Oratio consolatoria in Pulcheriam
ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΝΥΣΣΗΣ ΕΙΣ ΠΟΥΛΧΕΡΙΑΝ ΠΑΡΑΜΥΘΗΤΙΚΟΣ
ΛΟΓΟΣ
Ουκ οιδα οπως τωι λογωι χρησομαι· διπλην τε γαρ ορω την υποθεσιν και
σκυθρωπην καθ' εκατερον, ως μη ραιδιον εξω δακρυων τον λογον ελθειν, οτιουν εξ
αμφοτερων ελομενον. η παρουσα του ετους περιοδος, καθως ημιν χθες τουτο παρα
του ποιμενος επηγγελται, σκυθρωπων πραγματων των τηι γειτονι πολει ποτε δια του
σεισμου συμπεπτωκοτων περιεχει την μνημην. α τις αν αδακρυτι διεξελθοι; η δε
μεγαλη και περιφανης αυτη και της υφ' ηλιον πασης προτε ταγμενη καλλιπολις
αλλον σεισμον υπεστη και ου μικρον απεσυληθη κοσμον, του εν αυτηι λαμψαντος
φωστηρος εις προσθηκην της βασιλικης ευκληριας αθροως αφαιρεθεισα και δια
τουτο τηι κατηφειαι των βασιλεων συσκυθρωπαζουσα. το δε λεγομενον ουκ αγνοειτε
παντως οι πληρουντες τον συλλογον ορωντες αυτον τε τον τοπον τουτον, εν ωι
συνειλεγ μεθα, και την εν τωι τοπωι κατηφειαν. ουκ οιδα τοινυν προς ποιον σεισμον
τρεψω τον λογον, προς τον νυν η τον παλαι γενομενον. η καλως εχει προς το
υπερβαλλον του παθους στηναι και καταπραῧναι της πολεως την ιδιαν αλγηδονα
λογισμοις τισι καταφαρμασσοντα; ει γαρ και μη παντες οι του κακου συμμετεχοντες
τωι συλλογωι παρεισιν, αλλα δια των παροντων ισως και εις τους μη παροντας ο
λογος διαδοθησεται. και γαρ και των ιατρων εκεινοι σοφοι οι προς το πλεοναζον
των αλγηδονων δια της τεχνης ιστα 9.462 μενοι, των δε ηττον οδυνηρων την
θεραπειαν υπερτιθεμενοι. ωσπερ δε φασιν οι περι ταυτα δεινοι, ει δυο κατα ταυτον
ενι σωματι πονοι συμπεσοιεν, μονου του υπερβαλλοντος την αισθησιν γινεσθαι, εν
τωι πλεοναζοντι της επικρατουσης αλγηδονος εκκλεπτομενης της ηττονος, ουτω και
επι του παροντος βλεπω· το γαρ νεον τε και ημετερον αλγημα των δια της μνημης
αλγυνοντων ημας εστιν επικρατεστερον. πως γαρ ουκ αν τις επι τοις συμβεβηκοσι
παθοι; τις ουτως απαθης την ψυχην;
Τις ουτω τον τροπον σιδηρεος, ως αναλγητι το συμβαν δεξασθαι; εγνωτε
παντως την νεαν ταυτην περιστεραν την εντρεφομενην τηι βασιλικηι καλιαι, την αρτι
μεν πτερουμενην εν λαμπρωι τωι πτερωι, υπερβασαν δε την ηλικιαν ταις χαρισιν οπως
αφεισα την καλιαν οιχεται, οπως εξω των οφθαλμων ημων απεπτη, οπως αυτην
αθροως ο φθονος των χειρων ημων αφηρπασεν, ειτε περιστεραν χρη λεγειν ταυτην,
ειτε νεοθαλες ανθος, ο ουπω μεν ολον των καλυκων εξελαμψεν, αλλα το μεν
ελαμπεν ηδη, το δε λαμψειν ηλπιζετο και ομως εν τωι μικρωι τε και ατελει
υπερελαμπεν· οπως αθροως εναπεσβη τηι καλυκι και πριν εις ακμην προελθειν και
ολον ανω διαπετασαι το ανθος, αυτο περι εαυτο κατερρυη και κονις εγενετο, ο ουτε
εδρεψατο τις ουτε εστεφανωσατο, αλλα ματην η φυσις επονησεν· ου το μεν αγαθον
εν ελπισιν ην, ο δε φθονος ξιφους δικην πλαγιος εμπεσων την ελπιδα διεκοψεν.
