Paroemiae (e cod. Leidense)
ΠΑΡΟΙΜΙΑΙ ΣΥΛΛΕΓΕΙΣΑΙ ΠΑΡΑ ΤΟΥ ἉΓΙΩΤΑΤΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ ΚΥΡΟΥ
ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΤΟΥ ΚΥΠΡΙΟΥ ΚΑΤΑ ΑΛΦΑΒΗΤΟΝ.
Α.
1.1 Ἀφροδισιος ορκος: ουκ εμποινιμος. επι γαρ τοις ερωτικοις επιορκουμενοι οι θεοι
ουκ οργιζονται. 1.2 Ἀετου γηρας, κορυδου νεοτης: παροσον και γη ρασκων αετος
κρειττων ηι νεαζοντος ορνιθος. 1.3 Ἀγροικου μη καταφρονει ρητορος: οτι ουδε των
ευτελων χρη καταφρονειν. 1.4 Ἄλλοτε δ' αλλοιον τελεθειν και χωραι επεσθαι: οτι
προσηκει τινα εξομοιουν εαυτον τοις ηθεσι των πολεων και τοπων, εν οις αν
γενοιτο· ειρηται δε απο των πολυ ποδων. 1.5 Ἄλλην δρυν βαλανιζε: επι των
απαγορευοντων δωσειν ετι την αιτησιν ειωθασι λαμβανειν. 1.6 Αιρειν μασχαλην:
αντι του ευωχεισθαι. ειρηται απο των αγροικως ορχουμενων. 1.7 Ἀει κολοιος προς
κολοιον· και· Ἀει τον ομοιον αγει θεος εις τον ομοιον. 1.8 Ἀμαλθειας κερας: οτι τηι
τροφωι αυτου Ἀμαλθειαι ο Ζευς εξ αιγος τρεφουσης αυτον παρεσχε κερας, δι' ου
επεβλυσεν αυτηι παν ο αν ηιτησατο. 1.9 Ἀετον ιπτασθαι διδασκεις: επι των
βουλομενων διδασκειν τους σοφωτερους αυτων. 1.10 Ἀγων προφασιν ουκ
επιδεχεται ουδε φιλια. 1.11 Ἀγων προφασιν ουκ αναμενει: επι των φυσει ραιθυμων
και αμελων, ητοι επι των μη προσιεμενων τους λογους των προφασιζομενων.
μεμνηται δε αυτης Πλατων· ου μεντοι μοι δοκει προφασεις αγων δεχεσθαι· και εν
Νομων εκτωι· αλλα γαρ αγωνα προφασεις φασιν ου πανυ δεχεσθαι. Αισχυλος δε φησι
Γλαυκωι Ποτνιει· Ἀγων γαρ ανδρας ου μενει λελειμμενους. και Ἀριστοφανης
Θεσμοφοριαζουσαις βʹ. 1.12 Ἄιδος κυνη: επι των επικρυπτοντων εαυτους δια τινων
μηχανηματων. τοιαυτα γαρ τα του Ἄιδος. 1.13 Ἄκρωι αψασθαι δακτυλωι: επι των
βλαβερων. 1.14 Αιμασι κλαιειν: καθ' υπερβολην επι των σφοδρα δακρυοντων. 1.15
Ἄλλην μεν εξηντλουμεν, η δ' επεισρεει. 1.16 Ἄμμες ποτ' ημεν. 1.17 Ἀει τα περυσι
βελτιω. 1.18 Ἀνηρ ο φευγων ου μενει κτυπον λυρας: επι των ταχεως και οξεως
οφειλοντων εκαστα πραττειν. 1.19 Ἄπληστος πιθος: επι των γαστριμαργων. 1.20
Ἁλιευς πληγεις νουν οισει: αλιεα φασι ποτε τους αλισκομενους ιχθυας χειρι
λαβοντα, υπ' αυτων πλη γεντα τουτο το παροιμιωδες ειπειν. 1.21 Ἀλωπηξ τον βουν
ελαυνει: επι των δολερων και μικρων, ομως δε μεγαλους καταγωνιζομενων
αφρονας. 1.22 Ἅπας εχινος τραχυς: επι των δυσκολων και δυσ τροπων. εξαιρετως
χρειωδες επι των κακωτικων η ευνουχων. 1.23 Ἁλων μεδιμνον αποφαγων: επι των
αχαριστων. ηδε η παροιμια των ηθικων. 1.24 Ἀνεωιγμεναι Μουσων θυραι: επι των εξ
ετοιμου τα των τεχνων καλλιστα αποδιδοντων γνωμηι. 1.25 Ἀρχαικα φρονεις: ητοι
ευηθη. 1.26 Ἀβυδηνον επιφορημα: το αηδες, δια το τους Ἀβυδηνους μετα δειπνον
προσαγειν τους εαυτων παιδας τοις ευωχουμενοις κεκραγοτας και θορυβουντας και
αηδιαν εμποιουντας τοις δαιτυμοσι. 1.27 Ἅβρωνος βιος: ο πολυτελης. Ἅβρων γαρ τις
εγενετο πλουσιος· οθεν και αβροδιαιτος. 1.28 Ἀει γεωμορος εις νεωτα πλουσιος. 1.29
Ἀδεες δεος: επι των ματην δεδοικοτων. 1.30 Ἀγαμεμνονεια φρεατα: Ἀγαμεμνων γαρ
παρα την Αυλιδα και την ολην Ἑλλαδα φρεατα ωρυξεν. 1.31 Ἀγαμεμνονος θυσια: επι
των δυσπειθων και σκλη ρων. θυοντος γαρ Ἀγαμεμνονος ο βους φυγων μολις
εληφθη. 1.32 Ἀγαθη και μαζα μετ' αρτον: επι των τα δευτερα τισι διδοντων. 1.33
Ἀγαθωνειος αυλησις: η ηδιστη και ευφραντη. 1.34 Ἀνδριας σφυρηλατος: επι των
αναισθητων. 1.35 Ἀγελαστος πετρα: επι των λυπης προξενων. εφ' ηι η ∆ημητηρ, οτε
την κορην εζητει, εκαθισεν. 1.36 Ἀγαθων θαλασσα· και· Ἀγαθων θησαυρος· και·
 
