Epimerismi in Psalmos
ΕΠΙΜΕΡΙΣΜΟΙ ΣΥΝ ΘΕΩΙ ΤΟΥ ΨΑΛΤΗΡΙΟΥ ΑΠΟ ΦΩΝΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΤΟΥ
ΕΠΙΚΛΗΝ ΧΟΙΡΟΒΟΣΚΟΥ.
ΨΑΛΜῸΣ, ο᾿´νομα απλουν προσηγορικον και συνωνυμον, μερος λογου ε᾿στιν
ο᾿νο´ματος α᾿ρσενικου παραγωγου, ει᾿´δους των παραγωγων ρηματικου.Ῥηματικον
δε εστι, παρηγμενον α᾿πο` ρηματος· ψαλμος δε, παρα το ψαλλω, ψαλω, ε᾿´ψαλον,
ε᾿´ψαλμαι, ψαλμος, ως τιλλω, τιλω, τετιλκα, τετιλμαι, τιλμος, και παλλω, πεπαλκα,
παλμος, και γινεται ε᾿ψαλμος· α᾿λλα τα απο του παθητικου παρακειμενου γινομενα
ο᾿νο´ματα συναρχεσθαι θελουσι τοις ι᾿δι´οις ε᾿νεστωσι και φυλαττειν το
χαρακτηριστικον συμφωνον του παθητικου παρακειμενου, ε᾿ξ ω῾῀ν και εγενοντο· το
δε ψαλλω γινεται παρα το ψαυω· τουτο δε παρα το ψω το προσεγγιζω· τηι γαρ κιθαραι
προσεγγιζοντες το παλαιον ε᾿´ψαλλον. Το ψω σημαινει εʹ· το λεπτυνω, ε᾿ξ ου῾῀ και
ψιλον στρατιωτην λεγομεν, τον α᾿´οπλον και γυμνον· ψω το προσεγγιζω, ε᾿ξ ου῾῀ και
ψωρα, παρα το α῾´πτεσθαι ε᾿ν τωι κνηθειν τα πεπονθοτα μελη του σωματος· ψω το
κοπτω, ε᾿ξ ου῾῀ και ψωμος, ο ει᾿ς μικρα κεκομμενος α᾿´ρτος· ψω το καιω, ε᾿ξ ου῾῀ και
"ψωλοεις κε ραυνος" ο καυστικος· ψω το τριβω, ε᾿ξ ου῾῀ και το "ψω χοντες ταις χερσι
τους σταχυας." Το ΜΟΣ μικρον, διατι; Τα ει᾿ς ΟΣ α᾿ρσενικα και θηλυκα, και τα ει᾿ς ΟΝ
ου᾿δε´τερον, ει᾿ς ΟΥΣ ε᾿´χουσι την γενικην, βελους, τειχους. ∆ιατι οξυνεται; Τα ει᾿ς
ΜΟΣ προσηγορικα, ε᾿´χοντα την προ του τελους συλλαβην ει᾿ς Λ ληγουσαν,
ο᾿ξυ´νονται, οι῾῀ον ο᾿φθαλμος, ι᾿νδαλμος, τιλμος, και ψαλμος. Σεσημειωται το ο᾿´λμος
βαρυνομενον, ο῾` σημαινει την ι᾿´γδην· ε᾿´στι δε και 2 λιθος περιφερης, ει᾿ς ο῾`ν
κοπτουσιν ο᾿´σπρια και α᾿´λλα τινα· τουτο ταις υπογλουτισιν εκατερωθεν ε᾿στι
κοιλον· ε᾿´στι δε και ποτηριου ει᾿῀δος, και μερος των αυ᾿λω῀ν, και υφολμια τινα εν
αυ᾿λοις, και του αλιευτικου καλαμου το κατωτερον μερος, και το μαντειον.
ΨΑΛΜῸΣ ποιου ει᾿´δους των υποπεπτωκοτων τωι ονοματι; Συνωνυμου.
∆ιορισον. Πολυωνυμον δε εστι, το εν διαφοροις ο᾿νο´μασι το αυ᾿το` δηλουν, οι῾῀ον
α᾿´ορ, ξιφος, μαχαιρα, φασγανον, σπαθη. Λεγεται δε και ψαλμος και υ῾´μνος, και ωιδη
και αι᾿῀νος. ΠΡΩ͂ΤΟΣ ο᾿νο´ματος ποιου ει᾿´δους; Των κατα σημασιαν τακτικου.
∆ιορισον. Τακτικον δε εστι το ταξιν δηλουν, οι῾῀ον πρωτος, δευτερος, τριτος. ∆ιατι
βαρυνεται; Τα ει᾿ς ΤΟΣ καθαρα δισυλλαβα ε᾿π' α᾿ριθμωι ταττομενα βαρυ νονται,
οι῾῀ον τριτος, πεμπτος, ε῾´κτος. Και διατι ου᾿ λεγομεν προπερισπωμενον, α᾿λλα
βαρυτονον;Ἰστεον, ο῾´τι τα παρο ξυτονα και τα προπαροξυτονα και τα
προπερισπωμενα δυναμει βαρυτονα καλουνται· τα δε επι τελους ε᾿´χοντα τον τονον,
η᾿` ο᾿ξυ´τονα η᾿` περισπωμενα. Ποσαχως το ΠΡΩ͂ΤΟΣ; Τετραχως· κατα χρονον, ως
πρωτοι οι προφηται των α᾿πο στολων· κατα φυσιν, ως πρωτον το ζωον του
ανθρωπου· κατα ταξιν, ως πρωτα τα στοιχεια της συλλαβης, και τα προοιμια των
λογων· κατα αξιαν, ως πρωτοι ει᾿σι`ν οι α᾿´ρ χοντες των α᾿ρχομενων. ΠΡΩ͂ΤΟΣ
σημαινει δυο· τον παρ' ημιν λεγομενον πρωτον, ως πρωτος ε᾿στιν ο Πετρος του
Παυλου· και το α᾿´κρον του ρυμου, ως το[ ∴Il. .♣ζ 40
].α᾿´ξαντ' ε᾿ν πρωτωι ρυμωι.
∆ιαφερει προτερος και πρωτος, ο῾´τι το μεν ε᾿πι` δυο μονον λαμβανεται, ως το
προτερος προσεειπε βοην α᾿γαθος ∆ιομηδης, το δε επι πολλων, ως το, ω᾿῀ρτο πολυ
πρωτος μεν α᾿´ναξ α᾿νδρωνἈγαμεμνων. ΠΡΩ͂ΤΟΣ ποιου ει᾿´δους; Των κατα φωνην
υπερθετικου· υπερ θετικον δε εστι το κατ' ε᾿πι´τασιν ενος προς πολλους. Ποσοι τυποι
των υπερθετικων; ∆υο· ο ει᾿ς ΤΑΤΟΣ, ο᾿ξυ´τατος, 3 βραδυτατος, βαρυτατος, και ο ει᾿ς
ΤΟΣ, οι῾῀ον α᾿´ριστος, με γιστος 1σ∧∴ο∧1∧0ρ∧η∧Κ⇔∧0∧ ... .ει᾿´δους των
παραγωγων; Παρωνυμου. Ποσα σημαινει κηρ; ∆υο· ου᾿δετερως την ψυχην· και
1
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

γινεται παρα το δικην κηρου αποματτεσθαι τα μαθηματα, η᾿` παρα το κεκρασθαι
αυ᾿τη`ν ε᾿κ ψυχρου και θερμου, η᾿` παρα το καιριαν δεχεσθαι την πληγην, η᾿` παρα το
κεαρ κηρ· τουτο δε παρα το κω το καιω· (την ψυχην γαρ το ε᾿´μφυτον θερμον φασιν
ει᾿῀ναι·) και σημαινει δυο κω, το κοιμωμαι, ε᾿ξ ου῾῀ κοιτη· κω το καιω, ε᾿ξ ου῾῀ και
το[ ∴Il. .♣ι234
].κειαμενοι πυρα πολλα. Ει᾿ς το κηρ τον τονον περισπωμενον,
διατι;Ἐκ του κεαρ κηρ· πασα συναιρεσις ... Πως ε᾿στι το εντελες; Το κεαρ. Πως
κλινεται; Του κεαρος.Ὁ κανων των ει᾿ς ΑΡ ου᾿δε-τερων· τα μεν υπερ δυο συλλαβας
α῾´παντα δια του ΤΟΣ κλι νονται, δελεατος, ο᾿νειατος· των δε δισυλλαβων τα μεν
μακραι παραληγομενα δια του ΤΟΣ, η῾´πατος, ου᾿´θατος· τα δε βραχειαι δια του ΡΟΣ,
ε᾿´αρος, κεαρος. Το συνηιρημενον το κηρ· ο κανων; Τα συνηιρημενα κανονας ου᾿κ
ε᾿´χουσι. Και πως ποιεις την συναι ρεσιν; Το Ε και Α ει᾿ς Η μακρον κιρναται. Πως
κλινεται; Του κηρος· ο τονος η κηρος και η᾿῀ρος, ε᾿κ του κεαρος και ε᾿´αρος. Ει᾿ δε
σημαινει την θανατηφορον μοιραν, γενους ε᾿στι θηλυκου, και γινεται παρα το κω το
καιω. Το ΚΑΙ διφθογ γον διατι; ∆ιοτι α᾿νεφανη το Α ε᾿ν τωι μελλοντι, δια της ΑΙ
διφθογγου γραφεται ε᾿πι` του ενεστωτος. Και α᾿´λλως· τα δι' αυ᾿του (δια του) ΕΩ
ρηματα δισυλλαβα ο᾿´ντα ε᾿πι` δευτερου και τριτου προσωπου συναιρεσιν ου᾿κ
επιδεχομενα δια της ΑΙ διφθογγου γραφεται, οι῾῀ον κλαιω, παιω, ναιω. Ου῾´τως ου᾿῀ν
και το καιω· το δε πλεω και ρεω και χεω και τα ο῾´μοια δια του Ε ψιλου γραφεται,
ο῾´τι κατα το δευτερον και τριτον προσωπον συναιρεσιν ε᾿πιδεχονται, οι῾῀ον χεω
χεεις χεις, ρεω ρεεις ρεις, πλεω πλεεις πλεις. Καιω καυσω· ποθεν ε᾿´χει το Υ;Ἐφ' ω῾῀ν
οιἈττικοι αποβαλλουσι το Ι κατα τον 4 ε᾿νεστωτα, πλεοναζουσι το Υ κατα τον
μελλοντα, κλαιω κλαυσω, καιω καυσω· και γαρ ε᾿πι` τουτων α᾿ποβαλλοντες το Ι
κατα τον ε᾿νεστωτα κλαω και καω λεγουσι. Το κηρ, Η, διατι;Ἐκ του κεαρ, κηρ· το γαρ
Ε και Α ει᾿ς Α μακρον κιρναται. Και α᾿´λλως· παν α᾿ρσενικον και θηλυκον ει᾿ς αμε
ταβολον ληγον, μακροκαταληκτει. Και α᾿´λλως· τα ει᾿ς ΗΡ ε᾿πι` παντος γενους δια
του Η γραφεται, πλην του χειρ, φθειρ, Ει᾿`ρ, (ο᾿´νομα ποταμου,) Βεκχειρ, (ε᾿´θνους
ο᾿´νομα,) Σαφειρ, (ο᾿´νομα ε᾿´θνους Ποντικου,) ε᾿´θειρ,Ἐλατειρ, (ποταμος Κελτικος)
Λιχειρ, (ποταμος περι Πλαταιαν,) ει᾿να´τειρ,Ἐλεαζειρ, (βα-σιλευς Λιβυων,) και φιρ
και Φθιρ, (υιοςἘνδυμιωνος) και γρα φεται δια του Ι. Ει᾿ς το κηρ ο᾿ξειαν, διατι; Πασα
ο᾿ρθη και αι᾿τιατικη μη ου᾿῀σα α᾿πο` συναιρεσεως ο᾿ξυ´νεται, χωρις των
μονοσυλλαβων και των σεσημειωμενων και των δια του Ν Τ κλινομενων. Πως
κλινεται κηρος;Ὁ κανων· Παν ο᾿´νομα μονοσυλλαβον ει᾿ς αμεταβολον ληγον
προσθηκηι του ΟΣ κλινεται, πλην του φρην φρενος, και χθων, χθονος. Και διατι
σεσημειωται το φρην φρενος; ∆ιοτι τα ει᾿ς ΗΝ μονοσυλλαβα κοινα ει᾿σι τωι γενει, και
ομοφωνουσι τα θηλυκα τοις α᾿ρσενικοις, οι῾῀ον ο χην και η χην, ο ρην και η ρην· το
δε φρην θηλυκου μονου γενους ο᾿`ν, ως διηλλαξε περι το γενος, διηλλαξε και περι
την κλισιν. Το δε χθων χθονος δια τι σεσημειωται; ∆ιοτι οι κανονες κατα την
α᾿ναλογιαν γεγονασι· (α᾿ναλογια δε εστιν η των ομοιων παραθεσις, το δε ο῾´μοιον
ομοιωι ε᾿στιν ο῾´μοιον·) ει᾿κο´τως ου᾿῀ν τα μονηρη σημειουμεθα και ου᾿ κανονιζομεν.
Της κηρος ο τονος· αι μεντοι ει᾿ς ΟΣ δισυλλαβοι γενικαι οξυνεσθαι θελουσιν.Ἀπο
ου᾿῀ν του κηρ του σημαινοντος την θανατη φορον μοιραν γινεται κατα παραγωγην
κηριος, ο τηι φθοραι υποπεπτωκως· και μετα του στερητικου Α α᾿κη´ριος, ο εστερη
μενος της φθορας· και τροπηι του Η ει᾿ς Α, και πλεονασμωι του Μ μακαριος. Ποσαχως
πλεοναζει το Μ; Πολλαχως. Πως; Πλεοναζει γαρ το Μ ε᾿ν πολλαις λεξεσιν, ως ε᾿ν τωι
ι᾿´ος, ι᾿´ου, ι᾿´α το θηλυκον, και πλεονασμωι του Μ μια, και α᾿´λευρον, μαλευρον, 5 και
εστος, μεστος· ου῾´τως ου᾿῀ν και ακηριος, μακηριος, και τροπηι του Η ει᾿ς Α μακαριος.
Ποσαχως γινεται η τροπη των φωνηεντων; Τετραχως. Ἢ γαρ το μακρον ει᾿ς μακρον
τρεπεται, ως ε᾿ν τωι αμαρτηλος αμαρτωλος· η᾿` το βραχυ ει᾿ς βραχυ, ως ε᾿ν τωι Αι᾿´αντι
Αι᾿´ αντα· η᾿` το μακρον ει᾿ς βραχυ, ως ε᾿ν τωι ναος νεως· η᾿` το βραχυ ει᾿ς μακρον, ως
2
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

ε᾿ν τωι θεοτοκος θεητοκος, ε᾿λαφοβολος ε᾿λαφηβολος. ΜΑΚΆΡΙΟΣ ποιου ει᾿´δους των
υποπεπτωκοτων τωι ονοματι; Ἐπιθετου. ∆ιορισον.Ἐπιθετικον δε εστι το επι κυριων
η᾿` προσηγορικων ομωνυμως τιθεμενον. Και ποσαχως λαμ βανεται τα επιθετα;
Τριχως· α᾿πο` ψυχης, α᾿πο` σωματος, α᾿πο` των ε᾿κτος. Το δε ΜΑΚΆΡΙΟΣ ποθεν
λαμβανεται;Ἀπο ψυχης. ∆ιορισον.Ἀπο μεν ψυχης, ως σωφρων, α᾿κω´μαστος, α῾´γιος,
μακαριος, και τα ο῾´μοια. Το ΡΙ Ι· διατι; Τα δια του ΙΟΣ ε᾿πι´θετα η᾿` και απο τοπου
λαμβανομενα δια του Ι γραφεται, οι῾῀ον α῾´γιος, κυριος, ο῾´σιος, ου᾿ρα´νιος,
θαλασσιος, ποταμιος,Ὀλυμπιος· και τα ε᾿θνικα δε, οι῾῀ον Σαμιος,Ῥοδιος,Ἀρμενιος,
Φρυγιος, Θραικιος, χωρις των παρα το γαια συγκειμενων, α῾´τινα γραφονται δια της
ΕΙ διφθογγου, οι῾῀ον ευ᾿´γειος, μεσογειος, ε᾿πι´γειος, προσ γειος, ε᾿´γγειος, ο προς την
γην κλινων· ε᾿´γγιον δε το πλη σιον, Ι. Και α᾿´λλως· τα απο μονοσυλλαβων ο᾿ξυ´τονα
δια του ΙΟΣ γινομενα, μη σημαινοντα μερος σωματος, μητε μετουσιαστικα, μητε
κτητικα υπαρχοντα, δια του Ι γρα φεται, οι῾῀ον Φρυξ Φρυγος Φρυγιος, μην μηνος
μηνιος· ου῾´τως ου᾿῀ν και κηρ κηρος κηριος, το δε χηνειος, α᾿´ρνειος, μηλειος δια
διφθογγου, ο῾´τι μερη σωματος δηλοι· το αργυρειος, χρυσειος μετουσιαστικα· το
Αιαντειος,Ἑκτορειος, βροτειος κτητικα, τα δε τοιαυτα παντα δια της ΕΙ διφθογγου
γραφεται· και τα κυρια δε ονοματα δια του Ι γραφεται, οι῾῀ονἈντωνιος, Ἀπολλωνιος,
Ευ᾿γε´νιος, και τα ο῾´μοια, πλην τουἌρειος,Ἡρακλειος, βασιλειος. Το ΡΙ βραχυ. ∆ιατι;
Τα δια του ΙΟΣ προπαροξυτονα, ει᾿´τε κυρια, ει᾿´τε ε᾿πι´θετα, τωι Ι μονωι
παραληγομενα, συ 6 στελλει αυ᾿τα`, οι῾῀ον α῾´γιος, κυριος, Σεργιος, Φωτιος. Και
α᾿´λλως· τα απο των ει᾿ς Ξ η᾿` ει᾿ς Ρ ληγοντων συνεσταλμενου ο᾿´ντος του Ι
προπαροξυτονα, χωρις ει᾿ μη επι κυριου δια στολη τις γενηται ε᾿ν τρισυλλαβοις
τριβραχεσιν, ως ε᾿´χει το Φρυγιος και φλογιος· τα δε προπαροξυτονα ει᾿σι` ταυτα·
Θρηΐκιος, Κιλικιος, σωτηριος· ου῾´τως ου᾿῀ν και ΜΑΚΆΡΙΟΣ. Το ΜΑ βραχυ. ∆ιατι; Το
της στερησεως Α α᾿ει` εν συστοληι παραλαμβανεται, οι῾῀ον α᾿δυ´νατος, αοργητος, και
τα ο῾´μοια, πλην του αθανατος και ακαματος. ∆ιατι πλην τουτων;Ὅτι δια την
ε᾿παλληλιαν των βραχεων ε᾿νταυθα ε᾿κτεινεται. ἈΝῊΡ ο᾿νο´ματος ε᾿στι γενους
α᾿ρσενικου, ει᾿´δους παραγωγου, ει᾿´δους των παραγωγων, ρηματικου. Ποθεν γινεται;
Παρα το ανυω, το τελειω και πραττω, α᾿νη`ρ, ω῾´σπερ παρα το αι᾿´θω, το καιω, αι᾿θη`ρ,
και α᾿´ω, το πνεω, αηρ, η᾿` παρα το ανυω α᾿νυηρ, και εν συγκοπηι ανηρ·
α᾿νυστικωτερος γαρ και πρακτικωτερος ο ανηρ της γυναικος. Τι πνευμα ψιλον; Το Α
προ του Ν ψιλουται· 1ι∨ο∧1∧0α∧ι∨ν∧℘α∧0∧ sic α᾿´νεμος. Το ανυωἈττικοι
δασυνουσι. ἈΝῊΡ Η διατι· παν α᾿ρσενικον και θηλυκον .... Και α᾿´λλως· τα ει᾿ς ΗΡ
ε᾿πι` παντος γενους δια του Η γρα φεται.Ἀνηρ διατι οξυ; Τα ει᾿ς ΗΡ ληγοντα υπερ
μιαν συλλαβην απλα, μη ο᾿´ντα κυρια, μηδε εθνικα, ο᾿ξυ´νονται, οι῾῀ον αι᾿θη`ρ, δαηρ,
αηρ, α᾿νη´ρ· μαχεται το εριηρ· ι᾿´σως δε του ε᾿ρι´ηρος ε᾿στιν α᾿ποκοπη. Ποσα
σημαινειἈΝΉΡ; Τεσσαρα· τον φυσει, ως το α᾿´νδρα μοι ε᾿´νεπε μουσα πολυτροπον·
τον γημαντα, ως το α᾿´νδρα μεν, ωι ε᾿´δοσαν με πατηρ και ποτνια μητηρ· τον
α᾿νδρειον, ως το ω᾿῀ φιλοι, α᾿νε´ρες ε᾿στε, και τον α᾿νδρος ηλικιαν ε᾿´χοντα, ως το
ο῾´ς που νυν γε μετ' α᾿νδρων ι῾´ζει. ἈΝῊΡ ποιου ει᾿´δους των υποπεπτωκοτων τωι
ονοματι;Ὅτε σημαινει την φυσιν, προσηγορικου. ∆ιορισον. Προσηγο ρικον δε εστι το
την κοινην ου᾿σι´αν σημαινον, οι῾῀ον α᾿´νθρωπος, 7 ι῾´ππος, α᾿νη´ρ. Ει᾿ δε σημαινει
τον α᾿νδρειον, ποιου ει᾿´δους των υποπεπτωκοτων τωι ονοματι;Ἐπιθετικου.
∆ιορισον.Ἐπι-θετον δε εστι το επι κυριων η᾿` προσηγορικων ομωνυμως τιθε μενον.
Και το ανηρ τουτο ποθεν λαμβανεται;Ἀπο σωματος. ∆ιορισον.Ἀπο δε σωματος, ως
ταχυς, βραχυς. Ει᾿ δε σημαινει τον γημαντα, ποιου ει᾿´δους των υποπεπτω κοτων τωι
ονοματι; Των προς τι. ∆ιορισον. Προς τι ε᾿´χον δε εστι το προς ε῾´τερον ε᾿´χον σχεσιν,
ως πατηρ, υιος, φιλος, δεξιος. Και προς τινα ε᾿´χει; προς την γυναικα. Και ποσαχως τα
προς τι; Τετραχως. Κατα τι και τι; Φυσει μεν, ως πατηρ προς υιον· τυχηι, ως δουλοι
3
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

προς δεσποτην· τεχνηι, ως μαθητης προς διδασκαλον· προαιρεσει, ως φιλος προς
φιλον. Ει᾿ δε σημαινει τον α᾿νδρος ηλικιαν ε᾿´χοντα, ποιου ει᾿´δους των
υποπεπτωκοτων τωι ονοματι; Των ως προς τι. ∆ιορισον. Των ως προς τι ε᾿´χον δε
εστι, το προς ε῾´τερον μεν λεγομενον, κατ' ε᾿ναντιοτητα δε, φθαρτικον, ως νυξ
ημερα, θανατος ζωη. Και ποσαχως λαμβανονται τα ως προς τι; Τετραχως· κατα
ποιον, ως το γλυκυ προς πικρον· κατα ποσον, ως το μικρος προς μεγας, και ανηρ
προς μειρακιον· κατα ε᾿´μμεσον, ως το αμαρτωλος προς δικαιον· ε᾿νδεχεται γαρ και
τον αμαρτωλον μετεχειν δικαιοσυνης, και τον δικαιον αμαρτιας· κατα ε᾿´μμεσον,
(α᾿´μεσον marg.) ως το νυξ ημερα, θανατος ζωη. Και τι διαφερει τα προς τι των ως
προς τι; ∆ιαφερει ο῾´τι τα μεν προς τι σωματικα ει᾿σιν· ου᾿ γαρ ει᾿´ρηται πατηρ χωρις
υιου, ου᾿δε` υιος χωρις πατρος· τα δε ως προς τι α᾿ναιρετικα ει᾿σιν α᾿λληλων·
α᾿ναιρουμενης γαρ της ημερας ε᾿´ρχεται η νυξ, και αναιρουμενης της ζωης ε᾿´ρχεται ο
θανατος. Πως κλινεται; Του ανερος.Ὁ κανων· των ει᾿ς ΗΡ ο᾿ξυτονων ο῾´σα μεν ε᾿´χει
το Τ ε᾿π' ευ᾿θειας δια του Η κλινεται, καμπτηρος ει᾿ς ατηρος
(ε᾿λατηρος,) σεσημειωμενου του πατερος α᾿στερος· ο῾´σα δε μη ε᾿´χει το Τ ε᾿π' ευ᾿θειας
δια του Ε κλινεται, αερος, δαερος, α᾿νε´ρος, και εν συγκοπηι ανδρος. Ὁ κανων· αι
συγκοπτομεναι γενικαι και μιμεισθαι θελουσι τας ο᾿ξυτονους ευ᾿θειας. Και
πως; Γινεται δ' α᾿νδρος κατα πλεονασμον του ∆. Και διατι επλεονασε το ∆; ∆ιοτι το Ν
8 ου᾿ δυναται ει᾿῀ναι προ του Ρ, ου᾿´τε κατα συλληψιν, ου᾿´τε κατα διαστασιν· κατα
συλληψιν, πλην του Μ του Ν ως ε᾿ν τωι μνεια και αμνος· κατα διαστασιν, ο῾´τι πασα
συλλαβη απο του Ρ α᾿ρχομενη θελει ε᾿´χειν την προ αυ᾿τη῀ς ει᾿ς Ρ ληγουσαν ως ε᾿πι`
το πλειστον, οι῾῀ον α᾿´ρρεν, μυρρινη, α᾿´ρρωστος· δια τουτο πλεοναζει το ∆, και
γινεται α᾿νδρος. Και διατι ου᾿κ επλεονασεν α᾿´λλο συμφωνον, α᾿λλα το ∆; Ἐπειδη αι
συγκοπτομεναι γενικαι μιμεισθαι θελουσι τας ο᾿ξυτονους ευ᾿θειας· η ανδρος, την
α᾿μυδρος, η πατρος και θυγα τρος, την ι᾿ατρος. Και κατα ποσους τροπους πλεοναζει
το ∆; Κατα τεσ σαρας. Κατα τι και τι; Κατα κλισιν, ως το ανηρ, α᾿νε´ρος, και εν
συγκοπηι ανδρος· κατα γραφην, ως το υ῾´ω το βρεχω, υ῾´ωρ, και πλεονασμωι του ∆
υ῾´δωρ· κατα ποιητικην α᾿´δειαν, ως το[ ∴Il. .♣α 33
].ε᾿´δδεισε δ' ο γερων και
επειθετο μυθωι. κατα αναγκαιαν συνταξιν, ως το χειρ, χειρος, α᾿´χερος, και
πλεονασμωι του ∆ α᾿´χερδος· ε᾿´στι δε βοτανη α᾿κανθωδης, μη δυναμενης χειρος
ψαυσαι ταυτης. Και αι᾿τιατικη, τον α᾿´νδρα. Ὁ τονος; Αι μεντοι ει᾿ς Α αι᾿τιατικαι
δισυλλαβοι μονως βαρυνονται, χηνα, παιδα, α᾿´νδρα.Ἡ κλητικη, ω᾿῀ α᾿´νερ.Ὁ κανων·
τα ει᾿ς αμεταβολα ληγοντα μακροκαταληκτα, α᾿πο βαλλοντα της γενικης την
ε᾿σχατην το ΟΣ, ποιει την κλητικην. Ὅτι ημαρτηται και κατα τον τονον και κατα την
κλισιν. Και α᾿´λλως· σεσημειωται το α᾿´νερ, πατερ, σωτερ, δαερ, α᾿ναβιβαζοντα τον
τονον ε᾿πι` της κλητικης. Και διατι σεση μειωται; ∆ιοτι κανων ε᾿στιν ο λεγων, ο῾´τι τα
ει᾿ς Ρ βραχυ καταληκτα υπερ μιαν συλλαβην α᾿ναστρεφονται την ο᾿ξειαν τασιν, πλην
της υπερ προθεσεως και του αυ᾿τα`ρ συν δεσμου. ὋΣ α᾿´ρθρον ε᾿στιν υποτακτικον.
Ποθεν δηλον; Και ε᾿´στι προτακτικον μεν ο, υποτακτικον δε ο῾´ς. Και τι διαφερει τα
προτακτικα των υποτακτικων; ∆ιαφερει, ο῾´τι τα μεν προ τακτικα [η᾿`] πνευματα η᾿`
(ου᾿) τονους ε᾿πιδεχονται, τα δε υποτακτικα και πνευματα και τονους.
9 Τι εστιν α᾿´ρθρον; Μερος λογου πτωτικον, προτασσο μενον ταις κλισεσι των
ο᾿νοματων και υποτασσομενον. Και ποθεν γινεται α᾿´ρθρον; Παρα το αρω το
αρμοζω.Ἄρθρα γαρ κυριως λεγονται αι των μελων αρμονιαι. Και ποθεν ει᾿´ρηται
α᾿´ρθρον; Παρα το συναρτασθαι τοις πτωτικοις, και μηδεπω διχα αυ᾿τω῀ν
ευρισκεσθαι. Τι εστι ι᾿´διον α᾿´ρθρου; Το την δευτεραν γνωσιν σημαι νειν· εαν γαρ
ει᾿´πηις ... η᾿῀λθεν, α᾿γνοω ποιας· εαν δε συν τωι α᾿´ρθρωι ει᾿ς γνωσιν α᾿να´γομαι τηι
υποκειμενηι ου᾿σι´αι του πραγμα τος. Ποσα παρεπεται τωι α᾿´ρθρωι; Τρια. Τι και τι; Γενη,
4
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

α᾿ριθμοι, πτωσεις. Το ο῾`ς ποιου γενους ε᾿στιν;Ἀρσε-νικου. Ποιου α᾿ριθμου;Ἑνικου.
Ποιας πτωσεως;Ὀρθης και ευ᾿θειας των ενικων. Το προτακτικον πως ε᾿στιν; ο. Και
ποσα σημαινει το ο α᾿´ρθρον; ζʹ. Τι και τι;Ἄρθρον προ τακτικον α᾿ρσενικον, ως
το[ Il. .♣ξ 25
].τον δ' ο γερων Πριαμος πρωτος ει᾿῀δεν ο᾿φθαλμοις· και αντι του
ο῾`ς, ως το[ ∴Il. .♣… 460 ]. και θωρηχ' ο῾` γαρ η᾿῀ν (οι) α᾿πω´λεσεν πιστος εταιρος.
ε᾿´στι δε και υποτακτικον ου᾿δε´τερον, ως το ει᾿´λετο δ' α᾿´λκιμον ε᾿´γχος ο῾´ οι
παλαμηφιν α᾿ρη´ρει, και αντι του ο῾´τι, ως το λευσσετε γαρ τογε παντες ο῾´ μοι γερας
ε᾿´ρχεται α᾿´λληι· και αντι του ου῾῀τος, ως το ο γαρ βασιληι¨ χολωθεις· και αντι του
διο· ως το τοιουτου γαρ πατρος, ο῾` και πεπνυμενα βαζεις· και αντι του τουτο, ως το
το γαρ γερας ε᾿στι γεροντων· κατα πλεονασμον του Τ. Ποσα α᾿´ρθρα προτακτικα
αρσενικα; ιγʹ. Και υπο τακτικα; ι. Τα υποτακτικα δε κλητικας ου᾿χ ε᾿´χουσι, διατι;
Ου᾿δεις γαρ τον α᾿πο´ντα καλει. Το δε ο῾`ς πως ε᾿´χομεν γνωναι κα᾿´ν τε α᾿´ρθρον ε᾿στι,
κα᾿´ν τε α᾿ντωνυμια;Ἐκ του επαγομενου· λεγει γαρ ο κανων, ο῾´τι τα α᾿´ρθρα μη
επαγομενου ο᾿νο´ματος ωι συνταγωσι, μεταγονται ει᾿ς αντωνυμικην σημασιαν. 10
ΟΥ᾿ΚἘΠΟΡΕΎΘΗ· ποσα μερη λογου ει᾿σι´ν; ∆υο· ου᾿κ επ' α᾿ρνησεως ε᾿πορευθη, φησι.
Το ου᾿ ποιου των ε᾿πιρρηματων; Ἀρνησεως. ∆ιορισον. Τα δε αρνησεως η᾿`
α᾿ποφασεως, οι῾῀ον ου᾿, ου᾿χι`, ου᾿ δητα, ου᾿δαμως. Τι διαφερει α᾿´ρνησις
α᾿παγορευσεως; ∆ιαφερει, ο῾´τι η μεν α᾿´ρνησις ε᾿πι` εγκληματος ε᾿πιφερομενου
τιθεται, ως το, "συ τον δεινα υβρισας, ου᾿´·" η δ' α᾿παγορευσις α᾿πο` τροπου ε᾿στι
πραγματος τινος, ως το "μη κλεψηις, μη πορνευσηις, μη ψευδομαρτυρησηις." Ει᾿ς το
ου᾿ τι πνευμα; Ψιλον. ∆ιατι;Ἡ ου᾿ α᾿´ρνησις ψιλουται, το δε α᾿´ρθρον και η αντωνυμια
δασυνεται. Τινα τονον;Ὀξειαν. ∆ιατι; Πασα διφθογγος τελικη ει᾿ς Υ ληγουσα, και εφ'
εαυτης ε᾿´χουσα τον τονον, περισπαται. Σεσημειωται το ιδου, ι᾿ου`, ου᾿´. Και διατι
σεσημειωται;Ὡς μιμησαμενα το σχημα της α᾿νανευσεως. Ἐκ ποσων μερων του λογου
γινεται τα επιρρηματα;Ἐκ παντων· α᾿πο` ονοματος, ρηματος, μετοχης, α᾿´ρθρου,
α᾿ντωνυ μιας, προθεσεως ε᾿πιρρηματα σημ. Ἐκ ποσων πτωσεων γινονται τα
επιρρηματα;Ἐκ πασων· ε᾿ξ ευ᾿θειας, γενικης, δοτικης, αι᾿τιατικης, κλητικης.
ἘΠΟΡΕΎΘΗ ε᾿στι ρηματος, ε᾿γκλισεως οριστικης, διαθεσεως παθητικης, χρονου
α᾿οριστου πρωτου, συζυγιας ϛʹ των βαρυ τονων. Πρωτοτυπον ε᾿στιν η᾿` παραγωγον;
Και ποθεν γινεται; Παρα το πορος. Ποσα σημαινει πορος; γʹ. Τον περασιμον τοπον
του ποταμου, ως το[ Il. .♣χ 433 ].Ἀλλ' ο῾´τε δη πορον ι῾῀ξον ευ᾿ρρειος ποταμοιο,
και τον τραχυν και λιθωδη τοπον, και κυριον ο᾿´νομα του Αι᾿γυ´πτου βασιλεως, ο῾`
και δια του Ω μεγαλου γραφεται. Το δε πορος ποθεν γινεται; Παρα το περας. Το δε
περας ποθεν; Παρα το αποπαυσιν ε᾿´χειν της ε᾿´ρας· το ΡΑΣ βραχυ. Τα ει᾿ς ΑΣ
ου᾿δε´τερα συστελλει το Α, προς α᾿ντιδιαστολην των α᾿ρσενικων· και ει᾿ μεν ει᾿σι`
καθαρα, η᾿` ε᾿´χουσι προ του Α το Ρ, ε᾿πιδεχονται και κλισιν, οι῾῀ον κρεας κρεατος,
γηρας γηρατος, χωρις των τωι Λ παραληγομενων, οι῾῀ον α῾´λας α῾´λατος, 11
ε᾿ρυσιπελας (νοσος) ε᾿ρυσιπελατος, ει᾿ δε μη, ου᾿ κλινεται, οι῾῀ον
δεμας (σωμα),δ επας, (το ποτηριον,) βρετας, (το ει᾿´δωλον·) ου᾿ λεγομεν τουτων τας
γενικας. Περω διατι περισπαται; Τα απο ονοματων γινομενα ρηματα περισπωνται,
οι῾῀ον μονος μονω, χρυσος χρυσω, α᾿γα´πη α᾿γαπω, τελος τελειω, και περας περω.
Και ποτε γινονται τα ονοματα ε᾿κ των ρηματων, και ποτε τα ρηματα ε᾿κ των
ο᾿νοματων;Ἡνικα ι᾿σοσυλλαβουσι τα ρηματα τοις ο᾿νο´μασιν, ο᾿ξυ´νονται δε η᾿`
βαρυνονται τα ονοματα, τα δε ρηματα περισπωνται, τοτε ε᾿κ των ο᾿νοματων
παραγονται τα ρηματα, οι῾῀ον μονος μονω, χρυσος χρυσω, περας περω· ηνικα δε
παλιν ι᾿σοσυλλαβει τα ρηματα τοις ο᾿νο´μασιν, ο᾿ξυ´νονται δε η᾿` βαρυνονται τα
ονοματα, βαρυνονται δε και τα ρηματα, τοτε ε᾿κ των ρηματων παραγονται τα
ονοματα, οι῾῀ον λεγω λογος, φερω φορος. Ει᾿ δε περιττοσυλλαβει τα ρηματα τοις
5
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

ο᾿νο´μασι, και συναρχουσιν αυ᾿τοις, τοτε ε᾿κ των ο᾿νοματων παραγονται τα ρηματα,
οι῾῀ον ι῾´ππος ιππευω, διφρος διφρευω· χωρις των α᾿πο` των μελλοντων γινομενων
κατα αποβολην του Ω μεγαλου, οι῾῀ον ε᾿λπιζω ε᾿λπισω ε᾿λπις, ι᾿σχυω ι᾿σχυσω ι᾿σχυς.
Ει᾿ δε περιττοσυλλαβει τα ονοματα τοις ρημασι, τοτε ε᾿κ των ρηματων παραγονται τα
ονοματα, οι῾῀ον μαρ τυρω μαρτυρια, ευ᾿δοκω ευ᾿δοξια, κληρονομω κληρονομια.
Ἰστεον δε ο῾´τι ο῾´τε το ρημα τηι ισοσυλλαβωι ευ᾿θειαι η᾿` τηι περιττοσυλλαβωι γενικηι
ισοσυλλαβει, ταυτα παραγωγα ει᾿σι. ∆ιο το μεν χρυσω ισοσυλλαβον ο᾿`ν προς την
χρυσος ευ᾿θειαν, πρωτοτυπον ει᾿῀ναι φαμεν, ι᾿σοσυλλαβα δε αμφοτερα, το χρυσιζω
δε παραγωγον, ου᾿ γαρ ι᾿σοσυλλαβει. Περω το ΠΕ ψιλον. ∆ιατι; Παν ρημα
περισπωμενον δια του ερω εκφερομενον ε᾿νεστωτος χρονου δια του Ε ψιλου
γραφεται, οι῾῀ον περω, ε᾿ρω῀ το λεγω και το επιθυμω, πλην των σεσημειωμενων.
Πορευω διατι βαρυνεται; Τα δια του ΕΥΩ ρηματα καθαρα βαρυνεται, οι῾῀ον α᾿ρδευω,
φυγευω· ου῾´τως ου᾿῀ν και πορευω. ∆ιατι του πορευομαι τα ενεργητικα ου᾿χ
ευ῾´ρηνται ε᾿ν χρησει; ∆ιοτι α᾿πε´λειψαν δια την σημασιαν. Και ποσαχως
α᾿πολιμπανουσιν αι φωναι των ρηματων; 12 Τετραχως· η᾿` δια σημασιαν, ως ο῾´λα
προσωπα των προστα κτικων, και ... του θνησκω πιπτω ο᾿φθαλμιω εριγω πυ......
φρισσω, τρεμω τα παθητικα. (Την γαρ σημα σιαν του παθους α᾿νεδεξαντο τα φωνης
ο᾿´ντα ε᾿νεργητικα.
Ὁμοιως και τα φωνης ο᾿´ντα παθητικα, σημαινομενα δε ε᾿νεργητικα, και επι
του πορευομαι, μαχομαι, ευ᾿´χομαι, ο᾿ρ χουμαι· ε᾿πι` τουτων γαρ και των ομοιων
α᾿πολιμπανουσι τα ενεργητικα·) η᾿` δια ασυνταξιαν, ως το τριτον των πλη θυντικων
του παθητικου παρακειμενου, ο῾` δια μετοχης (τε τυμμενος) α᾿ναπληρουται·
(α᾿συνταξια δε εστι το μη ε᾿´χειν χαρακτηραἙλληνικον·) και το αʹ των δυι¨κω῀ν
ε᾿νεργητικων· η᾿` κατα το φορτικον, ως το χεω, ο μελλων χευσω, και του
ε᾿κτρωσασα· το αρσενικον γαρ ου᾿χ ευ῾´ρηται ε᾿κτρωσας, ου᾿ γαρ α᾿νη`ρ ε᾿κτιτρωσκει·
κατα τυχην δε, ως του γυνη η κλησις, και του υ῾´δωρ η γενικη, και του υ῾´δατος η
ευ᾿θεια, και των ομοιων. Ει᾿δε´ναι δε δει ο῾´τι τριων διαθεσεων ου᾿σω῀ν, ε᾿νεργειας,
παθους, μεσοτητος, τα μεν των ρηματων και τηι φωνηι και τωι σημαι νομενωι ει᾿σι`ν
ε᾿νεργητικα, ως το τυπτω, γραφω, κοπτω· τα δε και τηι φωνηι και τωι σημαινομενωι
παθητικα, ως το τυπτο μαι, γραφομαι, κοπτομαι. Ει᾿σι` δε τινα ρηματα, α῾` ου᾿´τε
ε᾿νε´ργειαν ου᾿´τε παθος σημαινουσιν, α῾´ τινα και ου᾿δε´τερα λεγονται, οι῾῀ον ζω,
πλουτω, υγιαινω, πορευω· ο μελλων πορευσω, ο πορευων, πεπορευκα̣ ο παθητικος,
πεπορευμαι· ο πρωτος ε᾿πορευθην, και μετα της ου᾿ α᾿ρνησεως ου᾿κ επορευθη. Και
πως γινεται ου᾿κ επορευθη; Πλεοναζει το Κ δια την χασμωδιαν. Και τι εστι
χασμωδια;Ἐπαλληλα φωνηεντα. Και δια τι μη επλεονασε το Χ α᾿λλα το Κ; ∆ιοτι η ου᾿
α᾿´ρνησις συντιθεμενη μεθ' ετερας λεξεως της α᾿πο` φωνηεντος α᾿ρχομενης,
ψιλουμενης μεν αυ᾿τη῀ς της λεξεως, πλεοναζει το Κ, δασυνο μενον δε το Χ. ἘΝ
ΒΩΥΛΗ͂Ι. Ποσα μερη λογου ει᾿σι´; ∆υο. Τι και τι; Ἐν προθεσις, βουλη ο᾿´νομα. Τι εστι
προθεσις; Λεξις προτιθεμενη παντων των του λογου μερων ε᾿´ν τε συνθεσει και
συνταξει. Πως ε᾿ν τηι συν 13 θεσει και πως ε᾿ν τηι συνταξει;Ἐν μεν τηι συνθεσει, οι῾῀ον
α᾿ναφορα, ει᾿σφορα· ε᾿ν δε τηι συνταξει, οι῾῀ον ε᾿πι` της χωρας. Ποθεν προθεσις;Ἐκ του
τιθημι, θησω, τεθεικα, τεθει μαι, τεθεισαι, θεσις, και μετα της προ προθεσεως,
προθεσις. Και δια τι λεγεται προθεσις; ∆ιοτι προτιθεται παντων των του λογου
μερων. Και δια τι προτιθεται; ∆ια την ε᾿νυπαρχουσαν αυ᾿τωι ασθενειαν.Ὥσπερ γαρ ο
α᾿´ρρωστος, ο μη δυναμενος περιπατησαι, υπο α᾿´λλων βασταζομενος ε᾿κφε ρεται,
ου῾´τω και η προθεσις α᾿σθενης ου᾿῀σα, και μη δυναμενη υπο εαυτης ε᾿κφερεσθαι, υπο
α᾿´λλων λεξεων βασταζομενη ε᾿κφερεται. .... τηι μεν φωνηι ιηʹ, τωι δε σημαινομενωι ιζʹ.
Ἡ γαρ α᾿μφι και η περι το αυ᾿το` σημαινουσιν, ο῾´τι ε᾿ν τωι α῾´μα πολλακις ε᾿κφερεται,
ως το [Il. .♣θ 348 ].Ἕκτωρ δ' α᾿μφιπεριστρωφα καλλιτριχας ι῾´ππους. Ει᾿ς ποσα
6
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

διαιρουνται αι προθεσεις; Ει᾿ς δυο· ει᾿ς μονοσυλ λαβους και ει᾿ς δισυλλαβους. Τι
αντιπεπονθασιν αι μονο συλλαβοι των δισυλλαβων;Ὅτι αι μεν μονοσυλλαβοι πασαι
ει᾿ς συμφωνον κατεληξαν, μια δε εξ αυ᾿τω῀ν ει᾿ς φωνηεν, η προ· αι δε δισυλλαβοι
πασαι ει᾿ς φωνηεν κατεληξαν, μια δε αυ᾿τω῀ν ει᾿ς συμφωνον, η υπερ. Ποσαι
ε᾿πεκτεινονται ε᾿κ των μονοσυλλαβων; Τεσσαρες, η εν, η ει᾿ς, η εξ, η προς. Ἡ ε᾿ν
προσλαμβανει Ι, και γινεται ε᾿´νι, ως το "ου᾿κ ε᾿´νι δουλος, ου᾿κ ε᾿´νι ε᾿λευθερος·" η
ει᾿ς προθεσις προσλαμβανει το Ω μεγα, και γινεται ει᾿´σω, ως το και νηεσσ'
ηγησατ'ἈχαιωνἼλιον ει᾿´σω· η εξ προσλαμβανει το Ω μεγα, και γινεται ε᾿´ξω, ως το
ε᾿´ξω τελφυος ει᾿῀κε δορυ μειλινον.[ Il. .♣λ 456
.ο᾿´βριμον ε᾿´γχοςἜξω τε χροος
ει῾῀λκε.] Ἡ προς προσλαμβανει Ι και γινεται προσι, και αποβοληι του Ρ ποσι, και
τροπηι του Σ ει᾿ς Τ ποτι, ε᾿ξ ου῾῀ και το ∆ιος ποτι χαλκοβατες δω. Και τι διαφερει
α᾿λληλοις (σιξ) η εν και η προς; ∆ιαφερει, ο῾´τι η μεν ε᾿ν προσλαμβανει το Ι, και
γινεται ε᾿´νι, και μετα γεται ει᾿ς ρηματικην σημασιαν· η δε προς προσλαμβανει το 14
Ι και γινομενη προσι, και αποβοληι του Ρ, και τροπηι του Σ ει᾿ς Τ ποτι, ωσαυτως μενει
προθεσις. Και διατι η προς προσλαμβανει το Ι, και ου᾿ μεταγεται ει᾿ς ρηματικην σημα
σιαν; ∆ιοτι κατα παθος γεγονε, ως δε κατα παθος γινομενη την ι᾿δι´αν σημασιαν
ε᾿φυ´λαξε.
Ποσαι α᾿ναστρεφονται ε᾿κ των μονοσυλλαβων αι῾´τινες ου᾿κ α᾿ναστρεφονται;
εʹ ου᾿κ αναστρεφονται, αι λοιπαι δε ανα στρεφονται. Και ποιαι ει᾿σι`ν αι μη
αναστρεφομεναι;Ἡ α᾿να` ου᾿κ ανα στρεφεται, ι῾´να μη συνεμπεσηι τωι "Ζευ α᾿´να·" η
δια ου᾿κ α᾿ναστρεφεται, ι῾´να μη συνεμπεσηι τωι Ζευς, ∆ιος, ∆ιι, ∆ια· η κατα ου᾿κ
αναστρεφεται, ι῾´να μη συνεμπεσηι τωι καιτα, α᾿πο ρηματικωι συνδεσμωι· η αντι και
αμφι ετριχρονιασαν, και αι φθασασαι τριχρονισαι προθεσεις ου᾿κ αναστρεφονται· και
αυ῾῀ται αι ανα..... ποτε α᾿ναστρεφουσιν.Ὅπου (ηνικα) α᾿ναμεταξυ (σιξ) δυο κυριων η᾿`
προσηγορικων ευρεθωσι συν δεσμοι, παραλαμβανομενοι μετα προθεσεως, τοτε
α᾿ναστρε φονται αι προθεσεις, ως ε᾿ν τωι νεων α᾿πο` και κλισιαων. "Ἀγαμεμνονος
περι καιἈχιλληος." Και τι εστιν α᾿να στροφη; Μεταθεσις τονου. Ποτε α᾿ναστρεφεται
η κατα προθεσις;Ἡνικα υποταττηται τηι λεξει, μεθ' η῾῀ς ο᾿φειλει συνταττεσθαι, μη
παρατιθεμενης ε᾿ν τωι μεσωι οιασδηποτε λεξεως, τοτε α᾿ναστρεφεται η κατα προθεσις,
ως ε᾿ν τωι ξυλοχον κατα βοσκομενων. Ποσα παρεπεται τηι προθεσει; Πεντε; Τι και τι;
Το ο᾿ξυ´νεσθαι, το βραχυκαταληκτειν, το μεχρι της δισυλλαβιας αυ᾿´ξεσθαι, το δια
ψιλου συμφωνωι τυπουσθαι, και το ψιλου σθαι. Πως το οξυνεσθαι; Πασα προθεσις
ο᾿ξυ´νεσθαι θελει. Πως το βραχυκαταληκτειν; Πασα προθεσις βραχυκατα ληκτει,
πλην της ει᾿ς και εξ, ο῾´θεν και αναλογωτεραι ει᾿σιν, ει᾿ (ες) και εκ λεγομεναι. Πως το
μεχρι της δισυλλαβιας αυ᾿´ξεσθαι; Ου᾿δε´πω προθεσις υπερβαινειν θελει την
δισυλλαβιαν. Πως το δια ψιλου συμφωνου τυπουσθαι; Πασα προθεσις α᾿πο`
φωνηεντος α᾿ρχομενη ψιλουται, πλην της υπο και υπερ.
15 Ἡ α᾿ντι προθεσις ποσα σημαινει; Τρια· κυριως την προθεσιν, ως ημεις
τιθεμεν, και ωςἈρισταρχος α᾿ναγινωσκει τονδε τον στιχον, Τρωων α᾿νθ' εκατον τε
διηκοσιων τε ε῾´καστος στησεσθ' ε᾿ν πολεμωι. Τιθεται και επι του ι᾿῀σος· α᾿ντι τοι
ει᾿μ' ικεταο διοτρεφες αι᾿δοιοιο· α᾿ντι, ι᾿῀σος ει᾿μι` ικετου, και α᾿ντιθεουὈδυσηος,
α᾿ντι ισοθεου.Ἐπι δε του Κυκλωπος, ο῾´τε φησιν "α᾿ντιθεον Κυκλωπα," Πολυφημον
λεγει τον ε᾿ναντιουμενον τοις θεοις. ∆ιοτι; Αυ᾿το`ς ε᾿στιν ο λεγων· ου᾿ γαρ Κυκλωπες
∆ιος αι᾿γιοχοιο α᾿λε´γουσι· τας δε "α᾿ντιανειραςἈμαζονας" ο μενἈρισταρχος τας
ι᾿´σας α᾿νδρων· ε᾿´νιοι δε επι πολεμικων τας α᾿ντιαζουσας, οι῾῀ον ε᾿ναντιουμενας
α᾿νδρασι. Τιθεται και επι του εναντιου, καθως ει᾿´ρηται, ως τον "α᾿ντιθεον
Κυκλωπα." Ἡ παρα προθεσις ποσα σημαινει; Τρια. Την ε᾿κτος σχεσιν, ως το α᾿´νομος,
παρανομος· λαλω το παραλαλω· και την πλησιαν σχεσιν, ως το ε῾´ζετο, [ιλ. αʹ. 557.]
παρεζετο και λαβε γουνων· και την πλειονα σχεσιν, ως το ορμω, παρορμω. Ἡ α᾿πο`
7
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

σημαινει δυο· την προθεσιν, ως το ου᾿ μεν πως νυν ε᾿στιν α᾿πο` δρυος ου᾿δ' α᾿πο`
πετρης, και αντι του α᾿´ποθεν, ως το πολλων γαρ α᾿´πο πλυνοι ει᾿σι` πολεως. Κατα
ποσους τροπους η αμφι της περι (διαφερει); Κατα τρεις· η μεν γαρ α᾿μφι αποβαλλει
το Ι, ως το α᾿μφ' α᾿γαθον θεραποντα, η δε περι ου᾿δε´πω· και ο῾´τι η μεν περι
μεταγεται ει᾿ς επιρρη ματικην σημασιαν, ως το Ἰδομενευ περι μεν σε τιω ∆αναων
ταχυπωλων, α᾿ντι του περισσως, η δε αμφι ου᾿δε´πω, και ο῾´τι η μεν περι
α᾿ναστρεφεται. ΒΟΥΛῊ, ποιου μερους λογου ε᾿στιν;Ὀνοματος, γενους 16 θηλυκου,
ει᾿´δους παραγωγου, ει᾿´δους των παραγωγων ρημα τικου. Και ποθεν γινεται; Παρα
το βαλλω, βολη, και πλεονασμωι του Υ βουλη· τρεπεται το Α ει᾿ς Ο μικρον, ως ε᾿ν τωι
ημεροβιος, ω῾´ρα, ωροσκοπος, η᾿` παρα το βαλλω, βολη και βουλη, η του νοος
ε᾿μβολη. Ει᾿´δους των υποπεπτωκοτων τωι ονοματι προσηγορικου. Βουλη διατι
οξυνεται; Τα ει᾿ς ΛΗ καθαρα, μη ο᾿´ντα κυρια, παραληγομενα διφθογγωι δια του Υ
ο᾿ξυ´νεται, οι῾῀ον αυ᾿λη`, ου᾿λη`, το επι του ε῾´λκους, ου῾῀ προς α᾿ντιδιαστολην
ε᾿μαρανθη (ε᾿βαρυνθη) το ου᾿´λη ε᾿πι` των κριθων· το δε Θουλη ο᾿´νομα νησου, και το
δουλη, προσηγορικα. Βουλη σημαινει τρια· το βουλευμα, ως το βουλην δε πρωτον
μεγαθυμων ι῾´ζε γεροντων· και την θελησιν, ως το νυν δ' ε᾿με` μεν στυγεει, Θετιδος
δ' ε᾿ξη´νυσε βουλας· και την γνωμην, ως το ∆ιος δ' ε᾿τελειετο βουλη. Συνταττεται δε
η εν προθεσις μετα δοτικης, ως "ε᾿ν τωι ου᾿ρανωι αυ᾿το`ς κατοικεις·"Ἀττικως δε και
μετα γενικης, οι῾῀ον ε᾿νἍιδου. ἈΣΕΒΩ͂Ν, πτωσεως γενικης των πληθυντικων· η
ευ᾿θεια, ο α᾿σεβης· ει᾿´δους των παραγωγων ρηματικου. Και ποθεν γινεται; Παρα το
σεβω, σεβης, και μετα του στερητικου Α α᾿σεβης.
Το Α ποιου μερους λογου ε᾿στιν; Ου᾿κ εστι μερος λογου, α᾿λλα μοριον. Και τι
εστι μοριον; Το του μερους μερος.Ὥσπερ γαρ του σωματος μερη ει᾿σι`ν η κεφαλη και
αι χειρες και οι ποδες, μερη δε της κεφαλης ο᾿φθαλμοι, ω᾿῀τα, χειλη, ο᾿δο´ντες, των
δε χειρων δακτυλοι, ο᾿´νυχες, των δε ποδων α᾿στραγαλα και α᾿´λλα τινα, ου῾´τω και
των μερων του λογου μερη ει᾿σι` τα μορια. Ποσα σημαινει το Α;Ἑπτα· στερησιν, ως
α᾿´φιλος, ο ε᾿στερημενος της φιλιας· ε᾿πι´τασιν, ως το "α᾿´ξυλος υ῾´λη," η πολυξυλος,
καιἌτλας, ο πανυ καρτερικος· ομου, ως το α᾿´λοχος, η ομοκοιτος, και αδελφοι οι εκ
της αυ᾿τη῀ς δελφυος η᾿` μητρας· κακον, ως το α᾿´φωνος, ο κακοφωνος· ο᾿λι´γον, ως το
17 α᾿μαθης, ο ολιγομαθης, και α᾿´πειρος, ο ολιγην πειραν ε᾿´χων· α᾿´θροισιν, ως το
πας, α῾´πας· πλεονασμον, ως το σταφις, α᾿´σταφις, και σταχυς, α᾿´σταχυς. Ποσα μορια
στερητικα; Πεντε· Α, α᾿´οικος, ο μη ε᾿´χων οι᾿κι´αν, ΝΕ, νεκρος, ο μη ε᾿´χων ψυχην·
ΝΗ, νηστις, ο εστερη μενος σιτιων· ΝΩ, νωθρος, ο εστερημενος του θορειν η᾿` πηδαν,
και νωδος, ο εστερημενος των ο᾿δο´ντων· ΝΟ, νοσος, ο εστερη μενος του σωου. Ὅσα
μορια ε᾿πιτατικα; ζ̣· Α, α᾿´πειρος ο πολυς· ΝΗ, νηδυ μος, ο πανυ ηδυς· ΖΑ, ζαπλουτος, ο
πανυ πλουσιος· ΛΑ, λα βρος, ο πανυ βαρυς· ∆Α, δαφοινος, ο πανυ μελας· ΕΡΙ, ε᾿ρι
αυχην, ο μεγαλοτραχηλος· ΑΡΙ, α᾿ρι´ζηλος, ο πανυ φανερος· τινες δε και το ΒΟΥ, ως
το βουγαι¨ος, ο πανυ πλουσιος και γαυριων, και βουπεινα, η μεγαλη πεινα. Σεβω,
συζυγιας πρωτης των βαρυτονων. Ποθεν δηλον; Ἡ δε πρωτη συζυγια δια του Β, η᾿` Π,
η᾿` Φ, η᾿` ΠΤ, οι῾῀ον λειβω, τερπω, γραφω, κοπτω. Το ΣΕ ψιλον. ∆ιατι; Τα ει᾿ς ΒΩ
ληγοντα ρηματα ενι φωνηεντι παραληγεται, πλην του α᾿μειβω, το εναλλασσω· [ιλ.
ζʹ. 235.] ο῾`ς προς Τυδειδην ∆ιομηδεα τευχε' α᾿´μειβε· στειβω το περιπατω·
στειβοντες νεκυας τε και ασπιδας. λειβω το σπενδω, λειβων αι᾿´θοπα οι᾿῀νον ε᾿π'
αι᾿θομενοις ιεροισιν· ει᾿´βω το σταζω· τερεν κατα δακρυων ει᾿῀βε. Σεβω ο μελλων
ου᾿κ ε᾿´χει. ∆ιατι; Τα ει᾿ς ΒΩ ληγοντα ρη ματα δισυλλαβα τωι Ε παραληγομενα, η᾿`
μονα, η᾿` μετα συμ φωνου, α᾿´χρι παρατατικου κλινεται, οι῾῀ον σεβω, φερβω, το
τρεφω. Ἀσεβης διατι οξυνεται;Ὅσα γαρ παρασυνθετα ε᾿πι´ θετα ρηματικα, ει᾿ς ΟΥΣ
ε᾿´χοντα την γενικην και το ου᾿δε´τερον ει᾿ς ΕΣ, ο᾿ξυ´νεται, οι῾῀ον ευ᾿σεβης, α᾿τριβης,
α᾿βλαβης· το ευ᾿σεβες, το αβλαβες, το ατριβες· ου῾´τως ου᾿῀ν και ζαης, α᾿φ' ου῾῀ και
8
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

ζαεα· τα γαρ παρα το α᾿´ω ρημα ο᾿ξυ´νεται, οι῾῀ον α᾿κραης· και 18 ο῾´λα ο῾´σα των ει᾿ς
ΗΣ ε᾿´χει το ΖΑ· ζαμενης, ζαχρειης. Σεσημειωται το αυ᾿θα´δης αυ᾿τα´ρκης ε᾿βαρυνθη,
ο῾´τι ε᾿ν αμφοτεροις η αυ᾿το`ς α᾿ντωνυμια καταρχεται. Ου᾿ παντα δε τα ε᾿´χοντα την
αυ᾿το`ς βαρυνεται· αυ᾿τοσφαγης ο᾿ξυ´νεται. Ει᾿ς το ΒΗΣ ο᾿ξειαν. ∆ιατι; Πασα ο᾿ρθη και
αι᾿τιατικη μη ου᾿῀σα ... Πως κλινεται; Του ευ᾿σεβους· ο κανων· τα ει᾿ς ΗΣ υπερ δυο
συλ λαβας ο᾿ξυ´τονα συνθετα ε᾿πι´θετα ρηματικα ει᾿ς ΟΥΣ ε᾿´χει την γενικην· φυω,
ευ᾿φυης, ευ᾿φυους· ει᾿´κω, ε᾿πιεικης, ε᾿πιεικους· μηθω, ευ᾿μαθης, ευ᾿μαθους· κρινω,
ευ᾿κρινης, ευ᾿κρινους· χαιρω, ευ᾿χαρης, ευ᾿χαρους. ∆ιατι ει᾿῀πεν ο᾿ξυ´νεται; ∆ιοτι τα
ει᾿ς ΗΣ βαρυτονα α᾿πο` ρηματων συγκειμενα ει᾿ς ΟΥ ε᾿´χει την γενικην, χωρις των
παρα το φαινω· οι῾῀ον μετρω, γεωμετρης, γεωμετρου· τριβω, παιδοτριβης,
παιδοτριβου. Τα δε παρα το φαινω συγκει μενα ει᾿ς ΟΥΣ ε᾿´χει την γενικην·
Θεοφανης, Θεοφανους, Μητρο φανης, Μητροφανους. Ει᾿ς το ΟΥΣ Περισπωμενον.
∆ιατι; Πασα συναιρεσις .... Ἡ αι᾿τιατικη τον α᾿σεβεα, και το συνηιρημενον και
α᾿σεβη.Ὁ κανων· το Ε και Α ει᾿ς Η μακρον κιρναται, ηνικα προ του Ε ε᾿στι συμφωνον,
πλην του Ρ· ει᾿ δε καθαριευει, και ει᾿ς Α και ει᾿ς Η, οι῾῀ον, τον ευ᾿φυεα και ευ᾿φυα και
ευ᾿φυη, τον διφυεα και διφυα και διφυη. Ει᾿ δε ε᾿´χει το Ρ, ει᾿ς Α· α᾿ργυ ρεα, α᾿ργυρα·
το δε κανα και οστα ου᾿κ απο του κανεα και ο᾿στεα γεγονεν, α᾿λλ' α᾿πο` της ι᾿δι´ας
ευ᾿θειας της κανουν και ο᾿στουν· ε᾿ντελης γαρ και συνηιρημενη ε᾿στιν η ευ᾿θεια των
ενικων, κανεον και κανουν. ∆ιατι ου᾿ προσλαμβανει το Ν και γινεται α᾿σεβην; ∆ιοτι
οιἈττικοι ου᾿κ επι πασων των αι᾿τιατικων των α᾿πο` των ει᾿ς ΗΣ προσλαμβανουσι το
Ν, α᾿λλ' ε᾿πι` των κυριων μονον, τον ∆ημοσθενην λεγοντες, καιἈρι στοφανην· ε᾿πι`
δε των ε᾿πιθετων ου᾿δαμως. Και διατι επι των κυριων προσλαμβανει το Ν; ∆ιοτι
ου᾿δε´πω της κλητικης ει᾿ς φωνηεν ληγουσης, ο᾿φειλει η αι᾿τια τικη ει᾿ς Η
καταληγειν, οι῾῀ον ω᾿῀ Πηλευ· τον Πηλεα ου᾿ γινεται και Πηληα κατα συναιρεσιν· ω᾿῀
η῾δυ`, τον ηδυν· ε᾿κεινοι ου᾿῀ν α᾿ποβοληι του Σ ποιουσι την κλητικην, ω᾿῀ Μητροφανη,
και ω᾿῀ 19Ἀριστοφανη και ∆ημοσθενη λεγοντες. ∆ια τουτο ου᾿῀ν προσλαμβανει το Ν
ε᾿πι` της αι᾿τιατικης, ε᾿πι` δε των ε᾿πιθετων ου᾿δαμως, διοτι ου᾿ ποιουσι την κλητικην
ει᾿ς Η, οι῾῀ον, ω᾿῀ ευ᾿σεβη και ω᾿῀ μονογενη, και των ομοιων.Ἡ κλητικη, ω᾿῀ ευ᾿σεβες·
ο κανων· τα ει᾿ς ΗΣ ει᾿ς ΟΥΣ ε᾿´χοντα την γενικην, ει᾿ς ΕΣ ποιει την κλητικην. ∆ιατι
ου᾿κ αναβιβαζει τον τονον; ∆ιοτι τα ει᾿ς ΗΣ ο᾿νο´ματα ει᾿ς ΟΥΣ ε᾿´χοντα την γενικην,
ει᾿ μεν ω᾿῀σι κυρια, η᾿` α᾿π' ου᾿δετερων γινονται, ει᾿ς ΗΣ βαρυτονα, α᾿να βιβαζουσι τον
τονον ε᾿πι` της κλητικης, οι῾῀ον ω᾿῀ ∆ημοσθενες, ω᾿῀ Μητροφανες, και κητος,
μεγακητης, ω᾿῀ μεγακητες, και μεγεθος, ευ᾿μεγεθης, ευ᾿με´γεθες, ω᾿῀ παμμεγεθες. Ει᾿
δε ει᾿σιν ο᾿ξυ´τονα και επιθετα, τον αυ᾿το`ν τονον φυλαττουσι και επι της κλητικης,
οι῾῀ον, ω᾿῀ ευ᾿τυχες, ω᾿῀ ευ᾿γενες, ω᾿῀ μονογενες. Και ποιου μερους λογου ε᾿στι;
Συνδεσμου. Τι εστι συν δεσμος; Λεξις συνδεουσα διανοιαν μετα ταξεως, και το της
ερμηνειας κεχηνος δηλουσα. Τι σημαινει το κεχηνος; ∆ια κεχωρισμενον.
Ει᾿ς ποσα διαιρειται το συνδεσμος; Ει᾿ς ο᾿κτω· οι μεν γαρ ει᾿σι συμπλεκτικοι, οι
δε διαζευκτικοι, οι δε συναπτικοι, οι δε παρασυναπτικοι, οι δε αι᾿τιολογικοι, οι δε
α᾿πορηματικοι, οι δε συλλογιστικοι, οι δε παραπληρωματικοι. Συμπλεκτικοι μεν
ου᾿῀ν ει᾿σιν, ο῾´σοι την ερμηνειαν ε᾿π' α᾿´πειρον ε᾿κφερομενην συμπλεκουσιν· ει᾿σι` δε
οι῾´δε· μεν, δε, τε, και, α᾿λλα, η᾿με`ν, η᾿δε`, α᾿τα`ρ, αυ᾿τα`ρ, η᾿´τοι, κεν, α᾿´ν. ∆ιαζευκτικοι
δε ει᾿σιν, ο῾´σοι την μεν φρασιν ε᾿πισυνδεουσιν, α᾿πο` δε πραγματος ει᾿ς πραγμα
διι¨στωσιν· ει᾿σι` δε οι῾´δε· η᾿`, η᾿´τοι, ηε. Συναπτικοι δε ει᾿σιν, ο῾´σοι υ῾´παρξιν μεν ου᾿
δηλουσι, σημαι νουσι δε ακολουθιαν και ταξιν· ει᾿σι` δε οι῾´δε· ει᾿, ει᾿´περ, ει᾿ δη,
ει᾿δη´περ. Παρασυναπτικοι δε ει᾿σιν, ο῾´σοι μεθ' υπαρξεως και ταξιν δηλουσιν· ει᾿σι` δε
οι῾´δε· ε᾿πει, ε᾿πειπερ, ε᾿πειδη, ε᾿πειδηπερ. Αι᾿τιολογικοι δε ει᾿σιν, ο῾´σοι ε᾿π' α᾿ποδωσει
αι᾿τι´ας ε῾´νεκεν παραλαμβανονται· ει᾿σι` δε οι῾´δε· ι῾´να, ο᾿´φρα, ο῾´πως, ει῾´νεκα,
ου῾´νεκα, διο, διοτι, καθο, καθοτι, καθοσον. 20 Ἀπορηματικοι δε ει᾿σιν, ο῾´σοις
9
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

ε᾿παπορουντες ειωθαμεν χρησθαι· ει᾿σι` δε οι῾´δε· α᾿῀ρα, κᾆτα, μων. Συλλογιστικοι δε
ει᾿σιν, ο῾´σοι προς τας ε᾿πιφορας τε και συλληψεις των α᾿ποδειξεων ευ᾿῀ διακεινται.
Ει᾿σι` δε οι῾´δε· α᾿´ρα, α᾿λλα, α᾿λλα μην, τοινυν, τοιγαρτοι, τοιγαρουν.
Παραπληρωματικοι δε ει᾿σιν, ο῾´σοι μετρου η᾿` κοσμου ε῾´νεκεν αι᾿τι´ας
παραλαμβανονται· ει᾿σι` δε οι῾´δε· δη, ρα, νυ, που, τοι, θεν, α᾿ρ, δητα, περ, πω, μην,
α᾿`ν, αυ᾿῀, ου᾿῀ν, κεν, γε. Τινες δε προστιθεασι και εναντιωματικους, οι῾῀ον ε᾿´μπης,
ο῾´μως. ∆ιατι παντων των του λογου μερων ε᾿´σχατος τιθεται ο συνδεσμος;Ἵνα
συνδησηι και συνδεσμησηι παντα τα προ αυ᾿του λεχθεντα μερη του λογου. Τι διαφερει
δεσμος συνδεσμου; ∆ιαφερει, ο῾´τι ο μεν δεσμος ει᾿ς ε῾`ν χαρακτηριζεται, ο δε
συνδεσμος ει᾿ς πολλα. Το ΚΑῚ ποιου των συνδεσμων; Συμπλεκτικου. ∆ιορισον.
Συμπλεκτικοι δε ει᾿σιν, ο῾´σοι την ερμηνειαν ε᾿π' α᾿´πειρον ε᾿κφερο μενην συνδουσι.
Το ΚΑΙ τι (ΑΙ) γραφεις, διατι; Πασα λεξις α᾿πο` της ΚΕ συλλαβης α᾿ρχομενη, δια του Ε
ψιλου γραφεται, οι῾῀ον κεραμος, κεφαλη, χωρις του ΚΑΙ συνδεσμου, και καιρος,
καιριον, Καισαρ, και τα εξ αυ᾿του γινομενα Καισαρευς Καισαρεια, και τα ε᾿´χοντα
α᾿ναφαινομενον το Α, ως το καιω, καυσω, και καικιας ο α᾿´νεμος, και Καινευς
(κυριον,) και καινον, το νεωστι κατεσκευασμενον· κενος δε ο ματαιος ψιλον, ε᾿κ του
χεω, χενος και κενος. Ει᾿ς ΚΑῚ οξειαν. ∆ιατι; Πας συνδεσμος συμπλεκτικος μεν
ο᾿ξυ´νεται, συνεπομενος δε και βαρυνεται, πλην του η᾿´τοι. Και ε᾿κεινος διατι
βαρυνεται; ∆ιοτι συνθετον ε᾿στι. Και ποθεν συνετεθη;Ἐκ του Η διαζευκτικου και του
ΤΟΙ παραπληρω ματικου.Ἀντι ποσων υπαρχει ο Η συνδεσμος;Ἀντι δʹ· ε᾿´στι γαρ
διαζευκτικος, διασαφητικος, βεβαιωτικος, και δια πορητικος.
Ποσα παρεπεται τωι συνδεσμωι; Τρια· ει᾿῀δος, σχημα, και τονος. Κατα ποσους
τροπους διαφερει ο η᾿´τοι του μεν; Κατα 21 δυο· ο῾´τι ο μεν η᾿´τοι κατ' α᾿ρχης τιθεται,
ο δε μεν μεσος παρακειται. Τι διαφερει ο τε του και συνδεσμου; ∆ιαφερει, ο῾´τι ο μεν
τε τα ο᾿´πισθεν συμπλεκει, ως το Ἀγαμεμνονα τε και Μενελαον, ο δε και τα
επιφερομενα. Ἀντι τινος παραλαμβανεται ο αλλα συνδεσμος;Ἀντι του και· οι῾῀ον
"ημερα μεν ε᾿στιν, α᾿λλα τα νεφη ου᾿χ ορω." Ὁ∆ῸΣ ο᾿´νομα, γενους θηλυκου, ει᾿´δους
παραγωγου, ει᾿´δους των παραγωγων ρηματικου. Ποθεν γινεται; Παρα το ε῾´ω το
πορευομαι. Και ποσα σημαινει το ε῾´ω;Ἓξ, δʹ βαρυτονα, και δυο περισπωμενα· ε῾´ω το
ενδυομαι, (ε῾´ω, το πορευομαι) α᾿φ' ου῾῀ και οδος· ε᾿´ω το υπαρχω, α᾿φ' ου῾῀ και
ε᾿´σεται το γενησεται· ε῾´ω, τελειω, α᾿φ' ου῾῀ και ε῾´ως ημερα, και εσπερα, η της ημερας
τελειωσις· τα δε περισπωμενα, εω το συγχωρω, ε᾿ξ ου῾῀ και το εασας· εω το
καθεζομαι, ε᾿ξ ου῾῀ και το ε῾´εμαι, η῾῀μαι και καθημαι.
∆ιατι το ε᾿´ω ψιλουται; ∆ιοτι το Ε προ φωνηεντος ο᾿`ν κατα διαστασιν
ψιλουται, ει᾿ μη τις ε῾´τερος λογος κωλυσηι, χωρις του ε῾´ω το ενδυομαι, και το ε῾´ω το
καθεζομαι.Ἐκ του ε῾´ω το πορευομαι γινεται εδος και οδος. Και διατι δασυ; Το Ο προ
του ∆ ψιλουται, ο᾿δους, ο᾿δωδος, ο᾿δα´ξ· πλην του οδος και των ε᾿ξ αυ᾿του γινομενων,
οδοιπορος, οδηγος, και των ομοιων. Ὁδος το Ο μικρον διατι;Ἐκ του ε῾´ω το
πορευομαι. Τα γαρ ε᾿´χοντα το Ε ε᾿γκειμενον ε᾿ν τοις ρημασιν, ε᾿´χουσι το Ο
α᾿ντιπαρακειμενον ε᾿ν τοις ο᾿νο´μασιν.Ὀξειαν διατι; Τα ει᾿ς ∆ΟΣ δισυλλαβα,
διβραχεα, θηλυκα, προσηγορικα ο᾿´ντα, ο᾿ξυ´ νονται, οι῾῀ον σποδος, οδος. Ποιου
ει᾿´δους των υποπεπτω κοτων τωι ονοματι; Προσηγορικου. Ποσα σημαινει οδος; Τρια·
τον βιον· "μακαριοι α᾿´μωμοι ε᾿ν οδωι οι πορευομενοι," τουτεστιν ε᾿ν βιωι· και την
ε᾿´νεδραν, ως το η᾿` ο῾δο`ν ε᾿λθεμεναι η᾿` α᾿νδρασιν ι᾿῀φι μαχεσθαι· και την κοινως
νοουμενην οδον, ως το οδος δ' ετερηφι παρελθειν. 22 ἉΜΑΡΤΩΛΩ͂Ν· μερος λογου
ε᾿στιν ο᾿νο´ματος, γενους α᾿ρσε νικου, ει᾿´δους παραγωγου, ει᾿´δους των παραγωγων
ρηματικου. Και ποθεν γινεται; Παρα το αμαρτω, αμαρτησω, αμαρ τηλος και
αμαρτωλος. Ἁμαρτω, συζυγιας πρωτης των περισπωμενων, αμαρτω· και ο μελλων
αμαρτησω. Ποθεν ε᾿´χει το Η;Ἡ δε πρωτη συζυγια των περισπωμενων ε᾿πι` του
10
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

μελλοντος ε᾿´χει το Η η᾿` το Ε. Και ω᾿´φειλεν ε᾿´χειν το Ε και μη το Η· α᾿λλ' ηνικα ο
ε᾿νεστως της πρωτης συζυγιας των περισπωμενων (μακραι) παραληγουσης φυσει η᾿`
θεσει δια του Η ε᾿´χει τον μελλοντα, οι῾῀ον οι᾿κω῀ οι᾿κη´σω, ποιω ποιησω, πλην του
αρκω αρκεσω, και νικω νικεσω· και ηνικα καθαριευει ο ενεστως, δια του Η ε᾿´χει τον
μελλοντα, οι῾῀ον νοω, νοησω· και εαν διχρονωι παραλη γηται ο ενεστως, δια του Η
ε᾿´χει τον μελλοντα, οι῾῀ον φιλω φιλησω, κιχω κιχησω, πλην του αρω αρεσω, ε᾿ξ ου῾῀
και το α᾿ρε´σκω, και καλω καλεσω, και τα απο των ει᾿ς ΟΣ α᾿ρσενικα γινομενα δια
του Η ε᾿´χει τον μελλοντα· οι῾῀ον, κτυπος κτυπω κτυπησω, δουπος δουπω δουπησω,
και τα παρασυνθετα δια του Η ε᾿´χει τον μελλοντα, οι῾῀ον οι᾿κονομος οι᾿κονομω
οι᾿κονο μησω, και τα απο βαρυτονων μεταγομενα ει᾿ς περισπωμενα, δια του Η ε᾿´χει
τον μελλοντα, οι῾῀ον οι᾿κτειρω οι᾿κτειρω οι᾿κτει ρησω, ε῾´λκω ελκω ελκησω, ε᾿ω εω
εησω, και τα διφορουμενα κατα τας συζυγιας δια του Η ε᾿´χει τον μελλοντα, οι῾῀ον
ξυρω ξυρεις ξυρας ξυρησω, ε᾿λεω ελεεις ε᾿λεαις ε᾿λεησω, και τα μονοσυλλαβα δια του
Η ε᾿´χουσι τον μελλοντα, οι῾῀ον ρω ρησω, μνω μνησω, σχω σχησω, και τα δι' ενος Λ
ε᾿κφερο μενα βαρυτονα, ε᾿πι` δε του μελλοντος περιττοσυλλαβως κλινομενα, δια του
Η ε᾿´χουσι τον μελλοντα, οι῾῀ον θελω θελησω, μελω μελησω· τα δε μηδεν ε᾿κ τουτων
ε᾿´χοντα, παραληγοντα δε τωι Ο η᾿` τωι Ε, δια του Ε ε᾿´χουσι τον μελ λοντα, οι῾῀ον τελω
τελεσω, ο᾿λω῀ ολεσω, πλην του μολω μολησω, τορω τορησω, ω᾿φελω
ωφελησω.Ἰστεον δε ο῾´τι ταυτα διφορουνται, καλεσω και καλησω, φθονεω και φθο
νησω, κορεσω και κορησω, χωρεσω και χωρησω, φορεσω και φορησω, αι᾿δε´σω και
αι᾿δη´σω, αι᾿νε´σω και αι᾿νη´σω, πονεσω και 23 πονησω, και ει᾿ μεν σωματικως,
πονεσω, ει᾿ δε ψυχικως, πονησω. Και .... "ε᾿´παισε τωιἸωβ βελει πονηρωι."
∆ιατι το Α προ του Μ ψιλουται και δασυνεται; Ψιλουται ως ε᾿ν τωι αμνος,
α᾿´μαχος, δασυνεται δε ως ε᾿ν τωι α῾´μυδις, α῾´μα, α῾´μαξα. Το μεντοι αμαρτωλος
δεικνυται και εκ της συνα λοιφης δασυνομενον, ε᾿φαμαρτος γαρ. Το ΤΩ μεγ. (Ω)
διατι; ∆ιοτι κατα τροπην γεγονε του Η ει᾿ς Ω μεγα· η᾿` και ο῾´τι τα δια του ΩΛΟΣ
ο᾿ξυ´τονα δια του Ω μεγαλου γραφεται, οι῾῀ονἈρτωλος, Πακτωλος· ου῾´τως ου᾿῀ν και
αμαρτωλος· η᾿` ο῾´τι τα παρα το ο῾´λω (sic) συγκειμενα δια του Ω μεγ. γραφεται, οι῾῀ον
πανωλης, ε᾿ξ ωλης, α᾿πω´λεια, και τα ο῾´μοια ο᾿ξυ´τονα δια του ΩΛΟΣ υπερ δυο
συλλαβας υπερθετικα απλα, ρηματικα ο᾿´ντα, ε᾿´χοντα την τριτην α᾿πο` τελους
μακραν, ο᾿ξυ´νονται, οι῾῀ον φειδωλος, Αι᾿ τωλος· ου῾´τως ου᾿῀ν και αμαρτωλος· το
μεντοι ε῾´ωλος παρω νυμον ε᾿στι, και την τριτην α᾿πο` τελους βραχειαν ε᾿´χει.
Ἁμαρτωλος ποιου ει᾿´δους των υποπεπτωκοτων τωι ονο ματι;Ὡς προς τι. Ει᾿ς το ανηρ,
και ε᾿´μμεσον και κατα α᾿´μεσον. ΟΥ᾿ΚἜΣΤΗ, ποσα μερη λογου ει᾿σι´. βʹ. Τι και τι; Ου᾿
ε᾿πι´ρρημα α᾿ρνησεως, ε᾿´στη, ρημα. Ποιας καταληξεως; Των ει᾿ς ΜΙ. Ποιας
ε᾿γκλισεως;Ὁριστικης. Ποιας διαθεσεως; Ἐνεργητικης. Ποιου χρονου;Ἀοριστου
δευτερου. Το θεμα;Ἵστημι. Πρωτοτυπον ε᾿στι η᾿` παραγωγον; Παραγωγον. Και ποθεν
γινεται;Ἐκ του στω, και κατα αναδιπλασι-ασμον ιστω, και εξ αυ᾿του παραγωγον
ι῾´στημι.Ἐα`ν γαρ α᾿´ρχηται α᾿πο` του ΣΤ ρημα, η᾿` α᾿πο` φωνηεντος, δια του Ι μονου
γινεται ο αναδιπλασιασμος, οι῾῀ον ω῾῀ ιω, στω ιστω· ει᾿ δε απο αφωνου, δι' αυ᾿του
του αφωνου και του Ι, οι῾῀ον θω, θιθω και τιθω· ει᾿ δε δια δυο συμφωνων ηι ο῾
ενεστως, δια του προτερου γινεται ο αναδιπλασιασμος, οι῾῀ον πλω πιπλω πιπλημι,
χρω κιχρω κιχρημι, στω ιστω ι῾´στημι. ∆ιατι; Πας α᾿ναδιπλασιασμος δια βραχεος
ε᾿κφερεται. 24 Και τι εστιν α᾿ναδιπλασιασμος;Ὅταν το εξης της λεξεως δια το αυ᾿το`
συμφωνον ε᾿πιφερηται, και ω῾῀δε ου᾿κ ει᾿σι` δυο συμ φωνα· καταχρηστικως δε και εξ
ενος φωνηεντος, οι῾῀ον ω᾿῀ ιω, στω ιστω ι῾´στημι. ∆ια τι δασυνεται; Το Ι προ του ΣΤ
δασυνεται, ει᾿ μη συγκοπη ει᾿´η η᾿` υ῾ποτασσοιτο το Ρ, ως το ι᾿´στε ε᾿κ του ι῾´σταται,
καιἼστρος· δασυνεται δε και ο ε῾´στακα ........... το γαρ Ε προερχομενον και αποπιπτον
ψιλουται, πλην του ε῾´στακα και των παρ' αυ᾿το`, εστηκω εστηξω και των ομοιων. Το
11
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

ΣΤΗ Η, διατι; Των ει᾿ς ΜΙ, η πρωτη μεν και η δευτερα συζυγια τωι Η παραληγει, η δε
γʹ τωι Ω, και η δʹ διχρονωι ε᾿κτεταμενωι. Και διατι η πρωτη και δευτερα τωι Η παρα
ληγει; ∆ιοτι κατα την ε᾿ν τελει (ε᾿ντελη) των πρωτοτυπων το Ε και Α ε᾿στι· το δε
ι᾿´διον μεγεθος του Ε και Α το Η ε᾿στι. Το ΜΙ, Ι διατι; Παν ρημα ει᾿ς ΜΙ ληγον δια του Ι
γρα φεται, ει᾿ δε ει᾿ς ΜΗΝ δια του Η. ∆ιατι βαρυ; Τα ει᾿ς ΜΙ ληγοντα βαρυτονα, πλην
του φημι ει᾿μι` και ημι δια του Η, ο῾´περ α᾿πο` του φημι γεγονε κατα αποβολην του Φ.
Και ταυτα διατι οξυ;
∆ιοτι ε᾿γκλινεται· και τα εγκλινομενα καθ' εαυτα μεν ο᾿´ντα ο᾿ξυ´νεται, μετα
δε ετερας λεξεως συντι θεμενα α᾿ναβιβαζει τους τονους, οι῾῀ον συμφημι ε᾿γω`, η᾿μι`,
α᾿πο´ημι.Ἵστημι, και ο μελλων στησω, δευτερος αοριστος ε᾿´στην, το πληθυντικον
ε᾿´στημεν, και ω᾿´φειλεν ει᾿῀ναι ε᾿´σταμεν· α᾿λλ' ι᾿στεον ο῾´τι ο δευτερος αοριστος
ε᾿νεργητικος ε᾿ν τοις ει᾿ς ΜΙ ου᾿ συστελλει την παραληγουσαν αυ᾿του εν τοις πληθυν
τικοις α᾿λλα φυλασσει αυ᾿τη´ν· οι῾῀ον ε᾿´στην ε᾿´στημεν, ε᾿´γνων ε᾿´γνωμεν·
σεσημειωται το ε᾿´θην ε᾿´θεμεν, και ε᾿´δων ε᾿´δομεν, και η᾿῀ν ε᾿´μεν· σημαινει δε το
επεμψαμεν. Και δια τι ταυτα συστελλει την παραληγουσαν; ∆ιοτι τα ενικα αυ᾿τω῀ν
ου᾿χ ευ῾´ρηται ε᾿ν χρησει· λεγω δη ο ε᾿´θην, ε᾿´δων, η᾿῀ν· τουτου χαριν τα πληθυντικα
αυ᾿τω῀ν ως ε᾿´τυχε και ου᾿ κατα αναλογιαν γεγονε. Και κατα ποσους τροπους
σεσημειωνται οι τρεις ου῾῀τοι δευτεροι αοριστοι; Κατα τρεις· πρωτον μεν, ο῾´τι συστελ
λουσι την παραληγουσαν αυ᾿τω῀ν ε᾿ν τοις πληθυντικοις, των 25 α᾿´λλων
φυλασσοντων αυ᾿τη´ν· ε᾿´θεμεν, ε᾿´δομεν, ε᾿´μεν, ε᾿´φημεν και ε᾿´γνωμεν· ει᾿῀τα ο῾´τι
ε᾿ν τοις α᾿παρεμφατοις διφθογγωι παραληγει, οι῾῀ον θειναι, δουναι, ει᾿῀ναι, των ει᾿ς
ΝΑΙ α᾿πα ρεμφατων, μη θελοντες sic) παραληγειν, οι῾῀ον τυφθηναι, στηναι. Και
διατι θειναι, δουναι, ει῾῀ναι, διφθογγωι παρα ληγει;Ἐπειδη τα ει᾿ς ΝΑΙ α᾿παρεμφατα
α᾿οριστου ο᾿´ντα φυσει μακραι θελουσι παραληγειν, οι῾῀ον στηναι, γνωναι,
α᾿ναγκαζονται και ταυτα μακραι παραληγειν, και διοτι το μεν Ο μεγεθυνομενον δια
της προσθηκης του Υ μεγεθυνεται, οι῾῀ον λεγοντα λεγουσα· το δε Ε μεγεθυνομενον
δια της προσθηκης του Ι μεγεθυνεται, οι῾῀ον θεντος, θεισα· τουτου χαριν το μεν
δοναι ε᾿μεγεθυνθη δια της προσθηκης του Υ, και γεγονε δουναι· το δε θεναι και ε᾿´ναι
δια της προσθηκης του Ι, και γεγονε θειναι και ει᾿῀ναι· τριτον δε, ο῾´τι μη ει᾿ς ΘΙ
ποιουσι το προστακτικον, ε᾿´χοντες ει᾿ς Σ ο᾿ξυ´τονον τας μετοχας, ο᾿φειλουσιν ει᾿ς ΘΙ
ποιειν το προστακτικον, οι῾῀ον σταν σταντος στηθι· διοτι δυο κανονες ει᾿σι`ν οι
μαχομενοι α᾿λληλοις, ο μεν ει῾῀ς λεγων, ο῾´τι τα ει᾿ς ΘΙ προστακτικα, και τα ει᾿ς ΝΑΙ
α᾿πα ρεμφατα την παραληγουσαν φυλαττουσι του ιδιου οριστικου πρωτου προσωπου
των πληθυντικων· ο δε ε῾´τερος λεγων, ο῾´τι τα ει᾿ς ΘΙ προστακτικα και τα ει᾿ς ΝΑΙ
α᾿παρεμφατα α᾿οριστου ο᾿´ντα φυσει μακραι παραληγεται. Των ου᾿῀ν δυο κανονων
μαχομενων α᾿λληλων(λοις), και του μεν ενος α᾿παιτουντος μακραν την
παραληγουσαν, του δε ετερου βραχειαν, συνεκοπη το αμφιβολον, (η αμφιβαλλομενη
συλλαβη), και εγενετο θες, δος, ε᾿´ς. Ποσαχως ε᾿λε´γχονται τα ει᾿ς ΜΙ μη ει᾿῀ναι
Αι᾿ολικα;Ἑξ αχως· α᾿πο` τονου, ο῾´τι πασα λεξις υπερ μιαν συλλαβην παρ' ημιν
ο᾿ξυνομενην αυ᾿τοι βαρυνουσι, χωρις των προθεσεων και των συνδεσμον· το δε ει᾿μι`
και φημι και ημι οξυ(νεται·) ου᾿κ α᾿´ρα ει᾿σι`ν Αι᾿ολικα τα ει᾿ς ΜΙ· α᾿πο` κλισεως, ο῾´τι
τα ει᾿ς ΜΙ ε᾿ν τωι δευτερωι προσωπωι προσλαμβανοντα το Ι τριτον ποιουσι παρ' ημιν,
οι῾῀ον τιθης, τιθησι, παρ' Αι᾿ολευσι δε παντα τα κατα αποβολην του Σ· ου᾿κ α᾿´ρα
ει᾿σι`ν Αι᾿ολικα τα ει᾿ς ΜΙ· α᾿πο` γραφης, ο῾´τι τα ει᾿ς ΜΙ ου᾿ θελουσι διφθογγωι παρα 26
ληγειν, πλην του ει᾿μι` του σημαινοντος το υπαρχω, και του ει᾿῀μι το πορευομαι· παρ'
Αι᾿ολευσι δε πολλα ευρισκονται, γελαιμι, ι῾´σταιμι· ου᾿κ α᾿´ρα ει᾿σι`ν Αι᾿ολικα τα ει᾿ς
ΜΙ· α᾿πο` ποσοτητος των συλλαβων, ο῾´τι ου᾿δε´ποτε τα ει᾿ς ΜΙ απλα ο᾿´ντα
υπερβαινουσι τας τρεις συλλαβας, χωρις του ορεγνυμι το εκτεινω, πεταννυμι, το
διΐπταμαι, ο᾿μο´ργνυμι, το σπογ γιζω, κεραννυμι· παρ' Αι᾿ολευσι δε πολλα
12
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

ευρισκονται, α᾿συνετημι, ε᾿λευθερωμι, δεδωμι· ου᾿κ α᾿´ρα ει᾿σι`ν Αι᾿ολικα τα ει᾿ς ΜΙ·
α᾿πο` πνευματος, ο῾´τι οι Αι᾿ολεις ψιλωται ει᾿σι· το δε ι᾿´στημι και ι῾´στημι δασυνεται·
ου᾿κ α᾿´ρα ει᾿σι`ν Αι᾿ολικα τα ει᾿ς ΜΙ· α᾿πο` δε πρωτοτυπων, ο῾´τι ου᾿δε´ποτε α᾿πο`
βαρυτονων θεματων γινονται τα ει᾿ς ΜΙ παρ' αυ᾿τοις, α᾿λλ' α᾿πο` περι σπωμενων·
παρ' ημιν δε και απο βαρυτονων ρηματων, οι῾῀ον ζευγνυω ζευγνυμι, πηγνυω
πηγνυμι· ου᾿κ α᾿´ρα ει᾿σι`ν Αι᾿ολικα τα ει᾿ς ΜΙ. ο παρακειμενος δεδωκα, τα πληθυντ.
δεδωκαμεν, δεδωκατε, δεδωκασι· ως τετυφαμεν, τετυφατε, τετυφασι. Το δω εν τοις
πληθυντικοις ΜΙ, διατι; Των ει᾿ς ΜΙ η πρωτη μεν και δευτερα συζυγια τωι Η
παραληγ., και εγραφοντο δια του Ο μικρου, κατα τον κανονα τον λεγοντα, ο῾´τι τα
ει᾿ς ΜΙ ε᾿πι` των πληθυντ. και παθητικων συστελλει ... ...... ω῾´σπερ και επι του
δωσομεν, δωσετε, δωσουσι, η γραφη του Α τυπος του δω δωσω δεδωται, ως και επι
των α᾿´λλων πολλων, γινεται.
ἘΠῚ ΚΑΘΈ∆ΡΑΝ, ποσα μερη λογου ει᾿σι´; ∆υο, ε᾿πι` προ θεσις, καθεδραν
ο᾿νο´ματος. Ποιου ει᾿´δους των υποπεπτω κοτων τωι ονοματι; Προσηγορικου,
σχηματος συνθετου. Και ποθεν συνετεθη;Ἐκ της κατα προθεσεως, και του ε῾´ζω το
καθημαι, ε῾´δρα και καθεδρα, και γινεται καταεδρα· α᾿λλ' αι ει᾿ς φωνηεν ληγουσαι
προθεσεις, εαν συντεθωσι μεθ' ετερας λεξεως της α᾿πο` φωνηεντος α᾿ρχομενης
ε᾿κβαλλουσι το ε᾿´σχατον αυ᾿τω῀ν φωνηεν, και γινεται κατεδρα· α᾿λλ' ε᾿πει ψιλα
ψιλων ηγειται, και δασεα δασεων, τρεπεται το Τ ει᾿ς Θ, και γινεται καθεδρα. Το Θ
μετα του Ε ε᾿ν συλληψει ε᾿στιν, η᾿` ε᾿ν δια 27 στασει;Ἐν συλληψει. ∆ιατι; Πασα
προθεσις συγκοπην πασχουσα του εσχατου φωνηεντος, το καταλειπομενον, ει᾿ μη το
Ν ει᾿´η, τρεπει προς το επιφερομενον. Και α᾿´λλως, κα᾿`ν μη ηι δε μια λεξις, α᾿λλα δυο,
παθηι δε η μια ε᾿´κθλιψιν, το προ της α᾿ποστροφου συμφωνον τωι επιφερομενωι
φωνηεντι ε᾿πι φερει. Το ∆ΡΑ μακρον· διατι; Τα ει᾿ς ΡΑ θηλυκα μετ' ε᾿πι πλοκης
συμφωνου παροξυνεσθαι θελει, και μακρον ε᾿´χειν το Α, και τωι Ε η᾿` διχρονωι
παραληγεσθαι, οι῾῀ον Φλεγρα, πετρα, λεπρα· ου῾´τως ου᾿῀ν και καθεδρα· τοἘρυθρα η
πολις πλη θυντικως λεγομενον, ομοια τωι επιθετικωι ετονηθη. Σεση μειωται το
Ταναγρα και σκολοπενδρα προπαροξυνομενα και συστελλοντα το Α. Ἕζω το Ε
ψιλον, διατι; Τα δια του ε῾´ζω ρηματικα δια του Ε ψιλου γραφεται, πλην του παιζω,
ο῾´περ α᾿πο` του παιδια γεγονεν, ε᾿ξ ου῾῀ και παιγνιον. ∆ασειαν διατι; Το Ε προ του Ζ
δασυνεται, χωρις ει᾿ μη απο κλισεως ει᾿´η ρημα τικης, ως το ζητω εζητουν, και τα
παρ' αυ᾿τοις δε δασυ νεται, ε῾´δος, εδραιος, ε᾿´δαφος, και τα ο῾´μοια. Συντασσεται δε
επι προθεσις μετα δοτικης, και γενικης, και αι᾿τιατικης, οι῾῀ον ε᾿π' ε᾿μου, ε᾿π' ε᾿μοι,
ε᾿π' ε᾿με´. ΛΟΙΜΩ͂Ν γενικης των πληθυντικων· η ευ᾿θεια ο λοιμος. Ποθεν γινεται;
Παρα το _0_λ_ι_μ_ο_ς0_1_λ_ε_ι_π_ω1, πλεονασμωι του Ο λοιμος. Το δε λιμος δια τι
γραφεται δια του Ι; ∆ιοτι πολλα ει᾿σιν ο᾿νο´ματα α᾿πο` ρηματων γινομενα, και
γραφομενων των ρηματων δια διφθογγου, των δε ονοματων δια του Ι, οι῾῀ον πειθω
πιθανος, λειχω λιχανος, οι᾿κτειρω οι᾿κτιρμος, σειω σιτος· ου῾´τως ου᾿῀ν και λειπω
λιμος.Ἢ ο῾´τι πολλα ει᾿σιν ο᾿νο´ματα συμπασχοντα τωι δηλουμενωι, οι῾῀ον χειρ δια
διφθογ γου, χιρας δε, το περι την χειρα παθος, δια του Ι· και εμι μησατο η γραφη το
παθος της φωνης συμπαθουσα τωι δηλουμενωι. Λοιμος δια τι οξυνεται; Τα ει᾿ς μος
καθαρα δισυλλαβα διφθογγωι παραληγομενα α᾿πο` συμφωνου α᾿ρχο μενα σπανια ει᾿σι
και οξυνονται, οι῾῀ον λαιμος, λοιμος, τα δε 28 α᾿πο` φωνηεντος α᾿ρχομενα
βαρυνονται, οι῾῀ον αι῾῀μος, οι῾῀μος. Χηρα δε, η γυνη, δια του Η γραφεται, ο῾´τι α᾿πο`
του χαρα γεγονε κατα αντιφρασιν, η μη χαιρουσα. ΟΥ᾿ΚἘΚΆΘΙΣΕ, ποιου μερους
λογου ε᾿στι; βʹ· ου᾿ ε᾿πι´ρρημα α᾿ρνησεως, ε᾿κα´θισε ρημα, συζυγιας τεταρτης των
βαρυτονων. Ποθεν δηλον;Ἡ δε δʹ δια του Ζ η᾿` δυο Σ. Και διατι δια του Ζ; ∆ιοτι
τεταρτον συμφωνον ε᾿στι, και μεσον, και συγγενες υπαρχον του Σ και ∆. Και δια τι
δυο ΣΣ;Ἵνα α᾿νδιπλασιασθεντων των δυο ΣΣ, την ι᾿´σην δυναμιν α᾿ναπληρωσηι του
13
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

