In patrem tacentem
ΛΟΓΟΣ Ιςʹ.
Εις τον πατερα σιωπωντα δια την πληγην της χαλαζης.
Αʹ. Τι λυετε ταξιν επαινουμενην; τι βιαζεσθε γλωσ 35.936 σαν νομωι
δουλευουσαν; τι προκαλεισθε λογον εικοντα πνευματι; τι την κεφαλην αφεντες, επι
τους ποδας εσπευσατε; τι τον Ἀρων παρατρεχοντες, τον Ἐλεαζαρ προβαλλεσθε; Ου
δεχομαι πηγην φρασ σεσθαι, και χειμαῤρον φερεσθαι· ηλιον κρυπτεσθαι, και αστερα
δεικνυσθαι· την πολιαν υποχωρειν, και την νεοτητα νομοθετειν· την σοφιαν
σιωπαιν, και την απειριαν νεανιευεσθαι. Ουτε υετου παντως ο πλειων, του ελαττονος
χρησιμωτερος· τι γαρ; Ει ο μεν σφοδροτερος ων, παρασυρει την γην, και προσζη μιοι
τωι κεφαλαιωι τον γεωργον· ο δε ηρεμα χεομενος, και εις τα βαθη δυομενος, πιαινει
την αρουραν, και ονινησι τον αροσαντα, και τρεφει σταχυν εις καρπον ωριμον. Ουτε
εν λογοις ο δαψιλεστερος, του σοφωτερου λυσιτελεστερος. Ὁ μεν γαρ ισως ολιγον
ευφρανας απηλθε, και ομου τωι πληγεντι αερι διελυθη, μηδεν δυνηθεις υπερ τουτο,
και την λιχνον ακοην τηι ευγλωττιαι κατεγοητευσεν. Ὁ δε εις τον νουν δι εβη και
πλατυνας το στομα επληρωσε Πνευματος, και της γεννησεως ωφθη μακροτερος, και
πολλα εν ολιγαις συλλαβαις εγεωργησε.
Βʹ. Και ουπω λεγω την αληθινην σοφιαν και πρω την, ην ο θαυμασιος οδε
γεωργος και ποιμην τα πρωτα φερεται. Σοφια πρωτη, βιος επαινετος και Θεωι
κεκαθαρμενος, η καθαιρομενος, τωι καθαρωτατωι και λαμπροτατωι, και μονην
απαιτουντι παρ' ημων θυσιαν, την καθαρσιν, ην δε καρδιαν συντετριμμενην, και
θυσιαν αινεσεως, και καινην εν Χριστωι κτισιν, και νεον ανθρωπον, και τα τοιαυτα,
τηι Γραφηι καλειν φιλον. Σοφια πρωτη, σοφιας υπεροραιν της εν λογωι κειμενης, και
στροφαις λεξεων, και ταις κι βδηλοις και περιτταις αντιθεσεσιν. Ἐμοι δε γε νοιτο
πεντε λογους εν εκκλησιαι λαλησαι μετα συν εσεως, η μυριους εν γλωσσηι, και φωνηι
σαλπιγ γος ασημωι, τον εμον οπλιτην ουκ εγειρουσηι προς τον πνευματικον πολεμον.
Ταυτην επαινω την σο φιαν εγω, ταυτην ασπαζομαι, δι' ην αγεννεις εδοξα σθησαν,
και εις ην εξουθενημενοι προετιμηθησαν, και μεθ' ης αλιεις την οικουμενην ολην
τοις του Ευαγγελιου δεσμοις εσαγηνευσαν, τωι συντε τελεσμενωι και συντετμημενωι
λογωι, την καταργου μενην σοφιαν νικησαντες. Ου γαρ ο εν λογωι σοφος, ουτος εμοι
σοφος, ουδε οστις γλωσσαν μεν ευστροφον εχει, ψυχην δε αστατον και απαιδευτον,
ωσπερ 35.937 των ταφων, οσοι τα εξωθεν οντες ευπρεπεις και ωραιοι, μυδωσι
νεκροις τα ενδον, και πολλην δυσωδιαν περικαλυπτουσιν· αλλ' οστις ολιγα μεν περι
αρε της φθεγγεται, πολλα δε οις ενεργει παραδεικνυσι, και το αξιοπιστον τωι λογωι
δια του βιου προστιθη σιν.
Γʹ. Κρεισσων εμοι ευμορφια θεωρουμενη της εν λογωι ζωγραφουμενης· και
πλουτος, ον αι χειρες εχουσιν, η ον οι ονειροι πλαττουσιν· και σοφια, ουχ η τωι λογωι
λαμπρυνομενη, αλλ' η δια των εργων ελεγχομενη. Συνεσις γαρ αγαθη πασι τοις
ποιουσιν αυτην, φησιν, αλλ' ου τοις κηρυττουσιν· ταυτης δε βασανος ακριβεστατη
της σοφιας χρονος, και στεφανος οντως γηρας καυχησεως. Ει γαρ ου χρη μακαριζειν
προ τελευτης ανθρωπον, ως Σολο μωντι καμοι δοκει, και αδηλον ο παρα της
επιουσης τεχθησεται, πολλας στροφας εχουσης ημων της κατω ζωης, και του της
ταπεινωσεως σωματος ανω και κατω κινουμενου και μεταπιπτοντος· πως ουχι και ο
το πολυ του βιου κενωσας αμεμπτως, και οιον ηδη προς λιμεσιν ων του κοινου της
 
 
 