 
 

1
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

Ἀγαθων αγαθιδες· και· Ἀγαθων μυρμηκια: επι πληθους αγαθων λεγεται. 1.37
Ἁγνοτερος πηδαλιου: παροσον εν θαλαττηι το πη δαλιον αττον, † καθαρον εστιν. 1.38
Ἄλλος ουτος Ἡρακλης: επι των ισχυρων. 1.39 Ἅλις δρυος: επι των εις τινα διαιταν
βελτιονα με ταβαλλομενων. παυσαμενοι γαρ των βαλανων οι παλαιοι μετειχον
σιτου και οινου. 1.40 Ἄκαιρος ευνοι' ουδεν εχθρας διαφερει: ταυτην Ἱππολυτος προς
Φαιδραν ειπε, φασκουσαν φιλειν αυτον σφοδρα. 1.41 Αυτοι χελωνας εσθιετε, ειπερ
ειχετε: αλιεις ηλιευσαν μεγαλην χελωνην και ανασπασαντες αυτην, εμε ριζον την
παρουσαν. τον δε Ἑρμην παριοντα επι την εστιασιν εκαλουν· ο δε το προκειμενον
ειπε. 1.42 Ἂν οινον αιτηι, κονδυλους αυτωι διδου: επι των αγαθα μεν αιτουντων,
δεινα δε λαμβανοντων. 1.43 Αιρουντες ηιρημεθα: επι των ελπισαντων νικαν τινας,
ειθ' υπ' εκεινων αλοντων. 1.44 Αιαντειος γελως: επι των παραφρονως γελωντων.
1.45 Ἀνιπτοις χερσιν: επι των βεβηλοις χερσι τα ιερα μεταχειριζομενων. 1.46
Ἀκεφαλος μυθος: επι των ατελη λεγοντων. 1.47 Ἄλλως αιδεις: επι των ματην
πονουντων. 1.48 Ἅμ' επος, αμ' εργον: επι των οξεως ανυομενων. 1.49
Ἀντιπελαργειν: αντιδιδοναι χαριτας. λεγεται τους πελαργους γεγηρακοτας τους
γονεις τρεφειν. 1.50 Ἄνθρωπος ανθρωπου δαιμονιον: επι των απροσ δοκητως
σωζομενων. 1.51 Ἄξιος του παντος: επι των σφοδρα τιμιων. 1.52 Αιει γεροντι νεαν
ποτιβαλλειν κουρην: επι των πρεσβυτερων βουλομενων νεαις συνευναζεσθαι. 1.53
Ἄξιος ει της εν Ἄργει ασπιδος: επι των ευγενων. 1.54 Ἀνεμου παιδιον: επι των
ευμεταβολων και κουφων. 1.55 Ἀνιπτοις ποσιν αναβαινειν επι το στεγος: επι των
αμαθως επι τινα εργα ερχομενων. 1.56 Ἀπο βαλβιδος: ητοι απ' αρχης δει καλον ειναι.
1.57 Ἀντι κακης κυνος υν απαιτεις: επι των κακα αντι κακων επιδιδοντων. 1.58
Ἀρχαιοτερα της διφθερας λεγεις: επι των μωρα διηγουμενων· η γαρ διφθερα, εν ηι ο
Ζευς επεγραφετο τα γιγνομενα, παμπαλαιος. 1.59 Ἀφ' υψηλου μου καταγελαις: επι
των εξ υψους διαλεγομενων. ωσανει, πανυ μου καταφρονεις. 1.60 Ἀργουντων
χορος: επι των κακα ποιουντων. 1.61 Ἄνω κατω παντα: επι των την ταξιν μεταστρε
φοντων. Μενανδρος Ἐγχειριδιωι· και εν Χηραι· Το λεγο μενον τουτ' εστι νυν, Τανω
κατω, φασι, τα κατω δε ανω. 1.62 Ἀκινητα κινειν: παροιμια καθ' υπερβολην, οτι μη
δει κινειν μηδε βωμους η ταφους η ορους. 1.63 Ἀφ' Ἑστιας αρχεσθαι: επι των εν
δυναμει γενομενων και πρωτους αδικουντων τους οικειους, επει εθος ην τηι Ἑστιαι
πρωτηι των αλλων θεων θυειν. φερεται δε τις περι αυτης μυθος τοιουτος· μετα γαρ
το καταλυθηναι την των Τιτανων αρχην φασι τον ∆ια την βασιλειαν δια δεξαμενον
επιτρεψαι τηι Ἑστιαι λαβειν οτι αν βουλοιτο· την δε την παρθενιαν αιτησασθαι και
τας απαρχας παρα των ανθρωπων.
Β.
1.64t Βασανος λιθος: επι των εξεταζομενων εν λογοις, παροσον η Λυδια λιθος τον
χρυσον δοκιμαζει. 1.65 Βασιλειος οφθαλμος: τον επι τινα αρχην πεμπο μενον ουτως
εκαλουν. 1.66 Βατραχος Σεριφιος: επι των αφωνων. 1.67 Βαλλ' ες υδωρ: αντι του
καταποντισον. επι των 1.67 ολεθρου αξιων. 1.68 Βορβορωι υδωρ λαμπρον ουποθ'
ευρησεις: επι των τα καλλιστα μιγνυντων τοις αισχιστοις. 1.69 Βηξ αντι πορδης: επι
περδοντων και προσποιουμε νων βηχειν η γελαν. ο εκλαμβανεται επι των εν αποριαι
τι πραττειν προσποιουμενων. 1.70 Βους εν πολει: επι των θαυμαζομενων. Λυσιας γαρ
εν ακροπολει βουν εθηκεν. 1.71 Βατραχωι υδωρ· και· Στεαρ γαληι: επι των ταυτα
διδοντων, οις χαιρουσιν οι λαμβανοντες. 1.72 Βαλλεις μηλοις: επι των τυχειν ων
ερωσι βουλομενων. 1.73 Βαλανευς: επι του πολυπραγμονος. ουτοι γαρ σχολην
αγοντες πολυπραγμονες εισιν.
 
