Heraclias
̔Ηρακλειας
1 Ἀγαλλιασθω πας χορος των αστερων τον αστροδουλον δεικνυων
πεπτωκοτα και την εαυτου πτωσιν ηγνοηκοτα· ουκ εστεγεν γαρ η κτισις τιμωμενη
καν δυσσεβηθεις ο Κτισας ηνειχετο. νυν πανσεληνος η σεληνη λαμπετω του
Χοσροου ληγοντος εγγυωμενη Περσας το λοιπον μη θεουργειν την κτισιν. και νυν ο
τρισμεγιστος ηλιου πολος, λουσας εαυτον τηι καθαρσει των φονων, βοαι, λαλει σοι
την σφαγην του Χοσροου, θεου βεβηλους εκφυγων υποψιας. σκιρτησον αιθηρ· ο
κρατων Περσοκρατης ο πυρσολατρης εζοφωθη Χοσροης. παλιν καμινος Περσικη
και δευτερα δροσιζεται φλοξ <τωι> ∆ανιηλ τωι δευτερωι, ανωφερης δε καιπερ ουσα
την φυσιν χειται κατ' αυτων και διωκει και φλεγει τους την πονηραν εκπυρωσαντας
φλογα· παλιν λεοντων ηγριωμενων στομα εις γην δι' υμων Περσικην ανεφραγη·
παλιν παροινει δυσσεβως ο Χοσροης και πυρ θεουργει και θεος φανταζεται, εως συν
αυτωι και το πυρ υπερβρασαν συν τωι θεουργησαντι συγκατεφθαρη· παλιν παροινει
και μεταιρει την κτισιν Ξερξηι τε τωι πριν αντεριζει και θελει πηι μεν πετρωσαι τον
βυθον τοις λειψανοις, πηι δ' αυ γε την γην κυματωσαι τοις λυθροις· γιγαντιαι δε και
τυραννησαι θελει και τον προ παντων εικονιζει Βαλτασαρ χραινων τα θεια τωι
μολυσμωι της μεθης, εως κατ' αυτου δακτυλος θεηγορος τηι δεξιαι σου χρωμενος
χειρογραφωι ψηφου μελαινης εξεφωνησε κρισιν. ληγουσι λοιπον αι βροχαι των
αιματων, φευγει το ρευμα των αειρρυτων φονων, η γη βιαιοις ουκ ενοχλειται
ταφοις, θαλαττα λυθρων ου μιαινεται χυσει· των αιχμαλωτων ου βρυει το δακρυον,
αργει το λοιπον η πλοκη της αγχονης, ουδεις μετ' οξους εκκενωσας αιθαλην την
ρινα ποιειν εκβιαζεται στομα· τα δενδρα νεκροις ου βαρειται φορτιοις, απους,
αχειρος ου βαρει τον αυχενα· πληρεις εκαστωι των μελων αι συνθεσεις· ουδεις
αμοιβην συμφορας αντιστροφου την χειρα κιχραι των ποδων αντεργατιν· αλλ'
ουρανος γη πυρ υδωρ αηρ νεφη και πας ο κοσμος των ανω και των κατω κροτει συν
ημιν του Θεου τα σκεμματα ενος πεσοντος και σεσωσμενων ολων. νυν τον πυραυγη
Χοσροης Ἑωσφορον εγνω ζοφωδη, και πλανητας ουκ εχει<ν> τους επτα φησιν, αλλ'
ολους τους αστερας· νυν παντας αυτους εμπεσων τωι Ταρταρωι βλεπει σκοτεινους εξ
αναγκης Ἑσπερους και της επ' αυτοις αστοχησας ελπιδος ους ζων ετιμα, δυσσεβει
τεθαμμενος. που νυν ο ληρος των αεισφαλων μαγων; που των εν αστροις οργιων
τα σκεμματα; ποιος πεσοντα Χοσροην ωροσκοπει; παντως εδοξεν εμπεσειν τωι του
Κρονου· τεκνου γαρ ορμαις ο σφαγευς ανηιρεθη. Ὅμηρε, τον πριν μηδαμως Ἡρακλεα
θεον προσειπειν αξιωσηις ασκοπως· τι γαρ το κοινον ωφελησε του βιου καπρος
φονευθεις η λεων πεπνιγμενος; θαυμαζε μαλλον ως εν ανθρωποις ενα τον
