Adnotationes in Deuteronomium
ΩΡΙΓΕΝΟΥΣ ΕΚΛΟΓΑΙ ΕΙΣ ΤΟ ∆ΕΥΤΕΡΟΝΟΜΙΟΝ.
17.24 ΚΕΦ. Αʹ.
Στιχ. λαʹ. Ὡσει τροφοφορησαι ανθρωπος. Ἀκυλας. Ὡσει αραι τροφος τον υιον
εβαστασεν, ηρμηνευσεν. Ὠριγενης δε εν ταις εις τον Ἱερεμιαν ομιλιαις φησι·
«Συμπεριηνεχθη και συγκατεβη υμιν, την ημετεραν ασθενειαν οικειουμενος· ως
διδασκαλος συμψελλιζων παιδιοις, ως πατηρ ιδιους τιθηνουμενος παιδας, και τους
τροπους αυτων υπο δυομενος, και κατα μικρον αγων αυτους επι τα τελειοτερα και
υψηλοτερα.» ΚΕΦ. Γʹ. Στιχ. ιηʹ. Και ενετειλαμην υμιν. Ταυτα λεγει τηι φυληι Ῥουβειμ,
και τηι φυληι Γαδ, και τωι ημισει φυλης Μανασση. Στιχ. κζʹ, κηʹ. Πλεον τωι Μωυσει
παρα τωι Ἀαρων διδωσι, το θεασασθαι την γην εξ αυτοπτου. Την δε εισοδον ου
διδωσι, τηι της πιστεως ενδειαι ταυ την δικην επιθεις, καθ' ην αμφοτερους εκτος της
γης της επηγγελμενης μεθιστησιν απο του βιου, και δυναμενους αφικεσθαι, του
τελους ατε δια πιστεως διδομενου. Ὃ δη και συμβολον εις τον νομον, ου δυναμενον
τελειωσαι ουδε την επαγγε λιαν αποκαταστησαι, οτι ο δικαιος εκ πιστεως ζησε ται.
Τιμη δε αυτη, το γνωναι κρισιν Θεου, και προ γνωναι την οικειαν τελευτην. Του
αυτου. Προαγει τον Ἰησουν, και ηδη μεν ηγιασμενον εκ της ακολουθησεως, και παρα
μο νης Μωυσεως, το δε αρχικον πνευμα δια Μωυσεως μελλοντα κομιζεσθαι προς το
και οικειους αντ' αυτου καταστησαι. Ὥσπερ και Ἑλισσαιος εν πνευματι Ἠλιου παρην
το Ἠλιου πραξων εργον· εν γαρ τωι αυτωι πνευματι τα αυτα κατεργαζεσθαι δει. Λαβε
προς εαυτον, ως φησιν εν τοις Ἀριθμοις, τον Ἰησουν υιον Ναυη, ανθρωπον ος εχει
πνευμα Θεου εν αυτωι, και επιθησεις τας χειρας σου επ' αυτωι. Ουτω και οι αποστολοι
Πνευμα ζωοποιον 17.25 εχοντες απο της εμφυσησεως του Κυριου, πνευμα
κομιζονται το αρχικον εξ ουρανου καταπεμπομενον· ου πνευμα εν πνευματι, ετερον
εφ' ετερου· αλλ' ενερ γειαν εν τωι αυτωι πνευματι, καθαπερ ο Παυλος διδασκει. ΚΕΦ.
∆ʹ. Στιχ. ιβʹ. Και ελαλησε Κυριος προς υμας εκ μεσου του πυρος φωνην ρηματων, ην
υμεις ηκουσατε. Του αυτου εις το αυτο. Ἄλλος φησι· ∆ηλον γαρ οτι τοις της διανοιας
οφθαλμοις θεωρει τις και ακουει τα νοηματα. Φωνην ρηματων. Ἐνταυθα τα κατα
φυσιν ειρηκεν, οτι ακοη δε χεται την φωνην. Ὅσον γαρ απο της ακριβειας του
γραμματος, μονη η ∆εκαλογος ην εν ταις πλαξι γεγραμμενη, τα δε λοιπα δια
προσταγματος Θεου ο Μωυσης εδιδαξε ΚΕΦ. Ι∆ʹ. Στιχ. ιθʹ. Παντα τα ερπετα των
πετεινων ακαθαρτα εσται. Των πετεινων, οιμαι, οσα μεν σκολοπας εχει κα τωτερω
των γονατων υπερ τας βασεις, καθαρα ει ναι βουλεται· οσα δε μη, ακαθαρτα.