 
 

2
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

Γ.
1.74t Γλυκυς απειρων πολεμος: επι των υπ' απειριας εαυτους καθιεντων εις
κινδυνους. 1.75 Γελως Ἰωνικος: επι των εκλελυμενων. εις τουτο γαρ οι Ἴωνες
διεβαλλοντο. 1.76 Γνωθι σαυτον: επι των υπερ δυναμιν κομπαζοντων. 1.77
Γυμνοτερος λεβηριδος: λεβηρις το δερμα του οφεως η του εμβρυου. 1.78 Γυμνωι
φυλακην επιταττεις: επι των μη δυναμε νων τα προστεταγμενα πληρουν. 1.79
Γηρασκω αει πολλα διδασκομενος: επι των δια γηρας εμπειροτερων. 1.80 Γηραι βους,
τα δ' εργα πολλα τωι βοΐ. 1.81 Γυμνηι τηι κεφαληι: επι των αναισχυντως χωρουντων
προς παν το τυχον. 1.82 Γυμνος ως εκ μητρας: επι των απορων. 1.83 Γυναικος
φρενας: επι των ανοητων. 1.84 Γλωσσα που πορευηι πολιν κατορθωσασα και παλιν
καταστρεφουσα: επι των δια λογων η βλαπτον των η ωφελουντων. 1.85 Γλαυξ
ιπταται: η πτησις της γλαυκος νικης συμβο λον τοις Ἀθηναιοις ενομιζετο. 1.86
Γλυκυς αγκων: επι των κατειρωνευομενων. τοπος δε εστιν εν τηι Μεμφιδι Ἀγκων
προσαγορευομενος υπο των πλεοντων κατα αντιφρασιν ισως, δια το δυσχερες. ενιοι
δε ταττουσιν αυτην επι των ευθυμουντων, παροσον τον αγκωνα οι ευφραινομενοι
τιθεασιν.
∆.
1.87τ ∆ικη δικην ετικτε και βλαβη βλαβην: επι των φιλοδικων και συνειροντων
δικαις δικας. και επι των πυ κναις προσπιπτοντων συμφοραις. 1.88 ∆εινοι πλεκειν
μηχανας Αιγυπτιοι. 1.89 ∆ις παιδες οι γεροντες: επι των προς τωι γηραι ευηθεστερων
ειναι δοκουντων. 1.90 ∆αιδαλεια ποιηματα: επι θαυμασμου. 1.91 ∆ικαιοτερος
σταχανης: επι των τα δικαια αγα πωντων. οι γαρ ∆ωριεις σταχανην την τρυτανην
καλουσι δια την στασιν. 1.92 ∆ιωλυγιον κακον: επι των μεγα τι κακον υφιστα
μενων. 1.93 ∆ιος ψηφος: επι των ιερων και αθικτων. 1.94 ∆ια μεσου και λιμος εῤρει
και καλλιστ' απολ λυται: φθαρεντος γαρ του λιμωττοντος και ο λιμος απολλυται.
1.95 ∆ιζεσθαι βιοτην, αρετην δ' οταν ηι βιος. 1.96 ∆ις και τρις το καλον: παροιμια, οτι
χρη περι των καλων πολλακις λεγειν.
Ε.
1.97t Ἐν αλωι δρασκαζεις: ηγουν κρυπτηι. επι των μη δυναμενων λαθειν. 1.98
Ειληφεν η παγις τον μυν: επι των αξιως αλισκο μενων. 1.99 Ἕλκων εφ' εαυτον
ωσπερ ο καικιας νεφος, 1.100 Ἔπειτα πλουτων ουκεθ' ηδεται φακη, προ του δ' υπο
της πενιας απαντ' επησθιεν. 2.1 Ἐν θερει την χλαιναν κατατριβεις: επι των μη καθ'
ωραν τοις αναγκαιοις χρωμενων. 2.2 Εις θεου ωτα ηλθεν: επι μεγαλων πραγματων.
2.3 Εις ανηρ, ουδεις ανηρ. 2.4 Ἐν νυκτι βουλην: επειδη η νυξ παῤρησιαν διδωσι
βουλευεσθαι. 2.5 Εις παγας ο λυκος: επι των αρπαζοντων μεν, κα τασχεθεντων δε.
2.6 Εις μελιττας εκωμασας: επι των κακουμενων αθροως. 2.7 Ἐν πεντε κριτων
γουνασι: το γαρ παλαιον πεντε κριται εκρινον τους κωμικους· η οτι εν γονασιν
ειχον, α νυν εις γραμματεια εγγραφεται. 2.8 Ἐκ λυκου στοματος: επι των ανελπιστως
παρα τινων τι λαμβανοντων. 2.9 Ἐλεφαντος ουδεν διαφερει: επι των αναισθητων.
2.10 Εις Τροιζηνα βαδιζεις: επι των εχοντων σπανιν γενειων. 2.11 Ἐλαφειος ανηρ: ο
δειλος. 2.12 Ευμεταβολωτερος κοθορνου: υποδηματος ειδος ο κοθορνος, εφαρμοζων
τοις δυσι ποσιν. 2.13 Ἔνθ' ουτε μιμνειν ανεμος ουτε πλειν εαι: επι των δυσχρηστοις
παραπεσοντων. 2.14 Ἐν γηι πενεσθαι μαλλον η πλουτουντα πλειν. 2.15 Ἐχθρων
αδωρα δωρα κουκ ονησιμα: επι των αλυ σιτελων δωρων. 2.16 Ἐν αλωι δρασκαζεις:
ητοι εν αλωι κρυπτηι. επι των μη δυναμενων λαθειν. 2.17 Ειμι γαρ επ' αυτον ηδη τον
κολοφωνα του λο γου: επι μεγαλων και αναντιῤρητων και μεγαλην ισχυν εχοντων.
 