σεισμος τις ην αντικρυς, αδελφοι, το γενομενον, σεισμος ουδεν των χαλεπων
συμπτωματων φιλανθρωποτερος· ου γαρ αψυχον οικοδομη ματων καλλος
διελυμηνατο, ουδε ευανθεις γραφας η λιθων περικαλλη θεαματα εις γην κατεβαλεν,
αλλ' αυτης της φυσεως το οικοδομημα λαμπρον τωι καλλει, υπεραστραπτον 9.463
ταις χαρισιν, αθροως προσπεσων ο σεισμος ουτος διελυσεν. ειδον εγω και το υψηλον
ερνος, τον υψικομον φοινικα (το βασιλικον φημι κρατος) τον ταις βασιλικαις
αρεταις οιον τισι κλαδοις πασης υπερανεστωτα της οικουμενης και παντα
διαλαμβανοντα· ειδον αυτον των μεν αλλων κρατουντα, τηι δε φυσει καμπτομενον
και προς την αποβολην του ανθους επικλινομενον. ειδον και την ευγενη κληματιδα
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

1

την περιειλημ μενην τωι φοινικι την το ανθος ημιν τουτο ωδινασαν, οιας υπεστη εκ
δευτερου παλιν ωδινας εν ψυχηι, ουκ εν σωματι, οτε αυτης ουτος ο βλαστος
απετιλλετο. τις αστενακτως το παθος παρεδραμεν; τις την του βιου ζημιαν ουκ
ωλοφυρατο; τις ουκ επαφηκε τωι παθει δακρυα; τις ου κατεμιξε τηι κοινηι συνωιδιαι
του θρηνου τας ιδιας φωνας; ειδον θεαμα απιστον, ο ουκ αν εις πιστιν ελθοι τοις
ακοηι παραδεχομενοις τα θαυματα· ειδον εξ ανθρωπων πελαγος τηι πυκνοτητι των
συνεστωτων οιον τι υδωρ κατα παν μερος τοις οφθαλμοις προφαινομενον· πληρης ο
ναος, πληρες του ναου το προαυλιον, η εκδεχομενη πλατεια, οι στενωποι, τα
αμφοδα, η μεση, τα πλαγια, η επι των δωματων ευρυχωρια· παν το ορωμενον
ανθρωπων πληρωμα ην, ωσπερ πασης της οικουμενης εις ταυτον συνδραμουσης επι
τωι παθει. θεαμα δε προεκειτο πασι το ιερον ανθος εκεινο επι κλινης χρυσης
κομιζομενον. πως κατηφη παντων ην των προσορωντων τα προσωπα. πως
δεδακρυμενα τα ομματα. χειρες αλληλαις συναρασσομεναι. στεναγμοι προς τουτοις
την εγκαρδιον οδυνην καταμηνυοντες. ου μοι εδοξε κατα την ωραν εκεινην (ταχα δε
ουδε τοις αλλοις των τοτε παροντων) την εκ φυσεως χαριν ο χρυσος αποστιλβειν.
αλλα και αι των λιθων αυγαι και τα εκ χρυσου υφασματα και αι του αργυρου
μαρμαρυγαι και το εκ του 9.464 πυρος φως πολυ τε και αφθονον κατα τα πλαγια
εκατερωθεν τηι συνεχειαι των εκ του κηρου λαμπαδων παρατεινομενον, παντα τωι
πενθει συνεμελαινετο και παντα μετειχε της κοινης κατηφειας. τοτε και ο μεγας
∆αβιδ τας ιδιας υμνωιδιας τοις θρηνοις εχρησε και αντι της φαιδρας χοροστασιας
μεταλαβων την γοεραν τε και πενθιμον εξεκαλειτο τους θρηνους τοις μελεσιν,
πασης δε κατα τον καιρον εκεινον ηδονης των ψυχων απελαθεισης μονον ην εν
ηδονηι τοις ανθρωποις το δακρυον.
