Fragmenta de principiis
1 Euseb. C. Marcell. I 4 (GCS 14, p. 3, 11–18): (Marcell.:) γεγραφεν γαρ αρχομενος (scil.
του Περι αρχων βιβλιου) ουτως· (Οι πεπιστευκοτες και πεπεισμενοι), τουτο <το>
ρητον ουτως ειρημενον ευροις αν εν τωι Γοργιαι Πλατωνος. –( Euseb.:) Ουτ' ει
εφερετο, ηνεγκεν αν διαβολην Ὠριγενει φαντι· (Οι πεπιστευκοτες [η] και
πεπεισμενοι), και συναψαντι εξης· (»την χαριν και την αληθειαν δια Ἰησου Χριστου
γεγονεναι» και Χριστον ειναι την αληθειαν, κατα το ειρημενον υπ' αυτου· «εγω ειμι
η αληθεια».) 2 Antip. Bostr. bei Joh. Damasc. Sacra parall., PG 96, 501 C: υμων (der
Origenisten) γαρ εστιν η φωνη, οτι (ονομα ασωματου ουκ ισασιν ου μονον οι πολλοι,
αλλ' ουδε η γραφη.) 3 Antip. Bostr. a. a. O.: και παλιν οτι (εν τωι κηρυγματι και το
ειναι τινας αγγελους και δυναμεις κρειττονας, λειτουργικας της σωτηριας των
ανθρωπων, παραδεδοται· ποτε δε εκτισθησαν και τινα τα περι αυτους, ουδαμως τις
εσαφηνισεν.) 4 Just. Ep. ad Menam (p. 09, 4–7 Schw.): Ἐκ του πρωτου λογου του
αυτου βιβλιου (scil. De princ.). (Γενομενοι τοινυν ημεις κατ' εικονα, τον υιον
πρωτοτυπον ως αληθειαν εχομεν των εν ημιν καλων τυπων· αυτος δε οπερ ημεις
εσμεν προς αυτον, τοιουτος εστι προς τον πατερα αληθειαν τυγχανοντα.) 5 Just. Ep.
ad Menam (p. 10, 1–4 Schw.): Ὅτι συναΐδια του θεου τα κτισματα, εκ του πρωτου
λογου του Περι αρχων βιβλιου. (Πως δε ουκ ατοπον το μη εχοντα τι των πρεποντων
αυτωι τον θεον εις το εχειν εληλυθεναι; ει δε ουκ εστιν οτε παντοκρατωρ ουκ ην, αει
ειναι δει ταυτα, δι' α παντοκρατωρ εστι, και αει ην υπ' αυτου κρατουμενα, αρχοντι
αυτωι χρωμενα.) 6 Just. Ep. ad Menam(p. 10, 1–6 Schw.): Ἐκ του αυτου (scil. πρωτου)
λογου. (Ουτω τοινυν ηγουμαι και επι του σωτηρος καλως αν λεχθησεσθαι οτι
«εικων αγαθοτητος θεου» εστιν, αλλ' ουκ αυτοαγαθον. και ταχα και ο υιος αγαθος,
αλλ' ουχ ως απλως αγαθος. και ωσπερ «εικων εστι του θεου του αορατου» και κατα
τουτο θεος, αλλ' ου περι ου λεγει αυτος ο Χριστος «ινα γινωσκωσι σε τον μονον
αληθινον θεον», ουτως «εικων της αγαθοτητος», αλλ' ουχ ως ο πατηρ
απαραλλακτως αγαθος.) 7 Just. Ep. ad Menam(p. 10, 7–10 Schw.): Ὅτι μετα του υιου
και το αγιον πνευμα κτισμα ειπων συνηριθμησε τοις αλλοις κτισμασι, δι' ο και
λειτουργικα αυτα ζωια καλει, εκ του πρωτου λογου του Περι αρχων βιβλιου. (Ὅτι
μεν ουν παν ο τι ποτε παρα τον πατερα και θεον των ολων γενητον εστιν, εκ της
ακολουθιας πειθομεθα.) 8 Just. Ep. ad Menam(p. 10, 10–14 Schw.): και μετα τινα·
(Ἔλεγε δε ο Ἑβραιος τα εν τωι Ἡσαιαι δυο Σεραφιμεξαπτερυγα, κεκραγοτα ετερον
προς το ετερον και λεγοντα· «αγιος αγιος αγιος κυριος Σαβαωθ» τον μονογενη ειναι
του θεου και το πνευμα το αγιον. ημεις δε οιομεθα οτι και το εν τηι ωιδηι Ἀμβακουμ·
«εν μεσωι δυο ζυων γνωσθησηι» περι Χριστου και αγιου πνευματος ειρηται.) 9 Just.
