Inventio imaginis in Camulianis
Τωι αυτωι μηνι θʹ, Ἡ ευρεσις της αχειροποιητου και θειας εικονος των
Καμουλιανων, συγγραφεισα παρα του εν αγιοις πατρος ημων Γρηγοριου
επισκοπου Νυσης.
1 Ὁ κυριος ημων Ἰησους Χριστος ο δικαιος και μονος αληθινος θεος ημων, ο
τηι ουσιαι της θεοτητος αορατος, ο τωι κρατει αηττητος, ο τηι δυναμει ανεκλαλητος, ο
τηι φυσει φιλανθρωπος και αγαθος, ο τηι δοσει αμεταμελητος· η εικων του πατρος η
απαραλλακτος, ο προ αιωνων αορατως εκ του πατρος γεννηθεις και επ' εσχατων
των ημερων εκ μητρος παρθενου τεχθεις, ενταυθα και αυθις εν αγιαι εικονι φανηναι
κατηξιωσε δι' ιδιαν αγαθοτητα και αμετρον ευσπλαγχνιαν. και εκει μεν μαγους
οδηγων προς πορειαν δι' αστερος, ενταυθα δε τους νηπιαζοντας την φρενα προς
τελειαν γνωσιν επαναγων την προς εαυτον. ω αφραστου φιλανθρωπιας, ω αμετρου
κηδε μονιας, ω αφατου ανεξικακιας, ω ανεκδιηγητου δωρεας, ω ακαταληπτων
μυστηριων· οντως παραδοξον θαυμα και φοβερον, οτι εν ημιν τοις πηλινοις
χαρακτηρι αΰλωι καθοραται ο κτιστης. εκει εκ παρθενου νεος εφανη δια γεννησεως,
ενταυθα ο αυτος σωματικηι εικονι σημερον προσκυνεισθαι κατηξιωσεν. ω θαυμα και
θαυματων παραδοξωτερον· παλιν γαρ συγκαταβασις δε σποτου φιλανθρωπου προς
τους οικειους δουλους γεγονε.
2 δευτε ουν, αδελφοι και πατερες, ακουσατε και διηγησομαι υμιν πασι τοις
φοβουμενοις τον κυριον, οσα γεγονεν εν τηι Καμουλιανων νεαι Βηθλεεμ, και τα περι
της τιμιας εικονος και μακαριας Βασσης της μετακληθεισης Ἀκυλινης επι μεσον προ
θησω εγω ο ταπεινος Γρηγοριος ως υπο του αγιου πνευματος φανερωθεντα μοι τωι
αναξιωι.
3 Αυτη η μακαρια, Ἑλληνις ουσα και συζυγον εχουσα Καμουλον τουνομα,
Ἕλληνα και αυτον υπαρχοντα και τοπαρχην, εμμανως δε εχοντα κατα των
Χριστιανων κατα το προσταγμα ∆ιοκλητιανου του βασιλεως, ελλαμφθεισα τηι θειαι
χαριτι εζητει του τε ανδρος και της τουτου θρησκειας αποστηναι, σπευδουσα προς
μονον τον ζωης δεσποτην και βασιλεα την ελπιδα και επιγνωσιν εχειν εν τωι κρυπτωι
δια τον φοβον ον εχει του παρανομου ανδρος, και εδυσωπει αει τον κυριον δεξασθαι
το αγιον βαπτισμα, παννυχοις ασχολουμενη προσευχαις και ταις καθ' εκαστην
νηστειαις, πασαν καθαροτητα ψυχης και σωμα τος εν εαυτηι περιφερουσα, και τηι
αγνειαι προσκαρτερουσα. διο και της αποκαλυψεως του αγιου πνευματος κατηξιωται.
4 προσευχομενης γαρ αυτης προς τον κυριον ημων Ἰησουν Χριστον μετα δακρυων
και συντετριμμενης καρδιας, ο το θελημα των φοβουμενων αυτον ποιων θεος
εισηκουσε της δεησεως αυτης καταμετρησας την πιστιν αυτης και φησιν· "3επειδη
δια την των ανθρωπων σωτηριαν κατηλθον εκ πνευματος αγιου και Μαριας της
παρθενου, και νυν παραγινομαι προς σε τα δακρυα σου οικτειρας. ευτρεπισον ουν
τραπεζαν καθαρον και επιθες εν αυτηι κιδαριν λευκην και σκευος αθικτον διαυγες
μετα υδατος και ετοιμασον αυτα εν ταμειωι κεκοσμημενωι και ριψον σεαυτην εις το
εδαφος το του κοιτωνος εξωτερον και σκεπασει σε η δεξια μου και οφθησομαι σοι ως
βουλομαι"3. 5 και επεσεν ουτως η μακαρια Ἀκυλινα, καθως προσεταξεν αυτηι η θεια
φωνη. και κατεβη προς αυτην ο δεσποτης Χριστος, ω ξενου και φρικτου μυστηριου, ο
παντοτε και πανταχου παραγενομενος και μηδεποτε παρορων τους ελπιζοντας και
βοωντας προς αυτον και ποθουντας αυτον. βαβαι της συγκαταβασεως και αφατου
φιλανθρωπιας, οτι το σουτων δωρεων τους δουλους αυτου κατηξιωσε· συνηλθον δε
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