 
 

3
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

ιστορηται γαρ, ως των εν τηι Ἀσιαι πολεων εκκλη σιαζουσων και ψηφους
καταβαλλομενων μηδεν τεως ισχυειν αυτας, ει μη και η του Κολοφωνος
καταβληθεισα το κυρος τοις εψηφισμενοις εδιδου. 2.18 Ἐγγυα, παρα δ' ατα: επι των
ραιδιως εγγυωμενων και κακως απαλλαττομενων. λεγουσι δε αυτην εν ∆ελφοις
αναγεγραφθαι· οι δε ειπον ουχ ουτως εχειν, αλλα μονον εγγυη ατη· και παρεχουσι
μαρτυρα τουτου Κρατινον τον νεωτερον λεγοντα· Εις εγγυας τρεις πεσων, ανηιρεθην.
ουτω ποτε εν ∆ελφοισιν ην τα γραμματα, την εγγυην ατην. Ἀλλ' εγω φιλεταιρον
ειχον εθος. οτι δε εστιν η εν ∆ελφοις εγγυα παρα δ' ατα δηλον ποιει Χαρμιδηι ο
Πλατων, λεγων· ο δη μοι δοκουσι πα θειν και οι τα υστερα γραμματα αναθεντες, το
τε μηδεν αγαν και το εγγυα, παρα δ' ατα.
Ζ.
2.20t Ζευς κατειδε χρονιος εις τας διφθερας: οτι ουκ απρονοητος. τον γαρ ∆ια φασιν
εις διφθερας γραφειν τα πραττομενα τοις ανθρωποις. 2. Ζωη πιθου: επι των μετριως
ζωντων. απο ∆ιογενους του φιλοσοφου, ωι πιθος ηδιστη διατριβη εγενετο. 2.21 Ζηι
χυτρα, ζηι φιλια.
Η.
2.22t Ἡ κυων εν τηι φατνηι: προς τους μητε εαυτοις χρω μενους μητε αλλους εωντας.
παροσον η κυων κριθην ου φαγει μενουσα εν φατνηι και τον ιππον ουκ εαι.
Θ
2.23t. Θυμος εσχατον γηρασκει: λεγεται δια τους πρεσβυτερους. οσον γαρ
γηρασκουσι, τον θυμον εῤρωμενεστερον εχουσι. 2.24 Θαλαττηι εκ χαραδρας υδωρ: επι
των τοις μεγα λοις τα μικρα προσφιλοτιμουμενων. 2.25 Θασος αγαθων: επι των
ευδαιμονα και λαμπρον αποδειξαι τινα επαγγελλομενων. 2.26 Θυμοσοφος: επι των
οξυμαθων και ευφυων. 2.27 Θαμυρις μαινεται: επι των συνετως μεν βιουν των,
δοκουντων δε τισι μαινεσθαι. Θαμυρις γαρ τις ιδων μαστιγουμενον οικετην παρα
του δεσποτου αυτου εν τωι ιερωι και μη του ιερου φροντιζοντος, την ουσιαν αυτου
δους απεδημησεν. ον οι ορωντες ελεγον· Μαινεται Θαμυρις. 2.28 Θεος η Ἀναιδεια:
επι των αναισχυντιαι ωφρυωμενων.
Ι.
2.29t Ἰλιας κακων επηιει: επι ταις μεγισταις συμφοραις. 2.30 Ἴσως Ἐριννυς εστιν εκ
τραγωιδιας: τα γαρ αποτροπαια των φαντασματων τραγωιδοις μαλλον αρμοττει. 2.31
Ἰχθυν νηχεσθαι διδασκεις: επι διδασκοντων, α επιστανται. 2.32 Ἰαλεμου
ψυχροτερος: Ἰαλεμον τον θρηνον φασι· λεγουσι δε αυτον υιον Καλλιοπης γενεσθαι
κακοδαιμονα και υστερουμενον και ορφανον. 2.33 Ἱππεις προκαλεισθαι εις πεδιον:
επι των τους εν τισι βελτιους και επιστημονεστερους αυτων εις εριν προ
καλουμενων.
Κ.
2.34t Κακου κορακος κακον ωιον: οτι αβρωτον εστι αυτο το ζωιον, αλλα δη και το
ωιον αυτου. η απο Κορακος ρη \τορος πρωτου διδαξαντος την ρητορικην· τον γαρ
μαθη την αυτου μισθον απαιτων, εις το δικαστηριον, ειπεν ο αυτος μαθητης, ιωμεν,
και ει μεν νικησειας, ου μεμα θηκα· ει δε ηττηθησηι, ου ληψηι μισθους. 2.35 Καθωσπερ
αι τιτθαι σιτιζεις κακως. 2.36 Κυων επιστρεψας επι τον ιδιον εμετον. 2.37 Καν επι
νεκρου κερδαινειν: επι των κερδαινον των εκ πενητων και τεθνεωτων. 2.38 Κατα
 
