In ascensionem Christi
ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΝΥΣΣΗΣ ΕΙΣ ΤΗΝ ΛΕΓΟΜΕΝΗΝ ΤΩΙ ΕΠΙΧΩΡΙΩΙ
ΤΩΝ ΚΑΠΠΑ∆ΟΚΩΝ ΕΘΕΙ ΕΠΙΣΩΙΖΟΜΕΝΗΝ ΗΤΙΣ ΕΣΤΙΝ Η ΑΝΑΛΗΨΙΣ
ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΝΜΩΝ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ
Ὡς γλυκυς συνεμπορος του ανθρωπινου βιου ο προφητης ∆αβιδ εν πασαις
ταις οδοις της ζωης ευρισκομενος και πασαις ταις πνευματικαις ηλικιαις προσφορως
καταμιγνυμε νος και παντος ταγματος των προκοπτοντων συνεφαπτομενος· τοις
κατα θεον νηπιοις συμπαιζει, τοις ανδρασι συναγωνιζεται, παιδαγωγει την νεοτητα,
υποστηριζει το γηρας, τοις πασι παντα γινεται· στρατιωτων οπλον, αθλητων
παιδοτριβης, γυμναζομενων παλαιστρα, νικωντων στεφανος, επιτραπεζιος
ευφροσυνη, επικηδειος παραμυθια. ουκ εστι τι των κατα τον βιον ημων της χαριτος
ταυτης αμετοχον· τις προσευχης δυναμις, ης μη ∆αβιδ συνεφαπτεται; τις εορτης
ευφροσυνη μη του προφητου ταυτην φαιδρυνοντος; ο δη και νυν εστιν ιδειν, οτι και
αλλως μεγαλην ημιν ουσαν την εορτην μειζονα δι' εαυτου ο προφητης εποιησε
προσφορως τηι υποθεσει την εκ των ψαλμων συνεισενεγκων ευφροσυνην. εν μεν
γαρ τωι ενι προβατον σε κελευει γενεσθαι παρα του θεου ποιμαινο μενον και ουδενος
των αγαθων υστερουμενον, ωι και ποα νομης και υδωρ αναπαυσεως και τροφη και
σκηνη και 9.324 τριβος και οδηγια και παντα γινεται ο ποιμην ο καλος προς πασαν
χρειαν την εαυτου χαριν προσφορως καταμεριζων· δι' ων απαντων παιδευει την
εκκλησιαν, οτι χρη σε προβατον πρωτον γενεσθαι του καλου ποιμενος δια της
αγαθης κατηχη σεως προς τας θειας των διδαγματων νομας τε και πηγας
οδηγουμενον εις το συνταφηναι αυτωι δια του βαπτισμου εις τον θανατον και μη
φοβηθηναι τον τοιουτον θανατον· ου γαρ θανατος ουτος εστιν, αλλα θανατου σκια
και εκτυπωμα.
Ἐαν γαρ πορευθω, φησιν, εν μεσωι σκιας θανατου, ου φοβηθησομαι ως κακον
το γινομενον, οτι συ μετ' εμου ει. μετα ταυτα παρακαλεσας τηι βακτηριαι του
πνευματος (ο γαρ παρακλητος το πνευμα εστι) την μυστικην προτιθησι τραπεζαν την
εξ εναντιου της των δαιμονων τραπεζης ετοιμασθεισαν· εκεινοι γαρ ησαν οι δια της
ειδωλολατριας την ζωην των ανθρωπων εκθλιβοντες· ων εξ εναντιου η του
πνευματος τραπεζα. ειτα μυριζει την κεφαλην τωι ελαιωι του πνευματος και προθεις
αυτωι οινον τον την καρδιαν ευφραινοντα την νηφουσαν εκεινην μεθην εμποιει τηι
ψυχηι στησας τους λογισμους απο των προσκαιρων προς το αιδιον· ο γαρ της
τοιαυτης γευσαμενος μεθης διαμειβεται του ωκυμορου το ατελευτητον εις
μακροτητα ημερων την εν τωι οικωι του θεου διαγωγην παρατεινων. Τοιαυτα ημιν εν
τωι ενι των ψαλμων χαρισαμενος προς μειζονα και τελεωτεραν ευφροσυνην εν τωι
εξης ψαλμωι την ψυχην επεγειρει, και, ει δοκει, και τουτου την διανοιαν υμιν
παραθωμεθα δι' ολιγων επιτεμομενοι· Του κυριου η γη και το 9.325 πληρωμα αυτης.
τι ουν ξενιζηι, ω ανθρωπε, ει ο θεος ημων επι της γης ωφθη και τοις ανθρωποις
συνανεστραφη; κτισμα γαρ εκεινου η γη, διοτι και ποιημα. ουκουν ουδεν καινον
ουδε εξω του πρεποντος το εις τα ιδια ελθειν τον δεσποτην· ου γαρ εν αλλοτριωι
γινεται κοσμωι, αλλ' ον αυτος συνεστησατο ο επι θαλασσων θεμελιωσας την γην και
προς την των ποταμων διοδον ευθετον αυτην ειναι παρασκευασας. υπερ τινος ουν η
παρουσια; ινα σε των βαραθρων της αμαρτιας εκβαλων επι το ορος αγαγηι της
βασιλειας οχηματι προς την ανοδον τηι κατ' αρετην πολιτειαι χρησαμενον· ου γαρ
εστιν ανελθειν επι το ορος εκεινο, ει μη <τις> ταις αρεταις συνοδευσειε ταις μεν
χερσιν αθωιος γενομενος και μηδεμιαι πονηραι πραξει ρυπουμενος, καθαρος δε τηι
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

