De dogmate et constitutione episcoporum
ΛΟΓΟΣ Κʹ.
Περι δογματος και καταστασεως επισκοπων.
Αʹ. Ὅταν ιδω την νυν γλωσσαλγιαν, και τους αυθημερινους σοφους, και τους
χειροτονητους θεολο γους, οις αρκει το θελησαι μονον προς το ειναι σοφοις· ποθω
την ανωτατω φιλοσοφιαν, και σταθμον εσχατον επιζητω, κατα τον Ἱερεμιαν, και
εμαυτωι μονωι συγγενεσθαι βουλομαι. Ουδεν γαρ μοι δοκει τοιουτον, οιον μυσαντα
τας αισθησεις, εξω σαρ κος και κοσμου γενομενον, μηδενος των ανθρωπινων
προσαπτομενον, οτι μη πασα αναγκη, εαυτωι προσλαλουντα και τωι Θεωι, ζηιν υπερ τα
ορωμενα, και αει τας θειας εμφασεις καθαρας εν εαυτωι φερειν αμιγεις των κατω
χαρακτηρων και πλανωμενων, οιον εσοπτρον ακηλιδωτον Θεου και των θειων, και
ον, και αει γινομενον, φωτι προσλαμβανοντα φως, και αμαυροτερωι τρανοτερον,
μεχρις αν προς την πη γην ελθωμεν των τηιδε απαυγασματων, και τυ χωμεν του
μακαριου τελους, λυθεντων των εσοπτρων τηι αληθειαι· ως μολις αν τις εαυτον, η μα
κραι φιλοσοφιαι παιδαγωγησας, και αποῤρηγνυς κατα μικρον το της ψυχης ευγενες,
και φωτοειδες, του ταπεινου και σκοτωι συνεζευγμενου, η Θεου τυχων ιλεω, η και
αμφω ταυτα, και μελετην οτι μαλιστα ποιουμενος ανω βλεπειν, της κατασπωσης
υλης επικρατησειε. Πριν δε ταυτην υπερσχειν, οση δυνα μις, και ανακαθαραι ικανως
τα τε ωτα και την δια 35.1068 νοιαν, η ψυχης επιστασιαν δεξασθαι, η θεολογιαι
προσβαλειν, ουκ ασφαλες ειναι γινωσκω.
Βʹ. Και οθεν εις τουτο υπηχθην το δεος, ινα μη με του δεοντος δειλοτερον
υπολαβοιτε, αλλα και επαινητε της προμηθειας, ακουω μεν αυτου Μωυ σεως, ηνικα
εχρηματιζεν αυτωι ο Θεος, οτι πλειονων εις το ορος προσκεκλημενων, ων εις ην και
Ἀαρων συν τοις παισιν αυτου τοις δυο τοις ιερευσιν, οι μεν λοιποι παντες
προσκυνησαι ποῤρωθεν εκελευσθησαν, εγγισαι δε Μωυσης μονος, ου συναναβηναι
δε ο λαος. Και μικρον προ τουτων, τους μεν αλλους αστραπαι, και βρονται, και
σαλπιγγες, και ολον καπνιζομενον το ορος, και απειλαι φρικωδεις, και τοιαυτα
δειμα τα ιστη κατω· και μεγα ην αυτοις ακουσαι της του Θεου φωνης μονον, και
ταυτα ευ μαλα αγνισαμενοις. Μωυσης δε και ανεισι, και της νεφελης εισω χωρει,
και Θεωι συγγινεται, και δεχεται νομον, τοις μεν πολ λοις τον του γραμματος, τοις δε
υπερ τους πολλους τον του πνευματος.
Γʹ. Γινωσκω δε Ἡλει τον ιερεα, και μικρον υστερον Ὀζαν τινα· τον μεν και
υπερ της των παιδων παρανομιας απαιτηθεντα δικην, ην ετολμων κατα των θυσιων,
και ταυτα ουκ αποδεχομενον αυτων την ασεβειαν, αλλα πολλα πολλακις
επιτιμησαντα· τον δε, οτι της κιβωτου ψαυσαι τολμησας μονον, περι σπασθεισης υπο
του μοσχου, την μεν περιεσωσατο, αυτος δε απωλετο, φυλασσοντος δηλαδη του
Θεου τηι κιβωτωι το σεβασμιον. Οιδα δ' εγω μηδε των τοι χων του ιερου ψαυσαι τοις
πολλοις ον ασφαλες, και δια τουτο ετερων εδεηθησαν τοιχων των εξωθεν· μηδε τας
θυσιας αυτας, υφ' ων, και οτε, και ου μη καθηκον ην, αναλισκεσθαι· τοσουτου δειν
προς τα Ἅγια των αγιων προσφοιταιν θαῤρουντα, η το καταπετασμα, η το
ιλαστηριον, η την κιβωτον, η προσβλεπειν ειναι παντος, η προσαπτεσθαι.
∆ʹ. Ταυτα ουν ειδως εγω, και οτι μηδεις αξιος του μεγαλου Θεου, και
θυματος, και αρχιερεως, ος 35.1069 μη προτερον εαυτον παρεστησε τωι Θεωι θυσιαν
ζω σαν, μαλλον δε, ναος αγιος εγενετο Θεου ζωντος και ζων· πως η αυτος προχειρως
 