διπλου. Πρωτοτυπον ε᾿στιν η᾿` παραγωγον· και ποθεν παραγεται; Ἐκ της κατα
προθεσεως και του ι῾´ζω ρηματος. Και αι συντι θεμεναι λεξεις πρωτον συντιθενται
και ου῾´τω κλινονται, η᾿` πρωτον κλινονται, και ου῾´τω συντιθενται; Αι μετα προθε
σεως συντιθεμεναι λεξεις πριν η᾿` συντεθωσι κλινονται, οι῾῀ον, α᾿´γω, συναγω· αι δε
μη μετα προθεσεως συντιθεμεναι ου᾿ κλινονται πριν η᾿` συντεθωσιν, οι῾῀ον
φιλοσοφω, ε᾿φιλοσοφουν. Καθιζω, το ΘΙ, Ι. ∆ιατι; Τα δια του ι῾´ζω ρηματικα δια του Ι
γραφεται, πλην του δανειζω και χρηιζω. Το μεν δανειζω γεγονε παρα το δανειον,
δανειαζω, και εν συγκοπηι δανειζω· το δε δανειον παρα το δανος. Τα γαρ α᾿πο` των
ει᾿ς ΟΣ ου᾿δετερων δια του ΕΙΟΝ γινομενα ου᾿δε´τερα μονογενη, δια της ΕΙ διφθογγου
γραφεται, οι῾῀ον γενος γενειον, βρενθος βρενθειον, ου῾´τως ου᾿῀ν και δανος δανειον.
Το δε χρηιζω α᾿πο` του χρεος, χρεΐζω, και τροπηι του Ε ει᾿ς Η χρηΐζω, και εν συναιρεσει
χρηιζω, και μετα του Ι προσγεγραμμενου. Καθιζω, ο μελλων, καθισω. Ποθεν ε᾿´χει το
Σ;Ἡ δε τεταρτη διφο ρειται, φρασω, παιξω· και ω᾿´φειλεν ε᾿´χειν το Ξ, και μη το Σ·
α᾿λλα τα ει᾿ς ΖΩ ληγοντα ρηματα, ει᾿ μεν ει᾿σι δισυλλαβα, πη μεν δια του Ζ
ε᾿κφερομενα ε᾿πι` τωι μελλοντι, οι῾῀ον κραζω, κραξω, πη δε δια του Σ, οι῾῀ον, κτιζω,
κτισω· ει᾿ δε ει᾿σιν υπερ δυο συλλαβας, α᾿ει` δια του Σ, πλην του αιαζω αιαξω,
οι᾿μω´ζω οι᾿μω´ξω, ο᾿λολυζω ο᾿λολυξω, θρυλλιζω θρυλλιξω, α᾿λαπαζω α᾿λαπαξω,
στηριζω στηριξω, το δε βασταζω και νυσταζω και τα ο῾´μοια ∆ωρικα ει᾿σι, κατα
τροπην του δευτερου Σ ει᾿ς Ζ, 29 του δε στεναζω ο ενεστως διφορειται· ευ῾´ρηται γαρ
και στεναχω, α᾿φ' ου῾῀ και στεναχος και στοναχη. Καθιζω, και ο μελλων καθισω,
οἈττικος μελλων καθω.Ὁ κανων· ε᾿πι` των δια του ιζω ρηματων των υπερ δυο
συλλαβων (ας) των δια του Ι γραφομενων, οιἈττικοι εκβαλλοντες το Σ του μελ
λοντος, και περισπωντες, ι᾿´διον μελλοντα ποιουσιν· οι῾῀ον υβριζω υβρισω υβριω,
λακτιζω λακτισω λακτιω. ∆ιατι ει᾿῀πεν ε᾿πι` των δια του ιζω; ∆ιοτι ε᾿πι` των δια του
αζω η᾿` ο´ζω η᾿` υ´ζω τουτο ου᾿ ποιουσιν.Ἐπι τουτων γαρ ο μελλων εαν α᾿ποβαλληι το
Σ, οι῾῀ον, δεσποζω δεσποσω δεσποω, κραυγαζω κραυγασω κραυγαω· ευρισκοντες δε
οι Ἀττικοι αλλεπαλληλα τα φωνηεντα παλιν ποιουσι κρασιν, και γινεται δεσπω και
κραυγω, ο῾´περ ε᾿στιν α᾿´τοπον. Και πως ε᾿στιν α᾿´τοπον; Ευρισκεται γαρ ο μελλων
ε᾿λα´ττονας συλλαβας ε᾿´χειν του ενεστωτος, ο῾´περ α᾿δυ´νατον· πας γαρ μελλων
ι᾿σοσυλλαβος ε᾿στι τωι ενεστωτι, η᾿` περιττοσυλλαβος, ου᾿δε´πω δε ενδει. ∆ιατι ει᾿῀πεν
ε᾿πι` των υπερ δυο συλλαβας; ∆ιοτι ει᾿σι´ τινα α῾´τινα ομοφωνει τοις μελλουσι της ϛ
συζυγιας, ως το κτιζω κτισω, και κτιω κτισω.Ἵνα ου᾿῀ν μη αμφιβολα γενηται ποιας
ε᾿στι συζυγιας, ε᾿πι` των δισυλλαβων ου᾿ ποιουσι. Και διατι ει᾿῀πε των δια του Ι
γραφομενων; ∆ιοτι ε᾿πι` του δανειζω και χρηιζω τουτο ου᾿ ποιουσιν, ε᾿πειδη πας
μελλων βαρυτονος, πλην της δευτερας συζυγιας, η᾿` την ι᾿´σην παραλη γουσαν θελει
ε᾿´χειν τωι ενεστωτι, οι῾῀ον τυπτω τυψω, η᾿` μει ζονα, οι῾῀ον λεγω λεξω, ου᾿δε´πω δε
ελαττονα, πλην του πνιγω πνιξω, και ψυχω ψυξω, και ερυκω ε᾿ρυ´ξω. Ταυτα γαρ ε᾿ν
μεν τωι ενεστωτι ε᾿´χουσι φυσει μακρον τον διχρονον, ε᾿ν δε τωι μελλοντι, θεσει· ι῾´να
ου᾿῀ν το α᾿´τοπον α᾿ποφυγωσι, ε᾿πι` της δευτερας συζυγιας των βαρυτονων
α᾿ποβαλλουσι το Σ του μελλοντος, και περισπωσιν, ι῾´να μηκετι ει᾿´η βαρυτονος ο
μελλων.Ἐπει ου᾿῀ν του δανειζω δανεισω και χρηιζω χρησω η αυ᾿τη` παραληγουσα
πεφυλακται, ου᾿κε´τι ποιουσιν οιἈτ τικοι ι᾿´διον μελλοντα, δια το μακραι
παραληγεσθαι. Καθιζω, το Ι βραχυ. ∆ιατι; Τα δια του ΙΖΩ ρηματα 30 συστελλουσι το
Ι, οι῾῀ον α᾿νδριζω, βαδιζω, λακτιζω, καθιζω και ο μελλων, καθισω· ο αοριστος
ε᾿κα´θισα, το βʹ, ε᾿κα´θισας, το γʹ, ε᾿κα´θισε· και το Ν ε᾿φελκυστικον ε᾿στιν ε᾿ν τοις
τριτοις προσωποις, φωνηεντος ε᾿πιφερομενου, συμφωνων δ' ου᾿κε´τι· και μετα της
ΟΥ α᾿ρνησεως και πλεονασμου του Κ, ου᾿κ ε᾿κα´θισεν. ἈΛΛ'Ἢ, το αλλα συνδεσμος
συμπλεκτικος· το η᾿` διαζευ κτικος. Ει᾿ς το Α ψιλον· διατι; Οι συνδεσμοι παντες
ψιλουν ται, πλην των αι᾿τιολογικων.Ὀξυνεται· πας συνδεσμος συμ πλεκτικος
14
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

ο᾿ξυ´νεται, πλην του η᾿´τοι· συνεπομενος δε βαρυνεται. Ὁ η᾿` διαζευκτικος συνδεσμος,
ψιλουμενος, και περιττος. Ποσα σημαινει; Τεσσαρα· τον δη παραπληρωματικον
συνδεσμον, ως το ε᾿πειη πολυ φερτερος ε᾿στι· και επι βεβαιωσει, α᾿ντι του ο᾿´ντως,
ως το η᾿῀ μαλα δη τεθνηκε Μενοιτιου α᾿´λκιμος υιος. Σημαινει και ρημα, α᾿ντι του
ει᾿῀πε, ως το η᾿῀, και κυανεηισιν ε᾿π' ο᾿φρυσι νευσε Κρονιων, και του απορηματικου
συνδεσμου, ως το η᾿῀ μουνοι φιλεουσ' α᾿λο´χους μεροπων α᾿νθρωπων Ἀτρειδαι·
Ψιλουμενον δε και βαρυτονον, ποσα σημαινει; Τεσσαρα· συνδεσμον διαζευκτικον,
τον τα εναντια τηι συνταξει διι¨ στωντα, ως το η᾿` νεος ηε παλαιος· και
υποδιαζευκτικος· (υποδιαζευκτικος δε εστιν ο διαφορα πραγματα τιθεις, και μηδεν
ε῾´τερον ε᾿ν τηι αι᾿τη´σει διαιρων, οι῾῀ον, "δος μοι χρυσον η᾿` α᾿´ργυρον·") και
διασαφητικος· (δια σαφητικος δε εστιν, ο῾´ταν δυο προτιθηται, το ε῾`ν αιρειται, οι῾῀ον,
θελω τυχης σταλαγμον, η᾿` φρενων πιθον· ρανις φρενων μοι μαλλον, η᾿` βυθος
τυχης.)
Ἔστι δε και αντι του καθως, ως το[ ∴Il. .♣ι 33 ]. ηι θεμις ε᾿στιν α᾿´ναξ
α᾿γορηι. Και πως γινεται α᾿λλ' η᾿´;Ἐκ του αλλα συνδεσμου και 31 του η᾿` διαζευκτικου
γινεται α᾿λλα η᾿´, και εν συγκοπηι αλλ' η᾿´. Ποσα παθη της λεξεως; Τρια· α᾿φαιρεσις,
συγκοπη, και α᾿ποκοπη. Τι εστιν α᾿φαιρεσις;Ἡ ε᾿κ της α᾿ρχης α᾿´ρσις, οι῾῀ον, ε᾿με`, με.
Τι εστι συγκοπη;Ἡ ε᾿κ της μεσης α᾿´ρσις, οι῾῀ον κατακτανε, κακτανε. Τι εστιν
α᾿ποκοπη;Ἡ ε᾿κ του τελους α᾿´ρσις, κυκεωνα κυκεω, δωμα δω. Ει᾿ς τον Λ τι παθος
τιθησι;Ἀποστροφον. ∆ιατι;Ἡ α᾿πο´στροφος τιθεται, ο῾´ταν δια την κακοφωνιαν ....
Ἀντι ποσων φωνηεντων τιθεται η αποστροφος;Ἀντι δʹ· α᾿ντι του Α, ως το α᾿´ρα
ου῾῀τος, α᾿´ρ' ου῾῀τος, α᾿ντι του Ο, ως το α᾿λλ' ο εμος, α᾿λλ' ε᾿μο´ς· α᾿ντι του Ε, ως το
ου᾿´τε ει᾿῀δον, ου᾿´τ' ει᾿῀δον· α᾿ντι του Ι, ως το ου᾿χι` ου῾´τως, ου᾿χ' ου῾´τως. Το Λ μετα Λ
ε᾿ν συλληψει ε᾿στιν, η᾿` ε᾿ν διαστασει;Ἐν διαστασει. ∆ιατι;Ὅτι ου᾿δε´πω α᾿μεταβολον
α᾿μεταβολου προηγειται κατα συλληψιν, πλην του Μ του Ν, ως ε᾿ν τωι μνεια και
αμνος. ΝΌΜΟΣ· παρα το νεμω το μεριζω νεμος και νομος. Το νεμω ποσα σημαινει;
Τεσσαρα. Τι και τι; Νεμω το μεριζω, ε᾿ξ ου῾῀ και νομος, και ο᾿´νομα το μεμερισμενον
πασι· νεμω το βοσκω, ε᾿ξ ου῾῀ και νομευς, ο βοσκος, και νομη η βοσκη· νεμω το
πορευομαι, ε᾿ξ ου᾿῀ και νεμεται, το επιπο ρευεται· νεμω το μεμφομαι, ε᾿ξ ου῾῀ και
νεμεσις η μεμψις. Νεμω, και ο μελλων νεμω, ο παρακειμενος νενεμηκα, και
ω᾿´φειλεν ει᾿῀ναι νενεμκα, α᾿λλα το Μ προ του Κ ου᾿κ ε᾿´στιν, ου᾿´τε κατα συλληψιν
ου᾿´τε κατα διαστασιν· κατα συλληψιν μεν, διοτι τα υποταττομενα τινι εν συλληψει,
εαν α᾿ντιπροηγη σωνται, ε᾿ν διαστασει α᾿ντιπροηγουνται, οι῾῀ον το Ρ υποτε τακται τωι
Π κατα συλληψιν ε᾿ν τωι πρωτος· α᾿ντιπροηγου μενου δε, ε᾿ν διαστασει αυ᾿το`
αντιπροηγειται, και (ως) ε᾿ν τωι ε῾´ρπω, ο῾´ρπηξ, και τοις ομοιοις· το δε Μ τωι Κ
υποτακτικον κατα συλληψιν, ως ε᾿ν τωι ακμηι, εαν α᾿ντιπροηγησηται, ου᾿ δυ ναται ε᾿ν
διαστασει α᾿ντιπροηγεισθαι, διοτι πασα συλλαβη καταληγουσα ει᾿ς Μ θελει ε᾿´χειν
την εξης α᾿ρχομενην α᾿πο` του Β η᾿` Π η᾿` Φ η᾿` Ψ η᾿` Μ· και δια τουτο μη δυναται
(δυναμενος) ο παρακει μενος του νεμω δι' α᾿μεταβολου του Μ και του Κ ε᾿κφερεσθαι,
32 ε᾿ξε´λειψε, και εγενετο ως α᾿πο` περισπωμενου νενεμηκα· ο῾´μοιον ε᾿στι το
δεδεμηκα, τετεμηκα, τετρεμηκα, βεβρεμηκα· ου῾῀τοι δε λεγονται και ημαρτημενοι,
διοτι ου᾿κ εκφερονται δι' αυ᾿του του αμεταβολου και του Κ.Ὁ μεσος παρακειμενος
νενομα, και εξ αυ᾿του νομος. Το ΝΟ μικρον, διατι; Τα ε᾿´χοντα το Ε ε᾿γκειμενον ε᾿ν
τοις ρημασιν ε᾿´χουσι το Ο α᾿ντιπαρακειμενον ε᾿ν τοις ο᾿νο´μασι. Νομος διατι
βαρυνεται; Τα ει᾿ς ΜΟΣ καθαρα δισυλλαβα α᾿ρχομενα α᾿πο` συμφωνου
παραληγομενα τωι Ε η᾿` τωι Ο μη ο᾿´ντα τριγενη βαρυνεται, οι῾῀ον γομος, τρομος,
βρομος. Ει᾿ δε τι τουτων ο᾿ξυνθειη, προς α᾿ντιδιαστολην ο᾿ξυ´νεται. Νεμω το Ε ψιλον,
διατι; Τα δια του ΕΜΩ ρηματα δισυλλαβα δια του Ε ψιλου γραφονται και
περισπωνται, οι῾῀ον, α᾿τρεμω, η᾿ρεμω, πολεμω. Νομος ποσα σημαινει; Πεντε. Τι και
15
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

τι; Τον γραπτον νομον, ο῾`ν ε᾿´δωκεν ο Θεος τωι Μωυ¨σει· και το νομισμα· .... μεν παρ'
Αι᾿γυπτιοις την γην· και τον της χαριτος νομον, ο῾´ς ε᾿στι το ευ᾿αγγελιον· σημαινει
και μετρον γης. ΚΎΡΙΟΣ μερος λογου ε᾿στιν, ο᾿νο´ματος, γενους α᾿ρσενικου, ει᾿´δους
παραγωγου. Ποιου ει᾿´δους των παραγωγων;
Παρωνυμου. Τι εστι παρωνυμον; Το παρ' ο᾿´νομα ποιηθεν. Ποθεν γινεται;
Παρα το κυρος, ο῾` σημαινει την ε᾿ξουσιαν. Ποσα σημαινει κυρος; βʹ, το επι της
ε᾿ξουσιας, και το κυριον ο᾿´νομα. Και εαν σημαινηι το κυριον ο᾿´νομα, ποιου μερους
του λογου ε᾿στι;Ἀρσενικου. Και πως κλινεται;Ὁ κυρος, του κυρου. Ει᾿ δε σημαινει την
ε᾿ξουσιαν, ποιου μερους λογου ε᾿στιν; Ου᾿δετερου. Και δος χρησιν. "Το κυρος κατα
της πλανης ει᾿´ληφας." Κυρε μακρον. Και ποθεν γινεται; Παρα το κυρω το
επιτυγχανω, ο῾´περ ε᾿´χει μακρον το Υ. Και διατι εστι το ΚΥ μακρον; ∆ιοτι τα δια του
ΥΩ ρηματα, βαρυνομενα μεν ε᾿κτεινει το Υ, περι σπωμενα δε συστελλει, οι῾῀ον πυρω
πυρω, φυρω φυρω, κυρω κυρω, ε᾿ξ ου῾῀ και το κυριος ε᾿´χει μακρον το Υ, κυρω, και ο
33 μελλων κυρω, και Αι᾿ολικως κυρσω.Ὁ κανων· οι Αι᾿ολεις, βαρυτονοι ο᾿´ντες,
πλεοναζουσι το Σ κατα τον μελλοντα. Και διατι μη επλεονασεν α᾿´λλο συμφωνον,
α᾿λλα το Σ; ∆ιοτι πας μελλων βαρυτονος προ του Ω μεγαλου το Σ θελει ε᾿´χειν η᾿`
δυναμει η᾿` ε᾿νεργειαι. Το δε κυρος το ΚΥ ψιλον· διατι; Τα δια του ΥΡΟΣ ο᾿νο´ματα
ει᾿´τε δισυλλαβα, ει᾿´τε υπερ δυο συλ λαβας, ει᾿´τε ο᾿ξυ´τονα, ει᾿´τε βαρυτονα, δια του Υ
ψιλου γρα φεται, οι῾῀ον τυρος, τοτε βαρυτονον και το οξυτονον, Συρος, το τε κυριον
και το προσηγορικον, πυρος ο σιτος και το ε᾿πι´θετον, κυρος το τε ε᾿πι` της ε᾿ξουσιας
και το κυριον, υπερ δυο συλλαβας, οι῾῀ον, ι᾿σχυρος, οι᾿ζυρος, αλμυρος και τα ο῾´μοια,
πλην του χοιρος· τουτο δε γεγονε παρα το χουν ε᾿ρευναν, χοι¨ρος, και κατα
συναιρεσιν χοιρος, η᾿` παρα το του χειρονος ε᾿ρα῀ν. Τα ει᾿ς ΟΣ συντιθεται ο᾿κταχως·
η᾿` γαρ φυλαττουσι το Σ ως το λαος σωος, λαοσσοος, θεος δοτος, θεοσδοτος, η᾿` α᾿πο
βαλλουσι το Σ, ως το νικος λαος, νικολαος· η᾿` α᾿ποβαλλουσι το Σ και
προσλαμβανουσι το Ι, ως το πυλος, πυλιγενης, και οδος, οδοιπορος, η᾿` ε᾿μβαλλουσι
το Σ, και τρεπουσι το Ο ει᾿ς Η, ως το, ε᾿´λαφος, ε᾿λαφοβολος, ε᾿λαφηβολος, και θεος
τοκος, θεοτοκος, θεητοκος, η᾿` ε᾿μβαλλουσι το Σ, και τρεπουσι το Ο ει᾿ς Ι, ως το ο᾿´ρος,
ο᾿ριβασιος· η᾿` α᾿ποβαλλουσι το Σ και τρεπουσι το Ο ει᾿ς Α, και προσλαμβανουσι το Ι,
ως το κλυτος Κλυτιμνηστρα και Κλυταιμνηστρα, και μεσος μεσωπολι και μεσαιπολι,
και μεσαιτερον και μεσαιτατον. Κυριος το ΡΙ Ι, διατι; Τα δια του ΙΟΣ ε᾿πι´θετα, η᾿` και
απο τοπου λαμβανομενα, δια του Ι γραφεται. Και α᾿´λλως· τα ει᾿ς ΟΣ ου᾿δε´τερα, ει᾿
μεν τωι Α παραληγει, τα δι' αυ᾿τω῀ν παρα ληγομενα δια του Ι σχηματιζει, οι῾῀ον
α῾´γιος, αγιος, θαλπος θαλπιος sic), πελαγος πελαγιος· ει᾿ δε μη παραληγει τωι Α, δια
της ΕΙ διφθογγου γραφεται, οι῾῀ον ο᾿´ρος ο᾿´ρειος, τελος τελειος, ο᾿´νειδος ο᾿νειδειος.
Σεσημειωται το τελειος, τεμενιος, και ι᾿´σως α᾿πο` του τεμενικος γεγονε κατα
αποβολην του Κ, 34 και αναδοσει του τονου· ου῾´τως ου᾿῀ν και το ΚΥΡΟΣ κυριος.
∆ιατι προπαροξυνεται;Ὅσα των ει᾿ς ΟΣ ου᾿δετερων δια του ΙΟΣ παρηκται,
συνεσταλμενου ο᾿´ντος του Ι, προπαροξυνεται, οι῾῀ον ξενος ξενιος, φιλος φιλιος,
ποταμος ποταμιος, δεσμος δεσμιος· ου῾´τως ου᾿῀ν και κυρος κυριος. Ποιου ει᾿´δους
των υπο πεπτωκοτων τωι ονοματι; Των προς τι. Και προς τινα ε᾿´χει; Προς τον
δουλον. ΘΈΛΗΜΑ ει᾿´δους των υποπεπτωκοτων τωι ονοματι προση γορικου· των δε
παραγωγων, ρηματικου. Και ποθεν γινεται; Παρα το θελω, ο μελλων θελησω· και
ω᾿´φειλεν ει᾿῀ναι θελω· α᾿λλα τα δι' ενος Λ ε᾿κφερομενα βαρυτονα α᾿´χρι του παρατα
τικου κλινεται ως βαρυτονα, α᾿πο` δε του παρακειμενου ως περισπωμενα· διοτι το
ε῾`ν Λ χαρακτηριστικον ε᾿στι περισπω μενου μελλοντος, και τα χαρακτηριστικα του
βαρυτονου ε᾿νεστωτος ου᾿ δυναται ει᾿῀ναι χαρακτηριστικα περισπωμενου μελλοντος·
δια τουτο τα φθασαντα γενεσθαι βαρυτονα δι' ενος Λ α᾿νεμερισαντο την κλισιν.Ὁ
παρακειμενος τεθεληκα, ο παθητικος τεθελημαι, και εξ αυ᾿του θελημα. ∆ιατι
16
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

ισοσυλλαβει ο παθητικος παρακειμενος τωι ενεργητικωι, του κανονος λεγοντος, ο῾´τι
παν παθητικον η᾿` μεσον ε᾿´χον το Μ κλινεται, μιαι συλλαβηι περιττευον του ιδιου
ε᾿νεργητικου, θελει ε᾿´χειν την παραληγουσαν του πρωτου προσωπου των
πληθυντικων του ιδιου ε᾿νεργητικου, α῾´μα δε και την παραλη γουσαν της γενικης
των μετοχων· τωι λογωι ου᾿῀ν της παραλη γουσης του πρωτου προσωπου των
πληθυντικων ω᾿´φειλεν ει᾿῀ναι τεθεληκαμεν, τωι δε λογωι της παραληγουσης της
γενικης της ε᾿νεργητικης, τεθεληκομεν· συνεκοπη τοινυν η αμφιβαλλο μενη
συλλαβη, και εγενετο ι᾿σοσυλλαβος ο παθητικος παρα κειμενος τωι ενεργητικωι
προπαροξυτονωι. Τα ει᾿ς Α ληγοντα ου᾿δε´τερα υπερ δυο συλλαβας παροξυνεται,
οι῾῀ον αι᾿´νιγμα, μα λαγμα, ο᾿´ρυγμα· ου῾´τως ου᾿῀ν και θελημα. ΑΥ᾿ΤΟΥ͂ ποιου μερους
λογου ε᾿στιν;Ἀντωνυμιας πρωτο τυπου. Και τι εστιν α᾿ντωνυμια; Λεξις α᾿ντι
ονοματος παραλαμβανομενη προσωπων ωρισμενων δηλωτικη. Και α᾿ντι τινος
παραλαμβανεται;Ἀντι κυριου και αντι προσ 35 ηγορικου. Πως α᾿ντι κυριου, και
πως α᾿ντι προσηγορικου; Ἀντι μεν κυριου, ως α᾿ντι του ει᾿πειν Γεωργιος, λεγω ε᾿γω´·
α᾿ντι δε προσηγορικου, ως α᾿ντι του ει᾿πειν α᾿´νθρωπος, λεγω ε᾿γω´. Ποθεν
α᾿ντωνυμια; Ἐκ της α᾿ντι προθεσεως και του ο᾿νο´ματος. Το ΤΩ μεγα διατι; Τα παρα
το ο᾿´νομα συντι θεμενα δια του Ω μεγαλου γραφεται, οι῾῀ον ομωνυμος, φερω νυμος,
συνωνυμος, και ει᾿´ τι ο῾´μοιον. Ποσα παρεπεται τηι αντωνυμιαι; ϛʹ· προσωπα, γενη,
α᾿ριθμοι, πτωσεις, σχηματα, ει᾿´δη. Ει᾿ς ποσα διαιρουνται αι αντωνυμιαι; Ει᾿ς βʹ· ει᾿ς
πρωτο τυπους, και ει᾿ς παραγωγους. Αι δε παραγωγοι ει᾿ς ποσα διαιρουνται; Ει᾿ς δυο·
ει᾿ς μονοπροσωπους και ει᾿ς κτητικας. Ποσαι πρωτοτυποι α᾿ντωνυμιαι; θʹ· ε᾿γω`, συ,
ε῾`, νωι, σφωι, σφωε, ημεις, υμεις, σφεις.Ἐγω ποιου προσωπου; Πρωτου. Ποιου
γενους; Ου᾿κ ε᾿´χει. ∆ιατι; Γενη μεν των πρωτο τυπων δια της φωνης ου᾿κ
εξακουεται, δια δε της υπ' αυ᾿τω῀ν δειξεως, οι῾῀ον ε᾿γω´. Το Ε ψιλον, διατι; Προ του Γ
η ΑΙ διφθογγος σπανιως ευρισκεται, πλην του Αι᾿´γυπτος, αι᾿γιαλος, αι᾿γι´λιψ, (η
υψηλη πετρα), και ει᾿´ τι παρ' αυ᾿του. Ει᾿ς το Ε ψιλον, διατι; Το εν αντωνυμιαι Ε προ
συμφωνου ψιλουται, ε᾿γω`, ε᾿μοι, ε᾿κεινος, πλην του ε῾´θεν. Και διατι πλην του ε῾´θεν;
∆ιοτι πασα α᾿ντωνυμια α᾿ποβοληι του Σ γινομενη δασυνεται, σος ο῾`ς, σου ου῾῀, σεθεν
ε῾´θεν.Ἐγω διατι οξυνεται; Αι πρωτοτυποι α᾿ντωνυμιαι ενικαι ου᾿῀σαι ο᾿ξυ´νεται,
υπεσταλμενων των γενικων ο᾿νοματων, και της δοτικης του τριτου προσωπου. Ἐγω
και ηγειται (η γενικη?) ε᾿μου.Ὁ κανων; Ου᾿κ ε᾿´χει. ∆ιατι; Αι πρωτοτυποι α᾿ντωνυμιαι
κανονας ου᾿κ ε᾿´χουσι. Και διατι ου᾿κ ε᾿´χουσι; ∆ιοτι εκαστης αυ᾿τη῀ς ε᾿στι θεμα, και
ου᾿ κανονιζεται ετερα υπο της ετερας. Και διατι ου᾿ κανονιζεται ετερα υπο της
ετερας; ∆ιοτι των μεν ο᾿νοματων και των ρηματων η κλισις κατα ακολουθιαν
φωνηεντος προερχεται, και η ετερα υπο της ετερας κανονιζεται, αι δε πρωτοτυποι
σημασιαι μονηι ποιουνται την κλισιν, ου᾿ μεντοι φωνης α᾿κολουθως, διο και
θεματικας καλουμεν.Ἡ δοτικη εμοι διατι οξυνεται;Ἰστεον 36 ο῾´τι η εμοι και σοι σφιν
α᾿ντωνυμιαι δοτικαι ου᾿῀σαι ο᾿ξυ´νονται, η δε οι῾῀ περισπαται, και ε᾿´δει περισπασθαι
ταυτην ως δοτικην· α᾿λλα σεσημειωνται αι εμοι και σοι και σφιν α᾿ντωνυμιαι
ο᾿ξυνομεναι. ∆ιατι τα προσωπα ε᾿ν μεν τοις ρημασι κατα το τελος κινουνται, ε᾿ν δε
ταις α᾿ντωνυμιαις κατ' α᾿ρχην; ∆ιοτι η α᾿ντωνυμια δυο κλισεις α᾿ναδεξαμενη, την
μεν κατα πτωσιν, ε᾿ν τωι τελει· τους δυο γαρ κατ' αυ᾿τω῀ν ου᾿κ ηδυνατο ε᾿´χειν, ι῾´να
μη ει᾿ς συγγενειαν ε᾿μπεσηι, α᾿λλ' ω῾´σπερ το ρημα την μεν α᾿ρχην α᾿πε´νειμε τοις
χρονοις, το δε τελος τοις προσωποις, ου῾´τω και αυ῾´τη ει᾿ς δυο ε᾿μπεσουσα, την
α᾿ρχην μεν α᾿πε´νειμε τοις προσω ποις, το δε τελος τηι κλισει, και τωι ονοματι αυ᾿τη῀ς
μαλλον ω᾿κειωται.Ἡ(Ἓ) κλητικην ου᾿κ ε᾿´χει. ∆ιατι; Ου᾿δεις γαρ εαυτον καλει.Ἐγω
και το δευτερον συ, το τριτον ε῾´· και η (ε῾`) κλητικην ου᾿κ ε᾿´χει, διατι; Ου᾿δεις γαρ τον
α᾿πο´ντα καλει. Ποσαι ευ᾿θειαι των α᾿ντωνυμιων; μβʹ· ε᾿γω`, συ, ε῾`, η γενικη ε᾿μου,
σου, ου῾῀· α᾿πο` του εμου γινεται ο εμος, η εμη, το εμον· α᾿πο` του σου, ο σος, η ση, το
17
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

σον· α᾿πο` του ου῾῀, ο ο῾`ς, η η῾`, το ο῾´ν· δυι¨κα`, νωι, σφωι, σφωε.Ἀπο του νωι γινεται
ο νωΐ τερος, η νωι¨τε´ρα, το νωΐτερον· α᾿πο` του σφωι, ο σφωΐτερος, η σφωι¨τε´ρα, το
σφωΐτερον· α᾿πο` του σφωε ου᾿ γινεται παρα γωγος α᾿ντωνυμια δια το μονως
ε᾿γκλινεσθαι αυ᾿τη`ν, πλην ημεις, υμεις, σφεις.Ἀπο του ημεις γινεται ο ημετερος, η
ημετερα, το ημετερον· α᾿πο` του υμεις, ο υμετερος, η υμετερα, το υμετερον· α᾿πο` του
σφεις, ο σφετερος, η σφετερα, το σφετερον· και θεματικαι, ε᾿ννεα· ου῾῀τος, αυ῾´τη,
τουτο, αυ᾿το`ς, αυ᾿τη`, αυ᾿το´· ε᾿κεινος, ε᾿κεινη, ε᾿κεινο· ο῾´δε, ο δεινα κατα παρα
γωγην. Αυ῾῀ται δε καλουνται και θεματικαι και μονοπρο σωποι, και δεικτικαι και
παραγωγοι. Το ΑΥ᾿ΤΟ` πρωτοτυπον ε᾿στιν η᾿` παραγωγον; Παραγωγον. Και ποθεν
παραγεται;Ἀπο του ε῾` τριτου προσωπου. ∆ιατι; ∆ιοτι αι του τριτου προσωπου, λεγω
δη τουἛ, και τας α᾿π' αυ᾿τη῀ς κεκλιμενας α᾿συνηθεις ει᾿´ασεν η τεχνη, αι῾` καλουνται
μονοπροσωποι, δια το μη ε᾿´χειν ε῾´τερον προσωπον. Το ΑΥ᾿ΤΟ`Σ ποιου προσωπου;
Ου᾿κ ε᾿´χει. ∆ιατι; α᾿φ' ω῾῀ν ... ....... 37 Ει᾿ς το ΑΥ τι πνευμα; Ψιλον. ∆ιατι;Ἡ αυ᾿
διφθογγος ψιλουται, αυ᾿´ξω, αυ᾿δω῀, αυ᾿το`ς, αυ᾿´ριον· το αυ῾´τη βαρυτονον α᾿πο` του
ου῾῀τος δασυνεται. Και α᾿´λλως· πασα α᾿ντωνυμια α᾿πο` μακρας α᾿ρχομενη δασυνεται,
πλην της αυ᾿το´ς. Ποσα σημαινει το αυ᾿το´ς; εʹ· αυ᾿το`ς ο τοπος, ως το στητ' αυ᾿του και
λαον ε᾿ρυκακετε προ πυλαων· αυ᾿το`ς ο μονος, ως Τυδειδης δ' αυ᾿το´ς περ εων
προμαχοισιν ε᾿μι´χθη· αυ᾿το`ς το σωμα· αυ᾿το`ς δ' ελωρια τευχε κυνεσσιν· αυ᾿το`ς ο
κατ' ε᾿ξοχην, ως το "ου᾿κ α᾿´γγελος, ου᾿κ α᾿´νθρωπος, α᾿λλ' αυ᾿το`ς ο κυριος·" και η
].αυ᾿το`ς δ' ε᾿´ντε' ε᾿δυ´σατο παμφανοωντα.
αυ᾿το`ς α᾿ντωνυμια, ως το[ Il. .♣α 120
Ποσοις τροποις συντασσεται η αυ᾿το`ς α᾿ντωνυμια; Τοις τρισι προσωποις
συντασσεται, οι῾῀ον ε᾿γω` αυ᾿το`ς, συ αυ᾿το`ς, ε᾿κεινος αυ᾿το´ς. ΜΕΛΕΤΉΣΕΙ, παρα το
μελετω, τουτο παρα το μελετη. Τα γαρ δευτερας συζυγιας των περισπωμενων ως
ε᾿πι` το πλειστον α᾿πο` των ει᾿ς Η θηλυκων γινονται, οι῾῀ον, βοη βοω βοαις, τεχνη
τεχνω τεχναις. Το δε μελετη ποθεν γινεται; Παρα το μελι και το ετεον, το αληθης, η
αληθινη γλυκυτης, το δε μελι παρα το μελω, το φροντιζω, ο῾` περι πολλου ποιουμεθα
και φροντιζομεν· το δε ετεον παρα το ε᾿´ω το υπαρχω, εον και ετεον· το γαρ ε᾿τεον το
αληθες υπαρχει. Το μελλω ποσα σημαινει; δʹ· το οφειλω, ως το[ ∴Il. .♣λ 364
].ωι
μελλεις ευ᾿´χεσθαι (ιων) ει᾿ς δουπον α᾿κο´ντων. το φροντιζω, ως το[ ∴Il. .♣ε 490 ].
σοι δε χρη ταδε παντα μελλειν νυκτας τε και η῾῀μαρ· το βραδυνω, ως το[ ∴Demosth.
v. p. 102, II.] "τι μελλεις; τι αναδυηι;" το φαινω, ως το ου῾´τω που ∆ιι μελλει
υπερμενει¨ φιλον ει᾿῀ναι, και το απεκειτο, ως το [δεμοστη.] "ε᾿´μελλεν α᾿´ρα πολλας
(ημιν) υποθεσεις." 38 Το ΜΕ ψιλον, διατι; Πασα λεξις α᾿πο` της ΜΕ συλλαβης
α᾿ρχομενη δια του Ε ψιλου γραφεται, πλην του μαινομαι, το οργιζομαι, μαια,
Μαιωτις. Το ΛΕ ψιλον· διατι; Τα ει᾿ς ΤΗ θηλυκα υπερ δυο συλλαβας βαρυτονα ενι
φωνηεντι παρα ληγονται, οι῾῀ον Θεοδοτη,Ἀφροδιτη, μελετη. Προσκειται "υπερ δυο
συλλαβας," δια το χαιτη (σιξ) βαρυνεται, δια το τελευτη. Μελετω, ο μελλων
μελετησω, ποθεν ε᾿´χει το Η; Ἡ γαρ δευτερα συζυγια των περισπωμενων ε᾿πι` του μελ
λοντος θελει ε᾿´χειν το Α η᾿` το Η· και ω᾿´φειλεν ε᾿´χειν το Α και μη το Η· α᾿λλ' ηνικα ο
ενεστως καθαριευει, τοτε ο μελλων δια μακρου του Α ε᾿κφερεται, οι῾῀ον α᾿νιω
ανιασω, θεω θεασω· και ηνικα δε ε᾿´χει ο ενεστως το Λ, τοτε ο μελλων δια βραχεος
του Α ε᾿κφερεται, οι῾῀ον γελω γελασω, θλω θλασω. Τα δε ε᾿´χοντα ε᾿ν τωι ενεστωτι
συμφωνον α᾿´λλο χωρις του Λ και του Ρ δια του Η ε᾿´χουσι τον μελλοντα, οι῾῀ον ζω
ζησω, νικω νικησω, πεινω πεινησω, διψω διψησω· το γαρ πεινασω και διψασω κατα
τροπην ∆ωρικην γεγονε του Η ει᾿ς Α. Τα γαρ ποιουντα παραγωγα ει᾿ς ΜΙ, κα᾿´ντε το Λ
ε᾿´χηι κα᾿´ν τε το Ρ, δια του Η ε᾿´χει τον μελλοντα, οι῾῀ον πλω πιπλω πιπλημι, χρω
κιχρω κιχρημι κιχρησω· στω ιστω ι῾´στημι στησω.Ἰστεον δε ο῾´τι τα παραληγομενα
τωι Ο ε᾿ν τηι δευτεραι συζυγιαι των περισπω μενων ε ει᾿σι`, βοω, γοω, α᾿κροω, μακκοω,
18
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

α᾿λοω· και τα μεν δυο δια του Η ε᾿´χει τον μελλοντα, βοησω και γοησω· τα δε βʹ δια
του Α, α᾿κροασω και μακκοασω, (σημαινει δε το μω ραινω,) το ε῾`ν διφορειται,
α᾿λοασω και αλοησω. ἩΜΈΡΑ παρα το μειρω το μεριζω, η πανταχου μεμε ρισμενη,
γινεται μερα, και πλεονασμωι του Η ημερα. Και διατι πλεοναζει το Η; Πλεοναζει γαρ
το Η ε᾿ν πολλοις λεξεσιν, ως ε᾿ν τωι μυει η᾿μυ´ει, βαιον η᾿βαιον· το ημυει, ως ε᾿ν τωι
ε᾿πι´ τ' η᾿μυ´ει α᾿σταχυεσσι· το ηβαιον, ως ε᾿ν τωι[ Il. .♣β 386.] ου᾿ γαρ παυσωλη γε
μετεσεται ου᾿δ' η᾿βαιον. Ει᾿ς το Η δασειαν, διατι; Το Η προ του Μ διατι (δασυνεται.)
Ἡμερα, η῾´μισυ, ημιφωνον, πλην του η᾿῀μος. Το ΜΕ ψιλον, διατι; 39Ἐκ του μειρω το
μεριζω. Και εκεινο διατι; Τα ε᾿´χοντα α᾿να φαινομενον το Ε ε᾿ν τωι μελλοντι δια της
ΕΙ διφθογγου γραφεται ε᾿πι` του ενεστωτος, οι῾῀ον μερω μειρω, κερω κειρω. Και
α᾿´λλως· Τα δια του ΕΡΑ υπερ δυο συλλαβας ε᾿´χοντα προ τελους τον τονον,
μονογενη ο᾿´ντα, δια του Ε ψιλου γραφεται, οι῾῀ον διφθερα, χολερα, ημερα, εσπερα,
και τα ο῾´μοια· τα δε προπαροξυτονα δια διφθογγου, μακαιρα, λεαινα, χιμαιρα,
ι᾿οχεαιρα. Το ΡΑ μακρον, διατι; Τα ει᾿ς ΡΑ θηλυκα βραχει η᾿` βραχυ νομενωι φωνηεντι
παραληγομενα ε᾿κτεινει το Α, οι῾῀ον ημερα, χολερα, καταρα.Ἡμερα ο᾿ξυ´νεται
(βαρυνεται.) Τα ει᾿ς ΡΑ θηλυκα τρισυλλαβα μακροκαταληκτα παραλη γομενα τωι Ε,
μονογενη ο᾿´ντα, ο᾿ξυ´νονται· και το περιστερα, ο῾´τι υπερ τρεις συλλαβας. ∆ωρικως
δε ετραπη το Η ει᾿ς Α, ω῾´σπερ το α῾´λιος η῾´λιος, αμερα ημερα ΝῪΞ παρα το νυσσω το
καμπτω, η νυσσουσα ημας προ υ῾´πνου (προς υ῾´πνον·) το νυσσω συζυγιας δʹ των
βαρυτονων. Ποθεν δηλον;Ἡ δε δʹ δια του Ζ η᾿` δυο ΣΣ, οι῾῀ον φραζω, νυσσω. Το ΝΥ
ψιλον, διατι; Ου᾿δε´ποτε προ των δυο ΣΣ ευρισκεται διφθογγος, πλην του λευσσων
και κρεισσων. Νυσσω και ο μελλων νυξω. Ποθεν ε᾿´χει το Ξ;Ἡ δε δι[α]-φορειται, και
ω᾿´φειλεν ε᾿´χειν το Σ και μη το Ξ. Ει᾿ δε ει᾿´η δια ΒΩ (σιξ) ο ενεστως, α᾿ει` ο μελλων
δια του Ξ, πλην του πλασσω πλασω, σημαινει δε εργαζομαι· ιμασσω ιμασω, το
μαστιζω, ινασσω ινασω, το δυναμιν παρεχω, πασσω πασω, το ποι κιλλω, ε᾿ξ ου῾῀ και
παστος, λευσσω λευσω, το βλεπω, ε᾿ρε´σσω ε᾿ρε´σω, το κωπηλατω.Ἐκ γουν του
νυσσω νυξω, κατα απο βολην του Ω, νυξ. Και διατι οξυνεται; Τα απο μελλοντων
δισυλλαβων κατ' α᾿ποβολην του Ω γινομενα ο᾿νο´ματα ο᾿ξυ´ νεται, οι῾῀ον κλειω
κλεισω κλεις, παυω παυσω και πους, θεριζω θερισω, και ∆ωρικως θεριξω, θεριξ, και
εν συγκοπηι θριξ· ου῾´τως ου᾿῀ν και νυξω, νυξ.Ἢ και τα ει᾿ς ΥΞ ληγοντα ο᾿νο´ματα
μονοσυλλαβα ο᾿ξυ´νονται, ει᾿ μη διαφορος ιστορια παρακολουθησει. Το νυξ ψιλον,
διατι; Τα ει᾿ς ΥΞ μονο συλλαβα δια του Υ ψιλου γραφεται, οι῾῀ον Στυξ, νυξ, πλην 40
προιξ· τουτο δε γεγονε παρα την προ προθεσιν και το οι᾿῀κος, προι¨ξ και προιξ,
τουτεστιν η ει᾿ς συστασιν του οι᾿´κου διδομενη. Το νυξ μακρον διατι; Παν ο᾿´νομα
μονοσυλλαβον μακροκαταληκτικον ε᾿στι φυσει η᾿` θεσει, οι῾῀ον Στυξ, νυξ, πας, λις,
κις, καρ, πυρ, σκωρ, πλην του τις. Ποιας παραλη γουσας ε᾿πιδεχονται τα δια δυο ΣΣ
ε᾿κφερομενα;Ἕξ· η᾿` γαρ τωι Α παραληγεται, ως το ταρασσω, α᾿λλασσω, η᾿` τωι Ε, ως το
πυρ, πυρος, πυρεσσω, η᾿` τωι Η, ως το πτησσω, ρησσω, η᾿` τωι Ι, ως το δειδισσω το
εκφοβω, και λισσω, το παρακαλω, η᾿` τωι Υ, ως το νυσσω, ο᾿ρυ´σσω, α᾿φυ´σσω,
α᾿παντω, η᾿` τωι Ω, ως το α᾿γρωσσω, το αγρευω, καιὍμηρος, ι᾿χθυς α᾿γρωσσων
πυκινα πτερα δευεται α῾´λμη. Νυξ ποιου ει᾿´δους των υποπεπτωκοτων τωι ονοματι;
Των ως προς τι. ∆ιορισον.Ὡς προς τι ε᾿´χον δε εστιν, ως νυξ, ημερα. Και ποσαχως τα
ως προς τι; Τετραχως. Κατα ποιον, κατα ποσον, (κατα α᾿´μεσον,) κατα ε᾿´μμεσον. Το
δε νυξ ε᾿στι των κατ' α᾿´μεσον. Νυξ ποσα σημαινει; Τεσσαρα· την σωματοειδη θεον,
ως το ει᾿ μη η νυξ δμητειρα θεων ε᾿σα´ωσε και ανδρων, και την παρ' ημιν
νοουμενην, ως το νυξ η῾´δ' ηε διαρραισει στρατον ηε σαωσει· και την σκοτιαν και
γνοφωδη καταστασιν, ως το α᾿λλ' ε᾿πι` νυξ ο᾿λοη τετα[κ]ται δειλοισι βροτοισι· και
τον θανατον και τον σκοτασμον των ο᾿μματων, ως το τον δε κατ' ο᾿φθαλμων
ε᾿ρεβεννη νυξ ε᾿κα´λυψεν. Νυξ πως κλινεται; Της νυχος sic).Ὁ κανων· παν ο᾿´νομα
19
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

μονοσυλλαβον ε᾿´χον ε᾿πι` της γενικης, ποτε μεν το συμφωνον του παρακειμενου,
ποτε δε του μελλοντος. Και ποιον ε᾿στι το συμφωνον του παρακειμενου; Το Χ, και
γινεται νυχος. Ἀλλα πλεοναζει το Τ, και γινεται νυχτος. Και διατι πλεοναζει το Τ;Ἐν
πολλαις λεξεσι πλεοναζει το Τ, ως ε᾿ν τωι α᾿´ναξ, α᾿´νακος και α᾿´νακτος, και βλεπω,
βλεπτω, ε᾿ξ ου῾῀ και α᾿βλεπω (σιξ)· και επει ψιλα ψιλων ηγειται, και δασεα δασεων,
ει᾿ς το αντιστοιχον του Χ μεταβεβληται το Κ. ΚΑῚἜΣΤΑΙ· το ε᾿´σται μερος λογου ε᾿στι,
ρηματος δια 41 θεσεως μεσης. Και ποθεν γινεται;Ἐκ του ε᾿´ω, το υπαρχω, ο μελλων
ε᾿´σω, ο μεσος μελλων ε᾿´σομαι, το δευτερον ε᾿´σηι, το τριτον ε᾿´σεται, και εν συγκοπηι
ε᾿´σται. Το ε᾿´ω διατι βαρυ νεται; Τα δια του ε᾿´ω ρηματα καθαρα βαρυνεσθαι θελουσι,
χωρις ει᾿ μη απο βαρυτονου μετασταιη ει᾿ς περισπωμενον, η᾿` α᾿πο` ονοματων
γενηται· τα γαρ α᾿π' ο᾿νοματων γινομενα ρηματα περισπωνται, ως το θεω παρα το
θεα, και νοω παρα το νοος, και ελεω παρα το ε᾿´λεος. Το ΣΤΑΙ διφθογγος διατι; Τα ει᾿ς
ΜΑΙ και ει᾿ς ΤΑΙ πρωτα και τριτα προσωπα των ενικων και τριτα των πληθυντικων
α῾´παντα δια της ΑΙ διφθογγου γραφεται. Ει᾿ς τον Ε ψιλον, διατι;Ἐκ του ε᾿´ω, το γαρ Ε
προ φωνηεντος κατα διαστασιν ο᾿`ν ψιλουται. ὩΣ ποιου μερους λογου
ε᾿στιν;Ἐπιρρηματος παραβολης. ∆ιορισον. Τα δε παραβολης η᾿` ο῾μοιωσεως, οι῾῀ον
ως, ω῾´σπερ, ηΰτε.
Τι εστιν ε᾿πι´ρρημα; Μερος λογου α᾿´κλιτον κατα ρη ματος λεγομενον. Και
α᾿´λλως· λεξις α᾿´κλιτος, κατηγορουσα των ρηματικων ε᾿γκλισεων. ∆ιατι λεγεται
ε᾿πι´ρρημα; ∆ιοτι υποτασσεται αυ᾿τω῀ν το ρημα. Το ως Ω, διατι; Τα ει᾿ς ΩΣ
ε᾿πιρρηματα δια του Ω μεγαλου γραφεται, πλην του παρος, (ο῾` δηλοι το προτερον,
και ε᾿´στιν ε᾿πι´ρρημα χρονου δηλω τικον,) και του η᾿῀μος (του δηλουντος το ηνικα,)
και του τημος και τημουτος, (α῾` δηλοι το τηνικαυτα,) και του ε᾿´ναγχος, (ο῾´ ε᾿στιν
ε᾿πι` καιρου παραστατικου, και δηλοι το προ ολιγου,) και ετος, (σημαινει δε το
αληθως,) και εντος και εκτος τοπι κον, και του κηχος ε᾿ρωτηματικον· γινεται δε
παρα το πη και εκτασει της ΧΟΣ συλλαβης πηχος, και τροπηι του Π ει᾿ς Κ κηχος. Ει᾿ς
τοὩΣ δασειαν, διατι; Το της παραβολης ΩΣ δασυνεται. Το ΩΣ ποσα σημαινει; λβʹ. Τι
και τι; Παραβολην, ω῾´στε λεων ε᾿χα´ρη, μεγαλωι ε᾿πι` σωματι κυρσας· α᾿νταποδοσιν,
ω῾`ς αυ᾿῀τις καθ' ο῾´μιλον ε᾿´δυ Τρωων α᾿γερωχων· υπερβολην· ως ου᾿κ αι᾿νο´τερον
και κυντερον α᾿´λλο γυναικος· 42 ομοιωσιν· ωςὈδυσσηος μεγαλητορος υιι ε᾿´οικεν·
α᾿ντι του ο῾´μως, α᾿λλ' ου᾿δ' ω῾`ς εταρους ε᾿ρρυσατο ιεμενος [ω῾´σ]περ· α᾿ναφοραν·
ω῾`ς οι μεν τοιαυτα προς α᾿λληλοις α᾿γο´ρευον· θαυμασμον, ως α᾿γαθαι φρενες
η᾿῀σαν ε᾿χε´φρονος Πηνελοπειης, α᾿ντι του ου῾´τως, ω῾`ς ει᾿πω`ν πυλεων ε᾿ξε´σσυτο
φαιδιμοςἝκτωρ. τον ι῾´να συνδεσμον, ω῾´ς μοι και τονδ' α᾿´νδρα πελωριον
ε᾿ξονομηνηις. το ο῾´πως, ω῾`ς σπεισηις ∆ιι πατρι και α᾿´λλοις α᾿θανατοισι. το ο῾´τι,
ε᾿´γνως ο῾´τι (ως) θεος ει᾿μι, και το ως δη τουδ' ε῾´νεκα σφιν ε᾿κηβολω, το επει, ως
ι᾿´δε χωρον ε᾿´ρημον ο῾´θ' ε῾´στασαν ω᾿κεις ι῾´πποι· το ει᾿´τε ευ᾿κτικον ε᾿πι´ρρημα, ως
ο᾿´φειλε θανατος μοι α᾿δειν κακος· το διο, ως α᾿`ν ε᾿´πειτ' α᾿πο` σειο φιλον τεκος· το
ει᾿ συναπτικον συνδεσμον, ως υμεις παρ' ε᾿μειο θοην ε᾿πι` νηα κιοιτε· το ομοιως,
μνησομαι ω῾´ς μ' α᾿συ´φυλον ε᾿νἈργειοισιν ε᾿´ρεξεν· το ο῾´μως, ως πρωτον Κικονας
δαμασσατο ∆ιος· το ο῾´σον, και κρεας ως οι χειρες ε᾿δα´νδανον (ε᾿χα´νδανον) τον γαρ
συνδεσμον ως ου᾿´τοι ποταμωι δαμημεναι αι᾿´σιμον η᾿῀εν· 43 το ευ᾿θε´ως, ως ει᾿῀δεν
(ι᾿´δεν) ω῾´ς μιν μαλλον ε᾿´δυ χολος· το ωσαυτως, ω῾`ς δ' αυ᾿῀ νυν μοι α᾿γα´σασθε
(α᾿γα´ασθε) θεοι· την βεβαιωσιν· ως χαριεν τ' α᾿´νθρωπος α᾿νθρωποισι· το αλλα· ως
τουτου α᾿λη´θεια τις·Ἀττικον τουτο· Aristoph. Nub. 209. ως τουτ' α᾿ληθωςἈττικον
το χωριον.) το ε῾´ως, ως ο μεν ε᾿´νθα πολυν βιοτον και χρυσον α᾿γειρων· το ου῾´τως,
ω῾´ς ποτ' ε᾿´ην νυν αυ᾿῀τε νεωτεροι α᾿ντιοωντων· το ου᾿κε´τι, ω῾`ς ου᾿κ ε᾿´στι χαρις
μετ' ο᾿´πισθ' ευ᾿εργεων. διηγηματικον κεφαλαιον· ω῾`ς η᾿῀λθ' ως Αι᾿´γισθος ε᾿μη´σατο
λυγρον ο᾿´λεθρον· το λιαν· ως ε᾿μεγαλυνθη τα ε᾿´ργα σου, Κυριε· το τοσουτον, ω῾`ς
20
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

Φαιηκες, ι῾´να παντων ι᾿´δριες α᾿νδρων· (ω᾿῀ς) το ωτιον, ο῾´περ μονον ζυλουται
(ψιλουται) των α᾿´λλων παντων δασυνομενων και οξυνομενων. Την ε᾿πι` προθεσιν
ως α᾿ει` τον ομοιον α᾿´γει (θεος) ως [ε᾿πι`] τον ομοιον. ΞΎΛΟΝ, μερους λογου,
ο᾿νο´ματος, γενους ου᾿δετερου, ει᾿´δους παραγωγου. Και ποθεν γινεται; Παρα το ξυω
το επιτη δειον προς το ξυεσθαι. Το ΞΥ ψιλον, διατι;Ἐκ του ξυω· Και εκεινο δια τι; Τα
δια του ΥΩ ρηματα δια του Υ ψιλου γραφεται, πλην του οι᾿´ω το υπολαμβανω, και
οι᾿´ω το κομιζω, και οιω το μονω, ε᾿ξ ου῾῀ και το οιωθη δ'Ὀδυσσευς. α᾿ντι του
εμονωθη. Και α᾿´λλως· τα δια του ΥΛΟΝ ου᾿δε´τερα μονογενη δια του Υ ψιλου
γραφεται, οι῾῀ον σκυλον, φυλον· προσκειται "μονο 44 γενη" δια το κοιλον· τουτο γαρ
δια της ΟΙ διφθογγου γρα φεται· α᾿λλ' ου᾿κ αντικειται ημιν· α᾿πο` γαρ του κοι¨λον
γεγονε κατα συναιρεσιν κοιλον. ∆ιατι βαρυνεται; Τα ει᾿ς ΟΝ λη γοντα ου᾿δε´τερα τωι
Υ παραληγοντα βαρυνεται, πυον (το ε῾´λκος,) βρυον, ξυλον, και τα ο῾´μοια.
ΠΕΦΥΤΕΥΜΈΝΟΝ, ποιου μερους λογου ε᾿στιν;Ὅθεν γινεται; Παρα το φυτευω, τουτο
παρα το φυτον, το δε φυτον παρα το φυω, το αναβλαστανω. Ποσα σημαινει; ...Ὡς το,
α᾿νθρωπων γενεη η μεν φυει, η δ' α᾿ποληγει· το υπαρχω, ως ο θεος πεφυκως ε᾿κ
πυλων α᾿νηλιων, και το κρατω, περιπλεκω, ως το ε᾿´ν τ' α᾿´ρα οι φυ χειρι ε᾿´πος τ'
ε᾿´φατ' ε᾿´κ τ' ο᾿νο´μαζε. Φυτευω, και ο μελλων φυτευσω, ο παρακειμενος πεφυτευκα;
ο παθητικος πεφυτευμαι, η μετοχη ο πεφυτευμενος. ∆ιατι καταβιβαζει τον τονον; Αι
ει᾿ς ΜΈΝΟΣ μετοχαι προπαροξυνονται, πλην του παθητικου παρακειμενου, και
ου῾῀τος δε ο῾´τε κατα παθος ε᾿στι προπαροξυνεται, ως το ωρμημενος ω῾´ρμενος, και
δεδεγμενος δεγμενος, και επι των ομοιων. Και διατι "πλην του παθητικου
παρακειμενου;" ∆ιοτι ο παθητικος παρακειμενος συγκοπην ε᾿´παθεν ε᾿ν τωι ρηματι
και ε᾿´νδειαν συλλαβης, τουτου χαριν ου᾿κ ηδυνατο ε᾿´χειν την ι᾿δι´αν μετοχην
προπαροξυτονον, ι῾´να μη παρασχηι ε᾿´μφασιν, ο῾´τι ε᾿ν τηι μετοχηι εγενετο η συγκοπη.
Αι γαρ συγκοπαι αναβιβα ζουσι τους τονους, ο᾿πι´σωθεν, ο᾿´πισθεν. Το ΦΥ βραχυ,
διατι; Παρα τωι ποιητηι ευ῾´ρηται βραχυ, ου᾿´τε φυτευουσι φυτον, ου᾿´τ' α᾿ροωσι.
Φυτευω και ο μελλων φυτευσω, ο παρακειμενος πεφυτευκα· ο μεσος παρακειμενος·
ου᾿ ποιει. ∆ιατι; Τα ει᾿ς Ω καθαρα(ον) ληγοντα ρηματα διφθογγωι τηι δια του Α(Υ)
παραληγουσηι ου᾿´τε μεσον παρακειμενον ποιουσιν, ου᾿´τε δευτερον αοριστον, οι῾῀ον
βασιλευω, δουλευω, φυτευω, πλην του ακουω. ΤᾺΣ ∆ΙΕΞΌ∆ΟΥΣ, ο᾿´νομα θηλυκον,
παρασυνθετον, γινεται γαρ παρα την δια προθεσιν και την ε᾿ξ και το οδον.Ἡ 45
ευ᾿θεια των ενικων πως ε᾿στι; ∆ιεξοδος. Ποσα μερη λογου ει᾿σι´ν;Ἓν μερος λογου.
∆ιατι; Αι προθεσεις μετα των α᾿πτωτων και των ευ᾿θειων των ο᾿νοματων ε᾿ν
συνθεσει ει᾿σι`, μετα δε των πλαγιων ε᾿ν συνθεσει. Πασα δε προθεσις εαν φθασηι
συντεθηναι ε᾿π' ευ᾿θειας, φυλασσει την συνθεσιν και εν ταις πλαγιαις. Το ΞΟ μικρον,
διατι; Τα παρα την οδον συγκειμενα δια του Ο γραφεται, οι῾῀ον α᾿´νοδος, καθοδος,
ει᾿´σοδος, ε᾿´ξοδος, προοδος· ου᾿κ αντικειται ημιν το παλινωιδια δια του Ω μεγαλου
γραφομενον, α᾿πο` του παλιν και ωιδη. Ὕ∆ΩΡ παρα το υ῾´ω το βρεχω, υ῾´ωρ, και
πλεονασμωι του ∆ υ῾´δωρ. Ποσαχως πλεοναζει το ∆; Τετραχως· ζητει ει᾿ς τον α᾿νη´ρ.
Το Υ ψιλον, διατι;Ἐκ του υ῾´ω το βρεχω. Και εκεινο διατι; Τα δια του ΥΩ ρηματα δια
του Υ ψιλου γραφεται. Ει᾿ς τον Υ δασειαν, διατι; Το Υ πασης λεξεως α᾿´ρχον
δασυνεται. Το ∆ΩΡ Ω, διατι; Τα ει᾿ς ΩΡ α῾´παντα δια του Ω μεγαλου γραφεται, πλην
του α᾿´νορ, (α᾿γο`ρ,) καλορ, η᾿῀τορ, α᾿´ορ, Βοσορ, Ναβουχοδονοσορ. Βαρυνεται. (δια
τι;) Τα ει᾿ς ΩΡ υπερ μιαν συλλαβην ε᾿πι` παντος σχηματος και γενους βαρυ νονται,
οι῾῀ονἝκτωρ, Νεστωρ, μηστωρ, ε῾´λωρ, υ῾´δωρ, και τα ο῾´μοια. Σεσημειωται το ιχωρ
ο᾿ξυ`, ε᾿πει τουτο μονον διηλ λαξε περι την κλισιν. Τα γαρ ει᾿ς ΩΡ α᾿ρσενικα
δισυλλαβα μη ε᾿´χοντα το Λ δια του Ο κλινονται, οι῾῀ον Νεστορος, Ἕκτορος. Το
τοινυν ι᾿χω`ρ μη ομοιως τοις α᾿´λλοις κλιθεν ε᾿νη´λλαξε και περι τον τονον. Ὕδωρ,
το Υ μακρον ε᾿στιν η᾿` βραχυ; ∆ιφορειται κατα τον χρονον· α᾿λλα το μεν
21
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

συστελλομενον α᾿να´λογον, το δε ε᾿κτεινομενον ποιητικον. Το υ῾´δωρ πως κλινεται;
Του υ῾´δατος. Ὁ κανων· τα ει᾿ς ΩΡ ου᾿δε´τερα δια του ΡΟΣ κλινεται, και φυ λασσει το
Ω κατα την γενικην, τεκμωρ τεκμωρος, ε῾´λωρ ε῾´λωρος. Σεσημειωται το υ῾´δωρ. Και
δια τι σεσημειωται; ∆ιοτι ετεροκλιτον ε᾿στι. Και πως ε᾿στιν ετεροκλιτον;Ἡ γαρ κλισις
αυ᾿του ως α᾿πο` της ει᾿ς ΑΣ καταληξεως ε᾿στι, της υ῾´δας υ῾´δατος, ω῾´σπερ και γηρας
γηρατος. Και δια ποιαν αι᾿τι´αν ε᾿στιν ετεροκλιτον; ∆ιοτι 46 κανων ε᾿στιν ο λεγων,
ο῾´τι παν ου᾿δε´τερον υπερ μιαν συλλαβην α᾿παθες βραχυκαταληκτειν θελει, χωρις
των παρα το πους, δια το διπουν και τριπουν, και χωρις της ει᾿ς ΩΡ καταληξεως, δια
το τεκμωρ τεκμωρος.Ἐπει ου᾿῀ν παραλογος ε᾿στιν αυ῾´τη η καταληξις η ει᾿ς ΩΡ δια
την μακροκαταληξιαν, ως α᾿πο` της ει᾿ς ΑΣ καταληξεως της υ῾´δας υ῾´δατος. Ὃ, ποιου
μερους λογου ε᾿στιν;Ἄρθρου. Προτακτικου η᾿` υ῾ποτακτικου;Ὑποτακτικου. Ποιου
γενους; Ου᾿δετερου. Πως ε᾿στι το αρσενικον;Ὁ ο῾´ς. Το ου᾿δε´τερον; Το ο῾´· και
σημαινει ζʹ· ει᾿´ρηται. ΚΑΡΠῸΣ μερους λογου ε᾿στιν, ο᾿νο´ματος, γενους α᾿ρσενικου,
ει᾿´δους παραγωγου, ει᾿´δους των παραγωγων παρωνυμου. Και ποθεν γινεται; Παρα
το καρφος, (ο῾` σημαινει το ξηρον,) καρφος και καρπος· η᾿` παρα το α῾´ρπη, (ο῾`
σημαινει την δρε πανην,) αρπος και καρπος, ο τηι δρεπανηι συναγομενος. Το α῾´ρπη
διατι δασυνεται; Το Ε Α ληγον ει᾿ς Ρ, ε᾿πιφερομενου του Π, δασυνεται, ε῾´ρπω, ερπη,
α῾´ρπη. Καρπος ο᾿ξυ´νεται. Τα ει᾿ς ΠΟΣ ληγοντα, ε᾿´χοντα την προ τελους συλλαβην
καταληγουσαν ει᾿ς Μ η᾿` ει᾿ς Π, βαρυνονται, οι῾῀ον ι῾´ππος, καμπος, παππος· μαχεται
το καρπος ο᾿ξυνομενον· ου᾿ γαρ ε᾿´χει το διχρονον ληγον ει᾿ς Μ η᾿` ει᾿ς Π. Καρπος
σημαινει δυο· κυριως μεν λεγεται ο προς α᾿´μητον ητοι μασμενος α᾿´σταχυς· ου῾῀τος
γαρ ηνικα λευκανθηι και ξηρανθηι, ε῾´τοιμος ε᾿στι προς θερισμον· και γινεται παρα το
κεκαρφθαι, ο῾´ ε᾿στιν ε᾿ξηρανθαι· λαμβανεται και απο μεταφορας τουτου και επι του
σωματικου μερους, οιονει το α᾿´σαρκον και ξηρον, ως το Ὀδυσσευς δε λαβων κυσε
χειρ' ε᾿πι` καρπωι. ∆ΏΣΕΙ μελλων πρωτος συζυγιας δευτερας των ει᾿ς ΜΙ. Πως ε᾿στι το
θεμα; ∆ιδωμι. Και ποθεν γινεται;Ἐκ του δω, και κατα αναδιπλασιασμον διδω, και το
παραγωγον. ΚΑΙΡῸΣ ο᾿´νομα απλουν, παραγωγον. Και ποθεν παρα γεται; Παρα το
καρη, ο῾` σημαινει ω῾´ραν, ε᾿ξ ου῾῀ και ακαριαιος, καρος και καιρος. Το ΚΑΙ διφθογγον,
διατι; Πασα λεξις, και τα εξης. ∆ιατι οξυνεται; Τα ει᾿ς ΡΟΣ καθαρα δισυλλαβα 47 τηι
ΑΙ διφθογγωι παραληγομενα, ει᾿ μεν ει᾿σι` κυρια, βαρυ νονται, οι῾῀ον σφαιρος, καιρος,
ει᾿ δε μη, ο᾿ξυ´νονται, οι῾῀ον καιρος, θαιρος. Τι διαφερει καιρος και χρονος; ∆ιαφερει·
καιρος μεν γαρ ε᾿στι μεμετρημενη ημερων α᾿´φιξις, χρονος δε πολλων καιρων και
ημερων περιοχη. ΦΎΛΛΟΝ, παρα το φυω το αναβλαστανω, φυαλον, και κατα κρασιν
φυλλον. Ποσα Λ γραφεις; ∆υο. ∆ιατι; Προς α᾿ντιδιαστολην του φυλου του
σημαινοντος την φυλην. Ποσα σημαινει φυλλον; ∆υο· δι' ενος Λ σημαινει την
φυλην· ως το ω῾`ς (φρητρη) φρητρηφιν α᾿ρη´γηι, φυλα δε φυλοις. ∆ια δυο Λ σημαινει
τα των δενδρων φυλλα, ως το φυλλα τα μεν α᾿´νεμος χαμαδις χεει. ∆ιατι βαρυνεται;
Τα ει᾿ς ΟΝ ληγοντα ου᾿δε´τερα, ει᾿ μεν φυσει μακραι παραληγει, προπερισπωνται,
οι῾῀ον σκωλον, κοιλον, ει᾿ δε βραχυ, παροξυνεται, οι῾῀ον ξυλον, σκυλον, φυλλον, και
τα ο῾´μοια. ἈΠΟΡΡΥΉΣΕΤΑΙ, ποιου μερους λογου ε᾿στι;Ῥηματος. Ποιας
ε᾿γκλισεως;Ἀοριστικης. Ποιας διαθεσεως; Μεσης. Ποιας συζυγιας; Της των
βαρυτονων. Ποιου χρονου; Μελ λοντος, και παθητικου. Το θεμα;Ῥυω. Το ΡΥ μακρον,
διατι; Το θυω, και λυω, και ρυω, και ο παρατατικος ε᾿´ρρυον. ∆ιατι πλεοναζει και
ε῾´τερον Ρ; Ει᾿ δε απο του Ρ α᾿´ρχοιτο ο ε᾿νεστως, και ε῾´τερον Ρ προσλαμβανει ο
παρατατικος, οι῾῀ον ραπτω, ε᾿´ρραπτον. Και α᾿´λλως· διοτι κανων ε᾿στιν ο λεγων, ο῾´τι
τα πνευματικης (πνευματα της) α᾿ρχουσης ευ᾿θειας φυλαττεσθαι θελουσι και εν τοις
λοιποις παρωιχημενοις. Ει᾿ ου᾿῀ν η᾿῀ν ε῾`ν Ρ, δει ψιλουσθαι· το γαρ Ρ μη δισσον ε᾿ν
μερει (μεσηι) λεξει ψι λουται, οι῾῀ον μυρος,Ἀρισταρχος· δια τουτο ε᾿πλεονασε και
ε῾´τερον Ρ, ι῾´να φυλαχθηι το πνευμα της α᾿ρχουσης του ενε στωτος· του γαρ Ρ δισσου
22
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

ο᾿´ντος ε᾿ν μεσηι λεξει, το μεν α᾿´ρχον της μεσης συλλαβης δασυνεται, το δε ληκτικον
της αυ᾿τη῀ς ψιλουται, οι῾῀ον συρροια, ε᾿πι´ρροια, και τα ο῾´μοια. Και διατι ηνικα
ευρεθηι δυο ΡΡ, το μεν πρωτον ψιλουται, το δε 48 δευτερον δασυνεται; ∆ιοτι
ου᾿δε´ποτε ου᾿´τε λεξις ου᾿´τε συλ λαβη ει᾿ς δασυ ληγει, ο῾´θεν του απφις καιἈτθις και
Βακχος τα πρωτα δια ψιλου γραφομενα, και ου᾿ δια δασεως, και δια τουτο το μεν
πρωτον ψιλουται, ι῾´να μη συλλαβη ει᾿ς δασυ ληγηι, το δε δευτερον δασυνεται, ε᾿πει
το Ρ πασης λεξεως α᾿´ρχον δασυνεται. Και διατι των α᾿´λλων συμφωνων μητε
ψιλουμενων μητε δασυνομενων το Ρ μονον και ψιλουται και δασυνεται; ∆ιοτι το Ρ
μετα ψιλων ψιλον ε᾿στι, και μετα των δασεων δασυ. Ποθεν δεικνυται το Ρ φωνηεν
ει᾿῀ναι και ου᾿ συμφωνον;Ἐκ του δειν αυ᾿το` και δασυνεσθαι και ψιλουσθαι, και ο῾´τι
τα ει᾿ς Α ληγοντα θηλυκα καθαρα(ον) ε᾿´χοντα το Α η᾿` μετα του Ρ φυλαττει αυ᾿το` και
επι γενικης· ει᾿ δε συμφωνον ε᾿´χουσι προ του Α, τρεπουσιν αυ᾿το` ει᾿ς Η, διψα διψης,
δοξα δοξης. ∆ια τουτο λεγουσι τινες το Ρ ει᾿῀ναι φωνηεν, και ου᾿ συμφωνον. Και
παλιν ποθεν δηλον, ο῾´τι συμφωνον ε᾿στι το Ρ και ου᾿ φωνηεν; ∆ιοτι παν φωνηεν
καθ' εαυτο φωνην α᾿πο τελει, το δε Ρ χωρις του Ω ου᾿ δυναται καθ' εαυτο φωνην
α᾿ποτελειν, και ο῾´τι ου᾿δε´ποτε ε᾿ν μιαι συλλαβηι φωνηεντα τρια ευρισκεται. Ει᾿ ου᾿῀ν
ει᾿´πομεν το Ρ φωνηεν, ευρισκονται ε᾿ν τωι ρευμα και ρους τρια φωνηεντα ε᾿ν μιαι
συλλαβηι, ο῾´περ α᾿´τοπον. Ου᾿κ α᾿´ρα το Ρ φωνηεν ε᾿στιν, α᾿λλα συμφωνον. Ῥυω,
ρυσω, ο πρωτος ε᾿´ρρυσα, ο δευτερος ε᾿´ρρυον, ο παθη τικος ε᾿ρρυην, ε᾿ρρυης, ε᾿ρρυη,
και ο μελλων πρωτος ρυησομαι, το δευτερον ρυησηι, το τριτον, ρυησεται, και μετα
της α᾿πο` προθεσεως α᾿πορρυησεται. ∆ιατι πλεοναζει και το ε῾´τερον Ρ; ∆ιοτι αι ει᾿ς
φωνηεν ληγουσαι προθεσεις, εαν συντεθωσι μεθ' ετερας λεξεως της α᾿πο` του Ρ
α᾿ρχομενης, πλεοναζει και ε῾´τερον Ρ, οι῾῀ον, συρροια, καταρροια. Και α᾿´λλως·Ὅσα
των μερων του λογου καθ' εαυτα σημαινει τι, ταυτα συντιθεμενα ταις α᾿πο` του Ρ
α᾿ρχομεναις λεξεσιν ου᾿ διπλασιαζει και ε῾´τερον Ρ, οι῾῀ον χρυσο ρημων,
χρυσορειθρον, θεορημων, θεορητον· ο῾´σα δε ου᾿ σημαινει, α᾿λλα σεσημαινομενα
(συσσημαινει,) ταυτα συντιθεμενα ταις α᾿πο` του Ρ α᾿ρχομεναις λεξεσι, διπλασιαζει
και ε῾´τερον Ρ, οι῾῀ον συρροια, ε᾿πι´ρροια. Τι διαφερει η παρα προθεσις της α᾿πο´;
∆ιαφερει, ο῾´τι η μεν παρα επι εμψυχων λαμβανεται, η δε 49 α᾿πο` επι αψυχων,
οι῾῀ον, α᾿π'Ἀθηνων. Πολλοι δε και προ θεσει κεχρηνται α᾿ντι προθεσεως. Τι εστιν
ι᾿´διον της προ θεσεως; Το προτιθεσθαι και μη υποτιθεσθαι ο᾿νο´ματι και ρηματι, η᾿`
κατα συνθεσιν η᾿` κατα συνταξιν. Κατα συνθεσιν μεν, οι῾῀ον ε᾿´νοικος, ει᾿´σοδος,
προβαινω, προφευγω· ταυτα γαρ ε᾿ν συνθεσει την προθεσιν ε᾿´χει, και ε῾´να τονον
δεχονται· ε᾿ν συνταξει δε, οι῾῀ον συν ε᾿μοι, καθ' οδον.Ἀπορρυησομαι, το ΣΟ μικρον,
διατι; Παν ρημα ει᾿ς ΜΑΙ ληγον, οριστικον, α᾿παθες ε᾿πι` των ει᾿ς Ω, προ του Μ το Ο
μικρον θελει ε᾿´χειν. ΠΆΝΤΑ, ο᾿´νομα τριγενες, οι῾῀ον ο πας, η α῾´πασα, το παν.Ὁ
κανων· παρατηρητεον, ο῾´τι παν ου᾿δε´τερον α᾿ρσενικον (α᾿πο` αρσε νικου)
παρεσχηματισμενον του αρσενικου ε᾿´χει την κλισινὉ πας α᾿ρσενικον ποθεν γινεται;
Πρωτοτυπον ε᾿στι, και παραγω γην ου᾿κ ε᾿´χει. Τι εστι πρωτοτυπον; Το πρωτοθετον
υπαρχον, και μη ε᾿´χον προκαταρξιν της εαυτου γεννησεως, οι῾῀ον πας, ο πας. Ποιου
ει᾿´δους; Των υποπεπτωκοτων τωι ονοματι περιληπτικου. ∆ιορισον. Περιληπτικον δε
εστι το τωι ενικωι α᾿ριθμωι πληθυντικον, οι῾῀ον δημος, χορος, ο᾿´χλος. Ει᾿ς τον πας
περιεσπωμενον· ο κανων· ∆ιατι τα ει᾿ς ΑΣ μονογενη δια του Ν Τ κλινομενα,
ο᾿ξυ´νονται, οι῾῀ο Ζας Ζαντος, Πρας Πραντος· ει᾿ δε ισοσυλλαβως κλινοιτο,
περισπωνται, οι῾῀ον Θωμας Θωμα, Λουκας Λουκα· το μεντοι πας περισπαται, ως
διαλλαξαν κατα το γενος και ο᾿`ν τριγενες· ο πας, του παντος.Ὁ κανων· τα ει᾿ς ΑΣ
τριγενη δια του Ν Τ κλινονται, ει᾿´τε ο᾿νο´ματα ει᾿´η, ει᾿´τε μετοχαι· η γενικη των
πλαγιων, των παντων.Ὁ τονος. Αι μεν ει᾿ς ΕΣ δισυλλαβοι ευ᾿θειαι πληθυν τικαι
περισπωσι τας γενικας, μηνων, χηνων, γραων. Σεση μειωται θʹ· τινων, παντων. ...
23
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

Και διατι σεσημειωται; ∆ιοτι κανων ε᾿στιν ο λεγων, ο῾´τι τα ει᾿ς ΕΣ ληγοντα
μονοσυλλαβα περιττοσυλλαβως κλινο μενα, ταυτην ε᾿´χουσι την ταξιν (κλισιν·) τα
οξυνομενα, ει᾿ μεν δια συμφωνων κλινονται, περισπωσι την γενικην των πληθυν
τικων, οι῾῀ον πους ποδος ποδες ποδων, Κρης Κρητος Κρητες Κρητων, Γνης Γνητος
Γνητες Γνητων· (Γνητες δε ει᾿σιν οι 50Ῥοδιοι·) ει᾿ δε δια καθαρου του ΟΣ κλινονται,
βαρυνουσιν αυ᾿τη`ν, οι῾῀ον Τρως Τρωος Τρωες Τρωων, δμως δμωος δμωες δμωων,
θως θωος θωες θωων. Το δε τινων, πευστικον μεν υπαρχον, βαρυνεται, αοριστον δε
περισπαται· και το κρατων, α᾿πο` μεν του κρας, ο῾` σημαινει την κεφαλην, υπαρχον,
βαρυνεται, οι῾῀ον κρας κρατος κρατες κρατων, α᾿πο` δε του Κρατης περισπαται, οι῾῀ον
Κρατης Κρατου Κραται Κρατων, και το φυδων και δαιδων, α᾿πο` του φοΐδων και
δαΐδων γινομεναι κατα συναιρεσιν, την βαρειαν τασιν ε᾿φυ´λαξαν. Ταυτα μεν περι
των ο᾿ξυτονων· τα δε περισπω μενα ε᾿κ του εναντιου γινονται.Ἐα`ν μεν γαρ δια
καθαρου του ΟΣ κλινωνται, περισπωσι την γενικην των πληθυντικων, οι῾῀ον, μυς
μυος μυες μυων, βους βοος βοες βοων· εαν δε δια συμφωνου κλινωνται, βαρυνονται
κατα την γενικην των πλη θυντικων, οι῾῀ον παις παιδος παιδες παιδων, πας παντος
παντες παντων· το δε λαων ε᾿βαρυνθη προς α᾿ντιδιαστολην του οι λαοι, των
λαων.Ἄλλως τε ου᾿δε` τουτο εστιν α᾿πο` μονο συλλαβου ευ᾿θειας της λας, α᾿λλ' α᾿πο`
δισυλλαβου της λαας. Ἀπο γαρ της λαας ευ᾿θειας γεγονε η γενικη λααος, και κρασει
των δυο Ο ει᾿ς Α μακρον, λαος, ε᾿ξ ου῾῀ και το λαος υπο ριπης. Ἡ ευ᾿θεια των
πληθυντικων λαες, λαων. Κατα ποσους τροπους δεικνυται το πας μη ει᾿῀ναι ο᾿´νομα,
α᾿λλα μετοχην; Κατα τεσσαρας· πρωτον μεν, ο῾´τι τα ει᾿ς ΑΣ μονοσυλλαβα ε᾿πι`
ονοματος ου᾿κ αποτελουσι τριγενειαν, οι῾῀ον, Ζας, ε᾿πι` δε μετοχων α᾿ποτελουσι,
οι῾῀ον, στας στασα σταν, βας βασα βαν· το δε πας α᾿ποτελει τριγενειαν ομοιως ταις
μετοχαις, οι῾῀ον πας πασα παν, δηλονοτι ο῾´τι μετοχη εστι και ου᾿κ ο᾿´νομα· δευτερον
δε, ο῾´τι τα ει᾿ς ΑΣ ο᾿νο´ματα ποιουσι το θηλυκον ει᾿ς ΝΑ, οι῾῀ον ταλας ταλαινα, μελας
μελαινα, το δε πας ει᾿ς Α ποιει το θηλυκον, οι῾῀ον, πας πασα, δηλονοτι μετοχη εστι
και ου᾿κ ο᾿´νομα· τριτον, ο῾´τι τα ει᾿ς Α ληγοντα θηλυκα παρεσχηματισμενα α᾿ρσενικα
επι μεν των ο᾿νοματων δυο ΣΣ ε᾿´χει, οι῾῀ον χαριεσσα, ε᾿πι` δε μετοχων ε῾´ν, οι῾῀ον γρα
ψασα, ποιησασα, το δε πας δι' ενος ε᾿ποιησε το θηλυκον, 51 δηλον ο῾´τι μετοχη εστι
και ου᾿κ ο᾿´νομα· τεταρτον, δεικνυται και απο της δοτικης των πληθυντικων· πασα
γαρ δοτικη πληθυντικων δισυλλαβος ει᾿ς Ι ληγουσα α᾿νεπεκτατος, ε᾿πι` ο᾿νοματων
ο᾿ξυ´νεσθαι θελουσιν, οι῾῀ον βουσι, Τρωσιν, ε᾿πι` δε μετοχων βαρυνονται, οι῾῀ον βασι,
στασι. Και το πασι δε ομοιως βαρυνεται· δηλον ο῾´τι μετοχη εστι, και ου᾿κ ο᾿´νομα. Και
παλιν ε᾿κ του εναντιου, κατα ποσους τροπους δεικνυται το ΠΑΣ ου᾿κ ει᾿῀ναι μετοχην,
α᾿λλ' ο᾿´νομα; Κατα δυο· πρωτον μεν α᾿πο` σημαινομενου, πασα γαρ μετοχη θελει
ε᾿´χειν πρου¨ ποκειμενον ρηματος, και συζυγιαν, και διαφορους χρονους, και
ενεργειαν, και παθος ε᾿ν ιδιοις μετασχηματισμοις· το δε πας ου᾿δε`ν ε᾿κ τουτων ε᾿´χει,
δηλον ο῾´τι ου᾿κ ε᾿´στι μετοχη αλλ' ο᾿´νομα· δευτερον, ο῾´τι τα ει᾿ς ΑΣ ληγοντα
ο᾿νο´ματα η᾿` κυρια ει᾿σι`ν η᾿` προσηγορικα, το δε ΠΑΣ ου᾿´τε κυριον ε᾿στιν ου᾿´τε
προσηγορικον· ευ᾿λο´γως ου᾿῀ν σχηματιζεται ει᾿ς τριγενειαν. Και ει᾿ α᾿´ρα ο᾿´νομα ε᾿στι
το ΠΑΣ και ου᾿ μετοχη, πως ου᾿κ ε᾿ποιησε το θηλυκον ει᾿ς ΝΑ, ως το ταλας ταλαινα,
μελας με λαινα; ∆ιοτι ου᾿ δια του Ν μονου κλινεται, α᾿λλα και δια του Τ, οι῾῀ον
παντος· το δε ταλαινα και μελαινα, ως ε᾿´χοντα την γενι κην του αρσενικου δια
μονου του Ν ε᾿κφερεται(ρομενην), οι῾῀ον ταλανος, μελανος, ε᾿´χουσι και το θηλυκον
ει᾿ς ΝΑ. Και επι του (ε᾿πει το) ΠΑΣ ου᾿κ εποιησε το θηλυκον ει᾿ς ΝΑ, α᾿λλ' ει᾿ς Σ, διατι
ου᾿κ εγενετο δια δυο ΣΣ, ω῾´σπερ χαριεσσα; ∆ια την α᾿να´γκην του ου᾿δετερου·
ου᾿δε´ποτε γαρ η παραληγουσα της θηλυκου ε᾿λα´σσων της τελευταιας συλλαβης του
ου᾿δετερου ε᾿στιν, α᾿λλα μειζων· ταλαινα ταλαν, μελαινα μελαν, χαριεσσα χαριεν. Ει᾿
ου᾿῀ν το πασα δια δυο ΣΣ ε᾿γε´νετο, ευρισκετο η παραλη γουσα αυ᾿του θηλυκου
24
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

ελασσων της ληγουσης του ου᾿δετερου, ο῾´περ ε᾿στιν α᾿´τοπον, ευρισκετο η
παραληγουσα θεσει μακρα, ου᾿δε´ποτε δε το Α προ δυο συμφωνων φυσει μακρον
θελει ει᾿῀ναι, α᾿λλα θεσει· δια τουτο σημειουμεθα ......... ε᾿λα´σσων.Ἡ δοτικη των
πληθυντικων τοις πασιν, ο῾´τι πασα δοτικη πληθυντικων δισυλλαβος ει᾿ς Ι ληγει. Το
θηλυκον η πασα.Ὁ κανων· πασα γενικη δια του Ν Τ κλινομενη, τρεψασα το τελος
της γενικης ει᾿ς Α, και την παραληγουσαν 52 φυσει μακραν ποιουσα, το θηλυκον
ποιει, πλην των α᾿πο` των ει᾿ς ΕΙΣ, οι῾῀ον, χαριεις χαριεσσα. Το ΣΑ βραχυ, διατι; Τα
ει᾿ς Α ληγοντα θηλυκα παρεσχη ματισμενα α᾿ρσενικα, συνεσταλμενου ο᾿´ντος του Α,
βαρυνεται. Το ου᾿δε´τερον, το παν.Ὁ κανων· παν ου᾿δε´τερον α᾿ρσε νικωι
παρεσχηματισμενον, ει᾿ μεν ι᾿σοσυλλαβως κλινοιτο, τηι αι᾿τιατικηι του αρσενικου
ομοφωνει· ει᾿ δε περιττοσυλλαβως, τηι κλητικηι. Το παν μακρον, δια το φυλασσειν
τον τονον του αρσε νικου· παν γαρ ου᾿δε´τερον α᾿ρσενικωι παρεσχηματισμενον, τον
αυ᾿το`ν τονον φυλασσει της τελευταιας του αρσενικου, οι῾῀ον ο καλος, το καλον· ο
χρυσους, το χρυσουν· ου῾´τως ου᾿῀ν και ο πας το παν, χωρις του ει῾῀ς ε῾´ν. Και διατι
περιεσπασθη το παν;Ἵνα μη νομισθηι μετοχη ει᾿῀ναι· ου᾿δε´ποτε γαρ μετοχη ει᾿ς Σ
ληγουσα περισπαται, α᾿λλ' ο᾿ξυ´νεται, οι῾῀ον τυφθεις, ιστας. ὍΣΑ, ο᾿νο´ματος
α᾿ναφορικου, γενους ου᾿δετερου, πτωσεως ευ᾿θειας των πληθυντικων· η ευ᾿θεια το
ο῾´σον, το αρσενικον ο ο῾´σος· ει᾿´δους των υποπεπτωκοτων τωι ονοματι α᾿ναφορικου.
∆ιορισον.Ἀναφορικον δε εστιν, ο῾` και ομοιωματικον και δεικτικον. ∆ιατι δασυνεται;
Τα κατα την α᾿ποβολην του Τ α᾿ναφορικα δασυνονται, τοιος, οι῾῀ος· τοσος, ο῾´σος.
ὉἊΝ συνδεσμος συμπλεκτικος η᾿` και παραπληρωματικος. Ει᾿ς τοἊΝ τι πνευμα;
Ψιλον. ∆ιατι; Οι συνδεσμοι παντες ψιλουνται, πλην των αι᾿τιολογικων· οι γαρ
αι᾿τιολογικοι δασυνονται πλην τουὌΦΡΑ, και βραχυκαταληκτουσι, πλην τουὍΠΩΣ.
Ει᾿ς τονἊΝ ο᾿ξειαν, διατι; Πας συνδεσμος συμπλεκτικος ο᾿ξυ´νεται, συνεπομενος δε
βαρυνεται. ΠΟΙΗ͂Ι, ποιου μερους του λογου ε᾿στι;Ῥηματος· ε᾿γκλι σεως υποτακτικης.
Το Η ηι δια τι; ∆ιοτι οἊΝ συνδεσμος υποτασσει. Και ποσα μορια υποτακτικα; Οι῾῀ον,
ι῾´να, ο᾿´φρα, ο῾´πως, εαν, α᾿`ν, μη, πολλακις δε και ο ηνικα, και ο ε῾´ως, και ο ει᾿
συνδεσμος, ηνικα ε᾿´χουσι και ετερους συνδεσμους, ως το ει᾿´περ γαρ τε χολον γε και
αυ᾿τη῀μαρ καταπεψηι. 53 ∆ιαθεσεως ε᾿νεργητικης, χρονου ε᾿νεστωτος. Το Η ηι διατι;
Παν υποτακτικον ε᾿ν μεν τοις ε᾿νεργητικοις ... Και α᾿´λλως· προς α᾿ντιδιαστολην των
οριστικων· ε᾿κεινα γαρ δια της ΕΙ διφθογγου γραφεται, πλην του ζω ζης ζηι, πεινω
πεινηις πεινηι, διψω διψηις διψηι. Ταυτα γαρ κατα τροπην ∆ωρικην γεγονε του Α ει᾿ς
Η. Το οριστικον πως ε᾿στι; Ποιω παραγωγον ε᾿στι. Και ποθεν γινεται;Ἀπο του ποω,
πλεονασμωι το Ι, ποιω, ως πομην, ποιμην. Και διατι ου᾿κ ετραπη το Ο ει᾿ς Ω;Ἵνα μη
βαρυνθηι. Τα γαρ τωι Ω παραληγομενα βαρυνονται, οι῾῀ον ζωω, πλωω, γνωω.
ΚΑΤΕΥΟ∆ΟΘΉΣΕΤΑΙ μερους λογου ε᾿στι ρηματος, ε᾿γκλισεως οριστικης, διαθεσεως
οριστικης, χρονου μελλοντος πρωτου. Το θεμα πως ε᾿στι; Κατευοδω. Ποιας συζυγιας;
Τριτης των περισπωμενων. Και ποθεν γινεται;Ἀπο της κατα προθεσεως και του
ευ᾿´οδος. Το δε ευ᾿´οδος ποθεν γινεται; Παρα το ευ᾿῀ μοριον και το οδος· το δε οδος
παρα το ε῾´ω το πορευομαι, εδος και οδος. Το Τ μετα του Ε ε᾿ν συλληψει ε᾿στιν, η᾿` ε᾿ν
διαστασει; Ἐν συλληψει. ∆ιατι; Παν συμφωνον μεταξυ δυο φωνη εντων ε᾿ν μιαι λεξει
τωι βʹ α᾿κολουθει, α᾿λλ' ω῾῀δε δυο λεξεις ει᾿σι`, κα᾿`ν μη ηι δε μια λεξις, α᾿λλα δυο,
παθηι δε η πρωτη ε᾿´κλειψιν, το προ της α᾿ποστροφου συμφωνον τωι επιφερο μενω
φωνηεντι συναπτεται. Και α᾿´λλως· πασα προθεσις συγκοπην πασχουσα του εσχατου
φωνηεντος το καταλειπο μενον συμφωνον ημιτονει. Κατευοδω, συζυγιας τριτης των
περισπωμενων. ∆ιορισον. Ἡ δε τριτη ε᾿πι` δευτερου και τριτου προσωπου δια της ΟΙ
διφθογγου γραφεται, οι῾῀ον χρυσω, χρυσοις· κατευοδω, και ο παρατατικος
κατευοδουν· και ω᾿´φειλεν ει᾿῀ναι κατηυοδουν· α᾿λλ' η ΕΥ διφθογγος ου᾿ τρεπεται,
πλην του ευ᾿´χομαι, ηυ᾿χο´μην· και τουτο δε οιἈττικοι τρεπουσι· και ω᾿´φειλεν ει᾿῀ναι
25
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

ε᾿κα τευοδουν· α᾿λλα τα απο του ΕΥ μοριου και του ∆ΥΣ α᾿ρχο μενα ρηματα ου᾿κ
αυ᾿´ξει την α᾿´ρχουσαν του παρατατικου 54 ε᾿´ξωθεν, α᾿λλ' ε᾿´σωθεν ε᾿´χει την κλισιν,
οι῾῀ον, ευ᾿ορκω ευωρκουν, ευ᾿αγγελιζομαι ευ᾿ηγγελιζομην, δυσαπιστω δυσηπιστουν.
Και α᾿´λλως· τα απο προθεσεως α᾿ρχομενα ρηματα α᾿´τρεπτον τηρει την προθεσιν
ε᾿´ξωθεν, ε᾿´σω δε κλινεται· διαγω διηγον. Και πως το εκαθεζομην αυ᾿´ξει την
α᾿´ρχουσαν, χωρις ει᾿ μη κατα πλεονασμον ει᾿´η, ως ε᾿πι` του καθεζομαι ε᾿καθεζομην,
και πως το αντιβολω ηντιβολουν ε᾿´τρεψε την προθεσιν, η᾿`Ἀττικως κλιθειη, ως
α᾿ντιβολω ηντιβολουν. Κατευοδω, ο μελλων κατευοδωσω. Το ∆Ω μεγα διατι;Ἡ γαρ
τριτη συζυγια των περισπω μενων ε᾿πι` του μελλοντος ε᾿´χει το Ο η᾿` το Ω. Και
ω᾿´φειλεν ε᾿´χειν το Ο μικρον και μη το Ω μεγα· α᾿λλ' ηνικα ε᾿´χει πρου¨ποκειμενον
ο᾿´νομα, τοτε δια του Ω μεγαλου γραφεται, οι῾῀ον χρυσος χρυσω χρυσωσω· ηνικα δε
ου᾿κ ε᾿´χει, τοτε δια του Ο μικρου. Και παντοτε δε δια του Ω μεγαλου, πλην του α᾿ρω῀
αροσω, ο῾` σημαινει το αροτριω, ο᾿μω῀ ομοσω, ο῾` σημαινει το ομνυω, ο᾿νω῀ ονοσω,
ο῾` σημαινει το μεμφομαι, και βω βοσω, ο῾` σημαινει το τρεφω. Και διατι πλην
τουτων; ∆ιοτι ου᾿κ ε᾿´χουσιν ο᾿´νομα πρου¨ποκειμενον.Ὁ παρακειμενος κατευωδωκα·
ο παθητικος κατευωδωμαι· ο αοριστος πρωτος κατευωδωθην, το δευτερον
κατευωδωθη, το τριτον, κατευω δωθη, και ο μελλων πρωτος κατευοδωθησομαι,
κατευοδωθησηι, κατευοδωθησεται. ΟΥ᾿Χ ΟΥ῾´ΤΩΣ, ποσα μερη λογου ει᾿σι´ν;Ἕν. ∆ιατι;
Τα γαρ δυο ε᾿πιρρηματα α᾿ντι ενος μερους λογου ταττονται. Το ου᾿χ ποιου των
ε᾿πιρρηματων;Ἀρνησεως. Το δε ου῾´τως .... μεσοτητος, διοτι μετα αρσενικου και
θηλυκου και ου᾿δετερου κεινται. Και ποσαχως λαμβανονται τα της μεσοτητος
ε᾿πιρρη ματα; Πενταχως· Κατα ε᾿´παινον, ως το καλως, σοφως· κατα ψογον, ως το
πονηρως, α᾿θε´ως· κατα επιτηδευμα, ως το γραμματικως, ρητορικως· κατα
μετουσιαν, ως το σαρκικως, α᾿νθρωπικως· κατα εναλλαγην, ως το α᾿´λλως, ου῾´τως,
ε᾿κεινως, και τα παραπλησια. Το ΤΩΣ μεγα διατι; Τα ει᾿ς ΩΣ ε᾿πιρρηματα δια του Ω 55
μεγαλου γραφεται, πλην του παρος, η᾿῀μος, τημος, τημουτος, ε᾿´ναγχος, ε᾿το`ς, ε᾿ντος,
ε᾿κτος, κηχος, και πλην του διαβραχεος, διαταχεος, και καταχρεος. Ποιαις ε᾿γκλισεσι
συντασσονται τα της μεσοτητος ε᾿πιρρη ματα; Ταις οριστικαις· τα δε της α᾿ρνησεως,
ως ε᾿πι` το πλειστον ταις προστακτικαις, τα δε της α᾿παγορευσεως καθο ταις
προστακτικαις. Ει᾿ς το ου῾´τως δασειαν, διατι;Ἐκ της ου῾῀τος α᾿ντωνυμιας. Και εκεινο
δια τι; Πασα α᾿ντωνυμια α᾿πο` μακρας α᾿ρχομενη δασυνεται, πλην της αυ᾿το´ς. Και
διατι πλην της αυ᾿το´ς; ∆ιοτι η ΑΥ διφθογγος ψιλουται. Και μετα της ΟΥ α᾿ρνη σεως,
ου᾿χ ου῾´τως. Και πως γινεται ου᾿χ ου῾´τως; Κατα πλεο νασμον του Χ. ∆ιατι πλεοναζει
το Χ; ∆ια την χασμω διαν. Και τι εστι χασμωδια;Ἀλλεπαλληλα φωνηεντα. Και διατι
ου᾿κ επλεονασε το Κ α᾿λλα το Χ; ∆ιοτι η ΟΥ α᾿´ρνησις συντιθεμενη μεθ' ετερας λεξεως
της α᾿πο` φωνηεντος α᾿ρχομενης ψιλ αυ᾿τηι πλεοναζει, ου᾿κ ε᾿´ρχομαι, ου᾿κ ε᾿´στιν,
ου᾿κ επορευθη, ου᾿κ εμον το αργυριον. ὩΣΕῚ επιρρημα παραβολης και σχηματος
συνθετου. Και ποθεν συνετεθη;Ἐκ της ως παραβολης και του ει᾿ συν δεσμου, ε᾿ξ ου῾῀
και γραφεται δια της ΕΙ διφθογγου, ω῾´σπερ και το οιονει· οι δε λεγουσιν ε᾿πι´ρρημα
παρελκον, ο γαρ ει᾿ συνδεσμος παρελκει. Το ΕΙ ποιου συνδεσμου; Συναπτικου.
∆ιορισον. Συναπτικοι ει᾿σιν, οι υ῾´παρξιν μεν ου᾿ δηλουσι, σημαινουσι δε ακολουθιαν·
ει᾿σι δε οι῾´δε, ει᾿, ει᾿´περ. Το ΣΕΙ διφθογγος, διατι;Ἡ δια του Ι ε᾿πε´κτασις διφθογγον
ου᾿κ ε᾿´χει, ωδι, δευρι, νυνι, ε᾿νθαδι, ουτοσι, ε᾿κεινοσι, πλην του ωσπερει, και ωσανει,
και οιονει, και ωσει. Τουτοις συνεξηκο λουθησε και το καθαπερει. ΧΝΟΥ͂Σ ο᾿´νομα
απλουν, παραγωγον, ρηματικον. Και ποθεν γινεται; Παρα το χεω, χοος χους, και
πλεονασμωι του Ν χνους. Χεω το ΧΕ ψιλον, διατι; Τα δια του ΕΩ ρηματα δισυλλαβα
δυναμενα ε᾿πι` δευτερου και τριτου προσωπου συναιρεσιν δεξασθαι, δια του Ε ψιλου
γραφονται, οι῾῀ον χεω χεεις χεις, ρεω ρεεις ρεις. Χεω, και ο μελλων χευσω. ∆ιατι 56
πλεοναζει το Υ; Τα γαρ ει᾿ς Ω καθαρα ληγοντα ρηματα δισυλλαβα τωι Ε
26
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

