In luciferam sanctam domini resurrectionem
ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΝΥΣΣΗΣ ΕΙΣ ΤΗΝ ΦΩΤΟΦΟΠΟΝ ΚΑΙΑΓΙΑΝ
ΑΝΑΣΤΑΣΙΝ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ
Ευλογητος ο θεος. ευφημησωμεν σημερον τον μονογενη θεον τον των
ουρανιων γεννητορα, τον των κρυφιων λαγονων της γης υπερκυψαντα και ταις
φαεσφοροις ακτισι την ολην οικουμενην αποσκιασαντα. ευφημησωμεν σημερον την
ταφην του μονογενους, την αναστασιν του νικητου, την χαραν του κοσμου, την
ζωην των εθνων του κοσμου. ευφημησωμεν σημερον τον την αμαρτιαν
ενδυσαμενον. ευφημησωμεν σημερον τον θεον λογον, ος την του κοσμου σοφιαν
ηλεγξε, των προφητων την προρρησιν εκυρωσε, των αποστολων τον συνδεσμον
συνηθροισε, της εκκλησιας την κλησιν, του πνευματος την χαριν αφηπλωσε. ιδου
γαρ ημεις οι ποτε ξενοι οντες της του θεου επιγνωσεως τον θεον επεγνωμεν και το
γεγραμμενον πεπληρωται· Μνησθησονται και επι στραφησονται προς κυριον παντα
τα περατα της γης και προσκυνησουσιν ενωπιον αυτου πασαι αι πατριαι των εθνων.
τι μνησθησονται; την παλαιαν πτωσιν, την νεαν αναστασιν, την αρχαιαν παραβασιν
και την υστερον διορθωσιν, την θνησιν της Ευας, της παρθενου την γεννησιν, των
εθνων την επανορθωσιν, των αμαρτωλων την αφεσιν, των προφητων την
προρρησιν, των αποστολων το κηρυγμα, της κολυμβηθρας 9.316 την αναγεννησιν,
του παραδεισου την εισοικησιν, των ουρανων την επανοδον, τον δημιουργον
αναστησαμενον, τον την απρεπειαν αποδυσαμενον, τον τηι θεικηι μεγαλουργιαι το
φθαρτον εις αφθαρσιαν μεταλλευσαντα. και ποιαν απρε πειαν απεθετο; ην Ἠσαΐας
ειπε· Και ειδομεν αυτον, φησι, και ουκ ειχεν ειδος ουδε καλλος, αλλα το ειδος αυτου
ατιμον, εκλειπον παρα τους υιους των ανθρωπων.
Ποτε ην ατιμος; οτε τοις αλιτηριοις Ἰουδαιοις προσωμιλει και Σαμαριτης και
δαιμονιον εχων εκαλειτο, οτε Ἰουδας ο Ἰσκαριωτης και τα του σκοτους γεννηματα
προς φονον εκρατουν τον αχωρητον. ουκ ασκοπως ελεγεν αυτοις Ἰωαννης·
Γεννηματα εχιδνων, τις υπεδειξεν υμιν φυγειν απο της μελλουσης οργης; οντως γαρ
η οργη του θεου μενει επ αυτους. Ποτε ην ατιμος; οτε το βλαστημα της επιεικειας
ραπισμασι ελαμβανον και μεθ ορκων ηρωτων τον των ορκων δικαστην υπαρχοντα.
Ποτε ην ατιμος; οτε εδικαζετο ο δικαστης και εκρινετο ο κριτης του κοσμου, ο
οικετης ηρωτα και ο δεσποτης εσιωπα, το φως ησυχαζε και το σκοτος εγαυρια, το
πλασμα εθρασυνετο και ο δημιουργος εκαρτερει. Ποτε ην ατιμος; οτε οι ταυροι
εκερατιζον και ο μοσχος παριστατο, οτε ο λεων ωρυετο και οι ταυροι εγαυρυνοντο
καθως γεγραπται· Περιεκυκλωσαν με μοσχοι πολλοι, ταυροι πιονες περιεσχον με·
ηνοιξαν επ εμε το στομα αυτων ως λεων αρπαζων και ωρυομενος. Ποτε ην ατιμος;
οτε οι κυνες υλακτουν και ο δεσποτης ηνειχετο, οτε οι λυκοι ηρπαζον και το
προβατον παριστατο, 9.317 οτε ο ληιστης εις ζωην εκαλειτο, η δε ζωη του κοσμου εις
θανατον ειλκετο, οτε εβοων εκεινην την ατακτον και ολεθριον φωνην Ἆρον, αρον,
σταυρωσον αυτον, Το αιμα αυτου εφ ημας και επι τα τεκνα ημων, οι κυριοκτονοι, οι
προφητοκτονοι, οι θεομαχοι, οι μισοθεοι, οι του νομου υβρισται, οι της χαριτος
πολεμιοι, οι αλλοτριοι της πιστεως των πατερων, οι συνηγοροι του διαβολου, τα
γεννηματα των εχιδνων, οι ψιθυρισται, οι καταλαλοι, οι εσκοτισμενοι τηι διανοιαι, η
ζυμη των Φαρισαιων, το συνεδριον των δαιμονων, οι αλαστορες, οι παμφαυλοι, οι
λιθασται, οι μισοκαλοι. εικοτως γαρ εκραζον· Ἆρον, αρον, σταυρωσον αυτον. εβαρει
γαρ αυτους η επιδημια της θεοτητος μετα σαρκος και ελυπειτο τον ελεγχον ο τροπος·
εθος γαρ αμαρτωλοις μισειν την των δικαιων συντυχιαν. Ποτε ην ατιμος; οτε αυτον
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