Ἀποφασκει τοι νυν ο νομος τον αετον, και τον γρυπα, και τον αλιαιετον, και μεντοι
και τον γυπα. ∆ιιπταται γαρ υψου τα τοιαδε, και τοις ανωτατω λιαν εναμ βρυνεσθαι
φιλει, και μισει τα κατω· Νεοσσοι γαρ, φησι, γυπος τα υψηλα πετανται. Τοιουτωσι δε
πως ο εξοφρυσσαμενον αγαν, και επηιρμενον εχων εν εαυτωι τον νουν, και του μεν
επιεικους και μετριου φρονηματος υπεροραιν ηθισμενος, ηκιστα δε αγαπων το τοις
ταπεινοις συναπαγεσθαι. Συγκατα ψεγει δε τουτοις και τον ικτινα, και τα ομοια
αυτωι· δι' ων ευ μαλα σημαινεται το τε αρπαζειν ειδος και δεινον εις κακουργιαν
ανθρωπων γενος. Και τουτων μεν πρωτοτυπος ικτιν, ου θατερου γε μην ο
μελανωτατος και βαθυς. Σκοτεινοι δε πως και ουχ απασιν εναργεις οι δρομεις εις
πονηριαν και ασυμφορεις τοις πολλοις, εν γε δη σφισιν αυτοις παρεχοντες
μοχθηριαν. Παραπεφυκε πως αει τοις την επαρατον αλαζονειαν ηῤρωστηκοσι το
πλεο νεκτειν εθελειν· ους ου δυναται το τυχον και πολυ τροποις κακουργιαις
εκπλεονεκτειν ευρημασιν· καθαρπαζειν δε ουτω και τουτο απληστως. Ταυτηι τοι
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

1

συναπτει λεγων ευθυς· Και στρουθιον, και λαρον. Ἄπληστα γαρ οιμαι ταυτι, το
παρεμ πιπτον αει συλλεγοντα. Ειτα φησιν, οτι ιερακα και τα ομοια αυτωι, και
νυκτικορακα, και καταρα κτην, και ιβιν, και προσφοριονα, και πελεκανα, και
κυκνον. Καταγραψει δ' αν εφ' εαυτοις και ταδε, και τους ωμους και αγριως ετερους
επιβουλευοντας, και ασχετως επιφυομενους οις αν δυναιντο τυχον· 17.28 ως και
αυτον υποφερει ου παραιτεισθαι τι τον επι ζωηι κινδυνον τε και φοβον. Ὁ μεν γαρ
ιεραξ κατα θρωσκει τε δεινως παντος ασθενεστερου πετεινου, και κατα στρουθιων
ιεται, και διολλυσι λαβων. Κα ταρακτης γε μην και ιβις και πορφυριων, προσθειην δ'
αν οτι και πελεκανον, επιβαινονται τοις ιχθυσι, και τρυφην ποιουνται τον εκεινων
ολεθρον. Τοιουτοι δε παντες, οσον ηκ' ες τροπους αγριοτητα, οι παρ' ουδεν
ηγουμενοι το διολλυναι τινας δια γε των σφισιν αυτοις ηδυ, οι τον της φιλαλληλιας
παρωσαμενοι νομον, και τοις της αγαπης προσκε κρουκοτες θεσμοις. ΚΕΦ. Ι ʹ. Στιχ.
ιθʹ. Και εξαιρει λογους δικαιων. Στιχ. κʹ. ∆ικαιως το δικαιον διωξηι. Του αυτου εκ της
προς Φωτιον και Ἀνδρεαν πρεσ βυτερους επιστολης. Τουτεστιν, μετα το γινωσκειν
και πεπαιδευσθαι τους της δικαιοσυνης λογους, διωξεις και επιζητησεις το δικαιον,
καθαρευων πασης προσπαθειας· και ταυτηι το δικαιον δικαιος ων ζητησεις, και
πανταχοθεν περιπεφραγμενος, και εσω των ορων της δικαιοσυ νης ισταμενος.