 
 

1
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

εγχειρησαιμι τοις περι Θεου λογοις, η αποδεξωμαι τον εγχειρουντα θρασεως; Ουκ
επαινετος ο ποθος· φοβερον το εγχει ρημα. Και δια τουτο καθαρτεον εαυτον πρωτον,
ειτα τωι καθαρωι προσομιλητεον· ει μη μελλοιμεν το του Μανωε πεισεσθαι, και
λεξειν εν φαντασιαι Θεου γενομενοι· Ἀπολωλαμεν, ω γυναι, Θεον εωρα καμεν, η, ως
Πετρος, αποπεμψασθαι του πλοιου τον Ἰησουν, ως ουκ αξιοι τοιαυτης επιδημιας· η,
ως ο εκατονταρχος εκεινος, την μεν θεραπειαν απαιτη σειν, τον θεραπευτην δε ουκ
εισδεξασθαι. Λεγε τω τις και ημων, εως εστιν εκατονταρχος, και πλειο νων εν κακιαι
κρατων, και ετι στρατευομενος Καισαρι τωι κοσμοκρατορι των κατω συρομενων· Ουκ
ειμι ικανος, ινα μου υπο την στεγην εισελθηις. Ὅταν δε Ἰησουν θεασωμαι, καιτοι
μικρος ων την πνευμα τικην ηλικιαν, ως ο Ζακχαιος εκεινος, και υπερ την
συκομορεαν αρθω, νεκρωσας τα μελη τα επι της γης, και μαρανας το σωμα της
ταπεινωσεως· τοτε και Ἰησουν εισδεξομαι, και ακουσομαι· Σημερον σωτηρια τωι
οικωι τουτωι· και της σωτηριας τευξομαι, και φι λοσοφησω τα τελεωτερα, σκορπιζων
καλως α κακως συνηγαγον, ειτε χρηματα, ειτε δογματα.
Εʹ. Ἐπει δε ανεκαθηραμεν τωι λογωι τον θεολογον, φερε δη και περι Θεου ως
εν βραχει διαλεχθωμεν, αυ τωι τωι Πατρι, και τωι Υιωι, και τωι αγιωι Πνευματι
θαῤρησαντες, περι ων ο λογος. Ευχομαι δε το του Σολομωντος παθειν, μηδεν ιδιον
εννοησαι περι Θεου, μηδε φθεγξασθαι. Ὅταν γαρ λεγηι, Ἀφρονεστατος γαρ ειμι
παντων ανθρωπων, και φρονησις αν θρωπου ουκ εστιν εμοι, ουκ ασυνεσιαν εαυ του
δηπου καταγινωσκων τουτο φησιν. Πως γαρ, ος γε τουτο και ᾔτησε παρα Θεου προ
παντος αλ λου, και ελαβε σοφιαν, και θεωριαν, και πλατος καρ διας, ψαμμου
πλουσιωτερον τε και δαψιλεστερον; Και ο τοσουτον σοφος, και τοιαυτης τετυχηκως
δω ρεας, πως αφρονεστατον εαυτον παντων ονομα ζει; Ὡς ουκ εχων ιδιαν δηλαδη
φρονησιν, ενεργουμε νος δε την θειαν τε και τελεωτεραν. Και γαρ ο Παυ λος λεγων,