Ep. ad Menam(p. 08, 6–3 Schw.): Ἐκ του πρωτου λογου του Περι αρχων βιβλιου. (Ὅτι
ο μεν θεος και πατηρ συνεχων τα παντα φθανει εις εκαστον των οντων, μεταδιδους
εκαστωι απο του ιδιου το ειναι οπερ εστιν, ελαττονως δε παρα τον πατερα ο υιος
φθανων επι μονα τα λογικα (δευ τερος γαρ εστι του πατρος), ετι δε ηττονως το
πνευμα το αγιον επι μονους τους αγιους διικνουμενον· ωστε κατα τουτο μειζων η
δυναμις του πατρος παρα τον υιον και το πνευμα το αγιον, πλειων δε η του υιου
παρα το πνευμα το αγιον, και παλιν διαφερουσα μαλλον του αγιου πνευματος η
δυναμις παρα τα αλλα αγια.) 10 Just. Ep. ad Menam(p. 10, 5–7 Schw.): Ἐκ του αυτου
(scil. πρωτου) λογου. (Παντα τα γενη και τα ειδη αει ην, αλλος δε τις ερει και το καθ'
εν αριθμωι· πλην εκατερως δηλουται οτι ουκ ηρξατο ο θεος δημιουργειν αργησας
ποτε.) 11 Just. Ep. ad Menam(p. 10, 8–211, 7 Schw.): Περι της προυπ αρξεως των
ψυχων, εκ του πρωτου λογου του Περι αρχων βιβλιου. (Ἐξ ιδιας αιτιας των μη
προσεχοντων εαυτοις αγρυπνως γινονται ταχιον η βραδιον μεταπτωσεις, και επι
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

1

πλειον η επ' ελαττον, ως απο ταυτης της αιτιας, κρισει θειαι συμπαραμετρουσηι τοις
εκαστου βελτιοσιν η χειροσι κινημασι και το κατ' αξιαν, ο μεν τις εξει εν τηι εσομενηι
διακοσμησει ταξιν αγγελικην η δυναμιν αρχικην η εξουσιαν την επι τινων η θρονον
τον επι βασι λευομενων η κυρειαν την κατα δουλων· οι δε ου πανυ τι εκπεσοντες
την υπο τοις ειρημενοις οικονομιαν και βοηθειαν εξουσι. και ουτως κατα μεν το
πλειστον απο των υπο τας αρχας και τας εξουσιας και τους θρονους και τας
κυριοτητας, ταχα δε εσθ' οτε και απ' αυτων συστησεται το των ανθρωπων γενος εν
τωι καθ' ενα κοσμωι.) 12 Just. Ep. ad Menam(p. 211, 8–12 Schw.): Ἐκ του αυτου (scil.
πρωτου) λογου, οτι ει μεταβαλοιεν επι το κρειττον οι δαιμονες, συμπλη ρωσουσι
ποτε ανθρωποτητα. (Οιμαι δε δυνασθαι απο των υποτεταγμε νων τοις χειροσιν
αρχαις και εξουσιαις και κοσμοκρατορσι καθ' εκαστον κοσμον η τινας κοσμους
ενιους ταχιον, <ενιους δε βραδιον> ευεργετου μενους και βουλησομενους εξ αυτων
μεταβαλειν συμπληρωσειν ποτε ανθρωποτητα.) 13 Just. Ep. ad Menam(p. 1, 0–3
Schw.): Ἐκ του πρωτου λογου του αυτου βιβλιου, οτι εμψυχος ο ηλιος και η σεληνη
και οι αστερες. (Ὅτι δε πρεσβυτερα η ψυχη του ηλιου της ενδεσεως αυτου της εις το
σωμα, μετα το συλλογισασθαι εκ συγκρισεως ανθρωπου της προς αυτον και εντευθεν
απο των γραφων οιμαι αποδειξαι δυνασθαι.) 14 Just. Ep. ad Menam(p. 1, 4–30 Schw.):
Ἐκ του αυτου (scil. πρωτου) λογου. (»Καλλιον αναλυσαι και συν Χριστωι ειναι,
πολλωι γαρ μαλλον κρεισσον.» Νομιζω γαρ οτι λεγοι αν ο ηλιος οτι «καλλιον ανα
λυσαι και συν Χριστωι ειναι, πολλωι γαρ μαλλον κρεισσον». Και ο μεν Παυλος· «αλλα
το επιμενειν τηι σαρκι αναγκαιοτερον δι' υμας», ο δε ηλιος· «το επιμενειν τωι
ουρανιωι τουτωι σωματι αναγκαιοτερον δια την αποκαλυψιν των τεκνων του θεου».
