Contra fornicarios
ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΝΥΣΣΗΣ ΕΙΣ ΤΟ Ο ∆Ε ΠΟΡΝΕΥΩΝ ΕΙΣ ΤΟ Ι∆ΙΟΝ
ΣΩΜΑ ΑΜΑΡΤΑΝΕΙ
Φοβερα της αποστολικης παραγγελιας η σαλπιγξ, πολλα μεν και αλλα τον
της ευσεβειας μαρτυρομενη στρατον, μαλιστα δε των της αισχροτητος βαραθρων
ελαυνουσα, και δη και στρατιωτικον προς τωι τελει παραγγελμα προστιθεισα.
Φευγετε γαρ, φησι, την πορνειαν. παν αμαρτημα, ο εαν ποιησηι ανθρωπος εκτος του
σωματος εστιν. οι γαρ των αισθητων στρατιωται πολεμων νυν μεν αντιπροσωπωι
συμβοληι νυν δε φυγηι κεχρημενοι τας παραταξεις σοφιζονται. εστι και πολεμος
ψυχαις αντιστασει και φυγηι στρατηγουμενος. και τουτο Παυλος ειδως ο των της
ευσεβειας τακτικων δι' εκατερας αγων τον στρατον ευτεχνιας νυν μεν την μαχην
επιμονην παραγγελλει· Στητε περιζωσαμενοι την οσφυν υμων εν αληθειαι, νυν δε
φυγηι σοφιζεσθαι το πολεμουν συμβουλευει· Φευγετε την πορνειαν. αν πολεμος
απιστιας προσβαληι, χρησιμος προς εκεινον αντιστασις, αν δολων απειληται
παραταξις, καλη η προς τουτους τους ανταγωνιστας προσδρεια, αν συκοφαντιας
επιφερηται τοξον, λυσιτελης 9.212 αντιπροσωπος συμβολη προς το ψευδος, οταν δε
μορφη πορνικη τοξευηι, νωτα διδοναι καλον και την αντιπροσωπον φευγειν·
κατευστοχει γαρ οφθαλμων η πορνεια και δει μεμνησθαι του στρατηγου
παραγγελλοντος·
Φευγετε την πορνειαν. εχει γαρ τι των αλλων πονηρευματων φευκτοτερον·
τα μεν γαρ αλλα της αμαρτιας ειδη φειδεσθαι δοκει της των πραττοντων σαρκος και
το πραχθεν εις μονον τον την πραξιν δεχομενον ιστησιν· οιον εν ταις αρπαγαις των
αρπασθεντων το ζημιωμα μονων, εν τηι των φθονουντων ισχυι περι τους
φθονουμενους το παθος εκρηγνυται, εν ταις συκοφαντιαις, οταν τυχωσι πιστεως,
μονων αυθις των συκοφαντουμενων ο κινδυνος, εν τοις τον φονον ωσαυτως
τολμησασι του δεξαμενου την σφαγην το δυσπραγημα· πασαν αν τις εργων αδικων
επερχομενος πραξιν ευρησει την μεν των αδικουντων μεριδα κερδαινουσαν, την δε
των αδικουμενων ξημιουμενην, πορνεια δε την τοιαυτην ουκ οιδε διαιρεσιν ουδε
χωριζει την του παθοντος της του δρασαντος πραξιν, αλλα συγκαταστρεφει προς
ατιμιαν επικοινον, συναπ τει δε δεσμωι μολυσμου. τοις πλεονεκταις εστι ζημιωσασιν
9.213 αλλον εξημιωσθαι μηδεν, τοις πορνοις δ' ουκ εστιν ουδεν καταισχυνασιν σωμα
μη τωι καταισχυνθεντι συγκαται σχυνεσθαι· τοις πεφονευκοσιν εστιν εργασαμενοις
τον φονον τοις σφαγεισι μη συνεσφαχθαι, τοις πορνοις δ' ουκ εστι μολυνασι σαρκα
του μολυσμου καθαρευειν. Και σκοπει μοι την εις τουτο του Παυλου λεπτολογιαν·
Φευγετε, φησι, την πορνειαν. δια τι; οτι Παν αμαρτημα, ο εαν ποιησηι ανθρωπος,
εκτος του σωματος εστι (τουτ' εστι τηι του σωματος μη λυμαινομενον φυσει, τηι των
μελων μη συνεσταλμενον υβρει, τωι της σαρκος μολυσμωι μη συμπληρου μενον, αλλ'
εξω της του πραξαντος σωματος ενεργουμενον βλαβης), Ὁ δε πορνευων εις το ιδιον
σωμα αμαρτανει· ουχ ωσπερ ο φονευς εις αλλοτριον ατρωτον το εαυτου σωμα
συντηρων, ουχ ωσπερ ο πλεονεκτης εις ετερον την της ιδιας σαρκος φυλαττομενος
βλαβην, αλλ' αυτος εαυτου φθορευς ο πορνος, αυτος υφ' εαυτου τωι της ατιμιας
περιπειρεται βελει. ο κλεπτης, ινα θρεψηι το σωμα, τολμαι το πλημμελημα, ο πορνος
δε τηι της ιδιας σαρκος προσεδρευει ληιστειαι· τον πλεονεκτην προς αρπαγην ερεθιζει
φιλοκερδης λογισμος, πορνεια δε της του σωματος ζημια σεμνοτητος· τωι βασκανωι
κατασκευαζει το παθος δοξαζομενος ετερος, ο πορνος δε της ιδιας εστιν αυτουργος
αδοξιας. τι γαρ ατιμοτερον σκευοφορου πορνειας; πασα μεν γαρ αδοξος αμαρτιας
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