Ἐπειδη τοινυν τοσουτον ηττηθη του παθους ο λογισμος, καιρος αν ειη το
κεκμηκος της διανοιας δια της των λογισμων συμβουλης ως εστι δυνατον
αναρρωννυσθαι. κινδυνος γαρ ου μικρος παρακουσαντας εν τουτωι της του
Ἀποστολου φωνης συγκατακριθηναι τοις ανελπιστοις. φησι γαρ, καθως του
υπαναγινωσκοντος αρτιως ηκουσαμεν, Μη δειν επι των κεκοιμημενων λυπεισθαι·
μονων γαρ τουτο των ουκ εχοντων ελπιδα το παθος ειναι. αλλ' ειποι τις αν, οιμαι,
των μικρο ψυχοτερων αδυνατα κελευειν τον θειον Ἀποστολον και υπερβαινειν την
φυσιν τοις επιταγμασιν. πως γαρ εστι δυνατον υπεραρθηναι του παθους τον εν τηι
φυσει ζωντα και μη κρατηθηναι τηι λυπηι επι τοιουτωι θεαματι, οταν μη καθ' ωραν εν
γηραι συμπεσηι ο θανατος, αλλ' εν τηι πρωτηι ηλικιαι κατασβεσθηι μεν τωι θανατωι η
ωρα, καλυφθηι δε τοις βλεφαροις η των ομματων ακτις, μεταπεσηι δε εις ωχροτητα
της παρειας το ερυθημα, κρατηθηι δε τηι σιωπηι το στομα, μελαινηται δε το επι του
χειλους ανθος, χαλεπον δε μη μονον τοις γεννησαμενοις τουτο δοκηι, αλλα και παντι
τωι προς το παθος βλεποντι; τι ουν προς τουτοις ημεις; ουχ 9.465 ημετερον ερουμεν,
αδελφοι, λογον, αλλα την αναγνωσθεισαν ημιν εκ του Ευαγγελιου ρησιν
παραθησομεθα. ηκουσατε γαρ λεγοντος του κυριου· Ἄφετε τα παιδια και μη κωλυετε
αυτα ερχεσθαι προς με· των γαρ τοιουτων εστιν η βασιλεια των ουρανων. ουκουν ει
και σου απεφοιτησε το παιδιον, αλλα προς τον δεσποτην απεδραμεν. σοι τον
οφθαλμον εκλεισεν, αλλα τωι φωτι τωι αιωνιωι διηνοιξεν. της σης απεστη τραπεζης,
αλλα τηι αγγελικηι προσετεθη. ενθεν το φυτον ανεσπασθη, αλλα τωι παραδεισωι
ενεφυτευθη. εκ βασιλειας εις βασιλειαν μετεστη. εξεδυσατο το της πορφυρας ανθος,
αλλα της ανω βασιλειας την περιβολην ενεδυσατο. ειπω σοι την υλην του θειου
ενδυματος; ου λινον εστιν ουδε εριον ουδε τα εκ σηρων νηματα. ακουσον του ∆αβιδ,
οθεν εξυφαινεσθαι λεγει τωι θεωι τα ενδυματα· Ἐξομολογησιν και μεγαλοπρεπειαν
ενεδυσω, αναβαλλομενος φως ως ιματιον. οραις οια ανθ' οιων ηλλαξατο; λυπει σε το
του σωματος καλλος μηκετι φαινομενον, ου γαρ οραις αυτης το αληθινον της ψυχης
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

2

καλλος, ωι νυν εν τηι πανηγυρει των ουρανιων αγαλλεται. ως καλος εκεινος ο
οφθαλμος ο τον θεον βλεπων. ως ηδυ το στομα το ταις θειαις υμνωιδιαις
καλλωπιζομενον.
Ἐκ στοματος γαρ, φησιν, νηπιων και θηλαζοντων κατηρτισω αινον. ως
καλαι αι χειρες αι μηδεποτε το κακον ενεργησασαι. ως ωραιοι οι ποδες οι μη
επιβαντες κακιας, μηδε τηι οδωι των αμαρτωλων το ιχνος εαυτων επιστησαντες. ως
καλη πασα της ψυχης εκεινης η οψις, ου λιθων αυγαις κεκοσμημενη, αλλ' απλοτητι
και ακακιαι εκλαμπουσα. αλλα λυπει σε τυχον 9.466 το μη εις γηρας ελθειν.