Ζω δε, ουκ ετι εγω, ζηι δε εν εμοι Χρι στος, ουχ ως περι νεκρου παντως εαυτου
διελεγετο, αλλ' ως ζωντος κρεισσονα των πολλων ζωην, τωι μετ ειληφεναι της
οντως ζωης, και μηδενι θανατωι περα 35.1072 τουμενης. Προσκυνουμεν ουν Πατερα,
και Υιον, και αγιον Πνευμα, τας μεν ιδιοτητας χωριζοντες, ενουν τες δε την θεοτητα·
και ουτε εις εν τα τρια συν αλειφομεν, ινα μη την Σαβελλιου νοσον νοσησωμεν· ουτε
διαιρουμεν εις τρια εκφυλα και αλλοτρια, ινα μη τα Ἀρειου μανωμεν. Τι γαρ δει,
καθαπερ φυτον ετεροκλινες παντη καμπτομενον, βιαι μεταγειν επι το ετερον μερος,
διαστροφηι την διαστροφην διορθουμε νους, αλλα μη προς το μεσον ευθυνοντας, εν
οροις ιστασθαι της θεοσεβειας;
ςʹ. Μεσοτητα δε οταν ειπω, την αληθειαν λεγω, προς ην βλεπειν καλως
εχομεν μονην· και την φαυλην συναιρεσιν παραιτουμενοι, και την ατοπωτεραν
διαιρεσιν· ως μητε εις μιαν υποστασιν συναιρεθεντα τον λογον, δεει πολυθεΐας, ψιλα
ημιν καταλιπειν τα ονοματα, τον αυτον Πατερα, και Υιον, και Πνευμα αγιον
υπολαμβανουσι, και μη μαλλον εν τα παντα, η μηδεν εκαστον ειναι οριζομενοις
(φευγοι γαρ αν ειναι απερ εστιν, εις αλληλα μεταχω ρουντα και μεταβαινοντα)· μητε
εις τρεις η ξε νας και ανομοιους ουσιας και απεῤρηγμε νας διαιρεθεντα, κατα την
Ἀρειου καλως ονομασθει σαν μανιαν, η αναρχους και ατακτους, και οιον ειπειν,
αντιθεους· τωι μεν εις Ἰουδαικην σμικρολο γιαν κατακλεισθηναι, μονωι τωι αγεννητωι
την θεοτητα περιγραφοντας· τωι δε εις εναντιον μεν, κακον δε ισον πεσειν, τρεις
αρχας υποτιθεμενους, και τρεις Θεους, ο των προειρημενων ατοπωτερον· δεον μητε
ουτως ειναι τινας φιλοπατορας, ως και το ειναι Πατερα περιαιρειν (τινος γαρ αν και
ειη Πατηρ, του Υιου την φυσιν απεξενωμενου και απηλλοτριωμενου μετα της
κτισεως;)· μηθ' ουτω φιλοχριστους, ως μητε τουτο φυλαττειν, το ειναι Υιον (τινος
γαρ αν και ειη Υιος, μη προς αι τιον αναφερομενος τον Πατερα;) μητε τωι Πα τρι το
 
 
 