1
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

ζωης πελα γους, του πολυν εχοντος ετι τον πλουν ασφαλεστερος, και δια τουτο
μακαριωτερος;
∆ʹ. Μη τοινυν αποκλεισηις γλωσσαν την πολλα φθεγξαμενην καλως, ης οι
καρποι πολλοι, και πολλα τα της δικαιοσυνης γεννηματα· ης ποσα τα τεκνα, και
τινες οι θησαυροι, αρον κυκλωι τους οφθαλμους σου, και ιδε· πας ο λαος ουτος, ον εν
Χριστωι δια του Ευαγγελιου εγεννησας. Μη δη φθονησηις ημιν των χρηστων πλεον η
ολιγων ρηματων, μηδε της μελλου σης ζημιας ηδη δωις το προοιμιον. Φθεγξαι, βρα
χεα μεν, αλλ' εμοι φιλα και ηδιστα· ουκ ακου στα μεν, αλλα τηι πνευματικηι βοηι
γινωσκομενα, καθ' ην και σιωπωντος ακουει Μωσεως Θεος· και, Τι βοαις προς με; τωι
νοερως εντυγχανοντι λεγεται. Καταρτισαι μοι τον λαον τωι σωι θρεμματι, και μετα
τουτο ποιμενι, νυν δε και αρχιποιμενι. ∆ιδαξον εμε τι περι ποιμαντικης, τον λαον
τουτον περι ευπειθειας· περι της παρουσης τι πληγης φιλοσοφησον, περι των
δικαιων του Θεου κριματων, εαν τε καταλαμβανωμεν ημεις, εαν τε αγνοωμεν την
πολ λην αβυσσον. Πως και η ελεημοσυνη εις σταθμους, 35.940 κατα τον αγιον
Ἡσαΐαν (ουδε γαρ το αγαθον ακρι τον, ει και τοις εν τωι αμπελωνι προκεκμηκο σιν
εδοξε, μη συνιεισι το εν τηι ισοτητι αν ισον), και η οργη κατα λογον των αμαρτημα
των, ποτηριον εν χειρι Κυριου προσαγορευομενη, και κονδυ πτωσεως εκπινομενον,
ει και πασιν υφαι ρειται τι της αξιας, και το της οργης ακρατον φιλαν θρωπιαι
κιρνησιν· κλινων μεν εκ του αποτομου προς το ενδοσιμον τοις φοβωι παιδευομενοις,
και τοις εκ της μικρας θλιψεως συλλαμβανουσι και ωδινουσιν επιστροφην, και
πνευμα σωτηριας τελειον αποτικτου σιν· υποτηρων δε ομως τρυγιαν, το της οργης
εσχα τον, ιν' ολον κενωσηι τοις μη θεραπευομενοις εκ της χρηστοτητος, αλλα και
σκληρυνομενοις κατα τον βαρυκαρδιον Φαραω, και πικρον εργοδοτην, εις δειγμα
ταμιευθεντα της του Θεου κατα των ασεβων δυναμεως.
Εʹ. Ειπε, ποθεν αι τοιαυται πληγαι και μαστιγες; και τις ο περι ταυτα λογος;
Ποτερον κινησις τις του παντος ατακτος, και ανωμαλος, και ακυβερνητος φορα τε
και αλογια, ως ουδενος τοις ουσιν επιστατουντος, και το αυτοματον ταυτα φερει, ως
δοκει τοις ασοφως σοφοις, και τοις εικη φερομενοις υπο του ατακτου και σκοτεινου
πνευματος· η λογωι τινι και ταξει, ωσπερ υπεστη το παν απ' αρχης, και εκραθη, και
συνεδεθη, και εκινηθη κοσμιως, ως μονωι τωι κινη σαντι γνωριμον, ουτω και
μετακινειται και μετατι θεται Προνοιας χαλινοις οδηγουμενον; Ποθεν αφοριαι, και
ανεμοφθοριαι, και χαλαζαι, η νυν ημετερα πληγη και νουθεσια; Ποθεν αερων
φθοραι, και νοσοι, και βρασμοι γης, και θαλασσης επαναστασεις, και τα εξ ουρανου
δειματα; Και πως η εις απολαυσιν ανθρωπων δημιουργηθεισα κτισις, το κοινον
εντρυ φημα και ισοτιμον, εις την των ασεβων κολασιν μεταβαλλεται, ιν' οις
τιμηθεντες ουκ ηυχαριστησαμεν, τουτοις και παιδευθωμεν, και γνωμεν την δυναμιν
εξ ων πασχομεν, επειδη μη εγνωμεν εξ ων ευ πε πονθαμεν; Πως τοις μεν εκ χειρος
Κυριου διπλα τα αμαρτηματα διδοται, και αναπληρουται το της κακιας μετρον τηι
διπλασιαι, καθ' ην και ο Ἰσραηλ σωφρονιζεται· τοις δε, δια της επταπλασιας εις τον
κολπον αποδιδομενης, κενουται τα αμαρτημα τα; Και τι το των Ἀμοῤραιων μετρον
ουπω πεπλη ρωμενον; Και πως ο αμαρτωλος η αφιεται, η κολα 35.941 ζεται παλιν· το
μεν, εκειθεν τυχον τηρουμενος, το δε, εντευθεν ιατρευομενος; Και πως ο δικαιος, η
κα κοπαθει πειραζομενος ισως, η ευπαθει συντηρουμε νος, ανπερ ηι πτωχος την
διανοιαν, και μη σφοδρα υπερανω των ορωμενων, και ως το συνειδος διδασκει
τουτων εκατερον, το οικειον και αψευδες κριτηριον; Τις η πληγη, και ποθεν;
Ποτερον αρετης ελεγχος, η κακιας βασανος, και οτι κρειττον ως κολα σει
καμπτεσθαι, καν μη ουτως εχηι, και υπο την κραταιαν του Θεου χειρα ταπεινουσθαι,
η ως δοκιμα σιαι μετεωριζεσθαι. Ταυτα διδαξον και νουθετησον, μη σφοδρα τηι
 
 
 