κοσμορυστην ευλογως Ἡρακλεα. κατηλθεν ουτος αχρι της Ἅιδου θυρας, την λυτταν
ηγξε του κυνος του παμφαγου, Ἄλκηστιν εξηγειρε την οικουμενην, ανειλε τον
δρακοντα τον μιαιφονον καθειλεν υδραν μυριαυχενον βλαβην, ρυπωντα τον πριν
εξεκοπρωσεν βιον, επνιξε τον λεοντα τον κοσμοφθορον, και νυν προηλθεν Ἡρακλης
τωι πραγματι λαβων τα χρυσα μηλα, τας πολεις ολας. παρηλθε πηγη της αφεγγους
εσπερας, το φως υπεστη και διεστη το σκοτος· και δευτερος νυν κοσμοποιειται βιος
και κοσμος αλλος και νεωτερα κτισις. και νυν ο Νωε της νεας οικουμενης κιβωτον
ευρε την εαυτου καρδιαν, και πασαν ενδον εντεθεικως την φυσιν αφηκεν αυτην εις
ενοπλα ταγματα <επι> τωι κατακλυσμωι Χοσροου φρουρουμενην· σχεδον γαρ ειπειν
πασα σαρξ διεφθαρη εκ της χυθεισης παγγενους αμαρτιας, εως ελαιας ημελημενης
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

1

κλαδον λαβων εσωσε του βιου τα λειψανα. που νυν Ἀπελλης, που λαλων
∆ημοσθενης, οπως ο μεν σου σωματωσας τους πονους, ο δ' αυ τα νευρα των
λογισμων αρμοσας, εμπνουν αναστησωσι την σην εικονα; ω Σκηπιων, σιγησον·
εγραφη νομος τους Σκηπιωνας Ἡρακλειωνας λεγειν. κοινον το δογμα· νυν
ακινδυνως μονον εξεστι δουλοις νομοθετειν προς δεσποτας. κυρωσον, ω κρατιστε,
τον νομον τυπωι· εχεις συνειδος, ουκ εχεις υποψιαν, εχεις αμετρα μαρτυρουντα σοι
βελη, εχεις συνεργους εμφυτους τα τραυματα, εχεις αγωνας ευφραδεις συνηγορους,
εχεις αγωνας ευγενεις ταχυγραφους οι τον νομον γραφουσιν ου γραφηι νοθωι, αλλ'
εξ ερυθρων, ως προσηκει, γραμματων· το σον γαρ αιμα τοις γραφευσιν αρκεσει.
Πλουταρχε, σιγα, τους Παραλληλους γραφων· τι πολλα καμνεις και στρατηγους
συλλεγεις; τον δεσποτην εκφραζε, και γραφεις ολους. ηδη γαρ ο Πλουταρχος εξαραι
θελων τον του Φιλιππου και προς υψος αρπασαι, εσπευδε δειξαι πασιν ως εναντιαι
κατειχον αυτον αντιπραττουσαι τυχαι· ουκ ηγνοει γαρ, δεινος ων λογογραφος, ως
ειπερ αυτον ευτυχουντα συγγραφοι, δωσει το νικαν αντ' εκεινου τηι τυχηι· αλλ' ειχεν,
ω Πλουταρχε, της τυχης πλεον ο σος στρατηγος δραστικους τους συμμαχους. τις δε
στρατον γεμοντα Περσικου φοβου, παρ' οις το φευγειν ην ακινδυνος μαχη φυσις τε
λοιπον εξ εθους εγινετο, επεισεν οπλοις και καθωπλιζεν λογοις και την εν αυτοις
δειλιαν μεθαρμοσας ευτολμιαν εδειξε την ατολμιαν, ει μη το σον φρονημα και το
σον κρατος ηγειρεν αυτους, ως ακινητους λιθους την γην βαρουντας τοις ακαρποις
φορτιοις; που των Ἀθηνων οι προ τουτου ζωγραφοι οι τον στρατηγον Τιμοθεον εν
ταις μαχαις κοιμωμενον γραφοντες, ειτα την Τυχην εκειθεν ενθεν ενδιδουσαν τας
πολεις; δεον γαρ αυτοις νυν εναντιως γραφειν, την μεν Τυχην σοι πανταχου
κοιμωμενην, μαλλον δε τοις σοις αντεριζουσαν πονοις, σε δε στρατηγον