2
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

της αρχης κατασμικρυνειν αξιωμα, της ως Πατρι και γεννητορι· μικρων γαρ αν ειη
και αν αξιων αρχη, μη θεοτητος ων αιτιος της εν Υιωι και Πνευματι θεωρουμενης.
Ἐπειδη χρη και τον ενα Θεον τηρειν, και τας τρεις υποστασεις ομολογειν, ειτ' ουν
τρια προσωπα, και εκαστην μετα της ιδιοτη τος. 35.1073
Ζʹ. Τηροιτο δ' αν, ως ο εμος λογος, εις μεν Θεος, εις εν αιτιον και Υιου και
Πνευματος αναφερομε νων, ου συντιθεμενων, ουδε συναλειφομενων· και κατα το
εν και ταυτο της θεοτητος, ινα ουτως ονομασω, κινημα τε και βουλημα, και την της
ου σιας ταυτοτητα. Αι δε τρεις υποστασεις, μηδεμιας επινοουμενης συναλοιφης, η
αναλυσεως, η συγ χυσεως, ινα μη το παν καταλυθηι, δι' ων το εν σε μνυνεται πλεον η
καλως εχει. Αι δε ιδιοτητες, Πα τρος μεν, και αναρχου, και αρχης επινοουμενου και
λεγομενου (αρχης δε, ως αιτιου, και ως πη γης, και ως αιδιου φωτος)· Υιου δε,
αναρχου μεν ουδαμως, αρχης δε των ολων· αρχην δε οταν ειπω, μη χρονον
παρενθηις, μηδε μεσον τι ταξηις του γεγεννηκοτος και του γεννηματος, μηδε διεληις
την φυσιν τωι κακως παρεντεθεντι τοις συναιδιοις και συνημμενοις. Ει γαρ χρονος
Υιου πρεσβυτερος, εκεινου δηλαδη πρωτως αν ειη αιτιος ο Πατηρ. Και πως ποιητης
χρονων ο υπο χρονον; Πως δε και Κυριος παντων, ει υπο χρονου προειληπται τε και
κυριευεται; Ἄναρχος ουν ο Πατηρ· ου γαρ ετερωθεν αυτωι, ουδε παρ' εαυτου το ειναι.
Ὁ δε Υιος, εαν μεν ως αιτιον τον Πατερα λαμβανηις, ουκ αναρχος· αρχη γαρ Υιου
Πατηρ ως αιτιος· εαν δε την απο χρονου νοηις αρχην, και αναρχος· ουκ αρχεται γαρ
υπο χρονου ο χρονων ∆εσποτης.
Ηʹ. Ει δε, οτι τα σωματα υπο χρονον, δια τουτο αξιωσεις κεισθαι και τον Υιον
υπο χρονον, περιθη σεις και σωμα τωι ασωματωι· και ει οτι τα παρ' ημιν γεννωμενα,
ουκ οντα ποτε, ειτα γινομενα, δια τουτο και τον Υιον αναγκασεις εξ ουκ οντων εις
το ειναι παρεληλυθεναι, συγκρινεις τα ασυγκριτα, Θεον και ανθρωπον, σωμα και το
ασωματον· ουκουν και πεισεται και λυθησεται, οτι και τα ημετερα σωματα. Συ μεν
ουν αξιοις δια τουτο ουτω γεννασθαι Θεον, διοτι τα σωματα· εγω δε δια τουτο ουχ
ουτως, 35.1076 οτι ουτω τα σωματα. Ὧν γαρ το ειναι ουχ ομοιον, τουτων ουδε το
γενναιν ομοιον· ει μη και ταλλα δουλευσηι ταις υλαις, οιον πασχων, και λυπου μενος,
και πεινων, και διψων, και οσα η σωματος, η του συναμφοτερου παθη. Ἀλλα ταυτα
ου παραδε χεται σου ο νους· περι Θεου γαρ ο λογος. Μη τοινυν μηδε την γεννησιν
αλλως, η ως θεικην παραδε χου.
Θʹ. Ἀλλ' ει γεγεννηται, πως γεγεννηται, φησιν; Ἀποκριναι μοι, ω διαλεκτικε
συ και αφυκτε. Ει εκτισται, πως εκτισται; καμε απαιτει το, Πως γε γεννηται; Παθος
περι την γεννησιν; Παθος και περι την κτισιν· η γαρ ου παθος η ανατυπωσις, και η
φροντις, και η του νοηθεντος αθροως εις το κατα μερος εξαπλωσις; Χρονος περι την
γεννησιν; Ἐν χρονωι και τα κτιζομενα. Τοπος ενταυθα; Τοπος εκει. Ἀποτυχια περι
την γεννησιν; Ἀποτυχια και περι την κτισιν. Ταυτα ηκουσα φιλοσοφουντων υμων· α
γαρ ο νους υπεγραψε, πολλακις ταυτα η χειρ ουκ ετελεσεν. Ἀλλα λογωι, φησι, το παν
υπεστησε και βουληματι. Αυτος γαρ ειπε, και εγενηθησαν· αυτος ενετειλατο, και
εκτισθησαν. Ὅταν ειπηις τωι λογωι του Θεου τα παντα εκτισθαι, ου την ανθρω πινην
κτισιν εισαγεις· ουδεις γαρ ημων λογωι πρατ τει τα γινομενα. Ουδεν γαρ αν ην
υψηλοτερον ημων, ουδε απονωτερον, ει το λεγειν εργου συμπληρωσις ην· ωστε ει
και λογωι κτιζει Θεος τα κτιζομενα, ουκ ανθρωπινον αυτωι το κτιζειν. Ἢ γαρ δειξον
και ανθρωπον λογωι τι πραττοντα· η δεξαι, οτι ουχ ως ανθρωπος κτιζει Θεος. Ἐπει
διαγραψον βουλη ματι πολιν, και παραστητω πολις· θελησον γε νεσθαι σοι υιον, και
παραστητω παις· θελησον αλλο τι των πραττομενων, και εις εργον η βουλησις
χωρησατω. Ει δε τουτων ουδεν επεται τωι βουλεσθαι, Θεου δε το βουλεσθαι πραξις
εστιν, αλλως μεν ανθρωπος κτιζει, αλλως δε ο παντων κτιστης Θεος. Πως ουν κτιζει
 