1

δουλεια (ατιμοι γαρ της ψυχης την ευγενειαν), ο δε πορνος αμαρτιας αδοξοτερος
δουλος· βορβορον αντλειν παρ' αυτηι τεταγμενος 9.214 μολυσμου συναγει σωρον
και ακαθαρτον λειτουργει εργασιαν. η ου δεινον εγκυλιεσθαι πηλωι, αισχροτητι
τριβεσθαι, ρακους εχειν το σωμα μη διαλλαττον; ποια γαρ ρακους και πορνου
διαφορα; του της ευσεβειας απεσχισθη σωματος, φθειρεται καθημερινηι σηπεδονι,
ταις της αμαρτιας οδοις ως αχρηστον εναπορριπτεται ρακος, κειται πασι καταπατημα
δαιμοσιν, εις αυτο ο διαβολος την ιδιαν απομασσεται σηψιν.
Της νοητης δε του πορνου κακοπραγιας η προδηλος και σαφης ουκ ελαττων·
εστι γαρ φευκτος οικιαις, απευκτος συν τυχιαις, τοις πλησιαζουσιν υβρις, τοις
εχθραινουσιν ονειδος, συγγενεσιν αισχυνη, συνοικοις επαρατος, αθυμια γονευσιν,
οικεταις θεατρισμος, γελωμενον διηγημα γειτοσι, γημαι σπου δαζων αποβλητος,
υποπτος μετα γαμον νυμφιος, μισουμενος τεκνοις πατηρ, ευκαταφρονητος
συμβουλος, αηδης χαριζο μενος, αιτων αηδεστερος, πορρωθεν οφθεις λυπηρος,
νοσων αθλιωτερος, τεθνεως ατιμοτερος. τοσουτου πληθους κακων την πορνειαν ο
Παυλος μητερα θεωμενος την νικητηριον φυγην ημιν αρτιως παραγγελλων εβοα·
Φευγετε την πορνειαν. Αυτη η φωνη νεανισκου με νυν ανεμνησε σωφρονος κατ'
Αιγυπτιακης πορνειας δια φυγης αριστευσαντος. καιτοι γε πολλα τωι νεανισκωι την
πειθω κατεσκευαζεν· ηλικια φιλη δονος, δουλειας ζυγος, δεσποινης ερωτικη
κολακεια, διαλεξις συνεχης ασελγειας, λαθραια προς μιξιν παρακλησις. Ἐγενετο γαρ
τοιαυτη τις ημερα και εισηλθεν Ἰωσηφ εις την οικιαν 9.215 ποιειν τα εργα αυτου
και ουδεις ην των εν τηι οικιαι εσω και επεσπασατο η κυρια των ιματιων αυτου
λεγουσα· κοιμηθητι μετ' εμου. μεγα το της σωφροσυνης αξιωμα· του δουλου την
δεσποιναν κατεσκευασε δουλην· ο μεν γαρ ικετευετο, η δε ικετευεν· Κοιμηθητι μετ'
εμου, κοιμηθητι. πεπυρωμενον της πορνειας το βελος, αλλ' υλην ψυχης καιομενην
ουχ ευρεν, εις εσθητα δε την διαλυσιν εσχεν, ην το της πορνειας αναιδες
περισφιγγον εβοα· Κοιμηθητι μετ' εμου. μυκαται τον της πορνικης επιθυμιας λιμον,
αλλ' εκλειεν μαλλον τα του σωφρονος ωτα. η μεν γαρ ελεγε· Κοιμηθητι μετ' εμου,
αντεκηρυττε δε η σωφροσυνη τωι νεωι· γρηγορησον μετ' εμου, και τοις εργοις εκεινος
εδηλου το αγρυπνον· ου γαρ ενυσταξε ταις κολακειαις ο τονος, ουχ υπνωσεν η
γνωμη ταις επωιδαις, ουκ εκαθευδησε της σωφροσυνης η νηψις, ου ταις κατασχου
σαις υπεξελυθη λαβαις, ου τοις της μορφης καλλωπισμοις ηλιευθη, ου ρηματων
ερωτικων διεκλασθη θωπειαις, αλλ' ην αυτωι πικροτερα λοιδοριας της δεσποινης η
φωνη κολα κευουσης· Κοιμηθητι μετ' εμου. ετοιμος ειστηκει της μοιχειας
νυμφαγωγος ο διαβολος και συνεσφιγγε την εσθητα τηι πορνηι και των παρ' εκεινης
συνεκοινωνει λαβων, ουκ ᾔδει δε τεχνιτηι παλαιων αθλητηι σωφροσυνης και καλως
τας εκεινης απεκδυομενωι λαβας. Καταλιπων γαρ, φησι, τα ιματια εις τας χειρας
αυτης εφυγε και εξηλθεν εξω. ω γυμνοτης αγιωτερα ενδυσεως. τι γουν της
Αιγυπτιακης ακολασιας η λυσσα; τα εαυτης κακα τωι Ἰωσηφ περιτιθησι 9.216 και
δραμουσα προς τον ανδρα φησιν· Εισηγαγες ημιν παιδα Ἑβραιον εμπαιζειν ημιν· ειπε
μοι γαρ τηι γυναικι σου τηι μεχρι του νυν σωφρονως φυλαξασηι την κοιτην σου·
κοιμηθησο μαι μετα σου. ως δε υψωσα την φωνην μου και ανεβοησα, αφηκε τα
ιματια αυτου παρ' εμοι και εφυγε και εξηλθεν εξω. παλιν Ἰωσηφ δι' εσθητος
συκοφαντειται· αδελφοι προτερον αυτου τον χιτωνα λαβοντες ως θηριοβρωτον
αυτον δι' εκεινου εσυκοφαντουν κακουργως, νυν αυτη τον χιτωνα λαβουσα
διαβαλλει ως πορνον. πρεπουσα τωι Ἰωσηφ η του δεσποτου φωνη· ∆ιεμερισαντο τα
ιματια μου εαυτοις και επι τον ιματισμον μου επεβαλον ψευδος. γλυκεια τωι των
σωφρονων στρατωι της σωφροσυνης η ρητορεια, αλλ' επιπονος τηι της σαρκος
ασθενειαι. ω της δικαιας επι τωι Ἰωσηφ παρα θεου προστασιας· προ των πειρασμων
τον Ἰωσηφ ουκ ετιμησεν, αλλ' εδειξε δι' ονειρατων το μελλον διδασκων οτι
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