2
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

παρουσηι πληγηι δυσφορειν ημας, η εις κακων βαθος εμπεσοντας καταφρονειν (εστι
γαρ τι και τοιουτο παθημα εν τοις πολλοις), αλλα σωφρονως εχειν προς την
νουθεσιαν, και μη την μειζω προκαλεισθαι, δια της προς ταυτην αναι σθησιας.
ςʹ. ∆εινον αφορια γης, και καρπων απωλεια· πως δε ου, ηδη ταις ελπισιν
ευφραινοντων, και ταις αποθηκαις πλησιαζοντων; Και δεινον αωρος θερισμος, και
γεωργοι τοις πονοις επιστυγναζοντες, και οιον νεκροις παρακαθημενοι τοις
γεννημασιν, α υπετος εξεθρεψεν ημερος, και αγριος εξεθερισεν· ων ουκ επληρωσε
την χειρα αυτου ο θεριζων, και τον κολπον αυτου ο τα δραγματα συλλεγων· ουδε
της ευλογιας επ' αυτοις ετυχεν, ην χαριζονται γεωργοις οι παρ αγοντες. Και θεαμα
ελεεινον, γη καθυβρισμενη, και αποκειραμενη, και τον εαυτης κοσμον ουκ εχουσα.
Ὃ θρηνει μεν ο μακαριος Ἰωηλ, γης καταφθοραν, και λιμου βασανον, ει και τις
αλλος, εκτραγωιδησας· θρηνει δε προφητης ετερος, τηι προτερον ευ κοσμιαι την
τελευταιαν ακοσμιαν αντιτιθεις, εν οις φησι περι οργης Κυριου διαλεγομενος,
θραυοντος γην· Τα εμπροσθεν αυτου παραδεισος τρυφης, και τα οπισθεν πεδιον
αφανισμου. ∆εινα μεν δη ταυτα, και περα δεινων, εως μονα λυπει τα παροντα, και
ουπω χαλεπωτερας ανιαι πληγης αι σθησις· επειδη, καθαπερ εν τοις νοσημασι, το
λυπουν αει παθος του μη παροντος ανιαρωτερον· δεινοτερα δ' ετι τουτων οι της
οργης του Θεου θησαυροι παρ' εαυτοις κατεχουσιν, ων μη γενοιτο πειραν υμας
λαβειν· ουδε γε ληψεσθε προς τους οικτιρμους του Θεου καταφευγοντες, και τον
θελητην του ελεους τοις δακρυσιν ελκοντες, και το εξης της οργης δια της
επιστροφης αποστρεφοντες. Ἔτι πραοτης ταυτα, και φιλανθρωπια, και παιδευσις
ημερος, και στοιχεια 35.944 πληγης, νηπιοτητα παιδαγωγουσης· ετι καπνος οργης,
βασανων προοιμιον· ουπω δε πυρ καταφλεγομενον, η ακμη της κινησεως· ουδ'
ανθρακες αναπτομενοι, τα τελευταια της μαστιγος· ης το μεν ηπειλησε, το δ'
ανετεινατο, το δε βιαι κατεσχε, το δε επηγαγεν· ομοιως και τηι πληγηι παιδευων και τηι
απειληι, και οδοποιων τριβον τηι οργηι αυτου, δι' υπερβολην αγαθοτητος· απο μεν
των ελαττονων αρχομενος, ωστε μη δεηθηναι των σφοδροτερων· παιδευων δε και
τοις μειζοσιν, ει προς ταυτα εκ βιασθειη.
Ζʹ. Οιδα στιλβουμενην ρομφαιαν, και μεθυουσαν μαχαιραν εν τωι ουρανωι,
σφαζειν, εξουθενειν, ατεκνουν κελευομενην, εως σαρκων, και μυελων, και οστεων
μη φειδεσθαι. Οιδα, ως αρκτον απορου μενην, τον απαθη, και ως παρδαλιν
απαντωντα κατα την οδον Ἀσσυριων, ου των τοτε μονον, αλλα και ει τις νυν την
κακιαν Ἀσσυριος· και ουκ ενον φυγειν το κρατος της οργης αυτου και το ταχος, οταν
γρηγορησηι επι τα ασεβηματα ημων, και τους εχθρους αυτου καταδιωκηι ζηλος,
εσθιειν ειδως τους υπεναντιους. Οιδα εκτιναγμον, και ανατιναγμον, και βρασμον,
και καρδιας θραυσμον, και παραλυσιν γονατων, και τοιαυτα οντα τα των ασεβων
επιτιμια· εω γαρ λεγειν τα εκειθεν δικαιωτηρια, οις η ενταυθα φειδω παραδιδωσιν,
ως βελτιον ειναι νυν παιδευθηναι και καθαρθηναι, η τηι εκειθεν βασανωι παρα
πεμφθηναι, ηνικα κολασεως καιρος, ου καθαρσεως. Ὥσπερ γαρ θανατου κρειττων ο
ενταυθα Θεου μνημονευων, και καλλιστα τωι θειωι ∆αβιδ τουτο πεφιλοσοφηται·
ουτως ουκ εστιν εν ᾅδηι τοις απελ θουσιν εξομολογησις και διορθωσις. Συνεκλεισε
γαρ ο Θεος ενταυθα μεν και βιον και πραξιν, εκει δε την των πεπραγμενων εξετασιν.
Ηʹ. Τι ποιησομεν εν ημεραι επαγωγης, ηι με εκφοβει τις των προφητων, ειτε
δικαιολογιας του Θεου προς ημας, ειτε της επι των ορεων και βουνων, οπερ
ηκουσαμεν, ειτε της οποιασουν και εφ' ων δηποτε γινομενης οταν διελεγχηι τε προς
ημας, και αντικαθιστηται κατα προσωπον ημων 35.945 ιστας τα αμαρτηματα, τους
πικρους κατηγορους, και οις ευ πεπονθαμεν, α ηνομησαμεν αντεξαγων, και λογισμωι
λογισμον πλησσων, και πραξει πραξιν ευ θυνων, και το της εικονος απαιτων
 
 
 