Τι γαρ, ειπε μοι, καλον ενοραις τωι γηραι; αρα καλον το κνυζουσθαι τα ομματα,
το ρυσουσθαι την παρειαν, το απορρειν τους οδοντας του στοματος και ψελλισμον
εμποιειν τηι γλωσσηι, το υποτρεμειν τηι χειρι και εις γην κυπτειν, και υποσκαζειν τωι
ποδι και χειραγωγοις επερειδεσθαι και παρανοειν τηι καρδιαι και παραφθεγγεσθαι τηι
φωνηι, οια τηι ηλικιαι ταυτηι κατ' αναγκην συμβαινει παθη; και υπερ τουτου
αγανακτουμεν, οτι μη αφικετο εις την των τοιουτων πειραν; και μην συγχαιρειν
προσηκει εκεινοις, ων η ζωη την των σκυθρωπων πειραν ου παρεδεξατο και ουτε
ενταυθα των λυπηρων ᾔσθετο ουτε τι των εκει σκυθρωπων επιγνωσεται. η γαρ
τοιαυτη ψυχη η ουκ εχουσα εφ' οτωι εις κρισιν ελθηι, γεενναν ου φοβειται, κρισιν ου
δεδοικεν, αφοβος διαμενει και ακαταπληκτος, ουδενος πονηρου συνειδοτος τον της
κρισεως φοβον επαγοντος. αλλ' εδει, φησιν, αυτην εις μετρον ηλικιας ελθειν και
νυμφικωι θαλαμωι εμφαιδρυνθηναι. αλλ' ερει σοι προς τουτο ο αληθινος νυμφιος, οτι
κρειττων η ουρανια παστας, προτιμοτερος εκεινος ο θαλαμος, εν ωι χηρειας φοβος
ουκ εστιν. τινος ουν, ειπε μοι, των καλων απεστερηται τον σαρκινον τουτον
εκδυσαμενη βιον; ειπω σοι τα του βιου καλα; λυπαι και ηδοναι, θυμοι και φοβοι,
ελπιδες και επιθυμιαι. ταυτα εστι και τα τοιαυτα, οις κατα την παρουσαν ζωην
συμπεπλεγμεθα. τι ουν κακον πεπονθεν η τοσουτων απαλλαγεισα τυραννων;
εκαστον γαρ παθος, οταν επικρατηι της ψυχης, τυραννος ημων γινεται τους
λογισμους δουλωσαμενος. η λυπει ημας, οτι μη κατεπονηθη δια ωδινων, οτι μη
συνετριβη δια φροντιδων 9.467 παιδοτροφιας, οτι μη τας ομοιας αλγηδονας εδεξατο,
ας επ' αυτης οι γεγεννηκοτες υπεμειναν; αλλα τα τοιαυτα μακαρισμων ουκ οδυρμων
εστιν αξια. το γαρ εν μηδενι γενεσθαι κακωι κρειττον η κατα την ανθρωπινην φυσιν
εστιν. ουτως και ο σοφος Σολομων εν τηι ιδιαι γραφηι μακαριζει προ του περιοντος
τον κατοιχομενον και ο μεγας ∆αβιδ θρηνου και οιμωγης αξιαν την εν σαρκι
διαγωγην ειναι φησιν. καιτοι γε αμφοτεροι λαμπροι κατα την βασιλειαν
υπαρχοντες, παντων κατ' εξουσιαν των κατα τον βιον ηδεων μετεχοντες, ουδεν
προς την παρουσαν απολαυσιν επεκλιθησαν, αλλα των απορρητων αγαθων των εν
τηι ασωματωι ζωηι προκειμενων την επιθυμιαν εχοντες συμφοραν εποιουντο την εν
σαρκι ζωην. ηκουσα πολλαχηι του ∆αβιδ εν ταις ιεραις ψαλμωιδιαις εξω γενεσθαι της
τοιαυτης αναγκης επιθυμουντος, εν οις φησι νυν μεν, οτι Ἐπιποθει και εκλειπει η
ψυχη μου εις τας αυλας του κυριου, νυν δε, οτι Ἐξαγαγε εκ φυλακης την ψυχην μου.