2

πορρωθεν τοις δικαιοις την δοξαν ηυτρεπιζε, συνεχωρησε δε τοις πειρασμοις
δοκιμασαι τον νεον τας των φιλοψογων αποκλειων φωνας· δοκιμην γαρ μη
δεδωκοτος του Ἰωσηφ οι φιλοψογοι αν ελεγον συντυχιας ειναι τυφλης τα
πραττομενα· Αιγυπτιων Ἰωσηφ βασιλευει, βαρβαρων δεσποζει παιδαριον· ποιαν
αρετην ενδειξαμενον; υπερ ποιας τουτου τετυχηκος αρετης; ινα ουν ταυτα περι του
δικαιου μη λεγηται, προλαμ 9.217 βανων ο θεος τους επ' αυτον πειρασμους
συγχωρει, ωστε την απ' εκεινων τωι δικαιωι μαρτυριαν γενεσθαι και ραψαι των
φιλοψογων τα στοματα.
Ἀποστρεφωμεθα τοινυν τας εκ μορφης πορνικης επερχομενας βολας,
κλειωμεν ασελγημασι το βλεμμα, γελασθωσαν παρ' ημιν ηδονων αταξιαι,
φρουραρχειτω την σαρκα σωφροσυνη, καθαροτης εγκειτω τοις μελεσι, τριβωμεθα
λογισμοις φιλοκαλοις, λαμπωμεν εργων αυγαις, εσμηγμενωι περιστιλβωμεν βιωι,
καθαρον το σωμα ναον της του πνευματος οικησεως φυλαττωμεν, επιγραψωμεν
αυτο επιγραμματι την φοβεραν τοις ακολαστοις παραγγελιαν βοωντι· Ει τις τον
ναον του θεου φθειρει, φθερει τουτον ο θεος. Ἐβουλομην υμων μηδε προς μικρον
διαζευγνυσθαι· τι γαρ γλυκυτερον πατρι συνουσιας αγαπωμενων υιων; αλλ' επειδη
καλει προς αγωνας της ευσεβειας ο λογος, δει δραμειν προς τα σκαμματα της
εκκλησιας ευχων συνεργους ειληφοτα. αλλ' εκεινο παρακαλω την υμετεραν
αγαπην· φυλαττετε την εκκλησιαστικην ευταξιαν, καν τινες ταραχας παρεμβαλλωσι,
νικατε μακροθυμιαι τας ταραχας· εσται γαρ ουκ εις μακραν των θορυβων διορθωσις.
μη ταραττεσθε φημαις, μη φλυαριαις παρακινεισθε, αλλ' ευχας ημιν συνοδοιπορους
συμπεμψατε, ινα ταις ευχαις υμων δυναμουμενοι ειπωμεν εν παντι καιρωι παρα της
θειας βοηθουμενοι ισχυος· Παντα ισχυω εν τωι ενδυναμουντι με Χριστωι, ωι η δοξα εις
τους αιωνας των αιωνων, αμην.

 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

3