παραληγομενα δυναμενα ε᾿πι` δευτερου και τρι του προσωπου συναιρεσιν δεξασθαι,
πλεοναζει το Υ κατα τον μελλοντα, ρεω ρεεις ρεις (ρευσω), πλεω πλεεις πλεις
πλευσω, ου῾´τως ου᾿῀ν και χεω χεεις χεις χευσω. ∆ιατι τα πρωτα προσωπα ου᾿
συναιρειται; ∆ιοτι ου᾿δε´ποτε ρημα οριστικον ει᾿ς Ω ληγον, μονοσυλλαβον ευρισκεται
ε᾿ν χρησει, χωρις ει᾿ μη ευρεθηι δευτερας συζυγιας των περισπωμενων, οι῾῀ον ζω,
θλω, πλω. Προσκειται οριστικον δια το εαν δω, εαν θω υπο τακτικον. Ει᾿ς το ΧΝΟΥ͂Σ
περισπωμενον διατι; Τα ει᾿ς ΟΥ͂Σ απλα περισπαται, βους, χρους, πλους, φλους· και
πασα συναιρεσις ε᾿ξ οξειας και βαρειας περισπωμενη τιθεται. ἘΚΡΊΠΤΕΙ συζυγιας αʹ
των βαρυτονων, ει᾿´δους παρα γωγου, ει᾿´δους των παραγωγων ρηματικου. Ποθεν
γινεται; Παρα το ρεπω, και πλεονασμωι του Τ και τροπηι του Ε ει᾿ς Ι ριπτω. Και διατι
τρεπεται το Ε ει᾿ς Ι; Το γαρ Ε, ει᾿ πλεονασει συμφωνον, τρεπεται ει᾿ς Ι, οι῾῀ον ε᾿´χω
ι᾿´σχω, μενω μιμνω, πεκω πικρος, τεκω τικτω, ου῾´τω και ρεπω ριπτω.Ῥεπω το Ε
ψιλον, διατι; Τα δια του ΕΠΩ ρηματα δια του Ε ψιλου γραφεται, ει᾿´τε δισυλλαβα
ει᾿´η, ει᾿´τε υπερ δυο συλλαβας· οι῾῀ον, σκεπω, βλεπω, ε᾿´πω, τρεπω, ρεπω. Και
α᾿´λλως· τα ε᾿´χοντα το Ε ε᾿γκειμενον ε᾿ν τοις ρημασι· και που ε᾿´χει α᾿ντι
παρακειμενον το Ο ε᾿ν τηι ροπηι. Το ΡΙ Ι διατι; Τα ει᾿ς ΠΤΩ ληγοντα ρηματα ενι
φωνηεντι παραληγονται, πλην του φιλαλειπτω, α᾿νερειπτω, ε᾿ξ ου῾῀ και το
ανηρειψαντο. Ευ῾´ρηται και περισπωμενον ριπω, ε᾿ξ ου῾῀ και το [πς. 83, 10.] "ε᾿ξελε
ξατο παραριπτεισθαι ε᾿ν τωι οι᾿´κωι." ἌΝΕΜΟΣ, ο᾿´νομα α᾿ρσενικον, ει᾿´δους
παραγωγου. Και ποθεν γινεται; Παρα το α᾿´ω, το πνεω, και πλεονασμωι του Ν,
α᾿´νεμος, η᾿` παρα το νεμω, το μεριζω, νεμος, και μετα του στερητικου Α, α᾿´νεμος, ο῾`ν
ου᾿δεις δυναται μερισαι. Και ει᾿ς το Α ψιλον διατι; Το Λ προ του Ν ψιλουται, α᾿νι´α,
α᾿´νεμος. Το ανυωἈττικοι δασυνουσιν.Ὁ ΝΕ ψιλον. ∆ιατι; Τα 57 δια του ΕΜΟΣ
βαρυτονα υπερ δυο συλλαβας απλα δια του Ε ψιλου γραφεται, οι῾῀ον πολεμος,
η᾿´ρεμος, ε᾿´χεμος, τηλεμος, α᾿´νεμος. ∆ιατι ει᾿῀πεν απλα; ∆ιοτι τα παρα το ρημα
(αι῾῀μα) συγκειμενα δια της ΑΙ διφθογγου γραφεται, οι῾῀ον πολυαιμος, α᾿´νεμος
(α᾿´ναιμος), ο μη ε᾿´χων αι῾῀μα· και τα παρ' αυ᾿τοις προ παροξυτονα· τα ει᾿ς ΜΟΣ υπερ
δυο συλλαβας τωι Ε παραλη γοντα προπαροξυτονα, οι῾῀ον πολεμος, η᾿´ρεμος, και τα
ο῾´μοια· το μεντοι θελημος ο᾿ξυ´νεται· ε᾿στι δε θελημος και τροπηι του Η ει᾿ς Ε
θελεμος. ΠΡΌΣΩΠΟΝ, ο᾿´νομα παρωνυμον, ου᾿δε´τερον και παραγωγον. Και ποθεν
γινεται; Παρα το ω᾿`ψ, ω᾿πο`ς, ο῾` σημαινει τον ο᾿φθαλμον, ω᾿`ψ, και μετα της προς
προθεσεως προσωπον το προ την ω᾿῀πα ο᾿´ν. Το ΣΩ μεγαλωι δια τι; Τα παρα τον ω᾿῀πα
συγκειμενα δια του Ω μεγαλου γραφεται, οι῾῀ον προσ ωπον, μετωπον, ε᾿νω´πιον,
καλλωπισμος, βλοσυρωπος, α᾿γριω πος, σκυθρωπος, φαιδρωπος, α᾿´νθρωπος, και τα
ο῾´μοια, πλην του χαροπος, μαστροπος, χυδροπος, ε᾿χθροδοπος. Το ω᾿`ψ σημαινει
τρια, το προσωπον, και τον ο᾿φθαλμον, και το κυριον ο᾿´νομα, τον της Ευ᾿ρυκλειας
πατερα. Και δια του Ο μικρου σημαινει την φωνην, ο῾` γινεται παρα το ε᾿´πω το λεγω,
ο μελλων ε᾿´ψω, και αποβοληι του Ω ε᾿´ψ, και τροπηι του Ε ει᾿ς Ο ο᾿´ψ· και κλινεται δια
του Π, ε᾿ξ ου῾῀ και το α᾿κουουσαι ο᾿´πα α᾿ρνων και α᾿μειβομεναι ε᾿πι` καληι. Ἔστι δε
του γενους θηλυκου· εαν σημαινηι τον ο᾿φθαλμον, γενους ε᾿στι θηλυκου, και
κλινεται της ω᾿πο´ς. Τα ει᾿ς Ψ λη γοντα μονοσυλλαβα δια του Π κλινονται, πλην του
λιψ λιβος, και νιψ νιφος, και φλεψ φλεβος, και φαψ φαβος· (ε᾿´στι δε ει᾿῀δος
ο᾿ρνεου.) Ει᾿ δε σημαινει το προσωπον, ποιου γενους ε᾿στι; Θηλυκου, και κλινεται
ομοιως της ω᾿πο´ς· ει᾿ δε σημαινει το κυριον ο᾿´νομα, γενους ε᾿στιν α᾿ρσενικου, και
κλινεται τουὮπος, ο῾´τι ηὮπος προς α᾿ντιδιαστολην του οφθαλμου εβαρυνθη.Ὢψ
διατι οξυνεται; Τα απο μελλοντων δισυλ λαβων κατα αποβολην του Ω γινομενα
ο᾿ξυ´νονται, οι῾῀ον κλειω 58 κλεισω κλεις· ου῾´τως ου᾿῀ν και ο᾿´πτω ο᾿´ψω ο᾿´ψ.Ὄπτω
το Ο μικρον, διατι; Το Ο ει᾿´τε κατ' α᾿ρχην λεξεως ει᾿´τε κατα το μεσον ε᾿´χον μεθ'
εαυτου δυο συμφωνα ε᾿ν απληι και ακινητωι λεξει δια του Ο μικρου γραφονται, οι῾῀ον
27
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

ο᾿´πτω, ο᾿ρθος, κοιλος, μορφη, και τα ο῾´μοια. Και α᾿´λλως· τα απο του Ο α᾿ρχομενα
ρηματα δια του Ο μικρου γραφεται, πλην του ω᾿´θω, ω᾿φε´λω, ω᾿χριω, ω᾿ρυ´ω,
ω᾿δυ´νω, ωραΐζω, ω᾿ρακιω, ω᾿στιζω, και ωνω, το αγοραζω. Προσωπον διατι
προπαροξυνεται; Παν ου᾿δε´τερον ει᾿ς ΟΝ ληγον προ του ΟΝ συμφωνον ει᾿´τε απλουν,
ει᾿´τε συνθετον, ει᾿´τε υπερ δυο συλλαβας υπαρχει, προπαροξυνεται, οι῾῀ον
στρατοπεδον, ε᾿´νεδρον, προσωπον, και τα ο῾´μοια· υπεσταλ μενων των κατα
μεταβολης γενους ει᾿ρημενων και των ει᾿ς Ρ και των ει᾿ς Η περατουμενων. ΓΗ͂ ποθεν
γινεται; Παρα το γεα κατα συναιρεσιν του Ε και Α ει᾿ς η, γη· το δε γεα παρα το γω, το
χωρω, η παντας χωρουσα.Ἐκ δε του γη γινεται γαια, δια διφθογγου, διοτι τα δια του
ΑΙΑ θηλυκα απο των ει᾿ς Α και Η παραγο μενα δια της ΑΙ διφθογγου γραφεται, οι῾῀ον
α᾿να´γκη α᾿ναγκαια, σεληνη σεληναια, α῾´μαξα αμαξαια· ου῾´τως ου᾿῀ν και γη, γαια. Οι
δε φασιν, ο῾´τι ου᾿κ απο του γη το ΓΑΙΑ δια διφθογγου γραφεται, α᾿λλ' α᾿πο` του γαιω,
το γαυριω· τα γαρ α᾿πο` κρασεως ε᾿´χοντα το Η ου᾿ ποιουσι, φασι, παραγωγην δια του
ΑΙΑ. Το γω ποσα σημαινει; ∆υο· γω το χωρω, ε᾿ξ ου῾῀ και γη, η παντας χωρουσα· γω
το γανω, ε᾿ξ ου῾῀ και γυνη· γω το λαμβανω και δεχομαι, ε᾿ξ ου῾῀ και γαστηρ· γω το
φωνω, ε᾿ξ ου῾῀ και ηυ᾿´σε δε διαπρυσιον ∆αναοισι γεγωνως. Ἡ γη η ευ᾿θεια των
δεικτ. (την ευ᾿θειαν των δυι¨κω῀ν) ου᾿κ ε᾿´χει, διατι; Μαχεται η κλισις του Ο
(ο᾿νο´ματος) της φυσεως μη α᾿παιτουσης. ∆ΙᾺ ΤΟΥ͂ΤΟ δεικτικη αντωνυμια, η᾿` μαλλον
ε᾿πιρρηματικη δεικτικη, η᾿` συνδεσμος αι᾿τιολογικος. Γινεται δε εκ της δια προθεσεως
και της τουτο α᾿ντωνυμιας. ἈΝΑΣΤΉΣΟΝΤΑΙ, μερους λογου ε᾿στι ρηματος,
ε᾿γκλισεως 59 οριστικης, διαθεσεως παθητικης, χρονου μεσου μελλοντος πρω του,
προσωπου τριτου των πληθυντικων· το θεμα ι῾´στημι,(?) και εξ αυ᾿του ι῾´στημι, και ο
μελλων στησω, και ο μεσος μελλων στησομαι· το τριτον των πληθυντικων
στησονται, και μετα της α᾿να` προθεσεως, α᾿ναστησονται. ἘΝ ΚΡΊΣΕΙ, ε᾿ν προθεσις,
κρισει ο᾿´νομα, γενους θηλυκου, ει᾿´δους παραγωγου. Ποιου ει᾿´δους; Των
παραγωγων ρημα τικου. Ποθεν γινεται; Παρα το κρινω, συζυγιας εʹ των βαρυτονων.
Το ΚΡΙ μακρον, διατι;Ἀει γαρ η εʹ συζυγια των βαρυ τονων ε᾿πι` του ενεστωτος
μακρον(ωι) θελει παραληγεσθαι φυσει η᾿` θεσει, ο῾´θεν α᾿ναλογωτερον ε᾿στι το νειμω
και σπειρω. Το ΚΡΙ Ι διατι;Ἐκ του κρινω. Τα δια του ΊΝΩ ρηματα δια του Ι γραφεται,
οι῾῀ον πινω, σινω, και τα ο῾´μοια, πλην του στεινω, θεινω, κτεινω, γεινω· τα δε υπερ
δυο συλλαβας δια διφθογγου, οι῾῀ον φαεινω, α᾿λεεινω, ε᾿ρεεινω, πλην του ορινω,
ω᾿δι´νω, συγκρινω, και τα παρ' αυ᾿του. Κρινω, και ο μελλων κρινω· το ΚΡΙ βραχυ· η
δε πεμπτη τα αμεταβολα τηρει μετα συστολης της παραληγουσης και περισπωμενου
τονου. Ὁ παρακειμενος κεκρικα. ∆ιατι αποβαλλει το Ν; ∆ιοτι τα ει᾿ς ΝΩ δισυλλαβα
ενι φωνηεντι παραληγομενα α᾿ποβαλ λουσι το Ν κατα τον παρακειμενον, οι῾῀ον,
κεκρικα, πεπλυκα· ευρεθη δε και το κεκερδακα· κατα δε ποιητας προσλαμβανει
αυ᾿το`, ως το[ ∴Il. .♣γ 360
].ο δ' ε᾿κλινθη (και) α᾿λευατο κηρα μελαιναν̣ και
διακρινθημεναι η᾿´δη· ο παθητικος κεκριμαι κεκρισαι, και εξ αυ᾿του κρισις. Το ΣΙΣ, Ι,
διατι; Τα ει᾿ς ΙΣ θηλυκα δια του Ι γραφεται, οι῾῀ον λεξις, Θετις, και τα ο῾´μοια, πλην
του κλεις και αντηρεις. Και διατι το κλεις διφθογγον γραφεται; ∆ιοτι τα δια του ΙΩ
ρηματα μη παρ' ε᾿νεστωτος η᾿` μελλοντος παρηγμενα, μη δε ε᾿´χοντα α᾿πο`
πλεονασμου το Ι, μη δε αντιπαρακειμενον το Ο, δια του Ι γραφεται· μη παρ'
ε᾿νεστωτα(ος) η᾿` μελλοντα(ος) παρηγμενα ει᾿῀πε, δια το ο᾿´ψω ο᾿ψειω, και βρωσω
βρωσειω· μη 60 δε ε᾿´χοντα α᾿πο` πλεονασμου το Ι, δια το σεω σειω· μη δε ε᾿´χοντα
α᾿ντιπαρακειμενον το Ο, δια το κλειω κλοιος, και το "α᾿῀ρον α᾿π' ε᾿μου τον κλοιον."
Το δε αντηρεις ποθεν γινεται; Παρα το ερειδω, το επιστηριζω, ο μελλων ε᾿ρεισω και
αποβοληι ε᾿´ρεις, και μετα τηςἈΝΤῚ προθεσεως α᾿ντιερεις, και εν συγκοπηι και τροπηι
του Ε ει᾿ς Η α᾿ντηρεις α᾿ντηριδος δια του Ι, ως α᾿πο` του αντηρις ο᾿ξυτονου ευ᾿θειας,
κρημνη σεαυτην ε᾿κ μεσης α᾿ντηριδος· ε᾿´στι δε σεσημειωμενη η γενικη αυ῾´τη, μη
28
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

φυλαξασα μητε τον τονον μητε την γραφην της ευ᾿θειας. Το ΣΙΣ βραχυ, διατι; Τα ει᾿ς
ΑΣ βαρυτονα, ει᾿´τε α᾿ρσενικα, ει᾿´τε θηλυκα, συστελλει το Ι, ε᾿´ρις, Θετις, μηνις.Ἡ
κρισις πως κλινεται; Της κρισιος.Ὁ κανων· τα απο του παθητικου παρακειμενου
δευτερου προσωπου γινομενα ο᾿νο´ματα ει᾿ς ΙΣ δια καθαρου του ΟΣ κλινονται,
αι᾿´νεσις αι᾿νε´σιος, και αι᾿νε´σεωςἈττικως· γνωσις γνωσιος, και γνωσεωςἈττικως·
κρισις κρισιος, και κρισεως Ἀττικως.Ὁ κανων·Ἀττικοι δε της γενικης ταυτης
τρεπουσι το Ο ει᾿ς Ω, και τα παραληκτικα των φωνηεντων ει᾿ς Ε μεταβαλλουσι.
∆ΊΚΑΙΟΣ, ο᾿´νομα απλουν, παραγωγου, παρωνυμου, σχη ματος απλου. Ποθεν γινεται;
Παρα το δικη· το δε δικη παρα το διχω το διχαζω.Ἐτυμολογειται δε παρα το δυο
ε᾿´χειν· η γαρ δικη τα δυο μερη διΐστησι. Τι διαφερει παρα γωγη ετυμολογιας;
∆ιαφερει, ο῾´τι η μεν παραγωγη κατα την α᾿ρχην μονην θεωρειται της λεξεως, η δε
ετυμολογια και κατα την α᾿ρχην και κατα το τελος. Το ∆Ι Ι, διατι;Ἐκ του δικη. Και
εκεινο διατι; Τα ει᾿ς ΚΗ θηλυκα ενι φωνηεντι παρα ληγοντα(ηγεται), οι῾῀ον θηκη,
δικη, νικη, πλην του αναγκη κυ̣ (Ευ᾿νεικη κυριου) ε᾿ρεικη (φυτον,) νεικη. Και
α᾿´λλως· τα ε᾿´χοντα α᾿ναφαινομενον το Υ δια του Ι γραφεται, οι῾῀ονἈφροδυτη
Ἀφροδιτη, μυσος μισος, ου῾´τως ου᾿῀ν και δυκη δικη.Ἐκ δε του δικη γινεται δικαιος.
Το ΚΑΙ διφθογγον διατι; Τα α᾿πο` των ει᾿ς Α και ει᾿ς Η θηλυκα, δια του ΑΙΟΣ γινομενα
ο᾿νο´ ματα, ει᾿ ε᾿´χοι την πρωτην συλλαβην δια του Ι συνεσταλ μενην,
προπαροξυνεται, οι῾῀ον βιαιος, δικαιος· τα δε μη ου῾´τως
61 ε᾿´χοντα
προπερισπωνται, οι῾῀ον Θηβαιος, κρηναιος, και τα ο῾´μοια. ὍΤΙ συνδεσμος
αι᾿τιολογικος. Τι διαφερει οὍΤΙ του γαρ; ∆ιαφερει, ο῾´τι ο μενὍΤΙ προταττεται, ως το
"ὍΤΙ μεν η᾿παιδευτησας, ε᾿τυπτηθην·" ο δε ΓᾺΡ υποταττεται, ως το "ε᾿τυπτηθης,
η᾿παιδευτησας γαρ." ΓΙΝΏΣΚΕΙ, ρημα οριστικον ε᾿νεργητικον, απλουν, παρα γωγον,
συζυγιας δευτερας των βαρυτονων. Και ποθεν γινεται; Παρα το νοω, ο μελλων
νοησω, και κρασει του Ο και Η ει᾿ς Ω μεγα, νωσω, ως ο᾿γδοηκοντα ο᾿γδωκοντα, και
πλεο νασμωι του Κ, νωσκω, ως ο᾿λω῀ ολεσω ο᾿λε´σκω· και μεταγονται τα τοιαυτα ε᾿ν
ενεστωτι, διοτι το Κ ου᾿κ ε᾿´στι χαρακτηριστικον βαρυτονου μελλοντος· βαρυτονου
δε δια το πλακω ει᾿῀πε, και πλεονασμωι του Γ, και κατα αναδιπλασιασμον γιγνωσκω,
και α᾿ποβοληι του δευτερου Γ γινωσκω γιγνωσκω. Και ο μελλων; Ου᾿κ ε᾿´χει. ∆ιατι; Τα
ει᾿ς ΚΩ ληγοντα ρηματα μελλοντας ου᾿κ ε᾿´χουσι, πλην του θνησκω θνηξω, και
αλυσκω α᾿λυ´ξω· το γαρ διδαξω ου᾿κ απο του διδασκω, α᾿λλ' α᾿πο` του διδαχω, α᾿φ'
ου῾῀ και διδαχη· α᾿λλ' ου᾿δε` τα δια του ΑΝΩ βαρυ τονα, οι῾῀ον, μανθανω, λαμβανω,
ου᾿δε` δια του ΕΊΝΩ, οι῾῀ον φαεινω, α᾿λεεινω, ει᾿´νω (το καλυπτω,) ου᾿δε` τα δια του
ΕΙΩ παρ' ε᾿νεστωτα(ος) η᾿` μελλοντα(ος) παρηγμενα, οι῾῀ον ο᾿ψειω, βρωσειω, θειω,
πλην του κλειω· ταυτα δε απο μεν ε᾿νεστωτος γινομενα ε᾿´χουσι και παρακειμενον,
οι῾῀ον τελω τελειω, ε᾿ξ ου῾῀ και το ∆ιος δ' ε᾿τελειετο βουλη. α᾿πο` δε μελλοντος
μονου ε᾿νεστ. (μονον ε᾿νεστωτα,) οι῾῀ον βρωσω βρωσειω, ο῾´θεν σεσημειωται το
ω᾿´ψεον α᾿πο` του οψειω. Και τα μεν α᾿πο` μελλοντων γινομενα, σημ. το επιθυμιαν
ε᾿´χω πληρωσαι, ως το βρωσειω το επιθυμιαν ε᾿´χω φαγειν· τα δε απο ενεστωτος την
αυ᾿τη`ν ε᾿´χουσι σημασιαν τοις πρω τοτυποις· και τα δια του ΕΘΩ μελλοντας ου᾿κ
ε᾿´χουσιν, ως το τελεθω, φλεγεθω, ε᾿ρε´θω, ο῾` σημαινει το ερεθιζω, και δια του ΆΘΩ,
ως το κυαθω, και δια του ΥΘΩ, ως το μινυθω, και τα ει᾿ς ΘΩ μετ' ε᾿πιπλοκης
συμφωνου, ως το ερεχθω, α᾿´χθω, και τα ει᾿ς ΒΩ, τωι Ε παραληγομενα, η᾿` μονωι η᾿`
μετα συμφωνου, ως 62 το σεβω, φερβω, ρεμβω, και τα ει᾿ς ΝΩ μετα του Ε παρα
ληγομενα, ως το θενω, πενω, στενω· το γαρ μενω ως α᾿πο` παρακειμενου ε᾿´χει την
κλισιν· και τα ει᾿ς ΜΝΩ, οι῾῀ον μιμνω, καμνω, τεμνω, και το νεμω, δεμω, βρεμω· η
γαρ παραγωγη αυ᾿τω῀ν ως α᾿πο` περισπωμενων· και τα ε᾿´χοντα ε᾿πι` της εʹ συζυ γιας
των βαρυτονων την πρωτην συλλαβην δεδιπλασια σμενην και ληγουσαν ει᾿ς
αμεταβολον, οι῾῀ον καρκαιρω, μερ μυρω, και τα ει᾿ς Ω ληγοντα ρηματα ε᾿´χοντα κατ'
29
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

ε᾿πιπλοκην δυο συμφωνα, ω῾῀ν το δευτερον ε᾿στιν α᾿μεταβολον, οι῾῀ον μεμ βλω,
ο᾿´φλω, ε᾿´γρω, δακνω, και τα ει᾿ς Ω καθαρα τηι ΕΙ δι φθογγω καταληγοντα, οι῾῀ον
αγειω, ο᾿πειω, και δια του ΥΩ υπερ δυο συλλαβας ποιουντα παραγωγα ει᾿ς ΜΙ, οι῾῀ον
πηγνυω πηγνυμι, ζευγνυω ζευγνυμι, και ταἈττικα βαρυνθεντα, οι῾῀ον α᾿λε´ξω,
αυ᾿´ξω, και τα ποιητικα, ως το ο᾿´σσω ε᾿κ του ο᾿´πτω, και λευσσω ε᾿κ του βλεπω, και
πεσσω ε᾿κ του πεπτω, και τα μετα γομενα α᾿πο` μελλοντων ει᾿ς ενεστωτα, ως το
ο᾿´ρσω· ο᾿´ρσεο Λαομεδον παθη (Λαομεδοντιαδη). α᾿´ξω, α᾿´ζεται δε περιαμοιβιην
(Ἄξετε δε Πριαμοιο βιην), και τα ει᾿ς ∆Ω, ει᾿ ε᾿´χει προ του ∆ το Ν η᾿` το Λ, ως το
σπενδω, κυλινδω, μελδω, ει᾿´δω (ε῾´λδω)· ταυτα παντα α᾿´χρι του παρατατικου
κλινεται.
ἈΠΟΛΕΙ͂ΤΑΙ ρημα οριστικον, διαθεσεως μεσης, σχηματος συνθετου. Και
ποθεν συγκειται;Ἐκ της α᾿πο` και του ο᾿´λλω ρηματος, α᾿πο´λλω, και ο μελλων
α᾿πολω· ο μεσος μελλων, α᾿πολουμαι, το δευτερον α᾿ποληι, το τριτον α᾿πολειται· η᾿`
ε᾿κ του απολω συζυγιας αʹ των περισπωμενων· ε᾿πι` του μελ λοντος ε᾿´χει το Η η᾿` το
Ε, νοησω, τελεσω· και ω᾿´φειλεν ε᾿´χειν το Η και μη το Ε· τα δε μηδεν ε᾿κ τουτων
ε᾿´χοντα, παραλη γομενα δε το Ε η᾿` το Ω, δια του Ε ε᾿´χουσι τον μελλοντα, οι῾῀ον
τελεω τελεσω, ο᾿λω῀ ολεσω. Το ΛΕΙ διφθογγον. ∆ιατι; Τα ει᾿ς ΜΑΙ και ΤΑΙ τα ι᾿´σα
φωνηεντα θελουσιν ε᾿´χειν κατα την παραληγουσαν, ου᾿ μην α᾿λλα και τα ει᾿ς ΜΗΝ
και τα ει᾿ς ΤΟ. Και α᾿´λλως· κλισιν δε ε᾿´χει ομοιως τοις ε᾿νεστωσι παθητι κοις του
ποιουμαι. 63 {1ΨΑΛΜΟΣ Βʹ.}1 ∆ΕΎΤΕΡΟΣ. Μερος λογου ε᾿στιν ο᾿νο´ματος, ει᾿´δους
παρα γωγου, των δε κατα σημασιαν τακτικων. Και ποθεν γινεται; Παρα το δευω, το
λειπω, οιονει ο λειπομενος του πρωτου, η᾿` παρα το συνδεδεσθαι ετερωι α᾿ριθμωι. Το
ΤΕ ψιλον, διατι; Καθολου τα δια του ΤΕΡΟΣ ο᾿νο´ματα, ει᾿´τε ο᾿ξυ´τονα ει᾿´τε βα
ρυτονα, δια του Ε ψιλου γραφεται, οι῾῀ον σοφωτερος, δεξιω τερος, εκατερος,
δευτερος, και ει᾿´ τι ο῾´μοιον. ∆ιατι βαρυ νεται; Τα δια του ΤΕΡΟΣ τρισυλλαβα, ει᾿
ε᾿´χει την α᾿´ρχουσαν μακραν, βαρυνεται, οι῾῀ον φερτερος, βελτερος, ι᾿´κτερος, και τα
ο῾´μοια. Το καρτερος ο᾿ξυ´νεται(υτονον) ου᾿ μαχεται· α᾿πο` του κρατερος γεγονε καθ'
υπερβιβασμον του Ρ. ἽΝΑ συνδεσμος αι᾿τιολογικος. ∆ιορισον. Αι᾿τιολογικοι δε ει᾿σιν,
ο῾´σοι ε᾿π' α᾿ποδοσει αι᾿τι´ας ε῾´νεκα παραλαμβανονται. Ει᾿σι` δε οι῾´δε, ι῾´να, ο᾿´φρα,
ο῾´πως, ε῾´νεκα. Ει᾿ς Ι δασειαν, διατι; Οι συνδεσμοι παντες ψιλουνται, πλην των
αι᾿τιολογικων· οι γαρ αι᾿τιολογικοι δασυνονται, πλην του ο᾿´φρα. Το ΝΑ βραχυ, διατι;
Και βραχυ κατα ληκτουσι πλην του ο῾´πως. Το Ι Ι διατι; Πας συνδεσμος αι᾿τιολογικος
βραχειαι θελει παραληγεσθαι, πλην του ο᾿´φρα· α᾿λλα και αυ᾿το` κατα την κοινην
διαλεκτον βραχειαι παρα ληγεται.Ἵνα διατι βαρυνεται; Πας συνδεσμος υπερ μιαν
συλλαβην ει᾿ς Α ληγων βαρυνεται, οι῾῀ον α᾿´ρα, ο᾿´φρα· ου῾´τως ου᾿῀ν και ι῾´να.
Σεσημειωται ο αλλα συνδεσμος συμπλεκτικος. ∆ιατι το ι῾´να συνεσταλμενας ε᾿´χει
α᾿μφοτερας τας συλλαβας; Την μεν πρωτην συνεσταλμενην ε᾿´χει κατα τον κανονα
τον λεγοντα, ο῾´τι το Ι προ του Ν μη κατα κλισιν ο᾿`ν ρηματικην ε᾿κτεινεται,
οι῾῀ονἼναχος, ι᾿νι´ον· σεσημειωται το ι῾´να συνε σταλμενον ε᾿´χον το Ι ει᾿´τε ε᾿πι` του
συνδεσμου ει᾿´τε ε᾿πι` του επιρρηματος· την δε δευτεραν κατα τον κανονα τον λε
γοντα, ο῾´τι πας συνδεσμος ει᾿ς διχρονον ληγων συστελλεται, οι῾῀ον α᾿´ρα, κα᾿῀τα,
α᾿λλα· ο δεἊΝ, ο῾´τε ε᾿στιν ε᾿κ του εαν, α᾿να γκαιως ε᾿κτεινεται. 64 Το ι῾´να ποσα
σημαινει; δʹ· τον συνδεσμον, ως το ι῾´να γνωωσι και οι῾´δε· την δυναμιν, ως το ι῾´να
κρατουντος ω᾿´λεσε θυμοφθορου· το νευρον, ως το,[ Il. .♣ρ 522
].ι᾿῀να ταμη δια
πασαν. και αντι του ο῾´που, ως το, ι῾´να γαρ σφιν ε᾿πε´φραδον α᾿γοραασθαι. ΤῚ μερος
λογου ε᾿στιν, ο᾿νο´ματος ε᾿ρωτηματικου, γενους ου᾿δετερου· το αρσενικον τις. Και
ποθεν γινεται; Πρωτο τυπον ε᾿στι, και παραγωγην ου᾿κ ε᾿´χει. Το τις βραχυ, διατι;
Παν ο᾿´νομα μονοσυλλαβον μακροκαταληκτικον ε᾿στι φυσει η᾿` θεσει, πλην του τις·
διοτι τα ει᾿ς Σ ληγοντα μετα διχρονου α᾿ποβοληι του Σ το ου᾿δε´τερον ποιουντα
30
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

συνεσταλμενον ε᾿´χει το διχρονον, οι῾῀ον μεγας μεγα, βραχυς βραχυ, τις τι. Τις ποιου
ει᾿´δους των υποπεπτωκοτων τωι ονοματι;Ἐρωτηματικου. ∆ιορισον.Ἐρωτηματικον
δε εστιν, ο῾` και πευ στικον καλειται, το κατ' ε᾿ρω´τησιν λεγομενον, οι῾῀ον, τις, ποιος,
ποσος, πηλικος. Τι διαφερει πευσις ε᾿ρωτησεως; ∆ιαφερει, ο῾´τι η μεν ε᾿ρω´τησις α᾿πο`
του ερωτωντος ε᾿στι μονου· ικανον γαρ προς την ε᾿ρω´τησιν ε᾿πινευσαι μονον η᾿`
α᾿νανευσαι, οι῾῀ον ε᾿´πραξας, ε᾿νο´ησας· η δε πευσις α῾´μα τηι φωνηι και την α᾿πο´κρισιν
θελει λαμβανειν, οι῾῀ον τις, που, πη, ποθεν, πως. Και α᾿´λλως· ο῾´τι η μεν ε᾿ρω´τησις
ε᾿ν παντι μερει του λογου ευρισκεται, οι῾῀ον "ε᾿´γραψας Σωκρατει τι·" "Τις α᾿ναγι
νωσκει;Ἐγω·" η δε προθεσις (πευσις) ε᾿ν τοις ο᾿νο´μασι και τοις ε᾿πιρρημασι μονον
ευρισκεται η᾿` το ναι η᾿` το ου᾿´. Ποσαι λεξεις ο᾿νοματικαι, πευσματικαι,
ε᾿ρωτηματικαι; θʹ. Πως, και κατα ποσους τροπους διαφερει το τις των λοιπων
πευστικων των ο᾿νοματικων; Κατα τεσσαρας. Πρωτον μεν, ο῾´τι των πευστικων α᾿πο`
του Π α᾿ρχομενων, οι῾῀ον ποιος, ποσος, 65 το τις α᾿πο` του Τ η᾿´ρξατο. Και διατι
η᾿´ρξατο α᾿πο` του Τ; ∆ιοτι αυ᾿τη῀ς της ου᾿σι´ας ε᾿´στι ζητητικον, οι῾῀ον, "τις ε᾿στι;" και
λεγομεν, Σωκρατης, Πλατων· τα δε α᾿´λλα πευστικα των περι την ου᾿σι´αν ε᾿στι
ζητητικα· οι῾῀ον, ποιος, ποιοτης, λευκον η᾿` μελαν· ποσος, ποσοτης, μακρον η᾿`
μικρον, ποστος, ταξεως, οι῾῀ον, πρωτος, δευτερος. ∆ευτερον, ο῾´τι παντων των
πευστικων ει᾿ς ΟΣ ληγοντων, το τις ου᾿ ληγει ει᾿ς ΟΣ, διοτι ε᾿κεινα μεν α᾿πο` του Π
α᾿´ρχονται, το δε τις α᾿πο` του Τ. Ει᾿κο´τως ου᾿῀ν, ως διηλλαξε περι την α᾿´ρχουσαν,
διηλλαξε και περι την παραληγουσαν. Οι μεντοι Αι᾿ολεις τοιος φασι, "τοιοισιν
ο᾿φθαλμοισιν," ως παρα Σαπφοι. Τριτον, ο῾´τι παντων των πευστικων
υπερβαινοντων μονο συλλαβιαν, τουτο μονον ε᾿στι μονοσυλλαβον. Και δια τι τουτο
μονον ε᾿στι μονοσυλλαβον; ∆ιοτι διηλλαξε μονον περι την α᾿´ρχουσαν, ει᾿κο´τως δε
περι την ποσοτητα των συλ λαβων. Τεταρτον, ο῾´τι παντων των ει᾿ς ΙΣ απλων μη
ποιουν των ου᾿δετερου παρασχηματισμον· (τα γαρ συνθετα ποιουσιν, οι῾῀ον
φυγοπολις φυγοπολι·) τουτο μονον απλουν ο᾿`ν ποιει ου᾿δετερου παρασχηματισμον.
∆ιατι; ∆ιοτι πευστικον ε᾿στι, τα δε πευστικα τριγενη εστι. Ποιου ει᾿´δους; Των
υποπεπτωκοτων τωι ονοματι· ε᾿στι μεν και ερωτηματικου, ως ει᾿´ρηται, ε᾿´στι δε και
αοριστου. ∆ιο ρισον.Ἀοριστου δε εστι το τωι ερωτηματικωι εναντιως λεγομενον,
οι῾῀ον, ο῾´στις, οποιος, οποσος. Τι διαφερει το αοριστον του ερωτηματικου; ∆ιαφερει,
ο῾´τι ο μεν ε᾿ρωτων ζητει ορισθηναι τι, η᾿` ο῾ ερωτων ο῾` ε᾿ρωται γινωσκει· το δε
αοριστον α᾿´γνωστον ε᾿στι.Ὁ τις πως κλινεται; Ει᾿ μεν σημαινει ε᾿ρωτηματικον, τινος,
ο τονος ε᾿πι` της παραληγουσης. (Ὁ τονος προς διαφορον σημασιαν ο᾿ξυ´νεται και
βαρυνεται.) Ει᾿ δε σημαινει αοριστον πως κλινεται; Τινος· ο κανων· τα ει᾿ς ΙΣ
ο᾿ξυ´(τονα) μονοσυλλαβα μακροκαταληκτα δια καθαρου του ΟΣ κλινεται, οι῾῀ον, κις
κιος, ο σκωληξ, λις λιος, ο λεων· το δε τις ε᾿ναλλαξαν κατα τον χρονον, ε᾿νη´λλαξε
κατα την κλισιν. Τινος, ο τονος; Αι ει᾿ς ΟΣ δισυλλαβοι γενικαι οξυνεσθαι θελουσιν.Ἡ
αι᾿τιατικη τινα.Ὁ τονος; το τινα παλιν προς 66 την σημασιαν ε᾿´χει τον τονον. Τις,
και η κλητικη; Ου᾿κ ε᾿´χει. Πως γαρ δυνατον τον πυνθανομενον καλεσαι το μη παρον,
α᾿λλα ζητουμενον.Ἡ γενικη των πληθυντικων, τινων. Ὁ τονος; Αι ει᾿ς ΕΣ
δισυλλαβοι ευ᾿θειαι πληθυντικων περισπωσι τας γενικας, μηνων, χηνων, γραων.
Σεση μειωται θʹ· τινων, παντων, Τρωων. Και διατι· σεσημει ωται ζητει ει᾿ς τον
παντων.Ὅ τις και το θηλυκον η῾´ τις. ∆ιατι ομοφωνει τα θηλυκα τοις α᾿ρσενικοις; Τα
γαρ ομο φωνησαντα θηλυκα τοις α᾿ρσενικοις και την αυ᾿τη`ν κλισιν ε᾿πι δεχονται,
οι῾῀ον ο ευ᾿φυης του ευ᾿φυους, η ευ᾿φυης της ευ᾿φυους. Το ου᾿δε´τερον το τι.Ὅτι παν
ου᾿δε´τερον α᾿ρσενικωι παρεσχη-ματισμενον, ει᾿ μεν ι᾿σοσυλλαβως κλινοιτο, τηι
αι᾿τιατικηι του α᾿ρσενικου ομοφωνει, ει᾿ δε περιττοσυλλαβως, τηι κλητικηι· του μεντοι
τις η κλητικη ει᾿ και απελειψε δια σημασιαν, α᾿λλ' ου᾿῀ν το ου᾿δε´τερον ως α᾿πο` της
κλητικης κανονιζεται. Το ι῾´να και το τι συντιθεμενον γινεται ε᾿πι´ρρημα, και
31
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

ερωτησεως. Ἰστεον δε, ο῾´τι ο ι῾´να συνδεσμος υποτασσει· εαν δε το τι προσελθηι
μεταγετ' ει᾿ς παρωχημενην οριστικ., και λυεται η υποταγη. ἘΦΡΎΑΞΑΝ, μερος λογου
ε᾿στι ρηματος, χρονου α᾿οριστου. Το θεμα πως ε᾿στι; Φρυασσω. Και ποθεν γινεται;
Παρα το οφρυς ο᾿φρυος, ο᾿φρυασσω, και αποβοληι του Ο φρυασσω. Το δε οφρυς ποθεν
γινεται; Παρα το φερω, φορυς, και εν υπερβιβασμωι οφρυς· η᾿` παρα το ω᾿`ψ, ω᾿πο`ς,
ο῾` σημαινει τον ο᾿φθαλμον, και του φρουρω το φυλασσω, ω᾿ποφρυς, και εν συγκοπηι
οφρυς, και συστοληι του Ω ει᾿ς Ο, ο την ω᾿῀πα φυλασσων. Ει᾿ς το Ο ψιλον, διατι; Το Ε
Ο προ δασεως ψιλουται, ο᾿´φις, ε᾿´θνος,Ἔφεσος, ο᾿φρυς. ∆ιατι περισπαται; Τα ει᾿ς ΥΣ
μονοσυλλαβα περισπωνται, μυς, συς, δρυς, συναπηνεχθη δε αυ᾿τοις το ιχθυς, α᾿πφυς,
∆ιονυς, ο᾿σφυς, ο᾿[σ]φρυς. Το ΦΡΥΣ μακρον. Τα ει᾿ς ΥΣ ε᾿πι` τελους ε᾿´χοντα τον τονον
και δια καθαρου του ΟΣ κλινομενα μακροκαταληκτει, ε᾿πι` δε της γενικης παλιν
συστελλει αυ᾿το´.Ὀφρυς πως κλινεται; Της ο᾿φρυος.Ὁ κανων· των δε οξυτονων τα
μεν ε᾿´χοντα 67 μακρον το Υ δια καθαρου του ΟΣ κλινεται, οι῾῀ον οι᾿ζυ´ος,Ἐριν νυος.
Το ΦΡΥ ε᾿πι` της γενικης βραχυ, διατι; Τα ει᾿ς ΙΣ ει᾿´τε μονοσυλλαβα, ει᾿´τε υπερ μιαν
συλλαβην μακροκαταληκτα, συστελλουσι το Υ ε᾿πι` της γενικης, οι῾῀ον μυς μυος, συς
συος· συναπηνεχθη δε αυ᾿τοις το ιχθυς, α᾿πφυς, ∆ιονυς, ο᾿σφυς, ο᾿[σ]φρυς. Και διατι
το ιχθυς και οσφυς και οφρυς υπερ μιαν συλ λαβην ο᾿´ντα περισπωνται και (μη)
ο᾿ξυ´νεται, ω῾´σπερ τοἘριννυς και πληθυς;Ἰστεον, ο῾´τι ταυτα μονα περισπωνται,
υπερ μιαν συλλαβην ο᾿´ντα· τα γαρ α᾿´λλα, ει᾿ και μακρον ε᾿´χουσι το Υ, α᾿λλ'
ο᾿ξυ´νονται. Το δε απφυς και ∆ιονυς διατι περισπωνται, οι῾῀ον ο ∆ιονυς του ∆ιονυ, ο
λασυς του λασυ, ο λαρδυς του λαρδυ, ο απφυς του απφυ; Τα δε τοιαυτα μακρον
ε᾿´χουσι το Υ ε᾿πι` της γενικης, διοτι πασα γενικη ισοσυλλαβουσα τηι ι᾿δι´αι ευ᾿θειαι
μακροκαταληκτει.Ἐκ του οφρυς ου᾿῀ν γινεται φρυασσω, ρημα συζυγιας δευτερας
των βαρυτονων. Φρυ ασσω το Α βραχυ· τα δια δυο ΣΣ ε᾿κφερομενα παραγωγα
ρηματα υπερ δυο συλλαβας βαρυτονα, ει᾿ ε᾿´χουσι διχρονον προ τελους, συστελλει
αυ᾿το`, οι῾῀ον α᾿να´σσω, πατασσω, α᾿λ λασσω· χωρις ει᾿ μη απο ονοματος γινωνται, ως
ε᾿´χει το θαλασσα θαλασσω, λυσσα λυσσω, πισσα πισσω. Φρυασσω φρυαξω, ο
αοριστος ε᾿φρυαξα· το τριτον των πληθυντικων ε᾿φρυαξαν.Ὁ κανων· ο῾´σοι δε
αυ᾿τω῀ν ου᾿κ ε᾿´χει την μετοχην ει᾿ς Σ μετ' ο᾿ξειας ε᾿νδεον συστοληι το Γ ε᾿´χουσι του
πρωτου. ἜΘΝΗ πρωτ. ευ᾿θει. των πληθυντικων γενους ου᾿δετερου· η ευ᾿θεια το
ε᾿´θνος, ει᾿´δους παραγωγου, ει᾿´δους των παραγωγων ρηματικου. Ποθεν γινεται;
Παρα το θεινω, το φονευω, γινεται θενος, και εν υπερβιβασμωι, ε᾿´θνος· η᾿` παρα το
ε᾿´θω το εξαιφνης τι διαπραττομαι, ε᾿ξ ου῾῀ και το ει᾿´ωθα· εκαστωι ε᾿´θνει ι᾿´διον ε᾿´θος
ε῾´πεται. Ψιλον, διατι; Το Ε Ο προ δασεος ψιλουται, χωρις του ε῾´θεν α᾿ντωνυμια.
(∆ιατι) βαρυνεται; Τα ει᾿ς ΟΣ ληγοντα ου᾿δε´τερα δισυλλαβα μονογενη βαρυ νονται,
οι῾῀ον, α᾿´χθος, ε᾿´χθος, παρος, πενθος, βαθος, βενθος, ε᾿´θος, ου῾´τως ου᾿῀ν και ε᾿´θνος.
ΛΑῸΣ μερος λογου ε᾿στιν, ο᾿νο´ματος, γενους α᾿ρσενικου, 68 ει᾿´δους παραγωγου,
ει᾿´δους των παραγωγων των υποπεπτω κοτων τωι ονοματι περιληπτικου. ∆ιορισον.
Περιληπτικον δε εστι το τωι ενικωι αριθμωι πληθος σημαινομενον, οι῾῀ον δημος,
χορος, ο᾿´χλος, λαος. Τι διαφερει το επιμεριζομενον του περιληπτικου; ∆ιαφερει, ο῾´τι
το μεν ε᾿πιμεριζομενον ε᾿κ του καθ' εαυτου(ον) ε᾿πιμερισμου την προς παντας
ε᾿´μφασιν ε᾿´χει· το δε περιληπτικον ου᾿κ εξ ε᾿πιμερισμου, α᾿λλ' αυ᾿το´θεν την
περιληψιν σημαινει. Ποθεν γινεται; Παρα το λαλω λαλος λαος· η᾿` παρα το λαας ο
λιθος, η γενικη λααος, και κρασει των δυο Α ει᾿ς Α μακρον, λαος, και μεταγεται η
γενικη ει᾿ς ευ᾿θειαν, και οξυνεται· αι γαρ γενικαι αι μεταγομεναι ει᾿ς ευ᾿θειαν
πολλακις α᾿μειβουσαι τους τονους, οι῾῀ον, υι῾῀ς υιος, και κρασει υ῾῀ος, και υος·
ου῾´τως ου᾿῀ν και λαας λααος και λαος λαος. Και διατι το λαας το προσηγορικον και
το μεγας το επιθετον δια καθαρου του ΟΣ κλινονται; ∆ιοτι ε᾿ναλ λαξαντα κατα τον
χρονον, ε᾿νη´λλαξαν και κατα την κλισιν· οι῾῀ον ο λαας, του λααος, και ο μεγας, του
32
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

μεγα[λ]ος· η γαρ μεγαλου γενικη ετεροκλιτον ε᾿στιν, ως α᾿πο` της μεγαλος ευ᾿θειας.
Και διατι εξελειψεν η μεγαλος ευ᾿θεια; ∆ιοτι τα δια του ΑΛΟΣ υπερ δυο συλλαβας η᾿`
ο᾿ξυ´νονται, ως το ομφα λος,Ἰταλος, (η᾿` προπαροξυνονται,) ο δε μεγαλος μονον
παρω ξυνθη, δια το αχαρακτηριστον του τονου ε᾿ξε´λειψε. Και ποθεν δηλον ο῾´τι
παρωξυνθη η μεγαλος ευ᾿θεια;Ἀπο της ευ᾿θειας των πληθυντικων· οι μεγαλοι γαρ
φαμεν· δια τουτο και ετερο κλιτως κλινεται, ο μεγας, του μεγαλου. Και διατι το
μεγας το επιθετον συστελλει το Α; ∆ιοτι ε᾿´χει και ου᾿δε´τερον το μεγα. Τα γαρ ει᾿ς Σ
ληγοντα μετα διχρονου α᾿ποβοληι του Σ το ου᾿δε´τερον ποιουντα, συνεσταλμενον
ε᾿´χει το διχρονον, οι῾῀ον μεγας μεγα, βραχυς βραχυ, τις τι. Το δε λαας το
προσηγορικον, διατι ε᾿´χει βραχυ το Α; ∆ιοτι τα ει᾿ς ΑΣ καθαρα ονοματα δισυλλαβα
α᾿ρσενικα ου᾿δε´πω ει᾿σι` προση γορικα, α᾿λλ' η᾿` κυρια, ως το Θοας, ∆ρυας, η᾿` ε᾿θνικα,
ως το ὝαςὝαντος, (Ὕαντες δε λεγονται οι κατοικουντες την Βοιωτιαν,) η᾿`
ε᾿πι´θετα, ως το Ευ᾿´ας, Ευ᾿´αντος· (ε᾿´στι δε επιθετον του ∆ιονυσου.)Ἐπει ου᾿῀ν το
λαας προσηγορικον ε᾿στιν, ως 69 διηλλαξε περι το σημαινομενον, διηλλαξε και περι
τον χρονον. Λαος το Α μακρον, διατι; ∆ιοτι α᾿πο` κρασεως ε᾿στιν· η᾿` ο῾´τι τα ει᾿ς ΟΣ
ο᾿ξυ´τονα α᾿ρσενικα δισυλλαβα μακρα (καθαρα) διχρονωι παραληγομενα, ε᾿κτεινει
αυ᾿το`, οι῾῀ον ναος, λαος, κριος, ιος. ∆ιατι οξυ(νεται); Τα ει᾿ς ΟΣ ληγοντα καθαρα
δισυλλαβα παραληγομενα τωι Α μακρωι, ο῾´σα μη ηι κυρια, μη δε ε᾿´χοντα ου᾿δετερου
παρασχηματισμον, ο᾿ξυ´νεται, οι῾῀ον ναος, λαος. ΚΕΝᾺ πτωσεως αι᾿τιατικης των
πληθυντικων· η ευ᾿θεια των ενικων, το κενον.Ἔστι δε γενους ου᾿δετερου, το
αρσενικον, ο κενος, ει᾿´δους παραγωγου, ει᾿´δους των παραγωγων ρημα τικου. Και
ποθεν γινεται; Παρα το χεω, χενος και κενος. Κενος ποσα σημαινει; Τρια. ∆ια του Ε
ψιλου το μα ταιον, κουφον· δια της ΑΙ διφθογγου το νεωστι κατεσκευα σμενον, ε᾿ξ
ου῾῀ και εγκαινιον· σημαινει δε το παραδοξον και θαυμαστον, ε᾿ξ ου῾῀ και το καινον,
το θαυμα. Κενον διατι οξυνεται; Παν ου᾿δε´τερον υπερ μιαν συλλαβην
παρεσχηματισμενον ομοτονον ε᾿στι τωι αρσενικωι, οι῾῀ον καλος καλον, φιλος φιλον·
ου῾´τως ου᾿῀ν και κενος.Ὁ ΚΕ ψιλον, διατι; Πασα λεξις α᾿πο` της ΚΕ συλλαβης
α᾿ρχομενη δια του Ε ψιλου γραφεται, οι῾῀ον κεραμος. ΒΑΣΙΛΕῪΣ παρα το σινω,
σινευς, ο βλαπτικος, και μετα του στερητικου Α, α᾿σινευς, ο αβλαβης, ο῾`ν ου᾿δεις
δυναται βλαψαι, και τροπηι του Ν ει᾿ς Λ, και πλεονασμωι του Β, βασιλευς. Και ποθεν
ε᾿τυμολογειται; Παρα το βασις ει᾿῀ναι ε᾿λε´ους η᾿` ε᾿πι´βασις και υ῾´ψος? δε (δει) γαρ
α᾿ληθως βασιλεα καλοποιειν, ο δε κακοποιει(ων) τυραννος· η᾿` παρα το βασις ει᾿῀ναι
λαου, οιονει ε῾´δρα και στηριγμα· η᾿` παρα το πεπασθαι λαους, τουτεστι κεκτησθαι· η᾿`
παρ' αυ᾿το` (παρα το) ε᾿πι` πασι λευσσειν, και παντων προνοεισθαι. Τι διαφερει
βασιλευς κοιρανος και ηγεμων; ∆ιαφερει· βασιλευς μεν λεγεται ο εαυτωι την α᾿ρχην
περιποιουμενος, κοιρανος δε ο προς καιρον του βασιλεως ε᾿´ργον ε᾿πιτελων, ηγεμων
δε ο της στρατειας ηγουμενος. Το. 70 ΣΙ Ι διατι;Ἐκ του σινω. Και εκεινο διατι; Τα δια
του ΙΝΩ ρηματα δια του ι γραφεται, πλην του στεινω, γεινω, τεινω. Και α᾿´λλως· τα
δια του ΙΛΕΥΣ α῾´παντα δια του Ι γρα φεται, πλην του Πηλευς και Νηλευς. ∆ιατι
οξυνεται; Τα ει᾿ς ΕΥΣ ληγοντα α᾿ρσενικα, ει᾿´τε μονοσυλλαβα ει᾿´τε υπερ μιαν
συλλαβην, α῾´παντα ο᾿ξυ´νεται, δηλονοτι κοινολεκτουμενα, οι῾῀ον Ἀχιλλευς, Πηλευς,
βασιλευς, Ζευς, Φλευς ο ∆ιονυσος, (Νευς) ο᾿´νομα ποταμου, ∆νευς, ο᾿´νομα πολεως ε᾿ν
Λυκιαι, ο῾´που α᾿νετραφη η Χιμαιρα, σευς, ο σκωληξ· ταυτα δε, φημι το Φλευς και
∆νευς, ου᾿δε` συνηθεις(η) ει᾿σι` τοιςἝλλησι· το δε σευς ου᾿δε` ευ῾´ρηται ε᾿ν χρησει
κατα την ευ᾿θειαν, α᾿λλα κατα τας πλα γιας. ∆ιατι ει῾῀πε κοινολεκτουμενα;Ἐπει οι
Αι᾿ολεις βαρυ τονως λεγουσινἈχιλλευς, Πηλευς· τοιουτον δε εστι και το Ἄρευς,
Αι᾿ολικως λεγομενον· το γαρἌρηςἌρευς λεγουσι. ∆ιατι ει᾿῀πεν α᾿ρσενικον; ∆ιοτι
νευς και γρευς· ταυτα γαρ περισπωνται μεν, α᾿λλα θηλυκα ει᾿σιν, νευς γαρ ε᾿στιν η
ναυς, και γρευς η γραυς.Ὁ βασιλευς του βασιλεος κοινον, και βασιλεωςἈττικως.Ὁ
33
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

βασιλευς ποσας γενικας ε᾿πιδε-χεται;Ἓξ· βασιλευς βασιλεος δια του Ε και Ο μικρου
κοινως· βασιλευς βασιλεως, δια του Ε και ΩἈττικως· βασι λευς βασιληος δια του Η
και Ο παρα τοις α᾿ρχαιοιςἼωσι και Αι᾿ολευσιν, α᾿λλα νυν Αι᾿ολεις
προπαροξυνουσιν,Ἀχιλληος και βασιληος λεγοντες· βασιλευς βασιλειος δια της ΕΙ
διφθογγου και Ο παρα τοις νεωτεροιςἼωσι και τοις νεοις Αι᾿ολευσιν, α᾿λλα και ταυτα
Αι᾿ολεις προπαροξυνουσιν,Ἀχι-λειος και βασιλειος λεγουσι(οντες·) βασιλευς
βασιλιος δια του Ι και Ο παρα τοις Βοιωτοισι· βασιλεος και κρασει του Ε και Ο ει᾿ς την
ΕΥ διφθογγον βασιλευς παρα ∆ωριευσιν, ω῾´σπερὈδυσσεος οὈδυσσευς, και ο ποιητης
Ὀδυσσευς δε λαβων κυσε χειρ' ε᾿πι` καρπου, α᾿ντι του,Ὀδυσσεως την χειρα ε᾿φι´λησε.
Και ποσαχως συναιρειται το Ε και Ο; Τριχως· παρ' ημιν μεν ει᾿ς την ΟΥ διφθογγον,
ως ∆ημοσθενεος ∆ημοσθενους· παρα δε τοις Ἀθηναιοις ει᾿ς την ΕΙ διφθογγον, ως το
πλεον πλειν, και 71 δεον δειν· παρα ∆ωριευσιν ει᾿ς την ΕΥ διφθογγον, ως το εμεο
ε᾿μευ· και ο ποιητης, ε᾿μευ απομηνισαντος, και θηεοντο θηευντο· θηευντο δε
μερμερα ε᾿´ργα, τουτεστιν, ε᾿θαυμαζον. ∆ιατι ου᾿ συναιρουσιν οιἈθηναιοι
τηςἈχιλλεος και βασιλεως γενικης το Ε και Ω ει᾿ς Ω, ω῾´σπερ Πειραιεως Πει ραιως;
∆ιοτι τα ει᾿ς ΕΥΣ μη ε᾿´χοντα μεν προ του Ε συμφωνον συναιρουνται κατα την
γενικην παρα τοιςἈθηναιοις, οι῾῀ον ἘρετριευςἘρετριεωςἘρετριως, Πειραιευς
Πειραιεως Πειραιως· του δεἈχιλλευς και Πηλευς και βασιλευς αι γενικαι ε᾿´χουσαι
προ του Ε συμφωνον, ου᾿ συναιρουνται. ∆ει δε γινωσκειν, ο῾´τι ε᾿πι` των
συναιρουμενωνἈττικων των γινομενων κατα συναλοιφην ε᾿ν τηι γενικηι του Ε ει᾿ς Ω
οι Ἀττικοι τας αυ᾿τα`ς αι᾿τιατικας συναλειφοντες ει᾿ς Α μονως ποιουσι την
αι᾿τιατικην, τονἘρετριεα τονἘρετρια, τον Πειραιεα τον Πειραια. ∆ιατι τοἘρετριεα
και τα ο῾´μοια ει᾿ς Η ου᾿ κιρναται, ηνικα δε φωνηεν, τοτε και ει᾿ς Α και Η; Ἀλλ'
ε῾´τερος κανων ε᾿στιν ο λεγων, ο῾´τι ο῾`ν τροπον ε᾿ν τηι γενικηι εγενετο η κρασις, ου᾿κ
απο της κοινης γενικης, α᾿λλ' α᾿πο` τηςἈττικης ε᾿γε´νετο η κρασις· και ευ᾿λο´γως ει᾿ς
Α μονον ε᾿στιν ετερα κρασις, ου᾿χι` και ει᾿ς Η. Τον βασιλεα Ἀττικως· το Α μακρον
διατι; Πασα γενικη ει᾿ς ΟΣ ληγουσα ε᾿´χει την αι᾿τιατικην των ενικων ει᾿ς Α λη
γουσαν ομοτονος(χρονον) και ομοτονον, οι῾῀ον Αι᾿´αντος Αι᾿´αντα, ομοιως Πηλευς
Πηλεα· οι γουνἈθηναιοι, ε᾿πειδη Πηλεως Ἀχιλλεως λεγουσι δια του Ω, τουτου χαριν
και την αι᾿τια τικην των ενικων ποιουσιν ει᾿ς Α μακρον, ι῾´να ι᾿σο´χρονος γενηται τηι
γενικηι· και πολλη εστιν η χρησις της τοιαυτης αι᾿τιατικης παρ' Ευ᾿ριπιδηι, οι῾῀ον ε᾿στι
και το μην δεδορκα τονδε Πηλεα πελας. Και ει᾿ α᾿´ρα της Πηλεα αι᾿τιατικης το Α
ε᾿κτεινουσι προς α᾿ναλογιαν της γενικης, διατι ου᾿κ εκτεινουσι και το Ι της δοτικης
προς α᾿ναλογιαν της γενικης, και μαλιστα του 72 κανονος λεγοντος, ο῾´τι πασα
δοτικη ισοσυλλαβουσα τηι γενικηι και ισοχρονειν αυ᾿τηι θελει;Ἔστιν ου᾿῀ν ει᾿πειν, ο῾´τι
ου᾿ κεχρηνται οιἈττικοι επι τουτων τηι εντελει δοτικηι, α᾿λλ' αυ᾿τηι συνηιρημενηι, ι῾´να
μη αναγκασθωσι προς α᾿ναλογιαν της κοινης γενικης συστειλαι το Ι της δοτικης· τηι
συναιρεσει ου᾿῀ν κεχρημενοι ε᾿´χουσιν αυ᾿τη`ν μακραν. Τον βασιλεα το συνηι ρημενον
ου᾿ ποιει. ∆ιατι; Ου᾿δε´ποτε της κλητικης ει᾿ς φωνηεν ληγουσης ο᾿φειλει η αι᾿τιατικη
ει᾿ς Η καταληγειν. ως παρ'Ὁμηρωι Τρωων ιπποδαμων ε᾿ξἸλιου υι῾῀ος ευ᾿θειας
α᾿´ποινα.Ἐνεος, ο α᾿´φωνος. Γινεται α᾿πο` της ΑΝΑ προθεσεως και του ια ο῾` σημαινει
την φωνην, α᾿πο` του ι῾´εσθαι και πεμ πεσθαι, η᾿` πορευεσθαι πανταχου, και γινεται
α᾿νιος, και συστοληι του διχρονου ει᾿ς Ε α᾿νεος, και τροπηι του Α ει᾿ς Ε, ε᾿νεος· Ἡ
κλητικη, ω᾿῀ βασιλευ.Ὁ κανων· τα ει᾿ς ΕΥΣ ληγοντα μετα διφθογγου α᾿ποβοληι του Σ
ποιει την κλητικην· ο Ζευς, ω᾿῀ Ζευ.Ὁ Ζευς πως κλινεται; Του ∆ιος.Ὁ κανων· δυο
κανονες ει᾿σι μαχομενοι α᾿λληλοις· ο μεν ει῾῀ς λεγει, ο῾´τι παν ο᾿´νομα μονοσυλλαβον
μακροκαταληκτον, ει᾿ς Σ ληγον, δια του ΟΣ καθαρου κλινομενον, τον χρονον της
ευ᾿θειας φυλασσει και ε᾿ν τηι γενικηι, οι῾῀ον δμως δμωος, θως θωος, και οφειλει
ει᾿῀ναι Ζευος· ο δε ε῾´τερος λεγει, ο῾´τι τα ει᾿ς ΕΥΣ δια του ΕΟΣ κλι νονται, και
34
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

ω᾿´φειλεν ει᾿῀ναι Ζεος. Των ου᾿῀ν δυο κανονων μαχο μενων, ει᾿ση῀λθεν η των
∆ωριεων διαλεκτος, και εγενετο Ζευς, ∆ιος· οι γαρ ∆ωριεις το ∆ ει᾿ς Ζ τρεπουσι. Ζευς
ποσα σημαινει; Τεσσαρα· τον θεον κατα τουςἝλληνας, ως το Ζευς δ' ε᾿πει ου᾿῀ν
Τρωας τε καιἝκτορα νηυσι πελασσε· και τον Ποσειδωνα, ως το Ζευς δε κατα ποντον
εταρα, (Ζευς ε᾿τα´ραξε δε ποντον οδ. εʹ. 304.) και τον καταχθονιον θεον· ως το Ζευς
δε καταχθονιος και επαινη Περσεφονεια. ἌΡΧΟΝΤΕΣ ο᾿´νομα μετοχικον, μεταγεται
δε απο μετοχης ει᾿ς ο᾿´νομα, και γινεται παρα το α᾿´ρχω ρημα· το δε α᾿´ρχω παρα το
αι᾿´ρω, ε᾿παιρω.Ἄρχων δια τι βαρυνεται; Τα ει᾿ς 73 ΧΩΝ ληγοντα δισυλλαβα, οποτε
μη μηνος ο᾿´νομα υπαρχον, βαρυνεται, οι῾῀ον τυχων, γλιχων· ου῾´τως ου᾿῀ν και
α᾿´ρχων· προσ κειται "μη μηνος ο᾿´νομα" δια το παχων παρ' Αι᾿γυπτιοις. Ἡ δε α᾿´ρχων
μετοχη δια τι βαρυνεται; ∆ιοτι πασα μετοχη ει᾿ς Ν ληγουσα ε᾿νεστωτος χρονου
βαρυνεται, οι῾῀ον τυπτω τυπτων, ου῾´τως ου᾿῀ν και α᾿´ρχω και α᾿´ρχων, χωρις της
εκων μετοχης. Ψιλουται· το Ε Α ληγον ει᾿ς Ρ ε᾿πιφερομενου δασεος ψιλουται, α᾿´ρχω,
α᾿ρχος, α᾿´ρθρον, και παν φωνηεν προ δασεος και του Ρ ψιλουται. Το ΑΡ βραχυ, διατι;
∆ιοτι η ΑΡ συλλαβη α᾿´ρχουσα και ασυναλειπτος ου᾿῀σα ε᾿πιφερομενου α᾿φω´νου μη
του Α συστελλεται, οι῾῀ον α᾿´ρμηλος, α᾿´ρκτος· ου῾´τως ου᾿῀ν και α᾿´ρχων· το δε αργος
ο᾿ξυνθεν ε᾿ξεταθη ε᾿κ του αεργος· το δε α᾿´ρδω και α᾿´ρδην παρα το αι᾿´ρων γινομενον
ε᾿κτεινεται. ΣΥΝΉΧΘΗΣΑΝ ε᾿κ του συναγω, σχηματος συνθετου, ο῾´θεν συγκειται, ε᾿κ
της συν προθεσεος και του α᾿´γω. Το α᾿´γω ποσα σημαινει; Τεσσαρα· α᾿´γω το
πορευομαι, ως το Λαοδικην ε᾿σα´γουσα, θυγατρων ει᾿῀δος α᾿ρι´στην· α᾿´γω το
κατακλω, ως το α᾿´ξον δη ε᾿´γχος ∆ιομηδεος ιπποδαμοιο· α᾿´γω το φερω, ως το
ει᾿ςἈγαμεμνονα διον α᾿´γων κεχαρηοτα νικηι· α᾿´γω το εκπληττομαι, ως το α᾿´γη μ'
ε᾿´χει ο᾿´ρχαμε λαων. Τι διαφερει το α᾿´γω του φερω;Ὅτι το μεν α᾿´γω ε᾿πι` εμψυ-χων
λαμβανεται, ως το α᾿´ξετε δε Πριαμοιο βιην. το δε φερω ε᾿πι` αψυχων, ως το οι῾` δ'
η᾿῀γον μεν μηλα φερον δ' ευηνορα οι᾿῀νον. Ἄγω ου᾿῀ν και μετα της συν προθεσεως
συναγω. Και αι συντιθεμεναι λεξεις πρωτον κλινονται και ου῾´τω συντιθενται, η᾿`
πρωτον συντιθενται και ου῾´τω κλινονται. Ζητει ει᾿ς το "ου᾿κ εκαθισε." Συναγω διατι
βαρυνεται; Τα ει᾿ς ΓΩ ληγοντα ρηματα υπερ δυο συλλαβας παραληγομενα τωι Α, μη
ο᾿´ντα συνθετα παρα προθεσιν περισπαται, οι῾῀ον σμαραγω, 74 παταγω· σεσημειωται
το α᾿´γω, συναγω, και ει᾿´ τι ο῾´μοιον, παρα γαρ προθεσιν συντιθεται. Το Α βραχυ,
διατι; Παρα ποιηταις ευ῾´ρηται βραχυ, ως το α᾿´γουσι δωρα α᾿´νακτι, και κατα
συνθεσιν δε βραχυ ε᾿´χουσιν αυ᾿το`, οι῾῀ον, συναγω, συναγωγη· η δε συν προθεσις το
ομου δηλοι, ως το συνεκ δημος, συντροφος, συνοικος, α᾿ντι του ομοεκδημος, ομο
τροφος, ομοοικος· συναγω γαρ ε᾿στι το ομου α᾿´γω. ἘΠῚ ΤῸ ΑΥ᾿ΤΟ` επιρρημα
συλληψεως η᾿` α᾿θροισεως· γινεται δε εκ της ε᾿πι` προθεσεως και της αυ᾿το`
αντωνυμιας. ΚΑΤᾺ ΤΟΥ͂ ΚΥΡΊΟΥἩ κατα ει᾿ μεν γενικηι συντασσεται, ε᾿πι` κατηγοριας
και εγκληματος τιθεται, οι῾῀ον, "κατα του κυριου και κατα του χριστου αυ᾿του·" ει᾿ δε
μετα αι᾿τιατικης, δηλοι την ι᾿σο´τητα, οι῾῀ον "κατ' ε᾿με`," α᾿ντι του ι᾿´σον ε᾿μοι· "κατ'
αυ᾿το`ν," α᾿ντι του ι᾿῀σον. ΧΡΙΣΤῸΣ, ο᾿´νομα ρηματικον. Και ποθεν γινεται; Ει᾿ μεν
σημαινει τον κεχρισμενον, ε᾿κ του χριω, γραφεται δια του Ι· (τα γαρ δια του ΙΩ
ρηματα μη παρ' ε᾿νεστωτα η᾿` μελλοντα παρηγμενα, μηδε ε᾿´χοντα α᾿πο` πλεονασμου
το Ι μηδε αντι παρακειμενον το Ο, δια του Ι γραφεται, οι῾῀ον χριω, φθιω, τιω·) ει᾿ δε
σημαινει το αγαθον, ε᾿κ του χρω το παρεχω, ο῾´περ ε᾿πι` του μελλοντος δια του Η
γραφεται· και τα μονοσυλλαβα γαρ δια του Η ε᾿´χει τον μελλοντα, χρω χρησω, ρω
ρησω. Και ποσα σημαινει το χρω; ε· Χρω το παρεχω, ε᾿ξ ου῾῀ και χρηστος, α᾿γαθος, ο
πασιν εαυτον παρεχων· χρω, το κτωμαι, ε᾿ξ ου῾῀ και χρημα· χρω το μαντευομαι, ε᾿ξ
ου῾῀ και χρησμος και χρηστηρ· χρω, το βαπτω, ε᾿ξ ου῾῀ και χρωμα· χρω, το πλησσω,
ε᾿ξ ου῾῀ και κατα παραγωγην χραυω, και Ὅμηρος χραυσει μεν τ' αυ᾿λη῀ς
υπεραλμενον ου᾿δε` δαμασσει. ΧΡΙΣΤῸΣ διατι οξυνεται; Τα ει᾿ς ΤΟΣ συλλαβα
35
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

μονογενη ε᾿´χοντα προ του Τ το ΣΤ ο᾿ξυ´νεται, οι῾῀ον ιστος, πιστος, χρι στος, και ει᾿´ τι
ο῾´μοιον. ∆ΙΑΡΡΉΞΩΜΕΝ, υποτακτικης ε᾿γκλισεως. Και τι υπο 75 τασσει; Ου᾿δε`ν,
α᾿λλα τα συμβουλευτικα δια του Ω μεγαλου γραφεται, και αντι υποτακτικων
λαμβανονται. Το θεμα; Ῥησσω το ρηγνυω. Και ποθεν γινεται; Παρα το ρω το φθειρω.
Το ρω ποσα σημαινει; ζʹ· ρω το λεγω, ε᾿ξ ου῾῀ και ρησις ως και ρημα· ρω, το ρεω, ε᾿ξ
ου῾῀ και ρειθρον· ρω το υγιαινω, ε᾿ξ ου῾῀ και ρησις η υγεια, και ρωμη η δυναμις· ρω το
φθειρω, ε᾿ξ ου῾῀ και ραυς και γραυς, η διεφθαρμενη· ρω το ε᾿ξα´γομαι, ως το "ρυσαι
με κυριε·" ρω το κινω και σειω· α᾿μβροσιαι δ' α᾿´ρα χαιται ε᾿περρωσαντο α᾿´νακτος.
ρω το πραττω, ε᾿ξ ου῾῀ το ρεζω. Ῥησσω το ΡΗ Η, διατι; Ου᾿δε´ποτε προ των δυο ΣΣ
ευρι σκεται διφθογγος, πλην του λευσσω και κρεισσων. Και α᾿´λλως· διοτι α᾿νεφανη
το Α ε᾿ν τωι δευτερωι α᾿οριστωι, και τα ε᾿´χοντα α᾿ναφαινομενον το Α ε᾿ν τωι δευτερωι
α᾿οριστωι δια του Η γραφεται, οι῾῀ον ρησσω ε᾿´ρραγον, πησσω ε᾿´παγον.Ῥησσω, ρηξω,
ε᾿´ρρηξα, και το υποτακτικον, εαν ρηξω, και το πληθυν τικον, εαν ρηξωμεν· και μετα
της δια προθεσεως, διαρρη ξωμεν. Ποσα Ρ γραφεις; ∆υο. ∆ιατι; Ζητει ει᾿ς το "ου᾿κ
απορ ρυησεται." ΉΣΣΩ διατι γραφεις δυο ΣΣ; ∆ιοτι ου᾿δε´ποτε βαρυτονος ε᾿νεστως δι'
ενος Σ ε᾿κφερεται· το γαρ ε῾`ν Σ χαρα κτηριστικον ε᾿στι βαρυτονου μελλοντος· και
ταχα χαρακτη ριστικα του βαρυτονου μελλοντος ου᾿ δυναται ει᾿῀ναι χαρα κτηριστικα
βαρυτονου ε᾿νεστωτος. ∆ια τουτο τα φθασαντα γενεσθαι βαρυτονα δι' ενος Σ
ε᾿με´ρισαν την κλισιν. ∆ΕΣΜῸΣ παρα το δεω, το δεσμευω. Το δεω ποσα ση μαινει; ∆ια
του Ε ψιλου σημαινει τεσσαρα· δεω το δεσμευω, ε᾿ξ ου῾῀ και δεσμος· δεω το
φοβουμαι, ε᾿ξ ου῾῀ και δεος ο φοβος· δεω το ικετευω, ε᾿ξ ου῾῀ και το δεομαι
σου· 1ν∧ο∧1∧0ω⇔π∧/ε∧ρ∧π∧0∧ ∴οτ 1ν∧ο∧1∧0ω⇔/ε∧δ∧0∧ sic , ε᾿ξ ου῾῀ και
το ε᾿´δεον, ε᾿´δεες, ε᾿´δεε, και ε᾿´δει γενεσθαι· και δια της ΑΙ διφθογγου εʹ· δαιω, το
μανθανω, ε᾿ξ ου῾῀ και δαιμων, οιονει δαημων τις ω᾿´ν, και εδαην το ε᾿´μαθον· δαιω το
μεριζω, ε᾿ξ ου῾῀ και δαιτρος ο μαγειρος̣ δαιω το ευ᾿ωχουμαι, ε᾿ξ ου῾῀ και η 76 ευ᾿ωχια,
και δαιτυμονες, οι φιλοι· δαιω το καιω, ε᾿ξ ου῾῀ και δαιδες αι καιομεναι· δαιω το
ποικιλλω, ε᾿ξ ου῾῀ και δαιδαλειος κατασκευη, η ποικιλη. ∆εσμος το ∆Ε ψιλον, διατι;
Πασα λεξις α᾿πο` της (∆Ε) συλ λαβης α᾿ρχομενη δια του Ε ψιλου γραφεται, πλην των
εʹ σεσημειωμενων.Ὀξυνεται. Τα ει᾿ς ΜΟΣ απλα ε᾿´χοντα προ του Μ το Σ ο᾿ξυ´νεται,
οι῾῀ον χρησμος, ξυσμος, δεσμος. Αυ᾿το`ς διατι οξυνεται; Πασα α᾿ντωνυμια α᾿ναφορικη
ου᾿῀σα και δεικτικη βαρυνεται, οι῾῀ον ου῾῀τος, ε᾿κεινος, και τα ο῾´μοια· σεση μειωται
μονη η αυ᾿το´ς.
ἈΠΟΡΡΊΨΩΜΕΝ, ρημα συμβουλευτικον· γινεται δε εκ της α᾿πο` προθεσεως
και του ριπτω. ΤοῬΙ Ι, διατι; Τα ει᾿ς ΠΤΩ ληγοντα ρηματα ενι φωνηεντι
παραληγομενα .... ἈΦ'ἩΜΩ͂Ν ε᾿κ της α᾿πο` προθεσεως και της ημων α᾿ντωνυ μιας.
Γινεται δε κατα τροπην του Π ει᾿ς Φ δια το επιφερο μενον δασυ πνευμα του ημων.
Ει᾿ς το Η δασειαν, διατι; ∆ιοτι πασα α᾿ντωνυμια α᾿πο` μακρας α᾿ρχομενη δασυνεται,
πλην της αυ᾿το´ς. Και διατι πλην της αυ᾿το´ς; ∆ιοτι η ΑΥ διφθογγος ψιλουται, αυ᾿´ξω,
αυ᾿δω῀. ΖΥΓῸΣ, παρα το δυο α᾿´γειν, δυαγος, και εν συγκοπηι δυγος, και τροπηι ∆ωρικηι
του ∆ ει᾿ς Ζ, ζυγος. Οι γαρ ∆ωριεις το ∆ ει᾿ς Ζ τρεπουσι. Το ΖΥ βραχυ, διατι; ∆ιοτι
ευ῾´ρηται βραχυ παρα ποιητηι, ως το ε᾿κ δ' ε᾿´φερον ζυγοδεσμον α῾´μα ζυγωι
εννεαπηχυν· και παρα Λυκοφρονι, βαλλειν νεογνον σκυμνον η᾿` μονη ζυγον. Ζυγος
διατι οξυνεται; ∆ιοτι μετεπλασθη ει᾿ς γενος ου᾿δε´ τερον· τα γαρ ει᾿ς ΓΟΣ δισυλλαβα
ει᾿ ε᾿´χει προ τελους διχρονον συνεσταλμενον, κυρια η᾿` προσηγορικα ο᾿´ντα, βαρυ
νεται, οι῾῀ον κρατος, παγος, τραγος, χωρις ει᾿ μη μεταπλατ τοιτο ει᾿ς γενος
ου᾿δε´τερον, ως ε᾿´χει αυ᾿το` το ζυγος ευρημενον παρα τωι ποιητηι και ου᾿δε´τερον. 77
Ζυγος ποσα σημαινει; Τρια· τον των αρματων ζυγον, ως το ιππειου δε θεα ζυγου
η῾´ψατο. και ως το υ῾´περ (ε᾿πι`) δ' α᾿ργυρεον ζυγον η᾿῀εν. Σημαινει και τας των
ε᾿ρεσσουντων καθεδρας. Ὁ ΚΑΤΟΙΚΩ͂Ν μερος λογου ε᾿στι μετοχης. Και τι εστι μετοχη;
36
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

Λεξις μετεχουσα της των ρηματων και της των ο᾿νοματων ι᾿διοτητος. Τι μετεχει του
ονοματος και του ρηματος; Του μεν ο᾿νο´ ματος, γενη και πτωσεις· του δε ρηματος,
διαθεσεις, χρονους, και συζυγιας. Το θεμα πως ε᾿στι; Κατοικω. Ποθεν γινεται;Ἐκ της
κατα προθεσεως και του οι᾿κω῀, κατοικω· τουτο ε᾿κ του οι᾿῀κος· τουτο ε᾿κ του ει᾿´κω
το υποχωρω, ει᾿ς ο῾`ν παντες υποχωρουμεν. Το ει᾿´κω ποσα σημαινει; εʹ· ει᾿´κω το
ομοιω, ε᾿ξ ου῾῀ και ει᾿κω`ν το ομοιωμα· ει᾿´κω το υποχωρω, ε᾿ξ ου῾῀ και οι᾿῀κος· ει᾿´κω
το πρεπω, ε᾿ξ ου῾῀ και ο μεσος παρακειμενος ει᾿῀κα γεγονε, και εν συναιρεσει, ε᾿´ι¨κα,
και εν υπερθεσει του Ο ε᾿´οικα· ει᾿´κω το υποταττομαι, ε᾿ξ ου῾῀ και εν συνθεσει
υπεικω, οιονει ο υπεικων και ο υποταττομενος· σημαινει δε κατα περιφρασιν ε᾿κ του
παρεπομενου το θελω, παρεπεται γαρ τοις υπακουουσι το θελειν· το γαρ ει᾿´ξας τωι
θυμωι ου᾿δε`ν ε῾´τερον σημαινει, ει᾿ μη το θελησας· ε᾿ξ ου῾῀ και γινεται κατ' α᾿ποβολην
του Ι η εκων μετοχη.Ἔστι δε και ε῾´τερον η῾´κω το ε᾿´ρχομαι, ω῾´σπερ (ο῾´περ) ε᾿πι` μεν
των ε᾿νεργητικων παρα τοις ι᾿αμβολογοις και τοις πεζολογοις δια του Η γραφεται,
ε᾿πι` δε των παθητικων δια του Ι, οι῾῀ον α᾿φι´γμαι, α᾿φιγμενος· παρα δε τοις ποιηταις
παντοτε δια του Ι, οι῾῀ον και μευ κλεος ου᾿ρανον ι῾´κει. Ἐκ του ει᾿´κω ου᾿῀ν το
υποχωρω γινεται οι᾿῀κος, και μετα της κατα προθεσεως κατοικος. ∆ιατι αναβιβαζει
τον τονον; Τα ει᾿ς ΟΣ ο᾿νο´ματα ε᾿ν τηι συνθεσει α᾿ναβιβαζουσι τον τονον, κακος
α᾿´κακος, σεμνος 78 α᾿´σεμνος, τερπνος α᾿´τερπνος,Ῥωμαι¨κο`ς πολυρωμαΐκος,
ου῾´τως ου᾿῀ν και οι᾿῀κος και κατοικος, χωρις των ε᾿πι` ε᾿´θνους λαμβανο μενων,
(ε᾿κεινα γαρ ε᾿ν τηι συνθεσει φυλασσει τον τονον, οι῾῀ονἈχαιος φιλαχαιος, Βοιωτος,)
και χωρις του κλειτος α᾿γακλειτος, και χωρις του ιατρος α᾿ρχιατρος, και χωρις ει᾿ μη
δια σημασιαν τινα φυλαχθηι η ενεργεια, ως το λοιγος βροτολοιγος·
βροτολογικος(οιγος) δε εστιν ο τους βροτους φθειρων· τουτου χαριν και ο τονος
ε᾿φυλαχθη. Τα γαρ προ παροξυτονα χαιρουσιν α᾿μβλυνεσθαι ει᾿ς παθος, οι῾῀ον, λιθο
βολος, ο λιθοις βαλλομενος· παροξυνομενα δε σημαινει ε᾿νε´ρ γειαν, οι῾῀ον,
λιθοβολος, ο λιθοις βαλλων· και παλιν καρα τομος λεγεται ο αποτμηθεις την
κεφαλην· καρατομος δε ο τεμων την κεφαλην, οι῾῀ον η μεν Γοργω λεγεται
καρατομος, η α᾿ποτμηθεισα την καραν, ο δε Περσευς καρατομος ως της Γοργους την
καραν τεμων.Ἐκ του κατοικος γινεται κατοικω, συζυγιας πρωτης των
περισπωμενων, και η μετοχη, ο κατοικων. Και διατι επενοηθη η μετοχη; ∆ιοτι το μεν
ο᾿´νομα ου᾿σι´αν σημαινει, οι῾῀ον α᾿´νθρωπος, ι῾´ππος, το δε ρημα πραγμα, οι῾῀ον
τυπτω, γραφω. Τα ου᾿῀ν ρηματα, α῾´τε δη πραγματα ο᾿´ντα, θελουσι συνειναι ταις
ου᾿σι´αις η᾿` τοις ο᾿νο´μασι, και επειδη κλι νομενου του ονοματος τα ρηματα ου᾿
δυνανται συγκλινεσθαι αυ᾿τοις μη ε᾿´χοντα πτωσεις, ευ᾿θειας γαρ ει᾿σι, οι῾῀ον,
Σωκρατης γραφει, Σωκρατους δε γραφει ου᾿ λεγομεν, ει᾿ μη Σωκρατους φιλος
γραφει, τουτου χαριν ε᾿πενοηθη η μετοχη, ι῾´να συγ κλιθηι το ο᾿´νομα μετα του
ρηματος, και το λειπον του ρηματος α᾿ναπληρωσηι(θηι). Και λεγομεν, Σωκρατης
γραφει, Σωκρατους γραφοντος, Σωκρατει γραφοντι, Σωκρατην γρα φοντα, Σωκρατες
γραφων, και τα εξης. Το ε᾿´οικε ποσα σημαινει; Τρια· το ομοιω, ως το η᾿´ τοι μεν τα γ'
ο᾿´πισθε Μαχαονι παντα ε᾿´οικε· το πρεπω, ως το ε᾿´οικε τι ου᾿´τοι α᾿εικες· το
φαινεται, ως το ταχα ως ε᾿´οικεν η των φρενων ε᾿ναλλαγη. 79 Ὁ ΟΥ᾿ΡΑΝῸΣ παρα το
ορω το βλεπω, ο πασιν ορωμενος, η᾿` παρα το ου᾿ρω῀ το φυλασσω, ο παντα περιεπων,
ε᾿ξ ου῾῀ και ου᾿῀ρος ο φυλαξ. Ει᾿ς το ΟΥ ψιλον, διατι;Ἡ ΟΥ διφθογγος ε᾿ν ταις υπερ
μιαν συλλαβην λεξεσι ψιλουται· ου᾿ρανος, ου᾿λη`, ου᾿ρω῀, ου᾿τω῀.Ἡ ου῾῀τος
α᾿ντωνυμια δασυνεται, και το ου῾´τως ε᾿πι´ρρημα. Το ΡΑ βραχυ, διατι; Τα δια του
ΑΝΟΣ, ει᾿ μεν ει᾿σιν υπερ δυο συλλαβας, συστελλει το Α, οι῾῀ον στεφανος, γερανος,
ου᾿ρανος, ει᾿ μη ποιητικως ε᾿κτεινονται· ει᾿ δε ει᾿σιν υπερ τρεις συλλαβας, ε᾿κτεινουσι
το Α, οι῾῀ονἩρωδιανος, Ἰουστινιανος, πλην τουὨκεανος. ∆ιατι οξυνεται; Τα ει᾿ς ΝΟΣ
υπερ δυο συλλαβας ε᾿´χοντα προ τελους το Α συνεσταλμενον προπαροξυνεται, ει᾿ μη
37
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

σχη ματιζοιτο ει᾿ς θηλυκον γενος, οι῾῀ον, στεφανος, γερανος· σεση μειωται το
ου᾿ρανος, Σικανος, ε᾿´στι δε τοποςἸβηριας. ἘΚΓΕΛΆΣΕΤΑΙ, μεσος μελλων πρωτος. Το
θεμα πως ε᾿στιν;Ἐκγελω. Ποιου σχηματος; Συνθετου. Και ποθεν συνετεθη;Ἐκ της ε᾿ξ
προθεσεως και του γελω, και γινεται ε᾿ξγελω· α᾿λλ' η εξ προθεσις, οι῾῀ον α᾿`ν αυ᾿τηι
συμφωνον ε᾿πι φερηται, ει᾿´τε καθ' ε῾`ν μερος λογου ει᾿´τε κατα δυο, τρεπει το Ξ ει᾿ς Κ·
ε᾿κ Βηθανιας, ε᾿´κθεσμος, ε᾿κῬω´μης, ε᾿´κσπασμα. Πρω-τοτυπον ε᾿στιν, η᾿` παραγωγον;
Παραγωγον. Και ποθεν γινεται;Ἐκ του γελως· το δε γελως παρα το χεω, χελος,
γελως, η᾿` παρα το γω το χωρω.Ἐτυμολογειται δε παρα το τα γυα λυειν, τουτεστι
μελη, οι γαρ γελωντες ε᾿κκεχυ μενην ε᾿´χουσι την ψυχην. Γελω ποιας συζυγιας;
∆ευτερας των περισπωμενων. Ποθεν δηλον;Ἡ δε δευτερα συζυγια των
περισπωμενων ε᾿πι` δευτερου και τριτου προσωπου δια της ΑΙ διφθογγου, προσ
γραφομενου μεν του Ι, μη συνεκφωνημενου δε, οι῾῀ον γελω γελαις γελαι· γελω και ο
μελλων γελασω. Ποθεν ε᾿´χει το Α; Και εαν ε᾿´χηι ο ενεστως το Λ, τοτε και ο μελλων
δια βρα χεος του Α ε᾿κφερεται, οι῾῀ον γελω γελασω, θλω θλασω. Το ΛΑ βραχυ, δια τι;
∆ιοτι το Α της δευτερας συζυγιας των περισπωμενων μετα του Ρ υπαρχον, η᾿` μετα
φωνηεντος, ε᾿κτεινεται, οι῾῀ον περω περασω, ιω ιασω, ει᾿ δε μετα του Λ, 80
συστελλεται, οι῾῀ον ιλω ιλασω, ε᾿ξ ου῾῀ και ο παθητικος παρα τατικος προσλαμβανει
το Σ, ι῾´λασμαι, και ιλασθην, γεγελασμαι, ε᾿γελασθην. ἘΚΜΥΚΤΗΡΙΕΙ͂,
μελλωνἈττικος, το θεμα ε᾿κμυκτηριζω. Και ποθεν γινεται;Ἐκ της ε᾿ξ προθεσεως και
του μυκτη-ριζω· το δε μυκτηρ παρα το μυσσω, μυω· ο῾`ν γαρ μισουμεν, τουτον και
αποστρεφομεθα. Το μυω ποσα σημαινει; ∆υο· μυω το καμ(μ)υω, ε᾿ξ ου῾῀ και μυωψ,
παρα το μυειν τους ω᾿῀πας· μυω τα μανθανω, ε᾿ξ ου῾῀ και το "μυειται πνευματος
γνωσιν." Μυκτηριζω, και ο μελλων, μυκτηρισω, οἈττικος μελλων, μυκτηριω.Ὅρων
(ο κανων·) ε᾿πι` των δια του ΙΖΩ ρηματων (οιἈττικοι) α᾿ποβαλλοντες το Σ του
μελλοντος και περισπωντες ι᾿´διον μελλοντα ποιουσιν, οι῾῀ον υβριζω υβρισω υβριω,
λακτιζω λακτισω λακτιω· ου῾´τως ου᾿῀ν και το μυκτη ριζω μυκτηρισω μυκτηριω.
ΤΌΤΕ, ποιου μερους λογου ε᾿στιν;Ἐπιρρηματος, χρονου δηλωτικου. Τα δε χρονου
δηλωτικα, οι῾῀ον νυν, τοτε, αυ᾿῀θις. Το ΤΟ μικρον, διατι; Τα ει᾿ς ΤΕ ληγοντα
ε᾿πιρρηματα τωι Ο παραληγομενα βαρυνονται, οι῾῀ον α᾿´λλοτε, ε᾿νι´οτε, εκαστοτε,
παντοτε· τα δε ο᾿´ντα αοριστα η᾿` α᾿ναφορικα, ει᾿ μεν ει᾿´η δισυλλαβα, βαρυνονται, ει᾿
δε υπερ δυο συλλαβας προπαρο ξυνονται. Προσκειται "αοριστα" διατι;Ὅτι μεν πρω
τοισι φανεικεν και ποτε μεν παρα ..... ποτε δε ου᾿´. ΛΑΛΉΣΕΙ ποιας συζυγιας; Πρωτης
των περισπωμενων. Ποιου χρονου; Μελλοντος πρωτου. Το θεμα πως ε᾿στι; Λαλω.
Ποθεν γινεται; Παρα το λω το θελω· α῾` γαρ θελει τις ταυτα και λαλει. Το ΛΩ ποσα
σημαινει; ϛʹ· λω το λεγω, ε᾿ξ ου῾῀ και λογος· λω το πληρω και τελειω, και λωμα· λω
το απολαυω, ε᾿ξ ου῾῀ και λαιμος, και λαρυγξ· λω το θελω παρα Θεοκριτωι· λω το
ε᾿πιθυμω, ε᾿ξ ου῾῀ και το λελιημενος· λω το βλεπω, ε᾿ξ ου῾῀ και λεων.Ἐκ του λω το
λεγω γινεται ε῾´τερον ρημα, λασκω, ως παρ' Ευ᾿ριπιδηι, τοιαυτα λασκεις τους
α᾿ναγκαιους φιλους. Ἐκ του λω κατα αναδιπλασιασμον λαλω, ο μελλων λαλησω. 81
Ποθεν ε᾿´χει το Η; Και εαν διχρονωι παραληγηται ο ε᾿νεστως, δια του Η ε᾿´χει τον
μελλοντα, οι῾῀ον κιχω κιχησω, λαλω λαλησω. ὈΡΓῊ, ο᾿´νομα ρηματικον· και ποθεν
γινεται; Παρα το ρεζω το πραττω· ο μεσος παρακειμενος ε᾿´ρρογα, και εν υπερ
βιβασμωι ε᾿´οργα, του ενος Ρ α᾿ποβληθεντος, και εξ αυ᾿του ο᾿ργη· η᾿` παρα το ει᾿´ργω
το κωλυω, η κωλυουσα ημας τα δεοντα βουλευεσθαι, ει᾿ργη, και αποβοληι του Ι και
τροπηι του Ε ει᾿ς Ο ο᾿ργη· η᾿` παρα το ορεγω, το επιθυμω, ο᾿ρεγη, και ε᾿ν συγκοπηι
οργη. Ει᾿ς τοὈΡ ψιλην, διατι; Το Ο προ του Ρ ε᾿πιφερομενου του Γ ψιλουται, πλην του
ο᾿´ργια του σημαι νοντος τα μυστηρια, ο᾿ξυ´. (δασυ?) Τα ει᾿ς ΓΗ δυσυλλαβα
προσηγορικα ο᾿´ντα και ρηματικα ε᾿´χεται(οντα) την προ τελους συλλαβην ει᾿ς
συμφωνον καταληγον, ο᾿ξυ´(νεται) οι῾῀ον φθογγη, κλαγγη, ο᾿ργη, και ει᾿´ τι ο῾´μοιον.
38
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

ΘΥΜῸΣ παρα το θυω το ορμω, ο μελλων θυσω, ο παρα κειμενος τεθυκα, ο παθητικος
τεθυμαι, και εξ αυ᾿του θυμος· τα γαρ α᾿πο` του παθητικου παρακειμενου και του
ορμω, ε᾿ξ ου῾῀ και θυμος και θυρα, δι' η῾῀ς ορμωμεν. Το ΘΥ ψιλουται· διατι; Τα δια
του ΥΩ ρηματα δια του Υ ψιλου γραφονται. Το ΘΥ μακρον. Το θυω, και λυω, και ρυω
κατα μεν τον ε᾿νεστωτα ε᾿´χουσι και μακρον και βραχυ το Υ· κατα δε τον μελλοντα
α᾿ει` μακρον, ε᾿ν δε τωι παρακειμενωι παλιν συστελ λουσιν αυ᾿το`, τεθυκα και λελυκα·
ομοιως και εν τωι παθητικωι· τα δε εκ του πρωτου προσωπου γινομενα ο᾿νο´ματα,
θυμα και λυμα, ε᾿κτεινουσιν οιἈττικοι το Υ, και το θυμος δε μακρον ε᾿´χουσι το Υ· τα
γαρ ει᾿ς ΜΟΣ ο᾿ξυ´τονα δισυλλαβα τωι Υ παραληγομενα ε᾿κτεινει αυ᾿το´· χυμος,
δρυμος, ρυμος, θυμος. ∆ιατι οξυνεται; Τα ει᾿ς ΜΟΣ καθαρα δισυλλαβα ε᾿´χοντα ε᾿ν τηι
παραληγουσηι το Υ ε᾿κτεταμενον ο᾿ξυ´νεται, οι῾῀ον κρυμος, ρυμος, θυμος. Θυμος ποσα
σημαινει; εʹ· την ψυχην, ως το μελιηδεα θυμον α᾿πηυρα· την ο᾿ργην, ως το θυμος δε
μεγας ε᾿´στι διοτρεφεων βασιληων· 82 την ομονοιαν, ως το α᾿λλ' ε῾´να θυμον
ε᾿´χοντες· νοωι και επιφρονι βουλην· τον ε᾿πιλογισμον, ως το ε῾´τερος δε με θυμος
α᾿νη῀κε· την ε᾿πιθυμιαν, ως το ει᾿´ξας τωι θυμωι. ΤΑΡΆΞΕΙ, ποιας συζυγιας; Τεταρτης
των βαρυτονων. Ποιου χρονου; Μελλοντος πρωτου. Πως ε᾿στιν ο ενεστως; Ταρασσω.
Ποθεν γινεται; Παρα το ρω το φθειρω γινεται ρασσω, και μετα του επιτατικου Α
α᾿ρα´σσω, και πλεονασμωι του Τ ταρασσω. Το ΡΑ βραχυ, διατι; Τα δια δυο Σ
ε᾿κφερομενα ρηματα παραγωγα υπερ δυο συλλαβας, οποτε ε᾿´χει διχρονον προ
τελους, συστελλει αυ᾿το´. Ποσας παραληγουσας ε᾿πιδεχονται τα ει᾿ς δυο ΣΣ ληγοντα
ρηματα; ϛ. Ζητει ει᾿ς το νυξ. ἘΓῺ αντωνυμιας πρωτοτυπου πτωσεως ευ᾿θειας των
ενικων, πρωτου προσωπου.Ἔστι δε ασυναρθρον. Ει᾿ς το Ε ψιλην· διατι; Το εν
αντωνυμιαις Ε προ συμφωνου ψιλουται, ε᾿γω`, ε᾿μοι, ε᾿κεινος, πλην του ε῾´θεν. Και
δια τι πλην του ε῾´θεν; ∆ιοτι πασα α᾿ντωνυμια α᾿ποβοληι του Σ γινεται δασυ φωνηεν.
∆ιατι οξυνονται; Αι πρωτοτυποι α᾿ντωνυμιαι, ενικαι ου᾿῀σαι, ο᾿ξυ´νονται.
ΚΑΤΕΣΤΆΘΗΝ, ποιας καταληξεως; Των ει᾿ς ΜΙ. Τι δια φερει τα ει᾿ς Ω των ει᾿ς ΜΙ;
∆ιαφερει, ο῾´τι τα μεν ει᾿ς Ω ποι μεν πρωτοτυπα ει᾿σι, ποι δε παραγωγα· τα δε ει᾿ς ΜΙ
α᾿ει` παραγωγα. Ποιας συζυγιας; ∆ευτερας των ει᾿ς ΜΙ. Ποιου χρονου; Ἀοριστου
πρωτου. Το θεμα πως ε᾿στιν;Ἵστημι, ο μελλων στησω, ο παρακειμενος ε᾿´στακα, ο
παθητικος ε᾿σταμην, αο ριστος πρωτος ε᾿σταθην, και μετα της κατα προθεσεως
κατεσταθην, και γινεται καταεσταθην· α᾿λλ' ει᾿ς φωνηεν λη γουσαι προθεσεις, εαν
συντεθωσι μεθ' ετερας συλλαβης της α᾿πο` φωνηεντος α᾿ρχομενης, α᾿ποβαλλουσι το
ε᾿´σχατον αυ᾿τω῀ν 83 φωνηεν ε᾿ν τηι συνθεσει, οι῾῀ον κατα εμου, κατ' ε᾿μου· κατα
εσταθην, κατεσταθην. ἘΠῚ ΣΙῺΝ, ο᾿´νομα θηλυκον, και ει᾿ μεν σημαινει την πολιν,
γραφεται δια του Ι, ει᾿ δε το κυριον ο᾿´νομα, δια του Η, ως το τον "Σηων βασιλεα
τωνἈμορραιων," α᾿μφοτερα κατα παραδοσιν. Το ΩΝ μεγα· διατι; Παν α᾿ρσενικον και
θη λυκον ει᾿ς αμεταβολον ληγον ..... Σιων, διατι οξυνεται; Καθολου τα ει᾿ς Ν ληγοντα
βαρυτονα ο᾿νο´ματα ο᾿ξυ´νεται, οι῾῀ον θεαταν, ε᾿ραταν, Ναασσων, Φεισων, Γεων·
ου῾´τως ου᾿῀ν και Σιων· χωρις του Ματθαν, Βαραββαν, ΒαρἸωναν. Πως κλινεται;Ἡ
Σιων, της Σιων· α᾿´κλιτον ε᾿στι και κλισιν ου᾿κ ε᾿πιδεχεται, η᾿` μονοπτωτον. Και τι
διαφερει α᾿´πτωτον μονοπτωτου; ∆ιαφερει, ο῾´τι το μεν α᾿´κλιτον ε᾿π' ευ᾿θειας μονον
λεγεται, οι῾῀ον το ο᾿´φελος, το ου᾿῀ς, το δε μονοπτωτον ε᾿π' ευ᾿θειας και γενικης και
δοτικης και αι᾿τιατικης μετα διαφορων α᾿´ρθρων, οι῾῀ον οἈβρααμ, του Ἀβρααμ,
τωιἈβρααμ. ὌΡΟΣ, ποιου γενους; Ου᾿δετερου. Και ποθεν γινεται; Παρα το ορω το
βλεπω· σημαινει δε τον βουνον· η᾿` παρα το αι᾿´ρω, το επαιρω, α᾿῀ρος και ο᾿´ρος, το
αρθεν α᾿πο` της γης ει᾿ς υ῾´ψος· ει᾿ δε σημαινει τον ορισμον, ποιου γενους;Ἀρσενικου.
Και πως κλινεται;Ὁ ο῾´ρος, του ο῾´ρου. Και ποθεν γινεται; Παρα το αι᾿´ρω, το
διαχωριζω· το ου᾿δε´τερον το ο᾿´ρος. ∆ιατι βαρυνεται; Τα ει᾿ς ΟΣ ου᾿δε´τερα
βαρυνονται, οι῾῀ον ψευδος, ει᾿῀δος, τειχος· ου῾´τως ου᾿῀ν και ο᾿´ρος· και μην το
39
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

