Commentarii in Jeremiae epistulam
93.773 "Ἀντιγραφον επιστολης." Πνευματι πληροφορηθεις ο προφητης, ως
μελλουσιν αιχμαλωτοι γινεσθαι, κελευεται υπο του Θεου και προ της αιχμαλωσιας
γραψαι την επιστολην ινα, οταν γενωνται αιχμαλωτοι, εχωσιν αυτην εφοδιον εις το
μη απατηθηναι, και προσκυνησαι τοις των Βαβυλωνιων ειδωλοις. 93.776 "Ἕως
γενεων επτα." Ὅτι την γενεαν ενταυθα εις δεκα ετη αριθμει. "Ὁ γαρ αγγελος μου."
∆ηλονοτι και τοις εν αιχμαλωσιαι αγγελος επαμυνει, εφ' ωι μη πανωλεθριαι
διαφθαρηναι υπο των εχθρων. "Γλωσσα γαρ αυτων." Των ειδωλων, δηλονοτι των
ψευδοδιδασκαλων υπο του των κακων τεκτονος διαβολου ευτροχαλος γινεται η
γλωσσα προς το ψευδος. "Αυτα τε περιχρυσα." Οι ψευδοδιδασκαλοι μορφωσιν
εχοντες ευσεβειας, την δε δυναμιν αυτην ηρνημενοι. "Ψευδη δ' εστι και ου δυναται
λαλειν." Ὅτι το ψευδος αληθειαν ου λαλει. "Και ταις επι του στεγους πορναις." Ὅτι
στεγος λεγει το πορνειον. "Ουτοι δε ου διασωζονται απο ιου." Οι θεοι των εθνων·
αλλ' ουδε οι ψευδοδιδασκαλοι απο του διαβολικου ιου. "Μη ουν φοβηθητε αυτους."
Κατα της των ειδωλων σαθροτητος, οτι εαυτοις βοηθησαι ου δυνανται. "Οι
οφθαλμοι αυτων." Φησιν μεν των ειδωλων, ουδεν δε ηττον των αιρεσιαρχων, η και
των περι τα γηινα ασχολουμενων, οι της διανοιας οφθαλμοι διαβολικου κονιορτου
πληρεις εισιν, εις το αληθες ου δυναμενοι κατιδειν εκ των εις αυτους
εισπορευομενων ενεργηματων διαβολικων. "Λυχνους καιουσι." Μετα τα ειδωλα
νοει και τους ηπατημενους ενιδειν τωι νομωι του Θεου. Περι ου γεγραπται· Λυχνος
τοις ποσι μου ο νομος σου. Ἀλλα μηδε προφητικωι λογωι, ως λυχνωι καιοντι εν
αυχμηρωι τοπωι. "Μεμελανωνται." Οι ειδωλολατραι ομοιοι οντες τοις ειδωλοις.
Γεγραπται γαρ, οτι Ὅμοιοι αυτοις γενοιντο οι ποιουντες αυτα. Και παντες δε οι υπο
δαιμονων ενεργουμενοι αφεγγες εχουσι της ψυχης το προσωπον, απο του καπνου
του διαβολικου του εν τηι καρδιαι αυτων διασκοτιζομενοι. "Ἐπι το σωμα." Και την
ψυχην αυτων, φησιν, και αυτο το ηγεμονικον, τουτεστιν τον νουν, η και την
εκκλησιαν αυτων, και τους ηγουμενους ραπιζουσι δαιμονες, δια το μη ποιησαι
σκεπην τον Θεον. "Ἐν οις ουκ εστι πνευμα." Μετα τα ειδωλα νοει και τους υπ' αυτων
ενεργουμενους, θειου Πνευματος εκτος οντας. "Ουτε πτωχωι." Και τουτο δειγμα
δαιμονικης μισανθρωπιας. "Των θυσιων αυτων αποκαθημενη." Σημειωτεον ουν, ως
ιερας θυσιας ου δει λεχω και αποκαθημενην απτεσθαι. Τουτο γαρ και ο νομος
εκελευσεν. Προς δε θεωριαν, τας ακαθαρτους ψυχας ιερουργειν αποκωλυει. "Ὅτι
γυναικες παρατιθεασι." Σημειωτεον, οτι ου δει γυναικας ιερουργειν. Προς δε
διανοιαν, οτι τας 93.777 των ιερεων ψυχας ουκ εκλυτους ειναι δει, αλλ' ανδρειας και
γενικας. "Ὧν αι κεφαλαι ακαλυπτοι εισιν." Ουκ εχουσαι του σωτηριου την
περικεφαλαιαν. Ἐνεον φησι το ειδωλον το αφωνον. Βηλον ∆ια και Ἕλληνες
εσεβασθησαν. "Αι δε γυναικες περιθεμεναι σχοινια." Σχοινια φησιν τα περιζωματα·
καλυπτουσαι γαρ μονα τα του σωματος ασχημονα, τα λοιπα παρεγυμνουν,
προσκαλουμεναι τους εραστας. "Θυμιωσαι τα πιτυρα." Ἀφροδιτηι τυχον, η τινι
προαγωγωι. Ἴσως δε και εις καθαρμον τουτο εποιουν οι δυστυχεις. "Ὅτι ουκ
ηξιωται." Ὅτι ουκ ηξιωθη Θεου επισκεψεως. –Πως γε δη μελλοι τα υπ' αυτων
κατασκευασθεντα ειναι θεοι, οτι το υπο αλλου γινομενον ου Θεος. "Γνωσθησεται
μετα ταυτα οτι εστι ψευδη." Ὃ δη και γεγονεν δια της του Σωτηρος επιφανειας.
"Ὥσπερ γαρ κορωναι." Ἡ κορωνη πτηνον ακαθαρτον. Ἀκαθαρτοι ουν εισιν οι
δαιμονες, ουτε επουρανιοι οντες δια το ατιμοι, ου τε επιγειοι, διοτι ψευδωνυμοι· και
αλλως δε, απο μεν ουρανιων αψιδων υπο Θεου εξεβληθησαν, απο δε της γης
περιελαυνονται υπο αγιων ανθρωπων δια της του Χριστου βοηθειας. Κατα δε λογον
μυστικον και ο Σωτηρ εις τον σταυρον ανηλθεν, τον αερα καθαιρων εκ της αυτων
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