1

αυτωι και πασαι αι δυναμεις των ουρανων περι πεμπτην φυλα κην της νυκτος
αιδοντες και λεγοντες το "320αγιος αγιος αγιος κυριος σαβαωθ20"3.
Και ο νιψας προτερον τους ποδας των μαθητων αυτου και τωι λεντιωι
απομαξας ωι ην διεζωσμενος, αυτος και νυν ενιψε ταις χερσι τωι υδατι το εαυτου
προσωπον, ω του θαυματος, και νιψαμενος απεμαξε τηι καθαραι κιδαρι το αχραν τον
αυτου και ανεξιχνιαστον προσωπον· και ευθεως απεδειχθη τυπος της θεανθρωπου
μορφης αυτου ο παναγιος και αληθε στατος χαρακτηρ, ως πασιν αποδεικνυται
σημερον. και καθαπερ προτερον οικειαι αυτου φιλανθρωπιαι και συγκαταβασει επε
δειξατο την εαυτου ενανθρωπησιν, ουτω και νυν επιδεικνυται ταυτην τηι τιμιαι και
ευλαβεστατηι Ἀκυλινηι. 6 οθεν τουτων ουτως οικονομηθεντων ευχαριστησεν η γυνη
τωι κυριωι και τηι ευχαριστιαι ου προσκορης γεγονεν. αποθεμενη τον τοιουτον αγιον
χαρακτηρα εν ενι πινσωι του εαυτης οικου φοβουμενη τον ανδρα υπερβαλλοντως
ετιμα. προγνουσα ουν την εαυτης μεταθεσιν προνοιαν αριστην ποιησαμενη της
αγιας ταυτης αχειρο ποιητου και αχρωματιστου εικονος και τα εν αυτηι παρακολου
θησαντα γραψασα και συν αυτηι αποθεμενη ησφαλισατο. 7
Μετα δε την ταυτης αποβιωσιν απεκαλυφθη εμοι τωι αναξιωι Γρηγοριωι εν
τοις Καμουλιανοις, εν τωι αυτης κατοι κητηριωι δια του αγιου πνευματος και
απελθων κατα τον υπο δειχθεντα μοι τοπον εξορυξας τον τοιχον, ευρον
γλωσσοκομον, εν ωι απεκειτο ο αγιος χαρακτηρ του πατρικου απαυγασματος, και την
φωταγωγον την παρα της μακαριας γυναικος απηιωρη θεισαν εκ πλειστων χρονων
και αμνημονευτων αναπτουσαν, ω του θαυματος, και θυμιατηριον μικρον την
ευωδιαν παρεχον του θυμιαματος. 8 τουτο πρωτον και μεγιστον θαυμα τοις εμοις
οφθαλμοις εωρακα εγω ο ελαχιστος επισκοπος και ουτω φανερον πασι κατεστησαν
και εν τηι Καισαρεων μητροπολει ηιρετισαμην τεθηναι. δι' ου και πολλα ιαματα
εγενετο, οσα και επι της ενανθρωπησεως αυτου, τυφλων τε και χωλων και δαι
μονιζομενων και παραλυτικων παραχρημα ιαθεντων, οπως το πληρωμα της χαριτος
και της δωρεας του αγιου πνευματος εμφανες γενηται, οτι αυτος ο ενανθρωπησας
λογος του αναρχου πατρος και ζηι και κεκραταιωται και διαμενει και βασιλευει εις
τους αιωνας των αιωνων. 9
Ταυτα εγενετο εν τοις Καμουλιανοις επι μεν της βασι λειας
20∆ιοκλητιανου20 γενομενης και αποκρυβεισης της αχραν του και αχειροποιητου
εικονος· επι Θεοδοσιου δε του μεγαλου φανερωθεισης και θαυματουργουσης εις
δοξαν πατρος και υιου και αγιου πνευματος της μιας θεοτητος τε και βασιλειας νυν
και εις τους απεραντους αιωνας.

 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

2