ψευδος, ει᾿῀δος, τειχος, και τα ο῾´μοια, προπερισπωνται· α᾿λλα τα παροξυτονα και τα
προπαροξυτονα και τα προπερισπωμενα, δυναμει (βα ρυτονα.) Το ο᾿´ρος ει᾿ς το Ο
ψιλην, διατι; Το Ο προ του Ρ ψι λουται, ο᾿´ρος, ο᾿ρε´γω,Ὀροντης,Ὀρεστης, πλην του
ορω,
οραις. ἍΓΙΟΝ
μερους
λογου
ε᾿στιν
ο᾿νο´ματος
ει᾿´δους
παραγωγου, 1υ∧ο∧1∧0ν∧ω⇔γ∧↓ω⇔γ∧α∧ρ∧α∧π∧0∧ ∴εδ 1=υ∧ο∧1∧0ν∧⏐ω⇔τ∧
0∧ ρηματικου. Και ποθεν γινεται; Παρα το α῾´ζω, το σεβομαι, α᾿´ζιος και α῾´γιος. Το
α᾿´ζω ποσα σημαινει; ∆υο, το σεβομαι, ο῾´περ και δασυ 84 νεται, α᾿πο` γαρ του χαζω το
υποχωρω γεγονε· ο῾`ν γαρ σε βομεθα, τουτον και υποχωρουμεν.Ἀναχωρησαντος
ου᾿῀ν του Χ, ε᾿´μεινεν η αναλογουσα τωι Χ δασει. Σημαινει δε και το ξηραινω, ο῾´περ
και ψιλουται· α᾿πο` γαρ του ζω γεγονε, και μετα του στερητικου Α α᾿´ζω, οιονει
ου᾿´ζω, τα γαρ ξηρα ου᾿ ζη, η᾿` παρα το α῾´γος α῾´γιος. Το α῾´γιος ποσα σημαινει; ∆υο· το
τε καθαρον, ο῾´περ και κυριως, και το ρυπαρον, κατα α᾿ντιφρασιν. ∆ιατι οξυ(νεται);
Το μεντοι αγνος ... Ἅγιος το ΓΙ Ι διατι; Τα ει᾿ς ΟΣ ου᾿δε´τερα, ει᾿ μεν τωι Α
παραληγεται, τα δι' αυ᾿τω῀ν παραληγοντα δια του Ι σχηματι ζεται· οι῾῀ον α῾´γος
α῾´γιος, θαλπος θαλπιος, πελαγος πελαγιος· ει᾿ δε μη παραληγει τωι Α δια της ΕΙ
διφθογγου, οι῾῀ον ο᾿´ρος ο᾿´ρειος, τελος τελειος. ∆ιατι προπαροξυνεται;Ὅσα α᾿πο` των
ει᾿ς ΟΣ δια του ΙΟΣ παρηκται, συνεσταλμενου ο᾿´ντος του Ι, προπαροξυνεται. Το
θηλυκον, η αγια· ο κανων· τα ει᾿ς ΟΣ α᾿ρσενικα ποιουντα κατ' ι᾿δι´αν θηλυκον, μη
ο᾿´ντα κοινα τωι γενει, ει᾿ μεν καθαριευουσι, η᾿` το Ρ ε᾿´χουσιν, ει᾿ς Α ποιουσι το
θηλυκον, οι῾῀ον α῾´γιος αγια, ο῾´σιος οσια, κυριος κυρια, φοβερος φοβερα, χωρις των
παραληγοντων τωι Ο, τοτε γαρ (α᾿`ν) καθα ριευωσιν ει᾿ς Η ποιουσι το θηλυκον, οι῾῀ον
ο᾿´γδοος ο᾿γδοη, ο᾿λοος ο᾿λοη, θοος θοη· πλην του αθροος α᾿θροα· ει᾿ δε ου᾿
καθαριευει, ει᾿ς Η ποιουσι το θηλυκον, οι῾῀ον σοφος σοφη, καλος καλη. ∆ιατι ει᾿῀πε,
μη ο᾿´ντα κοινα τωι γενει; ∆ιοτι τα ει᾿ς ΟΣ συνθετα κοινα ει᾿σι τωι γενει, και ομοφωνα
τα θηλυκα τοις α᾿ρσενικοις, οι῾῀ον ο φιλοσοφος και η φιλοσοφος, ο αθανατος και η
αθα νατος· ει᾿ δε απλα, ου᾿χ ομοφωνουσιν, οι῾῀ον σοφος και η σοφη, ο θεος και η θεα.
Οι μεντοιἈττικοι ποιουσι το εναντιον· και ει᾿ μεν ει᾿σιν απλα, ποιουσιν ομοφωνα τα
θηλυκα τοις α᾿ρσενικοις, οι῾῀ον ο σοφος και η σοφος, ο θεος και η θεος· και γαρ ε᾿γω`
θεος ει᾿μι, φησιν ηἭρα· ει᾿ δε συνθετα, ποιουσιν ει᾿ς Η, οι῾῀ον α᾿ρι´ζηλος α᾿ριζηλη,
α᾿θα´νατος α᾿θανατη, ως το α᾿γη´ραον α᾿θανατην τε και τα ο῾´μοια. Ἡ αγια το Α
μακρον, διατι; Τα ει᾿ς Α ληγοντα θηλυκα 85 παρεσχηματισμενα α᾿ρσενικοις,
ομοφωνον(χρονον) ε᾿´χουσι τωι 85 (το) Α τωι τελει της γενικης του αρσενικου. Το
ου᾿δε´τερον το α῾´γιον· ο κανων· παν α᾿ρσενικον ι᾿σοσυλλαβως κλινομενον, ηνικα
ποιει ου᾿δε´τερον, ομοφωνον αυ᾿το` ποιει και ομοτονον τηι αι᾿τια τικηι, τον σοφον, το
σοφον, τον α῾´γιον, το α῾´γιον. ∆ΙΑΓΓΈΛΛΩΝ, ποιου μερους λογου ε᾿στι; Μετοχης. Το
θεμα, διαγγελλω, συζυγιας εʹ των βαρυτονων, σχηματος συνθετου. Και ποθεν
συνετεθη;Ἐκ της δια προθεσεως και του α᾿´γγελος. Το δε α᾿´γγελος ποθεν; Παρα το
α᾿´γω α᾿´γελος, και πλεονασμωι του Γ α᾿´γγελος, ο τας α᾿γγελιας α᾿´γων. Το Γ ψιλον,
διατι; Τα δια του ΕΛΟΣ υπερ δυο συλλαβας, ει᾿´τε α᾿ρσενικα ει᾿´τε θηλυκα,
προπαροξυνονται(υτονα), δια μονου του Ε ψιλου γραφονται, οι῾῀ον α᾿´μπελος,
δικελλος, α᾿´γγελος, πεμπελος, (ο γερων,) και ει᾿´ τι ο῾´μοιον. Τι διαφερει α᾿´γγελος
αυ᾿τα´γγελος και εξαγγελος; ∆ια φερει· α᾿´γγελος μεν γαρ λεγεται ο τας α᾿γγελιας
α᾿´γων, ε᾿ξα´γγελος δε, ο ε᾿´ξω τας α᾿γγελιας α᾿´γων. ΠΡΌΣΤΑΓΜΑ, ο᾿´νομα ου᾿δε´τερον
ρηματικον. Και ποθεν γινεται; Παρα το προστασσω· τουτο παρα την προς προ θεσιν
και το τασσω προστασσω, και ο μελλων προσταξω, ο παρακειμενος πεπροσταχα, και
ω᾿´φειλεν ει᾿῀ναι ε᾿προσταχα· εαν δε ευρεθηι α᾿´φωνον προ του αμεταβολου τωι λογωι
της κοινης διαλεκτου, α᾿ναδιπλασιαζεται ο παρακειμενος. Και πως ε᾿´στιν ο λογος
της κοινης;Ἢ ο῾´ταν βραχυ(ει) η᾿` βραχυ νομενωι φωνηεντι ε᾿πιφερηται δυο
40
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

συμφωνα, ω῾῀ν ο μεν δευτερον α᾿μεταβολον.Ὁ παθητικος παρακειμενος
πεπροσταγμαι και εξ αυ᾿του προσταγμα. ∆ιατι προπαροξυνεται; Τα ει᾿ς Α ληγοντα
ου᾿δε´τερα, υπερ δυο συλλαβας, προπαροξυ νεται, οι῾῀ον ευ῾´ρημα, θελημα, μαλαγμα·
ου῾´τως ου᾿῀ν και προ σταγμα. ΕἾΠΕ, ποιου μερους λογου ε᾿στι;Ῥηματος, ε᾿γκλισεως
οριστικης, διαθεσεως ε᾿νεργητικης, χρονου α᾿οριστου αʹ. Το θεμα πως ε᾿στιν;Ἔπω.
Ποσα σημαινει; ∆υο· ε᾿´πω, το λεγω, ε᾿ξ ου῾῀ και ε᾿´πος, ο λογος, ως το Ἀτρειδη, ποιον
σε ε᾿´πος φυγεν ε῾´ρκος ο᾿δο´ντων; 86 ε᾿´πω το ακολουθω, ως το ου᾿κ οιη, α῾´μα τηι γε
και αμφιπολοι δυ' ε῾´ποντο· ε᾿´πω το ευ᾿τρεπιζω, ως το τον δε ευ῾῀ρ' ε᾿ν θαλαμωι
περικαλεα τευχε' ε᾿πο´ντα. ε᾿´πω το διοικω, ως το α᾿λλα το μεν πλειον πολυαι¨κος
πολεμοιο χειρες ε᾿μαι διεπουσιν. Ἔπω και ο παρατατικος ει᾿῀πον· το ΕΙ διφθογγον,
διατι; Το δε Ε ποτε μεν ει᾿ς Η τρεπεται, ε᾿λε´γχω η᾿´λεγχον, ποτε δε και το Ι
προσλαμβανει, ε᾿´χω ει᾿῀χον, ε᾿´θω ει᾿῀θον, το εξ ε᾿´θους τι διαπραττομαι, ε᾿ξ ου῾῀ και ο
μεσος παρακειμενος ει᾿῀θα, και πλεονασμωι του Ω, ει᾿´ωθα, ε᾿´πω ει᾿῀πον, το λεγω, και
το ακο λουθεω, ε῾´λω ει῾῀λον, το λαμβανω και το φονευω, ε῾´λκω ει῾῀λκον, το συρω,
και απ' αυ᾿του περισπωμενον ελκω η῾´λκουν, το επι του ε῾´λκους, ε᾿ξ ου῾῀ και ο
ηλκωμενος, ε῾´ρπω ει῾῀ρπον, ε᾿ρω῀ ει᾿´ρουν, ε᾿ξ ου῾῀ και το ει᾿´ρηκα, εω ει᾿´ουν, το
συγχωρω· ταυτα δισυλλαβα· τα δε υπερ δυο συλλαβας ε᾿ργαζομαι ει᾿ργαζομην,
ε᾿θι´ζω ει᾿´θιζον, εστιω ειστιων, σημαινει δε το αριστοποιω, ε᾿ρυ´ω ει᾿´ρυον, ελκυω
ει῾´λκυον, ερπυζω ει῾´ρπυζον· ε᾿´πω και ο μελλων ε᾿´ψω, ο αοριστος ει᾿῀πα. Ὁ κανων·
πας μελλων α᾿μειβων το τελευταιον Ω ει᾿ς Α, και την α᾿´ρχουσαν ε᾿κτεινων χρονικως
η᾿` συλλαβικως, αοριστος γινεται, και γινεται ει᾿῀ψα· α᾿λλα σεσημειωται ε᾿ν μεν τοις
ει᾿ς Ω ο ει᾿῀πα και ο η᾿´νεγκα, ε᾿ν δε τοις ει᾿ς ΜΙ ο ε᾿´θηκα, ε᾿´δωκα, η῾῀κα. Ου᾿ γαρ ε᾿στι
το Π και Κ χαρακτηρος α᾿οριστου αʹ. Και δια τι σεσημειωται; ∆ιοτι ου᾿κ εφυλαξαν το
συμφωνον του μελλοντος, και ο῾´τι δι' α᾿φω´νου ε᾿ξενεχθησαν· ου᾿δε´ποτε γαρ χρονος
δι' α᾿φω´νου ε᾿κφερεται, α᾿λλα δια ενος των ηʹ ημι φωνων· και ω᾿´φειλεν ει᾿῀ναι ΗΠΑ
δια του Η· α᾿λλα κανων ε᾿στιν ο λεγων, ο῾´τι της θεσει μακρας η᾿῀ν της ε᾿´ψα
μεταβολη γεγονε δια την του Π α᾿ντιπαθειαν, και του χρονου ει᾿ς την ΕΙ δι φθογγον
η ει᾿ς την φυσει μακραν· και γεγονε ει᾿῀πα δια της ΕΙ διφθογγου, η μετοχη ο ει᾿´πας,
και ω᾿´φειλεν ει᾿῀ναι ε᾿´πας, α᾿λλα μεν ο ει᾿´πας και ο ει᾿πω`ν ε᾿φυ´λαξε την ΕΙ
διφθογγον, και την παραληγουσαν· τα γαρ ..... α᾿ρχ (sic
87 προσλαμβανουσι το Ι,
η᾿` τρεπουσι το Ε ει᾿ς Η· ταυτα παλιν συστελλουσιν, οι῾῀ον, ει῾῀λον και ελων, ει᾿´ασας
και εασας, ει᾿´λεγξα και ελεγξας· τα δε ε᾿´χοντα μακραν την παραλη γουσαν θελουσιν
ε᾿´χειν ε῾`ν των α᾿μεταβολων, ως το της εʹ συζυγιας.Ἀπολογουμεθα τοινυν ο῾´τι η
θεσει μακρα μετε βληθη ει᾿ς φυσιν.Ὁ δευτερος αοριστος ει᾿῀πον, η μετοχη ο ει᾿πω´ν.Ὁ
κανων· ο ει᾿ς ΟΝ δευτερος αοριστος τρεπων το Ο ει᾿ς Ω μεγα, συστελλομεν, και
ω᾿´φειλεν ε᾿πω´ν· α᾿λλα κανων ε᾿στιν ο λεγων, ο῾´τι α᾿ει` ο δευτερος αοριστος
συναρχεσθαι θελει τωι πρωτωι, καθαπερ και ου῾῀τοι συναρχονται, ο ει᾿´πας και ο
ει᾿πω´ν. Το δε η᾿´νεγκα ποθεν γεγονεν;Ἐκ του ενεκω, ε᾿νε´ξω, η᾿´νεξα, και η᾿´νεγξα
κατα μεταπλασμον του Ν, και τροπηι του Ν ει᾿ς Γ· και το διακονος δε εξ αυ᾿του
γινεται· ε᾿κ του ε῾´νεκα γαρ γινεται ε῾´νεκος, και μετα της δια προθεσεως δια ενεκος,
και εν υπερβιβασμωι διαεκονος, και κρασει του ΕΑ ει᾿ς Α μακρον, διακονος· οι δε
φασιν α᾿πο` του κονω το ενεργω και της δια προθεσεως· α᾿λλ' ου᾿κ ε᾿´στι δειξαι το Α
μακρον τωι λογωι τουτωι.Ἔπω το Ε ψιλον, διατι; Τα δια του ε᾿´πω ρηματα δια του Ε
ψιλου γραφονται. ∆ιατι των εʹ σεση μειωμενων, λεγω δη του ει᾿῀πα, και η᾿´νεγκα, και
ε᾿´θηκα, ε᾿´δωκα, η῾῀κα, τα δυο μονα τα απο των ει᾿ς Ω κλινονται ει᾿ς πασας τας
ε᾿γκλισεις, τα δε γʹ ου᾿χι´; ∆ιοτι το ει᾿῀πα δια του Ψ ω᾿´φειλεν ε᾿κφερεσθαι, ως το
γραψω ε᾿´γραψα, ομοιως και το η᾿´νεγκα δια του Ξ· ε᾿νε´γξω γαρ ε᾿στιν ο μελλων· ου᾿κ
εγενετο δε ου῾´τως, α᾿λλα το μεν δια του Π, το δε δια του Κ· το δε Κ συγγενειαν ε᾿´χει
προς το Ξ, και το Π προς το Ψ· ει᾿κο´τως, ως μερος τι της α᾿ναλογιας φυλαξαντα,
41
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

α᾿κωλυτως κλινονται και ει᾿ς τας μετοχας και ει᾿ς τας λοιπας ε᾿γκλισεις· το δε
ε᾿´θηκα, ε᾿´δωκα, η῾῀κα, δια του Σ ω᾿´φειλεν ει᾿῀ναι, ου᾿κ εγενοντο δε ου῾´τως, α᾿λλα
δια του Κ, το δε Κ προς το Σ ου᾿κ ε᾿´χει συγγενειαν· ει᾿κο´τως, ως μερος τι της
α᾿ναλογιας μη φυλαξαντα, ου᾿´τε ει᾿ς τας μετοχας ου᾿´τε ει᾿ς τας λοιπας ε᾿γκλισεις
κλινονται. ΠΡΌΣ ΜΕ, μερη λογου ει᾿σι` δυο· το προς προθεσιν, με α᾿ντωνυμιας
πρωτοτυπου, πτωσεως αι᾿τιατικης· η ευ᾿θεια ε᾿γω`, η γενικη εμου, η δοτικη εμοι, η
αι᾿τιατικη εμε· και ω᾿´φειλεν 88 ει᾿῀ναι προς ε᾿με´· α᾿λλ' αι πρωτοτυποι α᾿ντωνυμιαι
ε᾿γκλινονται, και εγκλινομεναι το κατ' α᾿ρχας αυ᾿τω῀ν φωνηεν α᾿ποβαλλουσιν,
οι῾῀ον[ Il. .♣ι 345.] μη μευ πειρατω ευ᾿῀ ει᾿δο´τος, χωρις της ε῾´θεν α᾿ντωνυμιας,
οι῾῀ον ε᾿πει ου᾿ ε῾´θεν ε᾿στι χερειων ου᾿ δεμας ου᾿δε` φυην. ΥἹῸΣ, ποιου ει᾿´δους; Των
υποπεπτωκοτων τωι ονοματι, των ως προς τι. Και προς τινα ε᾿´χει; Προς τον
πατερα.Ὅθεν γινεται; Παρα το υ῾´ω το βρεχω· ο του πατρος και της μητρος ω᾿`ν
ευ᾿φρασια· η᾿` παρα το υ῾´ι¨ς υ῾´ι¨ος και κρασει υ῾`ς (υιος), και μεταγεται η γενικη ει᾿ς
ευ᾿θειαν, και οξυνεται. Υιος ποσας ευ᾿θειας και γενικας ε᾿πιδεχεται; Τρεις, ο υιος του
υιου, υιευς υιεως, υ῾῀ι¨ς υ῾´ι¨ος. ΕΙ᾿῀ ρημα οριστικον, απλουν παραγωγον, χρονου ε᾿νε
στωτος, προσωπου δευτερου, καταληξεως των ει᾿ς ΜΙ. Και ποθεν γινεται; Παρα το
ε᾿´ω το υπαρχω γινεται παραγωγον ρημα ει᾿μι`, και ε᾿´πειτα ει᾿ς ΜΙ φυσει μακραι
παραληγονται, πλεοναζει το Ι, και γινεται ΕΙΜΙ. Και διατι ου᾿κ ετραπη το Ε ει᾿ς Η;Ἵνα
φυλαχθηι λειψανον του πρωτοτυπου. Το δευ-τερον ει᾿῀ς, και αποβοληι του Σ ει᾿῀.Ἔστι
δε και απο βαρυ τονου δευτερου προσωπου του παθητικου ενεστωτος κατα
τονἈπολλωνιον. Λεγει γαρ, ε᾿κ του ε᾿´ω το υπαρχω το παθητικον ε᾿´ομαι, το δευτερον
ε᾿´ηι, και επει τα δευτερα προσ ωπα των παθητικων οιἈττικοι δια της ΕΙ διφθογγου
γραφουσιν, ε᾿πεκρατησε και παρ' ημιν τεσσαρα γραφεσθαι δια της ΕΙ διφθογγου·
ει᾿σι` δε ταυτα, ο᾿´ψομαι ο᾿´ψει, βου λομαι βουλει, οι᾿´ομαι οι᾿´ει, ε᾿´ομαι ε᾿´ει και
κρασει ει᾿῀. Οι δε φασι κακως κατασκευαζεσθαι αυ᾿το´· τα γαρ υπαρκτικα ρηματα
παθητικον ου᾿κ ε᾿´χουσιν, οι῾῀ον υπαρχω, ου᾿ λεγομεν υπαρχομαι, ει᾿μι`, ου᾿ λεγομεν
ε᾿μαι· ου῾´τως ου᾿῀ν και ε᾿´ω, ου᾿ λεγομεν ε᾿´ομαι. Φασιν ου᾿῀ν, ε᾿κ του ε᾿´ω το υπαρχω
γινεται παραγωγον ρημα ει᾿μι`, το δευτερον ει᾿῀ς, και οξυνεται. Τα γαρ ει᾿ς ΜΙ τροπηι
της ΜΙ ει᾿ς Σ το δευτερον ποιουντα, και τον αυ᾿το`ν τονον φυλασσει, και αποβοληι
του Σ ει᾿῀, μεταβλη 89 θεντος του τονου, δια την α᾿ποβολην του Σ· και ο῾´τι παν ρημα
μακροκαταληκτον ε᾿πι` της μακρας ε᾿´χον τον τονον περισπαται· και εν συνθεσει
παρει· "εαν καταβω ει᾿ς τον ᾅδην, παρει." ΣΉΜΕΡΟΝ, ε᾿πι´ρρημα χρονου δηλωτικον,
η᾿` μαλλον ε᾿πι´ρ ρημα καιρου παραστατικον. ∆ιορισον. Τα δε καιρου παρα στατικα,
οι῾῀ον σημερον, αυ᾿´ριον. Και ποθεν γινεται; Παρα το ημερα, ε᾿ξ ου῾῀ και γραφεται δια
του Η· α᾿νεφανη γαρ το Α ε᾿ν τωι σαμερον, και τα ε᾿´χοντα α᾿ναφαινομενον το Α δια
του Η γραφεται, σαμερον σημερον, α῾´λιος η῾´λιος, σαμα σημα. Το ΡΟΝ μικρον, διατι;
Καθολου τα ει᾿ς ΟΝ ληγοντα ε᾿πιρ ρηματα δια του Ο μικρου γραφεται, οι῾῀ον
βοτρυδον, α᾿γεληδον, πλην του χρεων παραἈττικοις, και εμπεδων, και εκποδων, και
εκ δεξιων και εξ ευ᾿ωνυμων. Το ΜΕ ψιλον, διατι; Κατα παραδοσιν. Κατα ποιον
κανονα της ο᾿ρθογραφιας; Κατα ιστοριαν. Και ποσοι κανονες της ο᾿ρθογραφιας;
Τεσσαρες· α᾿ναλογια, διαλεκτος, ε᾿τυμολογια, και ιστορια. Τι εστιν α᾿ναλογια;Ὅταν
κατορθωμεν γραφηι, η᾿` ο῾´ταν κανονα α᾿ποδωμεν, ω῾´σπερ ε᾿πι` του ταχεια
ε᾿δηλωσαμεν. Τι ε᾿στι διαλεκτος;Ὅταν το ημεις δια της ΕΙ διφθογγου γρα φομενον
ει᾿´πω, ε᾿πει οι Αι᾿ολεις α᾿´μες λεγουσι, το προσον Ε τηι λεξει ε᾿κφωνησαντες. Τι εστιν
ε᾿τυμολογια;Ὅταν το η᾿´πειρος δια της ΕΙ διφθογγου γραφω, ει᾿´πω, διοτι περας ου᾿κ
ε᾿´χει, α᾿´περος και α᾿´πειρος τις ου᾿῀σα. Τι εστιν ιστορια; Ὅταν το χιλιοι δια του Ι
γραφηται, ει᾿´πω, ου῾´τως αυ᾿το` βουλεται γραφειν η παραδοσις. ∆ιατι βαρυνεται; Τα
ει᾿ς ΟΝ ληγοντα ε᾿πιρρηματα παραληγομενα τωι Ι η᾿` τωι Ε βαρυ νονται, οι῾῀ον
σημερον, αυ᾿´ριον, πλην του αυ᾿θημερον, και εξον, υπεσταλμενων των ο᾿νοματικων.
42
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

Το αυ᾿θημερον παρωνυμον, το εξον μετοχη. ΓΕΓΈΝΝΗΚΆ ΣΕ, ρημα οριστικον,
απλουν, παραγωγον, συζυγιας δευτερας των περισπωμενων, χρονου παρακειμενου.
Ποθεν γινεται; Παρα το γεννω, γενναις. Ποσα Ν γραφεις; ∆υο. ∆ιατι; ∆ιοτι ε᾿πι` μεν
της γεννησεως δυο Ν γραφεται, ε᾿πι` δε της ποιησεως και κτισεως ε῾`ν Ν, ε᾿ξ ου῾῀ και
γενητος, ο 90 κτιστος, γεννητος δε ο γεγενημενος· τα δε παρ' αυ᾿τω῀ν γιγνο μενα
ο᾿νο´ματα δι' ενος Ν ε᾿κφερονται, οι῾῀ον γενεσις, γενεθλιον. ΑἼΤΗΣΑΙ ρημα
προστακτικον, απλουν· γινεται δε εκ του αι᾿τω῀ αι᾿τη´σω, ο αοριστος ᾔτησα, και το
προστακτικον αι᾿´ τησαι, (ε᾿κ του τω) και μετα του επιτα[κ]τικου Α, α᾿τω῀, το πανυ
ζητω, και πλεονασμωι του Ι αι᾿τω῀. ∆ιατι ομοφωνει το απαρεμφατον τωι μεσωι
α᾿οριστωι προστακτικωι; ∆ιοτι ε᾿πι` των υπερ δυο συλλαβας φωνηι μονηι συνεμπιπτει,
ου᾿κ ε᾿´στι (ε᾿´τι) δε και τονωι· το μεν προστακτικον προπαροξυνεται, το δε
απαρεμφατον προ μιας ε᾿´χει τον τονον· ε᾿πι` δε των μονο συλλαβων (δισυλ.) και
ομοφωνει και ομοτονει, οι῾῀ον κτιζω κτισω, ε᾿´κτισα, και το προστακτικον κτισαι, και
το απαρεμ φατον ομοιως. ΠΑΡ'ἘΜΟῚ, παρα προθεσις δισυλλαβος, ε᾿μοι αντωνυμια
πρωτοτυπος, πτωσεως δοτικης, ο᾿ξυ´νεται, η δε οι῾῀ περισπαται, και ου᾿κ ε᾿´δει πασας
περισπασθαι ως δοτικας, α᾿λλα σεση μειωται η εμοι και σοι και σφιν, α᾿ντωνυμιαι.
∆ει δε γιγνωσκειν, ο῾´τι των μεν ο᾿νοματων και των ρηματων η κλισις κατα
ακολουθιαν φωνης προερχεται, και ετερα υπο της ετερας κανονιζεται· αι δε
αντωνυμιαι σημασιαι μονηι ποιουνται την κλισιν, ου᾿ μεντοι φωνης α᾿κολουθιαι· διο
και θεματικας αυ᾿τα`ς καλουμεν· εκαστη γαρ εαυτης ε᾿´στι θεμα, και ου᾿δε´ποτε ετερα
υπο της ετερας κανονιζεται. Και διατι ε᾿πενοηθη η αντωνυμια; ∆ιοτι το ρημα
καθεκαστον χρονου δειται, προσωπων προς α᾿παρτισμον του ονοματος, ου᾿κ
ε᾿δυ´νατο δε κατα συνταξιν λογου συνταττεσθαι τοις προσ ωποις. ∆ια τουτο
ε᾿πενοηθη η αντωνυμια, πρωσωπων δεικτικη ου᾿῀σα, και δυναμενη συντασσεσθαι
τοις ρημασιν ε᾿πι` παντος προσωπου, οι῾῀ον λεγω ε᾿γω`, λεγεις συ, λεγει ε᾿κεινος.
ΚΛΗΡΟΝΟΜΊΑ ο᾿´νομα θηλυκον, παραγωγον και παρωνυμον. Και ποθεν γινεται;Ἀπο
του κληρος και του νομος. Ποιου σχηματος; Συνθετου. Ποιας διαφορας των
συνθετων ο᾿νο ματων;Ἐξ α᾿πολειποντος και τελειου. Ποσαι διαφοραι των συνθετων
ο᾿νοματων; Τεσσαρες. Και διατι ει᾿σι` τεσσαρες;Ἐπει παν διφυες συμπλεκομενον 91
ετερωι διφυει τετταρα σχηματα α᾿ποτελει, οι῾῀ον ε᾿πι` της χειρος το μεν ε᾿´ξωθεν
αυ᾿τη῀ς ε᾿´στι μελαν, το δε ε᾿´σωθεν λευκον, η῾´τις συμπλεκομενη τηι ετεραι χειρι
τεσσαρα σχηματα α᾿ποτελει. Το κληρος ποθεν γινεται; Παρα το καλεσω, καληρος, και
ε᾿ν συγκοπηι κληρος. Ποσα σημαινει; ∆υο· τον βαλλομενον ει᾿ς το λαχειν, ως το
κληρους δ' ε᾿ν κυνεηι χαλκηρει¨ παλλον ελοντες και τα κτηματα, ως
το[ ∴Il. .♣ο 498.] α᾿´λοχος τε σοη και παιδες ο᾿πι´σω, ...... και κληρος α᾿κη´ρατος.
Ποσαχως συντιθενται τα ει᾿ς ΟΣ;Ὀκταχως, η᾿` γαρ φυ λασσει το Σ, ως το λαος σοος,
λαοσοος, και θεος δοτος (θεοσδοτος)· η᾿` α᾿ποβαλλει το Σ και προσλαμβανει το Ι, ως
το Πυλος Πυλογενης και Πυλοιγενης· η᾿` α᾿ποβαλλει το Σ, και τρεπει το Ο ει᾿ς Ε, ως το
μενος, μενοπτολεμος και μενεπτο λεμος· η᾿` α᾿ποβαλλει το Σ, και τρεπει το Ο ει᾿ς Ι, ως
το ο᾿´ρος, ο᾿ροβασιος και οριβασιος· η᾿` α᾿ποβαλλει το Σ και τρεπει το Ο ει᾿ς Ε και
προσλαμβανει το Ι, ως το ο᾿´ρος, ο᾿ρεφοιτης, και ο᾿ρειφοιτης· η᾿` α᾿ποβαλλει το Σ, και
τρεπει το Ο ει᾿ς Η, ως το θεος, θεοτοκος και θεητοκος· η᾿` α᾿ποβαλλει το Σ, και τρεπει
το Ο ει᾿ς Α και προσλαμβανει το Ι, ως το κλυτος Κλυταμνη στρα και Κλυταιμνηστρα.
Το ΜΙ Ι, διατι; Τα απο των ει᾿ς ΟΣ α᾿ρσενικων δια του ΙΑ γινομενα, θηλυκα, δια του Ι
γραφονται, οι῾῀ον κακος κακια, α᾿ργος α᾿ργια, ραιθυμος ραιθυμια. Και α᾿´λλως· τα απο
των ει᾿ς Ω περισπωμενων δια του ΙΑ γινομενα θηλυκα δια του Ι γραφονται, οι῾῀ον
μαρτυρω μαρ τυρια, ευ᾿δοκω ευ᾿δοκια· το μεντοι βοηθω βοηθεια, και ω᾿φελω
ωφελεια, ε᾿ναλλαξαντα κατα τον τονον, διηλλαξαν και κατα την γραφην. Ευ῾´ρηται
δε και ωφελια παροξυτονως δια του Ι. Και α᾿´λλως· τα δια του ΙΑ παροξυτονα θηλυκα
43
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

δια του Ι γραφεται, χωρις των δια του ΕΥΩ ρηματων, ως το λαγνευω λαγνεια, και
των α᾿πο` των ει᾿ς ΥΣ, ως το ταχυς, ταχεια· και των α᾿πο` των δια του ΕΙΟΣ
περισπωμενων, ως το α᾿νδρειος α᾿νδρεια, οι῾῀ον σοφια, καρδια, χωρις του θεια, χρεια,
92 μνεια, υγεια, και σιτοδεια· τουτο δε εκ του σιτοδεης σιτο δεεια, και αφαιρεσει του
Ε σιτοδεια· το δε υγεια α᾿πο` του υγιης υγιεια και υγεια· το δε μνεια ε᾿κ του μενω,
μενια και μνεια καθ' υπερβιβασμον, η εναπομενουσα· και του (το) θεια ε᾿κ του θεος
θει¨α και θεια· και το χρεια ε᾿κ του χρεος χρεΐα και χρεια. Το Α μακρον διατι; Τα δια
του ΙΑ προπαροξυτονα θηλυκα τωι Ι μονωι παραληγομενα ε᾿κτεινει το Α, και
συστελλει το Ι, οι῾῀ον κακια, καρδια. ∆ιατι ει᾿῀πε προπαροξυτονως(υτονα); ∆ιοτι τα
προπαροξυτονα βραχυν ε᾿´χουσι το Α, οι῾῀ον ψαλ τρια, μοναστρια. ∆ιατι ει᾿῀πε τωι Ι
μονωι παραληγομενα; ∆ιοτι εαν ε᾿στι (ηι) διφθογγος συστελλει το Α, οι῾῀ον ευ᾿σε´βεια,
μοιρα, μαχαιρα, χωρις των α᾿πο` των δια του ΕΥΩ ρηματων, οι῾῀ον χωνευω χωνεια,
δουλευω δουλεια, μοιχευω μοιχεια· ταυτα γαρ ε᾿κτεινουσι το Α. ∆ιατι παροξυνεται;
Τα δια του ΙΑ ε᾿´χοντα συνεσταλμενον το Ι και εκτεταμενον το Α κατα πραγματων
τιθεμενα, μη κατηγορουντα ου᾿σι´ας, παροξυνονται, και μαλιστα ο῾´σα α᾿πο` συνθετου
δοκει παρηχθαι, οι῾῀ον, δυσωδια, κληρονομια. ΚΑΤΆΣΧΕΣΙΣ, ποιου ει᾿´δους των
υποπεπτωκοτων τωι ονο ματι; Προσηγορικου. Ποιου σχηματος; Συνθετου. Και ποθεν
συντιθεται;Ἐκ του σχω, το κρατω, γινεται ρημα ι᾿´σχημι, ο μελλων σχησω, ο
παρακειμενος ε᾿´σχηκα, ο παθητικος ε᾿´σχημαι, το δευτερον ε᾿´σχησαι, σχεσις, και
μετα της κατα προ θεσεως (κατασχεσις). Καταβιβαζει (Ἀναβ.) τον τονον, διατι; Παν
ρημα ει᾿ς Ω ληγον μονοσυλλαβον οριστικον τε και απαθες και υποτακτικον, ει᾿ μεν
ε᾿´χει την μετοχην ει᾿ς Σ ο᾿ξυ´τονον, τον αυ᾿το`ν τονον φυλασσει και εν τηι συνθεσει,
οι῾῀ον βω αναβω, δω εαν παραδω· ει᾿ δε μη ε᾿´χει την μετοχην ει᾿ς Σ ο᾿ξυ´τονον, ε᾿ν τηι
συνθεσει α᾿ναβιβαζει τον τονον, οι῾῀ον σχω κατασχω και προσχω, και σπω επισπω,
ε᾿ξ ου῾῀ και το[ Il. .♣β 359.] ο᾿´φρα προσθ' α᾿´λλων θανατον και ποτμον ε᾿πι´σπηι. Το
δε κατασχεσις διατι αναβιβαζει τον τονον;Ἐπειδη τα ει᾿ς ΙΣ θηλυκα, ει᾿ μεν
βαρυνονται, ε᾿ν τηι συνθεσει προπαροξυ νονται, οι῾῀ον μητις πολυμητιςὈδυσσευς,
πολις α᾿κροπολις· 93 ει᾿ δε οξυνεται, ει᾿ μεν φυλασσει το αυ᾿το` μερος του λογου, και
τον αυ᾿το`ν τονον φυλασσει, οι῾῀ον αι᾿γι`ς καταιγις, οι᾿κι`ς περι οικις· ει᾿ δε μη,
α᾿ναβιβαζει τον τονον. Το ΣΙΣ Ι. Τα ει᾿ς ΙΣ θηλυκα δια του Ι γραφεται, πλην του κλεις
και αντηρεις. ∆ιατι βαρυτονα(νονται); Τα απο μελλοντων βαρυτονα(τονων)
ε᾿σχηματισμενα θηλυκα, η᾿` α᾿πο` δευτερου προσωπου του παθητικου παρακειμενου
γινομενα ο᾿νο´ματα, βαρυνονται, οι῾῀ον ποσις γνωσις· ου῾´τως ου᾿῀ν και το
κατασχεσις. Το ΣΙΣ βραχυ, διατι; Τα ει᾿ς ΙΣ, ει᾿´τε α᾿ρσενικα ει᾿´τε θηλυκα, συστελλει
το Ι. ΣΟΥ͂, α᾿ντωνυμιας πρωτοτυπου, και ω᾿´φειλεν ει᾿῀ναι και την κατασχεσιν , α᾿λλ'
ηνικα η προηγουμενη λεξις του εγκλι τικου μοριου προπαροξυνεται η᾿`
προπερισπαται, τοτε την ε᾿ν τελει αυ᾿τη῀ς βαρειαν ει᾿ς οξειαν ε᾿γειρει. ΠΈΡΑΣ, α᾿πο`
του περω περασω, α᾿ποβοληι του Ω περας. ∆ιατι βαρυνεται; Τα ει᾿ς ΣΑΣ ληγοντα
ου᾿δε´τερα υπερ μιαν συλλαβην α῾´παντα βαρυνονται, οι῾῀ον γερας, κρεας, περας. Το
ΡΑΣ βραχυ, διατι; Τα ει᾿ς ΑΣ ληγοντα ου᾿δε´τερα συστελλουσι το Α προς
α᾿ντιδιαστολην των α᾿ρσενικων, και ει᾿ μεν ω᾿῀σι sic) καθαρα, η᾿` ε᾿´χουσι προ του Α
το Ρ, ε᾿πιδεχονται και κλισιν, οι῾῀ον κρεας κρεατος, γηρας γηρατος· ει᾿ δε μη, ου᾿
κλινονται, οι῾῀ον δεμας, βρετας, χωρις των τωι Λ παραληγομενων, οι῾῀ον α῾´λας
α῾´λατος, ε᾿ρυσιπελας ε᾿ρυσιπελατος· (σημαινει δε την νοσον.) ΠΟΙΜΑΝΕΙ͂Σ, το θεμα
ποιμαινω, συζυγιας πεμπτης των βαρυτονων. Ποθεν γινεται;Ἐκ του ποιμην, τουτο δε
παρα το εν τηι ποαι μενειν ποαμην και ποιμην. Ποα δε εστι βαρυτονον, (διατι); Τα ει᾿ς
Α ληγοντα καθαρα βαρυτονα, ει᾿ μεν τωι Ο παραληγεται, βαρυνονται, οι῾῀ον ποα,
χροα, ροα· ει᾿ δε τηι ΕΙ διφθογγωι, ο᾿ξυ´νεται, οι῾῀ον χροια, ροια, ποια. Το ΜΑΙ
διφθογγον διατι; ∆ιοτι α᾿νεφανη το Α ε᾿ν τωι μελλοντι, και τα ε᾿´χοντα. .... Και
44
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

α᾿´λλως· τα δια του ΑΊΝΩ ρηματα δια της ΑΙ διφθογ γου γραφονται, οι῾῀ον βαμβαινω,
ξηραινω, μιαινω· σεσημειωται το σθενω, μενω, πενω, στενω. 94 ῬΆΒ∆ΟΣ,
ο᾿νομαθητικον, (?) ει᾿´δους παραγωγου, ει᾿´δους των παραγωγων ρηματικου. Και
ποθεν γινεται; Παρα το ραπτω το ραπιζω, ραπδος· και επει ψιλα ψιλων ηγειται και
δασεα δασεων και μεσα μεσων, τρεπεται το Π ει᾿ς το Β, και γινεται
ραβδος.Ἐτυμολογειται δε παρα το ραιον βαινειν ε᾿ν τηι οδωι. ∆ιατι βαρυνεται; Τα ει᾿ς
∆ΟΣ δισυλ λαβα κατ' ε᾿πιπλοκην συμφωνου α῾´παντα βαρυνονται, λυγδος, ραβδος.
ΣΙ∆ΗΡΑ͂, ποιου μερους λογου ε᾿στιν;Ὀνοματος. Ποιου γενους; Θηλυκου. Ποιου
ει᾿´δους; Παραγωγου. Ποιου ει᾿´δους των παραγωγων; Κτητικου. Και ποθεν γινεται;
Ἐκ του σιζω το ηχω, η᾿` α᾿πο` του σιδηρεος σιδηρους σιδηρεα σιδηρα. ∆ιατι εγενετο η
κρασις ει᾿ς Α, και ου᾿κ ει᾿ς Η; Ἐπειδη ηνικα καθαριευηι προ του Ε φωνηεν, τοτε η
κρασις του Ε και Α ει᾿ς Α κιρναται, οι῾῀ον τον ευ᾿φυεα, τον ευ᾿φυα· ηνικα δε ε᾿´χηι
συμφωνον χωρις του Ρ, ει᾿ς Η γινεται η κρασις, τον ∆ημοσθενεα, τον ∆ημοσθενην·
ο῾´τε δε ε᾿´χει το Ρ, ει᾿ς Α, α᾿ργυρεα α᾿ργυρα, σιδηρεα σιδηρα· το δε κανα και οστα, ου᾿κ
α᾿πο` του κανεα και οστεα γεγονεν, α᾿λλ' α᾿πο` του κανουν και οστουν.Ἐκ του
σιδηρος ου᾿῀ν το μετουσιαστικον σιδη ρειος, τοἸωνικον σιδηρεος, και κρασει
σιδηρους. Τα γαρ δια του ΕΙΟΣ μετουσιαστικα και οιἼωνες α᾿ποβαλλουσι το Ι της
διφθογγου, και ποιουσι τοἸωνικον, χαλκεος, σιδηρεος. Το ΣΙ Ι, διατι;Ἐκ του σιζω. Τη
ΣΗ Η διατι; Σιδαρον λεγουσιν οι ∆ωριεις. ΣΚΕΥ͂ΟΣ, παρα το σχω, το κρατω και
φυλαττω, σχευος και σκευος, η᾿` παρα το κευθω, το κρυπτω. ∆ιατι βαρυνεται; Τα ει᾿ς
ΟΣ ληγοντα ου᾿δε´τερα υπερ μιαν συλλαβην βαρυνονται, οι῾῀ον ει᾿῀δος, τειχος.
ΚΕΡΑΜΕῪΣ ποιου ει᾿´δους; Παραγωγου. Και ποθεν γινεται; Παρα το κεραμος· τουτο
παρα το την ε᾿´ραν, ο῾` σημαινει την γην, ε᾿ξ ου῾῀ και γερανος, ο τα της γης ε᾿ρευνων
σπερματα. Κεραμεως το ΩΣ μεγα, διατι;Ἐπεκρατησεν η τωνἈττικωνγραφη και παρ'
ημιν. Το ΚΕ ψιλον, διατι; Πασα λεξις 95 α᾿πο` της ΚΕ συλλαβης α᾿ρχομενη δια του Ε
ψιλου γραφονται sic). Το ΡΑ βραχυ, ως παρ'Ἡσιοδωι, και κεραμευς κεραμει κοτεει.
ΣΥΝΤΡΊΨΕΙΣ ε᾿κ της συν προθεσεως και του τριβω· τουτο ε᾿κ του θρυω, τουτο παρα
το θρω το καταπονω. Το ΤΡΙ, Ι, διατι; Τα ει᾿ς Ι ληγοντα ρηματα ε᾿ν φωνηεντι
παραληγεται. ΝΥ͂Ν, ε᾿πι´ρρημα χρονικον, διατι περισπαται; Παν ε᾿πι´ρ ρημα
μονοσυλλαβον ε᾿´χον διχρονον ε᾿κτεταμενον περισπαται· νυν, γρυ. Και διατι
εκτεινεται;Ἐπει παν ε᾿πι´ρρημα μονο συλλαβον ε᾿´χον διχρονον ε᾿κτεινει αυ᾿το`,
οι῾῀ον, νυν, γρυ, βρυ· το δε ρα συστελλεται α᾿ποκοπεν. ΣΎΝΕΤΕ, ε᾿γκλισεως
προστακτικης, γινεται ε᾿κ του συνω περισπωμενου, ε᾿ξ ου῾῀ παραγεται ει᾿ς ΜΙ.
Συνημι, ο μελλων συνησω, ο δευτερος αοριστος συνην, η μετοχη ο συνεις, του
συνεντος, και το προστακτικον συνες· το δευτερον των πλη θυντικων συνετε.
ΠΑΙ∆ΕΎΘΗΤΕ, ε᾿γκλισεως προστακτικης· το θεμα, παιδευω· πρωτοτυπον ε᾿στιν η᾿`
παραγωγον. Ποθεν γινεται; Παρα το παις παιδος, τουτο παρα το παλλω, το κινω,
(ει᾿κι´νητος γαρ ε᾿στιν η ηλικια,) η᾿` παρα το βαιον, το μικρον, βαις και παι¨ς, και εν
συναιρεσει παις. ΠΆΝΤΕΣ, ο᾿νο´ματος προσηγορικου, απλουν, παραγωγον γενομενον
παρα το α῾´πας. ∆ιατι το α῾´πας δασυνεται, ε᾿πειδη το Α προ του Π ου᾿ δασυνεται, α᾿λλα
ψιλουται, οι῾῀ον, α᾿πηνης, α᾿πα´νθρωπος, α᾿πω´λεια; Σεσημειωται δε απλουν, α῾´πτω,
α῾´παξ, απλος, απαλος, και α῾´πας δασυνομενον. ΚΡΊΝΟΝΤΕΣ, μετοχη απο του κρινω.
∆ΟΥΛΕΎΣΑΤΕ, προστακτικον. Ποιας συζυγιας;Ἕκτης των βαρυτονων. Ποθεν
γινεται;Ἐκ του δουλευω· τουτο παρα το δουλος· τουτο παρα το δεω το δεσμω δεος,
και δουλος πλεονασμωι του Υ. ∆ουλος ποιου ει᾿´δους των υποπεπτω κοτων τωι
ονοματι; Των προς τι. Και προς τινα ε᾿´χει; Προς τον δεσποτην. ΦΌΒΟΣ, ποιου
ει᾿´δους; Των παραγωγων. Και ποθεν γινεται; Παρα το φεβω. Το ΦΟ μικρον, διατι; Τα
ε᾿´χοντα 96 το Ε ε᾿γκειμενον ε᾿ν τοις ρημασιν ε᾿´χουσι το Ο α᾿ντιπαρακει μενον ε᾿ν
τοις ο᾿νο´μασιν. ἈΓΑΛΛΙΑ͂ΣΘΕ, ε᾿γκλισεως προστακτικης, το θεμα, α᾿γαλλιω, τουτο
45
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

παρα το αγαλλω, τουτο παρα το αγλαον, τουτο παρα το αι᾿´γλη, τουτο παρα το αΐσσω
το ορμω. Το ΛΙ Ι διατι; Τα δια του ΙΩ περισπωμενα δια του Ι γραφεται, οι῾῀ον α᾿νιω,
κοπιω, ε᾿ρυθριω, α᾿γαλλιαω α᾿γαλλιω, και το παθη τικον α᾿γαλλιαομαι α᾿γαλλιωμαι,
ο παρατατικος η᾿γαλλια ομην η᾿γαλλιωμην, και το προστακτικον α᾿γαλλιαου
α᾿γαλλιω α᾿γαλλιαεσθω α᾿γαλλιασθω, και το πληθυντικον, α᾿γαλλιαεσθε
α᾿γαλλιασθε. ΤΡΌΜΟΣ, ποιου ει᾿´δους; Παραγωγου. Και ποθεν γινεται; Παρα το
τρεμω, τουτο παρα το θερμω, ο῾` σημαινει το θερ μαινω, και εν υπερθεσει και τροπηι
του Θ ει᾿ς Τ γινεται τρεμω. ∆ιατι βαρυνεται; Τα ει᾿ς ΜΟΣ καθαρα δισυλλαβα μη ο᾿´ντα
τριγενη βαρυνεται, οι῾῀ον τρομος, βρομος· το μεντοι νομος και βωμος προς διαφορον
σημαινομενον ο᾿ξυ´ νεται. Ποιου ει᾿´δους; Των υποπεπτωκοτων τωι ονοματι, ει᾿δικου.
∆ιορισον. Ει᾿δικον δε εστι το εκ γενους διαιρεθεν, οι῾῀ον βους, ι῾´ππος, α᾿´μπελος,
ε᾿λαια. ∆ΡΆΞΑΣΘΕ, προστακτικον ε᾿κ του δρασω, τουτο παρα το δρω το κρατω.
ΠΑΙ∆ΕΊΑΣ, ο᾿νο´ματος προσηγορικου, απλουν, παραγωγον. Γινεται δε παρα το
παιδευω, τουτο παρα το παις, τουτο παρα το βαιον, ο῾` σημαινει το μικρον, βαι¨ς και
παι¨ς, και εν συναιρεσει παις. ΜΉΠΟΤΕ, μη επιρρημα, το ΜΗ Η, διατι; Παν ε᾿πι´ρρημα
μονοσυλλαβον μακροκαταληκτον κατ' ι᾿δι´αν ρητον μακρο καταληκτον ο᾿ξυ´νεσθαι
θελει, και δια του Η γραφεσθαι, οι῾῀ον μη, δη, νη. Τι προσγραφεις; Ου᾿δε´ν. ∆ιατι; Τα
ει᾿ς Η ληγοντα ε᾿πιρρηματα ε᾿´χουσι το Ι προσγεγραμμενον, οι῾῀ον α᾿´λληι, παντηι,
πλην του μη και δηλαδη. Ποτε, ε᾿πι´ρρημα ε᾿ρωτησεως, διατι βαρυνεται; Τα ει᾿ς ΤΕ
ληγοντα ε᾿πιρρηματα πυσματικα ο᾿´ντα, η᾿` α᾿ποδοτικα, η᾿` α᾿ναφορικα, βαρυνονται,
οι῾῀ον, ποτε, τοτε, οτε. ∆ιατι προπαροξυνεται; – 97 ἘΞὉ∆ΟΥ͂ δυο μερη λογου ει᾿σι`ν,
ε᾿ξ προθεσις, οδου ονο-ματος. ΤοἘΞ μακρον, διατι; Πασα προθεσις βραχυκατα ληκτει,
πλην της ΕἸΣ καιἘΞ, αι῾´τινες καιἘΣ καιἘΚ λεγονται Το Ο μικρον, διατι; Το ∆ προ
εαυτου εν αρχηι λεξεως ε᾿ν απληι και ακινητωι λεξει παραιτειται την δια του Ω
μεγαλου γραφην, χαιρει δε τηι δια του Ο μικρου, οι῾῀ον, οδος, οδαν sic το ευωδες
μυρον, ο᾿δοντομαχος, ο ου῾῀ς :sic) σεσημειωται το ω῾῀δε ε᾿πι´ρρημα. ∆ΙΚΑΊΑ ε᾿κ του
δικαιος, δικαια. ∆ιατι καταβιβαζει τον τονον;Ἐπειδη τα ει᾿ς Α και ει᾿ς Η θηλυκα απο
των ει᾿ς ΣΟΣ ο᾿ξυτονων α᾿ρσενικων παραγομενα τον αυ᾿το`ν τονον φυλασσει, οι῾῀ον
φοβερος φοβερα, ι᾿σχυρος ι᾿σχυρα· ου῾´τως ου᾿῀ν και εκ του δικαιος ω᾿´φειλεν ει᾿῀ναι
δικαια· α᾿λλα δια την μακροκαταληξιαν κατηγαγε τον τονον. ἘΚΚΑΥΘΗ͂Ι, ποιας
ε᾿γκλισεως;Ὑποτακτικης· το θεμα ε᾿κκαιω. Ποιου σχηματος; Συνθετου. Και ποθεν
συνετεθη; Ἐκ της ε᾿ξ προθεσεως, και του καιω. ἘΝ ΤΆΧΕΙ, ποιου γενους; Ου᾿δετερου.
Ποιας πτωσεως; ∆οτικης, η ευ᾿θεια το ταχος. ΠΕΠΟΙΘΌΤΕΣ, μετοχη, πειθω, ο μεσος
παρακειμενος πεποιθα.
{1ΨΑΛΜῸΣ ΤΡΊΤΟΣ}
1. Ποιου μερους λογου ε᾿στιν;Ὀνοματος. Ποιου γενους; Ἀρσενικου. Ποιου
ει᾿´δους των υποπεπτωκοτων τωι ονο ματι; Τακτικου. Το ΤΡΙ Ι, διατι; Πασα λεξις α᾿πο`
της ΤΡΙ συλλαβης α᾿ρχομενη δια του Ι γραφεται, πλην του τρεις ε᾿πι` α᾿ριθμου, και
τρεις ρηματος. ΚΎΡΙΕ ΤΊ;Ὄνομα ε᾿ρωτηματικον το τι, ε᾿νταυθα δε επιρ ρημα
ε᾿πιτασεως, α᾿ντι του λιαν. ἘΠΛΗΘΎΝΘΗΣΑΝ, α᾿οριστου πρωτου παθητικου τριτου
προσωπου των πληθυντικων· το θεμα πληθυνω. Ποιας συζυγιας;Ἕκτης των
βαρυτονων. Και ποθεν γινεται; Ἐκ του πλω, πληθω, κατα παραγωγην πληθυνω, και
εν πλεο νασμωι του Ν πληθυνω. 98 ΘΛΊΒΟΝΤΕΣ, μετοχη, το θεμα, θλιβω. Ποθεν
γινεται; Παρα το θλω το θλιβω, η᾿` παρα το θρω θρυβω, και θλιβω, τροπηι του
αμεταβολου ει᾿ς αμεταβολον, και του Υ ει᾿ς Ι, ως τοἈφροδυτηςἈφροδιτη. Το ΘΛΙ Ι,
διατι; Τα ει᾿ς ΒΩ ληγοντα ρηματα ενι φωνηεντι παραληγονται, πλην του α᾿μειβω,
46
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

στειβω, λειβω, ει᾿´βω. Το ΘΛΙ μακρον, δια τι; Τα ει᾿ς ΒΩ ληγοντα ρηματα δισυλλαβα
παραληγομενα τωι Ι ε᾿κτεινονται. ἘΠΑΝΊΣΤΑΝΤΑΙ, ρημα οριστικον, δευτερας
συζυγιας των ει᾿ς ΜΙ. Ποθεν γινεται;Ἐκ του ι῾´στημι· το παθητικον, ι῾´σταμαι, το
τριτον των πληθυντικων ι῾´στανται και επανι στανται. ΕΠ'ἘΜῈ, ποσα μερη λογου
ει᾿σι´; ∆υο· ε᾿πι` προθεσις, ε᾿με` α᾿ντωνυμιας πρωτοτυπου, και γινεται ε᾿πι` εμε.Ἀλλ' αι
ει᾿ς φωνηεν ληγουσαι προθεσεις, εαν συντεθωσι μεθ' ετερας λεξεως της α᾿πο`
φωνηεντος α᾿ρχομενης, α᾿ποβαλλουσι το ε᾿´σχατον αυ᾿τω῀ν φωνηεν, πλην της περι
και της προ. ΛΈΓΟΥΣΙ, το θεμα πως ε᾿στι; Λεγω. Και ποθεν γινεται; Παρα το λω το
θελω· α῾` γαρ θελει τις, ταυτα και λεγει. ΨΥΧῊ, παρα το ψυχω το ζωογονω·
ε᾿τυμολογειται δε παρα το φυσιοχη τις ου᾿῀σα, η την φυσιν συνεχουσα. Το ΨΥ
μακρον, διατι; Πας μελλων βαρυτονος χωρις της τεταρτης συζυγιας, και την ι᾿´σην
παραληγουσαν θελει ε᾿´χειν του ενε στωτος, οι῾῀ον τυπτω τυψω, η᾿` μειζονα, οι῾῀ον
λεγω λεξω, ου᾿δε´ ποτε δε ελαττονα, πλην του πνιγω πνιξω, και ερυκω ε᾿ρυ´ξω.
ΟΥ᾿ΚἜΣΤΙ ποσα μερη λογου ει᾿σι´; ∆υο· ου᾿κ επιρρημα α᾿ρνησεως, ε᾿´στι, ρηματος. Και
ποθεν γινεται; Παρα το ε᾿´ω το υπαρχω γινεται παραγωγον ρημα, ει᾿μι´· και επει τα
ει᾿ς ΜΙ φυσει μακραι παραληγονται, πλεοναζει το Ι και γινεται ει᾿μι´. ΣΩΤΗΡΊΑ, ποθεν
γινεται; Παρα το σωτηρ, τουτο παρα το σωζω, ο παθητικος παρακειμενος σεσωσμαι,
σεσωσται, σωστηρ και σωτηρ. ΘΕΩ͂Ι, ποιου μερους λογου ε᾿στιν;Ὀνοματος. Ποιου
γενους;Ἀρσενικου. Ποιου ει᾿´δους; Παραγωγου. Ποιου
99 ει᾿´δους των
παραγωγων;Ῥηματικου. Ποθεν γινεται; Παρα το θω, το κατασκευαζω και ποιω, ο
παντων των ο᾿´ντων ποιη της και της των παντων [ποιητης] κατασκευης αι᾿´τιος
γινεται θος, και επειδη ου᾿δε´ποτε ο᾿´νομα μονοσυλλαβον ει᾿ς φωνηεν ληγον
βραχυκαταληκτει, πλην του τις, πλεοναζει το Ε, και γινεται θεος· η᾿` παρα το θεω το
τρεχω, ο πανταχου ω᾿´ν. ἈΝΤΙΛΉΠΤΩΡ, ποθεν γινεται; Παρα το ληβω το λαμ βανω, ο
μελλων ληψω, ο παρακειμενος λεληφα, ο παθητικος λελημμαι, το τριτον λεληπται,
και εξ αυ᾿του ληπτωρ, και α᾿ντιληπτωρ. ∆ΌΞΑ, ποθεν γινεται; Παρα το δεχω δεξω
δεξα και δοξα, η᾿` παρα το δοκω δοκησω ε᾿δο´κησα, και κρασει του Κ Σ ει᾿ς Ξ ε᾿´δοξα
και δοξα. Το ΞΑ βραχυ, διατι; Τα ει᾿ς Α λη γοντα θηλυκα παραληγομενα ενι των
διπλων η᾿` δια δυο ΣΣ ε᾿κφερομενα βαρυτονα συστελλουσι το Α, οι῾῀ον μαζα, ριζα,
διψα, θαλασσα· ου῾´τως ου᾿῀ν και δοξα. Και α᾿´λλως· τα ει᾿ς Α ληγοντα θηλυκα απο
μελλοντων γινομενα δισυλλαβα, συστελλει το Α, οι῾῀ον κνιζω κνισω ε᾿´κνισα, α᾿´γω
α᾿´ξω α῾´μαξα (σιξ). ὙΨΩ͂Ν, ποιου μερους λογου ε᾿στι; Μετοχης. Ποιας συζυγιας;
Τριτης των περισπωμενων. Ποθεν γινεται;Ἐκ του υ῾´ψος, τουτο παρα το ο᾿´πτω, το
βλεπω, ο μελλων, ο᾿´ψω ο᾿´ψος και υ῾´ψος. Το Υ ψιλον, διατι; Ου᾿δε´ποτε προ των
διπλων ευρισκεται διφθογγος, πλην του προιξ. ΚΕΦΑΛῊ, ποιου ει᾿´δους; Παραγωγου.
Ποιου ει᾿´δους των παραγωγων; Παρωνυμου. Ποθεν γινεται; Παρα το καρ φος, ο῾`
σημαινει το ξηρον, ο καταξηρος τοπος, η᾿` παρα το κελυφος, κελυφη, και κεφαλη·
ε᾿τυμολογειται δε παρα το ε᾿κεισε κεισθαι τα φαη. ΦΩΝῊ, ο᾿´νομα προσηγορικον,
γινεται δε παρα το φω το λεγω, ε᾿ξ ου῾῀ και το ΦΩ μεγα· τα γαρ α᾿πο` ενεστωτων η᾿`
μελλοντων κατα προσληψιν συλλαβης γινομενα ο᾿νο´ματα δια του Ω μεγαλου
γραφονται, οι῾῀ον ζω ζωη, φω φωνη, α᾿´γω α᾿γωγη. ∆ιατι οξυνεται; Τα ει᾿ς ΝΗ
δισυλλαβα τωι Ω παρα 100 ληγομενα βαρυνονται, χωρις των α᾿ποτελουντων
συζυγιαν πρωτην των περισπωμενων· φωνω γαρ φωνη, ω᾿νω῀ και ωνη. Ποιου
ει᾿´δους των υποπεπτωκοτων τωι ονοματι; Προση γορικου. ἘΚΈΚΡΑΞΑ, ποθεν
γινεται;Ἐκ του κραζω, κραξω, ε᾿κε´ κραξα, καιἈττικωι και Αι᾿ολικωι αναδιπλασιασμωι,
ε᾿κε´κραξα. Ἔθος γαρ τουτοις α᾿ναδιπλασιασμοις χρησθαι· το δε κραξω ε᾿κ του κρω,
τουτο ε᾿κ του κλω, τουτο ε᾿κ του καλω, και εν συγκοπηι κλω. Τι διαφερει το κραζω
του κρωζω; ∆ιαφερει, ο῾´τι το μεν κραζω ε᾿πι` εμψυχων λαμβανεται, το δε κρωζω
ε᾿πι` αψυχων, ε᾿ξ ου῾῀ και το "κορωνη εστωσα ε᾿´κρωζεν." ἘΠΉΚΟΥΣΕΝ, α᾿οριστου
47
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

πρωτου, τριτου προσωπου των ενικων, σχηματος συνθετου. Και ποθεν συνετεθη;Ἐκ
της ε᾿πι` προθεσεως και του ακουω. Το δε ακουω ε᾿κ του κω το κοιμωμαι. ὌΡΟΥΣ,
ποιου γενους; Ου᾿δετερου. ∆ιατι βαρυνεται; Τα ει᾿ς ΟΣ ου᾿δε´τερα ο᾿νο´ματα
βαρυνεσθαι θελει, οι῾῀ον ψευδος, ο᾿´νειδος, τειχος· ου῾´τως ου᾿῀ν και ο᾿´ρος.
ἘΚΟΙΜΉΘΗΝ, ποθεν γινεται;Ἐκ του κοιμω, τουτο ε᾿κ του κω, ο῾` σημαινει το
κοιμωμαι, ε᾿ξ ου῾῀ γινεται κεω, ο῾` μετα του Ι κειω· καιὍμηρος, οι μεν κακκειοντες
ε᾿´βαν κλισιηνδε ε῾´καστος. Ἐκ του κεω γινεται περισπωμενον κεω, κεησω, ε᾿ξ αυ᾿του
κεημι ρημα παραγωγον· ο παθητικος, κεεμαι, και κρασει κειμαι· το τριτον κεεται,
κειται, και εξ αυ᾿του κοιτη.Ἐκ του ου᾿῀ν κω γινεται κοιμω δευτερας συζυγιας των
περισπω μενων, ο μελλων κοιμησω, και τα λοιπα, δηλα. ὝΠΝΩΣΑ, α᾿οριστου
πρωτου, ε᾿νεργητικου· το θεμα υπνω. Ποθεν γινεται; Παρα το υ῾´πνος· τουτο ε᾿κ της
υ῾´πο προ θεσεως και του νους, ο῾` γεγονεν υπονοος, και κατα συγκοπην
υ῾´πνος.Ἐτυμολογειται δε παρα το υπονοστειν τας φρενας η᾿` υ῾ποχωρειν· ε᾿ν αυ᾿τωι
γαρ αι του ανθρωπου αι᾿σθησεις υπο χωρουσιν. ἘΞΕΓΈΡΘΗΝ, ποιου μερους λογου
ε᾿στι;Ῥηματος, ε᾿γκλι 101 σεως οριστικης, παθητικου αοριστου πρωτου. Ποιας συζυ
γιας; Πεμπτης των βαρυτονων· Και ποθεν γινεται;Ἐκ του εγειρω, ο μελλων ε᾿γερω, ο
παρακειμενος η᾿´γερκα, ο Ἀττικος ε᾿γη´γερκα. ΟΤΙ ποιου μερους λογου ε᾿στι;
Συνδεσμου αι᾿τιολογικου. ἈΝΤΙΛΉΨΕΤΑΙ, ποσα μερη λογου ει᾿σι´ν;Ἓν μερος λογου
ε᾿στι. ∆ιατι; ∆ιοτι αι προθεσεις μετα των α᾿πτωτων και των ευ᾿θειων των ο᾿νοματων
ε᾿ν συνθεσει ει᾿σι´. Ποθεν γινεται; Ἐκ του ληβω το λαμβανω, ο μελλων, ληψω, και ο
μεσος μελλων ληψομαι, το δευτερον ληψηι, ληψεται, και μετα της α᾿ντι προθεσεως
α᾿ντιληψεται· το δε μου, α᾿ντωνυμιας. ΦΟΒΗΘΉΣΟΜΑΙ, μελλοντος πρωτου
παθητικου, το θεμα, φοβω. Ποιας συζυγιας; Πρωτης των περισπωμενων. Ποθεν
γινεται;Ἐκ του φοβος, τουτο παρα το φεβω. Ποιου ει᾿´δους των υποπεπτωκοτων τωι
ονοματι; Γενικου. Φοβω, ο μελλων φοβησω. Ποθεν ε᾿´χει το Η;Ἡ δε πρωτη συζυγια
των περισπωμενων ε᾿πι` του μελλοντος θελει ε᾿´χειν το Η η᾿` το Ε, νοησω, τελεσω· ο
παρακειμενος πεφοβηκα, ο πα θητικος πεφοβημαι, ο αοριστος ε᾿φοβηθην ε᾿φοβηθης
ε᾿φο βηθη, και ο μελλων πρωτος φοβηθησομαι. Το ΣΟ μικρον, διατι; Παν ει᾿ς ΜΑΙ
ληγον ρημα οριστικον α᾿παθες ε᾿πι` των ει᾿ς Ω προ του Μ το Ο θελει ε᾿´χειν, η᾿` μονον,
η᾿` μετα του Ι. ΜΥΡΙΆ∆ΩΝ, η ευ᾿θεια μυριας, ποιου ει᾿´δους των υποπεπτω κοτων τωι
ονοματι;Ἀριθμητικου. Και ποθεν γινεται; Παρα το μυριος· τουτο παρα το ΜΥ
στοιχειον. Μυριας το ΑΣ βραχυ, διατι; Τα ει᾿ς ΑΣ ο᾿ξυ´τονα θηλυκα συστελλει το Α,
οι῾῀ον λαμπας, τριας, μυριας. ∆ιατι οξυνεται; Τα ει᾿ς ΑΣ ο᾿νο´ματα δια του ∆ΟΣ κλινο
μενα βραχυ ε᾿´χουσι το Α Και οξυνονται, οι῾῀ονἈρκας, τριας, μυριας, μυριαδος.Ὁ
κανων· καθολου τα ει᾿ς ΑΣ θηλυκα δια του ∆ΟΣ κλινονται, και τας αυ᾿τα`ς ε᾿´χουσιν
ο᾿ρθας και κλητικας. Ἡ γενικη των μυριαδων. Το ΡΙ Ι, διατι; Συνεξηκολουθησε τωι
μυριος, κυριος. ΚΎΚΛΩΙ, ε᾿πι´ρρημα τοπικον, τα δε τοπικα, οι῾῀ον α᾿´νω, κατω. 102
Ποιαι σχεσεις των τοπικων; Τρεις· η εν τοπωι, οι῾῀ον οι᾿´κοι, η ει᾿ς τοπον, οι῾῀ον
οι᾿´καδε, η εκ τοπου, οι῾῀ον οι᾿´κοθεν. ΣΥΝΕΠΙΤΙΘΕΜΈΝΩΝ, μετοχης, ποιας πτωσεως;
Γενικης των πληθυντικων· το θεμα, συνεπιτιθημι, το παθητικον συνεπιτι θεμαι, η
μετοχη, συνεπιτιθεμενος, σχηματος παρασυνθετου. ἈΝΆΣΤΑ, γινεται ε᾿κ του στω, ο
παρατατικος ε᾿´σταον, ε᾿´στων, ε᾿´σταες ε᾿´στας, ε᾿´σταε ε᾿´στα, και το προστακτικον
σταε στα, και μετα της α᾿να` προθεσεως α᾿να´στα· ε᾿πειδη παν προστακτικον, ει᾿ μεν
ει᾿´η μονοσυλλαβον, ε᾿ν τηι συνθεσει παρο ξυνεται, οι῾῀ον ε᾿`ς α᾿´φες, στα αναστα· ει᾿
δε υπερ δυο συλ λαβας, προπαροξυνεται, οι῾῀ον στηθι α᾿να´στηθι, βηθι α᾿να´βηθι, και
καταβηθι. Το πρωτον προσωπον ου᾿κ ε᾿´χει· ε᾿πειδη ου᾿δεις εαυτον προστασσει.
ἘΠΆΤΑΞΑΣ, α᾿οριστου πρωτου, το θεμα πατασσω, ποθεν γινεται; Παρα το πτω το
φοβουμαι, ο μελλων πτησω, συστοληι του Η ει᾿ς Α πτασω, και πλεονασμωι ετερου Α
πα τασσω, και μεταγεται ει᾿ς ενεστωτα, ο μελλων παταξω, ο αοριστος ε᾿πα´ταξα, το
48
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

δευτερον, ε᾿πα´ταξας. ἘΧΘΡΑΊΝΟΝΤΑΣ, ποθεν γινεται; Παρα το εχθραινω, τουτο
παρα το εχθρος, τουτο παρα το ε᾿´χθος, το μισος, τουτο παρα το ε᾿´χω το κρατω.
ΜΑΤΑΊΩΣ, ε᾿πι´ρρημα μεσοτητος· ποθεν γινεται; Παρα το ματαιος, τουτο παρα το
α᾿´τη, ο῾` σημαινει την βλαβην· α᾿´την και ματην. Το ΗΝ Η. Τα ει᾿ς ΗΝ ε᾿πιρρηματα δια
του Η γραφεται, πλην του πριν, παλιν, ε᾿´μπαλιν, α᾿νο´πιν, κατοπιν. Το δε α᾿´τη ποθεν
γινεται; Παρα τω το ζητω, και μετα του στερητικου Α α᾿τω῀ το ου᾿ ζητω, την γαρ
βλαβην α῾´παντες ε᾿κφευγομεν. Ὀ∆ΌΝΤΕΣἉΜΑΡΤΩΛΩ͂Ν, η ευ᾿θεια ο᾿δους. Ποθεν
γινεται; Παρα το ε᾿´δω το εσθιω, ε᾿δους και οδους· ο῾´θεν και οξυνεται, ως το πους.
ΕΥ᾿ΛΟΓΊΑ, παρα το ευ᾿λογω ευ᾿λογια, τουτο παρα το ευ᾿´λογος, τουτο παρα το ευ᾿῀
μοριον και το λογος, το δε ευ᾿῀ παρα το ευς, ο σημαινει τον α᾿γαθον· το ου᾿δε´τερον
το ευ, και κρασει ευ᾿῀· το δε λογος παρα το λεγω.
103 {1ΨΑΛΜῸΣ ΤΈΤΑΡΤΟΣ.}
1 Ὄνομα καταληκτικον, γινεται δε παρα το τεσσαρας α᾿ριθμους ε᾿´χειν.
ἘΠΙΚΑΛΕΙ͂ΣΘΑΙ ποιας ε᾿γκλισεως;Ἀπαρεμφατου. Ποιας συζυγιας; Πρωτης των
περισπωμενων· καλεω, καλω, ο μελ λων καλεσω. Και διατι ου᾿κ ε᾿´χει το Η;Ἀλλ' εαν
διχρονωι παραληγηται ο ενεστως, δια του Η ε᾿´χει τον μελλοντα, πλην του αρω
αρεσω, καλω καλεσω· ε᾿κ του ου᾿῀ν καλεω καλω γινεται το απαρεμφατον παθητικον
καλεεσθαι καλεισθαι. ΕΙ᾿ΣΗ´ΚΟΥΣΕ ποιου χρονου;Ἀοριστου πρωτου. Ποιου σχηματος;
Συνθετου. Και ποθεν συντιθεται;Ἐκ της ει᾿ς προθεσεως και του ακουω, το δε ακουω
ε᾿κ του κω το κοιμωμαι γινεται κουω, ως ρω ρουω· και μετα του στερητικου Α
α᾿κουω· οι γαρ α᾿κουοντες ου᾿ κοιμωνται.Ἀκουω ο μελλων α᾿κουσω, ο αοριστος
η᾿´κουσα η᾿´κουσας η᾿´κουσε, και μετα της ει᾿ς προ θεσεως ει᾿ση´κουσε. ∆ΙΚΑΙΟΣΎΝΗΣ,
ποθεν γινεται; Παρα το δικαιος, τουτο παρα το δικη, τουτο παρα το διχω, το διχαζω·
η γαρ δικη τα δυο μερη διΐστησι. ΘΛΊΨΕΙ, ποθεν γινεται; Παρα το θλιβω θλιψω
θλιψις, η᾿` α᾿πο` του παθητικου παρακειμενου. ἘΠΛΆΤΥΝΑΣ, πρωτου ε᾿νεργητικου
(α᾿οριστου), προσωπου δευτερου· το θεμα, πλατυνω, ο μελλων πλατυνω, ο αοριστος,
ε᾿πλατυνα ε᾿πλατυνας. ΟΙ᾿ΚΤΕΊΡΗΣΟΝ, ρημα προστακτικον, συζυγιας πρωτης των
περισπωμενων. Πως ε᾿´στι το θεμα; Οι᾿κτειρω. Ποθεν γινεται;Ἐκ του οι᾿κτειρω
βαρυτονου· τουτο παρα το οι᾿῀κτος· τουτο παρα το ει᾿´κω το υποταττομαι· οι γαρ
οι᾿κτει ροντες υπεικουσι και υποτασσονται· ο αοριστος ω᾿κτειρησα, και το
προστακτικον, οι᾿κτειρησον. ΠΡΟΣΕΥΧΗ͂Σ, ποθεν γινεται; Παρα την προς προθεσιν
και το ευ᾿χη´· το δε ευ᾿χη` παρα το ευ᾿῀ ε᾿´χειν η του ευ᾿῀ ε᾿´χειν αι᾿´ τησις, η᾿` παρα το
ε᾿´χεσθαι το ακολουθειν· α᾿πε´λειψε δε του ευ᾿´χομαι τα ενεργητικα. 104 ἈΝΘΡΏΠΩΝ
παρα το α᾿´νω θρειν τον ω᾿῀πα, η᾿` αι᾿´ρειν τον ο᾿φθαλμον· μονος γαρ των α᾿´λλων
ζωων ο α᾿´νθρωπος α᾿´νω βλεπει, η᾿` παρα το αναθεωρειν α῾` ο᾿´πωπεν, η᾿` α᾿ναλογι
ζεσθαι. ἝΩΣ, ε᾿πι´ρρημα α᾿ναφορικον, διατι δασυνεται; Τα κατα α᾿ποβολην του Ι
α᾿ναφορικα δασυνονται. ΠΌΤΕ, ε᾿πι´ρρημα ε᾿ρωτησεως· το ΠΟ μικρον διατι; Τα ει᾿ς Ε
ληγοντα ε᾿πιρρηματα την μεν παραληγουσαν δια του Ο μικρου ε᾿´χουσι, την δε
τελευταιαν δια του Ε ψιλου. ΒΑΡΥΚΆΡ∆ΙΟΙ, ποθεν γινεται; Παρα το βαρυς και το
καρδια· το δε βαρυς παρα το βαρος, τουτο παρα το βιαι αι᾿´ρεσθαι. Το ΡΥΣ ψιλον· τα
ει᾿ς ΥΣ, ει᾿´τε α᾿ρσενικα ει᾿´τε θηλυκα, δια του Υ ψιλου γραφεται, χωρις ει᾿ μη απο
συναι ρεσεως ει᾿´η, ως το φθοι¨ς φθοις, και ο᾿´ι¨ς οι᾿῀ς. Το δε καρδια ποθεν γινεται;
Παρα το κραδαινω το σειω, α᾿εικινητος γαρ ε᾿στιν η καρδια. ἈΓΑΠΑ͂ΤΕ, ποιου μερους
λογου ε᾿στι;Ῥηματος. Πως ε᾿στι το θεμα;Ἀγαπω. Ποιας συζυγιας; ∆ευτερας των
περισπωμενων· ο μελλων α᾿γαπησω. Ποθεν ε᾿´χει το Η; Τα δε ε᾿´χοντα ε᾿ν τωι
ενεστωτι συμφωνον α᾿´λλο χωρις του Λ και του Ρ, δια του Η ε᾿´χει τον μελλοντα.
ΖΗΤΕΙ͂ΤΕ, ρημα οριστικον ε᾿νεργητικον. Και ποθεν γινε ται; Παρα το ζητω, τουτο
παρα το αι᾿τω῀ και του =sic) ΖΑ ε᾿πιτατικου, ζααιτω, και εν συγκοπηι, ζατω, και
49
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

τροπηι του Α ει᾿ς Η ζητω· το πληθυντικον, ζητεομεν ζητουμεν, το δευτερον ζητεετε
ζητειτε. ΨΕΥ͂∆ΟΣ, ποθεν γινεται; Παρα το φευγω φευγος και ψευδος, η᾿` παρα το
φειδω φειδος, και τροπηι του Φ ει᾿ς Ψ και τροπηι του Ι ει᾿ς Υ, ψευδος. ΓΝΩ͂ΤΕ, ποιου
μερους
λογου
ε᾿στι;Ῥηματος.
Ποιας
ε᾿γκλισεως;Ὁριστικης.
Ποιας
διαθεσεως;Ἐνεργητικης. Ποθεν γινεται;Ἐκ του γνωμι. Ποιας συζυγιας; Των ει᾿ς ΜΙ· ο
μελλων γνωσω· ο δευτερος αοριστος ε᾿´γνων, η μετοχη, ο γνους, του γνοντος, και το
προστακτικον, γνωθι, και ω᾿´φειλε γραφεσθαι δια του Ο μικρου· του γαρ γνοντος
105 ποθεν παραγεται, μικρον ε᾿στιν· α᾿λλα τα ει᾿ς ΘΙ προστακτικα και τα ει᾿ς ΝΑΙ
α᾿παρεμφατα την μεν παραληγουσαν .... Το δε γνωμι ποθεν γινεται; Παρα το γνω,
τουτο παρα το νους νοος νοω, και κατα συγκοπην, νω, και πλεονασμωι του Γ, γνω.
ἘΘΑΥΜΆΣΤΩΣΕ, α᾿οριστου πρωτου· το θεμα πως ε᾿στι; Θαυ μαστω. Ποθεν γινεται;
Παρα το θαυμαστος, τουτο παρα το θαυμαζω, τουτο παρα το θαυμα, τουτο παρα το
θεω, θεασω, τεθεακα, τεθεαμαι, θαυμα. ὍΣΙΟΝ, παρα το α῾´ζω το σεβομαι, α῾´σιος και
ο῾´σιος, ε᾿ξ ου῾῀ και δασυνεται. ΚΕΚΡΑΓΈΝΑΙ, μεσου παρακειμενου· το θεμα πως ε᾿στι;
Κραζω. Ποθεν γινεται; Παρα το κλω. Τουτο παρα το καλω, και εν συγκοπηι, κλω·
κραζω, ο μελλων κραξω, ο παρακειμενος κεκραγα. Ποθεν ε᾿´χει το Γ; Ει᾿ δε ει᾿´η ο
ε᾿νεστως δια του Ξ η᾿` δυο ΣΣ, τοτε ο μεσος παρακειμενος α᾿κολουθησει τωι μελλοντι·
κα᾿`ν μεν γαρ ο μελλων δια του Ξ, ο μεσος παρακειμενος δια του Γ· πλησσω, πληξω,
πεπληγα· το τριτον προσωπον κεκραγε, και το απαρεμφατον, κεκρα γεναι. Τον ΑΙ
διφθογγον; Παν α᾿παρεμφατον διφθογγον ε᾿´χει. ὈΡΓΊΖΕΣΘΕ, ποθεν γινεται;Ἐκ του
οργιζω, τουτο παρα το οργη. ἉΜΑΡΤΆΝΕΤΕ, προστακτικον· το θεμα πως ε᾿στιν;Ἁμαρ
τανω· ο παρατατικος, ημαρτανον· το τριτον ημαρτανε, και το προστακτικον,
αμαρτανε· το πληθυντικον, αμαρτανετε, αμαρτανω. Και ο μελλων; Ου᾿κ ε᾿´χει. ∆ιατι;
Τα δια του ΑΝΩ ρηματα α᾿´χρι του παρατατικου κλινεται, οι῾῀ον μανθανω, λανθανω,
αμαρτανω. ΚΟΊΤΑΙΣ, παρα το κειμαι· το δευτερον κεισαι, το τριτον κειται, και εξ
αυ᾿του κοιτη. Το ΚΟΙ διφθογγον, διατι; Τα ε᾿´χοντα το Ε ε᾿γκειμενον ....
ΚΑΤΑΝΎΓΗΤΕ, προστακτικον παθητικου αοριστου πρωτου· το θεμα; Κατανυσσω.
Ποθεν γινεται;Ἐκ της κατα προ θεσεως, και του νυσσω το καμπτω, ο μελλων
κατανυξω, ο 106 αοριστος πρωτος κατενυξα, ο δευτερος κατενυγον, ο παθητικος
κατενυγην, η μετοχη, ο κατανυγεις, του κατανυγεντος, και το προστακτικον,
κατανυγηθι κατανυγηθω, και το πληθυν τικον, κατανυγητε. ΘΎΣΑΤΕ, ρημα
προστακτικον· και ποθεν γινεται; Παρα το θυω θυσω· ο αοριστος ε᾿´θυσα, και το
προστακτικον, θυσον θυσατω· το πληθυντικον, θυσατε. ἘΛΠΊΣΑΤΕ, προστακτικον
ε᾿νεργητικον· γινεται δε εκ του ε᾿λπιζω, τουτο παρα το ελπις, τουτο παρα το ε῾´λκω
ε῾´λκις και ελπις. ∆ΕΊΞΕΙ, παρα το δεικω το δεικνυω, ο μελλων, δειξω δειξεις δειξει.
ἈΓΑΘᾺ, παρα το αγαθω το θαυμαζω, α᾿γαστος και α᾿γαθος. ἘΣΗΜΕΊΩΘΗ, αοριστος
πρωτος παθητικος, το θεμα ση μειοω, σημειω, ο μελλων σημειωσω, ο παθητικος
ε᾿σημειωθην ε᾿σημειωθης ε᾿σημειωθη. ἘΦ'ἩΜΑ͂Σ, ποσα μερη λογου ει᾿σι´ν;Ἐπι
προθεσις, ημας α᾿ντωνυμιας πρωτοτυπου, αι᾿τιατικης των πληθυντικων.
ΕΥ᾿ΦΡΟΣΎΝΗ, ποθεν γινεται; Παρα το ευ᾿´φρων ευ᾿´φρονος, τουτο παρα το ευ᾿῀
μοριον, και το φρω το προιω, οιονει καλως προιεμενος· και κλινεται ευ᾿´φρονος.
ΣΙ͂ΤΟΣ, ποιου ει᾿´δους των παραγωγων;Ῥηματικου. Και ποθεν γινεται; Παρα το σειω·
ο παθητικος παρακειμενος, σεσεισμαι, το τριτον σεσεισται, και εξ αυ᾿του σιτος.
ΟἾΝΟΣ, ποιου ει᾿´δους των υποπεπτωκοτων τωι ονοματι; Προσηγορικου.Ὄνομα
ρηματικον. Και ποθεν γινεται; Παρα το οι᾿´ω το υπολαμβανω, ο οιησεως και πλανης
αι᾿´τιος τοις α᾿νθρωποις γινομενος, η᾿` παρα το ονω το ωφελω. ΚΑΤΏΙΚΙΣΑΣ,
αοριστος πρωτος· το θεμα κατοικιζω. Ποθεν γινεται;Ἐκ του κατοικω· τουτο ε᾿κ του
κατοικος, τουτο ε᾿κ της κατα προθεσεως και του οι᾿῀κος, το δε οι᾿῀κος παρα το ει᾿´κω
το υποχωρω, ο μελλων κατοικισω, ο αοριστος κατυκισα κατυκισας.
50
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

107 {1ΨΑΛΜῸΣ ΠΈΜΠΤΟΣ.}
1 Ποθεν γινεται; Παρα το πεμπω· πεμπει γαρ ημας προς τον δεκατον α᾿ριθμον.
ἘΝΏΤΙΣΑΙ, προστακτικον. Ποιου χρονου; Μεσου α᾿οριστου πρωτου· το θεμα,
ε᾿νωτιζω. Ποθεν γινεται; Παρα το ω᾿῀ς, ω᾿το`ς, ω᾿τι´ζω, και ενωτιζω. ΣΎΝΕΣ, το ρημα
συνιημι, ποιας συζυγιας; Πρωτης των ει᾿ς ΜΙ, ο μελλων συνησω, ο δευτερος αοριστος
συνην, η μετοχη, ο συνεις, του συνεντος, και το προστακτικον συνες. ΠΡΟΣΕΎΞΟΜΑΙ,
ποιου χρονου; Μεσου μελλοντος. Και ποθεν γινεται;Ἐκ του προσευχω, ο῾´περ
ε᾿ξε´λιπε δια σημα σιαν· τουτο παρα το προσευχη, ο μελλων προσευξω, και ο μεσος
μελλων, προσευξομαι. ΠΡΩΪ̀, ποιου μερους λογου ε᾿στιν;Ἐπιρρηματος, καιρου
παραστατικου. Και ποθεν γινεται; Παρα την προ προ θεσιν, κατ' ε᾿πε´κτασιν του Ο ει᾿ς
Ω και του Ι, ε᾿ξ ου῾῀ και κατα παραγωγην πρωι¨ος, και το θηλυκον, πρωΐα.
ΠΑΡΑΣΤΉΣΟΜΑΊ ΣΟΙ, μεσος μελλων πρωτος, ι῾´στημι, ο μελλων στησω, και ο μεσος
μελλων στησομαι, και παρα της παρα προθεσεως, παραστησομαι. ἘΠΌΨΕΙ ΜΕ,
δευτερου προσωπου, παθητικου· και ποθεν γινεται; Παρα το ο᾿´πτω το βλεπω, ο
μελλων ο᾿´ψω, και ο μεσος μελλων αʹ ο᾿´ψομαι, ο᾿´ψει. ΠΑΡΟΙΚΉΣΕΙ, ε᾿κ του παροικω,
τουτο ε᾿κ του παροικος, τουτο ε᾿κ της παρα προθεσεως και του οι᾿῀κος· και τα λοιπα
ε᾿γραφησαν. ∆ΙΑΜΕΝΟΥ͂ΣΙ, ρημα οριστικον, ε᾿νεργητικον, απλουν, παρα γωγον,
μενω, μενω, το τριτον των πληθυντικων μενουσι και διαμενουσι. ΚΑΤΕΎΘΥΝΟΝ,
κατευθυνω· γινεται δε εκ της κατα προ θεσεως, και του ευ᾿θυ`ς ευ᾿θυ´ω και ευ᾿θυ´νω.
ἈΝΕΩΙΓΜΈΝΟΣ, μετοχης παρακειμενου· α᾿νυγω, και ο παρα τατικος α᾿´νωιγον, και
κατα πλεονασμον του Ε, α᾿νε´ωιγον, ο παρακειμενος α᾿νε´ωιχα, ο παθητικος
α᾿νε´ωιγμαι, η μετοχη α᾿νεωιγμενος. 108 Ἐ∆ΟΛΙΟΥ͂ΣΑ, το θεμα, δολιω, και ο
παρατατικος ε᾿δολιεον ε᾿δολιουν, το τριτον των πληθυντικων ε᾿δολιεουσαν ε᾿δο
λιουσαν. ἈΠΟΠΕΣΆΤΩΣΑΝ, προστακτικον α᾿πο` του πεσω, πεσησω· ο δευτερος
αοριστος ε᾿´πεσον, και σεσημειωμενον ε᾿´χον το Σ χαρακτηριστικον.
ΚΑΤΑΣΚΗΝΏΣΕΙΣ· το θεμα κατασκηνω, τουτο παρα το σκηνη.
{1ΨΑΛΜῸΣ ϛʹ.}
1 ἘΛΈΓΞΗΙΣ, ε᾿γκλισεως υποτακτικης· και ποθεν γινεται; Ἐκ του ελεγχω,
τουτο παρα το ε᾿´λεγχος. ἘΠΊΣΤΡΕΨΟΝ, ε᾿γκλισεως προστακτικης· το θεμα στρεφω, ο
μελλων στρεψω, ο αοριστος πρωτος ε᾿´στρεψα, και το προστακτικον, στρεψον,
ε᾿πι´στρεψον. ῬΥ͂ΣΑΙ, προστακτικον, το θεμα, ρυω, ο μελλων ρυσω, ο αοριστος
ε᾿´ρρυσα, και ο μεσος προστακτικος πρωτου α᾿οριστου ρυσαι. ἘΚΟΠΊΑΣΑ, παρα το
κοπιω, τουτο παρα το κοπος. ἈΠΌΣΤΗΤΕ, ι῾´στημι, στησω, ο δευτερος αοριστος
ε᾿´στην· κανων γαρ ε᾿στιν ο λεγων· τα ει᾿ς ΘΙ προστακτικα .... και γινεται στηθι, και
αποστηθι. ΑΙ᾿ΣΧΥΝΘΕΊΗΣΑΝ, παρα το αι᾿σχυνω, ο μελλων αι᾿σχυνω, ο παρακειμενος
ᾔσχυγκα, και εξ αυ᾿του αι᾿σχυνθειησαν. ΤΑΡΑΧΘΕΊΗΣΑΝ, ρημα ευ᾿κτικον ε᾿κ του
ταρασσω, ο μελλων, ταραξω, ο παρακειμενος, τεταραχα, και εξ αυ᾿του ταραχθειησαν.
∆ΙᾺ ΤΆΧΟΥΣ, ε᾿κ της δια προθεσεως και του ταχος.
{1ΨΑΛΜῸΣ Ζʹ.}
1 ∆ΙΏΚΟΝΤΑ, μετοχη, γινεται α᾿πο` του διωκω. ἉΡΠΆΣΗΙ υποτακτικον,
γινεται παρα το αρπαζω. ἈΠΟΠΈΣΟΙΜΙ ευ᾿κτικον α᾿οριστου δευτερου του ε᾿´πεσον, η
μετοχη ο πεσων, και το ευ᾿κτικον πεσοιμι· γινεται δε παρα το πεπτω, πιπτω.
ΚΑΤΑΛΆΒΟΙ, ευ᾿κτικον, δευτερος αοριστος ε᾿κ του ληβω. ΚΑΤΑΠΑΤΗ͂ΣΑΙ, ε᾿κ του
πατω. 109 ἈΝΆΣΤΗΘΙ, α᾿οριστου πρωτου, ι῾´στημι, ο μελλων στησω, ο δευτερος
αοριστος ε᾿´στην, η μετοχη, ο στας, του σταντος, και το προστακτικον σταθι, και μετα
της α᾿να` προθεσεως, α᾿να´σταθι, και τροπηι του Α ει᾿ς Η, α᾿να´στηθι. ἘΝΕΤΕΊΛΩ, μεσος
51
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

αοριστος δευτερος ε᾿κ του εντελλω, ο μελλων ε᾿ντελω, ο αοριστος πρωτος ε᾿´τειλα, ο
μεσος ε᾿τει λαμην, το δευτερον ε᾿τειλω. Ἰ∆ΟῪ, ε᾿πι´ρρημα δεικτικον, διατι οξυνεται;
Σεσημειωται το ιδου, ι᾿ου`, ου᾿´. ΚΑΤΑΒΉΣΕΤΑΙ, ε᾿κ του βιβημι, ο μελλων βησω, ο
μεσος μελλων, βησομαι, βησηι, βησεται, και καταβησεται.
{1ΨΑΛΜῸΣ Ηʹ.}
1 ὩΣ ε᾿πι´ρρημα θαυμαστον, α᾿ντι λιαν. ἘΠΉΡΘΗ ε᾿κ του επαιρω ε᾿παρω
επηιρκα, ε᾿πηιρμαι, ε᾿πηιρθην. ΜΕΓΑΛΟΠΡΈΠΕΙΑ, ε᾿κ του μεγαλοπρεπης, τουτο ε᾿κ του
μεγαλος και του πρεπω. ΚΑΤΑΡΤΊΣΩ, μελλων πρωτος καταρτισω, ο μελλων
καταρτισω. ΑἾΝΟΣ ποθεν γινεται; Παρα το ιαινω το ευ᾿φραινομαι, ι᾿´αινος, και
αποβοληι του Ι αι᾿῀νος. ∆ΆΚΤΥΛΟΣ, παρα το δρασω, δακτυλος, τουτο παρα το δρω το
κρατω. ΣΕΛΉΝΗ, ποθεν γινεται; Παρα το σελας, τουτο παρα το νεον ε᾿´χειν την
λαμπηδονα. ἈΣΤῊΡ, παρα το ι῾´στημι, στησω· στηρ και αστηρ, ο μη ισταμενος, η᾿`
παρα το στερρως α᾿´ττειν η᾿` πηδαν. ΜΙΜΝΉΣΚΩ ε᾿κ του μνω μνησω μνησκω και
μιμνησκω. ἘΛΆΤΤΩΣΑΣ, παρα το ελαττω. ΠΑΡ'ἈΓΓΈΛΟΥΣ, παρα το α᾿´γω το φερω,
α᾿´γελος και α᾿´γγελος. ΠΟῪΣ παρα το παυω παυσω, παυς και πους. ΠΡΌΒΑΤΟΝ παρα
το προ της ο᾿πισθιου βασεως ετεραν βασιν ε᾿´χειν, παρα το βω το τρεφω. ΒΟΥ͂Σ παρα
το βω το τρεφω. 110 ἉΠΆΣΑΣ παρα το πας, και μετα του αθροιστικου Α α῾´πας, το
γαρ α᾿θροιστικον Α δασυνεται. Ει᾿ γαρ η᾿῀ν πλεονασμος, ψιλουσθαι ω᾿´φειλε.
ΚΤΗ͂ΝΟΣ, παρα το κτω το φονευω· κτω κτησω. ΠΕΤΕΙΝῸΝ, ει᾿ μεν δια της ΕΙ
διφθογγου γραφεται, παρα το την πτερυγα τεινειν· ο δεἩρωδιανος ε᾿κ του πετω,
πετησω, πετηνον, πετεεινον. ἸΧΘῪΣ, παρα το θυω το ορμω. ΤΡΊΒΟΣ παρα το τριβω το
καταπατω, η καταπεπατημενη οδος.
{1ΨΑΛΜΟΣἜΝΝΑΤΟΣ.}
1 Ἔνατος δι' ενος Ν· και ποθεν γινεται; Παρα το εννεα, δια δυο Ν. Ει᾿ς το Ε
ψιλον διατι; Το Ε των α᾿ριθμων δασυ νεται, ε῾`ξ, επτα, εβδομηκοντα· σεσημειωται το
εννεα και ε᾿νενηκοντα. ∆ια τι σεσημειωται;Ἐπειδη ει᾿ ε᾿δασυνετο, [α᾿]λογωι
α᾿νεφικτωι μεθιστατο sic). Αι γαρ απλαι φωναι των α᾿ριθμων θεματικαι ου᾿῀σαι ου᾿
παραδεχονται ετερου α᾿ριθμου ε᾿´ννοιαν, καθως αι συνθεσεις το τοιουτον
α᾿ναδεχονται, ως ε᾿´χει ε᾿ν απλαις φωναις, [το βητα,] το δυο, το τρεις, ε᾿ν δε συνδεσει
δυοκαιδεκα, τρισκαιδεκα. Ει᾿´περ ου᾿῀ν ο εννεα α᾿ριθμος ε᾿δα συνετο, ε᾿´ννοιαν ει᾿῀χεν
α᾿`ν καταρχας συνθετον(ετου) ομοιως και το ε῾´νδεκα. Προπαροξυνεται· τα γαρ ει᾿ς
ΤΟΣ ληγοντα ο᾿νο´ματα υπερ δυο συλλαβας τωι Α παραληγομενα προπαροξυνονται,
οι῾῀ον ε᾿´ννατος, α᾿´κακος, α᾿´κρατος. ὍΛΗ, παρα το ο῾´λος, τουτο παρα το ε῾´ω (ο᾿λω῀)
το πληρω. ∆ιατι δασυνεται; Το Ο προ του Λ ψιλουται, πλην του ο῾´λος· τουτο δε
δεικνυται ε᾿κ της συναλοιφης, "ε᾿φ' ο῾´λην την οι᾿κουμενην." ∆ΙΗΓΉΣΟΜΑΙ, ε᾿κ του
[διηγησομαι] διηγω, τουτο παρα την δια προθεσιν και το α᾿´γω. Το ∆ΙΗ Η διατι; Τα
παρα το α᾿´γω και ηγουμαι δια του Η γραφεται· ο μελλων διηγησω, ο μεσος μελλων
διηγησομαι. ΠΆΝΤΑ των πληθυντικων, η ευ᾿θεια των ενικων, το παν· ο κανων· παν
α᾿ρσενικον ι᾿σοσυλλαβως κλινομενον, ηνικα ποιει ου᾿δε´τερον, ομοφωνον αυ᾿το`
ποιει τηι ιδιαι αι᾿τιατικηι. Το παν, 111 μακρον, διατι; Παν ου᾿δε´τερον α᾿ρσενικωι
παρεσχηματισμενον, ει᾿ μεν ι᾿σοσυλλαβως κλινοιτο .... ΘΑΥΜΆΣΙΑ ε᾿κ του
θαυμασιον, τουτο παρα το θαυμαστω, τουτο παρα το θεω θεασω, τεθεακα, τεθεαμαι,
τεθαυμα και θαυμα. ἈΠΟΣΤΡΑΦΗ͂ΝΑΙ, το θεμα, στρεφω, ο μελλων στρεψω, ο
δευτερος αοριστος ε᾿´στραφον, ο παθητικος ε᾿στραφην, και το απαρεμφατον
α᾿ποστραφηναι. ὈΠΊΣΩ, ε᾿πι´ρρημα τοπικον. Ποσαι σχεσεις των τοπικων; Ἕξ· α᾿´νω,
κατω, ο᾿´πισθεν, ε᾿´μπροσθεν, δεξια, α᾿ριστερα. Το ΣΩ μεγα, διατι; Τα ει᾿ς Ω ληγοντα
ε᾿πιρρηματα δια του Ω μεγαλου γραφονται, πλην του δευρο και α᾿´πο. Ποθεν γινεται;
52
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

Παρα το οπιζω, το κατοπιν διωκω· τουτο παρα το ο᾿´πις, θεων ο᾿´πιν ου᾿κ αλεγοντες,
τουτο παρα το ε῾´πω το ακολουθω. Το ΠΙ Ι διατι;Ἐκ του ο᾿πι´ζω. ἈΣΘΕΝΉΣΟΥΣΙΝ ε᾿κ
του ασθενω, τουτο παρα το ασθενης, το δε σθενος παρα το ι῾´στημι στησω, στενος και
σθενος. ΘΡΌΝΟΣ παρα το θορω το πηδω, θορονος και θρονος, η ε᾿πηιρμενη καθεδρα.
ἘΠΕΤΊΜΗΣΑΣ, ε᾿κ του επιτιμω, τουτο ε᾿κ της ε᾿πι` προ θεσεως και του τιμω· το δε
τιμω εκ του τιμη. Σημαινει δε την τιμωριαν, και γινεται παρα το τιω το τιμωρω. Το
τιω ποσα σημαινει; Τρια· τιω το τιμω, και τα εξης .... ἈΠΏΛΕΤΟ το ρημα ο᾿´λλω, ο
μελλων ο᾿λω῀, ο δευτερος αοριστος ω᾿῀λον, ο μεσος ω᾿λο´μην, ω᾿´λου, ω᾿´λετο, και
απωλετο. Το ΜΝΗΜΌΣΥΝΟΝ α᾿πο` του μνω μνησω, ο᾿´νομα ρηματικον, μνημων
μνημονος, ε᾿ξ αυ᾿του μνημοσυνη, και το ου᾿δε´τερον, το μνημοσυνον. ἮΧΟΙ παρα το
χεω και του επιτατικου Α α᾿χε´ω α᾿´χος και η᾿῀χος. ἘΞΉΛΕΙΨΑΣ, ε᾿κ του αλειφω, οι
μεν α᾿πο` του λειπω, το καταλιμπανω, και του επιτατικου Α το παντελως α᾿παλειφω
και αφανιζω· οι δε παρα το εν α῾´ληι sic γινεσθαι ad marg. 112 γραφεται
φαινεσθαι) οι δε πρωτοτυπον αυ᾿το` καλουσι. Το ΛΕΙ διφθογγον; ∆ιοτι α᾿νεφανη το
ΟΙ ε᾿ν τωι αλοιφηι. ΤΈΛΟΣ, ε᾿κ του ε῾´ω το πληρω, ε῾´λος και τελος. Σημαινει ε῾´ξ· το
ταγμα, ως[ Il. .♣κ 470.] αι᾿῀ψα δ' ε᾿πι` Θρηκων τελος ι᾿´ξον ιοντες· σημαινει και το
περας, ως το, οι δη τοι τοσον μεν ε᾿´χον τελος· και το προσταγμα, ως το ου᾿δε`ν
ε᾿´γωγε φημι τελος χαριεστερον ει᾿῀ναι· και την εορτην, ως το και τελος προσαξομεν
και το δαπανημα· ε᾿´νθεν και πολυτελης τραπεζα. Σημαινει και το τελουμενον
δημοσιον. ΠΌΛΙΣ παρα το πελω το αναστρεφομαι, η᾿` παρα το πολιζω, η᾿` παρα το εκ
πολλων συνιστασθαι. Τι διαφερει πολις και α᾿´στυ; ∆ιαφερει. Πολις μεν λεγεται το
οι᾿κοδο μημα, α᾿´στυ η κατασκευη της πολεως· η᾿` πολις λεγεται το πολιτευμα, α᾿´στυ
δε το τειχος. ΚΑΘΕΙ͂ΛΕΣ, το θεμα ε᾿στιν ε῾´λω. Σημαινει δυο· το λαμ βανω, ως το
ει῾´λετο (ε᾿´λαβε) κρειωνἘλεφηνωρ· και το φονευω, ε᾿ξ ου῾῀ και το ανειλε. Το ΕΙ
διφθογγον διατι; Το δε ΕΙ ποτε μεν ει᾿ς Η τρε πεται, ποτε δε το Ι προσλαμβανει.
ἘΓΈΝΕΤΟ δι' ενος Ν· ε᾿στι γενω, και σημαινει το πραττω, ο μελλων γενησω, ο
δευτερος αοριστος ε᾿´γενον, ο μεσος ε᾿γενομην, ε᾿γε´νου, ε᾿γε´νετο. ΚΑΤΑΦΥΓῊ, παρα
το φευγω φυγη και καταφυγη. ΠΈΝΗΣ παρα το πενω το ενεργω. Τι διαφερει πτωχος
και πενης; ∆ιαφερει· πτωχος μεν λεγεται ο απο πλουτου πεσων ει᾿ς πενιαν, πενης δε,
ο αει εν πενιαι διαγων. ΒΟΗΘῸΣ παρα το βοη και το θεω το τρεχω. Το δε βοη ε᾿στιν
ο᾿´νομα προσηγορικον, και γινεται παρα το βεω βοη, ω῾´σπερ παρα το χεω χοη· η᾿`
παρα το βω το τρεφω, η᾿´τοι δια της α᾿ρτηριας α᾿ναβαινουσα, η αναπεμπομενη
ε᾿κτρεφομενων 113 πνευματων.Ὀξυνεται. Τα ει᾿ς Η ληγοντα καθαρα δισυλλαβα τωι
Ο παραληγομενα, ω῾῀νπερ κατ' α᾿ρχην ρημα εστι το Ε, ο᾿ξυ´ νεται, οι῾῀ον πνεω πνοη,
χεω χοη, βεω βοη. ΕΥ᾿ΚΑΙΡΊΑ, ε᾿κ του ευ᾿´καιρος, τουτο παρα το ευ᾿῀ μοριον και του
καιρος.Ὁ κανων· τα ει᾿ς ΟΣ α᾿ρσενικα ποιουνται κατ' ι᾿δι´αν θηλυκα· ει᾿ μεν
καθαριευουσιν, η᾿` ε᾿´χουσι το Ε, ει᾿ς Α ποιουσι το θηλυκον, οι῾῀ον ο῾´σιος οσια, κυριος
κυρια, ευ᾿´καιρος ευ᾿καιρια. ΖΗΤΩ͂ εκ του ΖΑ ε᾿πιτατικου και του τω το ζατω και
ζητω. ΣΙῺΝ η πολις δια του Ι· ερμηνευεται δε αναγωγικως, διψωσα· το δε κυριον
ο᾿´νομα δια του Η. "Τον Σηων βασιλεα τωνἈμορραιων." ἘΠΙΤΉ∆ΕΥΜΑ ε᾿κ του
επιτηδευω· τουτο παρα το επιτηδης· τουτο παρα το δεος, ο῾` σημαινει τον φοβον·
γινεται δεης και μετα του στερητικου Α α᾿δεης, ο α᾿´φοβος, και μετα της ε᾿πι`
προθεσεως, ε᾿πιαδεης, και εκβοληι του Ε, ε᾿πιαδης, και εν πλεονασμωι του Τ ε᾿πιταδης,
και τροπηι του Α ει᾿ς Η, ε᾿πιτηδης· ε᾿πιτηδευω, ε᾿πιτηδευσω, ε᾿πιτηδευκα,
ε᾿πιτηδευμαι, ε᾿πιτηδευμα. ἘΠΕΛΆΘΕΤΟ ε᾿κ του ληθω το λανθανω, ο αοριστος
δευτερος ε᾿´λαθον, ο μεσος ε᾿λαθομην, ε᾿λα´θου, ε᾿λα´θετο, και εν συγκοπηι ε᾿πλαθετο.
ΚΡΑΥΓῊ εκ του κραζω, κραξω, κεκραγα, κραγη και κραυγη. ἘΛΈΗΣΟΝ, α᾿πο` του
ελεω, τουτο παρα το ε᾿´λεος, τουτο παρα το ε῾´λω το λαμβανω. Ἴ∆Ε παρα το ει᾿´δω το
βλεπω, ο παρατατικος ει᾿῀δον, και το προστακτικον ι᾿´δε, και επι των οριστικων
53
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