 
 

4
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

ρουν φερεται. 2.39 Καρκινος λαγωον αιρει: επι των αδυνατων. 2.40 Καρκινος λαιμον
αιρει: επι των αδυνατων. 2.41 Κανθαρου μελαντερος: και· Κανθαρου σοφω τερος: επι
των πονηρων και κακοηθων. 2.42 Κακοι της πονηριας πινουσι την ομιχλην: επι των
κατ' αξιαν τιμωρουμενων. 2.43 Κακων πανηγυρις: επι πληθους κακων. 2.44 Κηρου
ευπλαστοτερος: επι των ραιδιως τι ποι ουντων. 2.45 Καδμεια νικη: η επι κακωι νικη·
Ἐτεοκλης και Πο λυνεικης υιοι Οιδιποδος, τινες δε Καδμου, ου την βασι λειαν
διεδεξαντο, συνεθεντο προς αλληλους, ενα καθ' ενα χρονον βασιλευειν αυτους.
βασιλευσας δε ο Ἐτεοκλης ουκ εβουλετο Πολυνεικην κατα το δοξαν βασιλευσαι, και
τωι πολεμωι αλληλους διεχειρισαντο και επι κακωι νενικηκασιν, οτι ο ετερος ανειλε
τον ετερον. 2.46 Καθ' εαυτου Βελλεροφοντης: επι των καθ' εαυ των τι ποιουντων.
2.47 Κερκωπιζειν: αντι του δουλευεσθαι και απαταν. με τενηνεκται δε απο των
Κερκωπων. 2.48 Κατα βοος ευχου: επι των μεγα βοωντων. 2.49 Κωφοτερος κιχλης:
παροσον αφωνον το ζωιον. 2.50 Κανθαρου σκια: επι των φοβουμενων, ενθα ου δει.
2.51 Κορυδεως ειδεχθεστερος: επι δυσμορφιαι ουτος διεβαλλετο. 2.52 Κεκυλισται ο
πιθος: επι των κατα μιμησιν ετερων τι ματην ποιουντων. 2.53 Κυρβεις **: ξυλα
πινακοειδη, εν οις τους νομους εγραφον. 2.54 Κοινα τα των φιλων. 2.55 Κατα ρουν
φερεται: επι των ευπλοουντων. 2.56 Κυνοσαργες: ο τοπος, εν ωι οι νοθοι
εξεκρινοντο. κυων γαρ τις ηρπακως κρεας, εκει απεκομισεν· οθεν και Κυνοσαργες.
2.57 Καρπον, ον εσπειρας, θεριζε: επι των τοιαυτα πασχοντων, οια εδρασαν.
παρηκται δε απο του στιχου· Ει δε κακα σπειραις, κακα κεν αμησαιο. και παλιν· Ὃς
δε κακα σπειρει, θεριει κακα κηδεα παισιν.
Λ.
2.58t Λυδιον αρμα: επι των εριζοντων εν αγωσι και πολυ απολιμπανομενων. ο γαρ
Πελοψ Λυδος ων ενικησε τον Οινομαον τωι ιδιωι αρματι. και εκτοτε η παροιμια, παρα
Λυδιον αρμα θεειν. η παρα προθεσις σημαινει και την πλησιοτητα ως το, εζετο,
παρεζετο· και την πλειονα σχεσιν, ως το, ορμω, παρορμω. σημαινει και την εκτος
σχεσιν, την εξω του πρεποντος, ως το, ανομος, παρανο μος. ως το· ει και πεζοι ημεν
παρα Λυδιον αρμα θεοντες· αντι του· εξω και μακραν του Λυδικου αρμα τος
τρεχοντες κατα συγκρισιν· ταχιστα γαρ τα Λυδια αρ ματα. τοιουτος δε ο μεγας
Βασιλειος, αρμα Λυδιον. 2.59 Λεπτην πλεκει: επι των πενιχρων. 2.60 Λιβυκον θηριον:
επι των πολυτροπων, δια το την Λιβυην πολυθηρον ειναι. 2.61 Λυγκεως ομοιος: ο
οξυδερκης. 2.62 Ληθαργος κυων: ο προσσαινων μεν, δακνων δε λαθρα. 2.63 Λυδος εν
μεσημβριαι: επι των ακολαστων, ως ταυ ταις ταις ωραις ακολασταινοντων. οι γαρ
Λυδοι κωμωιδουν ται ταις χερσιν αυτων πληρουντες τα αφροδισια. η δε παρ οιμια
αυτη ομοια τηι· Αιπολος εν καυματι, επειδη εν ταις τοιαυταις ωραις οι αιπολοι
ακολασταινουσι. 2.64 Λυκου πτερα: επι των αδυνατων. 2.65 Λυχνον εν μεσημβριαι
απτεις: επι των εν καιρωι ανεπιτηδειωι τι ποιουντων. 2.66 Λυκου ρηματα: επι του και
λογοις και εργοις αδι κουντος. ιδων γαρ λυκος ποιμενα προβατεια εσθιοντα, ει πεν·
ηλικος αν ηρθη θορυβος, ει εγω ταυτ' εποιουν. 2.67 Λευκωι λιθωι λευκη σταθμη: επι
των αδηλα αδη λοις σημειουμενων καν τουτωι μηδεν συνιεντων. η γαρ εν τοις
λευκοις λιθοις σταθμη λευκη ου δυναται δεικνυναι δια το μη παραλλαττειν,
καθαπερ η δια της μιλτου γιγνομενη. ως Σοφοκλης Κηδαλιωνι· τοις μεν λογοις τοις
σοισιν ου τεκμαιρομαι, ου μαλλον η λευκωι λιθωι λευκη σταθμη· εστι δε σταθμη
σπαρτος τεκτονικη. κατ' ελλειψιν δε ειρηται η παροιμια· διο και ασαφης εγενετο· το
δε ολον εστι τοι ουτον· εν λευκωι λιθωι λευκη σταθμη.
Μ.
 