 
 

3
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

μεν ουκ ανθρωπικως, γενναιν δε αναγκαζεται ανθρωπικως; Συ μεν ουκ ων, επειτα
εγενου, ειτα γενναις· δια τουτο ουκ οντα εις το ειναι παραγεις. Ἢ, ινα τι βαθυτερον
ειπω, ταχα ουδε αυτος εξ ουκ οντων παραγεις· επει και ο Λευι, φησιν, ετι εν τηι οσφυι
του πατρος ην, πριν εις το ειναι παρελθειν. Και μηδεις επηρεαζετω τωι λογωι. Ου γαρ
ουτως εκ του Πατρος φημι τον Υιον υπαρχειν, ως εν τωι Πατρι προτερον οντα, μετα
δε τουτο εις το ειναι οδευσαντα· ουδε γαρ ατελη προτερον, ειτα τελειον, ωσπερ
νομος της ημετερας γεννησεως. 35.1077
Ιʹ. Ταυτα των επηρεαζοντων εστιν· ταυτα των επιπηδωντων προχειρως πασι
τοις λεγομενοις. Ἡμεις δε ουχ ουτω φρονουμεν, ουχ ουτω δοξαζομεν· αλλ' ομου τωι
τον Πατερα ειναι αγεννητως (αει δε ην, ουχ υπερπιπτει γαρ εις το μη ειναι ποτε ο
νους), και ο Υιος ην γεννητως. Ὥστε συντρεχει το ειναι του Πατρος τωι γεγεννησθαι
του Μονογενους, εξ αυτου τε υπαρχοντος, και ου μετ' αυτον, η επινοιαι μονηι τηι της
αρχης· αρχης δε, ως αιτιου. Πολλακις γαρ τον αυτον αναστρεφω λογον. το παχυ σου
και υλικον της διανοιας φοβουμενος. Ει δε ου πολυπραγμονεις την του Υιου, ειτε
γεννησιν χρη λεγειν, ειτε υποστασιν, ειτε τι αλλο κυριωτερον τουτων επινοει τις
(νικαι γαρ την εμην γλωτταν το νοουμενον και λεγομενον)· μηδε του Πνευματος
περιεργαζου την προοδον. Ἀρκουμαι ακουειν, οτι Υιος, και οτι εκ του Πατρος· και οτι
ο μεν Πατηρ, ο δε Υιος· και ουδεν παρα τουτο περιεργαζομαι, μη ταυτο παθω ταις
φωναις, αι τωι υπερφωνεισθαι παντελως διαπιπτουσιν, η τηι οψει τεινουσηι προς
ηλιακην ακτινα. Ὅσωι γαρ αν πλειον και ακριβεστερον ιδειν εθελοι τις, τοσουτωι την
αισθησιν παραβλαπτεται, και το οπωσουν οραιν αποστερειται, δια του πλειονος
νικωντος την οψιν του ορωμενου εαν ολον ιδειν εθελησηι, και μη οσον οραιν
ασφαλες.
ΙΑʹ. Ἀκουεις γεννησιν; Το πως μη περιεργαζου. Ἀκουεις οτι το Πνευμα προιον
εκ του Πατρος; Το οπως μη πολυπραγμονει. Ει δε πολυπραγμονεις Υιου γεννησιν,
και Πνευματος προοδον, καγω σου πολυπραγμονω το κραμα ψυχης και σωματος·
Πως ει χους, και εικων Θεου; Τι το κινουν σε, η τι το κινουμενον; Πως το αυτο και
κινει και κινειται; Πως η αισθησις εν τωι αυτωι μενει, και το εκτος επισπαται; Πως ο