Τα δε αυτα και περι σεληνης και των λοιπων αστερων λεκτεον.) 17b Just. Ep. ad
Menam(p. 11, 17–3 Schw.): Ὅτι και τον ενυδρον εσθ' οτε αιρειται βιον η ψυχη, εκ του
δευτερου λογου του Περι αρχων βιβλιου. (Ἡ ψυχη απορρεουσα του καλου και τηι
κακιαι προσκλι νομενη και επι πλειον εν ταυτηι γινομενη, ει μη υποστρεφοι, υπο της
ανοιας αποκτηνουται και υπο της πονηριας αποθηριουται.) Και μετ' ολιγα· (και
αιρειται προς το αλογωθηναι και τον ενυδρον, ιν' ουτως ειπω, βιον· και ταχα κατα
αξιαν της επι πλειον πτωσεως της κακιας ενδυεται σωμα τοιουδε η τοιουδε ζυου
αλογου.) 18 Just. Ep. ad Menam(p. 11, 13–16 Schw.): Περι της των ανωθεν εις σωμα
καταγωγης. (Ουτω δη ποικιλωτατου κοσμου τυγχανοντος και τοσαυτα διαφορα
λογικα περιεχοντος τι αλλο χρη λεγειν αιτιον γεγονεναι του υποστηναι αυτον η το
ποικιλον της αποπτωσεως των ουχ ομοιως της εναδος απορρεοντων;) 19 Just. Ep. ad
Menam(p. 11, 4–7 Schw.): Ἐκ του αυτου (scil. δευτερου) λογου, οτι εσται τελεια των
σωματων αποθεσις. (Ει δε τα υποταγεντα τωι Χριστωι υποταγησεται επι τελει και τωι
θεωι, παντες αποθη σονται τα σωματα. Και οιμαι οτι τοτε εις το μη ον εσται αναλυσις
της των σωματων φυσεως, υποστησομενης δευτερον εαν παλιν λογικα υποκα ταβηι.)
220 Just. Ep. ad Menam(p. 10, 15–0 Schw.): Ἐκ του δευτερου λογου του Περι αρχων
βιβλιου, οτι ανθρωπον ψιλον λεγει τον κυριον. ∆ια τουτο και ανθρωπος γεγονε
Χριστος, εξ ανδραγαθηματος τουτου τυχων, ως μαρτυρει ο προφητης λεγων·
«Ἠγαπησας δικαιοσυνην και εμισησας ανομιαν· δια τουτο εχρισε σε ο θεος, ο θεος
σου ελαιον αγαλλια σεως παρα τους μετοχους σου». Ἔπρεπε δε τον μηδεποτε
κεχωρισ μενον του μονογενους συγχρηματισαι τωι μονογενει και συνδοξασθηναι
αυτωι. 21 Just. Ep. ad Menam(p. 21,2 9–14 Schw.): Ἐκ του αυτου (scil. δευτερου)
λογου περι του αυτου. (Ὥσπερ «σωσαι ηλθεν το απολωλος» ο σωτηρ, οτε μεντοι
συζεται το απολωλος, ουκετι εστιν απολωλος· ουτως ην σωσαι ηλθε ψυχην, ως
σωσαι το απολωλος, ουκετι μενει ψυχη η σωθεισα ψυχη. Ἔτι βασανιστεον ει ωσπερ
το απολωλος ην οτε ουκ απολωλει και εσται ποτε οτε ουκ εσται απολωλος, ουτω και
η ψυχη ην οτε ουκ ην ψυχη και εσται οτε ουκ εσται ψυχη.) 23b Just. Ep. ad Menam(p.