 
 

5
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

2.68t Μια λοχμη δυο εριθακους ου τρεφει: επι των εκ μικρου κερδαινειν
σπουδαζοντων. εριθακος δε εστιν ορ νεον μονηρες και μονοτροπον. 2.69 Μελιτος
μυελος: επι του αγαν ηδεος. 2.70 Μη παιδι μαχαιραν: μη τοις απειροις εγχειριζειν
πραγματα, ινα μη καθ' εαυτων χρησωνται. 2.71 Μια χελιδων εαρ ου ποιει, ουδε μια
μελισσα μελι. 2.72 Μασχαλην αιρειν: επι των πολλακις πινοντων. 2.73 Μη
μελαμπυγου τυχηις: μη τινος ανδρειου και ισχυρου. 2.74 Μη πυρ επι πυρ. 2.75 Μη
κινειν κακον ευ κειμενον. 2.76 Μαλλον αυτον λεληθεν η οι της θαλασσης λεγομενοι
χοες: επι του πολυμαθους και εμπειρου. 2.77 Μυσων εσχατος: επι των ευτελεστατων.
2.78 Μη κινειν κακον ευ κειμενον: επι των εαυτοις εξ αγνοιας πραγματα
εγειροντων. ταυτης μεμνηται και Ὑπεριδης ο ρητωρ εν τωι προς Ἀριστογειτονα· «και
ουδε εκ της παροιμιας δυνασαι μανθανειν το μη κινειν κακον ευ κειμενον.»
μετηκται δε εκ του εν Ῥοδωι κολοσσου, ος πεσων πολλας οικιας κατεσεισε. βασι λεως
δε βουλομενου αυτον αναστησαι φοβουμενοι οι Ῥοδιοι μη παλιν καταπεσηι, το
προκειμενον επεφθεγξαντο. 2.79 Μηδεν αγαν: ενος των επτα σοφων το αποφθεγμα,
ομοιον τωι· μηδεν υπερ το μετρον.
Ν.
2.80t Νωι πειθου: ομοια τηι· θεωι επου. 2.81 Νεμεσις δε γε παρα ποδας βαινει: παροσον
μετ εισι ταχεως η δαιμων τους ημαρτηκοτας. 2.82τ Ο. Οικοι τα Μιλησια· μη γαρ
ενθαδε: επι των οπου μη προσηκει επιδεικνυμενων τα αηδη επιτηδευματα και
διαβεβλημενα. Μιλησιος γαρ παρα Λακεδαιμονιοις δημη γορων και την οικοι
τρυφην επαινων ηκουσε ταυτα. 2.83 Οινος, ω παιδες, αληθεια. 2.84 Ουθ' υεται ουθ'
ηλιουται: επι των εξω πασης φροντιδος εστωτων. 2.85 Ουκ επαινεθειης ουδε παρα
δειπνα: επι των μηδενος αξιων· ειωθασι γαρ εν τοις δειπνοις τον τελευτη σαντα
επαινειν, ει και φαυλος ην. 2.86 Ου μη χαμαι πεσηι: επι των διακενης ουδεν λεγον
των, αλλ' επιτυγχανοντων. ηδε του Πλατωνος. 2.87 Ὁ κνιψ εν χωραι: επι των ταχεως
μεταπιπτοντων. κνιψ γαρ θηριον ξυλοφαγον. 2.88 Οικοι γενοιμην: επι των εκφυγειν
τα δεινα ευχομενων. 2.89 Ουδ' ισασιν οσωι πλεον ημισυ παντος: οι των πλειονων
επιθυμουντες και α εχουσιν αποβαλλουσι. 2.90 Ὁ μυθος απωλετο: επι των την
διηγησιν και μη επι περας αγοντων. 2.91 Ὁ μυθος απωλετο: τουτωι τωι λογωι χρωνται
οι λε γοντες τι προς τους μη προσεχοντας. 2.92 Ὁ τον ποταμον καθηγουμενος αυτο
δειξει: επι των εκ της πειρας γιγνωσκομενων. κατιοντων γαρ τι νων εις ποταμον
προς το διαπερασαι, ηρετο τις τον προ ηγουμενον, ει βαθος εχει το υδωρ; ο δε εφη·
αυτο δειξει. 2.93 Ὀστρακου περιστροφη: επι των δια ταχους εις φυγην ορμωντων, η
επι των ευμεταβολων. 2.94 Ου πολεμον αγγελλεις: επι των αγαθα αγγελ λοντων.
Π.
2.95t Πολλα μεταξυ κυλικος και χειλεος: επι των εις χρονον μακρον γενησεσθαι
μελλοντων. 2.96 Πολλοι σε μισησουσιν, αν σαυτον φιληις: τουτο φασι Νυμφας προς
Ναρκισσον ειπειν, αποβλεποντα εις πηγην και την οικειαν ποθουντα μορφην. 2.97
Προ της νικης εγκωμιον αιδεις: επι των προλαμβανοντων τα πραγματα. 2.98 Παθων
δε τε νηπιος εγνω. 2.99 Πολλων εγω θηριων ακηκοα ψοφους. 2.100 Πενιη σοφιην
ελαχεν: επειδη οι πενητες πολλας τεχνας επιτηδευουσι. 3.1 Πανθ' υπο μιας Μυκονος:
επι των μιαι δικηι καταδικασθεντων. 3.2 Πονηρα κατα τρυγονα ψαλλεις: επι των
επιπονως ζωντων. 3.3 Πολυποδος ομοιοτης: προς τους εξομοιουντας εαυτους. 3.4
Παντα καλων εφεντες· η σεισαντες: επι των πασηι προθυμιαι χρωμενων. παρηκται δε
απο των τα σχοινια η τα αρμενα χαλωντων ναυτων.
 
 
 