Πολλοι γαρ αυτο το εθελειν δι καιοι ειναι, μεθυσθεντες τον νουν δια της δικαιο
συνης ακριβους αυτων, δικαιοσυνης την δικαιοσυνην ηδικησαν. Ὅθεν και ο συνετος
Ἐκκλησιαστης, μαλλον δε ο της συνεσεως παιδευτης (Χριστος γαρ εστιν ο αληθης
Ἐκκλησιαστης, της Ἐκκλησιας η κεφαλη, και του Θεου Πατρος ημων η ανωτατω και
ενυπο στατος σοφια και λογος), αγχων το περα μετρου, καν επι τα δεξια φερηται,
παραινει· Μη γινου δι καιος πολυ, και μη σοφιζων περισσα. ΚΕΦ. ΙΘʹ. Στιχ. καʹ.
Ψυχην αντι ψυχης, οφθαλμον αντι οφθαλμου. Ταυτα μεν ο νομος ως ασθενεις τους
Ἰσραηλιτας· ο δε Κυριος ο ταυτα νομοθετησας τοις εαυτου μα θηταις φησιν·
Ἠκουσατε, οτι εῤρηθη· Ὀφθαλμον αντι οφθαλμου, και τα εξης. Ἐγω δε λεγω υμιν,
μη αντιστηναι τωι πονηρωι. Του αυτου εις το αυτο. (Ταυτα μεν επι αισθητου και των
κατα κοσμον· επι δε των ημαρ τημενων ημιν ουδενος δειται ο Θεος. Αυτος γαρ επο
πτης απαντων και κριτης.) Σημειωτεον, οτι και των βεβλημενων εις τον γαμον
παραιτησις ην το· Ἀγρον ηγορασα, και γυναικας εγημα. ΚΕΦ. Κʹ. Στιχ. εʹ. Τις ο
ανθρωπος ο οικοδομησας οικιαν καινην, και ουκ ενεκαινισεν αυτην; Εις το αυτο.
Τυπος ουν αρα του παροικιαν η γεισθαι μη ανεχομενου την παρουσαν ζωην, ο οικιαν
οικοδομων, και ταις περι ταυτα φιλεργασιαις σπου δαιως εγκειμενος· του δε
φιλοκτημονος και φιλοκερ δους, ο αμπελωνα φυτευων. Τον δε γυναικομανη και
17.29 τεθραυσμενον, και ταις της σαρκος επιθυμιαις επι δοντα τον νουν,
κατασημαινειεν αν γυναικος μνηστειαι. Προσιοντι γαρ τηι του στρατοκηρυκος φωνηι,
της ιερας και μαχιμωτατης αποχωρουσι πληθυος. α δε ην εικος τους τοιουσδε
συνειλημμενους εννοειν τε και λεγειν, ταυτα δη φθασας ο κηρυξ αναφωνει. Ἢ ουκ
αληθες τουτοις τα τοιαυτα νομιζειν; Ειωθα σι φιλουντες εν διωγμοις το αφερεπονον
αγαπαιν, και ταις υπερ της εις Θεον αγαπης κατακολουθειν σπου δαις, εννοουντες,
οτι, ει τι γενοιτο παθειν αγωνι ζομενους, οικων τε και κτησεων, και των παρα σφι
σιν τετιμημενων εκπιπτουσιν επιθυμιων. Στιχ. ηʹ. Τις ο ανθρωπος ο φοβουμενος και
δειλος τηι καρδιαι; Του αυτου. Ὁ τοις γηΐνοις εγκειμενος, και οι κιας οικοδομων, και
φυτευων αμπελωνας, ταις της φιλοσαρκιας ηδοναις ηττωμενος, εσται που παντως
δειλος τε και αναλκις. Στιχ. ιʹ. Ἐαν δε προσελθηις προς πολιν εκπολε μησαι αυτην.
Ὅμοιον του· Εις ην δε πολιν εισελθητε, εξετα ζετε, τις εξ αυτων αξιος εστιν. Το δε,
μετ' ειρηνης, ομοιον τωι αποστολικωι· οτι ∆ουλον Κυ ριου ου δει μαχεσθαι. Στιχ. ιγʹ.