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

2

212, 3–8 Schw.): Ἐκ του δευτερου λογου του Περι αρχων βιβλιου, πως νους γεγονε
ψυχη και ψυχη καθαρθεισα γινεται νους. (Παρα την αποπτωσιν και την ψυξιν την
απο του ζην τωι πνευματι γεγονεν η νυν λεγομενη ψυχη, ουσα και δεκτικη της
επανοδου της εφ' οπερ ην εν αρχηι. Ὅπερ νομιζω λεγεσθαι υπο του προφητου εν τωι·
«Ἐπιστρεψον, ψυχη μου, εις την αναπαυσιν σου»· ωστε ολον τουτο ειναι νους.) 24
Just. Ep. ad Menam(p. 190, 7–14 Schw. [† i] und p. 209, 1–6 Schw. [† ii]): ι Προστιθησι
δε ταις εαυτου βλασφημιαις και τουτο εν τωι Περι αρχων αυτου πρωτωι λογωι επ'
αυτης λεξεως ειπων ουτως· (Ἐν τηι επινοουμενηι αρχηι τοσουτον αριθμον τωι
βουληματι αυτου υποστησαι τον θεον νοερων ουσιων οσον ηδυνατο διαρκεσαι·
πεπερασμενην γαρ ειναι και την δυναμιν του θεου λεκτεον και μη προφασει
ευφημιας την περιγραφην αυτης περιαιρετεον. Ἐαν γαρ απειρος η θεια δυναμις,
αναγκη αυτην μηδε εαυτην νοειν· τηι γαρ φυσει το απειρον απεριληπτον. Πεποι ηκε
τοινυν τοσαυτα, ων ηδυνατο περιδραξασθαι και εχειν αυτα υπο χειρας και
συγκροτειν υπο την αυτου προνοιαν· ωσπερ και τοσαυτην υλην κατεσκευασεν οσην
ηδυνατο κατακοσμησαι.) iiὍτι πεπερασ μενη εστιν η του θεου και πατρος δυναμις,
εκ του δευτερου λογου του αυτου βιβλιου. (Πεπερασμενην γαρ ειναι–περιαιρετεον.)
Και μετ' ολιγα· (Πεποιηκε τοινυν–οσην ηδυνατο διακοσμησαι.) 27 Just. Ep. ad
Menam(p. 211, 28–212, Schw.): Ἐκ του τριτου λογου του αυτου βιβλιου περι του
αυτου (scil. οτι εσται τελεια των σωματων αποθεσις). (Λεγομενου του θεου «παντα
γινεσθαι εν πασιν», ωσπερ ου δυναμεθα κακιαν καταλιπειν, οτε θεος «παντα γινεται
εν πασιν», ουδε αλογα ζωια, ινα μη και εν κακιαι ο θεος γινηται και εν αλογοις ζυοις,
αλλ' ουδε αψυχα, ινα μη και εν αυτοις ο θεος, οτε «παντα γινεται», ουτως ουδε
σωματα, ατινα τηι ιδιαι φυσει αψυχα εισιν.) 29 Just. Ep. ad Menam(p. 2213, 8–10
Schw.): Ἐκ του αυτου (scil. τεταρτου) λογου. (Τις νουν εχων ορισεται πρωτην και
δευτεραν και τριτην ημεραν εσπεραν τε και πρωΐαν χωρις ηλιου γεγονεναι και
σεληνης και αστερων;) 30 Just. Ep. ad Menam(p. 13, 1–7 Schw.): Ἐκ του τεταρτου
λογου του αυτου βιβλιου, οτι και υπερ δαιμονων δει τον Χριστον σταυρωθηναι, και
πολλακις τουτο εις τους εσομενους αιωνας. (Ἀλλα καν μεχρι του παθους τις ζητησηι,
τολμηρον δοξει ποιειν περι τον ουρανιον τοπον αυτο ζητων. αλλ' ει εστι
«πνευματικα της πονηριας εν τοις επουρανιοις», ορα ει ωσπερ ενθαδε ουκ αιδουμεθα
σταυρουμενον ομολογειν επι καθαιρεσει ων καθειλε δια του πεπονθεναι, ουτως