6
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

Ρ.
3.5t Ῥαδαμανθυος κρισις: η δικαιοτατη. 3.6 Ῥοδον παρελθων μηκετι ζητει παλιν: επι
των κυδαινοντων τινας. 3.7 Ῥοδον ανεμωνηι συγκρινεις: επι των τα ανομοια
συμβαλλοντων. 3.8 Ῥοδα μ' ειρηκας: αντι του· εμοι τα παρα σου ειρημενα ροδα
εστιν.
Σ.
3.9t Σηπινον γεροντιον: επι των ασθενων. 3.10 Συν τωι θεωι πας και γελαι κωδυρεται:
αντι του· θεου βουλομενου και τα κακα μεθισταται εις τερψιν.
Τ.
3.11t Τυφλοτερος ασπαλακος: επι των παντελως πεπηρωμενων. 3.12 Τρυγονος
λαλιστερος: επειδη αι τρυγονες ου μονον τωι στοματι, αλλα και τοις οπισθιοις
μερεσιν ηχουσι. 3.13 Τιθωνου γηρας: επι των πολυχρονιων. 3.14 Τας εν ᾅδου
τριακαδας: τιμαται δε η τριακας εν ᾅδου δια την Ἑκατην. και γαρ Ἀθηνα και Ἄρτεμις
και Ἑκατη εν ειναι δοκουσι. 3.15 Τον Μιδου πλουτον και Κροισου: επι των
υπερβολικως πλουτουντων. 3.16 Τροχος τα ανθρωπινα: ητοι ευμεταβολα. 3.17
Τυφλος τα τ' ωτα τον τε νουν τα τ' ομματ' ει. 3.18 Την εαυτου σκιαν δεδοικεν, επι
των σφοδρα δειλοτατων.
Υ.
3.19t Ὑπερου περιστροφη: επι των τα αυτα ποιουντων πολλακις και μηδεν
ανυοντων· η επι των ταχεως τι πραττοντων. 3.20 Ὑπερου γυμνοτερος. 3.21 Ὑπερ
τον καταλογον: επι των γεγηρακοτων. 3.22 Ὑποχαλκον το χρυσιον: επι των
κεκιβδηλευμενων. 3.23 Ὑπερ ονου σκιας: επι των μηδενος αξιων.
Φ.
3.24τ Φρυξ ανηρ πληγεις αμεινων και διακονεστερος: νωθροι γαρ δοκουσιν οι
Φρυγες οικεται. 3.25 Φρουδου γαρ ηδη του κακου μειων λογος. 3.26 Φρουρας αιδων:
επι των αγρυπνουντων. 3.27 Φρουρειν η πλουτειν: επι των κερδαινειν εφιεμενων.
3.28 Φρουρησεις εν Ναυπακτωι: οτι ολιγος μισθος εδιδοτο τοις Ναυπακτον
φρουρουσι, των επιτηδειων πολλου πιπρασκομενων. Ενιοι δε, οτι Φιλιππος ελων
Ναυπακτον Ἀχαιων γνωμηι τους φρουρους αυτης απεκτεινε. 3.29 Φιλεψιος οδε: επι
των φιλοπαιγμονων. ουτος γαρ μεταξυ των δημηγοριων μυθους ελεγε.
κεκωμυδηται δε εις πανουργιαν.
Χ.
3.30τ Χαλεπα τα καλα: Πιττακον αποτιθεμενον την αρχην προς τους θαυμαζοντας
ειπειν φασι, χαλεπον εσθλον εμμεναι. Σολωνα δε μαλακιαν αυτου καταγνοντα
φαναι· χαλεπα τα καλα. Φασι δε Περιανδρον τον Κορινθιον κατ' αρχας μεν ειναι
δημοτικον, υστερον δε την προαιρεσιν μεταβαλοντα τυραννικον γενεσθαι· οθεν η