διπλοκινδυνου μαχης και προς τυχας καμοντα και προς βαρβαρους. ποθεν μετηλθεν
εις βαφην εναντιαν η των τριχων σου χρυσομιμητος κομη; εβαψεν αυτην η χιων
των φροντιδων. και που μετεστη των μελων η λευκοτης; πυρωσις αυτην αντανειλεν
ηλιου; απεικος ουδεν, αλλ' ομως στοχαζομαι, εν τωι διαχεισθαι τους ιδρωτας των
πονων η λευκοτης μετηλθεν εις την καρδιαν. ουκ ηρκεσαν σοι προς τυραννους αι
μαχαι, ους η παναλκης εξεπορθησε κρισις θαττον λογισμου και σχεδον προ της
τυχης, ειπερ τις εστι και τυραννιδος τυχη· ουκ ηρκεσαν σοι φροντιδων πολυτροπων
εμφυλιων τε και ξενων και βαρβαρων αλλαι μετ' αλλας συμπλοκαι και συγχυσεις·
ουκ ηρκεσαν σοι του στρατου τα πραγματα, αλλ' εις τοσαυτην ευσεβους απληστιας
ορεξιν ηλθες, ωστε και των εγκατων εντος παρελθειν της αθεσμου Περσιδος. ποιους
στρατηγους η Σταγειριτας εχων επηλθες εις γην ευτυχουντων βαρβαρων; ου τας
απειρους της οδου διαστασεις ο σος λογισμος εννοων συνεσταλη, βλεπων μαλιστα
και τα νευρα της μαχης, τον πλουτον, εκρευσαντα προς τους βαρβαρους· ου μητρος
οικτος πυρσον εμφυτον πνεων επεσχεν υμας· ου τα τεκνα σου τοτε, οι ψυχαγωγοι
μαργαριται του βιου, στοργηι δεθεντα ψυχικηι παρεκρατουν· ουκ ευλαβηθης τας
ενοχλουσας νοσους, ου τας δι' ημας αντιπραττουσας τυχας <ει χρη καλειν με τας
αμαρτιας τυχας,> αλλ' ως ασαρκος και μονος δοκων εχειν η σωμα χαλκουν η
σιδηραν καρδιαν απηλθες, εστρατευσας, ωπλισω παλιν εις αντι παντων. ω
φιλανθρωπος ζεσις πασης αναγκης δραστικης υπερτερα. ποιαν, στρατηγε, χειρος
εκτασιν φερων, ποιαν δε μεχρι των νεφων ευρων βασιν σεαυτον εξετεινας, ωστε σε
φθασαι και την προς ακρον υψ<ος> ηρμενην τυχην του πυρσολατρου Χοσροου
κατασπασαι; η δηλον ως η χειρ μεν εκ των ικμαδων της ευσεβειας ευκολως
ετεινετο, πετρα δε σοι τις ουρανων υπερτερα ο Χριστος εγγυς εις βασιν παριστατο, δι'
ου τον εχθρον εν κακοις επηρμενον εκ των νεφων καθειλες εν τωι Ταρταρωι. ποιαν
παρηλθες μη τεθλιμμενος τριβον της γης απασης δυσσεβως πεφλεγμενης; το πυρ γαρ
εικηι προσκυνων ο Χοσροης ουκ εις το σωζειν ειχεν, αλλ' εις το φλεγειν. πως ουν
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

2

παρηλθες τας ερημους ως πολεις ει μη δι' αυτης της νοουμενης Πυλης ελθων
εδειχθης απλανης οδοιπορος; ω νυν αληθη δεικνυων την πορφυρανπορφυρεται γαρ
εις βαφην αιωνιαν ιδρωσι τοις σοις ευσεβως ηιμαγμενη· μενει δε λευκη, καιπερ ουσα
πορφυρα, και τηι νεαι στιλβουσα καλλιεργιαι, οσον φορειται, μειζονως λαμπρυνεται
χαιρε, στρατηγε κοσμικου γενεθλιου· τον σον γαρ αθλον πασα χωρα και πολις
εμπρακτον οιδε του βιου γενεθλιον· τον πενταπλουν εις ακρον ηνυσας δρομον
ιδρων, ελαυνων, αντεγειρων, συντρεχων εως καθειλες <τον> παραβατην Χοσροην.