Και παταξεις παν αρσενικον αυτης εν φονωι μαχαιρας. Του αυτου. Μαχαιρα δε του
πνευματος ειη αν ο λογος του Θεου. Και την μαχαιραν δε του πνευματος, ο εστι ρημα
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

2

Θεου, ωιτινι οι θεσπεσιοι μαθηται απεκτεινον απαν αρσενικον της αντικειμενης δυνα
μεως, ως Σιμωνα και Ἐλυμαν τους μαγους, και τα ισχυρα δε αυτων κατελυον
δογματα· περιεποιουντο δε τας γυναικας, και δυναμενας ειπειν ψυχας· ∆ια τον
φοβον σου, Κυριε, εν γαστρι ελαβομεν εως επι της γης· και τα νηπια δε ωσαυτως, οις
και Παυλος γραφει· Τεκνια, μη ταις φρεσιν νηπιοι γινεσθε, αλλα τηι κακιαι νηπιαζετε.
Και κτηνη δε, φησι, περιποιησατε. ∆ικαιος γαρ οικτειρει ψυχας κτηνων αυτου· τους
αλογωτερους δια των κτηνων αινιττομενος. Κτηνος ην και ο Κορνηλιος, κατα την
οπτασιαν την περι των τετραποδων φανεισαν τωι Πετρωι. ΚΕΦ. ΚΒʹ. Στιχ. ʹ. Ου ληψηι
την μητερα μετα των τεκνων. Ἐπειδη μη δυναται εαυτα τρεφειν, της μητρος
ληφθεισης. ΚΕΦ. ΚΓʹ. Στιχ. γʹ. Ουκ εισελευσεται Ἀμανιτης. Τι δηποτε την προς
Μωαβιτας και Ἀμανιτας επιμιξιαν κωλυει ου κατα ρητον τινα χρονον, αλλ' εις τον
αιωνα; Πρωτον δια την παρανομον αυτων ριζαν· εκ παρανομου γαρ γεγενηνται
συνουσιας· επειτα δια την ασεβειαν, ης και τους Ἰσραηλιτας 17.32 μεταλαχειν
παρεσκευασαν ωραΐσαντες τας γυναικας, και δια τουτων αυτους εις την των
ειδωλων λατρειαν αγρευσαντες. Τον μεντοι Ἰδουμαιον και τον Αιγυ πτιον μετα
τριτην κελευει προσιεσθαι γενεαν, τον μεν ως αδελφον, τον δε ως ευεργετην εν
καιρωι γεγενημε νον. Λιμου γαρ προσπεσοντος, εις Αιγυπτον εισελθοντες οι πατερες
αυτων διετραφησαν. ∆ιδασκει τοινυν ο νομος ημας, μηδε παλαιας ευεργεσιας
αμνημονειν. Στιχ. ιδʹ. Τι εστιν, Ὅτι Κυριος ο Θεος σου εμπε ριπατει εν τηι παρεμβοληι
σου; Οιδε πολλακις δυσοσμιας ο αηρ εμπιπλαμενος λοι μον εμποιειν. Ἐκελευσε
τοινυν αυτοις στρατοπε δευομενοις την εκκρινομενην καταχωννυναι κοπρον. Ἵνα
δε μη απειθησαντες βλαβην εισδεξωνται, αναγ καιως επηγαγεν· Ὅτι Κυριος ο Θεος
εμπεριπατει εν τηι παρεμβοληι σου. Και την αιτιαν διδασκει· Ἐξελεσθαι σε, και
παραδουναι τον εχθρον σου προ προσωπου σου. ∆ια δε τουτου παιδευει μηδεν
πραττειν παρανομον. Τουτο γαρ επαγει· Και εσται η παρεμβολη σου αγια, και ουχ
ευρεθησεται εν σοι ασχημοσυνης πραγμα. Στιχ. ιβʹ. Και ο τοπος εστω σοι, φησιν, εξω
της παρεμβολης, και εξελευσηι εκει. Στιχ. ιγʹ. Και πασσαλος εσται σοι επι της ζωνης
σου. Και εσται οταν καθιζανηις εξω, και ορυ ξηις εν αυτωι, και επαναγαγων καλυψεις
την ασχημοσυνην σου εαυτου. Στιχ. ιδʹ. Ὅτι Κυριος ο Θεος σου εμπεριπατει εν τηι
παρεμβοληι εξελεσθαι σε, και παραδουναι σοι τον εχθρον σου εις τας χειρας σου. Και
εσται η παρεμβολη σου αγια, και ουκ οφθησε ται εν σοι ασχημοσυνη πραγματος.