νους εν σοι μενει, και γενναι λογον εν αλλωι νοΐ; Πως λογωι νοημα διαδιδοται; Και
ουπω τα μειζονα λεγω· Τις ουρανου περιφορα; Τις αστερων κινησις, η ταξις, η μετρα,
η συνοδος, η αποστασις; Τινες δ' οροι θαλασσης; Ποθεν δε ανεμων ρευματα, η ωρων
περιτροπαι, η ομβρων επιχυσεις; Ει τουτων μηδεν κατενοησας, ω ανθρωπε (κα
35.1080 τανοησεις δε ισως ποτε, οταν απολαβηις το τελειον. Ὄψομαι γαρ, φησι, τους
ουρανους, εργα των δακτυλων σου· ως υπονοεισθαι τα νυν ορωμενα μη ειναι την
αληθειαν, αλλα της αληθειας ινδαλματα)· ει σαυτον ουκ εγνως, οστις ει ο περι
τουτων διαλεγομενος, ει ταυτα ου κατελαβες, ων και η αισθησις μαρτυς, πως Θεον
ακριβως, οπερ τε και οσον εστιν, ειδεναι υπολαμβανεις; Πολλης τουτο της αλογιας.
ΙΒʹ. Ἀλλ' ει τι εμοι πειθηι, τωι μη θρασει θεολογωι, το μεν κατελαβες, το δε
καταλαμβανειν δεηθητι. Το μεν αγαπησον εν σοι μενον, το δε εν τοις ανω θησαυροις
μεινατω. ∆ια πολιτειας, ανελθε· δια καθαρσεως, κτησαι το καθαρον. Βουλει
θεολογος γενεσθαι ποτε, και της θεοτητος αξιος; τας εντολας φυλασσε· δια των
προσταγματων οδευσον· πραξις γαρ επιβασις θεωριας· εκ του σωματος τηι ψυχηι
φιλοπονησον. Ἆρα τις εστιν ανθρωπων, ος αρθηναι τοσουτον δυναται, ωστε εις το
Παυλου μετρον ελθειν; Ἀλλ' ομως φησι βλεπειν δι' εσοπτρου και αινιγματος, και
ειναι καιρον, οτε οψεται προσωπον προς προσωπον. Ἄλλου μεν ει φιλοσοφωτερος
εν λογοις; Θεου δε παντως κατωτερος. Ἄλλου μεν τυχον συνετωτερος; το δε
αληθειας τοσουτον λειπηι, οσον το ειναι σου δευτερον του ειναι Θεου. Ἔχομεν
επαγγελιαν γνωσεσθαι ποτε, οσον εγνωσμεθα. Ει μη δυνατον ενταυθα εχειν τελειαν
 
 
 

4
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

την των οντων γνωσιν, τι μοι το λειπομενον; Τι το ελπιζομενον; Βασιλειαν
ουρανων, παντως ερεις. Ἡγουμαι δε μη αλλο τι τουτο ειναι, η το τυχειν του
καθαρωτατου τε και τελεωτατου· τελεωτατον δε των οντων, γνωσις Θεου. Ἀλλα το
μεν κατασχωμεν, το δε καταλαβωμεν, εως εσμεν υπερ γης· το δε εκειθεν
ταμιευσωμεθα, ινα ταυτην σχωμεν της φιλοπονιας την επικαρπιαν, ολην της αγιας
Τριαδος την ελλαμψιν, ητις εστι, και οια, και οση, ει θεμις τουτο ειπειν, εν αυτωι
Χριστωι τωι Κυριωι ημων, ωι η δοξα και το κρατος εις τους αιωνας των αιωνων. Ἀμην.

 
 
 

5
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.