κατεπλαγησαν οι προ σου διφροσταται εν τηι τοσαυτηι του δρομου παρεκτασει
ορωντες υμων τους τροχους βεβηκοτας, και πας ο της γης δημος εκ των τετταρων
υμνησε πλευρων εν θεατρωι του βιου· κοσμουσι παντες σου φανεντος την Πολιν,
ανθη δε συλλεξαντες εψυχωμενα στεφουσιν υμας ταις προσευχαις ως ροδοις· τας
κοσμικας γαρ εξανοιγει σοι θυρας ο των αγωνων και βραβευς και δεσποτης, δι' ων
προελθων παγγενης νικηφορος εχεις αχραντον την αφ' υψους εικονα. ουτως
απληστως εκχυθεις προς τους λογους στεργω δι' υμας την καλην απληστιαν. τι
πρωτον ειπων, ποια συγγραφων μεσα, των εσχατων σου δραξομαι προοιμιων;
αντεμπλοκη γαρ συγκροτειται και μαχη των σων αγωνων νυν ομου μεμιγμενων· και
μιξις ωσπερ γινεται μοι και στασις, ωσπερ ρεοντων των ποταμων των ομβριων ο
ποντιος ρους ισταται μεμιγμενος. ουτω γαρ εκβλυσαντες εξ ενος πορου των σων
ιδρωτων οι ποταμοι μεμιγμενοι ωθουσι και σφυζουσιν ωσπερ εκ βιας αλλος τον
αλλον εκδραμειν ηπειγμενοι και ταις αβυσσοις εντεθηναι των λογων. και που τις
αυτων ειπερ εμβριθεστερωι ταχει προκυψει προς τον αλλον, ευθεως ο νους μεταστας
ηδεως μεριζεται ως εξ αναγκης λοιπον εστενωμενος ειργειν εαυτωι την φοραν της
εξοδου, εως ο σος νους και το πηγαιον στομα λυσηι τα πολλα των λογων
εμφραγματα· ομως απλωσας ριψοκινδυνωι θρασει τον νουν επ' αυτων νηχομαι των
πραγματων.
2 Ῥωμη, δικαζε την ισορροπον κρισιν· πολλων στρατηγων ευπορησασα
φρασον ποιωι δοκει σοι συμβαλειν τον δεσποτην· μονος τεταχθω, φησιν, ουκ εχων
ισον. ηδη μεν ουν εσβεστο της τυραννιδος το πυρ ο Φωκας, η καταιγις, η μεθη, ο
των καθ' ημας συμφορων πρωτεργατης, η των εν υπνοις φασματων τιμωρια, ο τας
καθ' ημας αιματωδεις εκχυσεις εχειν νομιζων εις τρισαθλιον κρατος, της γης το
κητος, το προσωπον Γοργονος. ουχ ειλες αυτον, ως ο Περσεως πλανος, αλλ'
αντιταξας τωι φθορει των παρθενων το φρικτον ειδος της αχραντου Παρθενου·
αυτης γαρ ειχες την βοηθον εικονα οτε προσηλθες τηι βοραι του θηριου· καθειλες
αυτον, ου κρεμασθεισαν κορην μιαν σεσωκως, αλλα τας πολεις ολας. τοιουτον ουκ
ην, καν γενεσθαι τις λεγηι, το πριν φονευθεν κητος εξ Ἡρακλεους, οιον καθειλεν
Ἡρακλης ο δεσποτης κητος τυραννον, ου μιαν φθειρον πολιν, αλλ' εκθεριζον την
πολιτειαν ολην. πλην μισθος υμιν εστιν ευτρεπισμενος, ου μισθος ιππων της
φθορας ανωτερων· μυθος γαρ ουτος και κεχρωσμενος ψοφος, ει μη τις, ως συ,
γνωστικους εχων τονους αλληγορησει την σποραν των αρσενων αφθαρτον ειναι τηι
μεταδοσει του γενους αλλου μετ' αλλον ζωπυρουντων την φυσιν. ουχ ουτος υμιν,
μηδε τοιουτον λαβοις μισθον δι' ημας, αλλ' οχηματος τυχοις ζωης τρεχουσης εις
