Epistula ad Joannem Tornicem
Ἐπιστολη του σοφωτατου μεγαλου λογοθετου γραφεισα προς τον
περιποθητον συμπενθερον του κραταιου και αγιου ημων αυθεντου και
βασιλεως παντευτυχεστατον σεβαστοκρατορα κυριν Ἰωαννην τον
Τορνικην, γραψαντα αυτωι μετριως και φιλικως οτι "ψευδως καθησαι
και τρωγεις το ψωμι του βασιλεως εντος της Κωνσταντινου πολεως· την
δουλειαν γαρ, ηντινα ποιεις συ, δυναμαι ελθειν και εκπληρουν και
αυτος, ηγουν ερμηνευειν τους παιδας το οργανον και τας του σεκρετου
διεξαγειν υποθεσεις."
Ἡρακλεις, μουσοληπτος εξαπινης ο φιλτατος μοι σεβαστοκρατωρ, κατοχος
αγαν τωι Ἑρμηι αναπεφανται· εξηκονισται γαρ την γλωτταν προς την ευφραδειαν,
απεξεσται τον φθογγον προς την εμμελειαν, και ολος χαριτων Ἀττικων
αναπεπλησται. μην ουν δαφνην εψωμισται προς μου σων και ουτως εξαιφνης
ελλογιμωτατος, ως τον Ἄσκρηθεν οι παλαι μυθευονται, η καταδαρθων και
αφυπνισθεις ευρε μελιττας σιμβλον κατεργασαμενας τωι στοματι, καθα που τινες
περι της Θηβαιας λυρας εξιστορηκασιν; εγωγ' ουν μα τους λογους εκπεπληγμαι,
φρικης τε και θαμβους εμπεπλησμαι εν ουτω μεγαλοις και θαυμαστοις, θαττον η
λογος γεγενη μενοις πραγμασι. πεπιστευκα γαρ εναργως και ευφραδη σε τυγχανειν
και φιλοσοφιας αναπλεων, και πλημμυραν ειναι σοι λογων, και διδασκειν τους
βουλομενους δυναμενον καθως και εδηλους τωι γραμματι. πως γαρ αν ειχες μη
ταληθη λεγειν τοιος εων; αλλ' απεφθονηκας μοι των αγαθων και βασκανον ομμα
τοις τωι φιλωι θυμηρεσιν εναποπεπομφας 68 και εναλλαττειν βιους προηιρησαι,
χαλκεια οντως χρυσειων ανταλλαξαι βουλομενος. οισθα και γαρ ως μεγα τι χρημα ο
λογος και κλεος τουτου ουποτ' ολειται και τα της φημης των διδαγματων ο συμπας
αιων ου διαφθειρειν δυνησεται. προς γουν το μεγαλειον απειδες του πραγματος, και
του υψους εστοχασω καθεστηκοτος αιθεροβαμονος, και δια ταυτα παρ' ουδεν τον
φιλιον θεμενος αφελεσθαι ταυτι του αγαπω μενου προηιρησαι, και εαυτωι μεν
περιθεσθαι τα καλλιστα τε και τιμιωτατα, εκεινωι τε δουναι τα σα ηττω πολυ τουτωι
των τοιουτων λελογισμενα· και σε μεν της απο των λογων ευκλειας απολαυσαι και
της τιμης, εκεινον δε περιπεζια τινα και χθαμαλα λαβειν παρα σου. τι γαρ προς τα
μεγαλα ταυτα και νοερα θεωρηματα και της υλης υπερανωικισμενα και του
συγκριματος κυανοχροα δερματα και το ευτυχες τοις εξω χρωματιζομενον, καν μετ'
επιτασεως γραφηται; Ἔγωγ' ουν ει και μετα δυσφορως εχουσης καρδιας και λυπηι
δακνομενης βαρυαλγει την του φιλου αξιωσιν δεχομαι. τι γαρ αν και παθοι τις
οποταν φιλος βιαζηται; συναντ αλλαξαι δε τοις βιοις και τας τυχας των αναγκαιων
εστιν· ουδε γαρ τοπους αμειψαι ημας αλλα βιους γεγραφηκας, βιωι δε τυχη
ακολουθει και βιος τυχηι συμπαρεστιν. ηδη γουν αυτος τα της φιλιας πεπληρωκα·
αλλον γαρ αυτον οιδα τον φιλον εν αναπτυξει της φυσεως. αλλ'–ο με του γραμματος
λεληθεν–ωνπερ ο φιλος ως πρωτιστων και τιμιωτερων–ερω δε κατ' αυτον–και
ηδυτερων και προσηνεστερων απεμνημονευσεν, αυτος ουδ' ολως μνημην πεποιημαι,
τα ηδεα λεγω της Κωνσταντινου, τα ενδιασκευως τουτωι περιηγηθεντα τωι γραμματι,
καν ουκ εις τελος αυτωι τα της διατυπωσεως γενοιντο ενθα περι τρυφων διελεγετο
υδατων τε διειδων και αερων ευκραων και των αλλων απαν των τερπνων.
παραλελοιπε γαρ τα κρειττω τουτων πολυ, τα καλλη και μεγεθη των δομηματων
 