κακει το παραπλησιον διδοντες γινεσθαι και εις το εξης «εως της συντελειας του
παντος αιωνος» ου φοβηθησομεθα.) 31 Marcell. Anc. bei Euseb. C. Marcell. I 4 (p. 21,
16–22 Kl.): ... εκ των Ὠριγενους ρητων ... εστιν δε τα ρητα ταυτα· (Ὥρα
επαναλαβοντα περι πατρος και υιου και αγιου πνευματος ολιγα των τοτε
παραλελειμμενων διεξελθειν· περι πατρος, ως αδιαιρετος ων και αμεριστος υιου
γινεται πατηρ, ου προβαλων αυτον, ως οιονται τινες. ει γαρ προβλημα εστιν ο υιος
του πατρος και γεννημα εξ αυτου, οποια τα των ζυων γεννηματα, αναγκη σωμα
ειναι τον προβαλοντα και τον προβεβλημενον.) 32 Just. Ep. ad Menam(p. 209, 11–15
Schw.): Ὅτι κτισμα και γενητος ο υιος, εκ του αυτου τεταρτου λογου. (Ουτος δη ο
υιος εκ θελη-ματος του πατρος εγενηθη, «ος εστιν εικων του θεου του αορατου» και
«απαυγασμα της δοξης αυτου χαρακτηρ τε της υποστασεως αυτου», «πρω-τοτοκος
πασης κτισεως», κτισμα, σοφια· αυτη γαρ η σοφια φησιν· «ο θεος εκτισε με αρχην
οδων αυτου εις εργα αυτου».) 33 Athan. De decr. Nic. syn. 27, 1–2 (p. 23, 17–30
Opitz): Περι δε του αιδιως συνειναι τον λογον τωι πατρι και μη ετερας ουσιας η υποστασεως, αλλα της του πατρος ιδιον <γεννημα> αυτον ειναι, ως ειρηκασιν οι εν τηι
συνοδωι, εξεστω παλιν υμας ακουσαι και παρα του φιλοπονου Ὠριγενους. α μεν γαρ
ως ζητων και γυμναζων εγραψε, ταυτα μη ως αυτου φρονουντος δεχεσθω τις, αλλα
των προς εριν φιλονεικουντων εν τωι ζητειν· α δε ως οριζων αποφαινεται, τουτο του
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

3

φιλοπονου το φρονημα εστι. (2)μετα γουν τα ως εν γυμνασιαι λεγομενα προς τους
αιρετικους ευθυς αυτος επιφερει τα ιδια λεγων ουτως· (Ει εστιν «εικων του θεου του
αορατου», αορατος εικων· εγω δε τολμησας προσθειην αν, οτι και «ομοιοτης»
τυγχανων του πατρος ουκ εστιν οτε ουκ ην. ποτε γαρ ο θεος ο κατα τον Ἰωαννην
«φως» λεγομενος («ο θεος» γαρ «φως εστιν») «απαυγασμα» ουκ ειχε της ιδιας
«δοξης», ινα τολμησας τις αρχην δωι ειναι υιου προτερον ουκ οντος; ποτε δε η της
αρρητου και ακατονομαστου και αφθεγκτου υποστα-σεως του πατρος «εικων», ο
«χαρακτηρ», <ο> λογος ο «γινωσκων τον πατερα» ουκ ην; κατανοειτω γαρ ο τολμων
και λεγων· «ην ποτε οτε ουκ ην ο υιος», οτι ερει και το· σοφια ποτε ουκ ην και λογος
ουκ ην και ζωη ουκ ην.) 34 Athan. De decr. Nic. syn. 27, 3 (p. 23, 30–24, 3 Opitz): Και
παλιν εν ετεροις ουτω λεγει· (Ἀλλ' ου θεμις εστιν ουδε ακινδυνον δια την ασθενειαν
ημων το οσον εφ' ημιν αποστερεισθαι τον θεον του αει συνοντος αυτωι λογου
μονογενους, σοφιας οντος, «ηι προσεχαιρεν»· ουτω γαρ ουδε αει χαιρων νοηθησεται.)