οδους αφθαρσιας. επει δε λοιπον και τα του δημου θραση συνεκτραφεντα του
τυραννου τηι μεθηι ενοικον ειχε των μελων αταξιαν, σχεδον δε παντας τους πολιτας
η Πολις πεφυρμενους ωδινε Κενταυρου δικην τετμημενοι γαρ και κακως μεμιγμενοι
προς τας εαυτων ησχολουντο συγχυσεις, ιατρος ελθων κυριως Γαληνιος και τας
ατακτους ψηλαφων αρτηριας σφυζουσαν αυτος ου παρειδες την νοσον, και τμητικηι
μεν ουδαμως διαιρεσει ουδ' αυ γε τοις στυφουσιν εχρησω τονοις, μαλακτικωι δε και
λαλουντι φαρμακωι επεισας αυτους εκ μονης ευταξιας το θηριωδες τουτο μη νοσειν
παθος, ανω δε μαλλον την λογικην εχειν φυσιν, κατω δε ριψαι και καλως
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

3

εκλακτισαι το κτηνομορφον της αταξιας τερας, μη πως παρατραπεισα της
τετριμμενης η φατνιωσα των φρενων αταξια τον νουν εαυτηι συμπλανωμενον
λαβηι. ουτως αριστα τους διεστωτας τροπους των δημαγωγων συμβιβαζεις
ταγματων και συνθετον τι ζωον εξ εναντιων συνθεις λογισμων εις ενωσιν ηρμοσας
και τους αποσκιρτωντας αλληλων τροπους εις εν συνηψας και κατωρθωσας μονος ο
μη κατορθουν ευπορησεν η φυσις. τουτωι θελοντες τωι μεγιστωι πραγματι μνημην
συναψαι συμφεροντως η Πολις γραφουσιν υμιν την κατωθεν εικονα, ει την ανω γαρ
αλλον ειχες ζωγραφον. επει δε παντας, οικοδεσποτου δικην, τους ενδον ημων
εξεχερσωσας τοπους και τας ενοικους των παθηματων φλεβας τωι σωι κενωσας
ευσεβει καθαρσιωι της ενδον ωμοτητος ειρξας την βλαβην, εκτος δε λοιπον και τα
της Θραικης νεφη χειμωνας ημιν εξανεστησεν μαχης, και πηι μεν η Χαρυβδις η
Σκυθοτροφος σιγαν δοκουσα ληιστρικως ωδοστατει, πηι δ' αυ συνεκθεοντες οι
Σκλαβοι λυκοι τηι γηι συνηπτον της θαλαττης τον σαλον, και τοις παρ' αυτων
αιμασιν πεφυρμενος ο ρους ερυθρος εκ βιας εγινετο, κακειθεν ωσπερ αντεριζουσα
πλεον αντιπροσωπος η δυσαντητος θεα της Γοργονος προσηκτο της του Περσεως·
και πας ο κοσμος ην ομου πεφυρμενος. σε δε στρατηγειν ην αναγκη της μαχης·
τυχον μεν αλλος εν τοσαυτηι συγχυσει ουκ αν κυβερναν ραιδιως ηνεσχετο, υμιν δε
δοξαν ωστε παν το φορτιον, ειπερ δυνηθηις, αντι παντων βαστασαι, απηγορευσας
των σεαυτου φροντιδων και σας εποιου τας απαντων φροντιδας. και πολλακις το
τοξον εντειναι θελων βαλειν τε την Χαρυβδιν εις την Γοργονα την πετροποιον των
θεατων εικονα, στραφεις επεσχες την βολην ηπειγμενην· και δη κατ' αυτης
αντιβαλλοντας βελος ανθειλκον υμας οι φιλαρπαγες λυκοι· χρονωι δε μικρωι
συγκροτων εκαρτερεις μιαν κατ' αυτων τριπλοκινδυνον μαχην. επει δε ταυτα της
αναγκης τα ξιφη κοιναις καθ' ημων προσβολαις τεθηγμενα ταις σαις μεριμναις εν
βραχει διηιρεθη, χειμων δε λοιπον ου μονον των πραγματων, και της φορας δε του