 
 

1
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

σων εν τοις ναοις και οικημασι. τι λεγεις; ου την οψιν ηδυνηι εκ της της θαλαττης
επιφανειας, ου τους λουτηρας καθαιροντας και πολλην παρεχομενους την ηδονην; η
και τα πολυειδη των 69 ιχθυων εθνη ως ουδεν ηγηι και τας διαφορους οπωρας και
τας ανθοσμιας των οινων, οις και μαλλον τρυφωμεν οι τηι γαστρι χαριζομενοι, ων η
Κωνσταντινου μετεσχεν υπερπλησ μιως; αλλ' ω ταν, τα μεν εφησθα, τα δ' ουκ
εφησθα. και οτι μεν εν ημιν τοιαυτα λογιζηι, οτι δε ετερ' αττα κρειττω πολυ παρα σοι,
ουδ' οπωστιουν ενθυμηι. και οτι συ μεν τωι κοσμικωι ηλιωι τυγχανεις σχεδον και
αμεσως των ακτινων αυτου εμφορηι και των αμαρυγματων εις κορον μεταλαμβα
νεις, ως και ηλιοειδη σε παρα πασι και ειναι και ονο μαζεσθαι, ημεις δε Κιμμεριοι
πεφυκαμεν αντικρυς ψυχει και ζοφωι εκπιεζομενοι, ουδ' ολως επιτιθης. και οτι συ
μεν παρα τηι μεγιστηι του παραδεισου καθειστηκεις πηγηι, εξ ης οι τετταρες των
αρετων αναβλυστανουσι ποταμοι, και των ναματων επαπολαυεις των ζωηρρυτων
και διψης παθος ουδ' ολως εχεις, ημεις δε των παρ' αυτης αλλομενων υδα των
ασχαλλομεν στερισκομενοι, προς ουδεν λογιζηι. ανταλ λαξον τα σα τοις εμοις, αυτος
γαρ ηδη συντιθεμαι, και ελευσομαι προς Ἄρην καθως ειρηκεις σφριγων, καν απο
δειλιω το της μαχης αλλοπροσαλλον· ο θωκος δε σοι ο διδασκαλικος παρεσκευασται,
ηυτρεπισται δε σοι και η καθεδρα των κρισεων. και διδασκε μεν τους προς παιδειαν
φιλοσοφον προσερχομενους σοι ταληθη, δικηι διιθυνε θεμιστας. γενεσθω δ' ουν ημιν
η ανταλλαξις των βιων γνωμηι του κρατουντος αμφοιν· ουτε γαρ αυτος οικειαι
βουλησει τυγχανεις τα του σεβαστοκρατορος διεκπληρων ουτ' εγωγε προς οις
αποτεταγμαι. αυτος μεν ουν ως οραις τα του φιλιου εκπεπληκα· σον δ' αν ειη το απο
τουδε ενεργεισθαι σου την αξιωσιν.

 
 
 

2
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.