36 Theoph. Al. Ep. pasch. II bei Theodoret Eranistes, dial. II (PG 83, 197 C): ... γραφει
γαρ ουτως· (Ου δηπου γαρ η «τεταραγμενη» και «περιλυπος» ουσα ψυχη ο
«μονογενης» και «πρωτοτοκος πασης κτισεως» ετυγ-χανεν ουσα. ο γαρ θεος λογος,
ως κρειττων της ψυχης τυγχανων, αυτος ο υιος φησιν· «εξουσιαν εχω θειναι αυτην,
και εξουσιαν εχω λαβειν αυτην».) ει τοινυν κρειττων εστιν ο υιος της εαυτου ψυχης,
ωσπερ ουν και κρειττων ωμολογηται, πως η ψυχη τουτου «ισα θεωι» και «εν μορφηι
αυτου»; αυτην γαρ ειναι φαμενος την «κενωσασαν εαυτην» και «μορφην δουλου
λαβουσαν», ταις υπερβολαις των ασεβειων επισημοτερος των αλλων αιρετικων
εγενετο, ως επεσημηναμεθα. ει γαρ «εν μορφηι θεου υπαρχει» ο λογος και «ισα θεωι»
την ψυχην του σωτηρος οιεται, τολμησας ουτω γραψαι, πως το ισον κρειττον εστι;
37 Theoph. Al., am gleichen Ort (PG 83, 197 AB): ... και λεγων αυτοις ρημασιν ουτως·
(Ὥσπερ «ο υιος και πατηρ εν εισιν», ουτω και ην ειληψεν ο υιος ψυχην και αυτος εν
εισιν.) 38 Just. Ep. ad Menam(p. 209, 7–10 Schw.): Ἐκ του τεταρτου λογου του αυτου
βιβλιου. (Μηδεις προσκοπτετω τωι λογωι, ει μετρα επιτιθεμεν και τηι του θεου
δυναμει. απειρα γαρ περιλαβειν τηι φυσει αδυνατον τυγχανει. απαξ δε πεπερασμενων
οντων, ων περιδραττεται αυτος ο θεος, αναγκη ορον ειναι μεχρι ποσων
πεπερασμενων διαρκει.) 39 Just. Ep. ad Menam(p. 209, 16–23 Schw.): Ὅτι και
περιεχεται μετα των αλλων κτισματων ο υιος υπο του πατρος, και κατα παντα
μειζων εστιν ο πατηρ του υιου, και αορατος αυτωι τυγχανει, εκ του αυτου Περι
αρχων τεταρτου λογου. (Ει δε ο πατηρ εμπεριεχει τα παντα, των δε παντων εστιν ο
υιος, δηλον οτι και τον υιον. αλλος δε τις ζητησει ει αληθες το ομοιως τον θεον υφ'
εαυτου γινωσκεσθαι τωι γινωσκεσθαι αυτον υπο του μονογενους, και αποφανειται
οτι το ειρημενον «ο πατηρ ο πεμψας με μειζων μου εστιν» εν πασιν αληθες· ωστε και
εν τωι νοειν ο πατηρ μειζων, ως και τρανοτερως και τελειοτερως νοειται υφ' εαυτου
η υπο του υιου.) 40 Just. Ep. ad Menam(p. 212, 15–19 Schw.): Ἐκ του τεταρτου λογου.
(Ἀναγκη μη προηγουμενην τυγχανειν την των σωματων φυσιν, αλλα εκ
διαλειμματων υφιστασθαι δια τινα συμπτωματα γινομενα περι τα λογικα δεομενα
σωματων, και παλιν της επανορθωσεως τελειως γινομενης εις το μη ειναι
αναλυεσθαι ταυτα, ωστε τουτο αει γινεσθαι.) Max. Conf. Schol. in lib. De eccl. hier. 6,
6 (PG 4, 173): Μη ουν τις των Ὠριγενους μυστων οιεσθω το παρον ρητον συνηγορειν
τηι κακοπιστωι αυτου δοξηι, φασκων οτι αει πτωσις και ανακλισις και μεταπτωσις των
ουρανιων γινεται νοων, ως φησιν Ὠριγενης μεν εν τωι Περι αρχων πρωτωι λογωι
ουτως· (Ὁ τοινυν λογος, οιμαι, δεικνυσι πας, παν ο τι ποτε λογικον απο παντος
ουτινοσουν λογικου δυνασθαι γενεσθαι.) Και μετα βραχεα επαγει λεγων· (Μετα το
επι πασι τελος παλιν απορρευσις και καταπτωσις γινεται.) Epiph. Haer. 64, 4, 6:
(ψυχην γαρ, φησι, δια τουτο καλουμεν, δια το ανωθεν εψυχθαι.) 3 Epiph. Haer. 64, 4,
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

4

7–8: (το γαρ ειπειν, φησι (scil. ορ.), τον προφη-την «πριν η ταπεινωθηναι με εγω
επλημμελησα», εξ αυτης, φησι, της ψυχης ο λογος, ως ανω εν ουρανωι επλημμελησε,
πριν η εν τωι σωματι τεταπεινωσθαι·) και (το ειπειν «επιστρεψον, η ψυχη μου, εις
την αναπαυσιν σου», ως του ανδραγαθησαντος ενταυθα εν αγαθοεργιαι επιστρεφοντος εις την ανω αναπαυσιν δια την αυτου της εργασιας δικαιο-πραγιαν.)

 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

5