3
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

αξιωμα, τηι κακιαι συνθολωθεισης και συγχυθεισης, το τελευταιον απ αγει αυτους υφ'
εαυτων κατεγνωσμενους, και κα τακεκριμενους, και ουδε ως αδικα πασχομεν ει πειν
εχοντας, οπερ ενταυθα τοις πασχουσιν εστιν οτε ικανον εις παραμυθιαν της
κατακρισεως;
Θʹ. Ἐκει δε τις συνηγορος; ποια σκηψις; τις ψευδης απολογια; ποια πιθανοτης
εντεχνος; τις επινοια κατα της αληθειας παραλογιειται το δικαστηριον, και κλεψει
την ορθην κρισιν, τοις πασι παντα εν ζυγωι τιθεισαν, και πραξιν, και λογον, και
διανοημα, και αντισηκουσαν τοις πονηροις τα βελτιονα, ινα το ρεπον νικησηι, και
μετα του πλειονος η ψηφος γε νηται, μεθ' ην ουκ εφεσις, ου κριτης υψηλοτερος, ουκ
απολογια δι' εργων δευτερων, ουκ ελαιον παρα των φρονιμων παρθενων, η των
πωλουντων, ταις εκλει πουσαις λαμπασιν, ου μεταμελεια πλουσιου φλογι
τηκομενου, και τοις οικειοις επιζητουντος διορθωσιν, ου προθεσμια μεταποιησεως·
αλλα και μονον, και τελευταιον, και φοβερον το κριτηριον, και δικαιον πλεον η
οσον επιφοβον, μαλλον δε δια τουτο και φοβερωτερον, οτι και δικαιον; Ἡνικα
θρονοι προτι θενται, και Παλαιος ημερων προκαθεζεται, και βιβλοι ανοιγονται, και
ποταμος πυρος ελκεται, και το φως εμπροσθεν, και το σκοτος ητοιμασμενον· και
πορευσονται οι τα αγαθα ποιησαντες εις ανα στασιν ζωης, της εν Χριστωι νυν
κρυπτομενης, και υστερον αυτωι συμφανερουμενης· οι δε τα φαυλα πραξαντες εις
αναστασιν κρισεως, ην ηδη παρα του κρινοντος αυτους λογου οι μη πιστευσαντες
κατεκριθησαν· και τους μεν το αφραστον φως δια δεξεται, και η της αγιας και
βασιλικης θεωρια Τριαδος ελλαμπουσης τρανωτερον τε και καθαρωτε ρον, και ολης
ολωι νοι μιγνυμενης, ην δη και μονην μαλιστα βασιλειαν ουρανων εγω τιθεμαι· τοις
δε μετα των αλλων βασανος, μαλλον δε προ των αλλων, το απεῤριφθαι Θεου, και η
εν τωι συνειδοτι αισχυνη περας ουκ εχουσα. Και ταυτα μεν υστερον.
Ιʹ. Νυν δε τι ποιησωμεν, αδελφοι, συντετριμ μενοι, και τεταπεινωμενοι, και
μεθυοντες, ουκ απο σικερα, ουδε απο οινου, του προς ολιγον σαλευοντος και
σκοτιζοντος, αλλ' απο της πληγης ην επηγαγε 35.948 Κυριος, ο λεγων· Και συ,
καρδια, σεισθητι και σα λευθητι· και ποτιζων τους καταφρονητας πνευμα λυπης και
κατανυξεως· προς ους και λεγεται· Ἴδετε, οι καταφρονηται, και επιβλεψατε, και
θαυμασατε, και αφανισθητε; Πως οισομεν αυτου τους ελεγμους· η τινα δωσομεν την
αποκρισιν, οταν επι τωι πληθει των ευεργεσιων, εφ' αις αχαριστοι μεμε νηκαμεν, ετι
και τας πληγας ημιν ονειδιζηι, και απαριθμηται την ιατρειαν, εξ ης ου
τεθεραπευμεθα; Και τεκνα μεν, αλλα μωμητα καλων λεγηι, και υιους μεν, αλλ'
αλλοτριους και χωλαναντας απο των τριβων αυτων δι' ανοδιαν τε και τραχυτητα·
Πως εδει, και ποθεν υμας παιδευθηναι, και ου πεπαιδευκα; ∆ι' απαλωτερων
φαρμακων; επηγαγον. Παρηκα το Αιγυπτιον αιμα πινομενον εκ πηγων και ποταμων
και πασης συναγωγης υδατος, την πρωτην πληγην. Παρηλθον τους βατραχους, και
τον σκνιπα, και την κυνομυιαν, τας εξης μαστιγας· απο δε των κτηνων, και των
βοων, και των προβατων ηρξαμην, της πεμπτης πληγης, και τοις αλογοις ενεσκηψα,
ετι των λογικων φειδομενος. Ουδεν προς υμας η θραυσις· αλλα γεγονατε μοι και
των πληγεντων αλογωτεροι, και απαιδευτοτεροι. Ἀνεσχον εξ υμων τον υετον· μερις
μια εβραχη· και μερις εφ' ην ουκ εβρεξα, εξηρανθη· και ειπατε· Ἀνδριουμεθα.
Ἐπηγαγον υμιν χαλαζαν, τηι εναντιαι πληγηι παιδευων, αμπελωνας υμων και
δρυμωνας και γεννηματα υμων εξεθερισα· και την κακιαν υμων ου συν ετριψα.
ΙΑʹ. Γινωσκω, οτι σκληρος ει, και νευρον σιδηρουν ο τραχηλος σου· ταυτα
τυχον ερει προς εμε, τον μηδε ταις πληγαις νουθετουμενον· ο αθετων αθετει· ο
ανομων ανομει· ουδεν η ανωθεν νουθεσια· ουδεν αι μαστιγες. Ἐξελιπε φυσητηρ,
εξελιπε μολιβδος, α και δια Ἱερεμιου προτερον υμιν ωνειδισα· Εις κενον
 
 
 