1

ακαθαρσιας· και εις τα καταχθονια παραγεγονεν, καταλυων αυτων εκει την
τυραννιδα. "Ταυτα δε ουτε ταις ιδεαις." Τα ειδωλα, φησιν, ουτε λαμπρα εισιν, ως
ηλιος και σεληνη· ουτε δραστικα, ως πυρ και ανεμος. Ει δε ταις ιδεαις και τηι δυναμει
ασυγκριτως αυτων διαφεροντα ουκ εισιν θεοι, πως αυτα νομιστεον ειναι θεους;
"Σημεια τε εν εθνεσι." ∆ια τουτο ισως και Φαρισαιοι ηρωτων τον Σωτηρα, λεγοντες·
Τι σημειον δεικνυεις ημιν απ' ουρανου; Ἤρκει δε μονος ο αστηρ δειξαι τον τεχθεντα
οτι εστι Θεος· και τα επι του σταυρου γεγενημενα, εδειξεν αυτου την θεοτητα, οτε ο
ηλιος τας ιδιας συνεστειλεν ακτινας· και η ουρανοθεν ενεχθεισα φωνη, Ουτος εστιν
ο Υιος μου ο αγαπητος. Ἰδου τοιγαρουν και τα εξ ουρανου σημεια. "Προβασκανιον."
Ἑλληνων οι λογοι προβασκανια, και κεραμβηλα καλουσιν, ατινα ιστωσιν οι
αγροφυλακες προς φοβον ορνεων η και ανθρωπων· ταυτα δε και μορμολυκεια
καλουνται. "Αυτα τε εξ υστερου βρωθησονται." Ὑπο του χρονου δηλονοτι. Του
θειου προσταγματος τηρουντα τους ορους. "Κρεισσον ουν ανθρωπος δικαιος." Το
κρεισσον, ου κατα συγκρισιν, αλλ' αντι του, επαινετος παρα Θεωι, ουκ εχων δε
ειδωλα, ου μονον αισθητα, αλλ' ουδε κατα ψυχην τα της αμαρτιας ειδωλα
περιφερων. "Ἔσται γαρ μακραν απο ονειδισμου." Ὁ γαρ 93.780 καθαρος και πραξει
και διανοιαι, εν τηι της κρισεως ημεραι μετα των ευλογουμενων και ου καταρωμενων
την δεξιαν στησεται στασιν. Ἀντιβολησωμεν τοιγαρουν και ημεις ποδηγον ημων
γενεσθαι τον των ολων Θεον· ινα τωι φωτι του προσωπου αυτου κατα την
προφητικην πορευομενοι μελωιδιαν, μη εκκλινωμεν δεξια η αριστερα· αλλα την
βασιλικην οδον οδευσωμεν, την απαγουσαν εις την αιωνιον ζωην. Ἧς επιτυχειν
ημας γενοιτο χαριτι, και φιλανθρωπιαι του Κυριου, και Θεου, και Σωτηρος ημων
Ἰησου Χριστου, μεθ' ου τωι Πατρι δοξα, τιμη, κρατος συν τωι παναγιωι Πνευματι, νυν
και αει, και εις τους αιωνας των αιωνων. Ἀμην.

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

2