παροιμια. Οι δε τα χαλεπα αντι του αδυνατου τιθεασι, ως μηδε εκεινου δυνηθεντος
τηρησαι την εαυτου γνωμην. 3.31 Χαλασω την ιεραν αγκυραν: επι των εν κινδυνοις
φευγοντων εις τινα δυνατον. 3.32 Χαμαιλεοντος ευμεταβολωτερος: χαμαιλεων
ζωιον εστιν εις απαντα την χροαν μετατρεπων. 3.33 Χελωνη μυιων: επι των
αφροντιστουντων τινος. τωι δε Ἀγαμεμνονι της Θερσιτου παῤρησιας ελαττον εμελεν
η χελωνηι μυιων. 3.34 Χειρωνειον ελκος: ητοι ανηκεστον. 3.35 Χθονια λουτρα: τα
τοις νεκροις επιφερομενα. εκομιζον γαρ εις ταφους λουτρα. 3.36 Χυτραν ποικιλλειν:
 
 
 

7
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

επι των αδυνατων. 3.37 Χυτρεους θεος: οστρακινος, ευτελης. 3.38 Χρυσος
Κολοφωνιος: οι Κολοφωνιοι τον καλλιστον χρυσον ειργαζοντο. και γαρ πολυ φασι
παραλλαττειν του αλλου τον Κολοφωνιον χρυσον. 3.39 ** Ἐγω δε ᾤμην
χρυσοχοησειν: κεχρηται τηι παροιμιαι Πλατων· τι δε, η δ' ος ο Θρασυμαχος,
χρυσοχοει. ελαβεν αρχην εντευθεν. επεσε τις φημη ποτε εις το πληθος των
Ἀθηναιων, ως εν Ὑμηττωι χρυσου ψηγμα πολυ φανειη και φυλαττοιτο υπο των
μαχιμων μυρμηκων. οι δε αναλαβοντες οπλα εξεθεον επ' αυτους· απρακτοι δε
υποστρεψαντες και ματην κακοπαθησαντες εσκωπτον αλληλους, λεγοντες συ δε
ᾤου ψηγμα πολυ συλλεξας χρυσοχοησειν και πλουτησειν. εχλευαζοντο δε υπο των
κωμικων· Ευβουλος γουν φησιν· ημεις ποτ' ανδρας Κεκροπιδας επεισαμεν, λαβοντας
εις Ὑμηττον εξελθειν οπλα.
Ψ.
3.40t Ψυρα τον ∆ιονυσον: τα Ψυρα ευτελης νησος εστι και μικρα, πλησιον Χιου, μη
δυναμενη οινον ενεγκειν. λεγομεν ουν την παροιμιαν επι των εν συμποσιωι
ανακειμενων και μη πινοντων. λελεκται δε και επι των ευτελειαν σημαινοντων.
3.41 Ψεκας: ο δροσος. ουτως εκαλειτο Ἀντιμαχος, πτυελωδης ων. ουτος δε μελων ην
ποιητης. ουτω δε εκαλειτο, διοτι προσεῤραινε τοις ομιλουσι διαλεγομενος. εδοκει δε
ο Ἀντιμαχος ψηφισμα πεποιηκεναι, οτι το ιερον πυρ ουκ εξεστι φυσησαι. δει
κωμωιδειν εξ ονοματος, ως μη καθαρευοντι.
Ω.
3.42t Ὠσιν εστωσιν: επι των προς το ακουσαι τα ωτα ευτρεπιζομενων. 3.43 Ὤδινεν
ορος, ειτα μυν απετεκεν: οταν ελπισας τις μεγαλα μικροις εντυχηι.

 
 
 

8
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.