4
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

αργυροκοπος αργυροκοπει· πονηριαι υμων ουκ ετακησαν. Μη εμε υπομενειτε, λεγει
Κυριος, ωργισμενον; Ἢ ουκ ισχυει η χειρ μου και αλλας επενεγκειν πληγας; Ἔτι
παρ' εμοι και φλυκτιδες αναζεουσαι απο καμινιαιας. αιθα λης, ην πασσων εις
ουρανον Μωυσης, η ει τις κατ' εκεινον υπηρετης Θεου κινησεως, παιδευει νοσωι την
Αιγυπτον. Ἔτι και ακρις, και σκοτος ψηλαφητον, και η τελευταια πληγη τηι ταξει,
πρωτη δε τωι πονωι και τηι δυναμει, η των πρωτοτοκων φθορα και απωλεια, ην ωστε
φυγειν, και αποστρεψαι τον ολο θρευτην, χρισαι τας του νου φλιας αμεινον,
θεωριαν και πραξιν, τηι μεγαληι και σωτηριωι σφραγιδι, τωι της Καινης ∆ιαθηκης
αιματι, Χριστωι και συσταυ 35.949 ρουμενους, και συναποθνησκοντας, ωστε και
συνανα στηναι, και συνδοξασθηναι, και συμβασιλευσαι, νυν τε και κατα την
τελευταιαν αυτου φανερωσιν· αλλα μη θραυσθηναι, μηδε συντριβηναι, μηδε θρη
νησαι, πλησσοντος ημας αωριαι, και εν τωι σκοτεινωι τουτωι βιωι του Πονηρου, και
ολοθρευοντος τα πρωτο τοκα, και Θεωι καθιερωμενα της ζωης ημων γεννηματα και
κινηματα.
ΙΒʹ. Μη μοι γενοιτο μετα των αλλων πληγων, και ταυτα ονειδισθηναι παρα
του Ἀγαθου, πορευομενου προς με θυμωι πλαγιωι δια την εμην πλαγιοτητα· Ἐπαταξα
υμας εν ικτερωι, και εν πυρωσει, και σφακελισμωι· και ουδεν πλεον. Ἔξωθεν ητε
κνωσεν υμας μαχαιρα, και ουδ' ὣς επεστρεψα τε προς με, λεγει Κυριος. Μη γενοιμην
αμπε λων του ηγαπημενου, μετα το φυτευθηναι και χαρα κωθηναι, και φραγμωι, και
πυργωι. και πασιν ασφα λισθηναι, ως ενην μαλιστα, χερσομανων και ακαν θοφορων,
και δια τουτο καταφρονουμενος, ως καθαιρεθηναι τον πυργον, και περιαιρεθηναι
τον φραγμον, και μη τμηθηναι, μηδε σκαφηναι, αλλα γενεσθαι πασιν εις διαρπαγην,
και κοινην υβριν, και καταπατημα. Ταυτα μεν ο εμος φοβος και λογος· και ουτως
εγω δυσφορω προς την πληγην, και τοιαυτην ευχομαι την ευχην, ην και προσθησω
τοις ειρημενοις· Ἡμαρτομεν, ηνομησαμεν, ησεβησαμεν, οτι επε λαθομεθα των
εντολων σου, και οπισω της διανοιας ημων της πονηρας επορευθημεν· οτι αναξιως
της κλησεως και του Ευαγγελιου του Χριστου σου πεπολιτευμεθα, και των αγιων
αυτου παθηματων, και της υπερ ημων κενωσεως· οτι εγενηθημεν ονει δος τωι
αγαπητωι σου. Ἱερευς και λαος εξεστημεν επι το αυτο· παντες εξεκλιναμεν, αμα
ηχρειωθημεν. Ουκ εστι ποιων κριμα και δικαιοσυνην, ουκ εστιν εως ενος.
Ἀπεκλεισαμεν τους οικτιρμους σου, και την φιλανθρωπιαν σου, και σπλαγχνα
ελεους Θεου ημων, δια την κακιαν ημων, και την πονηριαν των επιτηδευματων
ημων, μεθ' ης ανεστραφημεν. Συ χρηστος, αλλ' ημεις ηνομησαμεν· συ μακροθυμος,
αλλ' ημεις πληγων αξιοι. Γινωσκομεν σου την αγαθο τητα, καιπερ ασυνετουντες·
ολιγα ων ημαρτομεν μεμαστιγωμεθα. Συ φοβερος, και τις αντιστησε ται σοι; τρομος
ληψεται απο σου ορη, και μεγεθει βραχιονος σου τις αντερισει; Ἐαν κλεισηις τον
ουρανον, τις ανοιξει; και εαν λυσηις τους καταῤρακτας σου, τις συνεξει; Κουφον εν
οφθαλμοις σου πτω 35.952 χισαι και πλουτισαι, ζωωσαι και θανατωσαι, παταξαι και
ιασασθαι· και το θελησαι σου, πραξις εστι συντετελεσμενη. Συ ωργισθης, και ημεις
ημαρτομεν, λεγει τις των παλαι ανθομολογουμενος. Ἐμοι δε και το εναντιον καιρος
ειπειν· Ἡμεις ημαρτομεν, και συ ωργισθης· δια τουτο εγενηθημεν ονειδος τοις
γειτοσιν ημων. Ἀπεστρεψας το προσωπον σου, και ατιμιας επλησθημεν. Ἀλλα
κοπασον, Κυριε· ανες, Κυριε· ιλασθητι, Κυριε· μη παραδωις ημας εις τελος δια τας
ανομιας ημων, μηδε δια των ημετερων παιδευσηις αλλους μαστιγων, ενον ημας δια
της ετε ρων βασανου σωφρονισθηναι· τινων τουτων; Ἐθνων των ου γινωσκοντων
σε, και βασιλειων, αι τωι σωι κρατει ουχ υπεταγησαν. Ἡμεις δε λαος σου, Κυριε, και
ραβδος κληρονομιας σου. ∆ια τουτο παι δευσον ημας, πλην εν χρηστοτητι, και μη εν
 
 
 