ωσαυτως δε και ο Ἰερεμιας καταρας αξιαν κρινει την ημεραν εκεινην την αρξασαν
αυτωι της τοιαυτης ζωης. και πολλας εστι τοιαυτας των παλαιων αγιων φωνας εν τηι
θειαι γραφηι φερομενας ευρειν, οι δι' επιθυμιαν της οντως ζωης την εν σαρκι
διαγωγην εβαρυνοντο. Ουτως και ο μεγας ποτε Ἀβρααμ προθυμως τωι θεωι δια
θυσιας προσηγε τον ηγαπημενον υιον, ειδως οτι προς το κρειττον τε και θειοτερον
γενησεται τωι παιδι η μεταστασις. οσοι δε της ιστοριας εμπειρως εχετε, παντως ουκ
αγνοειτε 9.468 τα περι αυτου διηγηματα. τι γαρ φησιν η γραφη; οτι νεωι μεν οντι τωι
Ἀβρααμ θεοθεν περι του παιδος επαγγελια γινεται, παρεληλυθοτι δε την ακμην και
ηδη καταμαρανθεντι υπο του χρονου, οτε παυεται η φυσις εαυτην αυξουσα ουκετι
του γηρως ταις ορμαις υπακουοντος, τοτε παρα τας ανθρωπινας ελπιδας εις περας η
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

3

υποσχεσις αγεται, και τικτεται παις ο Ἰσαακ· και συμμετρου διαγεγονοτος χρονου,
οιον τι ερνος αναδραμων εις καλλος και μεγεθος, ηδυς ην τοις οφθαλμοις των
γονεων τωι της νεοτητος καλλει λαμπομενος. τοτε προσαγεται τωι Ἀβρααμ η της
ψυχης δοκιμασια και βασανος, ει ακριβως εν τηι των οντων φυσει διαγιγνωσκει το
καλλιον, ει μη προς την παρουσαν βλεπει ζωην, και φησι προς αυτον ο θεος·
ανενεγκε τον υιον σου δια θυσιας εις ολοκαρπωσιν. οιδατε παντως οσοι πατερες εστε
και παιδας εχετε και την προς τα τεκνα στοργην παρα της φυσεως εδιδαχθητε, οπως
εικος διατεθηναι τον Ἀβρααμ, ει προς την παρουσαν μονην αφεωρα ζωην, ει δουλος
της φυσεως ην, ει εν τωι παροντι βιωι το γλυκυ της ζωης ελογιζετο. τι δε περι εκεινου
φημι, καταλιπων την γυναικα, το ασθενεστερον μερος της ανθρω πινης φυσεως; ει
μη πεπαιδευτο κακεινη υπο του ανδρος τα θειοτερα, ει μη ηπιστατο την
κεκρυμμενην ζωην ειναι της φαινομενης αμεινονα, ουκ αν επετρεπε τωι ανδρι
τοιαυτα κατα του παιδος ενεργησαι· παντως γαρ τοις μητρικοις συγκινη θεισα
σπλαγχνοις περιεχυθη τωι τεκνωι και ταις ωλεναις αυτον εμπλεξαμενη προ αυτου
την καιριαν εδεχετο. αρ' ουκ ειπεν αν προς τον Ἀβρααμ ταυτα τα ρηματα; φεισαι του
παιδος, ανερ, μη πονηρον γενηι του βιου διηγημα, μη μυθος τωι μετα 9.469 ταυτα
χρονωι γενωμεθα, μη φθονησηις τωι υιωι της ζωης, μη στερησηις αυτον της γλυκειας
ακτινος· θαλαμος τεκνοις ου ταφος παρα πατερων σπουδαζεται, στεφανος γαμικος
ου ξιφος φονικον, γαμηλιος λαμπας ου πυρ επιταφιον· ταυτα ληισται και πολεμιοι,
ου πατερων χειρες επι των τεκνων εργαζονται· ει δε χρη παντως γενεσθαι το κακον,
μη ιδοι Σαρρας οφθαλμος νεκρουμενον τον Ἰσαακ· ιδου δι' αμφοτερων ωσον το
ξιφος, απ' εμου της δειλαιας αρξαμενος· μια τοις δυσιν αρκεσει πληγη, κοινον επ'
αμφοτερων γενεσθω το χωμα, μια στηλη την κοινην συμφοραν τραγωιδειτω. ταυτα
παντως αν και τα τοιαυτα διεξηιει η Σαρρα, ει μη εκεινα τοις οφθαλμοις εβλεπεν,
απερ ημιν εστιν αθεατα. ᾔδει γαρ οτι το τελος της εν σαρκι ζωης αρχη του θειοτερου
βιου τοις μεταστασι γινεται· καταλειπει σκιας, καταλαμβανει αληθειαν, αφιησιν
απατας και πλανας και θορυβους, και ευρισκει εκεινα τα αγαθα, α υπερ οφθαλμον τε
και ακοην και καρδιαν εστιν· ουτε ερως αυτον ανιασει ουτε επιθυμια ρυπαρα
διαστρεψει, ουχ υπερηφανια χαυνωσει, ουκ αλλο τι παθος των λυπουντων την
ψυχην ενοχλησει, αλλα παντα γινεται αυτωι ο θεος.