Παραιτεισθαι μεν γαρ παν ειδος ακαθαρσιας πρε πει τους κατανδριζεσθαι των
νοητων επιθυμουντας εχθρων. Ἐπειδη δε πολλα πταιομεν απαντες, και νοσει μεν η
ανθρωπου φυσις το ευολισθον εις το πλημμελες· συνησει δε ουδεις παραπτωματα,
κατα την του Ψαλλοντος φωνην· Γενοιτο, φησι, μιαι των εμφυτων και εν υμιν
ακαθαρσιων περιθραυεσθαι μονονουχι, και αλισκεσθαι τι νενοσηκοτας των εξω
νομου και ζωης αγιοπρεπους. Ἐνοικει γαρ τοις με λεσι της σαρκος της αμαρτιας ο
νομος. Πρωτον μεν μη εναργως και ακρυπτως, μητε μην εν οψει πολ λων, τα εκ της
αῤρωστιας πραττεσθω πταισματα· αλλ' οιον εξω λεληθοτες, και ως απωτατω της
παρ εμβολης· ειτα ταις επανορθωσεσι κατακαλυπτεσθω, φησι· Σοφοι γαρ καλυψουσι
τας εαυτων αισχυ νας, κατα το γεγραμμενον. Καταληγοντες γαρ των
πλημμεληματων, και ταις εις τα αμεινω ροπαις ανα στοιχειουντες τροπον τινα τον
νουν, εις το δειν ελε σθαι το ωφελουν, εκ μεσου ποιουμεθα τα προσ πταισματα· και
την ακοσμον αμαρτιαν ταις των εφεξης ευωδιαις νικησαντες, εισελευσομεθα πα λιν
εις των αγιων παρεμβολην, τουτεστιν εις την των πρωτοτοκων εκκλησιαν. Ἐν
Χριστωι δε τουτο πληρουται, ει λαβοιμεν τον αυτου σταυρον, γοργωι και ευζωνοτατωι
φρονηματι κεχρημενοι. Το γαρ εχειν ημας επι του ζωστηρος πασσαλον, ηγουν το
17.33 ξυλον, τουτο πλαγιως υπαινιττεται. Πνευματικως ουν των νοητων
υποτυπωσιν ποιουμενοι τα σωμα τικα· ου γαρ εσμεν εν ακαθαρσιαις, εν οφθαλμοις
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

3

επαμυνειν του πεποιηκοτος Θεου εις εφεδρωνας ιοντες. ∆ει ουν ημας καταχωννυειν
ακαθαρσιας, Ὅτι Κυριος περιπατει εν τηι παρεμβοληι. Ἐνοικει γαρ ημιν και
εμπεριπατει Χριστος. ΚΕΦ. Κ∆ʹ. Στιχ. ʹ. Ουκ ενεχυρασεις μυλον, ουδε επι μυλιον, οτι
ψυχην ουτως ενεχυραζει. Εις το αυτο αλλως. Ουκ εστι μυλος ουδε επιμυλιον ψυχηι,
αλλα προς εργασιαν συντελει αρτου, δι' ου μαλιστα ζωσιν οι ανθρωποι. Σημειωτεον
αυτον δια το αιμα. Και γαρ περι αυτου ελεχθη· Ὅτι του σω ματος το αιμα ψυχη εστιν.
Καταχρηστικως ουν ταυτα νοητεον. Ουτε γαρ το αιμα, ουτε ο μυλος ψυχη, αλλα προς
το ζηιν συμβαλλομενα. ΚΕΦ. ΚΖʹ. Στιχ. ιεʹ. Και θησει αυτο εν αποκρυφωι. Ἐπειδη εικος
ην, τινας φοβωι της τιμωριας σπου δαζειν λανθανειν, και εν παραβυστωι και
λανθανον τως την ασεβειαν επιτηδευειν· προς μειζονα φοβον και απειλην των
ταυτα ποιουντων, και αραις υπο βαλλει τους αμαρτυρον την αμαρτιαν
εργαζομενους. Τοιουτοι εισιν οι ευλαβειαν επιπλαστον υποκρινομε νοι, ενδον δε τα
παθη κατορυττοντες, και εν τωι της διανοιας κινηματι προς παν ειδος ατοπιας
εκβακχευο μενοι. Ουτοι εισιν οι εν αποκρυφωι τιθεντες τα ειδωλα. Στιχ. ιζʹ.