5
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

τωι θυμωι σου· ινα μη ολιγοστους ημας ποιησηις, και πα ρα παντας τους κατοικουντας
την γην, εξουδενω μα.
ΙΓʹ. Τουτοις εγω τοις λογοις ελκω τον ελεον· ει δε και ολοκαυτωμασιν η
θυσιαις ην εξιλασασθαι περι της οργης, ουδε τουτων αν εφεισαμην. Ὑμεις δε και
αυτοι μιμησασθε δειλον ιερεα· ναι, τεκνα αγαπη τα, ναι, θειας κοινωνοι και
νουθεσιας και φιλανθρωπιας. Κτησασθε τας ψυχας υμων εν δακρυσι· στη σατε την
οργην, βελτιονα ποιησαντες τα επιτηδευματα υμων. Ἁγιασατε νηστειαν, κηρυξατε
θεραπειαν· ταυθ' υμιν διακελευεται μεθ' ημων Ἰωηλ ο μακαριος. Συναγαγετε
πρεσβυτερους, νηπια θη λαζοντα μαστους, ηλικιαν ελεεινην, και μαλιστα της του
Θεου φιλανθρωπιας αξιαν. Οιδα δε, α καμοι τωι λειτουργωι Κυριου και υμιν
εντελλεται, τοις της αυτης δοξης ηξιωμενοις, εισελθειν εν σακκοις, και κοπτεσθαι
νυκτος και ημερας ανα μεσον της κρηπιδος και του θυσιαστηριου, ελεεινους τωι σχη
ματι, ελεεινοτερους ταις φωναις, βοωντας εκτενως υπερ τε εαυτων και του λαου,
φειδομενους μηδενος, μη κοπου, μη ρηματος, οις Θεος εξιλασκεται· Φεισαι, Κυριε,
του λαου σου, λεγοντας, και μη δωις την κληρονομιαν σου εις ονειδος, και οσα εξης
της δεησεως· τοσουτον πλεον εχοντας της θλιψεως, οσον και της αξιας, δι' εαυτων
παιδευοντας τον λαον προς κατανυξιν, και της κακιας διορθωσιν, και την επο μενην
τουτοις του Θεου μακροθυμιαν, και ανοχην της μαστιγος.
Ι∆ʹ. ∆ευτε ουν παντες, αδελφοι, προσκυνησωμεν, και προσπεσωμεν, και
κλαυσωμεν εναντιον 35.953 Κυριου του ποιησαντος ημας. Στησωμεθα κοινον
πενθος, κατα τε ηλικιας και γενη διαιρεθεντες. Ὑψωσωμεν την φωνην της ικεσιας·
αντι της μισουμενης αυτωι κραυγης, ταυτην εις τα ωτα Κυριου Σαβαωθ
ανενεγκωμεν· Προφθασωμεν αυ του την οργην εν εξομολογησει. Βουληθωμεν
αυτον ιδειν, ωσπερ ωργισμενον, ουτω και μετατιθε μενον. Τις οιδε, φησιν, ει
επιστρεψει, και μετα νοησει, και υπολειψεται ευλογιαν; Οιδα τουτο σαφως εγω της
του Θεου φιλανθρωπιας εγγυη της. Και ο παρα φυσιν εστιν αυτωι, της οργης αφεις,
επι το κατα φυσιν χωρησει, τον ελεον. Εις εκεινο μεν γαρ υφ' ημων βιαζεται· προς δε
τουτο την ορ μην εχει. Και ει πατασσει βιαζομενος, πως ουκ ανησει τηι φυσει
χρωμενος; Μονον ημας αυτους ελεησωμεν, τοις δικαιοις του Πατρος σπλαγχνοις
οδον ανοιξαντες. Σπειρωμεν εν δακρυσιν, ιν' εν αγαλλιασει θερισωμεν. Γενωμεθα
Νινευῗται, μη Σο δομιται· θεραπευσωμεν την κακιαν, μη τηι κακιαι συντελεσθωμεν.
Ἀκουσωμεν Ἰωνα κηρυσσοντος, μη πυρι και θειωι κατακλυσθωμεν. Καν εξελθωμεν
Σοδομα, προσβωμεν τωι ορει, καταφυγωμεν εις Σε γωρ, ανισχοντι συνεισελθωμεν τωι
ηλιωι. Μη στωμεν εν πασηι τηι περιχωρωι· μη περιβλεψωμεθα, μη παγωμεν εις στηλην
αλος, στηλην οντως αθανατον, και κατηγοριαν ψυχης εις κακιαν επιστρεφουσης.
ΙΕʹ. Γνωμεν, οτι το μεν μηδεν αμαρτειν, οντως υπερ ανθρωπον, και μονου
Θεου· εω γαρ περι αγγε λων τι λεγειν, μη δωμεν καιρον τοις παθεσι, και θυραν
πονηραις αντιῤρησεσι· το δε αθεραπευ τον, της πονηρας και αντικειμενης εστι
φυσεως, και των υπ' εκεινης ενεργουμενων. Το δε αμαρτα νοντας επιστρεφειν,
ανθρωπων μεν, αλλ' επιεικων, και της σωζομενης μεριδος. Ει γαρ και ο χους
επισυρεται τι της κακιας, και το γεωδες σκηνος βρι θει τον νουν ανω φερομενον, η
ανω φερεσθαι δεδη μιουργημενον· αλλ' η εικων ανακαθαιρετω την ιλυν, και ανω
τιθετω την ομοζυγον σαρκα, τοις του λογου πτεροις κουφιζουσα. Και κρειττον μεν,
μητε δεηθηναι τοιαυτης καθαρσεως, μητε καθ αρθηναι, του πρωτου μενοντος ημιν
αξιωματος, 35.956 εις ο και σπευδομεν εκ της ενταυθα παιδαγω γιας, μηδε του ξυλου
της ζωης εκπεσειν τηι πικραι γευσει της αμαρτιας· κρεισσον δε, του μη παιδευεσθαι
πταιοντας, το αμαρτανοντας επιστρεφε σθαι. Ὃν μεν γαρ αγαπαι Κυριος παιδευει, και
πα τρικον το της επιτιμησεως· ψυχη δε πασα ανουθετη τος, αθεραπευτος. Ουκουν ου
 
 
 