∆ια τουτο προθυμως διδωσι τωι θεωι τον παιδα. τι δε ο μεγας Ἰωβ; οτε αυτωι
γυμνωθεντι παντων των περιοντων αθροως, πριν επι ταις προλαβουσαις πληγαις
την ψυχην αναλεξασθαι, η τελευταια κατεμηνυθη πληγη, πως εδεξατο την επι τοις
παισι συμφοραν; τρεις αυτωι θυγατερες ησαν, και παιδες επτα. μακαριστος ην της
ευπαιδιας· τοσουτοι γαρ οντες εις ησαν οι παντες τηι μετ' αλληλων στοργηι ου
διηιρημενως καθ' 9.470 εαυτον εκαστος βιοτευοντες, αλλα παντες παρ' αλληλους
φοιτωντες δια της εγκυκλιου φιλοφροσυνης διετελουν ευφραινοντες αλληλους εν
τωι μερει και ευφραινομενοι. και δητα και τοτε κατα περιοδον παρα τωι πρεσβυτερωι
των αδελφων ην το συμποσιον· πληρεις οι κρατηρες, πληρης των εδωδιμων η
τραπεζα, εν χερσιν αι κυλικες, θεαματα ως εικος επι τουτοις και ακροαματα και
πασαι θυμηδιαι συμποτι και· προποσεις, φιλοφροσυναι, παιγνια, μειδιαματα· παντα
οσα εικος εν συνοδωι νεων εφ' εστιας αβρυνεσθαι. τι ουν επι τουτοις; εν ακμηι της
απολαυσεως των ηδιστων επισεισθεντος αυτοις του οροφου ταφος των δεκα παιδων
το συμποσιον γινεται, και τοις αιμασι των νεων ο κρατηρ καταμιγνυται, και τα
εδωδιμα τωι εκ των σωματων λυθρωι κατεμολυνετο. τοιαυτης συμφορας τωι Ἰωβ
αγγελθεισης (θεασαι μοι τωι λογωι τον αθλητην, ουχ ινα θαυμασηις μονον τον
νικητην, μικρον γαρ το εκ του θαυματος κερδος, αλλ' ινα ζηλωσηις εν τοις ομοιοις
τον ανδρα και σοι γενηται παιδοτριβης ο αθλητης, τωι καθ' εαυτον υποδειγματι προς
υπομονην και ανδρειαν την ψυχην αλειφων εν καιρωι της των πειρασμων
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

4

συμπλοκης), τι ουν εποιησεν ο ανηρ; αρα τι δυσγενες και μικροψυχον η ειπε τωι
ρηματι η δια σχηματος ενεδειξατο η παρειαν αμυξας τοις ονυξιν η τριχας της
κεφαλης αποτιλας η κονιν καταπασαμενος η τα στηθη ταις χερσι μαστιγωσας η επι
γην εαυτον ριψας η θρηνωιδους εαυτωι περιστησας η ανακαλων τα των
κατοιχομενων ονοματα και εποιμωζων τηι μνημηι; ουκ εστι τουτων ουδεν. αλλ' ο μεν
των κακων μηνυτης την κατα τους παιδας συμφοραν διηγησατο, ο δε ομου τε
ηκουσε και ευθυς περι της των οντων εφιλοσοφει φυσεως, ποθεν τα οντα λεγων και
παρα τινος εις γενεσιν αγεται και τινα εικος των οντων επιστατειν· Ὁ κυριος
εδωκεν, ο κυριος αφειλετο. εκ θεου, φησι, τοις ανθρωποις 9.471 η γενεσις, και προς
αυτον η αναλυσις· οθεν παρηκται, προς εκεινο και αναλυεται. θεος ουν ο του διδοναι
την εξουσιαν εχων, ο αυτος εχει και του αφαιρεισθαι την εξουσιαν· αγαθος ων