1

καρδιαι προς ουδεν ματαιον την ψυχην εαυτου φερων μηδε τινα δολον τωι πλησιον
εξαρτυομενος. ταυτης της αναβασεως επαθλον εστιν η ευλογια, τουτωι διδωσι την
αποκειμενην ελεημοσυνην ο κυριος, Αυτη εστιν η των ζητουντων αυτον γενεα των
δι' αρετης προς υψος αναβαινοντων και Ζητουντων το προσωπον του θεου Ἰακωβ.
το δε εφεξης της ψαλμωιδιας και αυτης ταχα της ευαγγελικης διδασκαλιας εστιν
υψηλοτερον· το μεν γαρ ευαγγελιον την επι γης του κυριου διαγωγην και την
αναστροφην διηγησατο, ο δε υψηλος ουτος προφητης εκβας αυτος εαυτον, ως αν μη
βαρυνοιτο τωι εφολκιωι του σωματος, και ταις υπερκοσμιοις δυναμεσιν εαυτον
καταμιξας τας εκεινων ημιν φωνας διεξερχεται, οτε προπομπευουσαι του δεσποτου
επι την καθοδον επαρθηναι κελευουσι των περιγειων αγγελων των την ανθρωπινην
ζωην πεπιστευμενων τας εισοδους λεγουσαι· 9.326 Ἄρατε πυλας οι αρχοντες υμων
και επαρθητε πυλαι αιωνιοι και εισελευσεται ο βασιλευς της δοξης.
Και επειδη εις ο αν γενηται ο το παν εν εαυτωι περιεχων συμμετρον εαυτον
τωι δεχομενωι ποιει (ου γαρ μονον εν ανθρωποις ανθρωπος γινεται, αλλα κατα το
ακολουθον παντως και εν αγγελοις γινομενος προς την εκεινων φυσιν εαυτον
συγκαταγει), δια τουτο χρηιζουσιν οι πυλωροι του δεικνυντος· Τις εστιν ουτος ο
βασιλευς της δοξης; ου χαριν τον κραταιον αυτοις και δυνατον εν πολεμωι
υποδεικνυουσι, τον μελλοντα προς τον αιχμαλωτισαντα την ανθρωπινην φυσιν
συμπλεκεσθαι και καταλυειν τον εχοντα του θανατου το κρατος, ινα του εσχατου
εχθρου αφανισθεντος, εις ελευθεριαν τε και ειρηνην ανακληθηι το ανθρωπινον.
παλιν διεξερχεται τας ομοιας φωνας (πεπληρωται γαρ ηδη το του θανατου
μυστηριον και κατωρθωται κατα των πολεμιων η νικη και εγηγερται το κατ' αυτων
τροπαιον ο σταυρος και παλιν Ἀνεβη εις υψος ο αιχμαλωτευων την αιχμαλωσιαν, ο
δους την ζωην τε και την βασιλειαν τα αγαθα ταυτα δοματα τοις ανθρωποις) και δει
παλιν ανοιχθηναι τας υπερκειμενας πυλας αυτωι. αντιμεταλαμβανουσι την
προπομπην οι ημετεροι φυλακες και ανοιχθηναι αυτωι τας υπερκειμενας πυλας
παρακελευονται, ινα παλιν εν αυταις δοξασθηι· αλλ' αγνοειται ο την ρυπαραν
στολην του ημετερου βιου περιβαλλομενος, ου το ερυθημα των ιματιων εκ της
ληνου των ανθρωπινων κακων.
∆ια τουτο παρ' εκεινων η ερωτηματικη αυτη φωνη προς τους
προπομπευοντας γινεται· Τις εστιν ουτος ο βασιλευς της δοξης; ειτα η τουτων
αποκρισις ουκετι· ο Κραταιος και δυνατος εν πολεμωι, αλλα· Κυριος 9.327 των
δυναμεων ο του παντος εξημμενος το κρατος, ο ανακεφαλαιωσας τα παντα εν
εαυτωι, ο εν πασι πρωτευων, ο εις την πρωτην κτισιν αποκαταστησας τα παντα Αυτος
εστιν ο βασιλευς της δοξης. ορατε, οπως ημιν γλυκυτεραν την εορτην ο ∆αβιδ
απειργασατο την ιδιαν χαριν τηι φαιδροτητι της εκκλησιας εγκαταμιξας. ουκουν
μιμησωμεθα και ημεις τον προφητην, εν οις δυνατον εστι κατορθωσαι την μιμησιν,
εν τηι προς θεον αγαπηι, εν τηι του βιου πραιοτητι, εν τηι προς τους μισουντας
μακροθυμιαι, ινα γενηται η του προφητου διδασκαλια της κατα θεον πολιτειας
χειραγωγια εν Χριστωι Ἰησου τωι κυριωι ημων, ωι η δοξα εις τους αιωνας των αιωνων,
αμην.

 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

2