ε᾿νεργητικων μονων δια της ΕΙ διφθογγου γραφεται· ε᾿πι` δε των παθη τικων και
των λοιπων δια του Ι. Σημαινει ε῾´ξ· ει᾿´δω το ομοιω, ε᾿ξ ου῾῀ και το ει᾿δομενη γαλοωι,
και το φαινομαι, το δε τοι κηρ ει᾿´δεται ει᾿῀ναι· και το βλεπω, ως το ει᾿῀δον δια
δωματα ποιπνυοντα, και το ορμω, ως το ει᾿´σατο γαρ νηων, 114 και το πηδω, ως το
ει᾿´σατο γαρ λιμνην· και το γινωσκω, ως το οι᾿῀δα δ' ε᾿παΐξαι. Ἔστι δε και
περισπωμενον ει᾿δω῀ ει᾿δη´σω, ως το Ἥρη μη δη παντας ε᾿μους ε᾿πιελπεο μυθους
ει᾿δη´σειν· ε᾿´στι δε και η῾´δω το ευ᾿φραινομαι· και γραφεται δια του Η. ΤΑΠΕΊΝΩΣΙΣ,
ε᾿κ του ταπεινω ταπεινωσω, τουτο παρα το ταπεινος, τουτο παρα το θαπτω, θαπεινος
και ταπεινος. Το ΠΕΙ διφθογγον διατι; Τα μεντοι ει᾿ς ΝΟΣ ο᾿ξυ´τονα δια της ΕΙ
διφθογγου γραφεται. ΠΎΛΗ, παρα το πτυσσω το σφαλιζω. ἘΞΑΓΓΕΊΛΩ, ε᾿κ του
αγγελλω, ο μελλων α᾿γγελω, ο αορι στος η᾿´γγειλα, και το υποτακτικον εαν α᾿γγειλω,
και εξ αγγειλω. ΑἼΝΕΣΙΣ α᾿πο` του αι᾿νω῀ αι᾿νε´σω, τουτο παρα το αι᾿῀νος, τουτο
παρα το ιαινω, το ευ᾿φραινομαι, ο μελλων, ι᾿ανω, και ε᾿ξ αυ᾿του ι᾿´ανος, και εν
υπερβιβασμωι και κρασει αι᾿῀νος· σημαινει δυο, τον ε᾿´παινον, ως το[ Il. .♣ψ 795.]
Ἀντιλοχ' ου᾿ μεντοι (μελεος κ') ει᾿ρη´σεται αι᾿῀νος, και γνωμη παραμυθουσα, και
παραβεβλημενος λογος προς τι υποκειμενον, ως το [οδ. ξʹ. 508.] αι᾿῀νος μεντοι
α᾿μυ´μων ο῾`ν κατελεξας. Τι διαφερει αι᾿῀νος και παροιμια; ∆ιαφερει· ο μεν αι᾿῀νος
λογος ε᾿στι μυθικος, ε᾿κφερομενος α᾿πο` αλογων ζωων η᾿` φυτων προς α᾿νθρωπων
παραινεσιν· ε᾿πι` μεν α᾿λο´γων ζωων, ως παρ' Ἀρχιλοχωι αι᾿῀νος των (τις)
α᾿νθρωπων ο῾´δε ως α᾿῀ρ' α᾿λω´πηξ και αι᾿ετος ξυνωνιαν ε᾿´θεντο, α᾿πο` δε φυτων,
ως παρα Καλλιμαχωι, Ἄκουε δη τον _0_α_ι᾿῀_ν_ο_ν0_1_λ_ο_γ_ο_ν1. ΘΥΓΑΤΡῸΣ,
παρα το θυειν και ορμαν κατα γαστρος· τουτο δε παρα το θυγατηρ. 115
ἘΝΕΠΆΓΗΣΑΝ, ε᾿κ του πησσω το πηγνυω, ο μελλων πηξω, ο δευτερος αοριστος
ε᾿´παγον, ο παθητικος ε᾿πα´γην, το τριτον των πληθυντικων, ε᾿νεπαγησαν. ΠΑΓῚΣ, ε᾿κ
του πησσω το πηγνυω, πηγις και παγις. ἘΠΙΛΗΘΉΣΕΤΑΙ, ε᾿κ του λαθω το λανθανω·
το ΛΗ μεγα, διοτι α᾿νεφανη ε᾿ν τωι δευτερωι α᾿οριστωι. ΚΡΑΤΑΙΟΎΣΘΩ, ε᾿κ του
κραταιω· τουτο παρα το κραταιος. ΚΡΙΘΉΤΩΣΑΝ, ε᾿κ του κρινω κρινω κεκρικα
κεκριμαι ε᾿κρι θην, η μετοχη κριθεις του κριθεντος, και το προστακτικον, κριθητι
κριθητωσαν. Το κρινω σημαινει δυο· το διαχωριζω, ως το κριν' α᾿´νδρας κατα φυλα
και το επιλεγω, ως το κρινας ε᾿κ Λυκιης ε᾿ει´κοσι φωτας α᾿ρι´στους. Τι διαφερει το
κρινειν του διακρινειν; ∆ιαφερει. Κρινειν μεν γαρ κυριως λεγεται το δικαζειν,
διακρινειν δε το πραγμα πραγματος διι¨σταναι και διαχωριζειν. ΝΟΜΟΘΈΤΗΣ, ε᾿κ
του νομος και του τιθημι θησω. Το ΘΕ ψιλον· τα δια του ΕΤΗΣ α᾿ρσενικα βαρυτονα,
ει᾿´τε απλα ει᾿´τε συνθετα, δια του Ε ψιλου γραφεται, οι῾῀ον μητιετης, νομοθετης,
λογοθετης, πλην του προσαιτης, ευ᾿χαιτης. ΓΝΏΤΩΣΑΝ, ε᾿κ του ΓΝΩ γινεται
παραγωγον ρημα ει᾿ς ΜΙ, γνωμι, ο μελλων γνωσω, ο δευτερος αοριστος ε᾿´γνων, η
μετοχη ο γνους, του γνοντος, και το προστακτικον γνωθι δια του Ω μεγαλου. Και
ω᾿´φειλε γραφεσθαι δια του Ο μικρου· α᾿λλα τα ει᾿ς ΘΙ προστακτικα και τα ει᾿ς ΝΑΙ
α᾿παρεμφατα α᾿οριστου ο᾿´ντα φυσει μακραι παραληγεται. ἈΦΈΣΤΗΚΑΣ, ε᾿κ του
εστηκω εστηξω ε῾´στηκα ε῾´στηκας, και μετα της α᾿πο` προθεσεως, α᾿ποεστηκας και
αφεστηκας. ΜΑΚΡΌΘΕΝ, ε᾿πι´ρρημα τοπικον, γινεται δε εκ του μακρον· τουτο δε
κατα συγκοπην μικρος (σιξ), το δε μηκος παρα το η῾´κω το ε᾿´ρχομαι. Το ΚΡΟ μικρον,
διατι; Τα ει᾿ς ΘΕΝ ε᾿πιρ ρηματα, ει᾿ μεν μετα πτωτικων συντεθωσι, δια του Ο μικρου
γραφεται, οι῾῀ον ου᾿ρανος ου᾿ρανοθεν, θεος θεοθεν· ει᾿ δε μετα 116 α᾿πτωτων, δια
του Ω μεγαλου, οι῾῀ον πορρω πορρωθεν, ε᾿´ξω ε᾿´ξωθεν, πλην του ετερωθεν,
α᾿μφοτερωθεν, εκατερωθεν. ὙΠΕΡΗΦΑΝΕΎΩ, ε᾿κ του υπερηφανος, τουτο ε᾿κ της
υπερ προθεσεως και του φαινω, υπεραφανος τις ω᾿`ν, ο υπερανω παντων
φαινομενος. ἘΜΠΥΡΊΖΕΤΑΙ, ε᾿κ του πυρ πυρος, πυριζω και εμπυριζω, το δε πυρ παρα
το φυω, το αναβλαστανω· φυρ και πυρ. Ει᾿ς το πυρ περισπωμενη, διατι; Παν ο᾿´νομα
54
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

μονοσυλλαβον περισπαται, και γινεται ε᾿μπυριζω· πασα συλλαβη ει᾿ς Ν ληγουσα ...
ΣΥΛΛΑΜΒΆΝΕΤΑΙ, ε᾿κ του ληβω το λαμβανω, και μετα της συν προθεσεως
συλλαμβανω· τρεπει το Ν ει᾿ς Λ· πασα γαρ συλλαβη ... ΒΕΒΗΛΟΥ͂ΤΑΙ παρα το
βεβηλος, ο῾` σημαινει την φλιαν, καιὍμηρος, ριψαι(ε) ποδος τεταγων α᾿πο` βηλου
θεσπεσιοιο. Γινεται δε βηλος παρα το βω το βαινω, ο μελλων, βησω, βηλος και
βεβηλος. Το ΒΗ Η διατι; Τα δια του ΗΛΟΣ ο᾿νο´ματα, ει᾿´τε ο᾿ξυ´τονα ει᾿´τε βαρυτονα,
δια του Η γραφεται, οι῾῀ον καπηλος, βεβηλος· ο᾿ξυ´τονα δε, οι῾῀ον υψηλος, χα μηλος.
ἈΝΤΑΝΑΙΡΕΙ͂ΤΑΙ ε᾿κ του αι᾿´ρω, το επαιρω, ως το "αι᾿´ρεται α᾿πο` της γης το
μνημοσυνον αυ᾿του·" το προσφερω, ε᾿ξ ου῾῀ και α᾿´ρτος, ο τωι σωματι ημων
προσφερομενος· το διαχωριζω, ως το "διαιρουνται αι προσωιδιαι·" το προαιρουμαι,
ε᾿ξ ου῾῀ και προαιρεσις, και αιρετικος· το καταβαλλω, ως το φη γαρ ο῾´γ' αιρησειν
Πριαμου πολιν. ΚΑΤΑΚΥΡΙΕΥ͂ΣΑΙ ε᾿κ του κυριευω, τουτο ε᾿κ του κυριος, κυριος και
δεσποτης. Κυριος μεν λεγεται ε᾿πι` της μητρος και των παιδιων, δεσποτης δε επι των
α᾿ργυρωνητων. ΣΑΛΕΥΘΩ͂, υποτακτικον παθητικον α᾿οριστου πρωτου το θεμα
σαλευω· γινεται παρα το σαλος, τουτο παρα το α῾`λς αλος. 117 ΓΕΝΕᾺ, παρα το γενος,
τουτο παρα το γεινω το γεννω· σημαινει δʹ· την ηλικιαν, ως το γενεηι νεωτατος
ε᾿´σκεν απαντων· την ευ᾿γε´νειαν, ως το τεκνον ε᾿μο´ν· την φυλην, οι῾´η περ φυλλων
γενεη. λεγεται γενεα και τα ει᾿´κοσι ε᾿ννεα ε᾿´τη, ως το τωιδ' η᾿´δη δυο μεν γενεαι
μεροπων α᾿νθρωπων ε᾿φθιαθ'. ἌΝΕΥ ε᾿πι´ρρημα ταξεως. ἈΡΑ͂Σ παρα το αι᾿´ρω το
επαιρω, η᾿` παρα το ευ᾿´χομαι· και ει᾿ μεν σημαινει την ευ᾿χη`ν, γινεται παρα το αι᾿´ρω
το ε᾿παιρω· οι γαρ ευ᾿χο´μενοι ειωθασι τας χειρας ε᾿κτεινειν· ει᾿ δε σημαινει την
καταραν, γινεται παρα το αρω το επευχομαι, κατα αντιφρασιν. Ει᾿ς το Α ψιλον, διατι;
Το Α προ του Ρ ε᾿πιφερομενου φωνηεντος ψιλουται, α᾿´ραβος, α᾿ρετη, α᾿ρα´. ΠΙΚΡΊΑ
παρα το πικρος, τουτο παρα το πεκος γινεται πεκρος, το γαρ Ε, ηνικα πλεονασηι
συμφωνον, τρεπεται ει᾿ς Ι, ρεπτω ριπτω, πεκος πικρος· η μεταφορα απο της πευκης.
ΓΛΩ͂ΣΣΑ σημαινει τρια· το μερος του σωματος, ως το του δ' α᾿πο` μεν γλωσσαν ταμεν
(σιξ) χαλκος α᾿τειρης· την διαλεκτον, ως το ....... και το αργυρουν. ΣΚΕΥ͂ΟΣ, ε᾿ξ ου῾῀
και γλωσσοκομον. ΚΌΠΟΣ παρα το κοπτω.Ὁ γαρ κοπος κοπτει την δυναμιν.
ἘΓΚΆΘΗΤΑΙ, ε᾿´στιν ε῾´ω το καθεζομαι, και εξ αυ᾿του παρα γωγον ει᾿ς ΜΙ, ε῾´ημι, και
το παθητικον ε῾´εμαι η᾿῀μαι, το τριτον ε῾´εται η῾῀ται, και καθηται, τροπηι του Τ ει᾿ς Θ,
και μετα της ε᾿ν προθεσεως, ε᾿γκαθηται. ∆ιατι αναβιβαζει τον τονον; ∆ιοτι παν
παθητικον ει᾿ς ΜΑΙ ληγον α᾿πο` των ει᾿ς ΜΙ κεκλιμενων ε᾿ν τηι συνθεσει τριτην α᾿πο`
τελους ποιει την ο᾿ξειαν, οι῾῀ον, κειμαι α᾿πο´κειμαι, η῾῀μαι καθημαι. Και διατι επι μεν
του κειμαι τα 118 δυο Ε ει᾿ς την ΕΙ διφθογγον κιρνωνται, ε᾿πι` δε του καθημαι ει᾿ς Η
μακρον;Ἐπειδη η αρχη αυ᾿τω῀ν ε᾿στιν αι᾿τι´α· το μεν γαρ α᾿πο` φωνηεντος α᾿´ρχεται,
το δε απο συμφωνου. ἘΝΈ∆ΡΑ, παρα το ε῾´ζω, το καθημαι, ε῾´δρα και ενεδρα, ε᾿ν ηι
καθηνται τινες, ε῾´ως α᾿`ν ε῾´λωσιν ου῾`ς ε᾿πιβουλευουσι. ΠΛΟΎΣΙΟΣ, παρα το πολυς
και ου᾿σι´α, πολυουσιος τις ω᾿`ν, και εν συγκοπηι πλουσιος. Τι διαφερει πλουσιος,
ευ᾿´πορος, α᾿φνειος, και ο᾿´λβιος. ∆ιαφερει· πλουσιος ο πολλην ε᾿´χων ου᾿σι´αν·
ευ᾿´πορος, ο προς τας ε᾿πιβαλλουσας χρειας α᾿νενδεης, α᾿φνειος, ο απο ενιαυτου την
τροφην συλλεγων, ο᾿´λβιος δε, ο τελειαν ε᾿´χων την ευ᾿δαιμονιαν. ἈΘΩ͂ΟΣ παρα το
θω, ο῾` σημαινει το καταβαλλω και ζημιω, γινεται θωη η ζημια, ηιπερ παρα το ζω
ζωη, και φω φωνη, και εξ αυ᾿του γινεται θωος, και μετα του στερητικου Α α᾿θω῀ος, ο
αζημιος. Και διατι ου᾿ προπαροξυνεται, ι῾´να η᾿῀ν (σιξ) α᾿´θωος; ∆ιοτι κανων ε᾿στιν ο
λεγων, ο῾´τι τα απο των ει᾿ς Α και ει᾿ς Η θηλυκων δια του ΩΟΣ γινομενα ο᾿νο´ματα
προπαρο ξυνεται, οι῾῀ον κεφαλη ακεφαλος, ω῾´ρα α᾿´ωρος· και ε῾´τερος κανων ε᾿στιν ο
λεγων, τα ει᾿ς ΟΣ υπερ δυο συλλαβας (τωι Ω) παραλη γομενα περισπωνται, οι῾῀ον
α᾿θωιος μητρωιος ηρωιος πατρωιος, χωρις του κωος λωος (κολωιος), ο῾` σημαινει τον
θορυβον· ε᾿´χει δε το Ι α᾿πο` παραδοσεως. ΜΆΝ∆ΡΑ παρα το α᾿´ντρον, ο῾` σημαινει το
55
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

σπηλαιον, α᾿´ντρα, και τροπηι του Τ ει᾿ς ∆, και πλεονασμωι του Μ, μανδρα· το δε
α᾿´ντρον παρα το α᾿´νω τετρησθαι.Ἐτυμολογειται δε μανδρα, παρα το μενειν ε᾿ν αυ᾿τηι
τα ανδραποδα. ἉΡΠΆΣΑΙ, α᾿παρεμφατον ε᾿κ του αρπαζω αρπασαι, τουτο παρα το
α῾´ρπη, ο῾` σημαινει την δρεπανην. ∆ασυνεται· το Α προ του Ρ ε᾿πιφερομενου του Π
δασυνεται· ε῾´ρπω ερ πετον. ΚΎΨΕΙ, ε᾿κ του κυπτω· τουτο παρα το γυον, ο῾` σημαινει
το μελαν (μελος,) γινεται γυπω και κυπτω· οι γαρ γυμνοι αι᾿σχυ νομενοι κυπτουσι.
ΒΛΈΠΩ, λευσω, και πλεονασμωι του Β βλευσω, και εκ βοληι του Υ, και τροπηι Αι᾿ολικηι
των δυο ΣΣ ει᾿ς Π βλεπω. 119 ὈΡΦΑΝῸΣ, παρα το οι῾῀ος, ο῾` σημαινει τον μονον και
το φαινω, γινεται οι᾿οφανος· και ορφανος ο μονος φαινομενος, και γονεις μη ε᾿´χων·
η᾿` παρα το αρπαζω αρπανος, και ο᾿ρφανος, ου῾῀τινος οι γονεις ηρπαγησαν· η᾿` παρα
το ο᾿´ροφος ο᾿ροφανος και ορφανος· η᾿` παρα το ορφνος, ο῾` σημαινει τον σκοτεινον.
Ψιλον το Ο προ του Ρ, ε᾿πιφερομενου φωνηεντος η᾿` δασεος, ψιλουται.Ἔρχομαι,
ο᾿ρχος, ο᾿ρφανος. ἮΣΘΑ, ε᾿κ του ει᾿μι`, το υπαρχω, ο παρατατικος ει᾿῀ν δια
διφθογγου, ε᾿πειδη οιἈττικοι των παρωιχημενων την ΕΙ διφθογγον ει᾿ς Η τρεπουσι.
Το δευτερον η᾿῀ς, και επεκτασει της ΘΑ συλλαβης η᾿῀σθα.Ὅτι το μεν η᾿῀σθα
].∆ηΐφοβ', η᾿῀ μεν μοι το παρος (πολυ)
παρωιχημενον δηλοι, ως το[ ∴Il. .♣ξ 33
φιλτατος η᾿῀σθα γνωστων· το δε η᾿῀ις προς μελλοντα. ΒΡΑΧΊΩΝ, παρα το βραχυς και
του κιων, βραχυκιων ω᾿´ν τις, ο βραχυτερος sic) των λοιπων μερων του σωματος.
Τα ει᾿ς ΩΝ συγκριτικα τρεπουσι το Ω της γενικης ει᾿ς Ο. ἙΤΟΙΜΑΣΊΑ, τουτο παρα το
ετοιμω, τουτο παρα το ε῾´τοιμος· σημαινει δυο· τον προχειρον, και γινεται παρα το
οι᾿῀μα το ο῾´ρμημα, και το ε᾿´θος, ε᾿´θοιμος και ε῾´τοιμος. Ει᾿ δε σημαινει τον α᾿ληθη,
γινεται παρα το ετητυμος, και εν συγκοπηι ε᾿´τυμος, ε᾿ξ ου῾῀ και ετυμολογια.
ΜΕΓΑΛΑΥΧΕΙ͂Ν, παρα το μεγαλαυχω· τουτο παρα το αυ᾿῀ον, ο῾` σημαινει το ξηρον,
αυην και αυ᾿χη´ν.
{1ΨΑΛΜῸΣ ∆ΈΚΑΤΟΣ.}
1 Γινεται δε παρα το δεχω το λαμβανω, δεχατον και δεκα τον· δεκτικη γαρ
ε᾿στι παντων α᾿ριθμων η δεκας. ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΎΟΥ ε᾿κ του μεταναστης, ο῾` σημαινει
τον με τοικον και φυγαδα, ... και μετα της μετα προθεσεως μετα ναστης. ΣΤΡΟΥΘΊΟΝ,
στρουθος, τουτο παρα το στερρως θεειν η᾿` παρα το μετα οι᾿´στρου και ακολασιας
θεειν, ο᾿ξυτονως· τα 120 παρα το θεω συντιθεμενα α῾´παντα ο᾿ξυ´τονα, οι῾῀ον βοηθος,
στρουθος. ΦΑΡΈΤΡΑ, παρα το φερειν τα τιτρωσκομενα και τα βελη. ΣΚΟΤΟΜΉΝΗ,
παρα το σκοτος και το μηνη, η σεληνη, το δε σκοτος παρα το σχεθω, το κωλυω, το δε
μηνη παρα το μειουσθαι και εκλειπειν, η᾿` παρα το μην μηνος· τουτο παρα το μενω,
το επιμενω. ΚΑΤΑΡΤΊΣΩ, ε᾿κ της κατα προθεσεως και του α᾿´ρτιον, ο῾` σημαινει το
υγιες. ΝΑῸΣ παρα το ναιω το οι᾿κω῀· σημαινει δε τρια· δυο δια του Ε ψιλου, το δε ε῾`ν
].νυν δ' ε᾿πει ου᾿
δια της ΑΙ διφθογγου. Νεω το πορευομαι, ως το[ ∴Il. .♣… 101
νεομαι φιλην ει᾿ς πατριδα γαιαν· και το κολυμβω, ως το[ Od .♣ε .441
].στομα
καλλιρροοιο
η῾῀ξε νεων, και δια της ΑΙ διφθογγου το οι᾿κω῀, ως
το[ Il. .♣ζ 34
].ναιε Σατνιοεντος. Τον Α μακρον, διατι; ΒΛΈΦΑΡΑ παρα το
βλεμματος φαρος ει᾿῀ναι, η᾿` παρα το αι᾿´ρεσθαι ε᾿ν τωι βλεπειν. ἘΤΆΖΩ παρα το
ετεον, ο῾` σημαινει το αληθες, ο γαρ ε᾿τα´ζων το αληθες ευρισκει. ΘΕΙ͂ΟΝ ε᾿κ του θεος
θει¨ος, και κρασει θειος· το ου᾿δε´τερον το θειον. Σημαινει δε τοτε α᾿´φιον (το
θεαφιον·) καιὍμηρος,[ Il. .♣χ 415.] δεινη θειου γιγνεται ο᾿δμη. ΠΝΕΥ͂ΜΑ ("Πνευμα)
ο Θεος, και τους προσκυνουντας αυ᾿το`ν ε᾿ν πνευματι και αληθειαι." Πνευμα ο
α᾿´γγελος, ως το "ο ποιων τους α᾿γγελους αυ᾿του πνευματα," και την ψυχην, ως το
"ζησεται το πνευμα αυ᾿του," και τον α᾿´νεμον, ως το "πνευμα βιαιον." ΠΟΤΉΡΙΟΝ,
παρα το την ποσιν τηρειν· σημαινει δʹ· την τιμωριαν, ως το "ποτηριον ε᾿ν χειρι
56
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

κυριου," και ως το 121 "ποτηριον κυριου ληψομαι," και τον θανατον, ως το "Πατερ,
ει᾿ δυνατον, α᾿πελθετω α᾿π' ε᾿μου το ποτηριον τουτο·" και το α᾿γγειον, ε᾿ν ωι πινομεν.
{1ΨΑΛΜῸΣἙΝ∆ΈΚΑΤΟΣ.}
1 Ει῾῀ς, ενος, και το ου᾿δε´τερον ε῾´ν· και μετα του δεκα α᾿ριθμου ενδεκατος.
ὨΛΙΓΏΘΗΣΑΝ α᾿πο` του ολιγω, τουτο παρα το ολιγος, τουτο δε παρα το ε῾´λος· ο μη
ω᾿`ν σωος κατα αντι φρασιν. ἝΚΑΣΤΟΣ, ποιου ει᾿´δους των υποπεπτωκοτων τωι
ονοματι; Ἐπιμεριζομενου. Ποσαχως δε επιμεριζομενα; Τετραχως· ει῾῀ς ε᾿κ δυο, ως
ε῾´τερος των ο᾿φθαλμων· δυο καθ' ε῾´να, ως εκατερος· ει῾῀ς ε᾿κ πολλων, ως α᾿´λλος·
και πολλοι καθ' ε῾´να, ως ε῾´καστος. ∆ασυνεται· το Ε προ του Κ δασυνεται, ει᾿ μη
ε᾿κπιπτει της λεξεως, εκατον, ε῾´καστος. ΠΛΗΣΊΟΝ παρα το πελας, ο῾` σημαινει ε᾿γγυς,
πελασιον και πλησιον· ε᾿´στι δε α᾿´πτωτον. ΧΕΙ͂ΛΟΣ παρα το χεειν τους λογους. Το ΧΕΙ
διφθογγον διατι; Τα δια του ΗΛΟΣ ο᾿νο´ματα τα μεν υπερ δυο συλλαβας δια του Ι
γραφεται, οι῾῀ον Τρωΐλος, Ζωΐλος, ποικιλος· τα δε δισυλλαβα δια του Η οι῾῀ον ζηλος,
το δε χειλος και Νειλος δια της ΕΙ διφθογγου. ἘΞΟΛΟΘΡΕΎΣΕΙ, ε᾿κ του ο᾿´λεθρος,
τουτο παρα το ολω ο᾿λε´σω, ω᾿´λεκα, ω᾿´λεσμαι, ω᾿´λεσαι, ο᾿´λεθρος. Το Ο μικρον,
διατι; Τα παρα το ο᾿´λεθρος συνθετα δια του Ω μεγαλου γραφεται, πλην του
ψωμολεθρος και ψυχολεθρος.Ἐτυμολογειται δε παρα το ο῾´λος θραυειν.
ΤΑΛΑΙΠΩΡΊΑ, ε᾿κ του ταλαιπωρος· τουτο παρα το ταλας και του πηρος, ο῾` σημαινει
τον τυφλον, ταλαιπηρος και ταλαιπωρος· το δε ταλας παρα το τλω το καρτερω, ε᾿ξ
ου῾῀ και ταλαινα.Ὁ ΛΑΙ διφθογγον διατι; Τα δια του ΑΙΝΑ θηλυκα προπαροξυτονα
δια της ΑΙ διφθογγου γραφεται, οι῾῀ον ταλαινα, δρακαινα, λεαινα. 122 ΝΥ͂Ν
ε᾿πι´ρρημα χρονου δηλωτικον σημαινει τρια· ε᾿νεστωτα, ως το[ Il. .♣β 193
].νυν
μεν πειραται, (παρεληλυθοτα,) ως το[ Il. .♣γ 439
].νυν μεν γαρ Μενελαος·
μελλων(οντα) ως το[ Il. ♣ε 279.] νυν ταυτ' ε᾿γχειηι πειρησομαι. ΠΑΡΡΗΣΊΑ, ε᾿κ του
πας παντος και του ρω το λεγω, παν τορρησια και παρρησια. ∆ΟΚΊΜΙΟΝ ε᾿κ του
δοκιμος, η᾿` παρα δεχω. Το ΚΙ Ι, διατι; Τα δια του ΙΜΟΣ παραγωγα δια του Ι γραφεται,
πλην του ε᾿´ρημος και η᾿῀μος· και τα παρα το φημη και σχημα και σημα δια του Η,
οι῾῀ον ευ᾿´φημος, ευ᾿´σχημος, ευ᾿´σημος. ἈΡΓΎΡΙΟΝ, παρα το α᾿´ργυρος· τουτο παρα το
αργος, ο῾` σημαινει το λευκον· σημαινει δε δυο, τον λευκον, ως το αι᾿ετος υψιπετης
... α᾿ργην χηνα φερων· και τον ταχυν, ως το α῾´μα τωι δε (γε) δυο κυνες α᾿ργοι
ε῾´ποντο. ἙΠΤΑΠΛΑΣΊΩΣ, ε᾿πικειμ. μεσ. (ε᾿πι´ρρημα μεσοτητος) δα συνεται· ε᾿κ του
επτα αριθμου. ἘΠΟΛΥΏΡΗΣΑΣ ε᾿κ του πολυωρω, τουτο ε᾿κ του πολις και του ωρω, το
φυλασσω, γινεται πολυωρω πολυωρησω.
{1ΨΑΛΜῸΣ ∆Ω∆ΈΚΑΤΟΣ.}
1 Γινεται δε παρα το δυο και το δεκα δυωδεκατος δωδεκατος κατα κρασιν.
ἘΠΙΛΉΣΗΙ, μεσου μελλοντος, προσωπου δευτερου· γινεται δε παρα το ληθω το
λανθανω. Το ΛΗ Η, διατι; ∆ιοτι α᾿νεφανη το Α ε᾿ν τωι δευτερωι α᾿οριστωι το ε᾿´λαθον.
ἼΣΧΥΣΑΣ, παρα το ισχυς· τουτο παρα το ε᾿´χω το κρατω, και πλεονασμωι του Σ ε᾿´χω,
και το Ε, ηνικα πλεονασηι συμ φωνον, τρεπεται ει᾿ς Ι, και γινεται ι᾿´σχω, κατα
παραγωγην ι᾿σχυω, ο μελλων ι᾿σχυσω, και αποβοληι του Ω ι᾿σχυς. ἌΙΣΩ, παρα το αιδω,
τουτο παρα το αειδω, α᾿ει´σω, και 123 κρασει του Ε ει᾿ς Α μακρον, αισω, και μενει το Ι
προσγεγραμ μενον. Το δε αειδω βαρυτονον. Τα ει᾿ς ∆Ω ληγοντα ρηματα υπερ δυο
συλλαβας ε᾿´χοντα την προ τελους συλλαβην ει᾿ς συμφωνον (φωνηεν) ληγουσαν
[προ]περισπαται, ει᾿ μη τυ (τυχοι) ΕΙ διφθογγον(ος) οι῾῀ον πηδω, τραγωιδω, ληρωιδω,
πλην του αειδω και ερειδω. ΕΥἘΡΓΕΤΩ͂, ε᾿κ του ευ᾿εργετης, τουτο παρα το ευ᾿῀ μοριον
και το ε᾿´ργον. ἌΦΡΩΝ, παρα το φρω, προΐω, γινεται φρων, και μετα του στερητικου
57
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

Α α᾿´φρων. ∆ΙΕΦΘΆΡΗΣΑΝ, ε᾿κ του φθειρω φθερω, ε᾿´φθαρκα, ε᾿´φθαρμαι, και
ω᾿´φειλεν ει᾿῀ναι ε᾿´φθερκα, α᾿λλα πλην της εʹ συζυγιας των βαρυτονων, ε᾿φ' ω῾῀ν το
Ε ει᾿ς Α τρεπεται· ο παθητικος ε᾿´φθαρμαι, ο αοριστος πρωτος ε᾿φθαρην· το πρωτον
των πληθυντικων ε᾿φθαρησαν, και μετα της δια προθεσεως. ἍΜΑ ε᾿κ του θαμα, διατι
δασυνεται;Ἀναχωρησαντος ου᾿῀ν του Θ ε᾿´μεινεν η αναλογουσα δασεια. ∆ιατι
βαρυνεται; Τα ει᾿ς Α ληγοντα βαρυτονα α῾´παντα βαρυνεται, οι῾῀ον ταχα, α῾´μα, σαφα,
χωρις του θαμα. ἨΧΡΕΙΏΘΗΣΑΝ ε᾿κ του αχρειος, τουτο ε᾿κ του χρεια χρειος. Το ΧΡΕΙ
διφθογγον διατι; Τα δια του ΕΙΟΣ ο᾿νο´ματα υπερ δυο συλλαβας, ε᾿´χοντα ε᾿ν τηι
πρωτηι συλλαβηι το Ι μεθ' ου῾῀ ε᾿πα´γονται δυο συμφωνα η᾿` και πλειονα, δια της ΕΙ
διφθογγου γραφεται, και προπερισπωνται, οι῾῀ον α᾿στειος,Ἀργειος, Βακχειος,
α᾿νδρειος· ου῾´τως ου᾿῀ν και αχρειος, πλην του α᾿´ρτιος και α᾿´γριος. ἙΝῸΣ, η ευ᾿θεια
ει῾῀ς, παρα το ε῾´σιν και α᾿´φεσιν οιονει τωι μεμονωμενωι και απολελυμενωι. Ει᾿ς το
ει῾῀ς περισπωμενην, διατι; Παν ο᾿´νομα μονοσυλ λαβον ... Ει᾿ς το ει῾῀ς δασειαν, διατι;
Το Ε των α᾿ριθμων δασυνεται. Κατα ποσους τροπους διαφερει το ει῾῀ς του ου᾿δεις;
Κατα δʹ· πρωτον ο῾´τι το μεν ει῾῀ς δασυνεται και περι σπαται· δευτερον, ο῾´τι το ει῾῀ς
α᾿ριθμητικον ε᾿στι, το δε ου᾿δεις αοριστον· τριτον, ο῾´τι το ει῾῀ς ου᾿´τε δυι¨κο`ν ου᾿´τε
πληθυντικον· τεταρτον, ο῾´τι το (του) μεν ει῾῀ς το θηλυκον ε᾿στι μια, το (του) 124 δε
ου᾿δεις ομοφωνον τωι αρσενικωι. Ει῾῀ς ενος.Ὁ κανων· τα ει᾿ς ΟΣ ο᾿νο´ματα α᾿ρσενικα
μονοσυλλαβα δια του ΝΟΣ κλινονται, οι῾῀ον κτεις κτενος, ει῾῀ς ενος, ου᾿δεις
ου᾿δενος. ἌΡΤΟΣ, παρα το αι᾿´ρω το προσφερω, ο καθ' εκαστην τωι σωματι ημων
προσφερομενος. Ψιλον, διατι; Το Α ε᾿πιφερο μενου του Ρ η᾿` φωνηεντος .... ἘΚΕΙ͂,
ε᾿πι´ρρημα τοπικον, γινεται ε᾿κ του εκεινος, κατα συγκοπην. Το ΚΕΙ διφθογγον διατι;
Κατα διαλεκτον· ε᾿πει οι ∆ωριεις το εκεινος γραφουσι δια του Η. ∆ιατι περισπαται; Αι
συγκοπαι ηνικα φυλαττουσι το αυ᾿το` μερος του λογου, και τον αυ᾿το`ν τονον
φυλαττει, οι῾῀ον δωμεν δω, ε᾿κεινος ε᾿κει. Ἐ∆ΕΙΛΊΑΣΑΝ ε᾿κ του δειλιω, τουτο παρα το
δειλος. ΕΥ᾿῀ ε᾿πι´ρρημα τοπικον. ἸΣΡΑΉΛ· ι᾿`ς ο᾿´νομα, ο῾` σημαινει την δυναμιν, και
ορω το βλεπω, και λεγεται η᾿῀λ παρ'Ἑβραιοις ο Θεος, ιηλ δε ο μετα δυναμεως ορων
τον Θεον, η᾿` νους ορων Θεον. ΑΙ᾿ΧΜΑΛΩΣΊΑ ε᾿κ του αι᾿χμαλωτος, τουτο παρα το
αι᾿χμη, τουτο παρα το αΐσσω το ορμω.
{1ΨΑΛΜῸΣ Ι∆ʹ.}
1 ἌΜΩΜΟΣ, παρα το μωμος, ο῾` σημαινει τον ψογον, και μετα του στερητικου
Α, α᾿´μωμος. Το ΜΩ μεγα, διατι; Τα μεσα δυο α᾿μεταβολων η᾿` μετα δυο συμφωνων ....
ὉὈΜΝΎΩΝ, παρα το ομου νευειν. ἘΞΟΥ∆ΈΝΩΤΑΙ, παρα το ονω το μεμφομαι και του
ει᾿῀δος, ο κατα το ει᾿῀δος μεμπτος, η᾿` ε᾿κ του ου᾿δεις ου᾿δενος γινεται ρημα
περισπωμενον, ου᾿δενω, ου᾿δενωσω, ου᾿δε´νωκα, ου᾿δε´νωμαι, ου᾿δε´νωσαι, και εξ
αυ᾿του εξουδενωται.
{1ΨΑΛΜῸΣ ΙΕʹ.}
1 ΦΎΛΑΞΌΝ με, ε᾿κ του φυλαττω, τουτο ε᾿κ του πυλη, τουτο ε᾿κ του πτυσσω
το σφαλιζω. ΣΧΟΙΝΙΑ, ε᾿κ του σχοινος, τουτο ε᾿κ του σχω, κρατω. Το ΣΧΟΙ διφθογγον
διατι; Τα δια του ΥΝΟΣ δισυλλαβα δια του 125 Υ ψιλου γραφεται, πλην του σχοινος.
Σημαινει τρια· την ποαν, ως το[ Il. .♣δ 383᾿
].Ασωπον δ' ι῾´κοντο βαθυσχοινον
(λεχε)ποιην. Ἔστι και μετρον Περσικον. Λεγεται και τα κατευθυντηρια, ως το "την
τριβον μου και την σχοινον μου." ΚΡΑΤΊΣΤΗ, ε᾿κ του κρατος κρατερος κρατιων, το
υπερθε τικον κρατιστος, παρα το καρα, τουτο παρα το α᾿´κρον, τουτο παρα το η῾´κω
το ε᾿´ρχομαι, το θηλυκον κρατιστη. ἘΚ∆ΕΞΙΩ͂Ν, ε᾿πι´ρρημα τοπικον· το ΩΝ μεγα. Τα
ει᾿ς ΩΝ ε᾿πιρρηματα δια του Ο μικρου γραφεται, πλην του χρεων, ε᾿μποδων, (ε᾿κ)
δεξιων και εξ ευ᾿ωνυμων. ΤΕΡΠΝΌΤΕΡΟΣ ε᾿κ του τερπνος· τουτο ε᾿κ του τερπω.
58
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

∆εξια, παρα του δεχω το λαμβανω, η επιτηδειος προς το δεχεσθαι. ΣΚΛΗΡῸΣ, παρα
το σκελω το ξηραινω, σκεληρος και σκληρος. ΚΌΡΗ, παρα το χεω, χορη· σημαινει
την νεανιν. Γινεται παρα το κορω, το επιμελουμαι, ε᾿ξ ου῾῀ και νεωκορος, ο των
ναων ε᾿πιμελουμενος. ΠΤΈΡΥΞ, παρα το πτερυσσω πτερυξω πτερυξ· το δε πτερυσσω
παρα το πετω πετησω, τουτο παρα το πτω πτησω. Τι διαφερει πτερυξ και πτερυξ;
∆ιαφερει· πτερυξ μεν λεγεται το ο῾´λον μερος, πτερυξ δε το α᾿´κρον, ως
το[ Il. .♣β 316.] την δ' ε᾿λελιξαμενος πτερυγος λαβεν α᾿μφιαχυιαν. ΣΤΈΑΡ παρα το
στασιν και πτηξιν ε᾿´χειν· το Ε ψιλον. Τα ει᾿ς ΑΡ ου᾿δε´τερα τωι Ε ψιλωι παραληγεται,
οι῾῀ον ε᾿´αρ, στεαρ, κεαρ. ΘΉΡ· κυριως λεγεται ο λεων θηρ· και γινεται παρα το θερω
το θερμαινω, ε᾿πει και τα λοιπα ζωα θερμα ει᾿σιν. ........ και εν συγκοπηι σκελος· δια
γαρ την οδον βαδιζομεν· η᾿` παρα το σχιζω· α᾿πεσχισμενα γαρ ει᾿σι τα σκελη α᾿π'
α᾿λληλων. ∆ιαφερει ο᾿λι´γον και μικρον· ο῾´τι το μεν ο᾿λι´γον ε᾿πι` α᾿ριθμου τετακται,
το δε μικρον ε᾿πι` μεγεθους. 126 ἘΧΟΡΤΆΣΘΗΣΑΝ παρα το χω το χωρω, η᾿` παρα το
λαμ βανω το δεχομαι, χορτος· τουτο παρα το κειρω, το κοπτω, κορτος και χορτος.
ὙΩ͂Ν, υ῾῀ς και σημαινει τον χοιρον, και γινεται παρα το υ῾´ω το βρεχω· φιλει γαρ το
ζωον ε᾿ν τωι βορβορωι κυλιεσθαι. Ὗς, υος· ο κανων· τα ει᾿ς ΥΣ μονοσυλλαβα
μακροκαταληκτα δια καθαρου του ΟΣ κλινεται.
{1ΨΑΛΜῸΣ ΙΖʹ.}
1 ΣΤΕΡΈΩΜΑ παρα το στερεω· τουτο παρα το ι῾´στημι, στησω, αοριστος
δευτερος ε᾿´στην, και το απαρεμφατον στηναι.Ἰστεον ο῾´τι τα ει᾿ς ΝΑΙ ληγοντα
α᾿παρεμφατα ποιουσιν ει᾿ς ΡΟΣ ο᾿νο´ματα ι᾿σοσυλλαβα, οι῾῀ον, διηναι διερος, μιηναι
μιαρος, σταθηναι σταθερος· ου῾´τως ου᾿῀ν και απο του στηναι γινεται στερος, και
πλεονασμωι του Ε στερεος. Το Ε ψιλον, διατι; Προειρηται. ὙΠΕΡΑΣΠΙΣΤῊΣ ε᾿κ του
ασπις και της υπερ προθεσεως, τουτο δε παρα το θεσπιζω το εκτεινω, και μετα του
στερη τικου Α α᾿σπιζω, και εξ αυ᾿του ασπις η κυκλοτερης ου᾿῀σα. ΚΈΡΑΣ σημαινει την
τριχα, και γινεται παρα το κειρω το κοπτω· καιὍμηρος κερα α᾿γλαε. και την δοξαν,
και γινεται παρα το ερω το επιθυμω, ε᾿´ρας και γερας· της γαρ δοξης παντες
ε᾿πιθυμουμεν· και το κερατον, ως το του κερα ε᾿κ κεφαλης εκκαιδεκαδωρα
ε᾿πεφυκει, και την δυναμιν, ως ε᾿ν τωι "υ῾´ψωσον το κερας χριστιανων," και το μερος,
ως το "του σταυρου τα κερατα." Ὠ∆ῚΣ, παρα το ω᾿´θω, ω᾿δι`ς και ωθις, δι' η῾῀ς
ω᾿θειται το βρεφος. Το ∆ΙΣ Ι, διατι; Τα ει᾿ς ΙΝ δικαταληκτα διφθογγον ου᾿κ ε᾿´χει.
ΧΕΊΜΑΡΡΟΣ λεγεται ο χειμερινος ποταμος· γινεται δε παρα το εν χειμωνι ρεειν· το
δε χειμων παρα το χεειν α῾´μα· του χειμωνος.Ὁ κανων· τα ει᾿ς ΜΩΝ ο᾿ξυ´τονα, τηι ΕΙ
127 διφθογγωι παραληγομενα, φυλαττει το Ω και επι της γενικης, και δια του ΝΟΣ
κλινονται, οι῾῀ον χειμων, λειμων. ΘΕΜΈΛΙΟΝ, παρα το δεμω, το οι᾿κοδομω, δεμελιον
και θεμελιον. ΚΑΠΝῸΣ, παρα το καπος, ο῾` σημαινει το πνευμα, ε᾿ξ αυ᾿του καπος και
καπνος· η᾿` παρα καιω και το πνοη· κυριως γαρ καπνος λεγεται η εκ της καυσεως
πνοη· ε᾿ξ αυ᾿του και το καπνιζω. Το καπνος ε᾿πι` ξυλων λεγεται κυριως· το δε κνισσα
ε᾿πι` αξουγγιου· το δε λιγνυς ε᾿πι` λινελαιου· ο δε α᾿τμος ε᾿πι` θερμων υδατων
α᾿ναπνοης· αι᾿θα´λη ε᾿πι` πετρων. ΦΛΈΓΩ, παρα το φλεω το αναδιδωμι· το ΦΛΕ
ψιλον, διατι; Τα δια του ΕΓΩ ρηματα δια του Ε ψιλου γραφεται, οι῾῀ον, φλεγω, λεγω.
ἌΝΘΡΑΞ παρα το αναθερω, το θερμαινω, α᾿ναθεραξ, και ε᾿ν συγκοπηι
α᾿´νθραξ.Ἄνθραξ δε λεγεται το απο τινος υ῾´λης μεταβληθεν και μεταποιηθεν ει᾿ς
πυρος φυσιν· ε᾿´χει δε ο α᾿´νθραξ φυσεις δυο, το φωτιστικον και καυστικον, ως το
"υ῾´δωρ διφυα α᾿´νθρακα δεχεται, φωτιστικον μεν των δικαιων, καυστικον δε των
αμαρτωλων·" διφυης δε α᾿´νθραξ λεγεται ο Χριστος κατα αναγωγην. Γινεται δε παρα
το θερω το θερμαινω. ΓΝΌΦΟΣ, παρα το δονω και το νεφος γινεται δονοφος και
γνοφος, η᾿` παρα το δονειν τα νεφη. ΝΕΦΈΛΗ, παρα το νειφω το χιονιζω. Το ΦΕ
59
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

ψιλον, διατι; Τα δια του ΕΛΗ θηλυκα υπερ δυο συλλαβας ενι .. .... παραλλ..... οι῾῀ον
Σεμελη, νεφελη, α᾿γε´λη. Τι διαφερει γνοφος και νεφελη; ∆ιαφερει· νεφελη μεν ε᾿στι
το εκ φωτοειδους (αερος) [νε]φεγγοβολον και λεπτο τατον υ῾´φασμα, γνοφος δε ο
αχλυωδης και ομιχλωδης σκο τασμος. ΤΗΛΑΥΓῊΣ, παρα το τηλαυγω, τουτο παρα το
τηλε, ο῾` σημαινει το πορρω, και το αυ᾿γη´. Το δε αυ᾿γη` παρα το αυ᾿´ω το λαμπω, αυη
και αυ᾿γη´· το αυ᾿´ω σημαινει δʹ· αυ᾿´ω το λαμπω, ε᾿ξ ου῾῀ και αυ᾿´ριον· αυ᾿´ω το
ξηραινω· αυ᾿´ω το καιω, ε᾿ξ ου῾῀ και 128 βαναυσος, ο περι το πυρ ε᾿ργαζομενος· αυ᾿´ω
το φωνω, ε᾿ξ ου῾῀ και το[ ∴Il. .♣υ 51.] αυ᾿῀ε δ'Ἄρης ετερωθεν ε᾿νι` κρατερηι υσμινηι.
ΧΆΛΑΖΑ, παρα το χαλασθαι α᾿´νωθεν. ΒΡΟΝΤῊ παρα το βρομος, ο η᾿῀χος του πυρος,
γινεται βρομη και βροντη. ΣΚΟΡΠΊΖΩ, παρα το σκορπιος. ∆ιατι βαρυνεται; Τα δια του
ΙΟΣ ο᾿νο´ματα ε᾿πι` ζωων λαμβανομενα ο᾿ξυ´νονται, οι῾῀ον, αι᾿γυπιος, βομβυλιος,
χαραδριος, α᾿δρυφιος, παρα Περσας ο αετος, ε᾿ρωδιος· σεσημειωται το κωβιος, και
σκορπιος. Ποσα σημαινει; Τρια· τον χερσαιον, και γινεται παρα σκορπιζειν τον ιον·
σημαινει τον θαλασσιον, και γινεται α᾿πο` του πληττειν και επιβαλλειν τον ιον· η᾿`
παρα το σκαιως ε῾´ρπειν· σημαινει δε τον α᾿στερα, και λεγεται α᾿πο` της προς τον
χερσαιον ομοιοτητος, ε᾿πειδη ο῾´τε ε᾿ν αυ᾿τωι εστιν ο η῾´λιος, τοτε τα σπερματα
σπειρομεν σκορπιζοντες. ἈΣΤΡΑΠῊ, ε᾿κ του αστραπτω, τουτο ε᾿κ του α᾿´στρον, τουτο
παρα του στερρως α᾿´ττειν ε᾿ν τωι λαμπειν. ΣΤΉΡΙΣΜΑ, ε᾿κ του στηριζω, τουτο παρα
το ι῾´στημι, στησω· στηριζω κατα παραγωγην. ΠΛΑΤΥΣΜῸΣ παρα το πλατυνω, τουτο
παρα το πλατυς, τουτο παρα το πλατος, τουτο παρα το πολυς και το α᾿´τος, ο῾`
σημαινει το ευ᾿῀ρος. ΣΤΡΕΒΛῸΣ παρα το εστραμμενα τα βλεμματα ε᾿´χειν.
ΠΕΙΡΑΤΉΡΙΟΝ, α᾿πο` του πειρα, ο῾` σημαινει την ε᾿μπειριαν· τουτο δε γινεται παρα το
πειθω, η᾿` παρα το περω το τελειω. ΠΆΡΕΞ, ε᾿πι´ρρημα χρονου δηλωτικον,
χωριστικον. ΛΎΧΝΟΣ· παρα το λυειν το νυχος. ΖΩΝΝΎΩ παρα το ζω, ε᾿πειδη το ζω
παρα το ζεω γινεται, και εν εκεινωι τωι τοπωι ζωννυμεθα, ε᾿´νθα ε᾿´στι το του σωματος
θερμον, η δε εν τηι καρδιαι. Και διατι γραφεται δια δυο Ν; Ὅτι τα απο μονοσυλλαβων
ο᾿ξυτονων ε᾿´χοντα παραγωγην δια του Ω μεγαλου γινομενα ρηματα δια δυο Ν
γραφεται, οι῾῀ον, ζω ζωννυω, χω χωννυω, ρω ρωννυω. Και ο μελλων; Ου᾿κ ε᾿´χει.
129 ∆ιατι; Τα δια του ΥΩ ρηματα υπερ δυο συλλαβας, ποιουντα παραγωγα ει᾿ς ΜΙ,
α᾿´χρι του παρατατικου κλινονται. ∆ΎΝΑΜΙΣ, παρα το δυω, το υπεισερχομαι, δυαμις
και δυναμις. ἜΛΑΦΟΣ παρα το ο᾿´φεις ε῾´λκειν. Φασι γαρ ο῾´τι α᾿περχο μενος και τωι
κερατι αυ᾿του προστριβων τωι φωλεωι, λαμβα νοντες ε᾿κεινοι ε᾿κ της α᾿ναθυμιασεως
ε᾿ξε´ρχονται. ∆Ι∆ΆΣΚΩ παρα το δαιω, ο῾` σημαινει το μανθανω, ο μελλων, δαισω,
πλεονασμωι του Κ δαισκω, ως ο᾿λω῀ ολεσω ο᾿λε´σκω· και τα ει᾿ς ΚΩ ληγοντα ρηματα
ου᾿ θελει αυ᾿τοις παραληγεσθαι τι α᾿νεκφωνητον· και γινεται δασκω, και μεταγεται ο
μελλων ει᾿ς ενεστωτα, και κατα αναδιπλασιασμον διδασκω. Και διατι
αναδιπλασιαζεται;Ἐπειδη ο διδασκων διπλους θελει ει᾿῀ναι. ΠΌΛΕΜΟΣ παρα το
πολλους α᾿μα῀ν, ο῾´ ε᾿στιν ε᾿λαττουν, η᾿` θεριζειν, η᾿` παρα το τας πολεις μειουν.
ΧΑΛΚΟΥ͂Ν, ο᾿´νομα ου᾿δε´τερον· το αρσενικον ο χαλκους· και ποθεν γινεται; Παρα το
χαλυψ, ο῾` σημαινει τον σιδηρον, κλινεται χαλυβος, και τροπηι του Β ει᾿ς Κ, και εν
συγκοπηι χαλκος· οι γαρ παλαιοι τον σιδηρον χαλκουν ε᾿κα´λουν. Ποθεν
ε᾿τυμολογειται; Παρα το καλως η᾿χειν. ἈΝΟΡΘΩ͂, ε᾿κ της α᾿να` προθεσεως και του
ορθος, τουτο παρα το ορω, το εγειρω. ἼΧΝΟΣ, παρα το ισχυειν, ο῾´ ε᾿στι συνεχειν
ο῾´λον τον ποδα, η᾿` παρα το ανεχεσθαι της γης. Ψιλουται; Το Ι προ δασεως ψιλουται,
ι᾿σχυς, ι᾿῀φι, ι᾿σχανοων. ∆ΎΝΩΝΤΑΙ, ε᾿γκλισεως υποτακτικης, ε᾿κ του δυνημι, και
ω᾿´φειλε προπερισπασθαι, και ει᾿῀ναι εαν δυνωμαι, ως τιθωμαι· α᾿λλα κανων ε᾿στιν ο
λεγων, ο῾´τι ηνικα ευρεθηι ο ενεστως των ει᾿ς ΜΙ ε᾿ν χρησει, τοτε προπερισπαται το
υποτακτικον, οι῾῀ον τιθημι, εαν τιθωμαι, ι῾´στημι, εαν ιστωμαι· ηνικα δε ο ε᾿νεστως
ου᾿χ ευ῾´ρηται ε᾿ν χρησει, τοτε προπαροξυνεται, οι῾῀ον δυνημι, εαν δυνωμαι· το γαρ
60
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

δυνημι ε᾿ν χρησει ου᾿χ ευ῾´ρηται. ΝΩ͂ΤΟΣ σημαινει την ψυαν· και γινεται παρα το
νοτις, ο῾` σημαινει την υγρασιαν, κατ' ε᾿παυξησιν του Ο ει᾿ς Ω, η᾿` παρα 130 [το οι᾿´ω]
το ω᾿῀, ο῾` σημαινει το υπαρχω, ω᾿῀τος και νωτος, η᾿` παρα το οι᾿´ω το κομιζω, οι᾿῀τος
και ω᾿῀τος και νωτος, ει᾿ς ο῾`ν τα βαρη κομιζομεν. ΛΕΠΤΎΝΩ, παρα το λεπος, τουτο
παρα το λεπω το λεπιζω. ΠΗΛῸΣ, παρα το παλασσω το μολυνω, η βεβρωμενη
(βεβρεγμενη) γη· καιὍμηρος· [ιλ. εʹ. 100.] παλασσετο δ' αι῾´ματι θωρηξ. ΛΕΑΝΩ͂ παρα
το λεαινω, τουτο παρα το λειον, ο῾` σημαινει το ομαλον, τουτο παρα το λω το θελω,
ε᾿ξ αυ᾿του παρα γωγον λαω, και εξ αυ᾿του ο᾿´νομα λαυος και τροπηι του Α ει᾿ς Ε λευος,
και του Υ ει᾿ς Ι, λειος, τα γαρ λεια και ομαλα θελομεν, ω῾´σπερ τα κρημνωδη
ε᾿κφευγομεν. ἈΛΛΌΤΡΙΟΣ, παρα το α᾿´λλος και το ο῾´ρος, ο῾` σημαινει τον ορισμον,
α᾿λλοριος τις ω᾿`ν, οιονει ο α᾿´λλου ο῾´ρου υπαρχων, και πλεονασμωι του Τ α᾿λλοτριος.
ΧΩΛῸΣ παρα το κωλον, ο῾` σημαινει το οστουν, η᾿` παρα το κολον, ο῾` σημαινει το
βεβλαμμενον, κατ' ε᾿παυξησιν του Ο ει᾿ς Ω, και καταβασει του τονου. Τι διαφερει
χωλος και Χωλος; ∆ιαφερει· Χωλος βαρυτονως ο᾿´νομα κυριον, ω῾´σπερ και Πωλος
ο᾿´νομα κυριον βασιλεως, χωλος δε οξυτονον ο βεβλαμμενος το οστουν. ΖΗ͂Ι τριτου
προσωπου, ζαω ζω, ζαεις ζαις, ζαει ζαι, και τροπηι ∆ωρικηι του Α ει᾿ς Η, ζηι.
{1ΨΑΛΜῸΣ ΙΗʹ.}
1 Το ΚΤΩ͂ (ΚΆΤΩ) μεγα, διατι;Ἐπειδη πασα λεξιςἙλ-ληνικη απλη οξυτονος
ει᾿ς Ω ληγει, δια του Ω μεγαλου γρα φεται, οι῾῀ον α᾿´νω, κατω, πλην του δευρο και
α᾿´πο. ἘΡΕΎΓΕΤΑΙ παρα το ερευγω, τουτο παρα το ε᾿´ρα ο῾` σημαινει την γην, η᾿` παρα
το ερευθω το βαπτω, η᾿` παρα το αυ᾿´ριον και το γω το χωρω.Ἐρευγομενου γαρ τινος
ει᾿´τε ζωου ει᾿´τε θαλαττιου υ῾´δατος χωρηματι .... ε᾿´νδον γινεται. ΛΑΛΙᾺ, παρα το λω
το θελω· το ΛΙ Ι, διατι; Τα δια του Ι ο᾿ξυ´τονα θηλυκα δια του Ι γραφεται, οι῾῀ον
πυρκαια, λαλια, 131 στρατια, πλην του χεια, ζεια, φεια, φορβεια, παρεια, τα δε παρα
το παρεια συντιθεμενα δια του Η γραφεται, καλλι παρηος, μιλτοπαρηος. ∆ιατι
οξυνεται; Τα σημαινοντα α᾿´θροισιν η᾿` περιεκτικα τιμων προσηγορικα ο᾿´ντα
ο᾿ξυ´νονται, οι῾῀ον α᾿χυρμια, πυρκαια, λαλια. ΠΈΡΑΣ, παρα το περω το τελειω.
ἭΛΙΟΣ παρα το σελας, ο῾` σημαινει την λαμπηδονα, σελιος, και αποβοληι του Σ, και
τροπηι του Ε ει᾿ς Η, η῾´λιος· η᾿` παρα το την α῾´λα α᾿νιμασθαι· η᾿` παρα το δηλος, ο῾`
σημαινει τον φανε ρον, δηλιος, και αποβοληι του ∆ η῾´λιος. ∆ασυνεται; Το Η προ του
Λ ψιλουται, η᾿λε´ματος, η᾿λιαια, η᾿λιτομηνος, πλην του η῾´λιος. ΝΥΜΦΊΟΣ παρα το
νυμφη, τουτο παρα το νεον φωτα ε᾿´χειν, η᾿` παρα το νεον φως ε᾿´χειν, η᾿` παρα το
νεωστι φαι νεσθαι. Τι διαφερει νυμφιος και νυμφιος; ∆ιαφερει· νυμ φιος λεγεται ο
πεποικιλμενος· νυμφιος δε αυ᾿το`ς ο γεγα μηκως. ΠΑΣΤᾺΣ, παρα το πασσω το
ποικιλλω. ∆ΡΑΜΕΙ͂Ν· το θεμα, δρεμω, ο δευτερος αοριστος ε᾿´δραμον, ο μελλων
δευτερος δραμω δραμεις δραμει, και το απαρεμφατον δραμειν. ἌΚΡΟΝ παρα το η῾´κω
το ε᾿´ρχομαι. ΜΑΡΤΥΡΊΑ, παρα το μαρτυς, τουτο παρα μαρμαιρω το λαμπω. Ποσας
κλισεις ε᾿πιδεχεται μαρτυς; Τρεις· μαρτυς μαρτυρος, μαρτυς μαρτυος, μαρτυρος
μαρτυρου· καιὍμηρος, τω δ' α᾿ρ' ε᾿πι` μαρτυρι ε᾿´στων. (ιλ. αʹ. 338. τω δ' αυ᾿τω`
μαρτυροι ε᾿´.) ΣΟΦΊΖΩ, ε᾿κ του σοφος, τουτο παρα το σεβω, τους γαρ σοφους παντες
σεβομεθα. ἈΛΗΘΙΝᾺ, ε᾿κ του αληθης, α᾿ληθινος· το ΘΙ, Ι. Τα δια του ΙΝΟΣ α᾿πο`
ρηματων γινομενα ο᾿νο´ματα ο᾿ξυ´τονα δια του Ι γραφεται, οι῾῀ον ταχα ταχινος,
α᾿ληθης α᾿ληθινος, πυκα πυκινος. ΓΛΥΚΎΤΕΡΑ, παρα το γλυκυς, τουτο παρα του
γλευκος, ο῾` σημαινει τον α᾿ποσταζοντα οι᾿῀νον ε᾿κ της ληνου, γλευκυς και γλυκυς.
132 ΚΗΡΊΟΝ, παρα το κηρος, τουτο παρα το καιεσθαι ραιδιως, η᾿` παρα καιεσθαι
(καιομενον) ρειν. ΕΥ᾿∆ΟΚΊΑ, ε᾿κ του ευ᾿δοκω· τουτο παρα το ευ᾿῀ μοριον και το δοκω.
Ποσα σημαινει; Τρια· την πολιν, και το κυριον ο᾿´νομα, και την θελησιν, ως το
61
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

"ευ᾿δο´κησας, κυριε, την γην σου." ΛΥΤΡΩΤῊΣ, ε᾿κ του λυτρω, τουτο ε᾿κ του λυτρον,
τουτο παρα το λυω.
{1[ΨΑΛΜῸΣ ΙΘʹ.]
}1 ὉΛΟΚΑΥΤΏΜΑΤΑ ε᾿κ του ολοκαυτω, τουτο ε᾿κ του ο῾´λος και του καιω,
γινεται ολοκαυτω ρημα, και εξ αυ᾿του ολοκαυτωμα. ΠΙΑΝΆΤΩ, προστακτικον,
πιαινω· γινεται δε παρα το πιον, το λιπαρον, ο μελλων πιανω· ο πρωτος αοριστος
ε᾿πι´ανα, και το προστακτικον, πιανον, πιανατω. ∆ΏΗ, ρημα ευ᾿κτικον, γινεται παρα
το διδωμι, δωσω, ο δευτερος αοριστος ε᾿´δων, η μετοχη, ο δους, του δοντος· και το
ευ᾿κτικον δοιην, και επαυξησει του Ο ει᾿ς Ω δωην· και μενει το Ι προσγεγραμμενον.
ΠΛΗΡΏΣΑΙ, ευ᾿κτικον· γινεται παρα το πληρω, τουτο ε᾿κ του πληρης, τουτο ε᾿κ του
πλω, το πληρω, πλησω, πληρης. Το ΠΛΗ Η. Τα δια του ΗΡΗΣ, ει᾿ μεν παροξυτονα, δια
του Η γραφεται, οι῾῀ον διηρης, τριηρης, ξιφηρης· ει᾿ δε προπαροξυ νονται, δια του Ι,
οι῾῀ον Καλασιρις,Ὄσιρις, πλην του κισηρις· τουτο δε παρα το εν τωι κινεισθαι σαιρειν.
ἍΡΜΑ, παρα το αρω το αρμοζω, σημαινει τρια· παρα μενἝλλησι το ζευγος των
βοων, και παραῬωμαιοις αυ᾿το` το α῾´ρμα, και ο᾿´νομα πολεως· δεικνυται δε
(δασυνομενον) ε᾿κ της συναλοιφης ε᾿φ' α῾´ρματος ω᾿κεις ι῾´ππους. ἽΠΠΟΣ, παρα το
τοις ποσιν ι῾´πτασθαι (ι῾´εσθαι), ο῾´ ε᾿στιν ι῾´πτασθαι. Το Ι προ των βʹ συμφωνων των
αυ᾿τω῀ν ψιλουται, οι῾῀ον ι᾿´ννος· σεσημειωται το ι῾´ππος δασυνομενον· α᾿πο` γαρ τοις
ποσιν ιεναι γινομενον την του ι῾´ημι ρηματος δασειαν ε᾿φυ´ λαξεν. 133
{1[ΨΑΛΜῸΣ ΕΙ᾿ΚΟΣΤΌΣ.]}
1 ΕΙ᾿ΚΟΣΤῸΣ γινεται παρα το ει᾿´κειν ταις δυο δεκασιν.Ὀξυ νεται; Τα ει᾿ς ΤΟΣ
ληγοντα υπερ δυο συλλαβας ε᾿´χοντα προ του Τ το Σ και την γενικην περατουμενην
ει᾿ς ΟΥ, ε᾿πι` ποσο τητος τασσομενα, ο᾿ξυ´νονται, οι῾῀ον πολλοστος, ο᾿λιγοστος,
ει᾿κοστος. ΛΊΘΟΣ, παρα το λιαν ε᾿´χειν κατ' α᾿ντιφρασιν. Το ΛΙ Ι· τα δια του ΗΘΟΣ
ο᾿νο´ματα δισυλλαβα δια του Η γραφονται, οι῾῀ον πληθος, η᾿῀θος, στηθος, Ζηθος,
πλην του λιθος και πιθος. ΚΛΊΒΑΝΟΣ, παρα το ΚΡΙ, ο῾` σημαινει την κριθην, και το
βαναυσος, ο῾` σημαινει τον περι το πυρ ε᾿ργαζομενον, γινεται κριβανος, και
κλιβανος. ΚΑΚῸΣ παρα το χαζω το υποχωρω, χακος, και κακος, τον γαρ κακον
παντες υποχωρουμεν. Σημαινει τρια· τον δειλον, ως το του μεν γαρ τε κακου
τρεπεται χρως· και τον ευ᾿τελη, ως το, ο῾`ς ει᾿῀δος μεν ε᾿´ην κακος, α᾿λλα ποδωκης·
και τον πονηρον, ως το λαμπροτατος μεν ο῾´ γ' ε᾿στι· κακον δε σημα τετυκται.
{1[ΨΑΛΜῸΣ ΚΑʹ.]}
1 ΠΡΌΣΧΕΣ, ε᾿κ του σχω το κρατω γινεται παραγωγον ει᾿ ΜΙ, ι᾿´σχημι, ο
μελλων σχησω, ο δευτερος αοριστος ε᾿´σχον, η μετοχη ο σχεις, του σχεντος· τα δε
λοιπα ζητει ει᾿ς τον δευτερον ψαλμον. ἌΝΟΙΑ, παρα το νους νοος, νοια και α᾿´νοια.
Το ΝΟΙ διφθογγον; Τα παρα το νους και χρους και πλους και ρους και φλους
γινομενα δια της ΟΙ διφθογγου γραφεται, οι῾῀ον ευ᾿´νοια, α᾿´χροια, ευ᾿´ροια.
ἜΠΑΙΝΟΣ γινεται παρα της ε᾿πι` προθεσεως και του αι᾿῀νος. Τι διαφερει ε᾿´παινος
ε᾿γκωμιου; ∆ιαφερει· ε᾿´παινος μεν γαρ ε᾿στι λογος μιαν πραξιν ε᾿γκωμιαζων,
ε᾿γκωμιον δε το πολλας πραξεις ε᾿ν εαυτωι περιλαμβανειν sic . 134 ΣΚΏΛΗΞ,
παρα το κωλον, ο῾` σημαινει το οστουν. Το ΣΚΩ μεγα, διατι; Τα μεσα δυο
α᾿μεταβολων .... Το ΛΗΞ Η, διατι; Τα ει᾿ς ΗΞ ει᾿ωθοτα ∆ωρικως τρεπεσθαι ει᾿ς Α, απλα
ο᾿´ντα, δια του Η γραφονται, οι῾῀ον ναρθηξ, σκωληξ, του σκω ληκος.Ὁ κανων· ο῾´σα
μεν ε᾿στιν απλα βαρυτονα, και δια του Κ κλινονται, ναρθηκος, σκωληκος.
ἘΞΟΥΘΕΝΩ͂, ε᾿κ της ου᾿ α᾿ρνησεως, και του τε συνδεσμου, και του ει῾῀ς, ενος, γινεται
ου᾿τενω ρημα, και τροπηι του ψιλου ει᾿ς δασυ, ου᾿θενω. Ου᾿δε`ν και ου᾿θε`ν διαφερει·
62
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

ου᾿δε`ν μεν λεγεται το εν τωι καθολου, ως ο῾´ταν λεγωμεν, "ου᾿δε`ν ε᾿ν τωι κοσμωι
καινον·" το δια του Θ α᾿νειληπται ε᾿κ του ου᾿δε`ν, και τροπηι του ∆ ει᾿ς Θ ου᾿θε´ν·
α᾿κινδυνοτερον δε το δια του Θ. ΚΙΝΩ͂, ε᾿κ του ι᾿`ς, ο῾` σημαινει την δυναμιν, ι᾿νω῀ και
κινω. ......... ΠΑΤΡΙᾺ, παρα το πατηρ, πατερος, πατρια· το δε πατηρ παρα το τους
παιδας τηρειν, η᾿` παρα το πατω, ε᾿κ μετα φορας των α᾿λο´γων ζωων· οι γαρ ι῾´πποι
ε᾿ν τηι συνουσια πρωτον πατωσι τας θηλειας.Ἐτυμολογειται δε επι μεν του θεου,
παρα το τους πατερας τηρειν, ε᾿πι` δε των α᾿νθρω πων, παρα το τους παιδας τηρειν.
Κλινεται πατρος. Αι συγκοπτομεναι γενικαι μιμεισθαι θελουσι τας ο᾿ξυτονους
ευ᾿θειας.Ἡ κλητικη, ω᾿῀ πατερ.Ὁ κανων· ημαρτηται και κατα τον χρονον, και κατα
την κλισιν· α᾿ναβιβαζει τον τονον, ε᾿πει τα ει᾿ς ΡΟΣ βραχυκαταληκτα α᾿ποστρεφουσι
την ο᾿ξειαν τασιν, οι῾῀ον α᾿´νερ, πατερ, σωτερ, δαερ, πλην της υπερ προθεσεως, και
του αταρ, αυ᾿τα`ρ συνδεσμου. Τι διαφερει πατρις και πολις; ∆ιαφερει, ο῾´τι η μεν
πατρις πολεις περιεχει, η δε πολις πατριδα ου᾿κε´τι. ΤΕΧΘΗΣΌΜΕΝΟΣ ε᾿κ του τεκω,
τεξω, τετεχα, τετεγμαι, ε᾿τε´χθην, το τριτον ε᾿τε´χθη, ο μελλων πρωτος τεχθησομαι, η
μετοχη τεχθησομενος.
{1[ΨΑΛΜῸΣ ΚΒʹ.]}
1 ὙΣΤΕΡΩ͂, ε᾿κ του υ῾´στερος, τουτο ε᾿κ της υπο προθεσεως, το συγκριτικον,
υποτερος, και εν συγκοπηι και πλεονασμωι του Σ 135 υ῾´στερος· πλεοναζει δε το Σ,
ε᾿πει κανων ε᾿στιν ο λεγων, ο῾´τι το Ο συγκοπτομενον πεφυκε πλεοναζειν το Σ, οι῾῀ον
θεο φραστος, θεος, (θεοφατον θεσφατον) θεοεικερος(λος) θεσκε λος, υποτερος,
υ῾´στερος.Ὑστεριζω δε και υστερω διαφερει· υστεριζω μεν ε᾿στι το βραδυνω, υστερω
δε το παντελως στερισκω. ΧΛΌΗ παρα το φλεω, το αναδιδωμι. ΣΚΙᾺ, παρα την συν
προθεσιν και το κιω το πορευομαι, η συμπορευομενη τωι σωματι. ΒΑΚΤΗΡΊΑ παρα το
την βασιν τηρειν.Ῥαβδος και βακτηρια διαφερει.Ῥαβδος μεν ε᾿στιν η ποιμαντικη,
βακτηρια δε η του γηρως α᾿να´παυσις. ΤΡΆΠΕΖΑ, παρα το τεσσαρας πεζας ε᾿´χειν, η᾿`
ποδας. ΜΕΘΎΣΚΩ ε᾿κ του μεθυω μεθυσω, και πλεονασμωι του Κ μεθυσκω. Το μεθυω
παρα το μη θεειν η᾿` μη τρεχειν· οι γαρ μεθυοντες α᾿κι´νητοι ει᾿σι μεχρις ου῾῀
α᾿πομεθυουσιν, η᾿` παρα το μεθυω το αμελω.
{1[ΨΑΛΜῸΣ ΚΓʹ.]}
1 ΠΟΤΑΜῸΣ παρα το ποταζω, το ρεω, η᾿` παρα το ποτιμον υ῾´δωρ ε᾿´χειν.
ὬΜΟΣΕ, το ΜΟ μικρον, διατι;Ἰστεον, ο῾´τι η τριτη συζυγια των περισπωμενων ε᾿πι`
του μελλοντος θελει ε᾿´χειν το Σ η᾿` το Ω, και παντοτε μεν δια του Ω, πλην του αροσω,
ο᾿μο´σω, ο᾿νο´σω, και βοσω το τρεφω.
{1[ΨΑΛΜῸΣ Κ∆ʹ.]}
1 ΠΡΑ͂ΟΣ, παρα το ραιον, ο῾` σημαινει το ευ᾿´κολον· ε᾿´χει δε το Ι, τα γαρ ει᾿ς ΩΝ
δισυλλαβα καθαρα διφθογγωι παραληγο μενα δʹ ει᾿σι´· και τα μεν δυο ε᾿κφωνει το Ι,
πλειων, μειων· τα δε δυο ου᾿χι`, ραιων, λυων. ἹΛΆΣΘΗΤΙ, ε᾿κ του ιλω ιλασω, το δε
ΙΛΩ ε᾿κ του ι῾´λεως, τουτο παρα το ε῾´λος, τροπηι του Ε ει᾿ς Ι. ΑΥ᾿ΛΙ´ΖΩ, ε᾿κ του αυ᾿λη´·
τουτο παρα το αυ᾿´ω, το λαμπω, αυη και αυ᾿λη´. 136 ∆ΗΛΏΣΩ ε᾿κ του δηλω, τουτο δε
εκ του δηλος, ο῾` σημαινει τον φανερον, τουτο ε᾿κ του δαλος, τροπηι του Α ει᾿ς Η και
α᾿ναδοσει του τονου. ἈΝΆΓΚΗ, παρα το α᾿´γω α᾿´γη και αναγκη, ε᾿πειδη το ταις
α᾿γκαλαις κρατουμενον κατα δυναμιν α᾿φυκτοτερον κρατειται, η᾿` παρα το α᾿´κος, ο῾`
σημαινει την θεραπειαν, προς η῾`ν α᾿´κος ου᾿κ ε᾿´στιν ευρειν. ΜΙ͂ΣΟΣ παρα το μυω το
καμνω.
{1[ΨΑΛΜῸΣ ΚΕʹ.]}
63
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

1 ΕΥἈΡΕΣΤΩ͂ εκ του αρετω, και πλεονασμωι του Σ α᾿ρεστω και ευ᾿αρεστω·
τουτο παρα το αρετη· το δε παρα το ερω, το ε᾿πιθυμω, ε᾿ρατη, και εν υπερβιβασμωι
αρετη. ∆Ω͂ΡΟΝ παρα το διδωμι, δωσω, δωρον.
{1[ΨΑΛΜῸΣ Κϛʹ.]}
1 ∆ΕΙΛΙΩ͂, ε᾿κ του δειλος, τουτο παρα το δεος, ο῾` σημαινει τον φοβον, δει¨λο`ς
και δειλος· σημαινει δυο, ως το ω᾿´μοι ε᾿γω` δειλος· και τον α᾿´νανδρον, ως το ε᾿´νθ'
ο῾´ τε δειλος α᾿νη`ρ ο῾´ τ' α᾿´λκιμος ε᾿ξεφαανθη. ∆ΕΊΛΑΙΟΣ, το ΛΑΙ διφθογγον, διατι; Τα
ει᾿ς ΟΣ καθαρα α᾿πο` των ει᾿ς ΟΣ παρηγμενα α᾿ρσενικα δια της ΑΙ διφθογγου
γραφεται, οι῾῀ον, βιβλος βιβλαιος, δειλος δειλαιος. ἘΓΓῪΣ ε᾿πι´ρρημα τοπικον,
γινεται δε παρα το γη και της ε᾿ν προθεσεως. ΦΑΓΕΙ͂Ν, παρα το φηγω, ο δευτερος
αοριστος ε᾿´φαγον, ο μελλων δευτερος φαγω, και το απαρεμφατον φαγειν. ΜΊΑΝ,
ο᾿´νομα θηλυκον. ΘΕΩΡΩ͂ παρα το θεος και του ορω το βλεπω· το Ω μεγα διατι; Τα
παρα το ορω γινομενα δια του Ω μεγαλου γρα φεται. ΠΈΤΡΑ, παρα το ραιδιως
πετασθαι κατα αντιφρασιν. ἈΛΑΛΆΖΩ, παρα το λω, το λαλω, λαλαζω, και αλα 137
λαζω μετα του επιτατικου Α, η᾿` ε᾿κ του ΑΛΑ ο῾` σημαινει τον θορυβον.
ἈΠΟΣΚΟΡΑΚΊΖΩ, ε᾿κ του κοραξ κορακος κορακιζω· σημαινει δε το καταλιμπανω·
λεγουσι γαρ, ο῾´τι τινες παρεκαθηντο πολιν του παραλαβειν αυ᾿τη`ν, ει᾿ α᾿`ν sic)
ι᾿´δωσι κορακας, και μετα ασβεστου λευκαναντες αυ᾿τους α᾿πε´λυσαν, ου῾`ς ι᾿δο´ντες
οι πολεμιοι ε᾿πη῀λθον και επορθησαν την πολιν, και απο τουτου λεγεται το
αποσκορακιζω. ΜΉΤΗΡ παρα του μη τηρεισθαι· αι γαρ γυναικες πριν λυμανθηναι
την εαυτων παρθενιαν τηρουνται, ηνικα δε γι νωνται μητερες, ου᾿ τηρουνται. ΜῊ
ΠΑΡΑ∆Ω͂Σ, υποτακτικον ε᾿κ του διδωμι, ο δευτερος αο ριστος ε᾿´δων, ο υποτακτικος
εαν δω, εαν δως, και παραδως. ἙΑΥΤῊ, ε᾿κ του εμε ε῾` και του αυ᾿τη` γινεται εαυτη·
δασυ νεται, ε᾿πειδη προαναλαμβανει του προαρκτικου φωνηεντος το πνευμα.
{1ΨΑΛΜῸΣ ΚΖʹ.}
1 ΣΙΩΠΩ͂, ε᾿κ του σιγω και του ο᾿`ψ, ο῾` σημαινει την φωνην. Το δε σιγω παρα
το σιζω το η᾿῀χον α᾿ποτελω, κατα αντι φρασιν. Το Ω μεγα, διατι; Τα παρα το οπη και
οχη συντιθεμενα δια του Ω μεγαλου γραφεται· σιωπω, ευ᾿ωχω. ΟΙ᾿ΚΟ∆ΟΜΩ͂, ε᾿κ του
οι᾿῀κος και του δεω το οι᾿κοδομω.
{1[ΨΑΛΜῸΣ ΚΗʹ.]}
1 ἘΝΈΓΚΑΤΕ, ε᾿κ του ενεγκω, ε᾿νε´γξω, η᾿´νεγκα, και σημαινει το ει᾿῀πα και
η᾿´νεγκα. ΚΡΙΩ͂Ν, παρα το κεκρισθαι την τριχα· διαφερουσι γαρ αι τριχες των κριων
των α᾿´λλων ζωων· η᾿` κεραος τις ω᾿`ν, και κατα συγκοπην και τροπηι των διχρονων
ει᾿ς διχρονον. ΚΈ∆ΡΟΣ, παρα το εν τωι καιεσθαι ιδρουν, η᾿` παρα το χεειν ιδρωτα.
ΛΊΒΑΝΟΣ, παρα το λιαν βαινειν, η᾿` παρα το λειβω το σπενδω. Λιβανος και
λιβανωτος διαφερει· Λιβανος μεν 138 ε᾿στι το ο᾿´ρος, και το δενδρον, λιβανωτος δε
το απο δενδρου δακρυον θυμιωμενον. ἜΡΗΜΟΣ, παρα το ε᾿´ραν μονην ε᾿´χειν.
{1[ΨΑΛΜῸΣ Λʹ.]}
1 ΕΥ᾿ΡΥ´ΧΩΡΟΣ, παρα το ευ᾿ρυ`ς και του χωρος· το δε ευ᾿ρυ` παρα το ευ᾿῀
μοριον και το ορουω το ορμω· το δε χωρος παρα το γω το χωρω. ΓΕΊΤΩΝ παρα το
γεα· ο῾´περ δια του Ε ψιλου γραφεται γεΐτων και γειτων κρασει. ΝΕΚΡῸΣ παρα το νη
στερητικον και του κηρ, κηρος, ο῾` σημαινει την ψυχην, ο εστερημενος της ψυχης.
ἈΠΟΛΩΛῸΣ α᾿πο` του ολω ολεσω, ο παρακειμενος ω᾿´λεκα, ο μεσος ω᾿῀λα,
καιἈττικως ο᾿´λωλα, η μετοχη ολωλως, και το ου᾿δε´τερον ο᾿λωλος. ΨΌΓΟΣ, παρα το
ψεγω ρημα. ΛΆΛΟΣ, παρα το λω το λαλω, λαλος και α᾿´λαλος.
64
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

{1[ΨΑΛΜῸΣ ΚΘʹ.]}
1 ἙΣΠΈΡΑ, παρα το ε᾿´σω φερειν, ε᾿σωφερα τις ου᾿῀σα, και εν συγκοπηι εσπερα,
η᾿` παρα το ε᾿´σω περαν. Ἐκ του κλαιω, κλαυσω, ΚΛΑΥΘΜΌΣ. ΕΥ᾿ΘΥΝΊΑ, ε᾿κ του
ευ᾿θυνω, τουτο δε παρα το ευ᾿῀ μοριον και το θυω το ορμω. ΚΆΛΛΟΣ, παρα το καζω
το κοσμω, η᾿` παρα το α῾´λωμι (σιξ) το πηδω. ΣΆΚΚΟΣ παρα το σασσω το φορτω, η᾿` το
στρωννυω.
{1[ΨΑΛΜῸΣ ΛΑʹ.]}
1 ἈΦΈΘΗΝ, ε᾿κ του ε᾿´ημι, το συγχωρω, ο μελλων η῾´σω, ο παρακειμενος
η῾῀κα, ο παθητικος ε᾿´μαι, ο αοριστος πρωτος ε῾´θην και αφεθην. ἌΚΑΝΘΑ παρα το εν
τηι ακηι θεειν, η᾿` ε᾿ν τηι οξυτητι. 139 Ἐκ του ΣΥΝΕΤΊΖΩ, συνετισω, καιἈττικος
μελλων, συνετιω. ΣΥΜΒΙΒΩ͂, ε᾿κ του βω, βαινω, και κατα αναδιπλασιασμον, βιβω και
συμβιβω. ἩΜΊΟΝΟΣ, ε᾿κ του η῾´μισυς και του ο᾿´νος, το δε η῾´μισυς παρα το α῾´μα ι᾿´σος
ει᾿῀ναι, το δε ο᾿´νος παρα το ονω το ωφελω. ΚΗΜῸΣ, παρα το καμπτω, καμος και
κημος. ΧΑΛΙΝῸΣ, παρα το χαλαν τα ηνια. Το ΛΙ Ι, διατι; Τα ει᾿ς ΝΟΣ ο᾿ξυ´τονα, μη
ο᾿´ντα παρωνυμα, δια του Ι γραφεται, οι῾῀ον πυκινος, α᾿ληθινος, το δε χαλινος δια
του Ι γραφεται. Τον χρονον ε᾿´φυγε, μακρον γαρ ε᾿´χει το Ι. ΣΙΑΓῺΝ, παρα το σειω και
το α᾿´γω το φερω, σιαγονος. Ὁ κανων· τα ει᾿ς ΩΝ ο᾿ξυ´τονα τρεπουσι το Ω ει᾿ς Ε ε᾿πι`
γενικης, οι῾῀ον λαγων λαγονος, σιαγων σιαγονος. ἌΓΧΩ παρα το α᾿´γω.
{1[ΨΑΛΜῸΣ ΛΒʹ.]}
1 ΚΙΘΆΡΑ παρα το κινεισθαι ραιδιως, η᾿` παρα το κινειν ει᾿ς ε᾿´ρωτας τους
α᾿κουοντας, η᾿` παρα το κινειν τας θαιρους. ∆ΕΚΑΧΌΡ∆ΩΙ παρα το δεκα και του sic)
χορδη, τουτο παρα το χωρειν την ε᾿δωδην, την τροφην, η᾿` παρα το χεειν την ωιδη´ν.
ἈΣΚῸΣ, παρα το σχω, το κρατω, ΣΧΟΣ, και μετα του στερητικου Α α᾿σκος, τροπηι του
δασεος ει᾿ς ψιλον. ΘΗΣΑΥΡῸΣ, ε᾿κ του τιθημι, θησω, θησαυρος. ∆ΙΑΣΚΕ∆ΆΖΩ, ε᾿στι
χεω, και σημαινει το σκορπιζω, και εξ αυ᾿του γινεται σχεδαζω, και σκεδαζω. ΛΙΜῸΣ,
παρα το λειπω, λιπος και λιμος.
{1[ΨΑΛΜῸΣ ΛΓʹ.]}
1 ἘΠΕΊΝΑΣΑ, ε᾿κ του πεινω, του εκ του πεινα, το δε παρα το πενω το ενεργω.
Το ΠΕΙ διφθογγον διατι; Τα δια του ΙΝΑ θηλυκα δια του Ι γραφεται, οι῾῀ον, Μαρινα,
Κωνσταντινα, πλην του πεινα. ἘΛΑΤΤΩ͂ εκ του ελαττων, τουτο παρα το ελαχυς,
ε᾿λαχυ 140 τερος, ε᾿λαχιων, ε᾿λα´σσων και ελαττων, και εξ αυ᾿του ρημα ε᾿λαττω.
ΠΛΗΜΜΕΛΩ͂Ν, παρα το παλιν και το μελλω, το βραδυνω, παλιν μελω, και εν
συγκοπηι και τροπηι του Α ει᾿ς Η πλημ μελω.
{1[ΨΑΛΜῸΣ Λ∆ʹ.]}
1 ΘΥΡΕῸΣ σημαινει το ο῾´πλον, και γινεται παρα το θυρα θυρος, και
πλεονασμωι του Ε θυρεος. ὌΛΙΣΘΟΣ παρα το ο῾´λως θεειν. ΚΌΛΠΟΣ παρα το κοιλον,
ο῾` σημαινει το βαθυ. ΣΚΥΘΡΩΠῸΣ, παρα το σκυζω, το οργιζομαι, και ω᾿`ψ, ω᾿πο`ς, η᾿`
παρα το σκυθρωπους ω᾿῀πας ε᾿´χειν, η᾿` παρα το χυτρα χυ τρωπος και σκυθρωπος.
ΕΥ᾿῀ΓΕ, ε᾿πι´ρρημα μεσοτητος, α᾿ντι του καλως· η᾿` ε᾿πι´ρρημα ε᾿μπαιγμου. ΕἼΠΑΙΣΑΝ,
ε᾿κ του ε᾿´πω, το λεγω, ο μελλων ε῾´ψω sic), ο αοριστος πρωτος ει᾿῀πα, η μετοχη ο
ει᾿´πας, του ει᾿´παντος, και το ευ᾿κτικον, ει᾿´παιμι, ει᾿´παις, ει᾿´παι, και οιἼωνες
ειωθασιν ε᾿ν τοις τριτοις προσωποις των ευ᾿κτικων ε᾿πεντιθεναι το Ν. Κανων γαρ
ε᾿στιν ο λεγων, ο῾´τι παν .... προσωπον ει᾿ς .... ληγον προσθεσει του Σ ποιει το
65
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

δευτερον. Το πρωτον των πλη θυντικων ει᾿παιημεν το τριτον ει᾿παιησαν, και εν
συγκοπηι ει᾿´παισαν.
{1[ΨΑΛΜῸΣ ΛΕʹ.]}
1 ἌΒΥΣΣΟΣ, παρα το δυω, το υπεισερχομαι, δυσος και α᾿´βυσσος, η᾿` παρα το
βυω βυσσω, βυσσος και α᾿´βυσσος, οιονει η μη υπο τινος υπεισερχομενη. Το βυω
σημαινει δυο, το υπεισερχομαι, το σφραγιζω, ως το "βυουσης τα ω᾿῀τα αυ᾿τη῀ς."
{1[ΨΑΛΜῸΣ Λϛʹ.]}
1 ΖΗΛΩ͂, παρα το ζηλος, τουτο παρα το ζεειν ο῾´λος, ζεελος και ζηλος.
ΛΆΧΑΝΟΝ, παρα το λαχαινω το σκαπτω, και απο του λα και του χαινειν α᾿´νω, η᾿`
βλεπειν. 141 ΜΕΣΗΜΒΡΊΑ, παρα το μεσος και το ημερα, μεσημερια, και μεσημβρια.
ἹΚΕΤΕΎΩ, ε᾿κ του ικετης, τουτο παρα το η῾´κω το ε᾿´ρχομαι· το παθητικον ι῾´κομαι, το
τριτον ι῾´κεται, και εξ αυ᾿του ικετης. ΤΡΥΦῊ παρα το θρυφη, και τρυφη. ΤΗΡΩ͂, ε᾿κ
του ωρω, το φυλασσω, πλεονασμωι του Τ τωρω, και γραφεται δια του Ω μεγαλου,
ο῾´τι τα παρα το ωρω το φυλασσω γινομενα δια του Ω μεγαλου γραφεται, τροπηι του
μακρου ει᾿ς μακρον, τηρω. ΒΡΎΧΩ ε᾿πι` του ανθρωπου, βρυχω βαρυτονον, ε᾿πι` των
α᾿´λλων ζωων περισπωμενον, βρυχω. ΚΡΕΙ͂ΣΣΟΝ, ε᾿κ του κρατυς, κρατιων, κρασσων,
και τροπηι του Α ει᾿ς Η, και πλεονασμωι του Ι, κρεισσον.Ἔστι δε ε᾿πι´ρρημα. ΠΛΟΥ͂ΤΟΣ
πολυετος τις ω᾿`ν, ε᾿κ του πολυς και του ε᾿´τος, ο α᾿πο` πολλων ε᾿τω῀ν συναγομενος.
∆ΑΝΕΊΖΩ, ε᾿κ του δανω, τουτο παρα το διδοσθαι μετα α᾿νι´ας.
{1[ΨΑΛΜῸΣ ΛΖʹ.]}
1 ΣΤΗΡΊΖΩ, παρα το ι῾´στημι, στησω, γινεται κατα παρα γωγην ε᾿ρριζω
(στηριζω). ΦΟΡΤΊΟΝ, ε᾿κ του φορτος, τουτο παρα το φερω. ὬΖΕΣΑΝ, ε᾿κ του ο᾿´ζω
γινεται ο᾿ζω῀ οζεσω, ο αοριστος πρωτος ω᾿´ζεσα, το τριτον των πληθυντικων
ω᾿´ζεσαν. ἘΣΆΠΗΣΑΝ, ε᾿κ του σηπω, σηψω, ο δευτερος αοριστος ε᾿´σα πον, ο
παθητικος ε᾿σα´πην, το τριτον των πληθυντικων ε᾿σα´πησαν· το δε σηπω παρα το σης,
ο῾` σημαινει τον σκωληκα· τουτο παρα το σω το κινω, ο μελλων σησω, και αποβοληι
του Ω σης· και γινεται σητος. ΜΏΛΩΨ, παρα το ολω, το συστρεφω και φθειρω, ο μελ
λων ο᾿λω῀, ο παρακειμενος ω᾿´λεκα, ο παθητικος ω᾿´λεμαι, και εν συγκοπηι ω᾿῀λμαι,
και εξ αυ᾿του ω᾿῀λμος, και εν υπερβιβασμωι μωλος, η συστροφη, ως το
"μωλονἌρηος," και εξ αυ᾿του μωλωψ· η᾿` η῾ εκ του πολεμου γινομενη πληγη, η᾿`
παρα το βους βοος και το λεπω, το λεπιζω, βωλωψ και μωλωψ· 142 κυριως γαρ
μωλωπες λεγονται αι εκ των βοων πληγαι· η᾿` παρα το βου επιτατικον μοριον και το
λεπω το λεπιζω. ΨΥΑ, παρα το ξυω, ξυσω, κατα αντιφρασιν, η῾`ν ευ᾿χερως κινεισθαι
ου᾿ δυναμεθα, η᾿` παρα το οπισω, συγκοπηι και κρασει του Π Σ ει᾿ς Ψ, η οπισω
α᾿´γουσα. ἘΜΠΑΙΓΜῸΣ ε᾿κ του παι¨ς, παι¨δος, παΐζω, και κατα κρασιν παιζω, και εξ
αυ᾿του εμπαιγμος. ΒΙΆΖΩ ε᾿κ του βια· τουτο παρα το ι᾿`ς, ο῾` σημαινει την δυναμιν.
ΚΩΦῸΣ, παρα το κεκοφθαι την ο᾿´πα, η᾿` την φωνην· οι γαρ κωφοι μη ακουοντες
ου᾿δε` λεγουσιν· η᾿` κενοπος τις ω᾿`ν, ο μητε α᾿κουων μητε φθεγγομενος. ἈΛΓΗ∆ῺΝ,
παρα το αλγω, α᾿λγησω, α᾿λγηδων· το δε αλγω παρα το α᾿´λγος, τουτο παρα το λεγω
το φροντιζω. ΜΕΡΙΜΝΩ͂Ν παρα το μεριμνα, τουτο παρα το μεριζω, μερισω, μεμερικα,
μεμερισμαι, μεριμνα· ε᾿τυμολογειται (δε) παρα το μεριζειν τον νουν. ΚΑΙΝΊΖΩ, παρα
το καινον, το νεωστι κατεσκευασμενον.
{1[ΨΑΛΜῸΣ ΛΗʹ.]}
1 ἌΛΓΗΜΑ, παρα το αλγω, α᾿λγησω, η᾿´λγηκα, η᾿´λγημαι. ΠΑΛΑΙΣΤᾺΣ, α᾿ντι
του μετρητας· γινεται δε παρα το παλλω, το κινω.Ὁ παθητικος παρακειμενος
66
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

πεπαλμαι, και ε᾿ξ αυ᾿του παλαμη, δι' η῾῀ς χειρ κινειται, και εκ τουτου γινεται παλαιω·
ο παθητικος παρακειμενος πεπαλαισμαι, το τριτον πεπαλαισται, και εξ αυ᾿του
παλαιστης, η᾿` παρα το πελαζειν τα οστα.Ἔστι δε και τετραδακτυλον μετρον, κατα
την δʹ δακτυλων ο᾿ρδινι και α᾿´νθεσιν (ο᾿ρδιναιαν συνθεσιν). ΟΥ᾿ΘΕ´Ν· ε᾿στιν ει῾῀ς
ενος, και το ου᾿δε´τερον ε῾´ν. Γινεται δε ου᾿δε` ε῾`ν, και εν συγκοπηι ου᾿δε´ν· και τροπηι
του ∆ ει᾿ς Θ ου᾿θε´ν. ΜΈΝΤΟΙ ΓΕ ε᾿πι´ρρημα μεσοτητος, ε᾿κ του ΜΕΝ συνδεσμου και
του ΤΟΙ και του ΓΕ παραπληρωματικου συνδεσμου. ΕΙ᾿ΚΩ`Ν παρα το ει᾿´κω το ομοιω.
Ει᾿κω`ν προτομης δια φερει· ει᾿κω`ν μεν α᾿νθρωπου, προτομη δε λεγεται ι῾´ππου.
ἘΚΩΦΏΘΗΝ ε᾿κ του κωφος, τουτο παρα το κεκοφθαι 143 την ο᾿´πα. Κωφος και
εννεος διαφερει. Κωφος ε᾿λε´γετο παρα τοις α᾿ρχαιοις ο μη φθεγγομενος,
καιὍμηρος, "κυματι κωφωι," νυν δε κωφος ο την α᾿κοην βεβλαμ μενος· ε᾿ννεος δε, ο
ε᾿´κ τινος σημειου θαυμαζων και μενων α᾿´φωνος. ΜΆΣΤΙΞ, ε᾿κ του μαστιζω, τουτο
παρα το μασσω το μαλασσω, η᾿` παρα το ιμασσω, ο῾` σημαινει το πλησσω. ἈΡΆΧΝΗ
παρα το αναριχασθαι, η᾿` παρα το αραια ι᾿´χνη ε᾿´χειν. ἌΝΕΣ, ε᾿κ του ε᾿´ημι το
συγχωρω, ο μελλων η῾´σω, ο δευ τερος αοριστος η῾῀ν, η μετοχη ει῾`ς, ε῾´ντος, και το
προστακτικον ε᾿´ς και α᾿´νες. ἈΝΑΨΎΞΩ ε᾿κ του ψυχω το ζωογονω.
{1[ΨΑΛΜῸΣ ΛΘʹ.]}
1 ἸΛῪΣ παρα το ι῾´ζω το καθεζομαι, η᾿` παρα το ειλω το συστρεφω· σημαινει δε
τον ρυπον, ο῾´θεν και ιλυποδειν λεγεται, παρα το ιλυν ε᾿ν τοις ποσιν αι᾿´ρειν· η᾿` παρα
το υ῾´λη, ι᾿λυ´ς· τουτο παρα το υ῾´ω το βρεχω, ο῾´θεν και μακρον ε᾿´χει το Υ. ΒΥΒΛΊΟΝ
παρα το βυω, το ασφαλιζω, η᾿` παρα το τους βιους βαλλεσθαι ε᾿ν αυ᾿τωι. Το ΒΛΙ Ι,
διατι; Τα δια του ΙΟΝ ου᾿δε´τερα μονογενη προ μιας ε᾿´χοντα τον τονον, μη απο των
δια του ΕΥΩ ρηματων γινομενα, δια του Ι γραφονται, οι῾῀ον ερκιον, τειχιον, ψωμιον,
σταυριον, βυβλιον παροξυτονα· τα δια του ΙΟΝ υποκοριστικα, ει᾿ μεν η ⊕sic)
δακτυλικα, προ μιας ε᾿´χει τον τονον, οι῾῀ον χρυσιον, παιδιον· ει᾿ δε τριβραχεα, προ
παροξυτονως, οι῾῀ον φονιον, μοδιον. ΚΩΛΎΩ παρα το χωλος, τουτο παρα το κωλον,
ο῾` σημαινει το οστουν. ΤΡΊΧΑΣ, ε᾿κ του θριξ, και κλινεται τριχος.
{1ΨΑΛΜῸΣ Μʹ.}
1 ΣΥΝΙῺΝ, ε᾿κ του ιω το προιω, ιων και συνιων. ἈΡΡΩΣΤΊΑ, ε᾿κ του ρω, ρωσω,
ρωστος, και α᾿´ρρωστος. 144 ἈΠΟΘΑΝΕΙ͂ΤΑΙ ε᾿κ του θνω, θνησκω, ο δευτερος
αοριστος ε᾿´θανον, ο μελλων δευτερος θανω, ο μεσος μελλων δευτερος θανουμαι.
ΨΙΘΥΡΊΖΩ, παρα το ψιω [και] το λεπτυνω, και το θυρα, ο῾` σημαινει περιφραστικως
τα χειλη, το τηι φωνηι λεπτολογειν. ΠΤΕΡΝΊΖΩ παρα το πτερνα, τουτο παρα το την
ε᾿´ραν πατειν, πατερνα και πτερνα. ΒΕΒΑΙΩ͂ παρα το βεβαιος· τουτο παρα το βαιον, ο῾`
σημαινει το μικρον, και το αληθες, τουτο ε᾿κ του βιβημι, βησω, ο δευτερος αοριστος
ε᾿´βην, η μετοχη βας, βαντος, και ε᾿ξ αυ᾿του βαιος, και κατα αναδιπλασιασμον
βεβαιος. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΜΑʹ.]}1 ΤΡΌΠΟΣ ε᾿κ του τρεπω. ΠΟΘΩ͂ εκ του ποθος, τουτο ε᾿κ
του πηθω, πασχω, ο γαρ ποθων τινα προαιρειται τι παθειν υπερ αυ᾿του. ἮΧΟΣ παρα
το χεω, μετα του επιτατικου Α, α᾿´χος, και τροπηι του Α ει᾿ς Η, η᾿῀χος. ΧΟΡΤΆΖΩ, ε᾿κ
του εορτη, τουτο παρα το ερω το επιθυμω, η᾿` παρα το εον, ο῾` σημαινει το αγαθον.
ΛΎΠΗ παρα το λυειν το πιον,? η᾿` παρα το λυειν τους ω᾿῀πας, η᾿` τους ο᾿φθαλμους.
∆ιαιρειται δε λυπη ει᾿ς δʹ· ει᾿ς α᾿´χος, ει᾿ς ε᾿´χθος (α᾿´χθος), ει᾿ς φθονον, και ει᾿ς ε᾿´λεον.
Και α᾿´χος ε᾿στι λυπη βαρυνουσα και ενοχλουσα ε᾿πι` αφορητοις συμβασεσι, φθονος
δε λυπη ε᾿π' α᾿λλοτριοις α᾿γαθοις, και ε᾿´λεος λυπη ε᾿π' α᾿λλο τριοις κακοις.
ἸΟΡ∆ΆΝΗΣ, το Ι και το ΟΡ μικρον, διατι; Παν ο᾿´νομα Ἑλληνικον τε και βαρβαρον
α᾿πο` της ΙΩ συλλαβης α᾿ρχο μενον δια του Ι και Ω μεγαλου γραφεται, πλην
τουἸοβας,Ἰοβιανος,Ἰο´λαος,Ἰοκαστη,Ἰορδανης,Ἰο´ππη,ἸουδἸοφων,Ἰο´νιος,Ἰορδανης
67
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