1

εφραγελλωσαν και το σωμα αυτου το αγιον εβασανιζον φεροντα εκουσιως παθη, ινα
τους παλαιους μωλωπας των ημετερων αμαρτηματων θεραπευσηι, οτε το ξυλον του
σταυρου επι των ωμων εβασταζε το κατα του διαβολου τροπαιον, οτε στεφανον εξ
ακανθων περιεβαλλον τωι στεφανουντι τους πεποιθοτας επ αυτον, οτε πορφυραν
ενεδυσαν τον αφθαρσιαν τοις αναγεννωμενοις δι υδατος και πνευματος αγιου
χαριζομενον, οτε προσηλωσαν τωι ξυλωι τον της ζωης και του θανατου κυριον
υπαρχοντα. Ποτε ην ατιμος; οτε εθριαμβευον εμπαιζοντες οι στρατιωται τον της
στρατιας των ουρανων δεσποτην. Ποτε ην ατιμος; οτε καλαμωι περιθεντες σπογγον
εμπλησαντες οξους εποτιζον αυτον και χολην εδιδουν τον το μαννα 9.318 αυτοις
επομβρησαντα, οτε αι πετραι ερρηγνυντο και το καταπετασμα του ναου εσχιζετο των
αλιτηριων την τολμαν εκπληττομενα, οτε ο ηλιος επενθει και το σκοτος ως σακκον
ενεδυετο πενθων την των Ἰουδαιων αποπτωσιν· εθρηνει γαρ η ημερα τας Ἰουδαιων
συμφορας, οτε εν μεσωι ληιστων η ζωη εκρεματο του μεν ονειδιζοντος και
καταλαλουντος, του δε τηι μετανοιαι ληιστευοντος τον παραδεισον. Ποτε ην ατιμος;
οτε το σωμα προς ταφην εδιδοτο. Ποτε ην ατιμος; οτε οι στρατιωται εφυλαττον και η
γη κατεκρυπτε τον την γην επι των υδατων εδρασαντα, οτε οι αποστολοι
εκρυπτοντο των πειρασμων τον ογκον ου δυναμενοι φερειν. Ἀλλα ορα, αγαπητε,
του θεου τα θαυματα και μετα το παθος της χαρας τα κατορθωματα. ο ατιμος εις
ευδοξιαν μετεβαλλετο και η του κοσμου χαρα αφθαρτος εγηγερται μετα του
σωματος. τοτε ωδινεν η γη και εκυοφορησεν η ημερα και απεπτυσεν ο θανατος την
παντων ζωην· ου γαρ ην δυνατον κρατεισθαι υπο του θανατου τον παντα λογωι
κρατουντα.
Ἑορτασωμεν τοινυν τριημερον αναστασιν ζωης αιωνιου προξενον. ωσπερ
γαρ Μαρια η θεοτοκος παρθενικας και ανυμφευτους ωδινας ου λυσασα βουλησει
θεου και πνευματος χαριτι εγεννησε τον των αιωνων ποιητην τον εκ θεου θεον