6
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

πληγηναι χαλεπον, αλλα μη σωφρονισθηναι τηι πληγηι χαλεπωτερον. Φησι τις των
προφητων, περι του Ἰσραηλ λεγων, του σκληρου και απεριτμητου την καρδιαν·
Κυριε, εμαστιγωσας αυτους, και ουκ επονεσαν· επαι δευσας αυτους, και ουκ
ηθελησαν δεξασθαι παιδειαν· και παλιν, Και ο λαος ουκ επεστραφη, εως επληγη· και,
Τι οτι απεστραφη ο λαος μου αποστροφην πονηραν, εξ ης τελεον συντρι βησεται, και
καταφθαρησεται;
Ιςʹ. Φοβερον μεν ουν, αδελφοι, το εμπεσειν εις χειρας Θεου ζωντος· φοβερον
δε το προσωπον Κυριου επι ποιουντας κακα, και πανωλεθριαι την κακιαν
εξαφανιζον· φοβερα δε ακοη Θεου, και της Ἄβελ φωνης αισθανομενη δια του
σιγωντος αιματος· φοβε ροι δε ποδες πονηριαν καταλαμβανοντες· φοβερα δε του
παντος πληρωσις, ως μη ειναι μηδαμου φυ γειν Θεου κινησιν, μη εις ουρανον
αναπταντα, μη εις ᾅδου χωρησαντα, μη προς ανατολας αποδραντα, μη θαλασσης
εναποκρυβεντα βυθοις η περασι. Φοβει ται δε προ εμου και Ναουμ ο Ἑλκεσαιος, εν
οις το κατα Νινευι λημμα δημοσιευει, τον ζηλωτην Θεον, και εκδικουντα Κυριον
μετα θυμου τους υπεν αντιους, και τοσαυτηι χρωμενον αποτομιας περιουσιαι, ως μηδε
δευτεραν υπολειπεσθαι κατα των πονηρων εκδικησιν. Ἡσαΐου μεν γαρ οταν
ακουσω, τωι λαωι Σοδομων και τοις αρχουσι Γομοῤρας απειλουντος, και λεγοντος· Τι
ετι πληγητε, προστιθεντες ανομιαν; μικρου και φρικης πληρουμαι, και συγ χεομαι
δακρυσιν. Ουκ εστι, φησι, τηι προσθηκηι της αμαρτιας προσθηκην πληγης εξευρειν·
ουτω παντα διεξεληλυθατε, και παν ειδος πληγης εκενωσατε, αει τινα καινοτεραν
δια της κακιας της εαυτων προ καλουμενοι. Ουκ εστι τραυμα, ουδε μωλωψ, ουτε
πληγη φλεγμαινουσα· ολοσωματος, φησιν, η πληγη, αλλα και αθεραπευτος. Ου γαρ
εστι μα λαγμα επιθειναι, ουτε ελαιον, ουτε καταδεσμους. Και παριημι τα εξης της
απειλης, ινα μη της παρουσης υμιν πληγης βαρυτερος γενωμαι. 35.957
ΙΖʹ. Πλην επιγνωμεν του κακου την υποθεσιν. Πο θεν εξηρανθησαν γεωργιαι,
ηισχυνθησαν αποθη και, και νομη ποιμνιων εξελιπεν, ωλιγωθη τα ωραια της γης,
ουκ επλησθη τα πεδια πιοτητος, αλλα κατηφειας· ουκ επληθυναν αι κοιλαδες σιτον,
αλλ' εκλαυσθησαν· ουκ εσταλαξε τα ορη γλυκασμον, ως υστερον τοις δικαιοις, αλλ'
απεκοσμηθη και ητι μασθη, και την Γελβουε καταραν εκ των εναντιων εδεξατο;
Γεγονεν ως το απ' αρχης πασα η γη, πριν κοσμηθηναι τοις εαυτης καλλεσιν.
Ἐπεσκεψω μεν την γην, και εμεθυσας αυτην, αλλ' επισκοπην πονηραν και μεθην
ολεθριον. Φευ του θεαματος! εν καλαμηι τα της ευφοριας ημιν, και μικροις λειψανοις
η σπορα γνωριζεται, και μολις απαρχας Κυριωι το θερος ημων καρποφορει, μησι
μαλλον η δρα γμασι καταλαμβανομενον. Τοιουτος ο πλουτος των ασεβων, τοιαυτα
τα των κακως σπειροντων γεωργια· επιβλεψαι, ως η παλαια καταρα, πλειονα, και εισ
ενεγκειν ολιγα· σπειραι, και μη αμησαι· φυτευσαι, και μη εκθλιψαι· ου εργωνται
δεκα ζευγη βοων, ποιησαι κεραμιον εν· και παρ' αλλοις ακουειν την ευκαρπιαν,
αυτους ενδειαι πιεζομενους. Ποθεν ταυτα, και τις η αιτια του θραυσματος; Μη ανα
μεινωμεν υπ' αλλων ελεγχθηναι· ημων αυτων εξετα σται γενωμεθα. Μεγα κακιας
φαρμακον, και ομολο για, και φυγη του πταισματος. Ἐγω πρωτος, ωσπερ ανηγγειλα
τωι λαωι μου ανωθεν, και το του σκο που εργον πεπληρωκα. (ου γαρ εκρυψα την ερχο
μενην ρομφαιαν, ινα και την εμαυτου ψυχην, και τας των ακουοντων
περιποιησωμαι)· ουτως αναγγελω και του λαου μου την απειθειαν, εμαυτου τα
εκεινου ποιουμενος· ει πως αν ουτω τυχοιμι τινος φιλανθρωπιας και αναψυξεως.
ΙΗʹ. Ὁ μεν τις ημων εξεθλιψε πενητα, και μοιραν γης παρεσπασατο, και οριον
υπερεβη κακως, η κλεψας, η τυραννησας, και συνηψεν οικιαν προς οικιαν, και αγρον
προς αγρον, ινα τι του πλησιον αφεληται· και μηδενα εχειν εφιλονεικησε γειτονα,
ως μονος οικησων επι της γης. Ὁ δε τοκοις και πλεονασμοις την γην εμιανε, και
 
 
 