Ἐπικαταρατος ο μετατιθεις ορια του πλησιον. Ὅρια του πλησιον μετατιθησι και ο
απο της αλη θους θεογνωσιας, και της ενθεου πολιτειας παρασα λευων τον εντος
ευρισκομενον. Και δηλοι τα επαγο μενα. Στιχ. ιηʹ. Ἐπικαταρατος ο πλανων τυφλον
εν οδωι. Του αυτου. Τοιουτοι εισι και οι απο ειδωλολατρειας και τους εκ περιτομης
επι μυσαρας αιρεσεις εφελ κομενοι. Τυφλους γαρ οντας αυτους και μηπω το φως της
αληθειας εσχηκοτας και θεογνωσιας, απατωσι δε και πλανωσιν, ετεραν αντι της
αποστολικης παρα δεικνυντες οδον. Στιχ. ιθʹ. Ἐπικαταρατος ος αν εκκλινηι κρι σιν
προσηλυτου και ορφανου και χηρας. Ὑπο την αυτην αραν τιθησι τους ωσαυτως
εκκλι νοντας κρισιν προσηλυτου και ορφανου και χηρας, αλλως πως παλιν το αυτο
ειπων. Ει γαρ το ρητον εχει το οφελειμον, αλλα και η θεωρια το υψηλο τερον.
Προσηλυτοι γαρ εισιν οι εξ εθνων εισιοντες τηι αγιαι του Θεου Ἐκκλησιαι. Οι δε
ορφανοι κυριως ει σιν οι αποταξαμενοι μεν τωι εαυτων πατρι τωι Σατα ναι, μηδεπω δε
τον Ἰησουν ενδυσαμενοι, αλλ' ετι και κατηχουμενοις εναριθμοι. Ὁμοιως δε και
ουτοι χηραι εισιν, αποστραφεισαι μεν τον εγκατασπειροντα αυ 17.36 τοις τα της
απωλειας σπερματα· ουπω δε τωι Χριστωι αρμοσθεντες, ως αγνη παρθενος, κατα τον
θειον Ἀποστολον. Οι ουν εκκλινοντες την κρισιν τουτων, και μη παραδιδοντες
αυτοις ανοθευτον το της ευσεβειας μυστηριον, υπο καταραν εισιν. Και τα αλλα δε τις
φι λοπονως επεξιων, δυνησεται πνευματικως θεωρειν, σωζομενης της ερμηνειας.
Στιχ. κ ʹ. Ἐπικαταρατος πας ανθρωπος, ος ουκ εμμενει εν πασι τοις λογοις του νομου.
Το, εν πασι, κειμενον παρα τοις Ἑβδομηκοντα, κυρουται απο του Σαμαρειτικου
αντιγραφου, εν ωι το χολ, οπερ εστι πασιν η παντα, φερομενον ευρο-μεν. Οις συναιδει
και ο Ἀποστολος λεγων· Ὅσοι γαρ εξ εργων νομου εισιν, υπο καταραν εισιν. Ὅθεν οι
εκ περιτομης ελεγχονται υπο καταραν οντες, το μη παντα ποιειν. ΚΕΦ. ΛΓʹ. Στιχ. ʹ.
Ζητω Ῥουβιμ, και μη αποθανετω. Ἐπειδη Ἰακωβ αποθνησκων κατηρασατο τωι
Ῥουβιμ λεγων· Ὡς υδωρ μη εκζεσηις. Ὁ Μωυσης ευλογων φησι· Ζητω Ῥουβιμ, και μη
αποθανετω. Ἀμφοτερα καλως Ὅ τε γαρ πατηρ κατηραται αυτωι ως τηι παλλακηι
συνελθοντι, τα εξης παιδευων και φοβων· και Μωυσης δικαιως ευλογει μετα ταυτα·
επειδη μονος εφεισατο του Ἰωσηφ, οτε ανελειν αυτον εβουλοντο οι αδελφοι αυτου.
Ἄτοπον δε ην καταραν μεν προχωρησαι κατα ημαρτηκοτος, ευλογιαν δε μη δοθηναι
κατορθωσαντι.

 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

4