αγαθα βουλευεται, σοφος ων το συμφερον επισταται. Ὡς τωι κυριωι εδοξεν (εδοξε δε
παντως καλως), ουτως και εποιησεν· Ειη το ονομα κυριου ευλογημενον. Ὁραις ποσον
το υψος της του αθλητου μεγαλοφυΐας· τον της θλιψεως καιρον εις επισκεψιν της
περι των οντων φιλοσοφιας μετεστησεν. ᾔδει γαρ ακριβως, οτι η οντως ζωη δι'
ελπιδος αποκειται, η δε παρουσα ζωη οιονει σπερμα της μελλουσης εστιν. πολυ δε
διενηνοχε των παροντων τα προσδοκωμενα, οσον διαφερει ο σταχυς του κοκκου
οθεν εκφυεται. ο νυν βιος αναλογει προς τον κοκκον, ο δε προσδοκωμενος βιος εν
τωι καλλει του σταχυος δεικνυται· ∆ει γαρ το φθαρτον τουτο ενδυσασθαι αφθαρσιαν,
και το θνητον τουτο ενδυσασθαι αθανασιαν. προς ταυτα βλεπων ο Ἰωβ συγχαιρει
τοις τεκνοις της ευκληριας, ως θαττον εκλυθεισι των του βιου δεσμων.
Τεκμηριον δε οτι της επαγγελιας του θεου το διπλασιον αντι των
αφαιρεθεντων παντων υποσχομενης, εν τοις αλλοις απασι διπλασιασθεισης της
αντιδοσεως, μονων των τεκνων τον διπλασιασμον ουκ εζητησεν, αλλα δεκα μονα
αντι των αφαιρεθεντων δεδοται. επειδη δε αι των ανθρωπων ψυχαι εις αει
διαμενουσιν, τουτου χαριν των απολλυμενων διπλασιαν δεχεται την αντιδοσιν, επι
δε των τεκνων τα επιγενομενα τοις προγεννηθεισι συναριθμειται ως παντων τωι θεωι
ζωντων, και ουδεν του προσκαιρου θανατου τους κατοιχομενους προς 9.472 το ειναι
κωλυοντος. ουδε γαρ αλλο τι εστιν επ' ανθρωπων ο θανατος, ει μη κακιας
καθαρσιον. επειδη γαρ οιον τι σκευος αγαθων δεκτικον το κατ' αρχας η φυσις ημων
παρα του θεου των ολων κατεσκευασθη, του δε εχθρου των ψυχων ημων δι' απατης
ημιν το κακον παρεγχεαντος το αγαθον χωραν ουκ εσχεν, τουτου ενεκεν, ως αν μη
διαιωνιζοι ημιν η εμφυεισα κακια, προνοιαι κρειττονι θανατωι το σκευος προς καιρον
διαλυεται, ινα της κακιας εκρυεισης αναπλασθηι το ανθρωπινον και αμιγες κακιας
τωι εξ αρχης αποκαταστηι βιωι. τουτο γαρ εστιν η αναστασις, η εις το αρχαιον της
φυσεως ημων αναστοιχειωσις. ει ουν αμηχανον εστιν αναστοιχειωθηναι προς το
κρειττον την φυσιν χωρις αναστασεως, θανατου δε μη προηγησαμενου αναστασις
γενεσθαι ου δυναται, αγαθον αν ειη ο θανατος, αρχη και οδος της προς το κρειττον
μεταβολης ημιν γενομενος. ουκουν εκβαλωμεν, αδελφοι, την λυπην την περι των
κεκοιμημενων, ην μονοι υπομενουσιν οι μη εχοντες ελπιδα. ελπις δε εστιν ο
Χριστος· ωι η δοξα και το κρατος εις τους αιωνας των αιωνων. αμην.

 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

5