λογον, ουτως και η γη εκ των οικειων λαγονων τας ωδινας του θανατου λυσασα
απεπτυσε κελευσθεισα τον των Ἰουδαιων δεσποτην· ου γαρ ηδυνατο κατεχειν σωμα
φορειον αθανασιας γενομενον. σκοπων τοινυν ο προφητης ∆αβιδ της ευπρεπειας
την διορθωσιν, του θανατου την λυσιν, των ποτε δουλων την ελευθεριαν βοαι και
λεγει· Ὁ κυριος εβασιλευσεν, ευπρεπειαν ενεδυσατο. ποιαν ευπρεπειαν ενεδυσατο;
την αφθαρσιαν, την αθανασιαν, των αποστολων την συγκλητον, της εκκλησιας
9.319 τον στεφανον. ουκετι Ἰουδας προδιδωσιν, ουκετι Καιαφας απειλει, ουκετι
Ἡρωδης προς παιδοκτονιαν οπλιζεται, ουκετι Πιλατος δικαζει ουτε Ἰσραηλιται
κρατουσι· το γαρ φθαρτον γεγονεν αφθαρτον και ο παρ αυτοις νομιζομενος
ανθρωπος ψιλος θεος αποδεδεικται αληθινος. διο και ημεις βοωμεν· Που σου,
θανατε, το κεντρον; που σου, ᾅδη, το νικος; Ὁ κυριος εβασιλευσεν, ευπρεπειαν
ενεδυσατο, ενεδυσατο κυριος δυναμιν και περιεζωσατο. δυναμιν λεγει την δια
σαρκος οικονομιαν· οτι γαρ εκεινης δυνατωτερον ουδεν, δια σωματος ο ασωματος
δαιμονας κατεβαλε, δια σταυρου τας αντικειμενας δυναμεις εξεπολιορκησεν. επειδη
γαρ τα πρωτα εκλονει την γην η αμαρτια, αναστας ο κυριος ημων Ἰησους Χριστος,
καθως προειπεν, εστερεωσεν αυτην τωι ξυλωι του σταυρου μηκετι προς ολισθον
απωλειας βαδιζειν μητε χειμωσι της πλανης ριπιζεσθαι. μαρτυρα δε του λογου τον
μακαριον Παυλον αγαγωμεν λεγοντα ουτως. ∆ει γαρ το φθαρτον τουτο ενδυσασθαι
αφθαρσιαν και το θνητον τουτο ενδυσασθαι αθανασιαν. διο και ο ψαλμωιδος λεγει·
Ἕτοιμος ο θρονος σου απο τοτε, απο του αιωνος συ ει, και· Ἡ βασιλεια σου βασιλεια
αιωνιος, ητις ου διαφθαρησεται, και παλιν· Ἡ βασιλεια σου βασιλεια παντων των
αιωνων, και παλιν· Ὁ κυριος εβασιλευσεν, αγαλλιασθητω η γη, ευφρανθητωσαν
νησοι πολλαι, οτι αυτωι η δοξα και το κρατος εις τους αιωνας των αιωνων, αμην.
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

2

 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

3


