Eusebius ibid. Ex eodem Opere.1 Γραφας μεν θειας αφοβως
ρεραδιουργηκασι· πιστεως δε αρχαιας κανονα ηθετηκασι· Χριστον δε ηγνοηκασιν· ου
τι αι θειαι λεγουσι γραφαι ζητουντες, αλλ' οποιον σχημα συλλογισμου εις την της
αθεοτητος ευρεθηι συ στασιν, φιλοπονως ασκουντες· κᾂν αυτοις προτεινηι τις ρητον
γραφης θεικης, εξεταζουσι ποτερον συνημμενον η διεζευγμενον δυναται ποιησαι
σχημα συλλογισμου. καταλιποντες δε τας αγιας του Θεου γραφας, γεωμετριαν
επιτηδευουσιν· ως αν εκ της γης οντες και εκ της γης 133 λαλουντες, και τον ανωθεν
ερχομενον αγνοουντες. Ευ κλειδης γουν παρα τισιν αυτων φιλοπονως γεωμετρειται·
Ἀριστοτελης δε και Θεοφραστος θαυμαζονται· Γαληνος γαρ ισως υπο τινων και
προσκυνειται. οι δε ταις των απιστων τεχναις εις την της αιρεσεως αυτων γνωμην
αποχρωμενοι, και τηι των αθεων πανουργιαι την απλην των θειων γραφων πιστιν
καπηλευοντες· οτι μηδε εγγυς πιστεως υπαρχουσι, τι δει και λεγειν; διατουτο ταις
θειαις γραφαις αφοβως επεβαλον τας χειρας, λεγοντες αυτας διωρθωκεναι. και οτι
τουτο μη καταψευδομενος αυτων λεγω, ο βουλομενος δυναται μαθειν. ει γαρ τις
θελησει συγκομισας αυτων εκαστου τα αντιγραφα εξεταζειν προς αλληλα, κατα
πολυ αν ευροι διαφω νουντα. ασυμφωνα γουν εσται τα Ἀσκληπιαδου τοις Θεοδοτου.
πολλων δε εστιν ευπορησαι, δια το φιλο τιμως εγγεγραφθαι τους μαθητας αυτων τα
υφ' εκαστου αυτων ως αυτοι καλουσι κατωρθωμενα, τουτεστιν ηφα νισμενα. παλιν
δε τουτοις τα Ἑρμοφιλου ου συναιδει· 134 τα γαρ Ἀπολλωνιδου ουδε αυτα εαυτοις
εστι συμφωνα. ενεστι γαρ συγκριναι τα προτερον υπ' αυτων κατα σκευασθεντα, τοις
υστερον παλιν επιδιαστραφεισι, και ευρειν καταπολυ απαιδοντα. οσης δε τολμης εστι
τουτο το αμαρτημα, εικος μηδε εκεινους αγνοειν. η γαρ ου πιστευουσιν αγιωι
πνευματι λελεχθαι τας θειας γραφας, και εισιν απιστοι· η εαυτους ηγουνται
σοφωτερους του αγιου πνευματος υπαρχειν· και τι ετερον η δαιμονωσιν; ουδε γαρ
αρνησασθαι δυνανται εαυτων ειναι το τολ μημα, οποταν και τηι αυτων χειρι ηι
γεγραμμενα· και παρ' ων κατηχηθησαν μη τοιαυτας παρελαβον τας γραφας· και
δειξαι αντιγραφα, οθεν αυτα μετεγραψαντο, μη εχωσιν. ενιοι δε αυτων ουδε
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

2

παραχαρασσειν ηξιωσαν αυτας, αλλ' απλως αρνησαμενοι τον τε νομον και τους
προφητας· ανομου και αθεου διδασκαλιας προφασει χαριτος· εις εσχατον απωλειας
ολεθρον κατωλισθησαν. Attulit Eusebius ibid.

 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

3