.Ὁ κανων· τα ει᾿ς ΝΗΣ κυρια, μηπαρ' ου᾿δετερου συντιθεμενα, ει᾿ς ΟΥ ε᾿´χει την
γενικην, Μη ριονης Μηριονου,ἸορδανηςἸορδανου. ἙΡΜΩΝΙΕΊΜ· τα ει᾿ς ειμ ληγοντα
ο᾿νο´ματα, βαρβαρα τε και εθνικα οξυτονα, δια της ΕΙ διφθογγου γραφεται, οι῾῀ον
145Ἑρμωνιειμ,Ἑλιδκειμ, Σεναχηρειμ, πλην του Βενιαμιν.Ἱερουσαλημ δε και Σαλημ,
Η. ΚΑΤΑΡΆΚΤΗΣ ε᾿κ του ρω το φθειρω, ρασσω, ρακτης και καταρακτης.
ΜΕΤΕΩΡΙΣΜῸΣ, ε᾿κ του μετεωριζω, τουτο ε᾿κ του μετεωρος, το δε μετεωρος παρα το
αειρω το κουφιζω, και εξ αυ᾿του ο᾿´νομα α᾿´ειρος, και τροπηι του Α ει᾿ς Ο ο᾿´ειρος, και
εν υπερβι βασμωι ε᾿´οιρος, και τροπηι της ΟΙ διφθογγου ει᾿ς Ω ε᾿´ωρος, και μετα της
μετα προθεσεως, μετεωρος. ΚΥ͂ΜΑ παρα το κυκω το παραγω (ταραττω·) ε᾿´στι δε το
κυ μακρον. {1ΨΑΛΜῸΣ ΜΓʹ.}1 ΒΡΑΧΊΩΝ το ΧΙ Ι; ∆ιατι; Τα δια του ΙΟΝ ου᾿δε´τερα
τροπηι του Ω ει᾿ς Ο ε᾿πι` γενικης βαρυτονα ο᾿´ντα, ει᾿´τε κοινα, ει᾿´τε ... α᾿ποστρεφεται
την ΕΙ διφθογγον. ΝΥΝῚ εκ του νυν κατ' ε᾿πε´κτασιν του Ι. Τι διαφερει το νυν του
νυνι; Το μεν γαρ νυνι καθολου ε᾿πι` του ρηματος τασσεται των γʹ χρονων, το δε νυν
ε᾿πι` μονου του ενεστωτος. ΧΛΕΥΑΣΜῸΣ, α᾿πο` του χλευαζω, τουτο παρα το χλευη,
τουτο παρα το κλεπτω, κλεη και χλεη. ΚΊΝΗΣΙΣ, παρα το κινω, τουτο παρα το ι᾿`ς
ι᾿νο`ς, ο῾` σημαινει την δυναμιν1[ΨΑΛΜῸΣ Μ∆ʹ.]}1 ΛΌΓΟΣ, παρα το λεγω, λογος·
σημαινει ζʹ· λογος λεγων, ο ενδιαθετος λογισμος, καθο λογικοι και διαλογικοι εσμεν·
λογος και η φροντις, ως ο῾´ταν λεγωμεν, ου᾿κ ε᾿´στι λογου α᾿´ξιος· λεγεται λογος και ο
απολογαριασμος, ως ο ηγεμων προς τους εαυτους· και η απολογια, ως το, ε᾿´δωκε
περι τουτου λογον· λογος λεγεται και ο καθολου, ο περιεχων ε᾿ν εαυτωι πασαν λεξιν·
λογος και ο ο῾´ρος, ως ο῾´ταν λεγωμεν, α᾿πο´δος τον του ζωου λογον· λογος και η
αυ᾿τοψει διανοια δηλουσα των λεξεων την παραθεσιν, τουτεστιν ο κατα την
συνταξιν λογος. 146 {1[ΨΑΛΜῸΣ Μϛʹ.]}1 ἈΝΈΒΗ, βημι, ο μελλων, βησω, ο δευτερος
αοριστος ε᾿´βην, το τριτον ε᾿´βη, και μετα της α᾿να` προθεσεως α᾿νε´βη. ΣΆΛΠΙΓΞ, παρα
το σαλπιζω. ἈΒΡΑᾺΜ, πατηρ πολλων ε᾿θνων. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΜΖʹ.]}1 ΜΈΓΑΣ παρα την
μη απαγορευσιν, και το γη, ο εν τηι γηι μη ω᾿`ν, α᾿λλ' ει᾿ς υ῾´ψος ε᾿παιρομενος.
Σημαινει δυο, το κυριον ο᾿´νομα, ο῾´περ ι᾿σοσυλλαβως κλινεται· ο Μεγας του Μεγα,
ε᾿ξ ου῾῀ και το πατρωνυμικον Μεγαδην, τον του Μεγα υιον, και το πλατυ και μεγα,
ως το μεγα περ εοντα και ι᾿´φθιμον. ΕΥ᾿ΡΙ´ΖΩΙ, η ευ᾿θεια ευ᾿´ριζος· γινεται παρα το
ευ᾿῀ μοριον και το ριζα, τουτο δε παρα το ε῾´ζω, καθεζομαι. ΠΛΕΥΡᾺ, παρα το πελειν
ευ᾿ρυ` και πλατυ. ΒΟΡΡΑ͂Σ παρα το ευ᾿βορωτατα και ισχυροτατα ποιειν ημων τα
σωματα. ΒΆΡΕΣΙΝ, η ευ᾿θεια η βαρις, και κλινεται βαρεως, η ευ᾿θεια των
πληθυντικων βαρεες βαρεις· ει᾿σι` δε πλοια, αυ᾿λαι, πυργοι· ε᾿τυμολογειται δε παρα
το μετα βιας α᾿ρηρεναι. ΘΑΡΣΕΙ͂Σ· ε᾿τυμολογειται παρα το Ταρσευς, καθολου (καθως)
παρα τωι Θεοδωριτωι α᾿νε´γνωμεν. Θαρσεις, η ευ᾿θεια των πληθυντικων ταρσεες
ταρσεις, και επει ψιλα ψιλων ηγειται, θαρσεις. ΠΥ͂ΡΓΟΣ παρα το υπερανω της (γης)
ι῾´στασθαι· σημαινει, ϛʹ· ο῾´τε μεν κυριως πυργωι ε᾿φεστωσα γοοωσα τε μυρομενη τε·
και το τειχος· οι῾´ ιδως sic) ου᾿῀ν θ'Ἑλενην ε᾿πι` πυργον ι᾿ου῀σαν· και την ταξιν·
νυν δε φιλως χο᾿ρο´ωτε, και ει᾿ δεκα πυργοιἈχαιων, και επιρρηματικον, οι δε τε
πυργηδον σφε' αυ᾿τους α᾿ρτυναντες, 147 και μερος τι του τειχους· Του γαρ δη προς
πυργον ι᾿´σαν κακοτητα φεροντες. Ὅτε δε κατα μεταφοραν και ασφαλειαν και
φυλακην· τοιος γαρ σφιν πυργος α᾿πω´λετο.{1[ΨΑΛΜῸΣ ΜΗʹ.]}1 ΓΗΓΕΝῊΣ, παρα το
γη και γενος, ο απο της γης το γενος ε᾿´χων, η᾿` ο῾ εκ της γης γεννηθεις. ΣΟΦΊΑ παρα
το σοφος, τουτο παρα το σεβω. ΨΑΛΤΉΡΙΟΝ, παρα το τα ψαλτηρια τηρειν. ἘΠΤΈΡΝΑ,
παρα το πετω πετερνα, και εν συγκοπηι πτερνα· ε᾿τυμολογειται δε παρα το πατειν την
ε᾿´ραν. ΣΚΆΝ∆ΑΛΟΣ, παρα το σκαζω το χωλαινω. ΣΥΝΗ͂ΚΕΝ, ε᾿κ του συνιημι, ο
μελλων συνησω, ο πρωτος αοριστος συνηκα. ἘΒΛΉΘΗ, ε᾿κ του βαλλω γινεται βλω,
βλησω, ο παρακει μενος βεβληκα, ο παθητικος βεβλημαι· ο πρωτος αοριστος
ε᾿βληθην. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΜΘʹ.]}1 ἈΝΑΤΟΛῊ εκ του ανατελλω, α᾿νατολη, ε᾿πι´ρρημα
68
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

δηλωτικον. ∆ΥΣΜΩ͂Ν, η ευ᾿θεια η δυσμη, γινεται δε παρα το δυνημι· τουτο παρα το
δυω το υπεισερχομαι, ο παρακειμενος δεδυκα, ο παθητικος δεδυσμαι, δυσμη, η
γενικη των πληθυντικων δυσμων. ΚΑΤΑΙΓῚΣ ε᾿κ της κατα προθεσεως και του αι᾿`ξ,
αι᾿γο`ς, τουτο παρα το αΐσσω το ορμω. ΣΦΌ∆ΡΑ, ε᾿πι´ρρημα ε᾿πιτασεως, γινεται δε εκ
του σπω το κατασπω. ΧΊΜΑΡΟΣ, σημαινει τον τραγον· γινεται δε παρα το κιω το
πορευομαι, ε᾿ξ ου῾῀ και γραφεται δια του Ι· σημαινει τρια· δια του Ι, κιω το
πορευομαι, ε᾿ξ ου῾῀ και το κιχω κιχανω κιχημι· δια της ΕΙ διφθογγου κειω το
κοιμωμαι, ε᾿ξ ου῾῀ και το κακκειοντες, και δια του Η το καιω. ΘΗΡΊΟΝ παρα το θερω
το θερμαινω, η᾿` παρα το φθειρω, φθειρ και θηρ. 148 ἈΓΡῸΣ, παρα το αρω το
αροτριω, α᾿ρο`ς και αγρος, η᾿` παρα το α᾿´ρην, ο῾` σημαινει τον σιδηρον, ο τωι σιδηρωι
τεμνο μενος. ΦΆΓΟΜΑΙ, φηγω ε᾿στιν ο ενεστως· ο δευτερος αοριστος ε᾿´φαγον, ο
μελλων δευτερος φαγω, ο μελλων μεσος φαγομαι· α᾿λλα σεσημειωται το φαγομαι,
πιομαι, ε᾿´δομαι. ΤΡΆΓΟΣ παρα το τρωγω, πολυφαγον γαρ το ζωον, η᾿` παρα το τραχυ
δερμα ε᾿´χειν. ΠΊΟΜΑΙ, ω᾿´φειλεν ει᾿῀ναι πιουμαι, α᾿λλα σεσημειωται το φαγομαι,
πιομαι, ε᾿´δομαι. ΚΛΈΠΤΗΣ, παρα το χαλεπτω, το οργιζομαι, χαλεπτης και κλεπτης,
η᾿` παρα το καλυπτω. 1Ι⇔∧Ο⇔∧1∧0Σ⇔∧∴ Ο⇔∧Ξ⇔∧Υ⇔∧Μ⇔ ∧0∧ σημαινει
δυο· τον ε᾿νδοτατον τονον, και γραφεται δια του Υ ψιλου, και γινεται παρα το νυξ
νυκτι, και τροπηι του αμεταβολου ει᾿ς αμεταβολον μυχος· ει᾿ δε σημαινει τον πορνον,
γραφεται δια της ΟΙ διφθογγου, και γινεται παρα το ει᾿´κω το πρεπω, και μετα της μη
απαγορευσεως μη ει᾿κο`ς, και συγκοπηι και τροπηι του Ε ει᾿ς Ο μοιχος, ο τα μη πρε
ποντα ποιων.
{1[ΨΑΛΜῸΣ Νʹ.]}
1 ΠΛΕΙ͂ΟΝ ε᾿κ του πλεον, και κατα πλεονασμον του Ι, γρα φεται δε διφθογγον,
ε᾿πειδη οι Βοιωτεις πληον δια του Η γραφουσι, και α᾿´λλως τα ει᾿ς ΩΝ συγκριτικα
δισυλλαβα διφθογγωι παραληγονται, οι῾῀ον, πλειων, μειων. ἘΚΊΣΣΗΣΕ, ε᾿κ του κισσω
δευτερας συζυγιας των περισπω μενων, σημαινει το μετα ηδονης συλλαμβανειν·
γινεται δε παρα το κισσα, ε᾿πειδη το ο᾿´ρνεον τουτο λιχνον ε᾿στι προς τας συνουσιας
και κατωφερες προς τας ηδονας· ε᾿τυμολογειται δε παρα το κιειν και μετα
σφοδροτητος σευεσθαι προς το συνουσιαζειν· ε᾿κ του κιττα (τουτου κιτταν) λεγεται η
γυνη, ο῾´ταν ε᾿ν γαστρι ε᾿´χουσα ο᾿ρε´γηται α᾿το´πων και δεινων περι τον δευτερον και
τριτον μηνα. ὙΣΣΏΠΩΙ, ε᾿κ του υ῾´ω το βρεχω, ο μελλων υ῾´σω, και του ω᾿`ψ ω᾿πο`ς,
ο῾` σημαινει το προσωπον, το επι την ω᾿῀πα χεομενον. Ἔστι δε βοτανη καθαρτικον
σαμψυχωι ομοια. 149 ΣΙῺΝ, παρα το χεω χεων, συστελλει δε το Ω ε᾿πι` της γενικης.
ἈΚΟΥΤΙΩ͂· ε᾿´στι ρημα α᾿κουω, ο μελλων α᾿κουσω, ο παρα κειμενος η᾿´κουσα, ο
παθητικος η᾿´κουσμαι, το τριτον η᾿´κουσται, και εξ αυ᾿του ακουστος και ακουτιζω
ρημα· ο μελλων α᾿κουτισω, οἈττικος μελλων, α᾿κουτιω· σημαινει δε το ποιω
ακουσαι. ἩΓΕΜῺΝ, ε᾿κ του ηγεμων–ονος, τουτο ε᾿κ του α᾿´γω. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΝΑʹ.]}1
ΞΥΡῸΝ παρα το ξυω γινεται ξυρον. ἘΚΤΊΛΛΑΙ, ε᾿κ του τιλλω, ε᾿πειδη κτιλος λεγεται
ο προηγουμενος του ποιμνιου κριος· και γινεται α᾿πο` μετα φορας του κριου· και
σημαινει το ξαινω· η᾿` ε᾿κ του τεινω το τανυω· ο γαρ ξαινων τεινει. Ἐρω σημαινει δʹ·
το λεγω, α᾿´λλο δε τοι ε᾿ρε´ω, ε᾿ξ ου῾῀ και ο μεσος παρακειμενος ει᾿´ρηκα, και ειρμος·
σημαινει και το ερωτω, α᾿φ' ου῾῀ και το ηρωμην και ηρωτων, καιὍμηρος
παντωνἈργειων (ε᾿ρε´ων) γενεην τε τοκον τε. και το ζητω, ως το
τας
ε᾿ρε´ωνὈδυσσεα συνηντετο, και το επιθυμω, ε᾿ξ ου῾῀ και εραστης· και εορτη, η῾`ν
παντες ε᾿πιθυμουμεν.{1[ΨΑΛΜῸΣ ΝΓʹ.]}1 ἙΚΟΥΣΊΩΣ ε᾿κ του εκουσιος, τουτο παρα το
εκων.Ὀξυνεται. Πασα μετοχη ενεστωτος χρονου βαρυνεσθαι θελει, πλην του εκων
ε᾿κ του ει᾿´κω, και του εων ε᾿κ του ει᾿´ω, και του κιων ε᾿κ του κιω. Ει᾿ς το Ε δασειαν· το
Ε προ του Κ δασυνεται, ει᾿ μη πω ε᾿κπιπτει της λεξεως· εκατον, ε῾´καστος, εκων· το
69
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

εκαλουν, ε᾿´κρινον, ε᾿κεινα ε᾿κπιπτον ε᾿´χει το Ε· το ε᾿´κπωμα παρα τηνἘΚ γεγονεν.
{1[ΨΑΛΜῸΣ Ν∆ʹ.]}1 ἘΝΕΚΌΤΟΥΝ ε᾿στι κειμαι, και σημαινει το διακειμαι πως, το
τριτον κειται, και εξ αυ᾿του κοτος η οργη, ε᾿κ δε τουτου κοτω, κοτεις, κοτει, και
εγκοτω, ο παρατατικος ε᾿νεκοτουν, το 150 τριτον των πληθυντικων ομοιως. (Ἔστι)
δε Α συζυγιας των περισπωμενων. ΠΕΡΙΣΤΕΡᾺ, παρα το περισσως ε᾿ρα῀ν, η᾿` παρα το
στερρως πετεσθαι. ΗΥ᾿ΛΙ´ΣΘΗΝ, ε᾿κ του αυ᾿λι´ζω, τουτο ε᾿κ του αυ᾿λη`, τουτο παρα το
αυ᾿´ω το λαμπω. ἸΣΌΨΥΧΟΣ, ε᾿κ του ι᾿´σος και ψυχη. Ἔ∆ΕΣΜΑ ε᾿κ του ε᾿´δω ε᾿δε´σω,
η᾿´δεκα, η᾿´δεσμαι, ε᾿´δεσμα. ἉΠΑΛΎΝΩ, ε᾿κ του απαλος· τουτο ε᾿κ του αφη, α᾿φαλος
και απαλος. ΒΟΛῚΣ, παρα το βαλλω βαλλις και βολις. ΦΡΈΑΡ, παρα το φλω το
αναδιδωμι, η᾿` παρα το φερω και κατα συγκοπην φρω και εξ αυ᾿του φρεαρ, ου῾῀
φερεται το υ῾´δωρ. ἩΜΙΣΕΎΩ, ε᾿κ του η῾´μισυς, τουτο ε᾿κ του α῾´μα και του ι᾿´σος.
{1[ΨΑΛΜῸΣ ΝΕʹ.]}1 ὈΛΊΣΘΗΜΑ ε᾿κ του ολισθω, τουτο παρα το ο᾿´λισθος, τουτο παρα
το ο῾´λως θεειν. {1[ΨΑΛΜῸΣ Νϛʹ.]}1 ΜΆΧΑΙΡΑ, παρα το αει μαχαιρειν (μαχηι
χαιρειν), η᾿` παρα το εν τηι μαχηι αι᾿´ρεσθαι η᾿` το κινεισθαι. ὌΡΘΡΟΣ παρα το ορω το
εγειρω, ε᾿ξ ου῾῀ και οἈττικος μελλων ο᾿´ρσω. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΝΖʹ.]}1 ἈΣΠῚΣ, παρα το
σπιζω το εκτεινω, α᾿σπιδος.Ὁ κανων· τα ει᾿ς ΙΣ ο᾿νο´ματα ε᾿´χοντα το Π, ει᾿´τε απλα
ει᾿´τε συνθετα, δια του ∆ΟΣ κλινεται· απλα μεν, κρηπις κρηπιδος, καλπις καλ πιδος,
βοωπις βοωπιδος, ελικωπις ελικωπιδος.Ὀξυνεται. Τα ει᾿ς ΠΙΣ θηλυκα δισυλλαβα, ει᾿
μεν α᾿πο` συμφωνου α᾿´ρχοιτο, βαρυνεται, οι᾿῀ον τραμπις τραμπιδος, (ε᾿στι δε ει᾿῀δος
ο῾´πλου βαρβαρικου,) καλπις καλπιδος· ει᾿ δε απο συμφωνου, ο᾿ξυ´νεται, οι῾῀ον α᾿σπις,
ε᾿λπις, ε᾿μπις. 151 ΒΥΟΎΣΗΣ, η ευ᾿θεια η βυουσα· γινεται δε παρα το μυω, το καμνω,
το περισπωμενον μυω, και τροπηι του Μ ει᾿ς Β βυνω, και η μετοχη ο βυων, το
θηλυκον βυουσα. ΦΆΡΜΑΚΑ παρα το φερειν α᾿´κος, η᾿` το εναντιον, παρα το μη
φερειν α᾿´κος, η᾿` μη φερειν α᾿´χος. ΜΎΛΗ παρα το μειων, ο῾` σημαινει το ε᾿´λαττον, η᾿`
παρα το ειλω το συστρεφω, η᾿` παρα το μειουν μιαν (λιαν). ῬΆΜΝΟΣ, παρα το ραιον
μενειν· σημαινει δε την μεγαλην α᾿´κανθαν. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΝΘʹ.]}1 ΣΊΚΙΜΑ, ο᾿´νομα
τοπου· τα δυο Ι α᾿πο` παραδοσεως. Ἰ∆ΟΥΜΑΙ͂Α, ε᾿κ τουἸδουμαιος· το ΜΑΙ διφθογγον
δια τι; Τα δια του ΑΙΟΣ ο᾿νο´ματα ε᾿θνικα υπερ δυο συλλαβας προ περισπαται και δια
της ΑΙ διφθογγου γραφεται, οι῾῀ον Ἰδουμαιος,Ἰουδαιος, Σαδδουκαιος· ε᾿κληθη δε
ου῾´τως ο απο-γονοςἨσαυ. ὙΠΌ∆ΗΜΑ, ε᾿κ της υπο προθεσεως και του δεω, το
δεσμευω, δησω, δημα, υποδημα. ἈΛΛΌΦΥΛΟΣ ε᾿κ του α᾿´λλος και του φυλη.
ΓΟΓΓΎΖΩ, το τηι φωνηι υποκλαιω· γινεται δε εκ του γρυζω, και κατα
αναδιπλασιασμον γογγρυζω, και αποβοληι του Ρ γογγυζω.
{1[ΨΑΛΜῸΣ Ξʹ.]}1
ἈΚΗ∆ΊΑ, παρα το ακηδιω, τουτο παρα το αηδιω, το δε παρα το ηδυς· και
μετα του στερητικου Α α᾿ηδης, και πλεο νασμωι του Κ α᾿κηδης, και εξ αυ᾿του ακηδιω.
ἜΤΟΣ παρα το ε᾿´ω το πληρω, ε᾿´ος και ε᾿´τος. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΞΑʹ.]}1 ὙΠΟΤΑΓΉΣΕΤΑΙ ε᾿κ
του υποτασσω, ο δευτερος αοριστος υπεταγον, ο παθητικος υπεταγην,
υποταγησομαι, το τριτον υποταγησεται. ΦΟΝΕΎΩ ε᾿κ του φονος, τουτο παρα το φενω
το φονευω. ΤΕΙ͂ΧΟΣ, παρα το τευχω, το κατασκευαζω, τευχος και τειχος· ει᾿ δε α᾿´λλο
(α᾿´λλως δια) διφθογγου γινεται δια του Ο, 152 και γινεται παρα το οι᾿´χω το
φθειρομαι, το φθειρομενον ταχιον. ΦΡΑΓΜῸΣ παρα το φρασσω φραξω, πεφρακα,
πεφραγμαι, φραγμος. ∆ΊΨΑ παρα το ι᾿´πτω το βλαπτω. ἍΠΑΞ ε᾿πι´ρρημα μεσοτητος.
∆ΎΟ ε᾿πι´ρρημα α᾿ριθμητικον. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΞΒʹ.]}1 ἈΒΆΤΩΙ ε᾿κ του βω, βαινω, γινεται
βατος, και μετα του στερητικου Α, α᾿´βατος. ΣΤΈΑΡ ε᾿κ του ι῾´στημι, στησω· το ΣΤΕ
ψιλον, διατι; Τα ει᾿ς ΑΡ ου᾿δε´τερα δισυλλαβα τωι Ε παραληγοντα ψιλουται, φρεαρ,
στεαρ, κεαρ. ἈΛΏΠΕΚΟΣ, παρα το αλω το πλανω και παιζω, η εν τηι πλανηι
70
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

παιζουσα.Ἀλωπεκος· ο κανων· τα ει᾿ς Ξ ληγοντα απλα υπερ μιαν συλλαβην, πλην
των ει᾿ς Ξ, α῾´παντα δια του Κ κλινονται. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΞΓʹ.]}1 ΣΚΕΠΆΖΩ, γινεται ε᾿κ
του σκεπη, τουτο γινεται ε᾿κ του σχεσις και του φως, η᾿` σκια φωτος. ΠΙΚΡῸΣ παρα το
πευκη, τουτο παρα το πευκος· και το Ε, ηνικα πλεονασηι συμφωνον, τρεπεται ει᾿ς Ι.
ἘΞΆΠΙΝΑ, ε᾿πι´ρρημα, γινεται δε παρα το αφανης α᾿´φινα και α᾿´πινα. ΤΟΞΕΎΩ, παρα
το τοξον, τουτο παρα το ταξω ταξον και τοξον, η᾿` παρα το ταζω το εξαπλω και του
οξεως. ἘΡΕΥΝΩ͂, δευτερας συζυγιας των περισπωμενων, γινεται δε παρα το ερευνα,
η᾿` α᾿πο` του ερεεινειν την α᾿νη´ν. {1[ΨΑΛΜῸΣ Ξ∆ʹ.]}1 ΜΑΚΡᾺΝ, ε᾿πι´ρρημα τοπικον,
γινεται δε εκ του μακρος, ου῾῀ το θηλυκον μακρα, και εξ αυ᾿του επιρρημα μακραν.
ΚΎΤΟΣ, παρα το κυκω το ταρασσω, η᾿` παρα το κυω το ε᾿ξογκουμαι. 153 ΣΤΑΓῺΝ
παρα το σταζω, σταγονος.Ὁ κανων· τα ει᾿ς ΓΩΝ ο᾿ξυ´τονα συστελλει το Ω ε᾿πι` της
γενικης, πλην του αγων α᾿γω῀νος. Και α᾿´λλως· τα ει᾿ς ΩΝ θηλυκα τα μεν ο᾿ξυ´νεται,
και δια του Ο μικρου γραφεται. ἘΝΙΑΥΤῸΣ, παρα το εν εαυτωι ει᾿ληφεναι τους μηνας
και τους χρονους· οι δε παρα το ιαυω το ενδιατριβω [διατελλω], οιονει ο
ενδιατριπτος χρονος· καιὍμηρος, ε᾿´νθα Κυκλωψ ε᾿νι´αυε πελωριος. ΚΟΙΛᾺΣ, παρα
το κοιλον, ο σημαινει το βαθυ· τουτο παρα το κεισθαι ο῾´λως. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΞΕʹ.]}1
∆ΕΥ͂ΤΕ, ε᾿πι´ρρημα παρακελευσματικον, γινεται δε παρα το θεω το τρεχω, θευτε και
δευτε. ΞΗΡᾺ εκ του ξηρος, τουτο παρα το σκληρος, και αποβοληι του Σ και κρασει του
Κ Σ ει᾿ς Ξ ξηρος, και το θηλυκον ξηρα. ΣΆΛΟΣ, παρα το α῾`λς, αλος και σαλος.
ἈΡΓΎΡΙΟΝ παρα το αργον, ο῾` σημαινει το λευκον. ὉΛΟΚΑΎΤΩΜΑ παρα το
ολοκαυτω, τουτο παρα το ο῾´λος και το καιω, η᾿` παρα το ολω, το φθειρω, και το
καιω. ΜΕΜΥΑΛΩΜΈΝΑ μετοχη· τουτο παρα το μυαλω το σφα λιζω γινεται· μυελος ο
ησφαλισμενος τοπος υπο του οστεου. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΞΖʹ.}1] ΧΉΡΑ, παρα το γω το
χωρω, η χωρητικη των κακων, η᾿` παρα το χαρα κατα αντιφρασιν, η μη χαιρουσα,
ω῾´σπερ παρα το ο῾´λος, ο῾` σημαινει το ολοκληρον, ο᾿λι´γος, ο μικρος, ου῾´τω και παρα
το γω το υποχωρω, χηρα. ΣΙΝᾺ παρα το ι᾿`ς ι᾿νο`ς ο῾` σημαινει την γνωσιν, ι᾿να` και
Σινα, ο῾´τι ε᾿κει ει᾿῀δε Μωυ¨ση῀ς τον θεον.Ἔστι δε ο᾿´νομα ο᾿´ρους. ἈΦΟΡΙΩ͂ εκ του
αφοριζω, τουτο ε᾿κ της α᾿πο` προθεσεως και του ο᾿´ρος, ο῾` σημαινει τον ορισμον.
ΣΚΥ͂ΛΟΝ, σημαινει το απο του πολεμου συναγομενον ληι¨ον· γινεται δε παρα το
συλω συλον και σκυλον. 154 ΧΛΩΡΌΤΗΣ παρα το χλωρος, τουτο παρα το αλω
(χαλω) και το ω῾´ρα, ο῾` σημαινει την μορφην, γινεται· χλωρος, και εξ αυ᾿του
χλωροτης, η᾿` παρα το χεω γινεται χολος και χολη, και εν υπερβιβασμωι χλοη, ε᾿κ δε
τουτου χλοηρος, και τροπηι του Η ει᾿ς Ω και κατα συγκοπην χλωρος. ΣΤΈΛΛΩ
σημαινει τεσσαρα· το επιστελλω, ε᾿ξ ου῾῀ και επι στολη· το πλεω, ε᾿ξ ου῾῀ και στολος·
το κοσμω, ε᾿ξ ου῾῀ και στολη· το κρυπτω, ε᾿ξ ου῾῀ και συστολη. ΣΕΛΜῺΝ, ο᾿´νομα
βαρβαρικον· α᾿πο` του ε῾´λκω, του σημαι νοντος το ελκυω, γινεται ο παρακειμενος
ει῾῀λκα, ο παθητικος ει῾῀λμαι, και εξ αυ᾿του ειλμος, και αποβοληι του Ι ελμος, και
ελμων, και πλεονασμωι του Σ Σελμων. ΤΕΤΥΡΩΜΈΝΟΝ, παρα το τυρω, τυρωσω,
τετυρωκα, τετυ ρωμαι, τετυρωμενον· τουτο παρα το τυρος. ΠΙ͂ΟΝ ο᾿´νομα
ου᾿δε´τερον.Ἔστι ρημα πιω, και εξ αυ᾿του πινω, ο δευτερος αοριστος ε᾿´πιον, και
λοιπον ε᾿κ του πιω γινε ται ο᾿´νομα ο πιων του πιονος, και το ου᾿δε´τερον το πιον, ο
γαρ λιπαρος πιοτητα ε᾿´χει, ε᾿ξ αυ᾿του γινεται πιοτης, και πιαινω και πιαζω. ΘΡῚΞ,
παρα το θριζω, θεριξ και θριξ, και κλινεται τριχος· ο κανων· παν ο᾿´νομα ε᾿´χων ε᾿πι`
της ευ᾿θειας το συμ φωνον του μελλοντος θελει ε᾿´χειν και επι της γενικης· και
ω᾿´φειλεν ει᾿῀ναι θριχος· α᾿λλ' ε᾿πειδη το Ρ μετα των δασεων δασυ εστι, και μετα των
ψιλων ψιλον, δια την ε᾿παλληλιαν των τριων δασεων ε᾿τραπη το Θ ει᾿ς Τ, και
εγενετο τριχος. ἘΚ ΒΑΣΆΝ· ο᾿´νομα τοπου· ε᾿´στιν ου᾿῀ν βω, το βαινω, ε᾿ξ ου῾῀ και
Βασαν ο᾿´νομα βαρβαρον, ο῾´θεν τοπικον μετηλθεν. ἘΧΌΜΕΝΑ, ε᾿πι´ρρημα μεσοτητος
α᾿ντι του πλησιαζον. ΤΥΜΠΑΝΊΣΤΡΙΑ, παρα το τυπτω, τυψω, τετυμμαι, και τροπηι
71
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

τετυμπται, τετυμπανον και τυμπανον, ω῾´σπερ α᾿πο` του τηκω γινεται τηκανον και
τηγανον. ἩἩΓΕΜῺΝ παρα το α᾿´γω· το ΓΕ ψιλον διατι; Τα δια του ΕΜ ο᾿ξυ´τονα δια
του Ε ψιλου γραφεται, και συστελλουσι το Ω ε᾿πι` της γενικης, οι῾῀ον ηγεμων,
κηδεμων, α᾿κρεμων, Ζαβου λων, ο πανυ βουλευτικωτατος, παρα το ζα και το βουλη.
155 ΤΑΥ͂ΡΟΣ παρα το γαιω το γαυριω, γαυρος και ταυρος. ∆ΆΜΑΛΙΣ παρα το
δαμαζεσθαι α῾´λις και ου῾´τως ημε ρουσθαι. ΠΡΈΣΒΕΙΣ, η ευ᾿θεια πρεσβυς, και γινεται
παρα το προβε βηκεναι τηι ηλικιαι. ΑἼΓΥΠΤΟΣ, παρα το αι᾿´θω το καιω, η
διακεκαυμενη τωι ηλιωι, η᾿` παρα το πιονας αι᾿῀γας ε᾿´χειν· σημαινει τρια, την χωραν,
ως το Αι᾿´γυπτον δε με θυμος α᾿νω´γει ναυτιλλεσθαι· τον ποταμον, ως το στησας δ'
ε᾿ν Αι᾿γυ´πτωι ποταμωι νεας α᾿μφιελισσας, και γινεται παρα το την αι᾿῀αν ποτιζειν· και
την αμαρτιαν, καθα "ε᾿φυ´γομεν Αι᾿´γυπτον." ΑΙ᾿ΘΙΟΠΊΑ, ε᾿κ του Αι᾿θι´οψ, τουτο παρα
το αι᾿´θω. ἸΛῪΣ παρα το ι῾´ζω το καθημαι, η᾿` παρα το ει῾´λω, το συστρεφω, γινεται
ι᾿λυ´ς. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΞΗʹ.]}1 ἘΒΡΑΓΧΊΑΣΕΝ, ε᾿κ του βρεχω γινεται βροχος, και βροχιον
το συνεχως βρεχομενον, ε᾿ξ ου῾῀ και βραχος το της θαλασσης, και πλεονασμωι του Γ
γινεται βραγχιαζω βραγχιασω ε᾿βρα γχιασα. ἈΠΕΤΊΝΝΥΟΝ, ε᾿κ του τιω, το
αποδιδωμι, γινεται κατα πλεονασμον του Ν τινω, και κατα παραγωγην τιννυω ε᾿τι´ν
νυον και απετιννυον. ΞΈΝΟΣ, παρα το ε᾿´ξω ει᾿῀ναι, η᾿` ε᾿´ξω ναιειν. ἘΜΠΑΓΩ͂ εκ του
πηγω πηξω, ε᾿´παγον, ε᾿πα´γην, παγεις, πα γεντος, και το υποτακτικον, εαν παγω.
ΒΥΘῸΣ, παρα το δυω, το υπεισερχομαι, δυθος και βυθος. ΠΙΈΤΩ, ρημα, πιω, ο῾´περ
ου᾿χ ευ῾´ρηται ε᾿ν χρησει.Ὁ δευτερος αοριστος ε᾿´πιον, και το προστακτικον, πιε,
πιετω. ΧΟΛῊ, παρα το χεω χελη και χολη, η᾿` παρα το χεεσθαι ο῾´λως. ὌΞΟΣ, παρα το
ε᾿´χω το κρατω· κρατει γαρ των αι᾿σθησεων 156 και οξυνει.Ἔστι δε ο᾿´νομα τοπου
και ποταμου, και γραφεται δια του Ω μεγαλου. ΤΡΆΠΕΖΑ, παρα το τεσσαρας πεζας
ε᾿´χειν. ΣΚΆΝ∆ΑΛΟΝ παρα το σκαζω το χωλαινω. ἜΠΑΥΛΙΣ ε᾿κ της ε᾿πι` προθεσεως
και του αυ᾿λι´ζω το ανα παυομαι· τουτο ε᾿κ του αυ᾿λη´. ἘΡΗΜΩΜΈΝΗ, παρα το
ερημω, τουτο ε᾿κ του ε᾿´ρημος, τουτο παρα το ε᾿´ραν μονον ε᾿´χειν. ἜΣΤΩ, ε᾿κ του ε᾿´ω,
το υπαρχω, γινεται κατα παραγωγην ει᾿μι`, και το προστακτικον ε᾿´θι, το τριτον ε᾿´τω,
και πλεο νασμωι του Σ ε᾿´στω, και ω᾿´φειλε τραπηναι το Ε ει᾿ς Ι· λεγει γαρ ο κανων,
ο῾´τι το Ε, ηνικα πλεονασηι συμφωνον, τρεπεται ει᾿ς Ι· α᾿λλ' ι῾´να μη συνεμπεσηι το
ι᾿´στω, το σημαινον το γινωσκετω. ἌΛΓΟΣ, παρα το αλεγω, το φροντιζω, α᾿´λεγος και
α᾿´λγος. ΤΡΑΥ͂ΜΑ, παρα το τρω, το τιτρωσκω, τρωμα και τραυμα. Ἐτυμολογειται δε
παρα το αι῾῀μα ρεειν. ἈΡΈΣΕΙ παρα το αρω, το αρεσκω, ο μελλων α᾿ρε´σω, το τριτον
α᾿ρε´σει. ὉΠΛᾺΣ γινεται παρα το ε῾´πω το ακολουθω. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΞΘʹ.]}1 ΧΡΟΝΊΖΩ
ε᾿κ του χρονος, τουτο παρα το ρεω, ρονος και χρονος.
{1[ΨΑΛΜῸΣ Οʹ.]}
1 ἘΠΕΣΤΗΡΊΧΘΗΝ, ε᾿κ του στηριζω στηριξω, ε᾿στηριχα, ε᾿στηριγμαι,
ε᾿στηριχθην· τουτο δε εκ του ι῾´στημι, στησω. ΣΚΕΠΑΣΤῊΣ, ε᾿κ του σκεπω, τουτο παρα
το σχεθω το κωλυω. ΤΈΡΑΣ, παρα το ει᾿´ρω το λεγω· οι γαρ μαντεις ο῾´περ α᾿`ν
ε᾿´λεγον, δια τερατων και σημειων ε᾿´λεγον. ΜΑΚΡΎΝΗΙΣ, παρα το μηκος, τουτο παρα
το μακρυνω, τουτο παρα το μακρος, τουτο παρα το μηκος μηκερος, και κατα
συγκοπην μακρος. ΓΡΑΜΜΑΤΕΊΑΣ, παρα το γραμματευς, τουτο παρα το 157 γραπτω,
το κοιλαινω.Ἔχει δε την γραφην παρα το γραμματευω γραμματεια. {1[ΨΑΛΜῸΣ
ΟΑʹ.]}1 ΠΌΚΟΣ, παρα το πεκω το ξηραινω, καιὍμηρος [ιλ. ξʹ. 175.] ι᾿δε` χαιτας
πεξαμενη. ΣΥΚΟΦΆΝΤΗΣ· τοιςἈθηναιοις φασι κεκλησθαι τουτο τους ψευδως τινος
κατηγορουντας· πρωτον μεν ε᾿κεισε ευρεθεντος του φυτου της συκης της ε᾿φημερου
τροφης, καλλιστων ο᾿´ντων των παρ'Ἀθηναιοις συκων, και δια τουτο ε᾿ξα´γειν τα
συκα· ε᾿´κλεπτον ου᾿῀ν τινες, και εξηγον ε᾿´ξω, τους δε μηνυοντας και φαινοντας
τους ε᾿ξα´γοντας α᾿πεδεχοντο τομην(μεν), ε᾿ξ ω῾῀ν δε ε᾿´πραττον, συκοφαντας
72
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

ω᾿νο´μαζον. ἈΝΤΑΝΗΙΡΈΘΗ, ε᾿κ του αι᾿´ρω, ο μελλων αι᾿ρη´σω, ο παρα κειμενος
ᾔρηκα, ο παθητικος ᾔρημαι, ο πρωτος αοριστος ηιρε´θην, και ω᾿´φειλεν ει᾿῀ναι
η᾿ρη´θην, α᾿λλ' α᾿ει` ο παθητικος αο ριστος πρωτος φυλαττειν θελει την
παραληγουσαν του πα θητικου παρακειμενου, πλην των παρα το αιρω
περισπωμενων· διηιρημαι διηιρεθη, α᾿φηιρημαι α᾿φηιρεθην. ΛΕΊΧΩ, το ΛΕΙ διφθογγον,
α᾿ντιπαρακειται γαρ αυ᾿τωι το τραπεζολοιχος. ΝΗ͂ΣΟΣ παρα το νω το κολυμβω, ε᾿ξ
ου῾῀ και νησαριον. ἈΡΑΒΊΑ, ε᾿κ τουἌραψ,Ἀραβια, η᾿` ε᾿κ του αρα η βλαβη και του
α᾿´ψεα τα μελη, ο βεβλαμμενος τα μελη. ἈΡΘΉΣΕΤΑΙ, ε᾿κ του αι᾿´ρω α᾿ρω῀, ηιρκα,
η᾿῀ρμαι, ᾔρθην, α᾿ρθη σεται. ΛΕΊΒΑΝΟΣ παρα το λειβω το σταζω, η᾿` α᾿πο` του λιβας
και του ανιω, το αναπεμπω λιβαδας. ἘΞΑΝΘΉΣΟΥΣΙΝ ε᾿κ του ανθω, τουτο παρα το
α᾿´νθος, τουτο παρα το α᾿´νω θεειν. ΦΥΛῊ παρα το φυλλον, τουτο παρα το φυω, το
ανα βλαστανω. 158 {1ΨΑΛΜῸΣ ΟΒʹ.}1 ὩΣ ε᾿πι´ρρημα παραβολης, α᾿ντι του λιαν.
ΜΙΚΡῸΣ παρα το μειον το ε᾿´λαττον, τουτο γαρ κατα διαλυσιν του ΕΙ και εκτασει του
Ε ει᾿ς Η, μηι¨ον, και εξ αυ᾿του μηικρος και μικρος κατα συγκοπην. ἘΖΉΛΩΣΑ, ε᾿κ του
ζηλω, τουτο ε᾿κ του ζηλος, το δε παρα το ζεειν ο῾´λως, παρα το ο῾´λον κατα την
α᾿ντιφρασιν, το μη ο᾿`ν σωον. ὈΛΊΓΟΝ.Ὀλιγον και μικρον διαφερει· το μεν ο᾿λι´γον
ε᾿π' α᾿ριθμου, το δε μικρον ε᾿πι` μεγεθους. ἈΝΆΝΕΥΣΙΣ, ε᾿κ του ανανευω, τουτο παρα
το α᾿´νω νευειν. ΜΆΣΤΙΞ παρα το μαστιζω, τουτο παρα το ιμας, ο῾` ση μαινει τον
λωρον. ἘΝΤΑΥ͂ΘΑ ε᾿πι´ρρημα τοπικον και δεικτικον. ΣΥΝΘΈΤΗΚΑ παρακειμενον ε᾿κ
της συν προθεσεως και του τιθημι θησω, γινεται ρημα συνθετω, και μετα του
στερητικου Α α᾿συνθετω. ἜΣΧΑΤΟΣ, παρα το σχεσιν και κωλυσιν ει᾿῀ναι· ο
τελευταιος δε και υ῾´στατος λεγεται ο῾´τι παντων ε᾿στι στασις. ΠΌΡΝΟΣ, παρα το
πορρω νοος ει᾿῀ναι, η᾿` παρα το πεπωρω μενον ε᾿´χειν τον νουν, ο῾´ ε᾿στιν
ε᾿σκοτισμενον, η᾿` α᾿πο` του πορρω νευειν η᾿` νεει η᾿´τοι πορευεται. Το δε πορνη παρα
το περαν, ο῾´ ε᾿στι πωλειν. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΟΓʹ.]}1 ἈΠΏΣΩ, μεσου α᾿οριστου δευτερον
προσωπον, γινεται γαρ ε᾿κ του ω᾿´θω ω᾿´σω, ο αοριστος ω᾿῀σα, ο μεσος μελλων,
ω᾿σα´μην, ω᾿´σω, και απωσω. ΝΟΜῊ, νεμω το βοσκω, γινεται νομος ο᾿ξυ´τονον, και
εξ αυ᾿του νομη. ἘΛΥΤΡΏΣΑΤΟ, ε᾿κ του λυτρω, τουτο παρα το λυτρον, τουτο παρα το
λυτηριον ει᾿῀ναι τινος πραγματος. ἘΝΕΚΑΥΧΉΣΑΤΟ, ε᾿κ του καυχω καυχησω, τουτο
παρα το καυχος, τουτο παρα το αυ᾿χη`ν αυ᾿χε´νος, τουτο παρα το αυ᾿´ω, 159 το
ξηραινω, αυην και αυ᾿χη`ν, τουτο παρα το υ῾´ω, το βρεχω, και κατα κρασιν αυ᾿´ω.
ἙΟΡΤῊ παρα το εον, ο῾` σημαινει το αγαθον, και το ορουω, το ορμω· καιὍμηρος θεοι
δοτηρες εαων. ΣΗΜΕΙ͂ΟΝ και τεκμηριον διαφερει, ο῾´τι τα παρερχομενα σημειοις
πιστευεται, τα δε μελλοντα τεκμηριοις. ∆ΡΥΜῸΣ, ε᾿κ του δρυς δρυος· τουτο παρα το
δερω, το ε᾿κδερω· οι γαρ παλαιοι παν δενδρον δρυν ε᾿κα´λουν. ἈΞΊΝΗ, παρα το α᾿´γω,
το συντριβω, α᾿´ξω α᾿ξι´νη. ΠΕΛΈΚΕΙ, δοτικηι, η ευ᾿θεια πελεκυς, γινεται δε παρα το ...
(παρα το) λαας, ο῾` σημαινει τον λιθον, και το ξυω, γινεται ΛΑΞΕΥΤΉΡΙΟΝ το τους
λιθους ξυον. {1[ΨΑΛΜῸΣ Ο∆ʹ.]}1 ἙΒ∆ΟΜΗΚΟΣΤῸΣ, ποιου ει᾿´δους των
υποπεπτωκοτων τωι ο᾿νο´ματι; Τακτικον· τακτικον δε εστι το ταξιν δηλουν, οι῾῀ον
πρωτον, δευτερον, τριτον. Τι διαφερει τακτικον α᾿ριθμη τικου; ∆ιαφερει· και
τακτικον μεν ε᾿στι το ταξιν δηλουν, οι῾῀ον πρωτον, δευτερον, τριτον· α᾿ριθμητικον
δε το αριθμον σημαινον, οι῾῀ον ει῾῀ς, δυο, τρεις.Ἑβδομηκοστος δε γινεται, ω῾´σπερ
πεντηκοντα πεντηκοστος, εξηκοντα εξηκοστος, ου῾´τως εβδομηκοντα εβδομηκοστος,
τουτο παρα το ε῾´βδομος, το δε παρα το επτα αριθμου, ε῾´πτομος και ε῾´βδομος, παρα
το ει᾿ς επτα τεμνεσθαι.Ἑβδομηκοντα, το ΜΗ Η, διατι; Τα δια του ΗΚΟΝΤΑ
α᾿ριθμητικα θελει προ του Κ ε᾿´χειν φωνηεν, το Η. Ἀπο γουν του εξακις γινεται
εξακοντα, και τροπηι του Α ει᾿ς Η εξηκοντα, ου῾´τω και εβδομηκοντα. ΣΤΎΛΟΣ, παρα
το ι῾´στημι, στησω, γινεται στηλος, και τροπηι του Η ει᾿ς Υ, στυλος. Το ΣΤΥ ψιλον, δια
τι; Τα δια του ΥΛΟΣ ο᾿νο´ματα δια του Υ ψιλου γραφεται, οι῾῀ον στυλος, μυλος,
73
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

σκυλλος, καιὍμηρος[ ,Od .♣µ .231.] Σκυλλην πετραιου (πετραιην.) ΤΑΠΕΙΝΟΙ͂, α᾿πο`
του ταπεινω, ταπεινος, συζυγιας (γʹ) των περισπωμενων· το δε ταπεινος παρα το
δαπεδον, ο῾` σημαινει 160 την γην, δαπεδινος, και εκβοληι του ∆, και κατα κρασιν δα
πεινος, και τροπηι του ∆ ει᾿ς Τ, ταπεινος. ἌΚΡΑΤΟΣ, παρα το κερω κερσω, κεκρακα,
κεκραμμαι, κεκρασαι, κεκραται, κρατος και α᾿´κρατος. ΤΡΥΓΊΑΣ παρα το τρυξ, τρυγος,
το δε τρυξ παρα το τρω, το βλαπτω, ε᾿ξ ου῾῀ και το τρωω. Το τρω ποσα σημαινει; εʹ·
τρω το φοβουμαι, ε᾿ξ ου῾῀ και τριτογενεια· τρω το βλαπτω και καταπονω, ως
το[ ∴Od .♣φ .293.] οι᾿῀νο´ς σε τρωει μελιηδης· τρω το εργαζομαι, ε᾿ξ ου῾῀ και το
τρωγω· τρω το τιτρωσκω και βλαπτω, ο μελλων τρωσω, ε᾿ξ ου῾῀ και το εκτρωσαι, το
βλαψαι. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΟΕʹ.]}1 ΓΝΩΣΤῸΣ, παρα το γνωμι, ο μελλων γνωσω, ο
παρακειμενος ε᾿´γνωκα, ο παθητικος ε᾿´γνωσμαι, το τριτον ε᾿´γνωσται, γνω στος. Το
ΓΝΩ μεγα, διατι; Των ει᾿ς ΜΙ η πρωτη μεν και δευτερα συζυγια τωι Η παραληγεται, η
δε γʹ τωι Ω, η δε δʹ διχρονωι ε᾿κτεταμενωι. ἸΟΥ∆ΑΊΑ, ε᾿κ τουἸουδας. Το Ι Ι· πασα
λεξιςἙλληνικη τε και βαρβαρος α᾿πο` της ΙΩ και ΙΟΥ και ΙΑ συλλαβης α᾿ρχο μενη δια
του Ι γραφεται, α᾿πο` μεν του ΙΩ,Ἰω´σηπος,Ἰωακειμ, α᾿πο` της
ΙΟΥ,Ἰουδας,Ἰουστινος,Ἰουστος· α᾿πο` της ΙΑ, ιαλεμος,Ἰακωβ,Ἰαρετης, και ει᾿´ τι
ο῾´μοιον. ΤΌΠΟΣ παρα το τυπος, ε῾´καστος γαρ τοπος ι᾿δι´ωι τυπωι κεχρηται, η᾿` παρα το
πατω, πατος, και καθ' υπερβιβασμον ταπος, και διαλεκτωι Αι᾿ολιδι τοπος· η᾿` παρα το
ταφος, ταπος και τοπος, πας γαρ τοπος ει᾿ς ταφην ε᾿πιτηδειος· σημαινει δε τον
γραφομενον τοπον και το επιχειρημα. ἘΝΎΣΤΑΞΑΝ, ρημα, αοριστος πρωτος τριτου
προσωπου των πληθυντικων. Το δε νυσταζω γινεται ε᾿κ του νευσταζω, το δε παρα το
νευω. Τι διαφερει το κινειν και νευσταζειν; Τηι μεν φωνηι διαφερει, τωι δε
σημαινομενωι ου᾿δαμως.Ἶσον γαρ το κινειν τωι νευσταζειν, καιὍμηρος, νευσταζων
κορυθι βριαρηι, και το "νευσταζων καρανἸουδας." 161 ἨΚΟΎΤΙΣΑΣ, το θεμα
α᾿κουτιζω, σημαινει δε κυριως το α᾿κουειν ποιω α᾿´λλον τινα· γινεται δε παρα το
ακουστος, τουτο ε᾿κ του ακουω, τουτο ε᾿κ του κω το κοιμωμαι.Ἀκουω, α᾿κουσω,
η᾿´κουκα, η᾿´κουσμαι, η᾿´κουσται, ε᾿ξ αυ᾿του ακουστος· ε᾿κ δε τουτου ρημα α᾿κουστιζω
α᾿κουστισω α᾿κουστιω, και απο βοληι, α᾿κουτιζω, α᾿κουτιω. ΠΡΑΕΙ͂Σ αι᾿τιατικης των
πληθυντικων, η ευ᾿θεια ο πραΰς· γινεται δε παρα το ραιον, ο῾` σημαινει το ευ᾿´κολον,
ραυς και πραΰς. ἘΝΘΎΜΙΟΝ, ο᾿´νομα ου᾿δε´τερον, γινεται δε παρα το θυμος, ο῾`
σημαινει τον ε᾿πιλογισμον· το αρσενικον ε᾿νθυμιος και ε᾿νθυμιον. {1[ΨΑΛΜῸΣ
Οϛʹ.]}1 ἈΠΗΝΉΝΑΝΤΟ, αοριστος πρωτος παθητικος (μεσος) το θεμα α᾿παναινω,
γινεται ε᾿κ της α᾿πο` προθεσεως και του α᾿ναινω, ο μελλων α᾿νανω, ο πρωτος
αοριστος η᾿´νηινα, ο μεσος η᾿νηιναμην, και μετα της α᾿πο` προθεσεως α᾿πηνηιναμην.
Ἠ∆ΟΛΈΣΧΗΣΑ, πρωτος αοριστος· το θεμα, α᾿δολεσχω· γι νεται δε εκ του α᾿´δην, το
δαψιλως και πολυ, και του λεσχη, ο῾` σημαινει την πολυλογιαν. Το δε αδολεσχω
σημαινει δʹ· το φιλοσοφω, ως το "α᾿δολεσχησω ε᾿ν τοις δικαιωμασι σου·" το
φλυαρειν, ως το "τι αδολεσχεις, α᾿´νθρωπε;" Το πολυ λογειν, ως το "η᾿δολεσχησα,
και ωλιγοψυχησε το πνευμα μου·" και το παιζω, ως το "ε᾿ξη῀λθενἸακωβ
α᾿δολεσχησαι ει᾿ς το πεδιον." ΦΥΛΑΚῊ παρα το φυλασσω, τουτο παρα το φυλη· κατα
φυλας γαρ ε᾿φυ´λασσον α᾿μειβομενοι. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΟΖʹ.]}1 ΠΡΟΣΈΧΕΤΕ, το θεμα
προσεχω· συντασσεται νυν μετα αι᾿τιατικης, ε᾿´στι δε ο῾´τε και μετα δοτικης.
ΠΡΌΒΛΗΜΑ, παρα το βλημι, η᾿` παρα το βλω, βλησω, βεβληκα, βεβλημαι, βλημα και
προβλημα. Τι διαφερει προβλημα προτασεως; ∆ιαφερει· προβλημα μεν λεγεται η
εκατερωθεν α᾿μφισβητουμενη ζητησις. Τι διαφερει παρα 162 βολη παραδειγματος;Ἡ
μεν παραβολη απο αψυχων η᾿` ζωων α᾿λο´γων λεγεται, το δε παραδειγμα α᾿πο`
εμψυχων η᾿` γεγονοτων πραγματων. ΣΚΟΛΙᾺ, παρα το σκολιος, τουτο παρα το
σκ[ευ]αζω το χωλαινω, ο μη ευ᾿θειαν οδον πορευομενος· η᾿` παρα το σκαιος· η᾿` παρα
74
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

το σκολοψ, ο῾` σημαινει το αποξυσμενον ξυλον. ΤΆΝΕΩΣ, ο᾿´νομα τοπου· το δε ποθεν
γινεται; Ου᾿κ ε᾿´χει, ε᾿πειδη ε᾿´θ(ν)ος ε᾿στι. ΣΙΤΙΣΜῸΣ, παρα το σιτιζω. ἈΠΟΚΤΕΝΩ,
δυο Ν και το εψιλ μεγα ε᾿στι, κτεινω κτενω, α᾿λλα και κτεννω κτεννω. ΠΟΤΑΜῸΣ,
παρα το ποτιμον υ῾´δωρ ε᾿´χειν, η᾿` παρα το ποταζω ποτασω ποταμος·
ου῾´τωςἩρωδιανος. ὈΜΒΡΉΜΑΤΑ, ε᾿κ του ομβρω, ο᾿μβρησω, το δε ομβρω παρα το
ο᾿´μβρος, η᾿` παρα το βαρος, καθ' υπερβιβασμον α῾´βρος, τροπηι του Α ει᾿ς Ο, και
πλεονασμωι του Μ, ο᾿´μβρος, ο φερο μενος βαρεως. ἘΡΥΣΊΒΗ, σημαινει την
γινομενην παχνην ε᾿ν τηι δυσαεριαι, και φθειρουσαν τους καρπους· οι δε φασι ζωον τι
ει᾿῀ναι μικρον· και γινεται παρα το ερυω, ο῾` σημαινει το κωλυω, και το βω το τρεφω,
η τους καρπους κωλυουσα τρεφεσθαι. Το ΣΙ Ι, διατι; Τα απο μελλοντων συντιθεμενα
ο᾿νο´ματα τωι Ι παραληγονται, τερψω τερψιμβροτος, στησω στησιχορος, ε᾿ρυ´σω
ε᾿ρυσιβη. ἈΚΡῚΣ, παρα το καρα, υπερβιβασμωι του Α, α᾿´κρα και α᾿κρις, μειζων γαρ
τουτου του λοιπου μερους. ΒΟΥΝῸΣ παρα το βαινειν α᾿´νωθεν, βαινος, και τροπηι του
διφθογγου ει᾿ς διφθογγον βουνος, ως, ο᾿´νοιρος ο᾿´νειρος. ΓΛΥΠΤῸΝ, παρα το γλυφω,
τουτο παρα το γλαπτω το κοιλαινω. ΣΗΛῺΜ, το ΣΗ Ι, διατι; Κατα παραδοσιν.
ΑΙ᾿ΧΜΑΛΩΣΊΑ, παρα το αι᾿χμαλωτος αι᾿χμαλωτια και αι᾿χμαλωσια. Το δε
αι᾿χμαλωτος α᾿πο` του αι᾿χμη και του α῾´λωμι, αλωσω, αι᾿χμαλωτιζω. ΚΑῚ
ΚΡΑΙΠΑΛΗΚῺΣ δυο μερη λογου, και συνδεσμος, κραι 163 παληκως, μετοχη, το δε
κραιπαλω συζυγιας δευτερας των περισπωμενων· γινεται δε εκ του κραιπαλη, η
μεθη· τουτο δε παρα το καρα και το παλλω, το κινω, ε᾿ν υπερβιβασμωι και συγκοπηι.
Τι διαφερει κραιπαλη μεθης; ∆ιαφερει· μεθη λεγεται η εφημερινη οι᾿´νησις, κραιπαλη
δε η χθεσινη μεθη. ἘΦΡΑῚΜ, το Ε το αʹ ψιλουται· το δευτερον διφθογγον ε᾿κ
παραδοσεως. ΛΟΧΕΥΟΜΈΝΩΝ ε᾿κ του λοχευω, το γεννω· τουτο παρα το λεχος, ο῾`
σημαινει την κοιτην. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΟΗʹ.]}1 ἬΛΘΟΣΑΝ, παρα το ελευθω, ο μελλων
ε᾿λευσω, ο αοριστος πρωτος η᾿´λευσα, ο δευτερος η᾿´λυθον, και εν συγκοπηι η᾿῀λθον·
το τριτον των πληθυντικων ομοιως η᾿῀λθον, και οι Βοιωτοι ε᾿πι` των ε᾿χο´ντων την
μετοχην ει᾿ς Σ ο᾿ξυ´τονον ποιουσι περιτ τοσυλλαβον το γʹ των πληθυντικων ομοιως,
η᾿´λθομεν, η᾿῀λθον, η᾿´λθοσαν· ε᾿πι` δε των μη εχοντων την μετοχην ει᾿ς οξυτονον
ποιουσιν ε᾿´νδειαν, οι῾῀ον ε᾿κοσμηθημεν, ε᾿κο´σμηθεν, αυ᾿τα`ρ ε᾿πει κοσμηθεν.
ὈΠΩΡΟΦΥΛΆΚΙΟΝ, ε᾿κ του οπωρα και του φυλακη· το δε φυλακη παρα το φυλασσω,
τουτο παρα το πυλη, το δε παρα το πτυσσω το ασφαλιζω. Το ΚΙ Ι. Τα παρα το φυλακη
συντιθεμενα δια του Ι γραφεται, οι῾῀ον ο᾿πωροφυλα κιον, χαρτοφυλακιον. ΖΗ͂ΛΟΣ,
παρα το ζεειν ο῾´λως. ΚΌΛΠΟΣ, παρα το κοιλον, ο῾` σημαινει το βαθυ, και το ε῾´πω το
ακολουθω, α᾿φαιρεσει του Ι· ε῾´πεται γαρ τωι κοιλωι και περιφερει. {1[ΨΑΛΜῸΣ
ΟΘʹ.]}1 ΧΕΡΟΥΒῚΜ, παρα το χειρ, χειρος. Το ΒΙΜ Ι, διατι; Τα ει᾿ς ΕΙΜἙβραι¨κα` δια
της ΕΙ διφθογγου γραφεται,Ἰωακειμ, Συναχερειμ, πλην του Χερουβιμ και Σεραφιμ.
ΜΈΤΡΟΝ παρα το μειρω, το μεριζω. ΚΛΗ͂ΜΑ παρα το κλω το κατασπω και συντριβω,
ευ᾿´θραυ στον γαρ το κλημα. 164 ἘΛΥΜΉΝΑΤΟ, ε᾿κ του λυμαινω, τουτο ε᾿κ του
λυμη· δια φερει λυμη add ηµ/ηλ .και λοιμικη, ο῾´τι μεν λυμη φθορα τις ε᾿στι
ψυχην διαβαινουσα· σημαινει δε και την α᾿καθαρ σιαν, και γινεται παρα το λυω,
λυσω, λελυκα, λελυμαι, λυμη, ε᾿ξ ου῾῀ και λυματα· καιὍμηρος, ει᾿ς α῾´λα τ' ε᾿´βαλον
λυματα. Ἡ δε λυμη (λημη) λευκον ε᾿στι και υγρον κατα των ο᾿φθαλμων
συνισταμενον· γινεται δε παρα το λαω το βλεπω, και την μη απαγορευσιν, και γαρ
κωλυει το μη λαειν η᾿` βλεπειν ποιειν· η᾿` παρα το ληθω το λανθανω, λησω, λεληθα,
λελημαι, λημη, τους γαρ λημωντας μη βλεποντες (και μη βλεποντας)
παρερχομεθα.Ἡ δε λοιμικη νοσος τις ε᾿στι φθαρτικη σωματος παρα το λοιμος
γινομενη. ∆ΡΥΜῸΣ, παρα το δρυς δρυος, η᾿` παρα το δρυον, ο῾` σημαινει τον
συμφυτον τοπον και θαμνωδες χωριον, καιὍμηρος. [̔ΗσιοδοςἜργ. 528.] α᾿να` δρια
βησσηεντα, καταχρηστικως δε σημαινει δαιμονια. {1[ΨΑΛΜῸΣ Πʹ.]} ΤΕΡΠΝῸΝ, παρα
75
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

το τερπω· ε᾿τυμολογειται δε παρα το τερπειν τον νουν. ΣΆΛΠΙΓΞ, παρα το σαλπιζω,
τουτο παρα το σελας και το οπιζω· οι γαρ α᾿ρχαιοι μηπω σαλπιγγι χρωμενοι, πολε
μιων περιτοιχισαντων α᾿´φνω την πολιν αυ᾿τω῀ν δια φλογος και καπνου τους
ε᾿πικουρους ε᾿κα´λουν. ἈΠῸἌΡΣΕΩΝ, α᾿πο` βασταγματων· α᾿´ρσις δε, παρα το αι᾿´ρω
το βασταζω, το ει᾿ς υ῾´ψος βασταζομενον· ο μελλων, α᾿´ρσω, ο παρακειμενος ηιρκα, ο
παθητικος ηιρμαι, ηιρσαι, α᾿´ρσις. ΚΌΦΙΝΟΣ παρα το κοπον ε᾿φειναι τοις βασταζουσιν,
η᾿` παρα το κυφον sic) ο σημαινει το βαθυ. ἘΨΏΜΙΣΕΝ, ε᾿κ του ψωμιζω, τουτο παρα
το ψωμος, τουτο παρα το ψω το κοπτω, ο ει᾿ς μικρα κεκομμενος. ἜΣΤΗ, παρα το
ι῾´στημι, στησω, ο αοριστος πρωτος ε᾿´στησα, ο δευτερος ε᾿´στην, ε᾿´στης, ε᾿´στη. 165
ΣΥΝΗ͂ΚΑΝ, ε᾿κ του συνιημι, ο μελλων συνησω, ο παρακει μενος συνηκα. {1[ΨΑΛΜῸΣ
ΠΑʹ.]}1 ἬΧΗΣΑΝ, ε᾿κ του ηχω ηχησω η᾿´χησαν, τουτο παρα το η᾿῀χος, τουτο παρα το
σχω. ΚΑΤΕΠΑΝΟΥΡΓΕΎΣΑΝΤΟ, ε᾿κ του πανουργευω, τουτο παρα το πανουργος,
τουτο παρα το ει᾿ς παν ε᾿νεργησαι και πραξαι. σημαινει δε τον φρονιμον και νοημονα
ε᾿πι` καλοις, σημαινει και τον κακοποιειν δυναμενον δια της εαυτου σοφιστικης
κακιας. ΓΝΏΜΗ, ο᾿´νομα θηλυκον, παρα το γνωμι, ρημα, τουτο παρα το γνω γνωσω.
∆ιαφερει γνωμη διανοιας· διανοια μεν ε᾿στι διχοστατουσα καθ' εαυτην, και μη το
βεβαιον ε᾿´χουσα κατα το βουλεσθαι· γνωμη δε εστιν η το βεβαιον και α᾿σφαλες
ε᾿´χουσα. ἸΣΜΑΗΛΊΤΗΣ το ΙΣ Ι, διατι;Ἡ Ι συλλαβη· το ΛΙ Ι, διατι; Τα δια του ΙΤΗΣ
παρωνυμα δια του Ι γραφεται. ΜΩᾺΒ Ω μεγα ε᾿κ παραδοσεως. ΒΕΝΙΑΜῚΝ, ε᾿´στι δε
απο του μειον το μικρον (ε᾿´στι μειον το μικρον· α᾿πο` δε τουτου) και του μονος
γινεται μενιαμιν, και Βενιαμιν· ο μονος των α᾿´λλων α᾿δελφων μικροτερος.
ἈΓΑΡΗΝΟῚ, οἈγαρηνος, το ΡΗ Η, διατι; Τα ει᾿ς ΝΟΣ ε᾿θνικα οξυτονα τωι Η
παραληγεται,Ἀγαρηνος, ∆αμασκηνος, πλην τουἘδεσινος,Ἀμασινος,Ἀδραμητινος,
και Μελιτινος. ἸΑΒΕῚΜ, τουτο κατα γραφην ο῾´μοιον τουἸωακειμ ο᾿´νομα. ῬΕΙΣῺΝ,
τοπος παρα το κοπον ημων ε᾿κεισε ρειν. ῬῊΒ και ΖῊΒ, α᾿μφοτερα ο᾿νο´ματα κυρια,
δια του Η γραφεται. ΖΕΒΕῈ, τα τρια ψιλα κατα παραδοσιν. ΚΑΛΆΜΗ, παρα το καλως
α᾿μα῀σθαι. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΠΓʹ.]}1 ΝΟΣΣΙᾺ, παρα το νεοσσος· τουτο παρα το Ν
στερητικον και το σευω, το ορμω, τα πρινη πτεροφυησαι πετεσθαι μη 166 δυναμενα.
∆ιαφερει νοσσια και νοσσια· νοσσια μεν ει᾿σι τα στρουθα· η ευ᾿θεια το νοσσιον, του
νοσσιου, τα νοσσια· νοσσια δε η φωλεα. Το ΣΙ Ι, διατι; Τα δια του ΙΟΝ δακτυ λικα
παροξυτονα τωι Ι παραληγονται, καρφιον, σαρκιον, τειχιον. ΚΟΙΛᾺΣ παρα το κοιλον,
ο῾` σημαινει το βαθυ. {1[ΨΑΛΜῸΣ Π∆ʹ.]}1 ἈΦΗ͂ΚΑΣ, παρα το αφιημι, α᾿φη´σω,
α᾿φη῀κα. ἝΛΟΣ, παρα το ε῾´λω το λαμβανω. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΠΕʹ.]}1 ΠΤΩΧῸΣ παρα το
πτωσειν περι την ο᾿χη`ν η᾿` τροφην· η᾿` παρα το πτησω, πτηξω, ε᾿´πτηξα, πτηχος, και
τροπηι του μακρου ει᾿ς μακρον, πτωχος. ΣΗΜΕΙ͂ΟΝ παρα το σημα. ∆ιαφερει συμβολον
και ση μειον και τερας· και συμβολον ε᾿στι το παρα στρατιωταις η᾿` και τισιν α᾿´λλοις
μελετηθεν α᾿λληλοις παρα σφων δειχθη σεσθαι προς ε᾿νε´δραν α᾿πιουσι· σημειον δε
το συνηθως γινο μενον· τερας δε το μη προτερον γεγονος. {1[ΨΑΛΜῸΣ Πϛʹ.]}1
ΑἸΘΊΟΨ, παρα το αι᾿´θω το καιω· λεγεται γαρ τον η῾´λιον σφοδροτερον ε᾿κεισε καιειν.
ΓΡΑΦῊ παρα το γραφω. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΠΖʹ.]}1 ΝΕΚΡῸΣ παρα το ΝΕ στερητικον και το
ΚΗΡ η ψυχη, ο της ψυχης ε᾿στερημενος. ἘΛΕΎΘΕΡΟΣ, παρα το ελευθειν ο῾´που α᾿`ν
θεληι τις, η᾿` ο῾´που α᾿`ν ε᾿ραι. ΤΡΑΥΜΑΤΊΑΣ, παρα το τρω τρωσω, η᾿` παρα το θραυω,
θραυσω, θραυματιας και τραυματιας· την γαρ ε᾿ν πολεμωι πτωσιν, θραυσιν και
ασφαλειαν λεγουσι. Το Ι Ι, διατι; Τα ει᾿ς ΑΣ ι᾿σοσυλλαβα κλινομενα ενι συμφωνωι
παραληγει. 167 {1[ΨΑΛΜῸΣ ΠΗʹ.]}1 ΠΡΑ΅ΥΝΩ παρα το πραΰς· τουτο παρα το ραιον,
ο῾` σημαινει το αγαθον και ευ᾿´κολον. ΒΟΡΡΑ͂Σ παρα το βορροτατα και υγιεινοτατα τα
σωματα ημων ποιειν, η᾿` παρα το βαινειν αυ᾿το`ν ραιον προς ημας, προς
α᾿ντιδιαστολην του βλαπτικου νοτου. ΘΆΒΩΡ καιἙΡΜῺΝ ο᾿´ρη. ΠΡΩΤΌΤΟΚΟΣ, ε᾿κ
του πρωτος και του τοκος. Τι διαφερει πρωτοτοκος και πρωτοτοκος; Πρωτοτοκος
76
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

μεν γαρ ε᾿στιν ο πρωτως γεννηθεις· πρωτοτοκος δε η πρωτη γεννησασα. ὙΨΗΛῸΣ,
παρα το υ῾´ψος, η᾿` παρα το υψω υψωσω. ΒΕΒΗΛΏΣΩΣΙΝ ε᾿κ του βεβηλω, τουτο παρα
το βεβηλος· λεγεται δε βεβηλος ο μιαρος και ακαθαρτος. ΣΧΕ∆ΆΖΩ, παρα το
σχεδιαζω, το εκ του παραχρημα τι ποιω, σχεδαζω και σκεδαζω, η᾿` παρα το σχιζω το
χωριζω, πλεονασμωι της ∆Α συλλαβης σχιδαζω (σιξ) και σκεδαζω. Το γαρ
σκεδαζομενον ει᾿ς πολλα διαιρειται. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΠΘʹ.]}1 ΚΑΤΑΦΥΓῊ, παρα το φευγω
φυγη. ΠΛΑΣΘΗ͂ΝΑΙ, παρα το πλασσω, δι' ενος Σ· ο παθητικος πεπλασμαι· ο πρωτος
αοριστος ε᾿πλασθην, το τριτον ε᾿πλασθη, και το απαρεμφατον πλασθηναι.
{1[ΨΑΛΜῸΣ ϟʹ.]}
1 ἈΡΆΧΝΗ παρα το αραια ι᾿´χνη ε᾿´χειν, η (η᾿´τοι) α᾿σθενη· η᾿` παρα το ει᾿ς τον
αερα αι᾿´ρειν τα ι᾿´χνη. ΑΥ᾿ΛΙΣΘΉΣΕΤΑΙ, ε᾿κ του αυ᾿λι´ζω, το κατασκηνω· σημαινει
δυο, αυ᾿λω῀ το δια οργανου λαλω, αυ᾿λι´ζω δε το κατασκηνω. ΤΑΡΑΧΏ∆ΟΥΣ, η
ευ᾿θεια ταραχωδης, παρα το τραχος· τουτο παρα το τραχυς· τουτο παρα το ραχις·
τραχεια γαρ και οστωδης η ραχις. Το ΧΩ μεγα, διατι; Τα δια του Ω∆ΗΣ α῾´παντα δια
του Ω γραφεται, πλην των παρα το 168 πους συγκειμενων, οι῾῀ον, διποδης, τριποδης,
επταποδης, και Ὅμηρος, θρηνυν ε᾿φ' επταποδην. ἘΚ ΤΟΥ͂ ΚΛΊΤΟΥ ΣΟΥ, σημαινει γʹ·
την συνελευσιν, και συναθροισιν, και γινεται παρα το κλω το κλανω, ως το,
"Σημ(ερον) το κλητος των α᾿νθρωπων," και γραφεται δια του Η· δια δε του Ι
σημαινει βʹ· το μερος της οι᾿κι´ας, το καλουμενον προσκλιτον, ως το "ε᾿ν ταις κλιτεσι
της οι᾿κι´ας σου." Και τον α᾿νω´νυμον (ευωνυμον) τοπον, ως το "πεσει ται ε᾿κ του
κλιτους σου χιλιας."Ἔστι δε αρσενικον, και γραφεται δια της ΕΙ διφθογγου. ΜΆΣΤΙΞ,
παρα το μαστιζω το τυπτω· τουτο παρα το ιμασσω, τουτο παρα το ιμας, ο λωρος, ο δε
(σιξ) παρα το ι᾿να´σσω, τουτο παρα το ινι, τουτο παρα το ι᾿`ς, ο῾` σημαινει το απο της
κεφαλης μεχρι ποδων διηκον νευρον. {1[ΨΑΛΜῸΣ ϟΑʹ.]}1 ∆ΕΚΑΧΌΡ∆ΩΙ, παρα το
δεκα και το χορδη. Σημαινει δε ε᾿´ντερον, και ε᾿´τμα (ε᾿τυμολογειται) παρα το χεειν
ω᾿δη´ν· η᾿` παρα το χεειν κατωθεν την χορηγουμενην ε᾿δωδην. ΦΟΙ͂ΝΙΞ, παρα το
φοινισσω, φοινιξω, φοινιξ, τουτο παρα το φονος, τουτο παρα το φονος, φονιοι γαρ
οι Φοινικες και ληιστρικοι τον τροπον. ∆υναται και επι του δενδρου λαμ βανεσθαι·
αιμασσουσι γαρ και φοινισσουσι τους απτομενους αυ᾿τω῀ν δια την ο᾿ξυ´τητα των
στελεχεων. ΚΈ∆ΡΟΣ, παρα το κεαζεσθαι η᾿` σχιζεσθαι ραιδιως, η᾿` παρα το καιεσθαι
ραιδιως, η᾿` παρα το ε᾿´χεσθαι εδραιως των ριζων αυ᾿τη῀ς. {1[ΨΑΛΜῸΣ ϟΒʹ.]}1
ἘΒΑΣΊΛΕΥΣΕ, παρα το βασιλευω, βασιλευσω, α᾿ποβολη του Ω βασιλευς. ∆ιαφερει
βασιλευς, τυραννος, και κοιρανος. Βασιλευς μεν ε᾿στιν ο εξουσιαστης, και κατα
νομους α᾿´ρχων των α᾿ρχομενων· τυραννος δε ο αλογωι ε᾿ξουσιαι αυ᾿τονομως
χρωμενος, και τους νομους ε᾿κποδων ποιων· κοιρανος δε 169 κατα καιρον τινα
α᾿´ρχων, ω῾´σπερ στρατηγος, και ταχεως στρατηγησας, και της α᾿ρχης παραλυομενος.
{1[ΨΑΛΜῸΣ ϟΓʹ.]}1 ἘΠΑΡΡΗΣΙΆΣΑΤΟ, ε᾿κ του παρρησιαζω, τουτο παρα το παρρησια,
τουτο παρα το ρησις, τουτο παρα το ρω, ρησω, ρησια και παρρησια, οιονει
παντορρησια τις ου᾿῀σα. ΠΡΟΣΉΛΥΤΟΣ, ο μετοικος και φυγας· παρα το ελευθω
ε᾿λευσω, η᾿´λευκα, η᾿´λευσμαι, το τριτον η᾿´λευται, και εξ αυ᾿του προσηλυτος. ΜΩΡῸΣ
ε᾿τυμολογειται μηωρος τις ω᾿`ν, ο μη βουλο μενος φροντιζειν περι του συνοισοντος,
ω῾´ρα γαρ η φροντις. ἝΩΣ ΟΥ῾῀ἘΠΙΣΤΡΈΨΗΙ, υποτακτικον, το ε῾´ως ε᾿πι´ρρημα α᾿να
φορικον μετα της ου᾿ α᾿ρνησεως ευρισκομενον υποτασσει. ἘΧΌΜΕΝΟΙ, α᾿ντι του
κρατουντες και ψαυοντες. ΠΡΟΦΘΆΣΩΜΕΝ, υποτακτικον, το θεμα φθαζω, ε᾿´στι και
ε῾´τερον φθανω, και σημαινει το προσλαμβανω, ως το "φθανει την πειραν το δεος."
{1[ΨΑΛΜῸΣ ϟ∆ʹ.]}1 ΠΈΡΑΣ, παρα το περω το τελειω, τουτο παρα το ε᾿´ραν, ο῾`
σημαινει την γην, η᾿` παρα το ερω, το επιθυμω, πας γαρ τις προς α᾿γαθον περας
ε᾿φι´εται και επειγεται. Ἐ∆ΟΚΊΜΑΣΑΝ, ε᾿κ του δοκιμαζω, τουτο παρα το δοκιμος, ως
77
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

φρονω φρονησω φρονιμος.Ὁ ΚΙ Ι, διατι; Τα δια του ΙΜΟΣ παραγωγα δια του Ι
γραφεται, πλην των παρα το φημη και σχημα και σημ(α) και δημος συγκειμενων.
ΠΡΟΣΏΧΘΙΣΑ, ε᾿κ του προσοχθιζω, τουτο παρα το ο᾿´χθη, σημαινει δυο, τα χειλη του
ποταμου, ως το ο᾿´χθαι δ' α᾿μφι περι μεγαλ' ι᾿´αχον, και το κρημνωδες α᾿να´στημα
της γης, ως το[ Il. .♣φ 17.] αυ᾿τα`ρ ο διογενης δορυ μεν λιπεν αυ᾿του επ' ο᾿´χθηι.
{1[ΨΑΛΜῸΣ ϟΕʹ.]}1 ΠΑΤΡΙᾺ, των ε᾿θνων πατρις, η πολις· διαφερει πατρις 170
πολεως, καθο η μεν πατρις την πολιν περιεχει, πολις δε πατριδα ου᾿κε´τι. ΑΙ᾿ΝΕΤῸΣ,
παρα το αι᾿νω῀ αι᾿νε´σω αι᾿νετος· τουτο παρα το ι᾿αι´νω, το ευ᾿φραινομαι, ι᾿´αινος, και
αποβοληι αι᾿῀νος. ΚΑΤΏΡΘΩΣΕ, παρα το ορθω ορθωσω, τουτο παρα το ο᾿ρθος, τουτο
παρα το οροθυνω το διεγειρω. {1[ΨΑΛΜῸΣ ϟϛʹ.]}1 ΝΗ͂ΣΟΣ, παρα το νω το κολυμβω.
ΓΝΌΦΟΣ παρα το δονω δονησω δνοφος και γνοφος. ἈΣΤΡΑΠῊ, παρα το αστραπτω
α᾿στραπη· η᾿` παρα το στερρως α῾´πτεσθαι ου῾῀ δ' α᾿`ν ε᾿φι´κοιτο, η᾿` παρα το στερισκειν
τους ω᾿῀πας φωτος· ου᾿δεις γαρ α᾿στραπαις α᾿ντοπτησαι δυναται. ΚΗΡῸΣ, παρα το
καιω, καυσω, κηρος. ἘΤΆΚΗΣΑΝ, ε᾿κ του τηκω, η᾿` ε᾿κ του τιειν το βλαπτειν το α᾿´κος.
{1[ΨΑΛΜῸΣ ϟΖʹ.]}1 ἘΛΆΤΗ παρα το ελω, ε᾿λα´σσω, η᾿´λακα, η᾿´λασμαι, η᾿´λασαι,
η᾿´λαται, ε᾿λα´τη. ΚΕΡΑΤΊΝΗ, παρα το κερας κερατος κερατινη. ΚΡΟΤΉΣΟΥΣΙΝ, ε᾿κ
του κροτω, τουτο ε᾿κ του βροτος, τουτο παρα το κρουω. {1[ΨΑΛΜῸΣ ϟΗʹ.]}1
ὙΠΟΠΌ∆ΙΟΝ, παρα του πους, ποδος, ποδιον και υποποδιον. ΕΥ᾿Ϊ´ΛΑΤΟΣ, παρα το ευ᾿῀
μοριον, και του ιλατος· τουτο παρα το ι᾿´λημι το συγχωρω, ε᾿ξ ου῾῀ και "ι᾿´λαθι
θεοφορε." Ἴλημι ου᾿῀ν ι᾿λα´σω, ι᾿´λακα, ι᾿´λαμαι, ι᾿´λαται, και εξ αυ᾿του ιλατος και
ευιλατος. {1[ΨΑΛΜῸΣ ϟΘʹ.]}1 ἈΛΑΛΆΞΑΤΕ ε᾿κ του αλαλαζω, τουτο ε᾿κ του λαζω, και
μετα του επιτατικου (Α) α᾿λαλαζω. ἘΝὝΜΝΟΙΣ, ε᾿ν προθεσις, υ῾´μνοις, δοτικη των
πληθυντικων· η ευ᾿θεια υ῾´μνος· γινεται δε παρα το υπομενω, υπομονος τις ω᾿`ν και
υ῾´μνος. ∆ιαφερει υ῾´μνος ε᾿γκωμιου· ο γαρ υ῾´μνος ε᾿πι` Θεου λεγεται, το δε εγκωμιον
ε᾿πι` ανθρωπων.
171 {1[ΨΑΛΜῸΣ Ρʹ.]}1 ἜΛΕΟΝ ΚΑῚ ΚΡΊΣΙΝ, η ευ᾿θεια ο ε᾿´λεος γινεται παρα το
ε῾´λω το λαμβανω, ε᾿´λος ε᾿´λεος, πεφυκε δε το Ε πλεοναζειν ε᾿ν τοις ο᾿νο´μασιν,
οι῾῀ον στερρος, στερεος· ιρος, ιερος. ΠΑΡΑΒΆΣΕΙΣ· η παραβασις γινεται παρα το
βιβημι, βησω, βασις και παραβασις. ἘΚΟΛΛΉΘΗ, παρα το κολω, δευτερας συζυγιας
των περι σπωμενων, τουτο παρα το κολλα, τουτο παρα το κεκομ μενην ου᾿῀σαν ει᾿ς
ου᾿λο´τητα μετελθειν. ΣΚΑΜΒῊ, η διεστραμμενη, παρα το σκαιως βαινειν, η᾿` παρα το
σκαπτω, το κατορυσσω, κατα του πλησιον. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΑʹ.]}1 ΚΑΠΝῸΣ, παρα το
καπος, ο῾` σημαινει το πνευμα, τουτο παρα το καπω, το εκπνεω. ΦΡΎΓΙΟΝ, παρα το
Φρυξ Φρυγος Φρυγιον. ΠΕΛΕΚᾺΝ, η ευ᾿θεια πελεκαν· ε᾿τυμολογειται παρα το πλεειν
και ωκυς. ΝΥΚΤΙΚΌΡΑΞ, παρα το νυκτι και κοραξ, τουτο παρα το ΚΟΡ, ο῾` σημαινει το
μελαν, η᾿` το κορον, η᾿` παρα το καραν μεγαλην ε᾿´χειν. ΟΙ᾿ΚΟ´ΠΕ∆ΟΝ παρα το οι᾿῀κος
και το πεδον, τουτο παρα το ε῾´ζω το καθεζομαι, ε᾿´δον και πεδον. ∆ΏΜΑΤΟΣ, παρα το
δομω δομησω δομημα, ε᾿κβοληι του Μ δοημα, και δωμα, τροπηι του μακρου ει᾿ς
μακρον. ΣΠΟ∆ῸΣ, παρα το πους, ποδος, πλεονασμωι του Σ σποδος, το εν ποσι
κειμενον, η᾿` παρα το σπενδω, το θυω, παρα γαρ τωι πυρι ε᾿´θυον οιἝλληνες.
ΚΑΤΈΡΡΑΞΑΣ, πρωτος αοριστος, το θεμα, καταρασσω. ἘΝἩΜΊΣΕΙ, ε᾿ν προθεσις,
ημισει, ο᾿´νομα πτωσεως δοτικης· η ευ᾿θεια το η῾´μισυ, του ημισεος, τωι ημισει, τουτο
παρα το η῾´μισυς, τουτο παρα το α῾´μα και το ι᾿´σος, α᾿μαισυς και η῾´μισυς. ΚΑΤΑΡΧᾺΣ,
α᾿ρχη σημαινει τεσσαρα· την περι αναρχου 172 α᾿ρχην· και την χρονικην α᾿ρχην· την
ε᾿πι` τοις πραγμασιν ημων ε᾿πιβαλομενην, και την βασιλειαν ταυτην, και την ει᾿ς
τους α᾿ρχομενους καθολου ε᾿πιστασιαν. ἹΜΆΤΙΟΝ, παρα το ε῾´ω, το ενδυομαι, ο
παθητικος παρα κειμενος ει῾῀μαι, ε῾´μα, ως θεμα, και τροπηι του Ε ει᾿ς Ι μακρον, ι῾´μας
78
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

ι῾´ματος· ω῾´σπερ γαρ τρεπεται το Ι ει᾿ς Ε, α᾿να´γκη τρε πεσθαι και το Ε ει᾿ς Ι, ι῾´μα
ι῾´ματος, και εξ αυ᾿του ιματιον. ἙΛΊΞΕΙΣ, παρα το ελισσω, το συστρεφω. {1[ΨΑΛΜῸΣ
ΡΒʹ.]}1 ΜΗΝΙΕΙ͂, παρα το μηνιω, μηνισω, μηνιω. ἈΝΑΤΟΛΉ·Ἀνατολη επιτολης
διαφερει· και ανατολη λεγεται η του ηλιου λαμψις, ε᾿πιτολη δε η του α᾿´στρου.
ἌΝΘΟΣ, παρα το α᾿´νω θειν. ἈΓΡῸΣ, παρα το αρω αροσω, το αροτριω, α᾿ρο`ς και
α᾿γρος. ἘΞΑΝΘΉΣΕΙ, ε᾿κ του ανθω. ΛΕΙΤΟΥΡΓΟῚ, η ευ᾿θεια λειτουργος, παρα το
ληι¨τον, ο῾` σημαινει το δημοσιον, και το ε᾿´ργον, γινεται ληι¨το´εργος, και τροπηι του
Η ει᾿ς Ε λειτουργος. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΓʹ.]}1 ∆ΈΡΡΙΝ η ευ᾿θεια η δερρις. Σημαινει δε την
δοραν του κτηνους, και γινεται παρα το δερω το εκδερω. ΣΤΕΓΆΖΩ, παρα το στεγη,
τουτο παρα το στεγω, το υπομενω. ΤΙΘΕῚΣ ΝΈΦΕΙ.Ὁ τιθεις ε᾿ν τωι νεφει· ου῾´τωςἩρωδιανος. ΦΆΡΑΓΞΙ, παρα το φαραγξ, τουτο παρα το ρησσω το ρηγνυω, ο δευτερος
αοριστος ε᾿´ρραγον, και εξ αυ᾿του φαραγξ· ε᾿τυμολογειται παρα το φαινεσθαι ε᾿ν
αυ᾿τηι ρηγμα. ὌΝΑΓΡΟΙ, η ευ᾿θεια ο᾿´ναγρος γινεται παρα το ο᾿´νος και το αγρος· το δε
ο᾿´νος παρα το ονω το οφελω. Σημαινει δυο, το ζωον. ως δ' ο῾´τ' ο᾿´νος παρ' α᾿´ρουραν
ιων, 173 και την τιμην του αγοραζομενου, ως το[ Il. .♣ψ 746.] υιος δε Πριαμοιο
Λυκαονος ω᾿῀νον ε᾿´δωκε· και γραφεται δια του Ω μεγαλου. ἘΡΩ∆ΙῸΣ, παρα το ε῾´λος,
ελωδιος και ερωδιος. Φιλει γαρ τοις ελωδεσι τοποις (διατριβειν). ΛΑΓΩΟΙ͂Σ, η ευ᾿θεια
ο λαγωος· και λαγως ε᾿τυμολογειται παρα το Α ε᾿πιτακτικον μοριον, και το ω᾿`ς
ω᾿το´ς· ο μεγαλα ω᾿῀τα ε᾿´χων. ΜΆΝ∆ΡΑ, παρα το α᾿´ντρον, α᾿´ντρα και μανδρα· το δε
α᾿´ντρον ε᾿κ της α᾿να` προθεσεως και του τορω τρυπω. ΕΥ᾿ΡΥ´ΧΩΡΟΣ, παρα το ευ᾿ρυ`
και το χωρος. ΤΡΈΜΕΙΝ, παρα το τρω το φοβουμαι, η᾿` παρα το τρω το καταπονω.
Ἡ∆ΥΝΘΕΊΗ, ε᾿κ του ηδυνω, ηδυνω. ἬΤΩἩ ∆ΌΞΑ ε᾿κ του ει᾿μι` το υπαρχω, ο
παρατατικος η᾿῀ν, η μετοχη ει᾿`ς, ε᾿´ντος, και το προστακτικον, ε᾿´τω, ως τι θετω, και
τροπηι του Ε ει᾿ς Η, γινεται η᾿´τω, ου᾿κ ετραπη δε ει᾿ς Ι, ι῾´να μη συνεμπεσηι το ι᾿´τω, το
σημαινον, α᾿´πιθι, α᾿πι´τω. {1[ΨΑΛΜῸΣ Ρ∆ʹ.]}1 ΚΡΑΤΑΙΏΘΗΤΕ, παρα το κραταιω,
τουτο παρα το κρα ταιος, τουτο παρα το κρατος, τουτο παρα το κραινω, το τελειω. Οι
γαρ κραταιοι κυριως τοις εαυτων πραγμασι τα τελη τιθεασιν. ὈΛΙΓΟΣΤΟῪΣ, ε᾿κ του
ολιγος ο᾿λιγοστος. ΜῊἍΠΤΕΣΘΕ ΤΩ͂Ν ΧΡΗΣΤΩ͂Ν ΜΟΥ· η μεν συνηθεια δια του Η, οι
δε ακριβεστεροι δια του Ι, παρα το χριω· λεγει δε χριστους τους βασιλεις. ΠΆΣΗΣ
ΚΤΊΣΕΩΣ ΑΥ᾿ΤΟΥ͂. ∆ιαφερει κτισις και κτησις· (κτισις) παρα το κτιζω, η τουδε του
παντος κοσμου δημιουρ για· κτησις δε η εκ χρυσου και αργυρου και ζωων
ε᾿πικτηθεισα γαρ (παρ') α᾿νθρωποις και συναχθεισα δια πολλης συνδρομης.
ἘΞΕΙ͂ΡΨΕΝ, ε᾿κ του ε῾´ρπω, ε῾´ρψω, ει῾῀ρψα. ΤΑΜΙΕΙ͂ΟΝ, παρα το ταμιευω ταμιειον,
τουτο παρα το ταμιας, τουτο παρα το τεμνω. 174 ΣΚΝΊΠΕΣ, ει᾿῀δος μικρου κωνωπος·
η ευ᾿θεια σκνιψ σκνιπος. Το σκνιψ Ι, διατι; Ου᾿δε´ποτε διφθογγος ει᾿ς διπλουν ληγει,
λιψ, θριψ, κνιψ. ὈΡΤΥΓΟΜΉΤΡΑ παρα το ο᾿´ρτυξ, ο᾿´ρτυγος, το δε ο᾿´ρτυξ παρα το
ορω το διεγειρω. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΕʹ.]}1 ἘΡΥΘΡᾺ, α᾿πο` του .... η᾿`Ἐρυθρου τινος
βασιλεως ο᾿νομα ζομενη πεσοντος ε᾿κει και πνιγεντος, η᾿` α᾿πο` των παρακειμενων
ο᾿ρε´ων ε᾿ρυθρων των την ι᾿λυ`ν ει᾿σβαλλοντων ε᾿κει εν τωι υ῾´ειν. ἈΒΕΙΡῺΜ, μεγα
κατα παραδοσιν. ΒΕΕΛΦΕΓΏΡ· ε᾿´στιν ει᾿῀ (ει᾿´δωλον) το λεγομενον Βααλ, και λεγεται
παρ'Ἑβραιοις Βηλ, και ο᾿´νομα τοπου, Φεγωρ, και διαλυσει του Η ει᾿ς δυο Ε, και
τροπηι του Α ει᾿ς Η(Ε), και εν υπερ θεσει Βεελφεγωρ· τουτεστι Βηλ ε᾿ν τωι Φαγωρ.
ἘΠΙΤΉ∆ΕΥΜΑ· τι διαφερει ε᾿πιτηδευμα τεχνης; ∆ιαφερει· η γαρ τεχνη ε᾿στιν η α᾿´νευ
λογου μη δυναμενη, οι῾῀ον γραμ ματικη, ρητορικη, ε᾿πιτηδευμα δε λογου χηρευον,
οι῾῀ον, χαλ κευτικη, τεκτονικη. ἘΚΌΠΑΣΕΝ α᾿ντι του ε᾿´παυσε· γινεται δε εκ του
κοπαζω, τουτο παρα το κοπος. {1[ΨΑΛΜῸΣ Ρϛʹ.]}1 ἘΚ ΤΩ͂Ν ΧΩΡΩ͂Ν, η ευ᾿θεια, η
χωρα, παρα το χω το χωρω. ΧΑΛΚΑ͂Σ ε᾿κ του χαλκος, τουτο παρα την α᾿λκην, ο῾`
σημαινει την δυναμιν, α᾿λκος και χαλκος. ΜΟΧΛῸΣ, παρα το μη εαν χαλασθαι τας
θηρας. ΚΑΤΕΠΌΘΗ, ε᾿κ του πωμι, ο μελλων πωσω, ο παρακειμενος πεπωκα, πεπομαι,
79
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