χρονου κατεκρατει· εν ωι μαλιστα ταις μεριμναις εισοδους της νυκτος ωδινουσιν αι
παρεκτασεις, γνωμης εγινου τας απ' ακρων ηλιου, ως ην εφικτον, εκτεμειν
περιστασεις· πηγην γαρ ᾔδεις των κακων την Περσιδα. και δη το πραγμα
σχηματιζων επλασω σαυτον παρασχειν τοις προ αστεος τοποις ουχ ως τι τερπνονκαι
μαλιστα του χρονου χειμωνος οντος ευπορειν ειθισμενοις, αλλ' ωστε τοις σοις
μηδαμως βουλευμασι τα των πολιτων συμπλεκεσθαι πραγματα, μηδ' αυ γενεσθαι
βλαπτικοις κατασκοποις εκδηλα των σων σκεμματων τα δογματα· καλυπτεται γαρ
ως νεφει κατασκοπος οχλωι παρεισδυς και δυσευρετος μενει. εκεισε γουν, κρατιστε,
συλλεγων ολον τον νουν σεαυτου και σχοληι σοφηι τρεφων πασας ανεγνως <τας>
διαταξεις των νομων τας εξ οπλων και πραγματων ωρισμενας. αλλ' ην τα κρυπτα
του σκοπου σου δογματα λογων αφορμαι τοις λαλειν ειθισμενοις, παρ' οις
ολισθησασα της εσω θυρας η γλωττα φευγει και βοαι πλανωμενως· ομως συνειδες
ταυτα συγγνωμην εχειν. εδοξε γαρ πως εξ αναγκης ευλογου του προς σε φιλτρου
δυσφορειν η κοινοτης, ουκ εκ φθονου την γλωτταν ηρεθισμενοι τοις βασκανοις γαρ
ου φθονουνται φροντιδες, αλλ' ου στεγοντες την απουσιαν βλεπειν, καν πολλακις
τυχωσιν ωφελημενοι. ενταυθα τον πριν Ἠλιαν μιμουμενος και ταις ερημοις
εμβατευων ετρεφου ου βρωσιν, ως εδειξας, αλλα φροντιδας· ουκ ην γαρ εργον
πολεμικων συνταγματων ο μη μετηλθες τηι σχοληι των σκεμματων, τυπων,
προταττων, ευτρεπιζων, προγραφων και σχηματουργων της μαχης τας εικονας
αλλοις, σεαυτωι, τωι στρατωι, τοις εθνεσιν, ως αν τις ειπηι περιλαβων εν συντομωι προ
των αγωνων τους αγωνας συλλεγων και την μαχην δρων εντελως προ της μαχης.
αλλοι μεν ουν γραψουσιν, οις δοκει φιλον, ορη, φαραγγας και στενας διεξοδους και
τας πετρωδεις εξοχας και δυσβατους δι' ων παρηλθες ως πνοη ταχυδρομος, ως ουτε
πετραις εκ βελων αφιγμεναις ενεστι βαλλειν, ουτε μην ορυγμασι την γην
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

4

υπογλυφοντας ελκυσαι κατω, αλλ' εισι τειχη τοις εναντιοις ορη τας κλεις εχοντα
της οδου πεφραγμενης. εβουλομην δε, καιπερ ων βραδυγραφος, την συλλογην σου
των στρατευματων γραφειν την εις απαν γης εσκεδασμενην μερος, βουλαις δε ταις
σαις εν βραχει συνηγμενην· οι σοι γαρ αυτους ηγον ελκτικοι λογοι, ως ει τις αλλος
εκ μιας υδραργυρου συρει τα χρυσα συλλεγων σπαραγματα. πλην ταυτα σιγω και
τον Ευφρατου πορον, δι' ου τρεχων παρηλθες Ευφρατου πλεον, την δραστικην τε και
μετ' εργων εμπονων ως εν παρεργωι συμφοραν του ∆ουβιος, ειγε προσηκει συμφοραι
παρεικασαι την ευσεβουντι δεσποτηι πορθουμενην η δυσσεβουντι Χοσροηι
σεσωσμενην.