7
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

συναγων οθεν ουκ εσπειρε, και θεριζων οπου μη διεσκορπισε· γεωργων ου την γην,
αλλα την χρειαν των δεομενων. Ὁ δε απαρχας αλωνος και ληνου τον παντα
δεδωκοτα Θεον απεστερησε, και γεγονεν αχαριστος τε ομου και ανοητος· ουτε υπερ
ων εσχεν ευχαριστησας, ουτε το μελλον, ει μη τι αλλο, δια της ευγνωμοσυνης 35.960
πραγματευσαμενος. Ὁ δε χηραν και ορφανον ουκ ηλεησεν, ουδε μετεδωκεν αρτου
και τροφης ολιγης τωι δεομενωι, μαλλον δε Χριστωι τωι τρεφομενωι δια των και
μικρως τρεφομενων· ο τα πολλα εχων ισως, και παρ' ελπιδα, (τουτο γαρ ηδη το
αδικωτατον,) και ταις πολλαις αποθηκαις στενοχωρουμενος, και τας μεν πληρων,
τας δε καθαιρων, ινα τοις μελλουσι καρποις οικοδομησηι μειζονας, αγνοων, οτι των
ελπιδων προαναρπαζεται, και λογον υφεξει της ενταυθα ευποριας και της
φαντασιας, κακος οικονομος αγαθων αλλοτριων γενομενος. Ὁ δε οδον ταπεινων
εξεκλινε, και επλαγιασεν εν αδικοις δικαιον. Ὁ δε εμισησεν εν πυλαις ελεγχοντα,
και λογον οσιον εβδελυξατο. Ὁ δε εθυσε τηι εαυτου σαγηνηι πολλα συναγουσηι, και
την αρπαγην του πτωχου εν τοις οικοις εχων, η ουκ εμνησθη Θεου, η κακως
εμνησθη, Ευλογητος Κυριος, ειπων, οτι πεπλουτηκαμεν· και υπελαβεν ανομιαν, ως
παρ' αυτου ταυτα εχων, εξ ου κολασθησεται. ∆ια ταυτα γαρ ερχεται η οργη του Θεου
επι τους υιους της απειθειας· δια ταυτα, η κλειεται ουρανος, η κακως ανοιγεται· και
πολλωι μαλλον, ει μηδε πληγεντες επιστρεφοιμεθα, και τωι εγγιζοντι φυσικως
πλησιαζοιμεν.
ΙΘʹ. Τι προς ταυτα ερουμεν, οι σιτωναι, και σιτοκαπηλοι, και τηρουντες τας
των καιρων δυσκολιας, ιν' ευπορησωμεν, και ταις αλλοτριαις συμφοραις
εντρυφησωμεν, και κτησωμεθα, μη ως Ἰωσηφ τα των Αιγυπτιων, επ' οικονομιαι
μειζονι (εκεινος γαρ ᾔδει και συναγαγειν και σιτοδοτησαι καλως, ωσπερ και
προγνωναι τον λιμον, και στηναι προς αυτον ποῤρωθεν), αλλ' ως παρανομοι τα των
ομοφυλων, οι λεγοντες· Ποτε διελευσεται ο μην, και εμπωλησομεν· και τα Σαββατα,
και ανοιξομεν θησαυρους; οι τοις δισσοις μετροις και σταθμιοις το δικαιον
διαφθειροντες, και το μολιβδουν μετρον της ανομιας εφ' εαυτους κλινοντες; Τι προς
ταυτα ερουμεν, οι μηδεν περας ειδοτες κτησεως· οι προσκυνουντες τον χρυσον και
τον αργυρον, ωσπερ την Βααλ οι παλαι, και την Ἀσταρτην, και το Χαμως βδελυγμα·
οι περιεποντες των λιθων τας πολυτελειας και διαυγειας, και της εσθητος την
μαλακην τε και περιῤρεουσαν, σητων δαπανην, και ληιστων, 35.961 και τυραννων,
και κλεπτων θησαυρισματα· οι πληθει γαυριωντες ανδραποδων και τετραποδων· οι
τοις πεδιοις εμπλατυνομενοι και τοις ορεσι, και τα μεν εχοντες, τα δε
προσλαμβανοντες, τα δε μελλοντες, κατα την Σολομοντειον βδελλαν εμπλησθηναι
μη δυναμενην, ομοιως ᾅδηι, και γηι, και πυρι, και υδατι, και ζητουντες οικουμενην
ετεραν εις κτησιν, και τοις του Θεου οριοις καταμεμφομενοι ως μικροτεροις η κατα
την εαυτων επιθυμιαν και απληστιαν; Τι δαι, οι τοις υψηλοις θρονοις
εγκαθεζομενοι, και την αρχικην σκηνην αιροντες, και την οφρυν των θεατρων
υψηλοτεραν, και μη λογιζομενοι τον επι πασι Θεον, και το απροσιτον υψος της
αληθινης βασιλειας, ιν' ως ομοδουλων των υπηκοων αρχωσιν, οι της ισης δεομενοι
φιλανθρωπιας; Σκοπει δε μοι και τους κατασπαταλωντας επι κλινων ελεφαντινων,
ων καλως ο θειος Ἀμως καθαπτεται, και τα πρωτα μυρα χριομενους, και τηι φωνηι
των οργανων επικροτουντας, και των φευγοντων ως ισταμενων εξηρτημενους·
αλλα μη τηι συντριβηι του Ἰωσηφ συναλγουντας τε και συμπασχοντας· δεον χρηστους
ειναι τοις προεμπεσουσι, και τωι ελεωι κτασθαι τον ελεον· ολολυζειν πιτυν, οτι
πεπτωκε κεδρος, και νουθετεισθαι τηι των πλησιων πληγηι, και δια των αλλοτριων
κακων τα οικεια ευ τιθεσθαι, τοσουτον πλεον εχοντας των προειληφοτων, οσον
αυτους δι' εκεινων σωθηναι, αλλα μη δι' αυτων ετερους σωφρονισθηναι.
 
 
 

8
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

Κʹ. Ταυτα συμφιλοσοφησον ημιν, ω θεια και ιερα κεφαλη, και πολλην
εμπειριαν τωι μακρωι χρονωι συλλεξαμενη, εξ ης σοφια γινεται. Τουτοις τον λαον σου
καταρτισαι. ∆ιδαξον διαθρυπτειν πεινωσι τον αρτον, και πτωχους αστεγους
συναγειν, και γυμνοτητα περιστελλειν, και μη περιοραιν τους αφ' αιματος· και νυν
μαλιστα, ιν' ηι το αγαθον ημων εκ της χρειας, μη του περισσευματος· ηι μαλλον
καρποφοριαι Θεος ευφραινεται, η πληθει της εισφορας και μεγεθει της επιδοσεως.
Ἐπι τουτοις, και προ τουτων, γενου μοι Μωσης, η Φινεες σημερον. Στηθι περι ημων,
και εξιλασαι· και κοπασατω η θραυσις, ειτε δια θυσιας πνευματικης, ειτε δι' ευχης
και λογικης εντευξεως. Ἐπισχες την οργην Κυριου τηι μεσιτειαι· στησον την
ακολουθιαν της μαστιγος. Οιδεν αιδεισθαι πατρος πολιαν υπερ τεκνων
πρεσβευουσαν. ∆εηθητι περι της παρελθουσης κακιας· το μελλον εγγυησαι.
Προσαγαγε 35.964 λαον πληγηι και φοβωι κεκαθαρμενον. Αιτησαι την σωματικην
τροφην· αιτησαι προ ταυτης και την αγγελικην εξ ουρανου καταβαινουσαν. Ἂν
τουτο ποιησηις, οικειωσεις Θεον, ημερωσεις ουρανον, αποδωσεις υετον πρωιμον τε
και οψιμον· Ὁ Κυριος δωσει χρηστοτητα, και η γη ημων δωσει τον καρπον αυτης, η
κατω γε, τον εφημερον, και ο χους ημων, τον αιωνιον, ον ταις θειαις ληνοις
εναποθησομεθα δια σου, προσαγοντος ημας τε και τα ημετερα, εν Χριστωι Ἰησου τωι
Κυριωι ημων, ωι η δοξα εις τους αιωνας. Ἀμην.

 
 
 

9
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.