ε᾿πο´θη και κατεποθη. Το ΠΟ μικρον, ο ε᾿νεργητικος παρακειμενος των ει᾿ς ΜΙ την
τελευταιαν τρεπων ει᾿ς ΜΑΙ, και την παραληγουσαν συστελλει· παθητικον γινεται
πλην του τιθειμαι sic). ΕΙ᾿Σ ΑΥ᾿´ΡΑΝ, ει᾿ς προθεσις, αυ᾿´ρα ο᾿´νομα, παρα το αυ᾿´ω, το
πνεω, νυν δε σημαινει την γαληνην· α᾿´βρα δε η δουλη. ΛΙΜῊΝ, παρα το λιαν μενειν
ε᾿ν αυ᾿τωι τα πλοια. 175 ἍΛΜΗ παρα το α῾`λς αλος, αλιμη, και α῾´λμη.
ΚΑΤΏΙΚΙΣΕΝἘΚΕΙ͂ ΠΕΙΝΩ͂ΝΤΑΣ, ε᾿κ του κατοικιζω ε῾´τερον· ει᾿ δε εγραφη δια του Η,
ει᾿῀πεν α᾿`ν κατυκησαν ε᾿κει πεινωντες. ΚΑΤΟΙΚΕΣΊΑΣ, η ευ᾿θεια κατοικεσια, ε᾿κ του
κατοικω, κατοι κησω, κατοικησια και κατοικεσια, τροπηι του Η ει᾿ς Ε. {1[ΨΑΛΜῸΣ
ΡΖʹ.]}1 ἙΤΟΊΜΗ, ε᾿κ του ετοιμος, τουτο ε᾿κ του ε῾´τοιμος, τουτο ε᾿κ του οι᾿῀μα, και το
ε᾿´θω, το εξ ε᾿´θους τι διαπραττομαι, ε῾´θοιμος και ε῾´τοιμος. Τι διαφερει οι᾿῀μα και
οι῾´μη· οι᾿῀μα μεν γαρ σημαινει το ο῾´ρμημα, καιὍμηρος, οι᾿῀μα λεοντος ε᾿´χει, το δε
οι῾´μη σημαινει την ωιδη´ν. ὌΡΘΡΟΣ, παρα το ορθους ημας ποιειν. ∆ΙΑΜΕΡΙΩ͂, παρα
το μεριζω· τουτο παρα το μειρω. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΗʹ.]}1 ἘΞΕΡΕΥΝΗΣΆΤΩ, ε᾿ξερευνω
γινεται παρα την ε᾿ρευναν, τουτο παρα το ερω, το ερευνω. ΚαιὍμηρος, τας
ε᾿ρε´ωνὈδυσσηι¨ συνηντετο, η᾿` παρα το ερω το ερωτω, και το ευ᾿νη`, ο῾` σημαινει την
δια τριβην, ο γαρ ε᾿ρευνων ε᾿πι` πολυ ερωτων ε᾿νδιατριβει. ἘΞΟΛΟΘΡΕΎΩ, ε᾿κ της ε᾿ξ
προθεσεως και του ο᾿´λεθρος· τουτο παρα το ο῾´λος και το θραυω. ἜΓΚΑΤΑ, παρα το
ε᾿´νδοθεν κατεχειν την τροφην. ΖΏΝΗ, παρα το ζωννυω. ∆ιαφερει ζωστηρ και ζωνη.
Ζωστηρ μεν γαρ ε᾿στι κυριως ο ανδρειος, ζωνη δε η γυναικεια. Ζωστηρ σημαινει το
επανω του θωρακος λυσε δε ζωστηρα παναιολον. Ζωμα δε και αυ᾿το`ς ο θωραξ·
λεγεται δε ζωμα και το περιζωμα. ΣΚΙᾺ παρα το σχεθω, το κωλυω, σχια και σκια, η᾿`
ε᾿κ της συν προθεσεως και του κιω το πορευομαι, η συμπορευομενη και μη εωσα
ημας. 176 ἘΞΕΤΙΝΆΧΘΗΝ, ε᾿κ του τινασσω, τουτο ε᾿κ του ινασσω, τουτο παρα το ι᾿`ς,
ι᾿νο´ς· ου᾿ γαρ ε᾿στιν α᾿πο` του τεινω. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΘʹ.]}1 ΚΆΘΟΥ, παρα το ε῾´ω το
καθεζομαι· ο μελλων ε῾´σω, ο δευ τερος αοριστος ε῾´ον, ο μεσος εομην, ε῾´ου, και
κρασει ου῾῀, το προστακτικον ου῾῀, και μετα της κατα προθεσεως καθου· α᾿ν τιστοιχει
γαρ τα δασεα τοις ψιλοις. ΛΑΜΠΡΌΤΗΣ, παρα το λαμπρος, τουτο παρα το λαμπειν
πορρωθεν. ἙΩΣΦΌΡΟΣ, παρα το ε῾´ω φερειν. ὬΜΟΣΕ, σημαινει δυο, το δια (Ο) μικρου
γραφομενον, το περι τι ο᾿μο´σαι ε᾿στι· και ε῾´τερον ομωσαι, και γραφεται το ΜΩ μεγα,
το ει᾿ς ομονοιαν και φιλιαν α᾿γαγειν, καιὍμηρος, ει᾿ς ευ᾿νη`ν α᾿νε´σαι και ομωθηναι
φιλοτητι.
{1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΙʹ.]}1
ἸΣΧῪΣ παρα το ε᾿´χω το κρατω, πλεονασμωι του Σ. Το γαρ Ε ηνικα πλεονασηι
συμφωνον. ἘΣΤΗΡΙΓΜΈΝΑ, παρα το στηριζω· τουτο παρα το στηρ· τουτο παρα το
στω. ΛΎΤΡΩΣΙΣ, παρα το λυτρω, τουτο παρα το λυω το α᾿γοραζω. {1[ΨΑΛΜῸΣ
ΡΙΑʹ.]}1 ΘΕΛΉΣΕΙ ΣΦΌ∆ΡΑ, α᾿ντι του δυνηθειη. ΟΙ᾿ΚΤΕΊΡΩΝ ΚΑῚ ΚΙΧΡΩ͂Ν, α᾿ντι του
ελεων, και παρεχων ει᾿ς χρειαν. Το δε κιχρω εκ του χρω το παρεχω. ΟΙ᾿ΚΟΝΟΜΩ͂,
παρα το οι᾿κονομος. ∆ιαφερει οι᾿κονομος και φειδωλος· οι᾿κονομος μεν ε᾿στιν, ο
φρονησει και αγχινοιαι ποιουμενος την ε᾿´ξοδον των διαφεροντων αυ᾿τωι χρηματων·
φειδωλος δε ο τα πολλα μεν δεχομενος, ο᾿λι´γα δε και μικρα προαιρουμενος διδοναι.
ἘΣΚΌΡΠΙΣΑ, ε᾿κ του σκορπιζω, τουτο ε᾿κ του καρπος, καρ πιζω, και σκορπιζω· ε᾿κ
μεταφορας του καρπου του σιτου ει᾿´ρηται η λεξις· ο γαρ γεωργος, σκορπιζει τα
σπειρομενα. 177 ΒΡΎΞΕΙ, το θεμα βρυχω, δευτερας συζυγιας των βαρυ τονων, και
βρυχω, βρυχησω, περισπωμενον. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΙΒʹ.]}1 ΣΤΕΙ͂ΡΑ, παρα το στερεα
ει᾿῀ναι, η᾿` παρα το τειρω, το καταπονω, η μη τειρομενη υπο .... {1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΙΓʹ.]}1
ἘΝἘΞΌ∆ΩΙ, η ε᾿´ξοδος, της ε᾿ξο´δου. Τα παρα την οδον α῾´παντα δια του Ο μικρου
γραφεται, οι῾῀ον α᾿´νοδος, καθοδος, μεθοδος, διοδος, παροδος, περιοδος, α᾿´μφοδος·
το μεντοι παρωδω και παλινωδω και θρηνωδω δια του Ω μεγαλου γραφεται.
80
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

ΣΚΙΡΤΉΣΑΤΕ, παρα το σκιρτω, τουτο παρα το σκαιρω, το πηδω, καθ' υφαιρεσιν του Α
της ΑΙ διφθογγου, και πλεονασμωι του Τ μετα περισπωμενου τονου. ΛΊΜΝΗ, Ι,
ΛΗ͂ΜΝΟΣ δε Η. ΕἼ∆ΩΛΟΝ, παρα το ει᾿´δω, το ομοιω. ∆ιαφερει ει᾿´δωλον και δεικηλον
κατα την φωνην, ου᾿ κατα την σημασιαν· γινεται δε παρα το ει᾿´κω, το ομοιω,
ει᾿´κελον και δεικηλον το α᾿´γαλμα. ῬΙ͂ΝΑΣ, η ριν, παρα το ρεεσθαι δι' αυ᾿τη῀ς τα
υγρα. Και ω᾿´φειλε γραφεσθαι κατα την ε᾿τυμολογιαν διφθογγον· α᾿λλα τα ει᾿ς ΡΙΝ
δικαταληκτα διφθογγον ου᾿κ ε᾿´χει. ΨΗΛΑΦΉΣΟΥΣΙ, παρα το μηλον, μηλαφω, και
ψηλαφω· ου῾´τως ευ῾῀ρον ε᾿ν υπομνημασι παλαιων, και απο του ψαυειν λιαν τηι αφηι.
{1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΙ∆ʹ.]}1 Ὠ∆Ι͂ΝΕΣ ΘΑΝΆΤΟΥ, η ωδις και η ωδιν, παρα το ωδινω, κατα
α᾿ποβολην του Ω. ΚΊΝ∆ΥΝΟΣ, παρα το κινειν τας ο᾿δυ´νας, κινηδυνος τις ω᾿`ν, και
κινδυνος. ὈΛΊΣΘΗΜΑ, παρα το ολισθω το καταπιπτω, τουτο ε᾿κ του ο῾´λος και του
ι῾´ζω το καθεζομαι, και ο῾´λως καταπιπτων. ΕΥἈΡΕΣΤΉΣΩ ευαρεστος, τουτο παρα το
αρω, α᾿ρε´σω, 178 α᾿ρεστος και ευαρεστος, τουτο παρα το αραν, ο῾` σημαινει την
ευ᾿χη´ν· ως το α᾿ρα´ων αιων· και την βλαβην, ε᾿μειο δησε α᾿´ρης α᾿λκτηρα γενεσθαι.
{1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΙΕʹ.]}1 ἘΝ ΤΗ͂ΙἘΚΣΤΆΣΕΙ ΜΟΥ· η ε᾿´κστασις, τουτο παρα το στασις,
τουτο παρα το ι῾´στημι, τουτο πραα το στω. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΙϛʹ.]}1 ΑΙ᾿ΝΕΙ͂ΤΑΙ, παρα το
αι᾿νω῀, τουτο παρα το αι᾿῀νος· τουτο παρα το ιαινω. Τα δια του ΑΙΝΩ δια της ΑΙ
διφθογγου γραφεται, κυδαινω, ι᾿αι´νω, δειμαινω, πλην του κτενω. {1[ΨΑΛΜῸΣ
ΡΙΖʹ.]}1 ΕΙ᾿ΠΑ´ΤΩ, ε᾿´πω το λεγω· ο πρωτος αοριστος ει᾿῀πα, το δευ τερον ει᾿῀πες, το
τριτον ει᾿῀πε, και ο προστακτικος ει᾿πο`ν, ως τυψον, και το τριτον ει᾿πα´τω, και
ω᾿´φειλεν ει᾿῀ναι ει᾿πε´τω, α᾿λλ' ε᾿πει πανταχου ο αοριστος φιλει το Α. ΠΛΑΤΥΣΜῸΣ,
ε᾿κ του πλατυνω, τουτο παρα το πλατυς, τουτο παρα το πλατος. ἨΜΥΝΆΜΗΝ α᾿ντι
του
ετιμωρησαμην.ἈΜΎΝΩ
σημαινει
δυο.Ἀμυνω
το
βοηθω·
καιὍμηρος·[ Il. .♣ν 464.] δια το Αι᾿νειαι .... νυν σε μαλα (χρη) γαμβρωι αμυνεμεν, και
το απειργω, και αποσοβω, ως το α᾿ει` παρμεμβλωκε και αυ᾿του κηρας α᾿μυ´νει· και το
τιμωρω, αι᾿τιατικηι, α᾿μυναιμην Σκυλλην πετραιην. ὨΣΘΕῚΣ, παρα το ω᾿´θω, το
πρωθω, ω᾿´σω, ω᾿῀κα, ω᾿῀σμαι, ω᾿´σθην, και η μετοχη ωσθεις. 179 {1[ΨΑΛΜῸΣ
ΡΙΗʹ.]}1 ἌΜΩΜΟΙ, ο α᾿´μωμος, τουτο παρα το μω το ζητω. ὌΦΕΛΟΝ
ΚΑΤΕΥΘΥΝΘΕΊΗΣΑΝ, ε᾿πι´ρρημα, α᾿ντι του ει᾿´θε, και γραφεται μετα του Ο μικρου.
Ἔ∆ΑΦΟΣ, παρα το ε῾´ζω το καθεζομαι. ΣΥΝΈΤΙΣΟΝ ε᾿κ του συνετιζω. ἈΠῸἈΚΗ∆ΊΑΣ,
παρα το κηδω το φροντιζω· α᾿κηδια, η μηδενος ημων ποιουσα φροντιζειν, η᾿` παρα
το αηδης, α᾿ηδια και ακηδια, η αηδως διακεισθαι καταναγκαζουσα. ἩΡΕΤΙΣΆΜΗΝ,
παρα το αιρετιζω, τουτο παρα το αιρετος, ο῾´ ε᾿στι θνητος (θηητος)· τουτο παρα το
αιρω το προθυμουμαι. ΠΛΕΟΝΕΞΊΑ, ε᾿κ του πλεον και του ε᾿´χω, ε῾´ξω. ΜΕΡῚΣ, παρα
το μειρω το μεριζω, η᾿` παρα το μελος, μελιζω και μεριζω. ΓΆΛΑ, παρα το τα γυια και
α῾´λλεσθαι, το εκ των γυιων αλλομενον. ΣΚΆΝ∆ΑΛΟΝ, παρα το σκαζω, το χωλαινω.
{1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΙΘʹ.]}1 ἨΚΟΝΗΜΈΝΟΝ, παρα το ακουω· ε᾿´στι δευτερας συζυγιας των
περισπωμενων, τουτο παρα το ακονη· ε᾿´στι δε λιθος δι' ου῾῀ ο᾿ξυ´νεται ο σιδηρος,
τουτο παρα το κονω, το φθειρω, και λεπτυνω, ε᾿ξ ου῾῀ και κονις, και μετα του
επιτατικου Α η λεπτυνουσα τον σιδηρον· η᾿` παρα το ακην, ο῾` σημαινει την ο᾿´ξυσιν
[ο᾿ξυ´τητα].
{1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΚʹ.]}
1 ΜῊ ∆Ω͂Σ, υποτακτικον. ∆Ί∆ΩΜΙ, ο μελλων δωσω, ο δευ τερος αοριστος
ε᾿´δων, η μετοχη δους, δοντος, και το υπο τακτικον, εαν δω, εαν δως· ηιρα, αι᾿´ρω,
α᾿ρω῀, ηιρα. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΚΒʹ.]}1 ΠΑΙ∆ΊΣΚΗΣ, δουλης, παρα το παις, παιδος, τουτο
παρα το παι¨ς. 180 ἘΠΛΉΣΘΗΜΕΝ το πρωτον προσωπον, ε᾿πλησθην. ∆ια φερει το
επλειστησε του επλειστηριασε· το μεν γαρ ε᾿πλει σθην, το δε πλειστηριω απο του
πλειστηριος· τουτο παρα το πλειστος. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΚΓʹ.]}1 ΚΑΤΕΠΌΝΤΙΣΕΝ, ε᾿κ του
81
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

ποντιζω, τουτο παρα το ποντος, τουτο παρα το πωμι, πωσω, πεπωκα, πεπομαι,
πεποσαι, πεποται· η᾿` παρα το πινω, ο πινων τους κινδυνευοντας· η᾿` παρα το πνεω,
πνοτος, και μεταθεσει ποντος, ο καταπνεο μενος υπο των α᾿νε´μων. {1[ΨΑΛΜῸΣ
ΡΚ∆ʹ.]}1 ἈΦΉΣΕΙ, α᾿φι´ημι, ο μελλων, α᾿φη´σω. ΣΤΡΑΓΓΑΛΙᾺΣ παρα το στραγγαλια,
τουτο ε᾿κ του στραξ, στραγγος· η᾿` ε᾿κ του στραγγαλιζω, στραγγαλισω, στραγ γαλια.
{1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΚΕʹ.]}1 ἭΞΟΥΣΙΝ, ε᾿κ του η῾´κω, η῾´ξω. ∆ΡΆΓΜΑΤΑ, παρα το δρασσω,
δραξω, δεδραχα, δεδραγμαι, δραγματα. ΣΤΌΜΑ, παρα το τεμω, τεμω, η᾿` παρα το τα
σιτια τεμνειν. Το ΣΤΟ μικρον· πασα λεξις α᾿πο` της ΣΤΟ συλλαβης α᾿ρχο μενη δια του
Ο μικρου γραφεται, πλην του στωμυλος, στω μυλια, Στωι¨κο´ς. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΚϛʹ.]}1
ἘΑ`Ν ΜῊ ΚΎΡΙΟΣ ΟΙ᾿ΚΟ∆ΟΜΉΣΗΙ· τεσσαρα μερη λογου ει᾿σι´ν· εαν, συνδεσμος,
κυριος, ο᾿´νομα, μη, ε᾿πι´ρρημα· οι᾿κοδο μησηι, ρημα υποτακτικον· το θεμα, οι᾿κοδομω,
παρα το οι᾿῀κος και το δομος. ἘΓΕΊΡΕΣΘΕ, μετα το καθησθαι, παρα το εγειρω. Τα δια
του ει᾿´ρω ρηματα δια της ΕΙ διφθογγου γραφεται, οι῾῀ον ε᾿γειρω, α᾿ει´ρω το κουφιζω,
πλην του τηρω και γηρω. Καθησθαι ρημα, ε᾿´γκλισις α᾿παρεμφατος· ε῾´ημι, το καθε
ζομαι, ο μελλων η῾´σω, ο παρακειμενος η῾῀κα, η῾῀σμαι, η῾῀σαι, η῾῀σται, και το
απαρεμφατον η῾῀σθαι, και μετα της κατα προ 181 θεσεως καθησθαι, προπερισπαται.
Παν ει᾿ς ΘΑΙ ληγον α᾿παρεμφατον ομοτονειν και ομοχρονειν θελει τωι ιδιωι οριστικωι.
ΜΙΣΘῸΣ, παρα το πειθω, πεισω, πιστος, και μισθος· ο γαρ μισθος πειθει τον ποθουντα
λαβειν ο῾` ποθει. ΓΑΣΤΡῸΣ, η ευ᾿θεια, γαστηρ· η δοτικη, γαστερι και γαστρι, ε᾿ξ ου῾῀
και γαστριμαργος και γαστρις. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΚΖʹ.]}1 ΦΆΓΕΣΑΙ, το παθητικον πρωτον
προσωπον φαγομαι, και ω᾿´φειλε δια του Ω μεγαλου, α᾿λλα σεσημειωται το φαγομαι,
πιομαι, ε᾿´δομαι· φαγεσαι, και φαγη, φαγηι, τουτοις χρηται τοις τρισι δευτεροις
προσωποις. ἘΝ ΤΟΙ͂Σ ΚΛΊΤΕΣΙ, η ευ᾿θεια το κλιτος· σημαινει δε πλη θος, και μερος,
και την γωνιαν, παρα το κλινειν και καμπτειν η᾿` νευειν. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΚΗʹ.]}1
ΠΛΕΟΝΆΚΙΣ, ε᾿κ του πλεοναζω, πλεονασω, πλεονασμος. Το ΚΙΣ, Ι. Τα ει᾿ς ΚΙΣ
ε᾿πιρρηματα δια του Ι γραφεται, οι῾῀ον εξακις, επτακις, πλεονακις. ΝΕΌΤΗΣ, παρα το
νεος, τουτο παρα το νεω το πορευομαι. ὈΠΊΣΩ, ε᾿κ της ε᾿πι` προθεσεως, ε᾿πι´τω, και
οπισω, η᾿` παρα το ο᾿´πις, η επιστροφη, και του σευω το ορμω. ἘΚΣΠΑΣΘΗ͂ΝΑΙ, ε᾿κ της
ε᾿κ προθεσεως και του σπω. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΚΘʹ.]}1 ἘΚ ΒΑΘΈΩΣ, η ευ᾿θεια το βαθος,
παρα το βιαι θυειν, η᾿` παρα το θυω το ορμω, θυσω, α᾿ποβοληι του Ω θυς, και μετα του
στερητικου Α α᾿θυ`ς, ε᾿ν ωι τις τρεχειν ου᾿ δυναται, και πλεονασμωι του Β βαθυς.
ΜΈΧΡΙ, ε᾿πι´ρρημα καιρου παραστατικον. Το ΧΡΙ Ι· τα ει᾿ς ΧΡΙ ε᾿πιρρηματα δια του Ι
γραφεται, πλην του χρη, ο῾´περ και ρημα λεγεται παρα πολλων, και αποχρη.
182 {1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΛʹ.]}1 ΜΕΤΕΩΡΊΣΘΗΣΑΝ, ε᾿κ του μετεωριζω. Τι μη εταπεινο
φρονουν ως το απογεγαλακτισμενον νυν την μητερα αυ᾿τω῀ν, α᾿λλα υ῾´ψωσα την
φωνην μου ως α᾿νταποδοσεις· ου῾´τω συν τακτεον. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΛΑʹ.]}
1 ΒΛΕΦΆΡΟΙΣ· το βλεφαρον παρα το βλεμματος φαρος ει᾿῀ναι, ο῾´τι ε᾿παιρομενων
αυ᾿τω῀ν βλεπομεν· η᾿` του βλεπους φαρος. ΚΡΌΤΑΦΟΣ· καλειται δε ου῾´τως (ο῾´τι) ο
κρουομενος ει᾿ς αυ᾿ τους (αυ᾿το`ν) ταφον ε᾿´χει και εκπληγος γινεται, ως το ταφος
ε῾´λε πανταςἈχαιους· η᾿` παρα το κηρυττειν τον ταφον. ΤῊΝ ΘΉΡΑΝ, την
κυνηγετικην ε᾿πιστημην, παρα το θηρ, θηρος· τουτο παρα το θηρω, α᾿ποβοληι του Ω
θηρ. ΧΟΡΤΆΖΩ, ε᾿κ του κορος, η᾿` παρα το χορτος. Τουτο παρα το κειρω το κοπτω, και
απολαμβανω. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΛΒʹ.]}1 Ἰ∆ΟῪ, ε᾿πι´ρρημα δεικτικον. ΚΆΛΛΟΣ, παρα το
καζω, το κοσμω, η᾿` παρα το λω το θελω, η᾿` παρα το κηλω, το θελγω, και απατω· δια
γαρ των καλων κατακηλουμεθα, και θελγομεθα, και απατωμεθα. ΤΕΡΠΝῸΣ, παρα το
τερπω τερπινος και τερπνος· τουτο παρα το θεραπευω. ΜΥ͂ΡΟΝ α᾿πο` της μοιρας
(Μυρρας) ου῾´τως ω᾿νομασμενης γυναικος, η απεδενδρωθη· η᾿` μυρον α᾿πο` του
εκπιεζεσθαι τα α᾿ρω´ματα και αποσταζειν. ΠΏΓΩΝ, παρα το ε᾿´πω, το λεγω, και το
82
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

α᾿´γω, ο εν τωι λεγειν α᾿γο´μενος. ∆ιαφερει δε πωγων και μυσταξ, υπηνη, γενειον, και
ι᾿´ουλος. Και μυσταξ μεν λεγεται η απο της ρινος τριχωσις, α᾿πο` του (το) των
μυκτηριων υγρων (υγρον) ε᾿π' αυ᾿τη`ν σταζειν· υπηνη δε απο του υπειναι το γενειον
και υποκεισθαι· γενειον δε η εκ της σιαγονος ε᾿κφαινομενη τρι 183 χωσις· ι᾿´ουλος δε
η πρωτη των γενειων ε᾿´κφυσις και εξανθησις, πυκνοτατη ου᾿῀σα και θερμοτατη της
φυσεως. ὮΑ, το μεχρι των ποδων διηκον, η᾿´τοι το ποδιαιον και κατωτερον μερος,
παρα το οι᾿῀ς, ο῾´περ α᾿πο` του οι᾿´κω, το κομιζω· α᾿πο` γαρ του οι᾿῀ς οι᾿´ειον, το
κτητικον, το θηλυκον οι᾿ει´α, και κατα συγκοπην και αυ᾿´ξησιν του Ο ει᾿ς Ω ω᾿῀α· το
δε οι᾿῀ς παρα το οι᾿´ω το κομιζω. ∆ΡΌΣΟΣ, παρα το ρεω, ροσος και δροσος· η᾿` παρα το
Ζευς, ∆ιος, και το δευω το ορμω και βρεχω, διοσος και δρο ασος, η᾿` παρα το δρω το
πραττω, η σωους δροωσα τους καρπους. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΛΓʹ.]}1 ΑΥ᾿ΛΗ`, παρα το αυ᾿´ω,
το λαμπω και το λειον, και απο του λεια ου᾿῀σα λαμπειν. ΕΥ᾿ΛΟΓΉΣΑΙ, ε᾿γκλισεως
ευ᾿κτικης· ει᾿ γαρ η᾿῀ν α᾿παρεμφατον, προεπερισπατο. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΛ∆ʹ.]}1
ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣΜῸΣ, ε᾿κ του περιουσιαζω, τουτο ε᾿κ της περι προθεσεως και του ου᾿σι´α·
τουτο παρα το ι᾿῀σος, ι᾿σι´α, του Ι συνηθως τραπεντος ει᾿ς Υ, και πλεονασμωι του Ο.
ΝΕΦΈΛΗ, παρα το νειφω το βρεχω. ἜΣΧΑΤΟΣ, παρα το την σχεσιν και κωλυσιν ο
τελευ ταιος ω᾿´ν. ΤῸΝ ΣΗῺΝ ΒΑΣΙΛΈΑ ΤΩ͂ΝἈΜΟΡΡΑΊΩΝ.Ἀμορραιος δια του Ο μικρου
και δια δυο Ρ,Ἀμωραιος δε απο μητροπολεως μεγα και ε῾`ν Ρ. ὊΓ κατα παραδοσιν.
ΛΕΥ῭Ι δια του Ι. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΛΕʹ.]}1 ΜΌΝΟΣ παρα το μενω, μενος και μονος.
∆ιαφερει μονος και μοναχος· μοναχος μεν ει᾿´ρηται παρα το μονωι τωι θεωι ευ᾿´χεσθαι,
η᾿` παρα το μονος α᾿´χη ε᾿´χειν η᾿` λυπας· ου᾿κ ει᾿´ πομεν, μονος α᾿´χη ε᾿´χει, των
α᾿´λλων μη εχοντων, α᾿λλ' ε᾿ν τωι μονον αυ᾿το`ν ει᾿῀ναι α᾿´χη ε᾿´χειν· μονος δε απλως
ο μεμο νωμενος. 184 ἘΞΟΥΣΊΑ παρα το ε᾿´χω, ε῾´ξω, η μετοχη, ο ε῾´ξων, του ε῾´ξοντος.
ΠΑΤΆΞΑΝΤΙ παρα το πατασσω. Παρα το ι᾿`ς ι᾿νο`ς, ο ση μαινει την δυναμιν.
{1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΛϛʹ.]}1 ἘΠῚ ΤΩ͂Ν ΠΟΤΑΜΩ͂Ν, η ευ᾿θεια ποταμος, παρα το ποτιμον
υ῾´δωρ ε᾿´χειν, η γαρ ε᾿πι` προθεσις μετα γενικης και δοτικης και αι᾿τιατικης
συντιθεται, νυν δε μετα γενικης. ΒΑΒΥΛῺΝ, πολις Συριας. ἸΤΈΑΙΣ, παρα το ιτος, ο῾`
σημαινει το πορευτον, ορμητικον γαρ το φυτον. ἘΚΡΕΜΆΣΑΜΕΝ, ε᾿κ του κρεμω,
δευτερας συζυγιας, και κρε μημι, ε᾿ξ ου῾῀ και το ε᾿κρεμω υψοθεν· γινεται δε τουτο ε᾿κ
του εκρεμαμην ε᾿κρεμασο, και αποβοληι του Σ ε᾿κρεμαο, και κρασει ε᾿κρεμω.
ὌΡΓΑΝΟΝ, παρα το ορεγω, το επιθυμω, η᾿` παρα το ορω το διεγειρω. Γαννυσθαι γαρ
και χαιρειν παρασκευαζει τους καταυλουμενους. ὨΙ∆Ω͂Ν, η ευ᾿θεια ωιδη´. ἘΑ`Ν ΜῊ
ΠΡΟΑΝΑΤΆΞΩΜΑΙ, υποτακτικον· το θεμα, προανα τασσω, τουτο παρα το τασσω.
Ἐ∆ῺΝ, ε᾿στιν ο᾿´νομα, και σημαινει την θερμασιαν. ἘΚΚΕΝΟΥ͂ΤΑΙ, ε᾿κ του κενω,
τουτο δε παρα το χεω χενος και κενος. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΛΖʹ.]}1 ΠΟΛΥΩΡΉΣΕΙΣ, ε᾿κ του
πολυωρω, τουτο ε᾿κ του πολις και του ω῾´ρα, ο῾` σημαινει την φροντιδα. ὙΨΗΛῸΣ
παρα το υ῾´ψος, η᾿` παρα το υψω. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΛΗʹ.]}1 Ἐ∆ΟΚΊΜΑΣΑΣ, αοριστος
πρωτος, το θεμα δοκιμαζω, τουτο παρα το δοκιμος. ΤΡΊΒΟΣ, παρα το τριβω, τουτο
παρα το τρω. 185 ΣΧΟΙ͂ΝΟΣ, παρα το σχω το κρατω. ἘΞΙΧΝΊΑΣΑΣ ε᾿κ του εξιχνιαζω,
τουτο ε᾿κ της ε᾿ξ προθε σεως, και του ιχνιαζω, τουτο παρα το ι᾿´χνος, τουτο παρα το
ικνουμαι. ∆ΌΛΟΣ, παρα το δελω το δελεαζω. ΠΆΡΕΙ, ε῾´ω το πορευομαι, το
παθητικον, ε῾´ομαι, ε῾´ει, και κρασει ει᾿῀, και μετα της παρα προθεσεως, παρει.Ἐπεκρα
τησε και παρ' ημιν διφθογγον. ΚΑΘΈΞΕΙ ΜΕ, ε᾿κ του ε᾿´χω, νυνι μεν του ενεστωτος
ψιλουται, ε᾿πι` δε του μελλοντος δασυνεται. ΤΡΥΦῊ, παρα το θρυπτω, η᾿` παρα το
τρυφη. ΝΕΦΡῸΣ παρα το νειφω. ἘΡΙΣΤΑῚ, ε᾿κ του εριζω, η ευ᾿θεια ε᾿ριστις sic) και
ερισται. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΛΘʹ.]}1 ἘΞΕΛΟΥ͂ ΜΕ, παρα το ελω το λαμβανω, ο μελλων ελω,
ο δευτερος αοριστος ει῾῀λον, ο μεσος ειλομην, το δευτερον ει῾´λου, και το
προστακτικον, ελου και εξελου. ἸΟ`Σ, παρα το ιεναι, πορευτος γαρ ε᾿στιν.
ὙΠΟΣΚΕΛΊΣΑΙ, ε᾿κ του υποσκελιζω, τουτο παρα το σκελος, παρα το σκελω το
83
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

ξηραινω· η᾿` σκελη ει᾿´ρηνται παρα το σκληροτερα ει᾿῀ναι των λοιπων μερων του
σωματος.
{1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΜʹ.]}
1 (ΘΥΜΊΑΜΑ) τουτο ε᾿κ του θυμα, δια γαρ των θυματων καιομενων
ε᾿θυμιαζον οι παλαιοι. ΣΥΝ∆ΥΆΖΩ, παρα το δυο, δυαζω και συνδυαζω. ∆ιαφερει
συνδοιαζω και συνδυαζω· το δια του Υ ψιλου τον μεθ' ετερου λεγομενον και
προσομιλουντα, το δε δια διφθογγου το διχοστατω, και διχογνωμονω. ἈΠΏΛΕΤΟ
μεσος αοριστος δευτερος· το θεμα ο᾿´λλω ο᾿λω῀ ω᾿῀λα, ω᾿῀λον ο δευτερος αοριστος, ο
μεσος ω᾿λο´μην, ω᾿´λου, ω᾿´λετο και απωλετο. ΜΕΡῚΣ, παρα το μεριζω. 186 ἝΩΣ
ΟΥ῾῀ἈΝΤΑΠΌ∆ΩΣ ΜΟΙ. Το ε῾´ως μετα της ου᾿ α᾿ρνησεως ευρισκομενον υποτασσει.
{1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΜΒʹ.]}1 ἨΚΗ∆ΊΑΣΕΝ, ε᾿κ του ακηδιω, τουτο παρα το αηδιζω· η᾿` παρα
το κηδω, α᾿κηδιω. ἘΜΕΛΈΤΩΝ, παρα το μελετω, δευτερας συζυγιας των περι
σπωμενων. Το ΤΩ μεγα· τα περισπωμενα κατα την συναι ρεσιν. Και πως ε᾿στιν η
συναιρεσις; Το Α και Ο ει᾿ς Ω μεγα· και ω᾿´φειλε δια του Ο μικρου, ε᾿πειδη κανων
ε᾿στιν ο λεγων, ο῾´τι πας παρωιχημενος ε᾿ν τοις ει᾿ς Ω α᾿παθ. ∆ΙΕΠΈΤΑΣΑ, ε᾿κ του
διαπεταζω· πετω γαρ ου᾿κ ει᾿´ρηται, α᾿λλα πετω. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΜΓʹ.]}1 ΝΕΌΦΥΤΑ, ε᾿κ
του νεος και του φυτον· το ΦΥ ψιλον· πασα λεξις α᾿πο` της ΦΥ συλλαβης α᾿ρχομενη
δια του Υ ψιλου γραφεται, πλην του φοιτω, το παραγινομαι. Το δε φοιτω παρα το
ει᾿῀μι το πορευομαι, το παθητικον ε᾿´μαι, ι᾿´σαι sic) ι᾿´ται, ι᾿το`ς, προι¨το´ς· ε᾿ξ αυ᾿του
και προι¨τω῀, α᾿ποβοληι του Ρ, και του ψιλου ει᾿ς δασυ, φοιτω. Ἡ∆ΡΥΜΈΝΑ, ε᾿κ του
αδρυνω, η῾´δρυκα, η῾´δρυγμαι. ΚΕΚΑΛΛΩΠΙΣΜΈΝΑΙ, ε᾿κ του καλλωπιζω, τουτο ε᾿κ
του καλος και του οπιζω. ΠΛΗΡΗ, η ευ᾿θεια των πληθυντικων ου᾿δε´τ. τα πληρεα, τα
πληρη. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΜ∆ʹ.]}1 ἈΝΟΡΘΟΙ͂ εκ του ανορθω, τουτο παρα το ορθος.
ΚΑΤΕΡΡΑΓΜΈΝΑΙ, ε᾿κ του ρησσω ρηξω ε᾿´ρραχα ε᾿´ρραγμαι και κατερραγμενος.
ὙΠΟΣΤΗΡΊΖΕΙ, παρα το ι῾´στημι, στησω στηριζω και υπο στηριζω. ἘΞΟΛΟΘΡΕΎΣΕΙ,
ε᾿κ της ε᾿ξ προθεσεως, και του ολεθρευω, τουτο παρα το ο᾿´λεθρος, τουτο παρα το
ο῾´λως θραυειν. 187 {1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΜΕʹ.]}1 ΜῊ ΠΕΠΟΊΘΑΤΕ, ε᾿κ του πειθω, το ελπιζω·
προειρηται. ΠΕΠΕ∆ΗΜΈΝΟΥΣ, ε᾿κ του πεδω πεδησω, πεπεδηκα, πεπε δημαι,
πεπεδημενος. ΠΡΟΣΉΛΥΤΟΣ, παρα το ελευθω, ε᾿λευσω, η᾿´λευκα, η᾿´λευσμαι,
η᾿´λευσαι, η᾿´λευσται, η᾿´λυτος και προσηλυτος· σημαινει τον μετοικον και φυγαδα.
ΧΉΡΑ, παρα το χαιρω, κατα αντιφρασιν, η μη χαιρουσα· η᾿` παρα το χω το στηρω
(χωρω), η μεμονωμενη του ανδρος. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΜϛʹ.]}1 ΧΛΌΗΝ παρα το χαλωδη
την ε᾿μφερειαν ε᾿´χειν. ΚΝΉΜΗ, παρα το κινω, κινημη και κνημη. {1[ΨΑΛΜῸΣ
ΡΜΖʹ.]}1 ἘΠΑΊΝΕΙ, ε᾿γκλισεως προστακτικης, το θεμα, ε᾿παινω, ε᾿πηινεον ε᾿πηινουν, το
τριτον ε᾿πηινεε ε᾿πηινει, και το προστα κτικον, ε᾿παινει. ΜΟΧΛῸΣ παρα το οχλισθαι η᾿`
μετακινεισθαι. ὍΡΙΑ, ο῾´ριον παρα το ο῾´ρος, το αρσενικον. ΣΤΈΑΡ, παρα το σταζω.
ἜΡΙΟΝ, παρα το ει᾿῀ρος. ΚαιὍμηρος,[ Od .♣δ .135.] ι᾿οδνεφες η᾿῀ρος (ει᾿῀ρος)
ε᾿´χουσα· τουτο παρα το ει᾿´ρω, το συμπλεκω, η᾿` παρα το ερω, το ε᾿πιθυμω. ὉΜΊΧΛΗ
παρα το ομου και την ει῾´λησιν των ε᾿θνων. ΚΡΎΣΤΑΛΟΣ, παρα το κρυος και το
σταλασσω γινεται κρυσταλος. Το δε κρυος παρα το κρατω, κρυω και κρυος. ΧΙῺΝ
παρα το χεω χεων και χιων. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΜΗʹ.]}1 ΚΑΤΑΙΓῚΣ, ε᾿κ του αι᾿`ξ αι᾿γο`ς,
αι᾿γι`ς και καταιγις· το δε αι᾿`ξ παρα το αΐσσω το ορμω. ἙΡΠΕΤᾺ, παρα το ε῾´ρπω
ερπησω, ερπητον και ερπετον. 188 ΠΤΕΡΩΤῸΝ, παρα το τερω πτερωσω, τουτο παρα
το πετηρ (πετερον), τουτο παρα το πετω πετομαι. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΜΘʹ.]}1 ἜΛΕΓΜΟΣ,
παρα το ελεγχω, τουτο παρα το ε᾿´λεγχος. ΤΟΥ͂ ∆Η͂ΣΑΙ, διδημι, ο μελλων δησω· ε᾿´στι
δε και δεω το δεσμευω, δεω δησω. ΧΕΙΡΟΠΈ∆ΑΙΣ, η ευ᾿θεια η χειροπεδη, ε᾿κ του χειρ
χειρος, και του πεδη, τουτο παρα το πεδον, τουτο παρα το ε῾´ζω, το καθεζομαι, ου᾿ (οι)
84
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

γαρ δεδεμενοι κυριως ε᾿πιταγης (ε᾿πι` της γης) κατακεινται. ἜΓΓΡΑΠΤΟΝ, τουτο
παρα το γραφω.
{1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΝʹ.]}
1 ∆ΥΝΑΣΤΕΊΑΙΣ, η ευ᾿θεια, δυναστεια, παρα το δυναστευω, τουτο παρα το
δυναστης, τουτο παρα το δυνημι. ἘΝἬΧΩΙ, ε᾿ν προθεσις, η᾿´χωι, ο᾿´νομα, η᾿῀χος δε
παρα το α᾿´χος. ΚΙΘΆΡΑ, παρα το κινειν ει᾿ς ε᾿´ρωτα, η᾿` παρα το κινειν τους θαιρους.
∆ΕΚΑΧΌΡ∆ΩΙ παρα το δεκα και του sic) χορδη, τουτο παρα το χωρειν την ε᾿δωδην,
την τροφην, η᾿` παρα το χεειν την ωιδη´ν. ἈΣΚῸΣ, παρα το σχω, το κρατω, ΣΧΟΣ, και
μετα του στερητικου Α α᾿σκος, τροπηι του δασεος ει᾿ς ψιλον. ΘΗΣΑΥΡῸΣ, ε᾿κ του
τιθημι, θησω, θησαυρος. ∆ΙΑΣΚΕ∆ΆΖΩ, ε᾿στι χεω, και σημαινει το σκορπιζω, και εξ
αυ᾿του γινεται σχεδαζω, και σκεδαζω. ΛΙΜῸΣ, παρα το λειπω, λιπος και λιμος.
{1[ΨΑΛΜῸΣ ΛΓʹ.]}
1 ἘΠΕΊΝΑΣΑ, ε᾿κ του πεινω, του εκ του πεινα, το δε παρα το πενω το ενεργω.
Το ΠΕΙ διφθογγον διατι; Τα δια του ΙΝΑ θηλυκα δια του Ι γραφεται, οι῾῀ον, Μαρινα,
Κωνσταντινα, πλην του πεινα. ἘΛΑΤΤΩ͂ εκ του ελαττων, τουτο παρα το ελαχυς,
ε᾿λαχυ 140 τερος, ε᾿λαχιων, ε᾿λα´σσων και ελαττων, και εξ αυ᾿του ρημα ε᾿λαττω.
ΠΛΗΜΜΕΛΩ͂Ν, παρα το παλιν και το μελλω, το βραδυνω, παλιν μελω, και εν
συγκοπηι και τροπηι του Α ει᾿ς Η πλημ-μελω. {1[ΨΑΛΜῸΣ Λ∆ʹ.]}1 ΘΥΡΕῸΣ σημαινει το
ο῾´πλον, και γινεται παρα το θυρα θυρος, και πλεονασμωι του Ε θυρεος. ὌΛΙΣΘΟΣ
παρα το ο῾´λως θεειν. ΚΌΛΠΟΣ παρα το κοιλον, ο῾` σημαινει το βαθυ. ΣΚΥΘΡΩΠῸΣ,
παρα το σκυζω, το οργιζομαι, και ω᾿`ψ, ω᾿πο`ς, η᾿` παρα το σκυθρωπους ω᾿῀πας ε᾿´χειν,
η᾿` παρα το χυτρα χυ-τρωπος και σκυθρωπος. ΕΥ᾿῀ΓΕ, ε᾿πι´ρρημα μεσοτητος, α᾿ντι του
καλως· η᾿` ε᾿πι´ρρημα ε᾿μπαιγμου. ΕἼΠΑΙΣΑΝ, ε᾿κ του ε᾿´πω, το λεγω, ο μελλων
ε῾´ψω sic), ο αοριστος πρωτος ει᾿῀πα, η μετοχη ο ει᾿´πας, του ει᾿´παντος, και το
ευ᾿κτικον, ει᾿´παιμι, ει᾿´παις, ει᾿´παι, και οιἼωνες ειωθασιν ε᾿ν τοις τριτοις προσωποις
των ευ᾿κτικων ε᾿πεντιθεναι το Ν. Κανων γαρ ε᾿στιν ο λεγων, ο῾´τι παν .... προσωπον
ει᾿ς .... ληγον προσθεσει του Σ ποιει το δευτερον. Το πρωτον των πλη-θυντικων
ει᾿παιημεν το τριτον ει᾿παιησαν, και εν συγκοπηι ει᾿´παισαν. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΛΕʹ.]}1
ἌΒΥΣΣΟΣ, παρα το δυω, το υπεισερχομαι, δυσος και α᾿´βυσσος, η᾿` παρα το βυω
βυσσω, βυσσος και α᾿´βυσσος, οιονει η μη υπο τινος υπεισερχομενη. Το βυω σημαινει
δυο, το υπεισερχομαι, το σφραγιζω, ως το "βυουσης τα ω᾿῀τα αυ᾿τη῀ς." {1[ΨΑΛΜῸΣ
Λϛʹ.]}1 ΖΗΛΩ͂, παρα το ζηλος, τουτο παρα το ζεειν ο῾´λος, ζεελος και ζηλος.
ΛΆΧΑΝΟΝ, παρα το λαχαινω το σκαπτω, και απο του λα και του χαινειν α᾿´νω, η᾿`
βλεπειν. 141 ΜΕΣΗΜΒΡΊΑ, παρα το μεσος και το ημερα, μεσημερια, και μεσημβρια.
ἹΚΕΤΕΎΩ, ε᾿κ του ικετης, τουτο παρα το η῾´κω το ε᾿´ρχομαι· το παθητικον ι῾´κομαι, το
τριτον ι῾´κεται, και εξ αυ᾿του ικετης. ΤΡΥΦῊ παρα το θρυφη, και τρυφη. ΤΗΡΩ͂, ε᾿κ
του ωρω, το φυλασσω, πλεονασμωι του Τ τωρω, και γραφεται δια του Ω μεγαλου,
ο῾´τι τα παρα το ωρω το φυλασσω γινομενα δια του Ω μεγαλου γραφεται, τροπηι του
μακρου ει᾿ς μακρον, τηρω. ΒΡΎΧΩ ε᾿πι` του ανθρωπου, βρυχω βαρυτονον, ε᾿πι` των
α᾿´λλων ζωων περισπωμενον, βρυχω. ΚΡΕΙ͂ΣΣΟΝ, ε᾿κ του κρατυς, κρατιων, κρασσων,
και τροπηι του Α ει᾿ς Η, και πλεονασμωι του Ι, κρεισσον.Ἔστι δε επιρρημα. ΠΛΟΥ͂ΤΟΣ
πολυετος τις ω᾿`ν, ε᾿κ του πολυς και του ε᾿´τος, ο απο πολλων ε᾿τω῀ν συναγομενος.
∆ΑΝΕΊΖΩ, ε᾿κ του δανω, τουτο παρα το διδοσθαι μετα ανιας. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΛΖʹ.]}1
ΣΤΗΡΊΖΩ, παρα το ι῾´στημι, στησω, γινεται κατα παρα-γωγην ε᾿ρριζω (στηριζω).
ΦΟΡΤΊΟΝ, ε᾿κ του φορτος, τουτο παρα το φερω. ὬΖΕΣΑΝ, ε᾿κ του ο᾿´ζω γινεται ο᾿ζω῀
οζεσω, ο αοριστος πρωτος ω᾿´ζεσα, το τριτον των πληθυντικων ω᾿´ζεσαν.
85
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

ἘΣΆΠΗΣΑΝ, ε᾿κ του σηπω, σηψω, ο δευτερος αοριστος ε᾿´σα-πον, ο παθητικος
ε᾿σα´πην, το τριτον των πληθυντικων ε᾿σα´πησαν· το δε σηπω παρα το σης, ο῾`
σημαινει τον σκωληκα· τουτο παρα το σω το κινω, ο μελλων σησω, και αποβοληι του
Ω σης· και γινεται σητος. ΜΏΛΩΨ, παρα το ολω, το συστρεφω και φθειρω, ο μελ-λων
ο᾿λω῀, ο παρακειμενος ω᾿´λεκα, ο παθητικος ω᾿´λεμαι, και εν συγκοπηι ω᾿῀λμαι, και εξ
αυ᾿του ω᾿῀λμος, και εν υπερβιβασμωι μωλος, η συστροφη, ως το "μωλονἌρηος," και
εξ αυ᾿του μωλωψ· η᾿` η῾ εκ του πολεμου γινομενη πληγη, η᾿` παρα το βους βοος και το
λεπω, το λεπιζω, βωλωψ και μωλωψ· 142 κυριως γαρ μωλωπες λεγονται αι εκ των
βοων πληγαι· η᾿` παρα το βου επιτατικον μοριον και το λεπω το λεπιζω. ΨΥΑ, παρα
το ξυω, ξυσω, κατα αντιφρασιν, η῾`ν ευ᾿χερως κινεισθαι ου᾿ δυναμεθα, η᾿` παρα το
οπισω, συγκοπηι και κρασει του Π Σ ει᾿ς Ψ, η οπισω α᾿´γουσα. ἘΜΠΑΙΓΜῸΣ ε᾿κ του
παι¨ς, παι¨δος, παΐζω, και κατα κρασιν παιζω, και εξ αυ᾿του εμπαιγμος. ΒΙΆΖΩ ε᾿κ του
βια· τουτο παρα το ι᾿`ς, ο῾` σημαινει την δυναμιν. ΚΩΦῸΣ, παρα το κεκοφθαι την
ο᾿´πα, η᾿` την φωνην· οι γαρ κωφοι μη ακουοντες ου᾿δε` λεγουσιν· η᾿` κενοπος τις
ω᾿`ν, ο μητε α᾿κουων μητε φθεγγομενος. ἈΛΓΗ∆ῺΝ, παρα το αλγω, α᾿λγησω,
α᾿λγηδων· το δε αλγω παρα το α᾿´λγος, τουτο παρα το λεγω το φροντιζω.
ΜΕΡΙΜΝΩ͂Ν παρα το μεριμνα, τουτο παρα το μεριζω, μερισω, μεμερικα, μεμερισμαι,
μεριμνα· ε᾿τυμολογειται (δε) παρα το μεριζειν τον νουν. ΚΑΙΝΊΖΩ, παρα το καινον,
το νεωστι κατεσκευασμενον. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΛΗʹ.]}1 ἌΛΓΗΜΑ, παρα το αλγω, α᾿λγησω,
η᾿´λγηκα, η᾿´λγημαι. ΠΑΛΑΙΣΤᾺΣ, α᾿ντι του μετρητας· γινεται δε παρα το παλλω, το
κινω.Ὁ παθητικος παρακειμενος πεπαλμαι, και εξ αυ᾿του παλαμη, δι' η῾῀ς χειρ
κινειται, και εκ τουτου γινεται παλαιω· ο παθητικος παρακειμενος πεπαλαισμαι, το
τριτον πεπαλαισται, και εξ αυ᾿του παλαιστης, η᾿` παρα το πελαζειν τα οστα.Ἔστι δε
και τετραδακτυλον μετρον, κατα την δʹ δακτυλων ο᾿ρδινι και α᾿´νθεσιν (ο᾿ρδιναιαν
συνθεσιν). ΟΥ᾿ΘΕ´Ν· ε᾿στιν ει῾῀ς ενος, και το ου᾿δε´τερον ε῾´ν. Γινεται δε ου᾿δε` ε῾`ν, και
εν συγκοπηι ου᾿δε´ν· και τροπηι του ∆ ει᾿ς Θ ου᾿θε´ν. ΜΈΝΤΟΙ ΓΕ ε᾿πι´ρρημα μεσοτητος,
ε᾿κ του ΜΕΝ συνδεσμου και του ΤΟΙ και του ΓΕ παραπληρωματικου συνδεσμου.
ΕΙ᾿ΚΩ`Ν παρα το ει᾿´κω το ομοιω. Ει᾿κω`ν προτομης δια-φερει· ει᾿κω`ν μεν α᾿νθρωπου,
προτομη δε λεγεται ι῾´ππου. ἘΚΩΦΏΘΗΝ ε᾿κ του κωφος, τουτο παρα το κεκοφθαι 143
την ο᾿´πα. Κωφος και εννεος διαφερει. Κωφος ε᾿λε´γετο παρα τοις α᾿ρχαιοις ο μη
φθεγγομενος, καιὍμηρος, "κυματι κωφωι," νυν δε κωφος ο την α᾿κοην βεβλαμμενος· ε᾿ννεος δε, ο ε᾿´κ τινος σημειου θαυμαζων και μενων α᾿´φωνος. ΜΆΣΤΙΞ, ε᾿κ
του μαστιζω, τουτο παρα το μασσω το μαλασσω, η᾿` παρα το ιμασσω, ο῾` σημαινει το
πλησσω. ἈΡΆΧΝΗ παρα το αναριχασθαι, η᾿` παρα το αραια ι᾿´χνη ε᾿´χειν. ἌΝΕΣ, ε᾿κ
του ε᾿´ημι το συγχωρω, ο μελλων η῾´σω, ο δευ-τερος αοριστος η῾῀ν, η μετοχη ει῾`ς,
ε῾´ντος, και το προστακτικον ε᾿´ς και α᾿´νες. ἈΝΑΨΎΞΩ ε᾿κ του ψυχω το ζωογονω.
{1[ΨΑΛΜῸΣ ΛΘʹ.]}1 ἸΛῪΣ παρα το ι῾´ζω το καθεζομαι, η᾿` παρα το ειλω το συστρεφω·
σημαινει δε τον ρυπον, ο῾´θεν και ιλυποδειν λεγεται, παρα το ιλυν ε᾿ν τοις ποσιν
αι᾿´ρειν· η᾿` παρα το υ῾´λη, ι᾿λυ´ς· τουτο παρα το υ῾´ω το βρεχω, ο῾´θεν και μακρον ε᾿´χει
το Υ. ΒΥΒΛΊΟΝ παρα το βυω, το ασφαλιζω, η᾿` παρα το τους βιους βαλλεσθαι ε᾿ν
αυ᾿τωι. Το ΒΛΙ Ι, διατι; Τα δια του ΙΟΝ ου᾿δε´τερα μονογενη προ μιας ε᾿´χοντα τον
τονον, μη απο των δια του ΕΥΩ ρηματων γινομενα, δια του Ι γραφονται, οι῾῀ον
ερκιον, τειχιον, ψωμιον, σταυριον, βυβλιον παροξυτονα· τα δια του ΙΟΝ
υποκοριστικα, ει᾿ μεν η᾿῀ (σιξ) δακτυλικα, προ μιας ε᾿´χει τον τονον, οι῾῀ον χρυσιον,
παιδιον· ει᾿ δε τριβραχεα, προ-παροξυτονως, οι῾῀ον φονιον, μοδιον. ΚΩΛΎΩ παρα το
χωλος, τουτο παρα το κωλον, ο῾` σημαινει το οστουν. ΤΡΊΧΑΣ, ε᾿κ του θριξ, και
κλινεται τριχος.
{1ΨΑΛΜῸΣ Μʹ.}
86
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

1 ΣΥΝΙῺΝ, ε᾿κ του ιω το προιω, ιων και συνιων. ἈΡΡΩΣΤΊΑ, ε᾿κ του ρω, ρωσω,
ρωστος, και α᾿´ρρωστος. 144 ἈΠΟΘΑΝΕΙ͂ΤΑΙ ε᾿κ του θνω, θνησκω, ο δευτερος
αοριστος ε᾿´θανον, ο μελλων δευτερος θανω, ο μεσος μελλων δευτερος θανουμαι.
ΨΙΘΥΡΊΖΩ, παρα το ψιω [και] το λεπτυνω, και το θυρα, ο῾` σημαινει περιφραστικως
τα χειλη, το τηι φωνηι λεπτολογειν. ΠΤΕΡΝΊΖΩ παρα το πτερνα, τουτο παρα το την
ε᾿´ραν πατειν, πατερνα και πτερνα. ΒΕΒΑΙΩ͂ παρα το βεβαιος· τουτο παρα το βαιον, ο῾`
σημαινει το μικρον, και το αληθες, τουτο ε᾿κ του βιβημι, βησω, ο δευτερος αοριστος
ε᾿´βην, η μετοχη βας, βαντος, και εξ αυ᾿του βαιος, και κατα αναδιπλασιασμον
βεβαιος. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΜΑʹ.]}1 ΤΡΌΠΟΣ ε᾿κ του τρεπω. ΠΟΘΩ͂ εκ του ποθος, τουτο ε᾿κ
του πηθω, πασχω, ο γαρ ποθων τινα προαιρειται τι παθειν υπερ αυ᾿του. ἮΧΟΣ παρα
το χεω, μετα του επιτατικου Α, α᾿´χος, και τροπηι του Α ει᾿ς Η, η᾿῀χος. ΧΟΡΤΆΖΩ, ε᾿κ
του εορτη, τουτο παρα το ερω το επιθυμω, η᾿` παρα το εον, ο῾` σημαινει το αγαθον.
ΛΎΠΗ παρα το λυειν το πιον,? η᾿` παρα το λυειν τους ω᾿῀πας, η᾿` τους ο᾿φθαλμους.
∆ιαιρειται δε λυπη ει᾿ς δʹ· ει᾿ς α᾿´χος, ει᾿ς ε᾿´χθος (α᾿´χθος), ει᾿ς φθονον, και ει᾿ς ε᾿´λεον.
Και α᾿´χος ε᾿στι λυπη βαρυνουσα και ενοχλουσα ε᾿πι` αφορητοις συμβασεσι, φθονος
δε λυπη ε᾿π' α᾿λλοτριοις α᾿γαθοις, και ε᾿´λεος λυπη ε᾿π' α᾿λλο-τριοις κακοις.
ἸΟΡ∆ΆΝΗΣ, το Ι και το ΟΡ μικρον, διατι; Παν ο᾿´νομαἙλληνικον τε και βαρβαρον
α᾿πο` της ΙΩ συλλαβης α᾿ρχο-μενον δια του Ι και Ω μεγαλου γραφεται, πλην
τουἸοβας,Ἰοβιανος,Ἰο´λαος,Ἰοκαστη,Ἰορδανης,Ἰο´ππη,Ἰουδας,Ἰοφων,Ἰο´νιος,Ἰορδα
νης.Ὁ κανων· τα ει᾿ς ΝΗΣ κυρια, μη παρ' ου᾿δετερου συντιθεμενα, ει᾿ς ΟΥ ε᾿´χει την
γενικην, Μη-ριονης Μηριονου,ἸορδανηςἸορδανου. ἙΡΜΩΝΙΕΊΜ· τα ει᾿ς ειμ ληγοντα
ο᾿νο´ματα, βαρβαρα τε και εθνικα οξυτονα, δια της ΕΙ διφθογγου γραφεται, οι῾῀ον
145Ἑρμωνιειμ,Ἑλιδκειμ, Σεναχηρειμ, πλην του Βενιαμιν.Ἱερουσαλημ δε και Σαλημ,
Η. ΚΑΤΑΡΆΚΤΗΣ ε᾿κ του ρω το φθειρω, ρασσω, ρακτης και καταρακτης.
ΜΕΤΕΩΡΙΣΜῸΣ, ε᾿κ του μετεωριζω, τουτο ε᾿κ του μετεωρος, το δε μετεωρος παρα το
αειρω το κουφιζω, και εξ αυ᾿του ο᾿´νομα α᾿´ειρος, και τροπηι του Α ει᾿ς Ο ο᾿´ειρος, και
εν υπερβι-βασμωι ε᾿´οιρος, και τροπηι της ΟΙ διφθογγου ει᾿ς Ω ε᾿´ωρος, και μετα της
μετα προθεσεως, μετεωρος. ΚΥ͂ΜΑ παρα το κυκω το παραγω (ταραττω·) ε᾿´στι δε το
κυ μακρον. {1ΨΑΛΜῸΣ ΜΓʹ.}1 ΒΡΑΧΊΩΝ το ΧΙ Ι; ∆ιατι; Τα δια του ΙΟΝ ου᾿δε´τερα
τροπηι του Ω ει᾿ς Ο ε᾿πι` γενικης βαρυτονα ο᾿´ντα, ει᾿´τε κοινα, ει᾿´τε ... α᾿ποστρεφεται
την ΕΙ διφθογγον. ΝΥΝῚ εκ του νυν κατ' ε᾿πε´κτασιν του Ι. Τι διαφερει το νυν του
νυνι; Το μεν γαρ νυνι καθολου ε᾿πι` του ρηματος τασσεται των γʹ χρονων, το δε νυν
ε᾿πι` μονου του ενεστωτος. ΧΛΕΥΑΣΜῸΣ, α᾿πο` του χλευαζω, τουτο παρα το χλευη,
τουτο παρα το κλεπτω, κλεη και χλεη. ΚΊΝΗΣΙΣ, παρα το κινω, τουτο παρα το ι᾿`ς
ι᾿νο`ς, ο῾` σημαινει την δυναμιν. {1[ΨΑΛΜῸΣ Μ∆ʹ.]}1 ΛΌΓΟΣ, παρα το λεγω, λογος·
σημαινει ζʹ· λογος λεγων, ο ενδιαθετος λογισμος, καθο λογικοι και διαλογικοι εσμεν·
λογος και η φροντις, ως ο῾´ταν λεγωμεν, ου᾿κ ε᾿´στι λογου α᾿´ξιος· λεγεται λογος και ο
απολογαριασμος, ως ο ηγεμων προς τους εαυτους· και η απολογια, ως το, ε᾿´δωκε
περι τουτου λογον· λογος λεγεται και ο καθολου, ο περιεχων ε᾿ν εαυτωι πασαν λεξιν·
λογος και ο ο῾´ρος, ως ο῾´ταν λεγωμεν, α᾿πο´δος τον του ζωου λογον· λογος και η
αυ᾿τοψει διανοια δηλουσα των λεξεων την παραθεσιν, τουτεστιν ο κατα την
συνταξιν λογος. 146 {1[ΨΑΛΜῸΣ Μϛʹ.]}1 ἈΝΈΒΗ, βημι, ο μελλων, βησω, ο δευτερος
αοριστος ε᾿´βην, το τριτον ε᾿´βη, και μετα της α᾿να` προθεσεως α᾿νε´βη. ΣΆΛΠΙΓΞ, παρα
το σαλπιζω. ἈΒΡΑᾺΜ, πατηρ πολλων ε᾿θνων. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΜΖʹ.]}1 ΜΈΓΑΣ παρα την
μη απαγορευσιν, και το γη, ο εν τηι γηι μη ω᾿`ν, α᾿λλ' ει᾿ς υ῾´ψος ε᾿παιρομενος.
Σημαινει δυο, το κυριον ο᾿´νομα, ο῾´περ ι᾿σοσυλλαβως κλινεται· ο Μεγας του Μεγα,
ε᾿ξ ου῾῀ και το πατρωνυμικον Μεγαδην, τον του Μεγα υιον, και το πλατυ και μεγα,
ως το μεγα περ εοντα και ι᾿´φθιμον. ΕΥ᾿ΡΙ´ΖΩΙ, η ευ᾿θεια ευ᾿´ριζος· γινεται παρα το
ευ᾿῀ μοριον και το ριζα, τουτο δε παρα το ε῾´ζω, καθεζομαι. ΠΛΕΥΡᾺ, παρα το πελειν
87
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

ευ᾿ρυ` και πλατυ. ΒΟΡΡΑ͂Σ παρα το ευ᾿βορωτατα και ισχυροτατα ποιειν ημων τα
σωματα. ΒΆΡΕΣΙΝ, η ευ᾿θεια η βαρις, και κλινεται βαρεως, η ευ᾿θεια των
πληθυντικων βαρεες βαρεις· ει᾿σι` δε πλοια, αυ᾿λαι, πυργοι· ε᾿τυμολογειται δε παρα
το μετα βιας α᾿ρηρεναι. ΘΑΡΣΕΙ͂Σ· ε᾿τυμολογειται παρα το Ταρσευς, καθολου (καθως)
παρα τωι Θεοδωριτωι α᾿νε´γνωμεν. Θαρσεις, η ευ᾿θεια των πληθυντικων ταρσεες
ταρσεις, και επει ψιλα ψιλων ηγειται, θαρσεις. ΠΥ͂ΡΓΟΣ παρα το υπερανω της (γης)
ι῾´στασθαι· σημαινει, ϛʹ· ο῾´τε μεν κυριως πυργωι ε᾿φεστωσα γοοωσα τε μυρομενη τε·
και το τειχος· οι῾´ ιδως sic) ου᾿῀ν θ'Ἑλενην ε᾿πι` πυργον ι᾿ου῀σαν· και την ταξιν· νυν
δε φιλως χο᾿ρο´ωτε, και ει᾿ δεκα πυργοιἈχαιων, και επιρρηματικον, οι δε τε
πυργηδον σφε' αυ᾿τους α᾿ρτυναντες, 147 και μερος τι του τειχους· Του γαρ δη προς
πυργον ι᾿´σαν κακοτητα φεροντες.Ὅτε δε κατα μεταφοραν και ασφαλειαν και
φυλακην· τοιος γαρ σφιν πυργος α᾿πω´λετο. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΜΗʹ.]}1 ΓΗΓΕΝῊΣ, παρα το
γη και γενος, ο απο της γης το γενος ε᾿´χων, η᾿` ο῾ εκ της γης γεννηθεις. ΣΟΦΊΑ παρα
το σοφος, τουτο παρα το σεβω. ΨΑΛΤΉΡΙΟΝ, παρα το τα ψαλτηρια τηρειν. ἘΠΤΈΡΝΑ,
παρα το πετω πετερνα, και εν συγκοπηι πτερνα· ε᾿τυμολογειται δε παρα το πατειν την
ε᾿´ραν. ΣΚΆΝ∆ΑΛΟΣ, παρα το σκαζω το χωλαινω. ΣΥΝΗ͂ΚΕΝ, ε᾿κ του συνιημι, ο
μελλων συνησω, ο πρωτος αοριστος συνηκα. ἘΒΛΉΘΗ, ε᾿κ του βαλλω γινεται βλω,
βλησω, ο παρακει-μενος βεβληκα, ο παθητικος βεβλημαι· ο πρωτος αοριστος
ε᾿βληθην. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΜΘʹ.]}1 ἈΝΑΤΟΛῊ εκ του ανατελλω, α᾿νατολη, ε᾿πι´ρρημα
δηλωτικον. ∆ΥΣΜΩ͂Ν, η ευ᾿θεια η δυσμη, γινεται δε παρα το δυνημι· τουτο παρα το
δυω το υπεισερχομαι, ο παρακειμενος δεδυκα, ο παθητικος δεδυσμαι, δυσμη, η
γενικη των πληθυντικων δυσμων. ΚΑΤΑΙΓῚΣ ε᾿κ της κατα προθεσεως και του αι᾿`ξ,
αι᾿γο`ς, τουτο παρα το αΐσσω το ορμω. ΣΦΌ∆ΡΑ, ε᾿πι´ρρημα ε᾿πιτασεως, γινεται δε εκ
του σπω το κατασπω. ΧΊΜΑΡΟΣ, σημαινει τον τραγον· γινεται δε παρα το κιω το
πορευομαι, ε᾿ξ ου῾῀ και γραφεται δια του Ι· σημαινει τρια· δια του Ι, κιω το
πορευομαι, ε᾿ξ ου῾῀ και το κιχω κιχανω κιχημι· δια της ΕΙ διφθογγου κειω το
κοιμωμαι, ε᾿ξ ου῾῀ και το κακκειοντες, και δια του Η το καιω. ΘΗΡΊΟΝ παρα το θερω
το θερμαινω, η᾿` παρα το φθειρω, φθειρ και θηρ. 148 ἈΓΡῸΣ, παρα το αρω το
αροτριω, α᾿ρο`ς και αγρος, η᾿` παρα το α᾿´ρην, ο῾` σημαινει τον σιδηρον, ο τωι σιδηρωι
τεμνο-μενος. ΦΆΓΟΜΑΙ, φηγω ε᾿στιν ο ενεστως· ο δευτερος αοριστος ε᾿´φαγον, ο
μελλων δευτερος φαγω, ο μελλων μεσος φαγομαι· α᾿λλα σεσημειωται το φαγομαι,
πιομαι, ε᾿´δομαι. ΤΡΆΓΟΣ παρα το τρωγω, πολυφαγον γαρ το ζωον, η᾿` παρα το τραχυ
δερμα ε᾿´χειν. ΠΊΟΜΑΙ, ω᾿´φειλεν ει᾿῀ναι πιουμαι, α᾿λλα σεσημειωται το φαγομαι,
πιομαι, ε᾿´δομαι. ΚΛΈΠΤΗΣ, παρα το χαλεπτω, το οργιζομαι, χαλεπτης και κλεπτης,
η᾿` παρα το καλυπτω. _0__Μ__Υ__Χ__Ὸ__Σ0_1__Ο__Ι1 σημαινει δυο· τον ε᾿νδοτατον
τονον, και γραφεται δια του Υ ψιλου, και γινεται παρα το νυξ νυκτι, και τροπηι του
αμεταβολου ει᾿ς αμεταβολον μυχος· ει᾿ δε σημαινει τον πορνον, γραφεται δια της ΟΙ
διφθογγου, και γινεται παρα το ει᾿´κω το πρεπω, και μετα της μη απαγορευσεως μη
ει᾿κο`ς, και συγκοπηι και τροπηι του Ε ει᾿ς Ο μοιχος, ο τα μη πρε-ποντα ποιων.
{1[ΨΑΛΜῸΣ Νʹ.]}1
ΠΛΕΙ͂ΟΝ ε᾿κ του πλεον, και κατα πλεονασμον του Ι, γρα-φεται δε διφθογγον,
ε᾿πειδη οι Βοιωτεις πληον δια του Η γραφουσι, και α᾿´λλως τα ει᾿ς ΩΝ συγκριτικα
δισυλλαβα διφθογγωι παραληγονται, οι῾῀ον, πλειων, μειων. ἘΚΊΣΣΗΣΕ, ε᾿κ του κισσω
δευτερας συζυγιας των περισπω-μενων, σημαινει το μετα ηδονης συλλαμβανειν·
γινεται δε παρα το κισσα, ε᾿πειδη το ο᾿´ρνεον τουτο λιχνον ε᾿στι προς τας συνουσιας
και κατωφερες προς τας ηδονας· ε᾿τυμολογειται δε παρα το κιειν και μετα
σφοδροτητος σευεσθαι προς το συνουσιαζειν· ε᾿κ του κιττα (τουτου κιτταν) λεγεται η
γυνη, ο῾´ταν ε᾿ν γαστρι ε᾿´χουσα ο᾿ρε´γηται α᾿το´πων και δεινων περι τον δευτερον και
88
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

τριτον μηνα. ὙΣΣΏΠΩΙ, ε᾿κ του υ῾´ω το βρεχω, ο μελλων υ῾´σω, και του ω᾿`ψ ω᾿πο`ς,
ο῾` σημαινει το προσωπον, το επι την ω᾿῀πα χεομενον.Ἔστι δε βοτανη καθαρτικον
σαμψυχωι ομοια. 149 ΣΙῺΝ, παρα το χεω χεων, συστελλει δε το Ω ε᾿πι` της γενικης.
ἈΚΟΥΤΙΩ͂· ε᾿´στι ρημα α᾿κουω, ο μελλων α᾿κουσω, ο παρα-κειμενος η᾿´κουσα, ο
παθητικος η᾿´κουσμαι, το τριτον η᾿´κουσται, και εξ αυ᾿του ακουστος και ακουτιζω
ρημα· ο μελλων α᾿κουτισω, οἈττικος μελλων, α᾿κουτιω· σημαινει δε το ποιω
ακουσαι. ἩΓΕΜῺΝ, ε᾿κ του ηγεμων–ονος, τουτο ε᾿κ του α᾿´γω. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΝΑʹ.]}1
ΞΥΡῸΝ παρα το ξυω γινεται ξυρον. ἘΚΤΊΛΛΑΙ, ε᾿κ του τιλλω, ε᾿πειδη κτιλος λεγεται
ο προηγουμενος του ποιμνιου κριος· και γινεται α᾿πο` μετα-φορας του κριου· και
σημαινει το ξαινω· η᾿` ε᾿κ του τεινω το τανυω· ο γαρ ξαινων τεινει. Ἐρω σημαινει δʹ·
το λεγω, α᾿´λλο δε τοι ε᾿ρε´ω, ε᾿ξ ου῾῀ και ο μεσος παρακειμενος ει᾿´ρηκα, και ειρμος·
σημαινει και το ερωτω, α᾿φ' ου῾῀ και το ηρωμην και ηρωτων, καιὍμηρος
παντωνἈργειων (ε᾿ρε´ων) γενεην τε τοκον τε. και το ζητω, ως το
τας
ε᾿ρε´ωνὈδυσσεα συνηντετο, και το επιθυμω, ε᾿ξ ου῾῀ και εραστης· και εορτη, η῾`ν
παντες ε᾿πιθυμουμεν. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΝΓʹ.]}1 ἙΚΟΥΣΊΩΣ ε᾿κ του εκουσιος, τουτο παρα
το εκων.Ὀξυνεται. Πασα μετοχη ενεστωτος χρονου βαρυνεσθαι θελει, πλην του
εκων ε᾿κ του ει᾿´κω, και του εων ε᾿κ του ει᾿´ω, και του κιων ε᾿κ του κιω. Ει᾿ς το Ε
δασειαν· το Ε προ του Κ δασυνεται, ει᾿ μη πω ε᾿κπιπτει της λεξεως· εκατον, ε῾´καστος,
εκων· το εκαλουν, ε᾿´κρινον, ε᾿κεινα ε᾿κπιπτον ε᾿´χει το Ε· το ε᾿´κπωμα παρα τηνἘΚ
γεγονεν. {1[ΨΑΛΜῸΣ Ν∆ʹ.]}1 ἘΝΕΚΌΤΟΥΝ ε᾿στι κειμαι, και σημαινει το διακειμαι
πως, το τριτον κειται, και εξ αυ᾿του κοτος η οργη, ε᾿κ δε τουτου κοτω, κοτεις, κοτει,
και εγκοτω, ο παρατατικος ε᾿νεκοτουν, το 150 τριτον των πληθυντικων ομοιως.
(Ἔστι) δε Α συζυγιας των περισπωμενων. ΠΕΡΙΣΤΕΡᾺ, παρα το περισσως ε᾿ρα῀ν, η᾿`
παρα το στερρως πετεσθαι. ΗΥ᾿ΛΙ´ΣΘΗΝ, ε᾿κ του αυ᾿λι´ζω, τουτο ε᾿κ του αυ᾿λη`, τουτο
παρα το αυ᾿´ω το λαμπω. ἸΣΌΨΥΧΟΣ, ε᾿κ του ι᾿´σος και ψυχη. Ἔ∆ΕΣΜΑ ε᾿κ του ε᾿´δω
ε᾿δε´σω, η᾿´δεκα, η᾿´δεσμαι, ε᾿´δεσμα. ἉΠΑΛΎΝΩ, ε᾿κ του απαλος· τουτο ε᾿κ του αφη,
α᾿φαλος και απαλος. ΒΟΛῚΣ, παρα το βαλλω βαλλις και βολις. ΦΡΈΑΡ, παρα το φλω
το αναδιδωμι, η᾿` παρα το φερω και κατα συγκοπην φρω και εξ αυ᾿του φρεαρ, ου῾῀
φερεται το υ῾´δωρ. ἩΜΙΣΕΎΩ, ε᾿κ του η῾´μισυς, τουτο ε᾿κ του α῾´μα και του ι᾿´σος.
{1[ΨΑΛΜῸΣ ΝΕʹ.]}1 ὈΛΊΣΘΗΜΑ ε᾿κ του ολισθω, τουτο παρα το ο᾿´λισθος, τουτο παρα
το ο῾´λως θεειν. {1[ΨΑΛΜῸΣ Νϛʹ.]}1 ΜΆΧΑΙΡΑ, παρα το αει μαχαιρειν (μαχηι
χαιρειν), η᾿` παρα το εν τηι μαχηι αι᾿´ρεσθαι η᾿` το κινεισθαι. ὌΡΘΡΟΣ παρα το ορω το
εγειρω, ε᾿ξ ου῾῀ και οἈττικος μελλων ο᾿´ρσω. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΝΖʹ.]}1 ἈΣΠῚΣ, παρα το
σπιζω το εκτεινω, α᾿σπιδος.Ὁ κανων· τα ει᾿ς ΙΣ ο᾿νο´ματα ε᾿´χοντα το Π, ει᾿´τε απλα
ει᾿´τε συνθετα, δια του ∆ΟΣ κλινεται· απλα μεν, κρηπις κρηπιδος, καλπις καλ-πιδος,
βοωπις βοωπιδος, ελικωπις ελικωπιδος.Ὀξυνεται. Τα ει᾿ς ΠΙΣ θηλυκα δισυλλαβα, ει᾿
μεν α᾿πο` συμφωνου α᾿´ρχοιτο, βαρυνεται, οι᾿῀ον τραμπις τραμπιδος, (ε᾿στι δε ει᾿῀δος
ο῾´πλου βαρβαρικου,) καλπις καλπιδος· ει᾿ δε απο συμφωνου, ο᾿ξυ´νεται, οι῾῀ον α᾿σπις,
ε᾿λπις, ε᾿μπις. 151 ΒΥΟΎΣΗΣ, η ευ᾿θεια η βυουσα· γινεται δε παρα το μυω, το καμνω,
το περισπωμενον μυω, και τροπηι του Μ ει᾿ς Β βυνω, και η μετοχη ο βυων, το
θηλυκον βυουσα. ΦΆΡΜΑΚΑ παρα το φερειν α᾿´κος, η᾿` το εναντιον, παρα το μη
φερειν α᾿´κος, η᾿` μη φερειν α᾿´χος. ΜΎΛΗ παρα το μειων, ο῾` σημαινει το ε᾿´λαττον, η᾿`
παρα το ειλω το συστρεφω, η᾿` παρα το μειουν μιαν (λιαν). ῬΆΜΝΟΣ, παρα το ραιον
μενειν· σημαινει δε την μεγαλην α᾿´κανθαν. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΝΘʹ.]}1 ΣΊΚΙΜΑ, ο᾿´νομα
τοπου· τα δυο Ι α᾿πο` παραδοσεως. Ἰ∆ΟΥΜΑΙ͂Α, ε᾿κ τουἸδουμαιος· το ΜΑΙ διφθογγον
δια τι; Τα δια του ΑΙΟΣ ο᾿νο´ματα ε᾿θνικα υπερ δυο συλλαβας προ-περισπαται και δια
της ΑΙ διφθογγου γραφεται, οι῾῀ονἸδουμαιος,Ἰουδαιος, Σαδδουκαιος· ε᾿κληθη δε
ου῾´τως ο απο-γονοςἨσαυ. ὙΠΌ∆ΗΜΑ, ε᾿κ της υπο προθεσεως και του δεω, το
δεσμευω, δησω, δημα, υποδημα. ἈΛΛΌΦΥΛΟΣ ε᾿κ του α᾿´λλος και του φυλη.
89
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

ΓΟΓΓΎΖΩ, το τηι φωνηι υποκλαιω· γινεται δε εκ του γρυζω, και κατα
αναδιπλασιασμον γογγρυζω, και αποβοληι του Ρ γογγυζω.
{1[ΨΑΛΜῸΣ Ξʹ.]}
1 ἈΚΗ∆ΊΑ, παρα το ακηδιω, τουτο παρα το αηδιω, το δε παρα το ηδυς· και
μετα του στερητικου Α α᾿ηδης, και πλεο-νασμωι του Κ α᾿κηδης, και εξ αυ᾿του ακηδιω.
ἜΤΟΣ παρα το ε᾿´ω το πληρω, ε᾿´ος και ε᾿´τος. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΞΑʹ.]}1 ὙΠΟΤΑΓΉΣΕΤΑΙ
ε᾿κ του υποτασσω, ο δευτερος αοριστος υπεταγον, ο παθητικος υπεταγην,
υποταγησομαι, το τριτον υποταγησεται. ΦΟΝΕΎΩ ε᾿κ του φονος, τουτο παρα το φενω
το φονευω. ΤΕΙ͂ΧΟΣ, παρα το τευχω, το κατασκευαζω, τευχος και τειχος· ει᾿ δε α᾿´λλο
(α᾿´λλως δια) διφθογγου γινεται δια του Ο, 152 και γινεται παρα το οι᾿´χω το
φθειρομαι, το φθειρομενον ταχιον. ΦΡΑΓΜῸΣ παρα το φρασσω φραξω, πεφρακα,
πεφραγμαι, φραγμος. ∆ΊΨΑ παρα το ι᾿´πτω το βλαπτω. ἍΠΑΞ ε᾿πι´ρρημα μεσοτητος.
∆ΎΟ ε᾿πι´ρρημα α᾿ριθμητικον. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΞΒʹ.]}1 ἈΒΆΤΩΙ ε᾿κ του βω, βαινω, γινεται
βατος, και μετα του στερητικου Α, α᾿´βατος. ΣΤΈΑΡ ε᾿κ του ι῾´στημι, στησω· το ΣΤΕ
ψιλον, διατι; Τα ει᾿ς ΑΡ ου᾿δε´τερα δισυλλαβα τωι Ε παραληγοντα ψιλουται, φρεαρ,
στεαρ, κεαρ. ἈΛΏΠΕΚΟΣ, παρα το αλω το πλανω και παιζω, η εν τηι πλανηι
παιζουσα.Ἀλωπεκος· ο κανων· τα ει᾿ς Ξ ληγοντα απλα υπερ μιαν συλλαβην, πλην
των ει᾿ς Ξ, α῾´παντα δια του Κ κλινονται. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΞΓʹ.]}1 ΣΚΕΠΆΖΩ, γινεται ε᾿κ
του σκεπη, τουτο γινεται ε᾿κ του σχεσις και του φως, η᾿` σκια φωτος. ΠΙΚΡῸΣ παρα το
πευκη, τουτο παρα το πευκος· και το Ε, ηνικα πλεονασηι συμφωνον, τρεπεται ει᾿ς Ι.
ἘΞΆΠΙΝΑ, ε᾿πι´ρρημα, γινεται δε παρα το αφανης α᾿´φινα και α᾿´πινα. ΤΟΞΕΎΩ, παρα
το τοξον, τουτο παρα το ταξω ταξον και τοξον, η᾿` παρα το ταζω το εξαπλω και του
οξεως. ἘΡΕΥΝΩ͂, δευτερας συζυγιας των περισπωμενων, γινεται δε παρα το ερευνα,
η᾿` α᾿πο` του ερεεινειν την α᾿νη´ν. {1[ΨΑΛΜῸΣ Ξ∆ʹ.]}1 ΜΑΚΡᾺΝ, ε᾿πι´ρρημα τοπικον,
γινεται δε εκ του μακρος, ου῾῀ το θηλυκον μακρα, και εξ αυ᾿του επιρρημα μακραν.
ΚΎΤΟΣ, παρα το κυκω το ταρασσω, η᾿` παρα το κυω το εξογκουμαι. 153 ΣΤΑΓῺΝ παρα
το σταζω, σταγονος.Ὁ κανων· τα ει᾿ς ΓΩΝ ο᾿ξυ´τονα συστελλει το Ω ε᾿πι` της γενικης,
πλην του αγων α᾿γω῀νος. Και α᾿´λλως· τα ει᾿ς ΩΝ θηλυκα τα μεν ο᾿ξυ´νεται, και δια
του Ο μικρου γραφεται. ἘΝΙΑΥΤῸΣ, παρα το εν εαυτωι ει᾿ληφεναι τους μηνας και
τους χρονους· οι δε παρα το ιαυω το ενδιατριβω [διατελλω], οιονει ο ενδιατριπτος
χρονος· καιὍμηρος, οιονει ο ενδιατριπτος χρονος· καιὍμηρος, ε᾿´νθα Κυκλωψ
ε᾿νι´αυε πελωριος. ΚΟΙΛᾺΣ, παρα το κοιλον, ο σημαινει το βαθυ· τουτο παρα το
κεισθαι ο῾´λως. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΞΕʹ.]}1 ∆ΕΥ͂ΤΕ, ε᾿πι´ρρημα παρακελευσματικον, γινεται
δε παρα το θεω το τρεχω, θευτε και δευτε. ΞΗΡᾺ εκ του ξηρος, τουτο παρα το
σκληρος, και αποβοληι του Σ και κρασει του Κ Σ ει᾿ς Ξ ξηρος, και το θηλυκον ξηρα.
ΣΆΛΟΣ, παρα το α῾`λς, αλος και σαλος. ἈΡΓΎΡΙΟΝ παρα το αργον, ο῾` σημαινει το
λευκον. ὉΛΟΚΑΎΤΩΜΑ παρα το ολοκαυτω, τουτο παρα το ο῾´λος και το καιω, η᾿`
παρα το ολω, το φθειρω, και το καιω. ΜΕΜΥΑΛΩΜΈΝΑ μετοχη· τουτο παρα το
μυαλω το σφα-λιζω γινεται· μυελος ο ησφαλισμενος τοπος υπο του οστεου.
{1[ΨΑΛΜῸΣ ΞΖʹ.}1] ΧΉΡΑ, παρα το γω το χωρω, η χωρητικη των κακων, η᾿` παρα το
χαρα κατα αντιφρασιν, η μη χαιρουσα, ω῾´σπερ παρα το ο῾´λος, ο῾` σημαινει το
ολοκληρον, ο᾿λι´γος, ο μικρος, ου῾´τω και παρα το γω το υποχωρω, χηρα. ΣΙΝᾺ παρα
το ι᾿`ς ι᾿νο`ς ο῾` σημαινει την γνωσιν, ι᾿να` και Σινα, ο῾´τι ε᾿κει ει᾿῀δε Μωυ¨ση῀ς τον
θεον.Ἔστι δε ο᾿´νομα ο᾿´ρους. ἈΦΟΡΙΩ͂ εκ του αφοριζω, τουτο ε᾿κ της α᾿πο` προθεσεως
και του ο᾿´ρος, ο῾` σημαινει τον ορισμον. ΣΚΥ͂ΛΟΝ, σημαινει το απο του πολεμου
συναγομενον ληι¨ον· γινεται δε παρα το συλω συλον και σκυλον. 154 ΧΛΩΡΌΤΗΣ
παρα το χλωρος, τουτο παρα το αλω (χαλω) και το ω῾´ρα, ο῾` σημαινει την μορφην,
γινεται· χλωρος, και εξ αυ᾿του χλωροτης, η᾿` παρα το χεω γινεται χολος και χολη, και
90
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

εν υπερβιβασμωι χλοη, ε᾿κ δε τουτου χλοηρος, και τροπηι του Η ει᾿ς Ω και κατα
συγκοπην χλωρος. ΣΤΈΛΛΩ σημαινει τεσσαρα· το επιστελλω, ε᾿ξ ου῾῀ και επι-στολη·
το πλεω, ε᾿ξ ου῾῀ και στολος· το κοσμω, ε᾿ξ ου῾῀ και στολη· το κρυπτω, ε᾿ξ ου῾῀ και
συστολη. ΣΕΛΜῺΝ, ο᾿´νομα βαρβαρικον· α᾿πο` του ε῾´λκω, του σημαι-νοντος το
ελκυω, γινεται ο παρακειμενος ει῾῀λκα, ο παθητικος ει῾῀λμαι, και εξ αυ᾿του ειλμος,
και αποβοληι του Ι ελμος, και ελμων, και πλεονασμωι του Σ Σελμων. ΤΕΤΥΡΩΜΈΝΟΝ,
παρα το τυρω, τυρωσω, τετυρωκα, τετυ-ρωμαι, τετυρωμενον· τουτο παρα το τυρος.
ΠΙ͂ΟΝ ο᾿´νομα ου᾿δε´τερον.Ἔστι ρημα πιω, και εξ αυ᾿του πινω, ο δευτερος αοριστος
ε᾿´πιον, και λοιπον ε᾿κ του πιω γινε-ται ο᾿´νομα ο πιων του πιονος, και το ου᾿δε´τερον
το πιον, ο γαρ λιπαρος πιοτητα ε᾿´χει, ε᾿ξ αυ᾿του γινεται πιοτης, και πιαινω και πιαζω.
ΘΡῚΞ, παρα το θριζω, θεριξ και θριξ, και κλινεται τριχος· ο κανων· παν ο᾿´νομα ε᾿´χων
ε᾿πι` της ευ᾿θειας το συμ-φωνον του μελλοντος θελει ε᾿´χειν και επι της γενικης· και
ω᾿´φειλεν ει᾿῀ναι θριχος· α᾿λλ' ε᾿πειδη το Ρ μετα των δασεων δασυ εστι, και μετα των
ψιλων ψιλον, δια την ε᾿παλληλιαν των τριων δασεων ε᾿τραπη το Θ ει᾿ς Τ, και
εγενετο τριχος. ἘΚ ΒΑΣΆΝ· ο᾿´νομα τοπου· ε᾿´στιν ου᾿῀ν βω, το βαινω, ε᾿ξ ου῾῀ και
Βασαν ο᾿´νομα βαρβαρον, ο῾´θεν τοπικον μετηλθεν. ἘΧΌΜΕΝΑ, ε᾿πι´ρρημα μεσοτητος
α᾿ντι του πλησιαζον. ΤΥΜΠΑΝΊΣΤΡΙΑ, παρα το τυπτω, τυψω, τετυμμαι, και τροπηι
τετυμπται, τετυμπανον και τυμπανον, ω῾´σπερ α᾿πο` του τηκω γινεται τηκανον και
τηγανον. ἩἩΓΕΜῺΝ παρα το α᾿´γω· το ΓΕ ψιλον διατι; Τα δια του ΕΜ ο᾿ξυ´τονα δια
του Ε ψιλου γραφεται, και συστελλουσι το Ω ε᾿πι` της γενικης, οι῾῀ον ηγεμων,
κηδεμων, α᾿κρεμων, Ζαβου-λων, ο πανυ βουλευτικωτατος, παρα το ζα και το βουλη.
155 ΤΑΥ͂ΡΟΣ παρα το γαιω το γαυριω, γαυρος και ταυρος. ∆ΆΜΑΛΙΣ παρα το
δαμαζεσθαι α῾´λις και ου῾´τως ημε-ρουσθαι. ΠΡΈΣΒΕΙΣ, η ευ᾿θεια πρεσβυς, και γινεται
παρα το προβε-βηκεναι τηι ηλικιαι. ΑἼΓΥΠΤΟΣ, παρα το αι᾿´θω το καιω, η
διακεκαυμενη τωι ηλιωι, η᾿` παρα το πιονας αι᾿῀γας ε᾿´χειν· σημαινει τρια, την χωραν,
ως το Αι᾿´γυπτον δε με θυμος α᾿νω´γει ναυτιλλεσθαι· τον ποταμον, ως το στησας δ'
ε᾿ν Αι᾿γυ´πτωι ποταμωι νεας α᾿μφιελισσας, και γινεται παρα το την αι᾿῀αν ποτιζειν· και
την αμαρτιαν, καθα "ε᾿φυ´γομεν Αι᾿´γυπτον." ΑΙ᾿ΘΙΟΠΊΑ, ε᾿κ του Αι᾿θι´οψ, τουτο παρα
το αι᾿´θω. ἸΛῪΣ παρα το ι῾´ζω το καθημαι, η᾿` παρα το ει῾´λω, το συστρεφω, γινεται
ι᾿λυ´ς. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΞΗʹ.]}1 ἘΒΡΑΓΧΊΑΣΕΝ, ε᾿κ του βρεχω γινεται βροχος, και βροχιον
το συνεχως βρεχομενον, ε᾿ξ ου῾῀ και βραχος το της θαλασσης, και πλεονασμωι του Γ
γινεται βραγχιαζω βραγχιασω ε᾿βρα-γχιασα. ἈΠΕΤΊΝΝΥΟΝ, ε᾿κ του τιω, το
αποδιδωμι, γινεται κατα πλεονασμον του Ν τινω, και κατα παραγωγην τιννυω
ε᾿τι´ν-νυον και απετιννυον. ΞΈΝΟΣ, παρα το ε᾿´ξω ει᾿῀ναι, η᾿` ε᾿´ξω ναιειν. ἘΜΠΑΓΩ͂
εκ του πηγω πηξω, ε᾿´παγον, ε᾿πα´γην, παγεις, πα-γεντος, και το υποτακτικον, εαν
παγω. ΒΥΘῸΣ, παρα το δυω, το υπεισερχομαι, δυθος και βυθος. ΠΙΈΤΩ, ρημα, πιω,
ο῾´περ ου᾿χ ευ῾´ρηται ε᾿ν χρησει.Ὁ δευτερος αοριστος ε᾿´πιον, και το προστακτικον,
πιε, πιετω. ΧΟΛῊ, παρα το χεω χελη και χολη, η᾿` παρα το χεεσθαι ο῾´λως. ὌΞΟΣ,
παρα το ε᾿´χω το κρατω· κρατει γαρ των αι᾿σθησεων 156 και οξυνει.Ἔστι δε ο᾿´νομα
τοπου και ποταμου, και γραφεται δια του Ω μεγαλου. ΤΡΆΠΕΖΑ, παρα το τεσσαρας
πεζας ε᾿´χειν. ΣΚΆΝ∆ΑΛΟΝ παρα το σκαζω το χωλαινω. ἜΠΑΥΛΙΣ ε᾿κ της ε᾿πι`
προθεσεως και του αυ᾿λι´ζω το ανα-παυομαι· τουτο ε᾿κ του αυ᾿λη´. ἘΡΗΜΩΜΈΝΗ,
παρα το ερημω, τουτο ε᾿κ του ε᾿´ρημος, τουτο παρα το ε᾿´ραν μονον ε᾿´χειν. ἜΣΤΩ, ε᾿κ
του ε᾿´ω, το υπαρχω, γινεται κατα παραγωγην ει᾿μι`, και το προστακτικον ε᾿´θι, το
τριτον ε᾿´τω, και πλεο-νασμωι του Σ ε᾿´στω, και ω᾿´φειλε τραπηναι το Ε ει᾿ς Ι· λεγει
γαρ ο κανων, ο῾´τι το Ε, ηνικα πλεονασηι συμφωνον, τρεπεται ει᾿ς Ι· α᾿λλ' ι῾´να μη
συνεμπεσηι το ι᾿´στω, το σημαινον το γινωσκετω. ἌΛΓΟΣ, παρα το αλεγω, το
φροντιζω, α᾿´λεγος και α᾿´λγος. ΤΡΑΥ͂ΜΑ, παρα το τρω, το τιτρωσκω, τρωμα και
τραυμα.Ἐτυμολογειται δε παρα το αι῾῀μα ρεειν. ἈΡΈΣΕΙ παρα το αρω, το αρεσκω, ο
91
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

μελλων α᾿ρε´σω, το τριτον α᾿ρε´σει. ὉΠΛᾺΣ γινεται παρα το ε῾´πω το ακολουθω.
{1[ΨΑΛΜῸΣ ΞΘʹ.]}1 ΧΡΟΝΊΖΩ ε᾿κ του χρονος, τουτο παρα το ρεω, ρονος και χρονος.
{1[ΨΑΛΜῸΣ Οʹ.]}
1 ἘΠΕΣΤΗΡΊΧΘΗΝ, ε᾿κ του στηριζω στηριξω, ε᾿στηριχα, ε᾿στηριγμαι,
ε᾿στηριχθην· τουτο δε εκ του ι῾´στημι, στησω. ΣΚΕΠΑΣΤῊΣ, ε᾿κ του σκεπω, τουτο παρα
το σχεθω το κωλυω. ΤΈΡΑΣ, παρα το ει᾿´ρω το λεγω· οι γαρ μαντεις ο῾´περ α᾿`ν
ε᾿´λεγον, δια τερατων και σημειων ε᾿´λεγον. ΜΑΚΡΎΝΗΙΣ, παρα το μηκος, τουτο παρα
το μακρυνω, τουτο παρα το μακρος, τουτο παρα το μηκος μηκερος, και κατα
συγκοπην μακρος. ΓΡΑΜΜΑΤΕΊΑΣ, παρα το γραμματευς, τουτο παρα το 157 γραπτω,
το κοιλαινω.Ἔχει δε την γραφην παρα το γραμματευω γραμματεια. {1[ΨΑΛΜῸΣ
ΟΑʹ.]}1 ΠΌΚΟΣ, παρα το πεκω το ξηραινω, καιὍμηρος [Il. .♣χ 175.] ι᾿δε` χαιτας
πεξαμενη. ΣΥΚΟΦΆΝΤΗΣ· τοιςἈθηναιοις φασι κεκλησθαι τουτο τους ψευδως τινος
κατηγορουντας· πρωτον μεν ε᾿κεισε ευρεθεντος του φυτου της συκης της ε᾿φημερου
τροφης, καλλιστων ο᾿´ντων των παρ'Ἀθηναιοις συκων, και δια τουτο ε᾿ξα´γειν τα
συκα· ε᾿´κλεπτον ου᾿῀ν τινες, και εξηγον ε᾿´ξω, τους δε μηνυοντας και φαινοντας
τους ε᾿ξα´γοντας α᾿πεδεχοντο τομην(μεν), ε᾿ξ ω῾῀ν δε ε᾿´πραττον, συκοφαντας
ω᾿νο´μαζον. ἈΝΤΑΝΗΙΡΈΘΗ, ε᾿κ του αι᾿´ρω, ο μελλων αι᾿ρη´σω, ο παρα-κειμενος
ᾔρηκα, ο παθητικος ᾔρημαι, ο πρωτος αοριστος ηιρε´θην, και ω᾿´φειλεν ει᾿῀ναι
η᾿ρη´θην, α᾿λλ' α᾿ει` ο παθητικος αο-ριστος πρωτος φυλαττειν θελει την
παραληγουσαν του πα-θητικου παρακειμενου, πλην των παρα το αιρω
περισπωμενων· διηιρημαι διηιρεθη, α᾿φηιρημαι α᾿φηιρεθην. ΛΕΊΧΩ, το ΛΕΙ διφθογγον,
α᾿ντιπαρακειται γαρ αυ᾿τωι το τραπεζολοιχος. ΝΗ͂ΣΟΣ παρα το νω το κολυμβω, ε᾿ξ
ου῾῀ και νησαριον. ἈΡΑΒΊΑ, ε᾿κ τουἌραψ,Ἀραβια, η᾿` ε᾿κ του αρα η βλαβη και του
α᾿´ψεα τα μελη, ο βεβλαμμενος τα μελη. ἈΡΘΉΣΕΤΑΙ, ε᾿κ του αι᾿´ρω α᾿ρω῀, ηιρκα,
η᾿῀ρμαι, ᾔρθην, α᾿ρθη-σεται. ΛΕΊΒΑΝΟΣ παρα το λειβω το σταζω, η᾿` α᾿πο` του λιβας
και του ανιω, το αναπεμπω λιβαδας. ἘΞΑΝΘΉΣΟΥΣΙΝ ε᾿κ του ανθω, τουτο παρα το
α᾿´νθος, τουτο παρα το α᾿´νω θεειν. ΦΥΛῊ παρα το φυλλον, τουτο παρα το φυω, το
ανα-βλαστανω. 158 {1ΨΑΛΜῸΣ ΟΒʹ.}1 ὩΣ ε᾿πι´ρρημα παραβολης, α᾿ντι του λιαν.
ΜΙΚΡῸΣ παρα το μειον το ε᾿´λαττον, τουτο γαρ κατα διαλυσιν του ΕΙ και εκτασει του
Ε ει᾿ς Η, μηι¨ον, και εξ αυ᾿του μηικρος και μικρος κατα συγκοπην. ἘΖΉΛΩΣΑ, ε᾿κ του
ζηλω, τουτο ε᾿κ του ζηλος, το δε παρα το ζεειν ο῾´λως, παρα το ο῾´λον κατα την
α᾿ντιφρασιν, το μη ο᾿`ν σωον. ὈΛΊΓΟΝ.Ὀλιγον και μικρον διαφερει· το μεν ο᾿λι´γον
ε᾿π' α᾿ριθμου, το δε μικρον ε᾿πι` μεγεθους. ἈΝΆΝΕΥΣΙΣ, ε᾿κ του ανανευω, τουτο παρα
το α᾿´νω νευειν. ΜΆΣΤΙΞ παρα το μαστιζω, τουτο παρα το ιμας, ο῾` ση-μαινει τον
λωρον. ἘΝΤΑΥ͂ΘΑ ε᾿πι´ρρημα τοπικον και δεικτικον. ΣΥΝΘΈΤΗΚΑ παρακειμενον ε᾿κ
της συν προθεσεως και του τιθημι θησω, γινεται ρημα συνθετω, και μετα του
στερητικου Α α᾿συνθετω. ἜΣΧΑΤΟΣ, παρα το σχεσιν και κωλυσιν ει᾿῀ναι· ο
τελευταιος δε και υ῾´στατος λεγεται ο῾´τι παντων ε᾿στι στασις. ΠΌΡΝΟΣ, παρα το
πορρω νοος ει᾿῀ναι, η᾿` παρα το πεπωρω-μενον ε᾿´χειν τον νουν, ο῾´ ε᾿στιν
ε᾿σκοτισμενον, η᾿` α᾿πο` του πορρω νευειν η᾿` νεει η᾿´τοι πορευεται. Το δε πορνη παρα
το περαν, ο῾´ ε᾿στι πωλειν. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΟΓʹ.]}1 ἈΠΏΣΩ, μεσου α᾿οριστου δευτερον
προσωπον, γινεται γαρ ε᾿κ του ω᾿´θω ω᾿´σω, ο αοριστος ω᾿῀σα, ο μεσος μελλων,
ω᾿σα´μην, ω᾿´σω, και απωσω. ΝΟΜῊ, νεμω το βοσκω, γινεται νομος ο᾿ξυ´τονον, και
εξ αυ᾿του νομη. ἘΛΥΤΡΏΣΑΤΟ, ε᾿κ του λυτρω, τουτο παρα το λυτρον, τουτο παρα το
λυτηριον ει᾿῀ναι τινος πραγματος. ἘΝΕΚΑΥΧΉΣΑΤΟ, ε᾿κ του καυχω καυχησω, τουτο
παρα το καυχος, τουτο παρα το αυ᾿χη`ν αυ᾿χε´νος, τουτο παρα το αυ᾿´ω, 159 το
ξηραινω, αυην και αυ᾿χη`ν, τουτο παρα το υ῾´ω, το βρεχω, και κατα κρασιν αυ᾿´ω.
ἙΟΡΤῊ παρα το εον, ο῾` σημαινει το αγαθον, και το ορουω, το ορμω· καιὍμηρος θεοι
92
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