ηδη προσειμι τηι ∆αραρτασει πολει ταυτην δε φασι Περσικων
ορισματων ειναι βορειαν, την δε προς Νοτον θεσιν οσον προς ημας αντικειμενως
εχειν, και τον κατ' αυτης εν βραχει παραδρομωι καμπτηρα τωι τρεχοντι μορφωσω
λογωι. τον Ἀρτασηρ γαρ, δουλον οντα την τυχην, τυραννικωι λεγουσι και θρασει
ξιφει Παρθους αποστησαντα του τοτε κρατους εις αιχμαλωτον ονπερ ηρπασε θρονον
αντενθρονιζειν εν κακοις την Περσιδα. χρονους δε συλλεγουσιν, ως φασιν, δεκα συν
εξ διαδραμοντας εξηκοντασιν εν οις το πικρον τουδε του σπορου γενος εξ αιματων
ωδινεν αιματων γονον· εν γαρ τοσαυτηι του χρονου παρεκτασει εναλλαγην ουκ εσχε
της μιαιφονου σειρας εκεινης η δυσεκλυτος δεσις, αλλ' εκ τεκνων εις τεκνα
συμμετεπλακη ο δεσμος ουτος εν σφαγαις πεφυρμενος, και πας παρ' αυτοις
δυσμενης βροτοκτονος εσπειρε τεκνον εις γονην πατροκτονον, κακεινος αυθις ως
εχιδνης ουσιαν τον κληρον αντεπεμψεν εις τους εκγονους· και ρους εχειτο τους
φονους επιρρεων εως πλατυνθεις εις αμετρητον χυσιν εστηκεν ενθεις εις βυθον τον
Χοσροην. εδει γαρ, οιμαι, της Ἰωκαστης τον βιον ζηλουντας αυτους τωι παραλληλωι
φθονωι προς τας ομοιας συμφορας ανατρεχειν. εκεινος ουν εκτιζε τηνδε την πολιν
εις πυργον ακρον, εις απορθητον τοπον, εις τειχος, ως εδειξε, της αμαρτιας· εκει γαρ
ειχε Χοσροης και τους μαγους και τους εαυτου προστατας τους ανθρακας, δεινηι
κρατηθεις εικοτως υποψιαι μη τους σεβαστους αιχμαλωτους αρπασηις. αλλ' αυτος
ελθων ωσπερ αστραπης ταχος και πλαστον αυτοις σχηματουργησας φονον φονον
γαρ αυτος ουδε βαρβαρων θελεις, ει μη καθ' αυτων εκσπασοιντο τα ξιφη, στησας τε
πολλας μηχανας των οργανων, κριους, χελωνας, πετροπομπους σφενδονας φραξας
τε την φαλαγγα και τειχει νεωι το τειχος αυτων εμπερικλεισας ολον απαντας ενδον
ειλες εκ μονου φοβου.
πρωτον μεν ουν, κρατιστε, των σκυλων ολων
απηνθρακωσας τους θεους της Περσιδος, δεκτας απαρχας τωι Θεωι σου προσφερων τα
των προπαππων Χοσροου κειμηλια· σβεννυς γαρ αυτους εφλεγες τον Χοσροην, ουχ
ωσπερ εχθρος του πυρος της ουσιας ολος γαρ ει πυρ τωι Θεωι συνημμενος, αλλ' ως
ελευθεραν τε και σεσωσμενην θελων προσαξαι τωι Θεωι και την κτισιν. απηλλαγη
γαρ και το πυρ μολυσματων τηι προσκυνησει μαλλον εξυβρισμενον, εχει δε τιμην την
καλην ατιμιαν, τηι σηι καθαρθεν ευσεβει καθαιρεσει και συμφεροντως δυστυχειν
ηνεσχετο καλως τεφρωθεν η κακως ανημμενον. ουτως εκεινο παν το πυρ
κατασβεσας αφηκας ουδεν, πλην οσον λαλειν εδει, σπινθηρα μικρον εις το φλεξαι
Χοσροην.

 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

5