δοτηρες εαων. ΣΗΜΕΙ͂ΟΝ και τεκμηριον διαφερει, ο῾´τι τα παρερχομενα σημειοις
πιστευεται, τα δε μελλοντα τεκμηριοις. ∆ΡΥΜῸΣ, ε᾿κ του δρυς δρυος· τουτο παρα το
δερω, το εκδερω· οι γαρ παλαιοι παν δενδρον δρυν ε᾿κα´λουν. ἈΞΊΝΗ, παρα το α᾿´γω,
το συντριβω, α᾿´ξω α᾿ξι´νη. ΠΕΛΈΚΕΙ, δοτικηι, η ευ᾿θεια πελεκυς, γινεται δε παρα το ...
(παρα το) λαας, ο῾` σημαινει τον λιθον, και το ξυω, γινεται ΛΑΞΕΥΤΉΡΙΟΝ το τους
λιθους ξυον. {1[ΨΑΛΜῸΣ Ο∆ʹ.]}1 ἙΒ∆ΟΜΗΚΟΣΤῸΣ, ποιου ει᾿´δους των
υποπεπτωκοτων τωι ονοματι; Τακτικον· τακτικον δε εστι το ταξιν δηλουν, οι῾῀ον
πρωτον, δευτερον, τριτον. Τι διαφερει τακτικον α᾿ριθμη-τικου; ∆ιαφερει· και
τακτικον μεν ε᾿στι το ταξιν δηλουν, οι῾῀ον πρωτον, δευτερον, τριτον· α᾿ριθμητικον
δε το αριθμον σημαινον, οι῾῀ον ει῾῀ς, δυο, τρεις.Ἑβδομηκοστος δε γινεται, ω῾´σπερ
πεντηκοντα πεντηκοστος, εξηκοντα εξηκοστος, ου῾´τως εβδομηκοντα εβδομηκοστος,
τουτο παρα το ε῾´βδομος, το δε παρα το επτα αριθμου, ε῾´πτομος και ε῾´βδομος, παρα
το ει᾿ς επτα τεμνεσθαι.Ἑβδομηκοντα, το ΜΗ Η, διατι; Τα δια του ΗΚΟΝΤΑ
α᾿ριθμητικα θελει προ του Κ ε᾿´χειν φωνηεν, το Η.Ἀπο γουν του εξακις γινεται
εξακοντα, και τροπηι του Α ει᾿ς Η εξηκοντα, ου῾´τω και εβδομηκοντα. ΣΤΎΛΟΣ, παρα
το ι῾´στημι, στησω, γινεται στηλος, και τροπηι του Η ει᾿ς Υ, στυλος. Το ΣΤΥ ψιλον, δια
τι; Τα δια του ΥΛΟΣ ο᾿νο´ματα δια του Υ ψιλου γραφεται, οι῾῀ον στυλος, μυλος,
σκυλλος, καιὍμηρος, [Od .♣µ .231.] Σκυλλην πετραιου (πετραιην.) ΤΑΠΕΙΝΟΙ͂, α᾿πο`
του ταπεινω, ταπεινος, συζυγιας (γʹ) των περισπωμενων· το δε ταπεινος παρα το
δαπεδον, ο῾` σημαινει 160 την γην, δαπεδινος, και εκβοληι του ∆, και κατα κρασιν δαπεινος, και τροπηι του ∆ ει᾿ς Τ, ταπεινος. ἌΚΡΑΤΟΣ, παρα το κερω κερσω, κεκρακα,
κεκραμμαι, κεκρασαι, κεκραται, κρατος και α᾿´κρατος. ΤΡΥΓΊΑΣ παρα το τρυξ, τρυγος,
το δε τρυξ παρα το τρω, το βλαπτω, ε᾿ξ ου῾῀ και το τρωω. Το τρω ποσα σημαινει; εʹ·
τρω το φοβουμαι, ε᾿ξ ου῾῀ και τριτογενεια· τρω το βλαπτω και καταπονω, ως
το [Od .♣φ .293 ].οι᾿῀νο´ς σε τρωει μελιηδης· τρω το εργαζομαι, ε᾿ξ ου῾῀ και το
τρωγω· τρω το τιτρωσκω και βλαπτω, ο μελλων τρωσω, ε᾿ξ ου῾῀ και το εκτρωσαι, το
βλαψαι. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΟΕʹ.]}1 ΓΝΩΣΤῸΣ, παρα το γνωμι, ο μελλων γνωσω, ο
παρακειμενος ε᾿´γνωκα, ο παθητικος ε᾿´γνωσμαι, το τριτον ε᾿´γνωσται, γνω-στος. Το
ΓΝΩ μεγα, διατι; Των ει᾿ς ΜΙ η πρωτη μεν και δευτερα συζυγια τωι Η παραληγεται, η
δε γʹ τωι Ω, η δε δʹ διχρονωι ε᾿κτεταμενωι. ἸΟΥ∆ΑΊΑ, ε᾿κ τουἸουδας. Το Ι Ι· πασα
λεξιςἙλληνικη τε και βαρβαρος α᾿πο` της ΙΩ και ΙΟΥ και ΙΑ συλλαβης α᾿ρχο-μενη δια
του Ι γραφεται, α᾿πο` μεν του ΙΩ,Ἰω´σηπος,Ἰωακειμ, α᾿πο` της
ΙΟΥ,Ἰουδας,Ἰουστινος,Ἰουστος· α᾿πο` της ΙΑ, ιαλεμος,Ἰακωβ,Ἰαρετης, και ει᾿´ τι
ο῾´μοιον. ΤΌΠΟΣ παρα το τυπος, ε῾´καστος γαρ τοπος ι᾿δι´ωι τυπωι κεχρηται, η᾿` παρα το
πατω, πατος, και καθ' υπερβιβασμον ταπος, και διαλεκτωι Αι᾿ολιδι τοπος· η᾿` παρα το
ταφος, ταπος και τοπος, πας γαρ τοπος ει᾿ς ταφην ε᾿πιτηδειος· σημαινει δε τον
γραφομενον τοπον και το επιχειρημα. ἘΝΎΣΤΑΞΑΝ, ρημα, αοριστος πρωτος τριτου
προσωπου των πληθυντικων. Το δε νυσταζω γινεται ε᾿κ του νευσταζω, το δε παρα το
νευω. Τι διαφερει το κινειν και νευσταζειν; Τηι μεν φωνηι διαφερει, τωι δε
σημαινομενωι ου᾿δαμως.Ἶσον γαρ το κινειν τωι νευσταζειν, καιὍμηρος, νευσταζων
κορυθι βριαρηι, και το "νευσταζων καρανἸουδας." 161 ἨΚΟΎΤΙΣΑΣ, το θεμα
α᾿κουτιζω, σημαινει δε κυριως το ακουειν ποιω α᾿´λλον τινα· γινεται δε παρα το
ακουστος, τουτο ε᾿κ του ακουω, τουτο ε᾿κ του κω το κοιμωμαι.Ἀκουω, α᾿κουσω,
η᾿´κουκα, η᾿´κουσμαι, η᾿´κουσται, ε᾿ξ αυ᾿του ακουστος· ε᾿κ δε τουτου ρημα α᾿κουστιζω
α᾿κουστισω α᾿κουστιω, και απο-βοληι, α᾿κουτιζω, α᾿κουτιω. ΠΡΑΕΙ͂Σ αι᾿τιατικης των
πληθυντικων, η ευ᾿θεια ο πραΰς· γινεται δε παρα το ραιον, ο῾` σημαινει το ευ᾿´κολον,
ραυς και πραΰς. ἘΝΘΎΜΙΟΝ, ο᾿´νομα ου᾿δε´τερον, γινεται δε παρα το θυμος, ο῾`
σημαινει τον ε᾿πιλογισμον· το αρσενικον ε᾿νθυμιος και ενθυμιον. {1[ΨΑΛΜῸΣ
93
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

Οϛʹ.]}1 ἈΠΗΝΉΝΑΝΤΟ, αοριστος πρωτος παθητικος (μεσος) το θεμα α᾿παναινω,
γινεται ε᾿κ της α᾿πο` προθεσεως και του αναινω, ο μελλων α᾿νανω, ο πρωτος
αοριστος η᾿´νηινα, ο μεσος η᾿νηιναμην, και μετα της α᾿πο` προθεσεως α᾿πηνηιναμην.
Ἠ∆ΟΛΈΣΧΗΣΑ, πρωτος αοριστος· το θεμα, α᾿δολεσχω· γι-νεται δε εκ του α᾿´δην, το
δαψιλως και πολυ, και του λεσχη, ο῾` σημαινει την πολυλογιαν. Το δε αδολεσχω
σημαινει δʹ· το φιλοσοφω, ως το "α᾿δολεσχησω ε᾿ν τοις δικαιωμασι σου·" το
φλυαρειν, ως το "τι αδολεσχεις, α᾿´νθρωπε;" Το πολυ-λογειν, ως το "η᾿δολεσχησα,
και ωλιγοψυχησε το πνευμα μου·" και το παιζω, ως το "ε᾿ξη῀λθενἸακωβ
α᾿δολεσχησαι ει᾿ς το πεδιον." ΦΥΛΑΚῊ παρα το φυλασσω, τουτο παρα το φυλη· κατα
φυλας γαρ ε᾿φυ´λασσον α᾿μειβομενοι. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΟΖʹ.]}1 ΠΡΟΣΈΧΕΤΕ, το θεμα
προσεχω· συντασσεται νυν μετα αι᾿τιατικης, ε᾿´στι δε ο῾´τε και μετα δοτικης.
ΠΡΌΒΛΗΜΑ, παρα το βλημι, η᾿` παρα το βλω, βλησω, βεβληκα, βεβλημαι, βλημα και
προβλημα. Τι διαφερει προβλημα προτασεως; ∆ιαφερει· προβλημα μεν λεγεται η
εκατερωθεν α᾿μφισβητουμενη ζητησις. Τι διαφερει παρα 162 βολη παραδειγματος;Ἡ
μεν παραβολη απο αψυχων η᾿` ζωων α᾿λο´γων λεγεται, το δε παραδειγμα α᾿πο`
εμψυχων η᾿` γεγονοτων πραγματων. ΣΚΟΛΙᾺ, παρα το σκολιος, τουτο παρα το
σκ[ευ]αζω το χωλαινω, ο μη ευ᾿θειαν οδον πορευομενος· η᾿` παρα το σκαιος· η᾿` παρα
το σκολοψ, ο῾` σημαινει το αποξυσμενον ξυλον. ΤΆΝΕΩΣ, ο᾿´νομα τοπου· το δε ποθεν
γινεται; Ου᾿κ ε᾿´χει, ε᾿πειδη ε᾿´θ(ν)ος ε᾿στι. ΣΙΤΙΣΜῸΣ, παρα το σιτιζω. ἈΠΟΚΤΕΝΩ,
δυο Ν και το εψιλ μεγα ε᾿στι, κτεινω κτενω, α᾿λλα και κτεννω κτεννω. ΠΟΤΑΜῸΣ,
παρα το ποτιμον υ῾´δωρ ε᾿´χειν, η᾿` παρα το ποταζω ποτασω ποταμος·
ου῾´τωςἩρωδιανος. ὈΜΒΡΉΜΑΤΑ, ε᾿κ του ομβρω, ο᾿μβρησω, το δε ομβρω παρα το
ο᾿´μβρος, η᾿` παρα το βαρος, καθ' υπερβιβασμον α῾´βρος, τροπηι του Α ει᾿ς Ο, και
πλεονασμωι του Μ, ο᾿´μβρος, ο φερο-μενος βαρεως. ἘΡΥΣΊΒΗ, σημαινει την
γινομενην παχνην ε᾿ν τηι δυσαεριαι, και φθειρουσαν τους καρπους· οι δε φασι ζωον τι
ει᾿῀ναι μικρον· και γινεται παρα το ερυω, ο῾` σημαινει το κωλυω, και το βω το τρεφω,
η τους καρπους κωλυουσα τρεφεσθαι. Το ΣΙ Ι, διατι; Τα απο μελλοντων συντιθεμενα
ο᾿νο´ματα τωι Ι παραληγονται, τερψω τερψιμβροτος, στησω στησιχορος, ε᾿ρυ´σω
ε᾿ρυσιβη. ἈΚΡῚΣ, παρα το καρα, υπερβιβασμωι του Α, α᾿´κρα και ακρις, μειζων γαρ
τουτου του λοιπου μερους. ΒΟΥΝῸΣ παρα το βαινειν α᾿´νωθεν, βαινος, και τροπηι του
διφθογγου ει᾿ς διφθογγον βουνος, ως, ο᾿´νοιρος ο᾿´νειρος. ΓΛΥΠΤῸΝ, παρα το γλυφω,
τουτο παρα το γλαπτω το κοιλαινω. ΣΗΛῺΜ, το ΣΗ Ι, διατι; Κατα παραδοσιν.
ΑΙ᾿ΧΜΑΛΩΣΊΑ, παρα το αι᾿χμαλωτος αι᾿χμαλωτια και αι᾿χμαλωσια. Το δε
αι᾿χμαλωτος α᾿πο` του αι᾿χμη και του α῾´λωμι, αλωσω, αι᾿χμαλωτιζω. ΚΑῚ
ΚΡΑΙΠΑΛΗΚῺΣ δυο μερη λογου, και συνδεσμος, κραι 163 παληκως, μετοχη, το δε
κραιπαλω συζυγιας δευτερας των περισπωμενων· γινεται δε εκ του κραιπαλη, η
μεθη· τουτο δε παρα το καρα και το παλλω, το κινω, ε᾿ν υπερβιβασμωι και συγκοπηι.
Τι διαφερει κραιπαλη μεθης; ∆ιαφερει· μεθη λεγεται η εφημερινη οι᾿´νησις, κραιπαλη
δε η χθεσινη μεθη. ἘΦΡΑῚΜ, το Ε το αʹ ψιλουται· το δευτερον διφθογγον ε᾿κ
παραδοσεως. ΛΟΧΕΥΟΜΈΝΩΝ ε᾿κ του λοχευω, το γεννω· τουτο παρα το λεχος, ο῾`
σημαινει την κοιτην. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΟΗʹ.]}1 ἬΛΘΟΣΑΝ, παρα το ελευθω, ο μελλων
ε᾿λευσω, ο αοριστος πρωτος η᾿´λευσα, ο δευτερος η᾿´λυθον, και εν συγκοπηι η᾿῀λθον·
το τριτον των πληθυντικων ομοιως η᾿῀λθον, και οι Βοιωτοι επι των ε᾿χο´ντων την
μετοχην ει᾿ς Σ ο᾿ξυ´τονον ποιουσι περιτ-τοσυλλαβον το γʹ των πληθυντικων ομοιως,
η᾿´λθομεν, η᾿῀λθον, η᾿´λθοσαν· ε᾿πι` δε των μη εχοντων την μετοχην ει᾿ς οξυτονον
ποιουσιν ε᾿´νδειαν, οι῾῀ον ε᾿κοσμηθημεν, ε᾿κο´σμηθεν, αυ᾿τα`ρ ε᾿πει κοσμηθεν.
ὈΠΩΡΟΦΥΛΆΚΙΟΝ, ε᾿κ του οπωρα και του φυλακη· το δε φυλακη παρα το φυλασσω,
τουτο παρα το πυλη, το δε παρα το πτυσσω το ασφαλιζω. Το ΚΙ Ι. Τα παρα το φυλακη
συντιθεμενα δια του Ι γραφεται, οι῾῀ον ο᾿πωροφυλα-κιον, χαρτοφυλακιον. ΖΗ͂ΛΟΣ,
94
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

παρα το ζεειν ο῾´λως. ΚΌΛΠΟΣ, παρα το κοιλον, ο῾` σημαινει το βαθυ, και το ε῾´πω το
ακολουθω, α᾿φαιρεσει του Ι· ε῾´πεται γαρ τωι κοιλωι και περιφερει. {1[ΨΑΛΜῸΣ
ΟΘʹ.]}1 ΧΕΡΟΥΒῚΜ, παρα το χειρ, χειρος. Το ΒΙΜ Ι, διατι; Τα ει᾿ς ΕΙΜἙβραι¨κα` δια
της ΕΙ διφθογγου γραφεται,Ἰωακειμ, Συναχερειμ, πλην του Χερουβιμ και Σεραφιμ.
ΜΈΤΡΟΝ παρα το μειρω, το μεριζω. ΚΛΗ͂ΜΑ παρα το κλω το κατασπω και συντριβω,
ευ᾿´θραυ-στον γαρ το κλημα. 164 ἘΛΥΜΉΝΑΤΟ, ε᾿κ του λυμαινω, τουτο ε᾿κ του λυμη·
δια-φερει λυμη (add. λημη) και λοιμικη, ο῾´τι μεν λυμη φθορα τις ε᾿στι ψυχην
διαβαινουσα· σημαινει δε και την α᾿καθαρ-σιαν, και γινεται παρα το λυω, λυσω,
λελυκα, λελυμαι, λυμη, ε᾿ξ ου῾῀ και λυματα· καιὍμηρος, ει᾿ς α῾´λα τ' ε᾿´βαλον
λυματα.Ἡ δε λυμη (λημη) λευκον ε᾿στι και υγρον κατα των ο᾿φθαλμων
συνισταμενον· γινεται δε παρα το λαω το βλεπω, και την μη απαγορευσιν, και γαρ
κωλυει το μη λαειν η᾿` βλεπειν ποιειν· η᾿` παρα το ληθω το λανθανω, λησω, λεληθα,
λελημαι, λημη, τους γαρ λημωντας μη βλεποντες (και μη βλεποντας)
παρερχομεθα.Ἡ δε λοιμικη νοσος τις ε᾿στι φθαρτικη σωματος παρα το λοιμος
γινομενη. ∆ΡΥΜΟΣ, παρα το δρυς δρυος, η᾿` παρα το δρυον, ο῾` σημαινει τον
̀
συμφυτον τοπον και θαμνωδες χωριον, καιὍμηρος. [̔ΗσιοδοςἜργ. 528.] α᾿να` δρια
βησσηεντα, καταχρηστικως δε σημαινει δαιμονια.
{1[ΨΑΛΜῸΣ Πʹ.]}
1 ΤΕΡΠΝῸΝ, παρα το τερπω· ε᾿τυμολογειται δε παρα το τερπειν τον νουν.
ΣΆΛΠΙΓΞ, παρα το σαλπιζω, τουτο παρα το σελας και το οπιζω· οι γαρ α᾿ρχαιοι μηπω
σαλπιγγι χρωμενοι, πολε-μιων περιτοιχισαντων α᾿´φνω την πολιν αυ᾿τω῀ν δια
φλογος και καπνου τους ε᾿πικουρους ε᾿κα´λουν. ἈΠῸἌΡΣΕΩΝ, α᾿πο` βασταγματων·
α᾿´ρσις δε, παρα το αι᾿´ρω το βασταζω, το ει᾿ς υ῾´ψος βασταζομενον· ο μελλων, α᾿´ρσω,
ο παρακειμενος ηιρκα, ο παθητικος ηιρμαι, ηιρσαι, α᾿´ρσις. ΚΌΦΙΝΟΣ παρα το κοπον
ε᾿φειναι τοις βασταζουσιν, η᾿` παρα το κυφον sic) ο σημαινει το βαθυ. ἘΨΏΜΙΣΕΝ,
ε᾿κ του ψωμιζω, τουτο παρα το ψωμος, τουτο παρα το ψω το κοπτω, ο ει᾿ς μικρα
κεκομμενος. ἜΣΤΗ, παρα το ι῾´στημι, στησω, ο αοριστος πρωτος ε᾿´στησα, ο δευτερος
ε᾿´στην, ε᾿´στης, ε᾿´στη. 165 ΣΥΝΗ͂ΚΑΝ, ε᾿κ του συνιημι, ο μελλων συνησω, ο παρακειμενος συνηκα. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΠΑʹ.]}1 ἬΧΗΣΑΝ, ε᾿κ του ηχω ηχησω η᾿´χησαν, τουτο
παρα το η᾿῀χος, τουτο παρα το σχω. ΚΑΤΕΠΑΝΟΥΡΓΕΎΣΑΝΤΟ, ε᾿κ του πανουργευω,
τουτο παρα το πανουργος, τουτο παρα το ει᾿ς παν ε᾿νεργησαι και πραξαι. σημαινει δε
τον φρονιμον και νοημονα ε᾿πι` καλοις, σημαινει και τον κακοποιειν δυναμενον δια
της εαυτου σοφιστικης κακιας. ΓΝΏΜΗ, ο᾿´νομα θηλυκον, παρα το γνωμι, ρημα,
τουτο παρα το γνω γνωσω. ∆ιαφερει γνωμη διανοιας· διανοια μεν ε᾿στι
διχοστατουσα καθ' εαυτην, και μη το βεβαιον ε᾿´χουσα κατα το βουλεσθαι· γνωμη δε
εστιν η το βεβαιον και ασφαλες ε᾿´χουσα. ἸΣΜΑΗΛΊΤΗΣ το ΙΣ Ι, διατι;Ἡ Ι συλλαβη· το
ΛΙ Ι, διατι; Τα δια του ΙΤΗΣ παρωνυμα δια του Ι γραφεται. ΜΩᾺΒ Ω μεγα ε᾿κ
παραδοσεως. ΒΕΝΙΑΜῚΝ, ε᾿´στι δε απο του μειον το μικρον (ε᾿´στι μειον το μικρον·
α᾿πο` δε τουτου) και του μονος γινεται μενιαμιν, και Βενιαμιν· ο μονος των α᾿´λλων
α᾿δελφων μικροτερος. ἈΓΑΡΗΝΟῚ, οἈγαρηνος, το ΡΗ Η, διατι; Τα ει᾿ς ΝΟΣ ε᾿θνικα
οξυτονα
τωι
Η
παραληγεται,Ἀγαρηνος,
∆αμασκηνος,
πλην
τουἘδεσινος,Ἀμασινος,Ἀδραμητινος, και Μελι-τινος. ἸΑΒΕῚΜ, τουτο κατα γραφην
ο῾´μοιον τουἸωακειμ ο᾿´νομα. ῬΕΙΣῺΝ, τοπος παρα το κοπον ημων ε᾿κεισε ρειν. ῬῊΒ
και ΖῊΒ, α᾿μφοτερα ο᾿νο´ματα κυρια, δια του Η γραφεται. ΖΕΒΕῈ, τα τρια ψιλα κατα
παραδοσιν. ΚΑΛΆΜΗ, παρα το καλως α᾿μα῀σθαι. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΠΓʹ.]}1 ΝΟΣΣΙᾺ, παρα
το νεοσσος· τουτο παρα το Ν στερητικον και το σευω, το ορμω, τα πρινη
πτεροφυησαι πετεσθαι μη 166 δυναμενα. ∆ιαφερει νοσσια και νοσσια· νοσσια μεν
ει᾿σι τα στρουθα· η ευ᾿θεια το νοσσιον, του νοσσιου, τα νοσσια· νοσσια δε η φωλεα. Το
95
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

ΣΙ Ι, διατι; Τα δια του ΙΟΝ δακτυ-λικα παροξυτονα τωι Ι παραληγονται, καρφιον,
σαρκιον, τειχιον. ΚΟΙΛᾺΣ παρα το κοιλον, ο῾` σημαινει το βαθυ. {1[ΨΑΛΜῸΣ Π∆ʹ.]}1
ἈΦΗ͂ΚΑΣ, παρα το αφιημι, α᾿φη´σω, α᾿φη῀κα. ἝΛΟΣ, παρα το ε῾´λω το λαμβανω.
{1[ΨΑΛΜῸΣ ΠΕʹ.]}1 ΠΤΩΧῸΣ παρα το πτωσειν περι την ο᾿χη`ν η᾿` τροφην· η᾿` παρα το
πτησω, πτηξω, ε᾿´πτηξα, πτηχος, και τροπηι του μακρου ει᾿ς μακρον, πτωχος.
ΣΗΜΕΙ͂ΟΝ παρα το σημα. ∆ιαφερει συμβολον και ση-μειον και τερας· και συμβολον
ε᾿στι το παρα στρατιωταις η᾿` και τισιν α᾿´λλοις μελετηθεν α᾿λληλοις παρα σφων
δειχθη-σεσθαι προς ε᾿νε´δραν α᾿πιουσι· σημειον δε το συνηθως γινο-μενον· τερας δε
το μη προτερον γεγονος. {1[ΨΑΛΜῸΣ Πϛʹ.]}1 ΑἸΘΊΟΨ, παρα το αι᾿´θω το καιω·
λεγεται γαρ τον η῾´λιον σφοδροτερον ε᾿κεισε καιειν. ΓΡΑΦῊ παρα το γραφω.
{1[ΨΑΛΜῸΣ ΠΖʹ.]}1 ΝΕΚΡῸΣ παρα το ΝΕ στερητικον και το ΚΗΡ η ψυχη, ο της ψυχης
ε᾿στερημενος. ἘΛΕΎΘΕΡΟΣ, παρα το ελευθειν ο῾´που α᾿`ν θεληι τις, η᾿` ο῾´που α᾿`ν ε᾿ραι.
ΤΡΑΥΜΑΤΊΑΣ, παρα το τρω τρωσω, η᾿` παρα το θραυω, θραυσω, θραυματιας και
τραυματιας· την γαρ ε᾿ν πολεμωι πτωσιν, θραυσιν και ασφαλειαν λεγουσι. Το Ι Ι,
διατι; Τα ει᾿ς ΑΣ ι᾿σοσυλλαβα κλινομενα ενι συμφωνωι παραληγει. 167 {1[ΨΑΛΜῸΣ
ΠΗʹ.]}1 ΠΡΑ΅ΥΝΩ παρα το πραΰς· τουτο παρα το ραιον, ο῾` σημαινει το αγαθον και
ευ᾿´κολον. ΒΟΡΡΑ͂Σ παρα το βορροτατα και υγιεινοτατα τα σωματα ημων ποιειν, η᾿`
παρα το βαινειν αυ᾿το`ν ραιον προς ημας, προς α᾿ντιδιαστολην του βλαπτικου νοτου.
ΘΆΒΩΡ καιἙΡΜῺΝ ο᾿´ρη. ΠΡΩΤΌΤΟΚΟΣ, ε᾿κ του πρωτος και του τοκος. Τι διαφερει
πρωτοτοκος και πρωτοτοκος; Πρωτοτοκος μεν γαρ ε᾿στιν ο πρωτως γεννηθεις·
πρωτοτοκος δε η πρωτη γεννησασα. ὙΨΗΛῸΣ, παρα το υ῾´ψος, η᾿` παρα το υψω
υψωσω. ΒΕΒΗΛΏΣΩΣΙΝ ε᾿κ του βεβηλω, τουτο παρα το βεβηλος· λεγεται δε βεβηλος
ο μιαρος και ακαθαρτος. ΣΧΕ∆ΆΖΩ, παρα το σχεδιαζω, το εκ του παραχρημα τι ποιω,
σχεδαζω και σκεδαζω, η᾿` παρα το σχιζω το χωριζω, πλεονασμωι της ∆Α συλλαβης
σχιδαζω (σιξ) και σκεδαζω. Το γαρ σκεδαζομενον ει᾿ς πολλα διαιρειται. {1[ΨΑΛΜῸΣ
ΠΘʹ.]}1 ΚΑΤΑΦΥΓῊ, παρα το φευγω φυγη. ΠΛΑΣΘΗ͂ΝΑΙ, παρα το πλασσω, δι' ενος Σ·
ο παθητικος πεπλασμαι· ο πρωτος αοριστος ε᾿πλασθην, το τριτον ε᾿πλασθη, και το
απαρεμφατον πλασθηναι
. {1[ΨΑΛΜῸΣ ϟʹ.]}
1 ἈΡΆΧΝΗ παρα το αραια ι᾿´χνη ε᾿´χειν, η (η᾿´τοι) α᾿σθενη· η᾿` παρα το ει᾿ς τον
αερα αι᾿´ρειν τα ι᾿´χνη. ΑΥ᾿ΛΙΣΘΉΣΕΤΑΙ, ε᾿κ του αυ᾿λι´ζω, το κατασκηνω· σημαινει
δυο, αυ᾿λω῀ το δια οργανου λαλω, αυ᾿λι´ζω δε το κατασκηνω. ΤΑΡΑΧΏ∆ΟΥΣ, η
ευ᾿θεια ταραχωδης, παρα το τραχος· τουτο παρα το τραχυς· τουτο παρα το ραχις·
τραχεια γαρ και οστωδης η ραχις. Το ΧΩ μεγα, διατι; Τα δια του Ω∆ΗΣ α῾´παντα δια
του Ω γραφεται, πλην των παρα το 168 πους συγκειμενων, οι῾῀ον, διποδης, τριποδης,
επταποδης, καιὍμηρος, θρηνυν ε᾿φ' επταποδην. ἘΚ ΤΟΥ͂ ΚΛΊΤΟΥ ΣΟΥ, σημαινει γʹ·
την συνελευσιν, και συναθροισιν, και γινεται παρα το κλω το κλανω, ως το,
"Σημ(ερον) το κλητος των α᾿νθρωπων," και γραφεται δια του Η· δια δε του Ι
σημαινει βʹ· το μερος της οι᾿κι´ας, το καλουμενον προσκλιτον, ως το "ε᾿ν ταις κλιτεσι
της οι᾿κι´ας σου." Και τον α᾿νω´νυμον (ευωνυμον) τοπον, ως το "πεσει-ται ε᾿κ του
κλιτους σου χιλιας."Ἔστι δε αρσενικον, και γραφεται δια της ΕΙ διφθογγου. ΜΆΣΤΙΞ,
παρα το μαστιζω το τυπτω· τουτο παρα το ιμασσω, τουτο παρα το ιμας, ο λωρος, ο
δε sic) παρα το ινασσω, τουτο παρα το ινι, τουτο παρα το ι᾿`ς, ο῾` σημαινει το απο της
κεφαλης μεχρι ποδων διηκον νευρον. {1[ΨΑΛΜῸΣ ϟΑʹ.]}1 ∆ΕΚΑΧΌΡ∆ΩΙ, παρα το
δεκα και το χορδη. Σημαινει δε ε᾿´ντερον, και ε᾿´τμα (ε᾿τυμολογειται) παρα το χεειν
ω᾿δη´ν· η᾿` παρα το χεειν κατωθεν την χορηγουμενην ε᾿δωδην. ΦΟΙ͂ΝΙΞ, παρα το
φοινισσω, φοινιξω, φοινιξ, τουτο παρα το φονος, τουτο παρα το φονος, φονιοι γαρ
οι Φοινικες και ληιστρικοι τον τροπον. ∆υναται και επι του δενδρου λαμ-βανεσθαι·
96
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

αιμασσουσι γαρ και φοινισσουσι τους απτομενους αυ᾿τω῀ν δια την ο᾿ξυ´τητα των
στελεχεων. ΚΈ∆ΡΟΣ, παρα το κεαζεσθαι η᾿` σχιζεσθαι ραιδιως, η᾿` παρα το καιεσθαι
ραιδιως, η᾿` παρα το ε᾿´χεσθαι εδραιως των ριζων αυ᾿τη῀ς. {1[ΨΑΛΜῸΣ ϟΒʹ.]}1
ἘΒΑΣΊΛΕΥΣΕ, παρα το βασιλευω, βασιλευσω, α᾿ποβολη του Ω βασιλευς. ∆ιαφερει
βασιλευς, τυραννος, και κοιρανος. Βασιλευς μεν ε᾿στιν ο εξουσιαστης, και κατα
νομους α᾿´ρχων των α᾿ρχομενων· τυραννος δε ο αλογωι ε᾿ξουσιαι αυ᾿τονομως
χρωμενος, και τους νομους ε᾿κποδων ποιων· κοιρανος δε 169 κατα καιρον τινα
α᾿´ρχων, ω῾´σπερ στρατηγος, και ταχεως στρατηγησας, και της α᾿ρχης παραλυομενος.
{1[ΨΑΛΜῸΣ ϟΓʹ.]}1 ἘΠΑΡΡΗΣΙΆΣΑΤΟ, ε᾿κ του παρρησιαζω, τουτο παρα το παρρησια,
τουτο παρα το ρησις, τουτο παρα το ρω, ρησω, ρησια και παρρησια, οιονει
παντορρησια τις ου᾿῀σα. ΠΡΟΣΉΛΥΤΟΣ, ο μετοικος και φυγας· παρα το ελευθω
ε᾿λευσω, η᾿´λευκα, η᾿´λευσμαι, το τριτον η᾿´λευται, και εξ αυ᾿του προσηλυτος. ΜΩΡῸΣ
ε᾿τυμολογειται μηωρος τις ω᾿`ν, ο μη βουλο-μενος φροντιζειν περι του συνοισοντος,
ω῾´ρα γαρ η φροντις. ἝΩΣ ΟΥ῾῀ἘΠΙΣΤΡΈΨΗΙ, υποτακτικον, το ε῾´ως ε᾿πι´ρρημα α᾿ναφορικον μετα της ου᾿ α᾿ρνησεως ευρισκομενον υποτασσει. ἘΧΌΜΕΝΟΙ, α᾿ντι του
κρατουντες και ψαυοντες. ΠΡΟΦΘΆΣΩΜΕΝ, υποτακτικον, το θεμα φθαζω, ε᾿´στι και
ε῾´τερον φθανω, και σημαινει το προσλαμβανω, ως το "φθανει την πειραν το δεος."
{1[ΨΑΛΜῸΣ ϟ∆ʹ.]}1 ΠΈΡΑΣ, παρα το περω το τελειω, τουτο παρα το ε᾿´ραν, ο῾`
σημαινει την γην, η᾿` παρα το ερω, το επιθυμω, πας γαρ τις προς α᾿γαθον περας
ε᾿φι´εται και επειγεται. Ἐ∆ΟΚΊΜΑΣΑΝ, ε᾿κ του δοκιμαζω, τουτο παρα το δοκιμος, ως
φρονω φρονησω φρονιμος.Ὁ ΚΙ Ι, διατι; Τα δια του ΙΜΟΣ παραγωγα δια του Ι
γραφεται, πλην των παρα το φημη και σχημα και σημ(α) και δημος συγκειμενων.
ΠΡΟΣΏΧΘΙΣΑ, ε᾿κ του προσοχθιζω, τουτο παρα το ο᾿´χθη, σημαινει δυο, τα χειλη του
ποταμου, ως το ο᾿´χθαι δ' α᾿μφι περι μεγαλ' ι᾿´αχον, και το κρημνωδες α᾿να´στημα
της γης, ως το ∴[Il. .♣φ 17.] αυ᾿τα`ρ ο διογενης δορυ μεν λιπεν αυ᾿του επ' ο᾿´χθηι.
{1[ΨΑΛΜῸΣ ϟΕʹ.]}1 ΠΑΤΡΙᾺ, των ε᾿θνων πατρις, η πολις· διαφερει πατρις 170
πολεως, καθο η μεν πατρις την πολιν περιεχει, πολις δε πατριδα ου᾿κε´τι. ΑΙ᾿ΝΕΤῸΣ,
παρα το αι᾿νω῀ αι᾿νε´σω αι᾿νετος· τουτο παρα το ιαινω, το ευ᾿φραινομαι, ι᾿´αινος, και
αποβοληι αι᾿῀νος. ΚΑΤΏΡΘΩΣΕ, παρα το ορθω ορθωσω, τουτο παρα το ορθος, τουτο
παρα το οροθυνω το διεγειρω. {1[ΨΑΛΜῸΣ ϟϛʹ.]}1 ΝΗ͂ΣΟΣ, παρα το νω το κολυμβω.
ΓΝΌΦΟΣ παρα το δονω δονησω δνοφος και γνοφος. ἈΣΤΡΑΠῊ, παρα το αστραπτω
α᾿στραπη· η᾿` παρα το στερρως α῾´πτεσθαι ου῾῀ δ' α᾿`ν ε᾿φι´κοιτο, η᾿` παρα το στερισκειν
τους ω᾿῀πας φωτος· ου᾿δεις γαρ α᾿στραπαις α᾿ντοπτησαι δυναται. ΚΗΡῸΣ, παρα το
καιω, καυσω, κηρος. ἘΤΆΚΗΣΑΝ, ε᾿κ του τηκω, η᾿` ε᾿κ του τιειν το βλαπτειν το α᾿´κος.
{1[ΨΑΛΜῸΣ ϟΖʹ.]}1 ἘΛΆΤΗ παρα το ελω, ε᾿λα´σσω, η᾿´λακα, η᾿´λασμαι, η᾿´λασαι,
η᾿´λαται, ε᾿λα´τη. ΚΕΡΑΤΊΝΗ, παρα το κερας κερατος κερατινη. ΚΡΟΤΉΣΟΥΣΙΝ, ε᾿κ
του κροτω, τουτο ε᾿κ του βροτος, τουτο παρα το κρουω. {1[ΨΑΛΜῸΣ ϟΗʹ.]}1
ὙΠΟΠΌ∆ΙΟΝ, παρα του πους, ποδος, ποδιον και υποποδιον. ΕΥ᾿Ϊ´ΛΑΤΟΣ, παρα το ευ᾿῀
μοριον, και του ιλατος· τουτο παρα το ι᾿´λημι το συγχωρω, ε᾿ξ ου῾῀ και "ι᾿´λαθι
θεοφορε."Ἴλημι ου᾿῀ν ι᾿λα´σω, ι᾿´λακα, ι᾿´λαμαι, ι᾿´λαται, και εξ αυ᾿του ιλατος και
ευιλατος. {1[ΨΑΛΜῸΣ ϟΘʹ.]}1 ἈΛΑΛΆΞΑΤΕ ε᾿κ του αλαλαζω, τουτο ε᾿κ του λαζω, και
μετα του επιτατικου (Α) α᾿λαλαζω. ἘΝὝΜΝΟΙΣ, ε᾿ν προθεσις, υ῾´μνοις, δοτικη των
πληθυντικων· η ευ᾿θεια υ῾´μνος· γινεται δε παρα το υπομενω, υπομονος τις ω᾿`ν και
υ῾´μνος. ∆ιαφερει υ῾´μνος ε᾿γκωμιου· ο γαρ υ῾´μνος ε᾿πι` Θεου λεγεται, το δε εγκωμιον
ε᾿πι` ανθρωπων. 171
{1[ΨΑΛΜῸΣ Ρʹ.]}
97
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

1 ἜΛΕΟΝ ΚΑῚ ΚΡΊΣΙΝ, η ευ᾿θεια ο ε᾿´λεος γινεται παρα το ε῾´λω το λαμβανω,
ε᾿´λος ε᾿´λεος, πεφυκε δε το Ε πλεοναζειν ε᾿ν τοις ο᾿νο´μασιν, οι῾῀ον στερρος, στερεος·
ιρος, ιερος. ΠΑΡΑΒΆΣΕΙΣ· η παραβασις γινεται παρα το βιβημι, βησω, βασις και
παραβασις. ἘΚΟΛΛΉΘΗ, παρα το κολω, δευτερας συζυγιας των περι-σπωμενων,
τουτο παρα το κολλα, τουτο παρα το κεκομ-μενην ου᾿῀σαν ει᾿ς ου᾿λο´τητα μετελθειν.
ΣΚΑΜΒῊ, η διεστραμμενη, παρα το σκαιως βαινειν, η᾿` παρα το σκαπτω, το
κατορυσσω, κατα του πλησιον. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΑʹ.]}1 ΚΑΠΝῸΣ, παρα το καπος, ο῾`
σημαινει το πνευμα, τουτο παρα το καπω, το εκπνεω. ΦΡΎΓΙΟΝ, παρα το Φρυξ
Φρυγος Φρυγιον. ΠΕΛΕΚᾺΝ, η ευ᾿θεια πελεκαν· ε᾿τυμολογειται παρα το πλεειν και
ωκυς. ΝΥΚΤΙΚΌΡΑΞ, παρα το νυκτι και κοραξ, τουτο παρα το ΚΟΡ, ο῾` σημαινει το
μελαν, η᾿` το κορον, η᾿` παρα το καραν μεγαλην ε᾿´χειν. ΟΙ᾿ΚΟ´ΠΕ∆ΟΝ παρα το οι᾿῀κος
και το πεδον, τουτο παρα το ε῾´ζω το καθεζομαι, ε᾿´δον και πεδον. ∆ΏΜΑΤΟΣ, παρα το
δομω δομησω δομημα, ε᾿κβοληι του Μ δοημα, και δωμα, τροπηι του μακρου ει᾿ς
μακρον. ΣΠΟ∆ῸΣ, παρα το πους, ποδος, πλεονασμωι του Σ σποδος, το εν ποσι
κειμενον, η᾿` παρα το σπενδω, το θυω, παρα γαρ τωι πυρι ε᾿´θυον οιἝλληνες.
ΚΑΤΈΡΡΑΞΑΣ, πρωτος αοριστος, το θεμα, καταρασσω. ἘΝἩΜΊΣΕΙ, ε᾿ν προθεσις,
ημισει, ο᾿´νομα πτωσεως δοτικης· η ευ᾿θεια το η῾´μισυ, του ημισεος, τωι ημισει, τουτο
παρα το η῾´μισυς, τουτο παρα το α῾´μα και το ι᾿´σος, α᾿μαισυς και η῾´μισυς. ΚΑΤΑΡΧᾺΣ,
α᾿ρχη σημαινει τεσσαρα· την περι αναρχου 172 α᾿ρχην· και την χρονικην α᾿ρχην· την
ε᾿πι` τοις πραγμασιν ημων ε᾿πιβαλομενην, και την βασιλειαν ταυτην, και την ει᾿ς
τους α᾿ρχομενους καθολου ε᾿πιστασιαν. ἹΜΆΤΙΟΝ, παρα το ε῾´ω, το ενδυομαι, ο
παθητικος παρα-κειμενος ει῾῀μαι, ε῾´μα, ως θεμα, και τροπηι του Ε ει᾿ς Ι μακρον, ι῾´μας
ι῾´ματος· ω῾´σπερ γαρ τρεπεται το Ι ει᾿ς Ε, α᾿να´γκη τρε-πεσθαι και το Ε ει᾿ς Ι, ι῾´μα
ι῾´ματος, και εξ αυ᾿του ιματιον. ἙΛΊΞΕΙΣ, παρα το ελισσω, το συστρεφω. {1[ΨΑΛΜῸΣ
ΡΒʹ.]}1 ΜΗΝΙΕΙ͂, παρα το μηνιω, μηνισω, μηνιω. ἈΝΑΤΟΛΉ·Ἀνατολη επιτολης
διαφερει· και ανατολη λεγεται η του ηλιου λαμψις, ε᾿πιτολη δε η του α᾿´στρου.
ἌΝΘΟΣ, παρα το α᾿´νω θειν. ἈΓΡῸΣ, παρα το αρω αροσω, το αροτριω, α᾿ρο`ς και
αγρος. ἘΞΑΝΘΉΣΕΙ, ε᾿κ του ανθω. ΛΕΙΤΟΥΡΓΟῚ, η ευ᾿θεια λειτουργος, παρα το
ληι¨τον, ο῾` σημαινει το δημοσιον, και το ε᾿´ργον, γινεται ληι¨το´εργος, και τροπηι του
Η ει᾿ς Ε λειτουργος. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΓʹ.]}1 ∆ΈΡΡΙΝ η ευ᾿θεια η δερρις. Σημαινει δε την
δοραν του κτηνους, και γινεται παρα το δερω το εκδερω. ΣΤΕΓΆΖΩ, παρα το στεγη,
τουτο παρα το στεγω, το υπομενω. ΤΙΘΕῚΣ ΝΈΦΕΙ.Ὁ τιθεις ε᾿ν τωι νεφει· ου῾´τωςἩρωδιανος. ΦΆΡΑΓΞΙ, παρα το φαραγξ, τουτο παρα το ρησσω το ρηγνυω, ο δευτερος
αοριστος ε᾿´ρραγον, και εξ αυ᾿του φαραγξ· ε᾿τυμολογειται παρα το φαινεσθαι ε᾿ν
αυ᾿τηι ρηγμα. ὌΝΑΓΡΟΙ, η ευ᾿θεια ο᾿´ναγρος γινεται παρα το ο᾿´νος και το αγρος· το δε
ο᾿´νος παρα το ονω το οφελω. Σημαινει δυο, το ζωον. ως δ' ο῾´τ' ο᾿´νος παρ' α᾿´ρουραν
ιων, 173 και την τιμην του αγοραζομενου, ως το ∴[Il. .♣ψ 746.] υιος δε Πριαμοιο
Λυκαονος ω᾿῀νον ε᾿´δωκε· και γραφεται δια του Ω μεγαλου. ἘΡΩ∆ΙῸΣ, παρα το ε῾´λος,
ελωδιος και ερωδιος. Φιλει γαρ τοις ελωδεσι τοποις (διατριβειν). ΛΑΓΩΟΙ͂Σ, η ευ᾿θεια
ο λαγωος· και λαγως ε᾿τυμολογειται παρα το Α ε᾿πιτακτικον μοριον, και το ω᾿`ς
ω᾿το´ς· ο μεγαλα ω᾿῀τα ε᾿´χων. ΜΆΝ∆ΡΑ, παρα το α᾿´ντρον, α᾿´ντρα και μανδρα· το δε
α᾿´ντρον ε᾿κ της α᾿να` προθεσεως και του τορω τρυπω. ΕΥ᾿ΡΥ´ΧΩΡΟΣ, παρα το ευ᾿ρυ`
και το χωρος. ΤΡΈΜΕΙΝ, παρα το τρω το φοβουμαι, η᾿` παρα το τρω το καταπονω.
Ἡ∆ΥΝΘΕΊΗ, ε᾿κ του ηδυνω, ηδυνω. ἬΤΩἩ ∆ΌΞΑ ε᾿κ του ει᾿μι` το υπαρχω, ο
παρατατικος η᾿῀ν, η μετοχη ει᾿`ς, ε᾿´ντος, και το προστακτικον, ε᾿´τω, ως τι-θετω, και
τροπηι του Ε ει᾿ς Η, γινεται η᾿´τω, ου᾿κ ετραπη δε ει᾿ς Ι, ι῾´να μη συνεμπεσηι το ι᾿´τω, το
σημαινον, α᾿´πιθι, α᾿πι´τω. {1[ΨΑΛΜῸΣ Ρ∆ʹ.]}1 ΚΡΑΤΑΙΏΘΗΤΕ, παρα το κραταιω,
τουτο παρα το κρα-ταιος, τουτο παρα το κρατος, τουτο παρα το κραινω, το τελειω. Οι
γαρ κραταιοι κυριως τοις εαυτων πραγμασι τα τελη τιθεασιν. ὈΛΙΓΟΣΤΟῪΣ, ε᾿κ του
98
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

ολιγος ο᾿λιγοστος. ΜῊἍΠΤΕΣΘΕ ΤΩ͂Ν ΧΡΗΣΤΩ͂Ν ΜΟΥ· η μεν συνηθεια δια του Η, οι
δε ακριβεστεροι δια του Ι, παρα το χριω· λεγει δε χριστους τους βασιλεις. ΠΆΣΗΣ
ΚΤΊΣΕΩΣ ΑΥ᾿ΤΟΥ͂. ∆ιαφερει κτισις και κτησις· (κτισις) παρα το κτιζω, η τουδε του
παντος κοσμου δημιουρ-για· κτησις δε η εκ χρυσου και αργυρου και ζωων
ε᾿πικτηθεισα γαρ (παρ') α᾿νθρωποις και συναχθεισα δια πολλης συνδρομης.
ἘΞΕΙ͂ΡΨΕΝ, ε᾿κ του ε῾´ρπω, ε῾´ρψω, ει῾῀ρψα. ΤΑΜΙΕΙ͂ΟΝ, παρα το ταμιευω ταμιειον,
τουτο παρα το ταμιας, τουτο παρα το τεμνω. 174 ΣΚΝΊΠΕΣ, ει᾿῀δος μικρου κωνωπος·
η ευ᾿θεια σκνιψ σκνιπος. Το σκνιψ Ι, διατι; Ου᾿δε´ποτε διφθογγος ει᾿ς διπλουν ληγει,
λιψ, θριψ, κνιψ. ὈΡΤΥΓΟΜΉΤΡΑ παρα το ο᾿´ρτυξ, ο᾿´ρτυγος, το δε ο᾿´ρτυξ παρα το
ορω το διεγειρω. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΕʹ.]}1 ἘΡΥΘΡᾺ, α᾿πο` του .... η᾿`Ἐρυθρου τινος
βασιλεως ο᾿νομα-ζομενη πεσοντος ε᾿κει και πνιγεντος, η᾿` α᾿πο` των παρακειμενων
ο᾿ρε´ων ε᾿ρυθρων των την ι᾿λυ`ν ει᾿σβαλλοντων ε᾿κει εν τωι υ῾´ειν. ἈΒΕΙΡῺΜ, μεγα
κατα παραδοσιν. ΒΕΕΛΦΕΓΏΡ· ε᾿´στιν ει᾿῀ (ει᾿´δωλον) το λεγομενον Βααλ, και λεγεται
παρ'Ἑβραιοις Βηλ, και ο᾿´νομα τοπου, Φεγωρ, και διαλυσει του Η ει᾿ς δυο Ε, και
τροπηι του Α ει᾿ς Η(Ε), και εν υπερ-θεσει Βεελφεγωρ· τουτεστι Βηλ ε᾿ν τωι Φαγωρ.
ἘΠΙΤΉ∆ΕΥΜΑ· τι διαφερει ε᾿πιτηδευμα τεχνης; ∆ιαφερει· η γαρ τεχνη ε᾿στιν η α᾿´νευ
λογου μη δυναμενη, οι῾῀ον γραμ-ματικη, ρητορικη, ε᾿πιτηδευμα δε λογου χηρευον,
οι῾῀ον, χαλ-κευτικη, τεκτονικη. ἘΚΌΠΑΣΕΝ α᾿ντι του ε᾿´παυσε· γινεται δε εκ του
κοπαζω, τουτο παρα το κοπος. {1[ΨΑΛΜῸΣ Ρϛʹ.]}1 ἘΚ ΤΩ͂Ν ΧΩΡΩ͂Ν, η ευ᾿θεια, η
χωρα, παρα το χω το χωρω. ΧΑΛΚΑ͂Σ ε᾿κ του χαλκος, τουτο παρα την α᾿λκην, ο῾`
σημαινει την δυναμιν, α᾿λκος και χαλκος. ΜΟΧΛῸΣ, παρα το μη εαν χαλασθαι τας
θηρας. ΚΑΤΕΠΌΘΗ, ε᾿κ του πωμι, ο μελλων πωσω, ο παρακειμενος πεπωκα, πεπομαι,
ε᾿πο´θη και κατεποθη. Το ΠΟ μικρον, ο ενεργητικος παρακειμενος των ει᾿ς ΜΙ την
τελευταιαν τρεπων ει᾿ς ΜΑΙ, και την παραληγουσαν συστελλει· παθητικον γινεται
πλην του τιθειμαι (σιξ). ΕΙ᾿Σ ΑΥ᾿´ΡΑΝ, ει᾿ς προθεσις, αυ᾿´ρα ο᾿´νομα, παρα το αυ᾿´ω, το
πνεω, νυν δε σημαινει την γαληνην· α᾿´βρα δε η δουλη. ΛΙΜῊΝ, παρα το λιαν μενειν
ε᾿ν αυ᾿τωι τα πλοια. 175 ἍΛΜΗ παρα το α῾`λς αλος, αλιμη, και α῾´λμη.
ΚΑΤΏΙΚΙΣΕΝἘΚΕΙ͂ ΠΕΙΝΩ͂ΝΤΑΣ, ε᾿κ του κατοικιζω ε῾´τερον· ει᾿ δε εγραφη δια του Η,
ει᾿῀πεν α᾿`ν κατυκησαν ε᾿κει πεινωντες. ΚΑΤΟΙΚΕΣΊΑΣ, η ευ᾿θεια κατοικεσια, ε᾿κ του
κατοικω, κατοι-κησω, κατοικησια και κατοικεσια, τροπηι του Η ει᾿ς Ε. {1[ΨΑΛΜῸΣ
ΡΖʹ.]}1 ἙΤΟΊΜΗ, ε᾿κ του ετοιμος, τουτο ε᾿κ του ε῾´τοιμος, τουτο ε᾿κ του οι᾿῀μα, και το
ε᾿´θω, το εξ ε᾿´θους τι διαπραττομαι, ε῾´θοιμος και ε῾´τοιμος. Τι διαφερει οι᾿῀μα και
οι῾´μη· οι᾿῀μα μεν γαρ σημαινει το ο῾´ρμημα, καιὍμηρος, οι᾿῀μα λεοντος ε᾿´χει, το δε
οι῾´μη σημαινει την ωιδη´ν. ὌΡΘΡΟΣ, παρα το ορθους ημας ποιειν. ∆ΙΑΜΕΡΙΩ͂, παρα
το μεριζω· τουτο παρα το μειρω. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΗʹ.]}1 ἘΞΕΡΕΥΝΗΣΆΤΩ, ε᾿ξερευνω
γινεται παρα την ε᾿ρευναν, τουτο παρα το ερω, το ερευνω. ΚαιὍμηρος, τας
ε᾿ρε´ωνὈδυσσηι¨ συνηντετο, η᾿` παρα το ερω το ερωτω, και το ευ᾿νη`, ο῾` σημαινει την
δια-τριβην, ο γαρ ε᾿ρευνων ε᾿πι` πολυ ερωτων ε᾿νδιατριβει. ἘΞΟΛΟΘΡΕΎΩ, ε᾿κ της ε᾿ξ
προθεσεως και του ο᾿´λεθρος· τουτο παρα το ο῾´λος και το θραυω. ἜΓΚΑΤΑ, παρα το
ε᾿´νδοθεν κατεχειν την τροφην. ΖΏΝΗ, παρα το ζωννυω. ∆ιαφερει ζωστηρ και ζωνη.
Ζωστηρ μεν γαρ ε᾿στι κυριως ο ανδρειος, ζωνη δε η γυναικεια. Ζωστηρ σημαινει το
επανω του θωρακος λυσε δε ζωστηρα παναιολον. Ζωμα δε και αυ᾿το`ς ο θωραξ·
λεγεται δε ζωμα και το περιζωμα. ΣΚΙᾺ παρα το σχεθω, το κωλυω, σχια και σκια, η᾿`
ε᾿κ της συν προθεσεως και του κιω το πορευομαι, η συμπορευομενη και μη εωσα
ημας. 176 ἘΞΕΤΙΝΆΧΘΗΝ, ε᾿κ του τινασσω, τουτο ε᾿κ του ινασσω, τουτο παρα το ι᾿`ς,
ι᾿νο´ς· ου᾿ γαρ ε᾿στιν α᾿πο` του τεινω. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΘʹ.]}1 ΚΆΘΟΥ, παρα το ε῾´ω το
καθεζομαι· ο μελλων ε῾´σω, ο δευ-τερος αοριστος ε῾´ον, ο μεσος εομην, ε῾´ου, και
κρασει ου῾῀, το προστακτικον ου῾῀, και μετα της κατα προθεσεως καθου· α᾿ν-τιστοιχει
γαρ τα δασεα τοις ψιλοις. ΛΑΜΠΡΌΤΗΣ, παρα το λαμπρος, τουτο παρα το λαμπειν
99
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

πορρωθεν. ἙΩΣΦΌΡΟΣ, παρα το ε῾´ω φερειν. ὬΜΟΣΕ, σημαινει δυο, το δια (Ο) μικρου
γραφομενον, το περι τι ο᾿μο´σαι ε᾿στι· και ε῾´τερον ομωσαι, και γραφεται το ΜΩ μεγα,
το ει᾿ς ομονοιαν και φιλιαν α᾿γαγειν, καιὍμηρος, ει᾿ς ευ᾿νη`ν α᾿νε´σαι και ομωθηναι
φιλοτητι.
{1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΙʹ.]}
1 ἸΣΧῪΣ παρα το ε᾿´χω το κρατω, πλεονασμωι του Σ. Το γαρ Ε ηνικα πλεονασηι
συμφωνον. ἘΣΤΗΡΙΓΜΈΝΑ, παρα το στηριζω· τουτο παρα το στηρ· τουτο παρα το
στω. ΛΎΤΡΩΣΙΣ, παρα το λυτρω, τουτο παρα το λυω το αγοραζω. {1[ΨΑΛΜῸΣ
ΡΙΑʹ.]}1 ΘΕΛΉΣΕΙ ΣΦΌ∆ΡΑ, α᾿ντι του δυνηθειη. ΟΙ᾿ΚΤΕΊΡΩΝ ΚΑῚ ΚΙΧΡΩ͂Ν, α᾿ντι του
ελεων, και παρεχων ει᾿ς χρειαν. Το δε κιχρω εκ του χρω το παρεχω. ΟΙ᾿ΚΟΝΟΜΩ͂,
παρα το οι᾿κονομος. ∆ιαφερει οι᾿κονομος και φειδωλος· οι᾿κονομος μεν ε᾿στιν, ο
φρονησει και αγχινοιαι ποιουμενος την ε᾿´ξοδον των διαφεροντων αυ᾿τωι χρηματων·
φειδωλος δε ο τα πολλα μεν δεχομενος, ο᾿λι´γα δε και μικρα προαιρουμενος διδοναι.
ἘΣΚΌΡΠΙΣΑ, ε᾿κ του σκορπιζω, τουτο ε᾿κ του καρπος, καρ-πιζω, και σκορπιζω· ε᾿κ
μεταφορας του καρπου του σιτου ει᾿´ρηται η λεξις· ο γαρ γεωργος, σκορπιζει τα
σπειρομενα. 177 ΒΡΎΞΕΙ, το θεμα βρυχω, δευτερας συζυγιας των βαρυ-τονων, και
βρυχω, βρυχησω, περισπωμενον. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΙΒʹ.]}1 ΣΤΕΙ͂ΡΑ, παρα το στερεα
ει᾿῀ναι, η᾿` παρα το τειρω, το καταπονω, η μη τειρομενη υπο .... {1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΙΓʹ.]}1
ἘΝἘΞΌ∆ΩΙ, η ε᾿´ξοδος, της ε᾿ξο´δου. Τα παρα την οδον α῾´παντα δια του Ο μικρου
γραφεται, οι῾῀ον α᾿´νοδος, καθοδος, μεθοδος, διοδος, παροδος, περιοδος, α᾿´μφοδος·
το μεντοι παρωδω και παλινωδω και θρηνωδω δια του Ω μεγαλου γραφεται.
ΣΚΙΡΤΉΣΑΤΕ, παρα το σκιρτω, τουτο παρα το σκαιρω, το πηδω, καθ' υφαιρεσιν του Α
της ΑΙ διφθογγου, και πλεονασμωι του Τ μετα περισπωμενου τονου. ΛΊΜΝΗ, Ι,
ΛΗ͂ΜΝΟΣ δε Η. ΕἼ∆ΩΛΟΝ, παρα το ει᾿´δω, το ομοιω. ∆ιαφερει ει᾿´δωλον και δεικηλον
κατα την φωνην, ου᾿ κατα την σημασιαν· γινεται δε παρα το ει᾿´κω, το ομοιω,
ει᾿´κελον και δεικηλον το α᾿´γαλμα. ῬΙ͂ΝΑΣ, η ριν, παρα το ρεεσθαι δι' αυ᾿τη῀ς τα
υγρα. Και ω᾿´φειλε γραφεσθαι κατα την ε᾿τυμολογιαν διφθογγον· α᾿λλα τα ει᾿ς ΡΙΝ
δικαταληκτα διφθογγον ου᾿κ ε᾿´χει. ΨΗΛΑΦΉΣΟΥΣΙ, παρα το μηλον, μηλαφω, και
ψηλαφω· ου῾´τως ευ῾῀ρον ε᾿ν υπομνημασι παλαιων, και απο του ψαυειν λιαν τηι αφηι.
{1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΙ∆ʹ.]}1 Ὠ∆Ι͂ΝΕΣ ΘΑΝΆΤΟΥ, η ωδις και η ωδιν, παρα το ωδινω, κατα
αποβολην του Ω. ΚΊΝ∆ΥΝΟΣ, παρα το κινειν τας ο᾿δυ´νας, κινηδυνος τις ω᾿`ν, και
κινδυνος. ὈΛΊΣΘΗΜΑ, παρα το ολισθω το καταπιπτω, τουτο ε᾿κ του ο῾´λος και του
ι῾´ζω το καθεζομαι, και ο῾´λως καταπιπτων. ΕΥἈΡΕΣΤΉΣΩ ευαρεστος, τουτο παρα το
αρω, α᾿ρε´σω, 178 α᾿ρεστος και ευαρεστος, τουτο παρα το αραν, ο῾` σημαινει την
ευ᾿χη´ν· ως το α᾿ρα´ων αιων· και την βλαβην, ε᾿μειο δησε α᾿´ρης α᾿λκτηρα γενεσθαι.
{1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΙΕʹ.]}1 ἘΝ ΤΗ͂ΙἘΚΣΤΆΣΕΙ ΜΟΥ· η ε᾿´κστασις, τουτο παρα το στασις,
τουτο παρα το ι῾´στημι, τουτο πραα το στω. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΙϛʹ.]}1 ΑΙ᾿ΝΕΙ͂ΤΑΙ, παρα το
αι᾿νω῀, τουτο παρα το αι᾿῀νος· τουτο παρα το ιαινω. Τα δια του ΑΙΝΩ δια της ΑΙ
διφθογγου γραφεται, κυδαινω, ι᾿αι´νω, δειμαινω, πλην του κτενω. {1[ΨΑΛΜῸΣ
ΡΙΖʹ.]}1 ΕΙ᾿ΠΑ´ΤΩ, ε᾿´πω το λεγω· ο πρωτος αοριστος ει᾿῀πα, το δευ-τερον ει᾿῀πες, το
τριτον ει᾿῀πε, και ο προστακτικος ει᾿πο`ν, ως τυψον, και το τριτον ει᾿πα´τω, και
ω᾿´φειλεν ει᾿῀ναι ει᾿πε´τω, α᾿λλ' ε᾿πει πανταχου ο αοριστος φιλει το Α. ΠΛΑΤΥΣΜῸΣ,
ε᾿κ του πλατυνω, τουτο παρα το πλατυς, τουτο παρα το πλατος. ἨΜΥΝΆΜΗΝ α᾿ντι
του
ετιμωρησαμην.ἈΜΎΝΩ
σημαινει
δυο.Ἀμυνω
το
βοηθω·
καιὍμηρος· [Il. .♣ν 464.] δια το Αι᾿νειαι .... νυν σε μαλα (χρη) γαμβρωι αμυνεμεν, και
το απειργω, και αποσοβω, ως το α᾿ει` παρμεμβλωκε και αυ᾿του κηρας α᾿μυ´νει· και το
τιμωρω, αι᾿τιατικηι, α᾿μυναιμην Σκυλλην πετραιην. ὨΣΘΕῚΣ, παρα το ω᾿´θω, το
πρωθω, ω᾿´σω, ω᾿῀κα, ω᾿῀σμαι, ω᾿´σθην, και η μετοχη ωσθεις. 179 {1[ΨΑΛΜῸΣ
100
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

ΡΙΗʹ.]}1 ἌΜΩΜΟΙ, ο α᾿´μωμος, τουτο παρα το μω το ζητω. ὌΦΕΛΟΝ
ΚΑΤΕΥΘΥΝΘΕΊΗΣΑΝ, ε᾿πι´ρρημα, α᾿ντι του ει᾿´θε, και γραφεται μετα του Ο μικρου.
Ἔ∆ΑΦΟΣ, παρα το ε῾´ζω το καθεζομαι. ΣΥΝΈΤΙΣΟΝ ε᾿κ του συνετιζω. ἈΠῸἈΚΗ∆ΊΑΣ,
παρα το κηδω το φροντιζω· α᾿κηδια, η μηδενος ημων ποιουσα φροντιζειν, η᾿` παρα
το αηδης, α᾿ηδια και ακηδια, η αηδως διακεισθαι καταναγκαζουσα. ἩΡΕΤΙΣΆΜΗΝ,
παρα το αιρετιζω, τουτο παρα το αιρετος, ο῾´ ε᾿στι θνητος (θηητος)· τουτο παρα το
αιρω το προθυμουμαι. ΠΛΕΟΝΕΞΊΑ, ε᾿κ του πλεον και του ε᾿´χω, ε῾´ξω. ΜΕΡῚΣ, παρα
το μειρω το μεριζω, η᾿` παρα το μελος, μελιζω και μεριζω. ΓΆΛΑ, παρα το τα γυια και
α῾´λλεσθαι, το εκ των γυιων αλλομενον. ΣΚΆΝ∆ΑΛΟΝ, παρα το σκαζω, το χωλαινω.
{1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΙΘʹ.]}1 ἨΚΟΝΗΜΈΝΟΝ, παρα το ακουω· ε᾿´στι δευτερας συζυγιας των
περισπωμενων, τουτο παρα το ακονη· ε᾿´στι δε λιθος δι' ου῾῀ ο᾿ξυ´νεται ο σιδηρος,
τουτο παρα το κονω, το φθειρω, και λεπτυνω, ε᾿ξ ου῾῀ και κονις, και μετα του
επιτατικου Α η λεπτυνουσα τον σιδηρον· η᾿` παρα το ακην, ο῾` σημαινει την ο᾿´ξυσιν
[ο᾿ξυ´τητα].
{1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΚʹ.]}
1 ΜῊ ∆Ω͂Σ, υποτακτικον. ∆Ί∆ΩΜΙ, ο μελλων δωσω, ο δευ-τερος αοριστος
ε᾿´δων, η μετοχη δους, δοντος, και το υπο-τακτικον, εαν δω, εαν δως· ηιρα, αι᾿´ρω,
α᾿ρω῀, ηιρα. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΚΒʹ.]}1 ΠΑΙ∆ΊΣΚΗΣ, δουλης, παρα το παις, παιδος, τουτο
παρα το παι¨ς. 180 ἘΠΛΉΣΘΗΜΕΝ το πρωτον προσωπον, ε᾿πλησθην. ∆ια-φερει το
επλειστησε του επλειστηριασε· το μεν γαρ ε᾿πλει-σθην, το δε πλειστηριω απο του
πλειστηριος· τουτο παρα το πλειστος. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΚΓʹ.]}1 ΚΑΤΕΠΌΝΤΙΣΕΝ, ε᾿κ του
ποντιζω, τουτο παρα το ποντος, τουτο παρα το πωμι, πωσω, πεπωκα, πεπομαι,
πεποσαι, πεποται· η᾿` παρα το πινω, ο πινων τους κινδυνευοντας· η᾿` παρα το πνεω,
πνοτος, και μεταθεσει ποντος, ο καταπνεο-μενος υπο των α᾿νε´μων. {1[ΨΑΛΜῸΣ
ΡΚ∆ʹ.]}1 ἈΦΉΣΕΙ, α᾿φι´ημι, ο μελλων, α᾿φη´σω. ΣΤΡΑΓΓΑΛΙᾺΣ παρα το στραγγαλια,
τουτο ε᾿κ του στραξ, στραγγος· η᾿` ε᾿κ του στραγγαλιζω, στραγγαλισω, στραγ-γαλια.
{1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΚΕʹ.]}1 ἭΞΟΥΣΙΝ, ε᾿κ του η῾´κω, η῾´ξω. ∆ΡΆΓΜΑΤΑ, παρα το δρασσω,
δραξω, δεδραχα, δεδραγμαι, δραγματα. ΣΤΌΜΑ, παρα το τεμω, τεμω, η᾿` παρα το τα
σιτια τεμνειν. Το ΣΤΟ μικρον· πασα λεξις α᾿πο` της ΣΤΟ συλλαβης α᾿ρχο-μενη δια του
Ο μικρου γραφεται, πλην του στωμυλος, στω-μυλια, Στωι¨κο´ς. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΚϛʹ.]}1
ἘΑ`Ν ΜῊ ΚΎΡΙΟΣ ΟΙ᾿ΚΟ∆ΟΜΉΣΗΙ· τεσσαρα μερη λογου ει᾿σι´ν· εαν, συνδεσμος,
κυριος, ο᾿´νομα, μη, ε᾿πι´ρρημα· οι᾿κοδο-μησηι, ρημα υποτακτικον· το θεμα, οι᾿κοδομω,
παρα το οι᾿῀κος και το δομος. ἘΓΕΊΡΕΣΘΕ, μετα το καθησθαι, παρα το εγειρω. Τα δια
του ει᾿´ρω ρηματα δια της ΕΙ διφθογγου γραφεται, οι῾῀ον ε᾿γειρω, α᾿ει´ρω το κουφιζω,
πλην του τηρω και γηρω. Καθησθαι ρημα, ε᾿´γκλισις α᾿παρεμφατος· ε῾´ημι, το καθεζομαι, ο μελλων η῾´σω, ο παρακειμενος η῾῀κα, η῾῀σμαι, η῾῀σαι, η῾῀σται, και το
απαρεμφατον η῾῀σθαι, και μετα της κατα προ 181 θεσεως καθησθαι, προπερισπαται.
Παν ει᾿ς ΘΑΙ ληγον α᾿παρεμφατον ομοτονειν και ομοχρονειν θελει τωι ιδιωι οριστικωι.
ΜΙΣΘῸΣ, παρα το πειθω, πεισω, πιστος, και μισθος· ο γαρ μισθος πειθει τον ποθουντα
λαβειν ο῾` ποθει. ΓΑΣΤΡῸΣ, η ευ᾿θεια, γαστηρ· η δοτικη, γαστερι και γαστρι, ε᾿ξ ου῾῀
και γαστριμαργος και γαστρις. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΚΖʹ.]}1 ΦΆΓΕΣΑΙ, το παθητικον πρωτον
προσωπον φαγομαι, και ω᾿´φειλε δια του Ω μεγαλου, α᾿λλα σεσημειωται το φαγομαι,
πιομαι, ε᾿´δομαι· φαγεσαι, και φαγη, φαγηι, τουτοις χρηται τοις τρισι δευτεροις
προσωποις. ἘΝ ΤΟΙ͂Σ ΚΛΊΤΕΣΙ, η ευ᾿θεια το κλιτος· σημαινει δε πλη-θος, και μερος,
και την γωνιαν, παρα το κλινειν και καμπτειν η᾿` νευειν. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΚΗʹ.]}1
ΠΛΕΟΝΆΚΙΣ, ε᾿κ του πλεοναζω, πλεονασω, πλεονασμος. Το ΚΙΣ, Ι. Τα ει᾿ς ΚΙΣ
ε᾿πιρρηματα δια του Ι γραφεται, οι῾῀ον εξακις, επτακις, πλεονακις. ΝΕΌΤΗΣ, παρα το
νεος, τουτο παρα το νεω το πορευομαι. ὈΠΊΣΩ, ε᾿κ της ε᾿πι` προθεσεως, ε᾿πι´τω, και
101
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

οπισω, η᾿` παρα το ο᾿´πις, η επιστροφη, και του σευω το ορμω. ἘΚΣΠΑΣΘΗ͂ΝΑΙ, ε᾿κ της
ε᾿κ προθεσεως και του σπω. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΚΘʹ.]}1 ἘΚ ΒΑΘΈΩΣ, η ευ᾿θεια το βαθος,
παρα το βιαι θυειν, η᾿` παρα το θυω το ορμω, θυσω, α᾿ποβοληι του Ω θυς, και μετα του
στερητικου Α α᾿θυ`ς, ε᾿ν ωι τις τρεχειν ου᾿ δυναται, και πλεονασμωι του Β βαθυς.
ΜΈΧΡΙ, ε᾿πι´ρρημα καιρου παραστατικον. Το ΧΡΙ Ι· τα ει᾿ς ΧΡΙ ε᾿πιρρηματα δια του Ι
γραφεται, πλην του χρη, ο῾´περ και ρημα λεγεται παρα πολλων, και αποχρη. 182
{1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΛʹ.]}1
ΜΕΤΕΩΡΊΣΘΗΣΑΝ, ε᾿κ του μετεωριζω. Τι μη εταπεινο-φρονουν ως το
απογεγαλακτισμενον νυν την μητερα αυ᾿τω῀ν, α᾿λλα υ῾´ψωσα την φωνην μου ως
α᾿νταποδοσεις· ου῾´τω συν-τακτεον. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΛΑʹ.]}1 ΒΛΕΦΆΡΟΙΣ· το βλεφαρον
παρα το βλεμματος φαρος ει᾿῀ναι, ο῾´τι ε᾿παιρομενων αυ᾿τω῀ν βλεπομεν· η᾿` του
βλεπους φαρος. ΚΡΌΤΑΦΟΣ· καλειται δε ου῾´τως (ο῾´τι) ο κρουομενος ει᾿ς αυ᾿-τους
(αυ᾿το`ν) ταφον ε᾿´χει και εκπληγος γινεται, ως το ταφος ε῾´λε πανταςἈχαιους· η᾿`
παρα το κηρυττειν τον ταφον. ΤῊΝ ΘΉΡΑΝ, την κυνηγετικην ε᾿πιστημην, παρα το
θηρ, θηρος· τουτο παρα το θηρω, α᾿ποβοληι του Ω θηρ. ΧΟΡΤΆΖΩ, ε᾿κ του κορος, η᾿`
παρα το χορτος. Τουτο παρα το κειρω το κοπτω, και απολαμβανω. {1[ΨΑΛΜῸΣ
ΡΛΒʹ.]}1 Ἰ∆ΟῪ, ε᾿πι´ρρημα δεικτικον. ΚΆΛΛΟΣ, παρα το καζω, το κοσμω, η᾿` παρα το
λω το θελω, η᾿` παρα το κηλω, το θελγω, και απατω· δια γαρ των καλων
κατακηλουμεθα, και θελγομεθα, και απατωμεθα. ΤΕΡΠΝῸΣ, παρα το τερπω τερπινος
και τερπνος· τουτο παρα το θεραπευω. ΜΥ͂ΡΟΝ α᾿πο` της μοιρας (Μυρρας) ου῾´τως
ω᾿νομασμενης γυναικος, η απεδενδρωθη· η᾿` μυρον α᾿πο` του εκπιεζεσθαι τα
αρωματα και αποσταζειν. ΠΏΓΩΝ, παρα το ε᾿´πω, το λεγω, και το α᾿´γω, ο εν τωι
λεγειν α᾿γο´μενος. ∆ιαφερει δε πωγων και μυσταξ, υπηνη, γενειον, και ι᾿´ουλος. Και
μυσταξ μεν λεγεται η απο της ρινος τριχωσις, α᾿πο` του (το) των μυκτηριων υγρων
(υγρον) ε᾿π' αυ᾿τη`ν σταζειν· υπηνη δε απο του υπειναι το γενειον και υποκεισθαι·
γενειον δε η εκ της σιαγονος ε᾿κφαινομενη τρι 183 χωσις· ι᾿´ουλος δε η πρωτη των
γενειων ε᾿´κφυσις και εξανθησις, πυκνοτατη ου᾿῀σα και θερμοτατη της φυσεως. ὮΑ,
το μεχρι των ποδων διηκον, η᾿´τοι το ποδιαιον και κατωτερον μερος, παρα το οι᾿῀ς,
ο῾´περ α᾿πο` του οι᾿´κω, το κομιζω· α᾿πο` γαρ του οι᾿῀ς οι᾿´ειον, το κτητικον, το
θηλυκον οι᾿ει´α, και κατα συγκοπην και αυ᾿´ξησιν του Ο ει᾿ς Ω ω᾿῀α· το δε οι᾿῀ς παρα
το οι᾿´ω το κομιζω. ∆ΡΌΣΟΣ, παρα το ρεω, ροσος και δροσος· η᾿` παρα το Ζευς, ∆ιος,
και το δευω το ορμω και βρεχω, διοσος και δρο-ασος, η᾿` παρα το δρω το πραττω, η
σωους δροωσα τους καρπους. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΛΓʹ.]}1 ΑΥ᾿ΛΗ`, παρα το αυ᾿´ω, το λαμπω
και το λειον, και απο του λεια ου᾿῀σα λαμπειν. ΕΥ᾿ΛΟΓΉΣΑΙ, ε᾿γκλισεως ευ᾿κτικης· ει᾿
γαρ η᾿῀ν α᾿παρεμφατον, προεπερισπατο. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΛ∆ʹ.]}1 ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣΜῸΣ, ε᾿κ
του περιουσιαζω, τουτο ε᾿κ της περι προθεσεως και του ου᾿σι´α· τουτο παρα το ι᾿῀σος,
ι᾿σι´α, του Ι συνηθως τραπεντος ει᾿ς Υ, και πλεονασμωι του Ο. ΝΕΦΈΛΗ, παρα το
νειφω το βρεχω. ἜΣΧΑΤΟΣ, παρα το την σχεσιν και κωλυσιν ο τελευ-ταιος ω᾿´ν. ΤῸΝ
ΣΗῺΝ ΒΑΣΙΛΈΑ ΤΩ͂ΝἈΜΟΡΡΑΊΩΝ.Ἀμορραιος δια του Ο μικρου και δια δυο
Ρ,Ἀμωραιος δε απο μητροπολεως μεγα και ε῾`ν Ρ. ὊΓ κατα παραδοσιν. ΛΕΥ῭Ι δια του
Ι. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΛΕʹ.]}1 ΜΌΝΟΣ παρα το μενω, μενος και μονος. ∆ιαφερει μονος και
μοναχος· μοναχος μεν ει᾿´ρηται παρα το μονωι τωι θεωι ευ᾿´χεσθαι, η᾿` παρα το μονος
α᾿´χη ε᾿´χειν η᾿` λυπας· ου᾿κ ει᾿´-πομεν, μονος α᾿´χη ε᾿´χει, των α᾿´λλων μη εχοντων,
α᾿λλ' ε᾿ν τωι μονον αυ᾿το`ν ει᾿῀ναι α᾿´χη ε᾿´χειν· μονος δε απλως ο μεμο-νωμενος. 184
ἘΞΟΥΣΊΑ παρα το ε᾿´χω, ε῾´ξω, η μετοχη, ο ε῾´ξων, του ε῾´ξοντος. ΠΑΤΆΞΑΝΤΙ παρα το
πατασσω. Παρα το ι᾿`ς ι᾿νο`ς, ο ση-μαινει την δυναμιν. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΛϛʹ.]}1 ἘΠῚ ΤΩ͂Ν
ΠΟΤΑΜΩ͂Ν, η ευ᾿θεια ποταμος, παρα το ποτιμον υ῾´δωρ ε᾿´χειν, η γαρ ε᾿πι` προθεσις
μετα γενικης και δοτικης και αι᾿τιατικης συντιθεται, νυν δε μετα γενικης. ΒΑΒΥΛῺΝ,
102
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

πολις Συριας. ἸΤΈΑΙΣ, παρα το ιτος, ο῾` σημαινει το πορευτον, ορμητικον γαρ το
φυτον. ἘΚΡΕΜΆΣΑΜΕΝ, ε᾿κ του κρεμω, δευτερας συζυγιας, και κρε-μημι, ε᾿ξ ου῾῀ και
το ε᾿κρεμω υψοθεν· γινεται δε τουτο ε᾿κ του εκρεμαμην ε᾿κρεμασο, και αποβοληι του
Σ ε᾿κρεμαο, και κρασει ε᾿κρεμω. ὌΡΓΑΝΟΝ, παρα το ορεγω, το επιθυμω, η᾿` παρα το
ορω το διεγειρω. Γαννυσθαι γαρ και χαιρειν παρασκευαζει τους καταυλουμενους.
ὨΙ∆Ω͂Ν, η ευ᾿θεια ωιδη´. ἘΑ`Ν ΜῊ ΠΡΟΑΝΑΤΆΞΩΜΑΙ, υποτακτικον· το θεμα, προανατασσω, τουτο παρα το τασσω. Ἐ∆ῺΝ, ε᾿στιν ο᾿´νομα, και σημαινει την θερμασιαν.
ἘΚΚΕΝΟΥ͂ΤΑΙ, ε᾿κ του κενω, τουτο δε παρα το χεω χενος και κενος. {1[ΨΑΛΜῸΣ
ΡΛΖʹ.]}1 ΠΟΛΥΩΡΉΣΕΙΣ, ε᾿κ του πολυωρω, τουτο ε᾿κ του πολις και του ω῾´ρα, ο῾`
σημαινει την φροντιδα. ὙΨΗΛῸΣ παρα το υ῾´ψος, η᾿` παρα το υψω. {1[ΨΑΛΜῸΣ
ΡΛΗʹ.]}1 Ἐ∆ΟΚΊΜΑΣΑΣ, αοριστος πρωτος, το θεμα δοκιμαζω, τουτο παρα το δοκιμος.
ΤΡΊΒΟΣ, παρα το τριβω, τουτο παρα το τρω. 185 ΣΧΟΙ͂ΝΟΣ, παρα το σχω το κρατω.
ἘΞΙΧΝΊΑΣΑΣ ε᾿κ του εξιχνιαζω, τουτο ε᾿κ της ε᾿ξ προθε-σεως, και του ιχνιαζω, τουτο
παρα το ι᾿´χνος, τουτο παρα το ικνουμαι. ∆ΌΛΟΣ, παρα το δελω το δελεαζω. ΠΆΡΕΙ,
ε῾´ω το πορευομαι, το παθητικον, ε῾´ομαι, ε῾´ει, και κρασει ει᾿῀, και μετα της παρα
προθεσεως, παρει.Ἐπεκρατησε και παρ' ημιν διφθογγον. ΚΑΘΈΞΕΙ ΜΕ, ε᾿κ του ε᾿´χω,
νυνι μεν του ενεστωτος ψιλουται, ε᾿πι` δε του μελλοντος δασυνεται. ΤΡΥΦῊ, παρα το
θρυπτω, η᾿` παρα το τρυφη. ΝΕΦΡῸΣ παρα το νειφω. ἘΡΙΣΤΑῚ, ε᾿κ του εριζω, η
ευ᾿θεια ε᾿ριστις sic) και ερισται. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΛΘʹ.]}1 ἘΞΕΛΟΥ͂ ΜΕ, παρα το ελω το
λαμβανω, ο μελλων ελω, ο δευτερος αοριστος ει῾῀λον, ο μεσος ειλομην, το δευτερον
ει῾´λου, και το προστακτικον, ελου και εξελου. ἸΟ`Σ, παρα το ιεναι, πορευτος γαρ
ε᾿στιν. ὙΠΟΣΚΕΛΊΣΑΙ, ε᾿κ του υποσκελιζω, τουτο παρα το σκελος, παρα το σκελω το
ξηραινω· η᾿` σκελη ει᾿´ρηνται παρα το σκληροτερα ει᾿῀ναι των λοιπων μερων του
σωματος.
{1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΜʹ.]}
1 (ΘΥΜΊΑΜΑ) τουτο ε᾿κ του θυμα, δια γαρ των θυματων καιομενων
ε᾿θυμιαζον οι παλαιοι. ΣΥΝ∆ΥΆΖΩ, παρα το δυο, δυαζω και συνδυαζω. ∆ιαφερει
συνδοιαζω και συνδυαζω· το δια του Υ ψιλου τον μεθ' ετερου λεγομενον και
προσομιλουντα, το δε δια διφθογγου το διχοστατω, και διχογνωμονω. ἈΠΏΛΕΤΟ
μεσος αοριστος δευτερος· το θεμα ο᾿´λλω ο᾿λω῀ ω᾿῀λα, ω᾿῀λον ο δευτερος αοριστος, ο
μεσος ω᾿λο´μην, ω᾿´λου, ω᾿´λετο και απωλετο. ΜΕΡῚΣ, παρα το μεριζω. 186 ἝΩΣ
ΟΥ῾῀ἈΝΤΑΠΌ∆ΩΣ ΜΟΙ. Το ε῾´ως μετα της ου᾿ α᾿ρνησεως ευρισκομενον υποτασσει.
{1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΜΒʹ.]}1 ἨΚΗ∆ΊΑΣΕΝ, ε᾿κ του ακηδιω, τουτο παρα το αηδιζω· η᾿` παρα
το κηδω, α᾿κηδιω. ἘΜΕΛΈΤΩΝ, παρα το μελετω, δευτερας συζυγιας των περισπωμενων. Το ΤΩ μεγα· τα περισπωμενα κατα την συναι-ρεσιν. Και πως ε᾿στιν η
συναιρεσις; Το Α και Ο ει᾿ς Ω μεγα· και ω᾿´φειλε δια του Ο μικρου, ε᾿πειδη κανων
ε᾿στιν ο λεγων, ο῾´τι πας παρωιχημενος ε᾿ν τοις ει᾿ς Ω α᾿παθ. ∆ΙΕΠΈΤΑΣΑ, ε᾿κ του
διαπεταζω· πετω γαρ ου᾿κ ει᾿´ρηται, α᾿λλα πετω. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΜΓʹ.]}1 ΝΕΌΦΥΤΑ, ε᾿κ
του νεος και του φυτον· το ΦΥ ψιλον· πασα λεξις α᾿πο` της ΦΥ συλλαβης α᾿ρχομενη
δια του Υ ψιλου γραφεται, πλην του φοιτω, το παραγινομαι. Το δε φοιτω παρα το
ει᾿῀μι το πορευομαι, το παθητικον ε᾿´μαι, ι᾿´σαι sic ι᾿´ται, ι᾿το`ς, προι¨το´ς· ε᾿ξ αυ᾿του
και προι¨τω῀, α᾿ποβοληι του Ρ, και του ψιλου ει᾿ς δασυ, φοιτω. Ἡ∆ΡΥΜΈΝΑ, ε᾿κ του
αδρυνω, η῾´δρυκα, η῾´δρυγμαι. ΚΕΚΑΛΛΩΠΙΣΜΈΝΑΙ, ε᾿κ του καλλωπιζω, τουτο ε᾿κ
του καλος και του οπιζω. ΠΛΗΡΗ, η ευ᾿θεια των πληθυντικων ου᾿δε´τ. τα πληρεα, τα
πληρη. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΜ∆ʹ.]}1 ἈΝΟΡΘΟΙ͂ εκ του ανορθω, τουτο παρα το ορθος.
ΚΑΤΕΡΡΑΓΜΈΝΑΙ, ε᾿κ του ρησσω ρηξω ε᾿´ρραχα ε᾿´ρραγμαι και κατερραγμενος.
ὙΠΟΣΤΗΡΊΖΕΙ, παρα το ι῾´στημι, στησω στηριζω και υπο-στηριζω. ἘΞΟΛΟΘΡΕΎΣΕΙ,
ε᾿κ της ε᾿ξ προθεσεως, και του ολεθρευω, τουτο παρα το ο᾿´λεθρος, τουτο παρα το
103
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

ο῾´λως θραυειν. 187 {1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΜΕʹ.]}1 ΜῊ ΠΕΠΟΊΘΑΤΕ, ε᾿κ του πειθω, το ελπιζω·
προειρηται. ΠΕΠΕ∆ΗΜΈΝΟΥΣ, ε᾿κ του πεδω πεδησω, πεπεδηκα, πεπε-δημαι,
πεπεδημενος. ΠΡΟΣΉΛΥΤΟΣ, παρα το ελευθω, ε᾿λευσω, η᾿´λευκα, η᾿´λευσμαι,
η᾿´λευσαι, η᾿´λευσται, η᾿´λυτος και προσηλυτος· σημαινει τον μετοικον και φυγαδα.
ΧΉΡΑ, παρα το χαιρω, κατα αντιφρασιν, η μη χαιρουσα· η᾿` παρα το χω το στηρω
(χωρω), η μεμονωμενη του ανδρος. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΜϛʹ.]}1 ΧΛΌΗΝ παρα το χαλωδη
την ε᾿μφερειαν ε᾿´χειν. ΚΝΉΜΗ, παρα το κινω, κινημη και κνημη. {1[ΨΑΛΜῸΣ
ΡΜΖʹ.]}1 ἘΠΑΊΝΕΙ, ε᾿γκλισεως προστακτικης, το θεμα, ε᾿παινω, ε᾿πηινεον ε᾿πηινουν, το
τριτον ε᾿πηινεε ε᾿πηινει, και το προστα-κτικον, ε᾿παινει. ΜΟΧΛῸΣ παρα το οχλισθαι η᾿`
μετακινεισθαι. ὍΡΙΑ, ο῾´ριον παρα το ο῾´ρος, το αρσενικον. ΣΤΈΑΡ, παρα το σταζω.
ἜΡΙΟΝ, παρα το ει᾿῀ρος. ΚαιὍμηρος, [Od .♣δ .135.] ι᾿οδνεφες η᾿῀ρος (ει᾿῀ρος)
ε᾿´χουσα· τουτο παρα το ει᾿´ρω, το συμπλεκω, η᾿` παρα το ερω, το επιθυμω. ὉΜΊΧΛΗ
παρα το ομου και την ει῾´λησιν των ε᾿θνων. ΚΡΎΣΤΑΛΟΣ, παρα το κρυος και το
σταλασσω γινεται κρυσταλος. Το δε κρυος παρα το κρατω, κρυω και κρυος. ΧΙῺΝ
παρα το χεω χεων και χιων. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΜΗʹ.]}1 ΚΑΤΑΙΓῚΣ, ε᾿κ του αι᾿`ξ αι᾿γο`ς,
αι᾿γι`ς και καταιγις· το δε αι᾿`ξ παρα το αΐσσω το ορμω. ἙΡΠΕΤᾺ, παρα το ε῾´ρπω
ερπησω, ερπητον και ερπετον. 188 ΠΤΕΡΩΤῸΝ, παρα το τερω πτερωσω, τουτο παρα
το πετηρ (πετερον), τουτο παρα το πετω πετομαι. {1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΜΘʹ.]}1 ἜΛΕΓΜΟΣ,
παρα το ελεγχω, τουτο παρα το ε᾿´λεγχος. ΤΟΥ͂ ∆Η͂ΣΑΙ, διδημι, ο μελλων δησω· ε᾿´στι
δε και δεω το δεσμευω, δεω δησω. ΧΕΙΡΟΠΈ∆ΑΙΣ, η ευ᾿θεια η χειροπεδη, ε᾿κ του χειρ
χειρος, και του πεδη, τουτο παρα το πεδον, τουτο παρα το ε῾´ζω, το καθεζομαι, ου᾿ (οι)
γαρ δεδεμενοι κυριως ε᾿πιταγης (ε᾿πι` της γης) κατακεινται. ἜΓΓΡΑΠΤΟΝ, τουτο
παρα το γραφω.
{1[ΨΑΛΜῸΣ ΡΝʹ.]}
1 ∆ΥΝΑΣΤΕΊΑΙΣ, η ευ᾿θεια, δυναστεια, παρα το δυναστευω, τουτο παρα το
δυναστης, τουτο παρα το δυνημι. ἘΝἬΧΩΙ, ε᾿ν προθεσις, η᾿´χωι, ο᾿´νομα, η᾿῀χος δε
παρα το α᾿´χος. ΚΙΘΆΡΑ, παρα το κινειν ει᾿ς ε᾿´ρωτα, η᾿` παρα το κινειν τους θαιρους.
ΤΎΜΠΑΝΟΝ, παρα το τυπτω, τυπανον και τυμπανον. ΧΟΡῸΣ παρα το χαιρω, χαρος
και χορος, η᾿` παρα χειρ χερος. ΧΟΡ∆ΑΙ͂Σ, παρα το χεειν και ρειν την ε᾿δωδην· η᾿` παρα
το χορηγουμενα δειν, ο῾´ ε᾿στι μενειν (δεσμευειν). ΚΥΜΒΆΛΟΙΣ, παρα το κυπελον,
κυμπαλον και κυμβαλον, συγγενειαν γαρ ε᾿´χει το Π προς το Β· η᾿` παρα το
πεποιημενην φωνην βαλλειν· κυμβαλον γαρ ε᾿κ πεποιημενης ει᾿´ληπται· αι
πεποιημεναι φωναι αυ῾῀ται, κυμα, καρα, καιρε, κρικε και το τριχθα. Τελος.
{1ἘΠΙΜΕΡΙΣΜΟῚ ΤΩ͂Ν ὨΙ∆Ω͂Ν.
Ὠ∆Ὴ ΠΡΏΤΗ. [ἘΞΌ∆. ΙΕʹ.]}
1 ΒΟΗΘῸΣ, το Ο μικρον, θελεις α᾿πο` του βαινω, βοη· βαινει γαρ βοωντας·
θελει πασα λεξις α᾿πο` της Β συλλαβης α᾿ρχο-μενη δια του Ο μικρου γραφεσθαι, πλην
του Βωτιανειρα. 189 ΒΩ͂ΡΟΣ, ο᾿´νομα κυριον· ο των Περσων βασιλεως. ΚΕΠΑΣΤῊΣ,
ε᾿κ του σκεπαζω, τουτο παρα του σκεπτω, τουτο παρα το σκια και το ε᾿´πος.
ἈΝΑΒΆΤΗΣ, παρα το βιβημι, βησω, βεβηκα, βεβημαι βεβησαι, βατης και αναβατης.
ἍΡΜΑΤΑ παρα το αι᾿´ρω, το επαιρω. ΣΚΎΛΑ, παρα το συλαω το αποδυω, συλον και
σκυλον, λεγεται τα εκ του πολεμου λαφυρα. ΜΌΛΙΒ∆ΟΣ, παρα το μολειν ει᾿ς βαθος,
μετα τουτου γαρ βολιζειν το πελαγος λεγεται. Ὠ∆Ι͂ΝΕΣ, παρα το ωθιζω ω᾿θι´σω,
ω᾿θι`ς και ωδις· δι' αυ᾿τη῀ς γαρ ω᾿θειται το βρεφος. ΦΙΛΙΣΤΙΕῚΜ, τοπικον. Ἐ∆ῺΝ.
ΜΩΑΒΙ͂ΤΑΙ, κυριον.
104
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

{1Ὠ∆Ὴ ∆ΕΥΤΈΡΑ. [∆ΕΥΤ. ΛΒʹ.]}
1 ΜΩΥΣΈΟΣ κλισεις γʹ ε᾿πιδεχεται, Μωσης Μωσου, Μωυ¨ση῀ς Μωυ¨σε´ος, και
Μωυ¨σευς Μωυ¨σε´ως. ΠΡΟΣ∆ΟΚΆΣΘΩ, προσδοκω συζυγιας δευτερας των περισπωμενων. ὌΜΒΡΟΣ, ομορους τις ω᾿´ν. ἩΜΆΡΤΟΣΑΝ, η῾´μαρτον το τριτον των
πληθυντικων, και οι Βοιωτοι, ως η᾿´δη ει᾿´ρηται, ε᾿πι` των μη εχοντων την μετοχην
ει᾿ς Σ ο᾿ξυ´τονον. ΣΚΟΛΙᾺ, παρα το σκολιος· τουτο παρα το σκαζω, το χωλαινω, ο επι
την συνειδησιν χωλευων· η᾿` παρα το σκαιον· η᾿` παρα το σκολοπος. ΗΥ᾿ΤΑ´ΡΚΗΣΕΝ,
ε᾿κ του αυ᾿ταρκω. ∆ΙΕῚΣ ΤᾺΣ ΠΤΈΡΥΓΑΣ, τρια μερη λογου ει᾿σι´. ∆ιεις, μετοχη, τας,
α᾿´ρθρον, πτερυγας, ο᾿´νομα. ∆ιημι το εξαπλω, ο παρα-τατικος, διην, η μετοχη, διεις.
ΣΤΑΦΥΛῊ παρα το σταζειν τον πηλον, η᾿` τον οι᾿῀νον. ΟΥ᾿ΚἬΙ∆ΕΙΣΑΝ, ει᾿´δω, ο
μελλων ει᾿´σω, ο μεσος οι᾿῀δα, ο υπερσυντελικος ᾔδειν, διαλυσει του πρωτου
διφθογγου, εΐδειν, 190 και τροπηι του Ε ει᾿ς Η ᾔδειν, το τριτον των πληθυντικων,
ᾔδεισαν. ΚΑΙΝΟῚ οι νεωστι γεγενημενοι θεοι. ΠΡΌΣΦΑΤΟΙ, παρα το σφαζω, η᾿` ε᾿κ της
προς προθεσεως, και του φωτος το ανηιρημενον, η᾿` παρα το φενω το φονευω, η᾿`
παρα το φαινω, το δεικνυω, ο προ μικρου δειχθεις και φανεις. ἘΖΉΛΩΣΑ. ∆ιαφερει
ζηλος και φθονος. Ζηλος μεν λεγεται η δι' ε᾿πιθυμιας γινομενη μιμησις, φθονος δε
βασκανια τις τοις α᾿´λλοις μεν ου᾿῀σα α᾿γαθοις.Ἡμιν ου᾿ (αγαθη, ημιν δε ου᾿.)
∆ιαφερει ζηλωσαι και ερισαι. Ζηλωσαι μεν ε᾿στι συν ε᾿πιθυμιαι μιμεισθαι, ε᾿ρι´ζειν δε
το μετα μαχης φιλονεικειν ε᾿πι´ τινι πραγματι. ὈΠΙΣΘΌΤΟΝΟΣ, παρα το ο᾿´πισθεν
τεινειν. ΣΥΝΕΠΙΘΩΝΤΑΙ, ε᾿κ του συνεπιτιθημι. ΣΠΟΝ∆Ὴ παρα το σπενδω, το δια
θυσιων φιλουμαι και καταλλασσομαι θεωι και ανθρωποις. ἈΝΘΈΞΕΤΑΙ, α᾿ντιλαβεται,
ε᾿κ του αντεχω. ἘΚΚΑΘΑΡΙΕΙ͂, καθαριζω καθαρισω, και οἈττικος καθαριω, τουτο ε᾿κ
του καθαρος, τουτο ε᾿κ της κατα προθεσεως και του θαρρω, ο γαρ καθαρος θαρρει.
{1[ΒΑΣ. Αʹ. Βʹ.]}1 ΠΛΉΡΕΙΣἌΡΤΩΝἨΛΛΑΤΤΩΘΕΝ τ sic), οι πληρεες, οι πληρεις.
ΠΑΡΗ͂ΚΑΝ α᾿ντι του επληρωθησαν. Τι διαφερει θανατουν και θαναταν; θανατουν
μεν ε᾿στι, το α᾿´λλον φονευειν, θαναταν δε το εφειδεσθαι (ε᾿φι´εσθαι) θανειν αυ᾿το`ν
ε᾿κεινον. ΣΥΝΙΕΙ͂Ν, συνιω, συνιεις. {1[ἈΜΒΑΚ. Γʹ.]}1 ἈΡΕΤῊ, η εν παντι πραγματι
υπεροχη, παρα το αιρω το προαιρουμαι. ἘΠΙΒΙΒΩ͂, δευτερας συζυγιας. 191 {1[ἨΣ.
Κϛʹ.]}1 ὈΡΘΡΊΖΕΙΝ, παρα το ο᾿´ρθρος, η᾿` παρα το ορθους ποιειν. Ἔ∆ΕΤΑΙ, παρα το
ε᾿´δω, το εσθιω, ε᾿´δομαι, ε᾿´δηι, ε᾿´δεται. ΟΥ᾿ ΜῊἈΝΑΣΤΉΣΩΣΙΝ, η ου᾿ α᾿´ρνησις μετα
της μη ευρισκο-μενη υποτακτικως, ως το, "ου᾿ μη μου νιψηις τους ποδας," και, "ου᾿
μη αναστησωσιν."
{1[ἸΩΝ. Βʹ.]}1 ἈΠΩ͂ΣΜΑΙ, ε᾿κ του ω᾿´θω, ω᾿´σω, ω᾿῀κα, ω᾿῀σμαι και απωσμαι.
ΠΕΡΙΕΧΎΘΗ, παρα το χευω χευσω, ο πρωτος αοριστος ε᾿χυ´θην ε᾿χυ´θης
ε᾿χυ´θη.Ἐξηλθεν ου᾿῀ν το Ν δια την κακοφω-νιαν· ε᾿´στι δε ο πρωτος αοριστος
ε᾿νεργητικος ε᾿´χευα, και ε᾿´χεα, ο῾´θεν το επιχεεσθαι. ΣΧΙΣΜᾺΣ παρα το σχισμη, τουτο
παρα το σχιζω. ἜΛΕΟΝ ΑΥ᾿ΤΩ῀Ι.Ὁ ε᾿´λεος α᾿ρσενικον.
{1[ΤΩ͂Ν ΤΡ. Π.]}1 ἜΧΘΙΣΤΟΣ, παρα το ε᾿´χθος. ὉΛΟΚΑΎΤΩΣΙΣ, παρα το ο῾´λον
καιεσθαι το ιερειον. ΝΆΦΘΑ, παρα το αναπτω α᾿να´ψω, α᾿νη῀φα, α᾿νη῀μμαι,
α᾿νη῀φθαι, ναπτα και ναφθα· παρασκευαστικον γαρ προς το εξαψαι. ΣΤΥΠΠΕΙ͂ΟΝ,
παρα το τυπος, στυπειον και στυππειον, λεγεται δε και στυπυον. ἨΝΏΧΛΗΣΕ, δοτικηι
συντασσεται, αυ᾿ξα´νει δε ε᾿´σωθεν και ε᾿´ξωθεν· το δε ενοχλω παρα το οχλω, τουτο
παρα το ο᾿´χλος, τουτο παρα το α᾿´χλυς α᾿´χλος, και τροπηι του Α ει᾿ς Ο, ο᾿´χλος.
ΠΆΧΝΑΙ παρα το πησσω, το πηγνυω· τα δε ε᾿´χοντα α᾿να-φαινομενον το Α ε᾿ν τωι
δευτερωι α᾿οριστωι ε᾿´παγον δια του Η γραφεται. ∆ΉΚΩ, ε᾿´δακον, φηγω, ε᾿´φαγον.
ΝΕΦΈΛΗ, παρα το νειφω και το ελω το ελαυνω. ΚΟΊΤΗ παρα το κοιμωμαι. ΠΗΓῊ
παρα το πηδω. 192 {1[ΛΟΥΚ. Αʹ.]}1 ΜΕΓΑΛΎΝΕΙ, παρα το μεγαλυνω, τουτο παρα το
μεγαλος, τουτο παρα το μεγας, τουτο παρα το μη ει᾿ς γην ει᾿῀ναι, ως προς συγκρισιν
των μικρων, των ου᾿ πολυ αφεστωτων. ἘΠΈΒΛΕΨΕΝ, α᾿πο` του επιβλεπω, τουτο
105
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

παρα το βαλλειν τους ω᾿῀πας. ὍΡΚΟΣ, παρα το ε῾´ρκος, και τειχιον ει᾿῀ναι τωι
ομνυοντι προς το μη παραβαινειν τας συνθηκας. ΛΑΤΡΕΎΕΙΝ, παρα το λατρευω,
τουτο παρα το λατρις, τουτο παρα το λατρον, ο῾` σημαινει την ε᾿ν τωι μισθωι δουλειαν, τουτο παρα το ΛΑ ε᾿πιτατικον και το ΤΡΩ το καρτερω. ΕΙ᾿ΡΗ´ΝΗΣ, παρα το
ει᾿´ρω, το λεγω, η πανταχου λαλουμενη, η᾿` παρα το ει᾿´ρω το συμπλεκω. Τελος συν
Θεωι. Ἴδια ει᾿σι´ν,Ἔχω ει᾿῀χον, ε᾿´πω ει᾿῀πον, το λεγω και το ακολουθω, ε᾿´θω ει᾿῀θον,
το εξ ε᾿´θους τι διαπραττομαι, ο μεσος παρακειμενος ει᾿῀θα, και πλεονασμωι του Ω
ει᾿´ωθα, ο υπερσυντε-λικος ειωθειν, ε῾´λκω ει῾῀λκον, το συρω και το ακολουθω,
ε῾´λκω 1ν∧ω⇔1∧0ν∧υ∧ο∧κ∧λ∧ℜη∧0∧ sic , το επι του ε῾´λκους δια του Η, ε῾´λω
ει῾῀λον, το λαμ-βανω και το φονευω, ε῾´ρπω ει῾῀ρπον, το βαδιζω, ε᾿ρω῀ ει᾿῀ρον, το
λεγω, ε᾿ξ ου῾῀ και το ει᾿´ρηκα, ε῾´ω ει᾿´ω το ενδυομαι, και το καθε-ζομαι, εω, ει᾿´ων, το
συγχωρω. Ταυτα δισυλλαβα· τα δε υπερ δυο συλλαβας, ε᾿ργαζομαι ει᾿ργαζομην,
ε᾿θι´ζω ει᾿´θιζον, εστιω ειστιων, ο῾` σημαινει το ηριστοποιουν, ε᾿ρυ´ω ει᾿´ρυον, και
ελκυω ει῾´λκυον, ερπυζω ει῾´ρπυζον.

106
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.


