Iambi ad Seleucum
Χαιρειν κελευω τον καλον τε καγαθον υιον Σελευκον, ευγενους ριζης
κλαδον. χαιρειν δε καυτος ευχομαι τωι σωι βιωι μαθημασιν τε και τροποις φρονων
μεγα. Πρωτον μεν ουν φοβον τε και ποθον εχε θεου· θεος γαρ πασιν αρχη και τελος
τοις ευ φρονουσι γιγνεται παντος βιου. Το δευτερον δε τον τροπον ασκει, τεκνον,
πραον, ταπεινον, εγκρατη, στερρον, γλυκυν, αβασκανον, δικαιον, ανδρειον, σοφον,
σεμνον, φιλεργον, ευσταθη και σωφρονα. κοσμος γαρ ουτος και νεοις και πρεσβυταις
μη χρημασιν τοσουτον, αλλα τωι τροπωι πλουτειν· το σον γαρ τουτο· τα δε χρηματα
παιζει πλανωντα την φιλοπλουτον νοσον, αλλοις απ' αλλων προσγελαν πεφυκοτα,
πορνης απιστου τον τροπον μιμουμενα πολλους εραστας ποικιλως μωκωμενης,
συνοντα και φευγοντα και κολλωμενα τουτοις εκεινοις, ουδενι δε γνησιως. το γαρ
βεβαιον ουκ εχει πλουτου φυσις λαβροις θαλασσης κυμασιν εικασμενη
κυρτουμενοις, πιπτουσιν αστατωι φοραι. συ τοινυν, ω παι, τοις τροποις πλουτων αει
θησαυρον εξεις ου κλοπαις συλωμενον, ου συκοφανταις εν μεσωι προκειμενον, ουδ'
αυ τυραννων χερσιν εξαντλουμενον η βαρβαρων οπλοισιν εκπορθουμενον, μενοντα
δ' ενδον των ασωματων δομων ψυχης ταμειοις ασφαλως τηρουμενον, ον ουτε
λαβρον εσθιει πυρος μενος, ουδ' αυ καλυψει κυμα ποντιου σαλου.
Τουτον τον οντως οντα σον και γνησιον πλουτον φυλαττων σμηχε τοις
μαθημασιν, βιβλοις ποιητων, ιστορικων συγγραμμασιν, και ταις τρεχουσαις ρητορων
ευγλωττιαις λεπταις τε μεριμναις φιλοσοφων ασκουμενος. τουτοις δ' απασιν
εμφρονως εντυγχανε σοφως απ' αυτων συλλεγων το χρησιμον, φευγων δ' εκαστου
την βλαβην κεκριμενως, σοφης μελιττης εργον εκμιμουμενος, ητις εφ' απασιν
ανθεσιν καθιζανει, τρυγαι δ' εκαστου πανσοφως το χρησιμον αυτην εχουσα την
φυσιν διδασκαλον. συ δ' εκ λογισμου των μεν αφθονως δρεπου των ωφελουντων. ει
δε τι βλαβην φερει, συνεις το φαυλον οξεως αφιπτασο. ωκυπτερος γαρ εστιν
ανθρωποις ο νους. ωσθ' οσα μεν αυτοις εις αρετην εγκωμια υμνουσιν αυτην εγραφη
και τουμπαλιν κακιαν ψεγουσιν, ταυτα συ σπουδηι μαθων και νουν φυλασσε και
χαριν της λεξεως. α δ' εις θεους εγραψαν εν ληρωι πλατει μυθους ασεμνους,
δαιμονων διδαγματα, μυθους γελωτος αξιους και δακρυων, ταυθ' ως βροχους τε και
παγας αποστρεφου. αμφω δ' αναγνους, τους θεους και τους λογους, θεους γελοιους
και λογους ερασμιους, καταφρονει μεν των φιληδονων θεων, λογους δε τιμων,
ωσπερ εξ ενος φυτου, και τας ακανθας φευγε και ροδον δρεπου. και των μεν εξω σοι
λογων ουτος νομος αριστος. οις δε πασαν αρμοττει νεμειν σπουδην, ερουμεν, αλλα
μικρον υστερον. Ἐκεινο γαρ σοι πρωτον ειπειν βουλομαι. φευγειν κατακρον των
κακων ομιλιας και τας συν αυτοις ηδονας χρη τον νεον. πολλοι γαρ εισιν, ωσπερει
βοσκηματα ψωρας γεμοντα και νοσηματος τινος, οι τους νεους πειρωσι τους
απλουστερους παρατριβομενοι τ' εν δολωι πανουργιας ωσπερ νοσου θελουσι της
πονηριας αυτους αναπιμπλαν, ωστε τηι των πλειονων κοινωνιαι σφων τοις κακοις
επισκοτειν. τουτους φυλαττου. και γαρ, ως Παυλωι δοκει, φθειρουσιν ηθη χρηστα
ομιλιαι κακαι. Ναι μην εκεινο σφοδρα σοι τηρητεον· μισει θεατρων, θηριων,
ιπποδρομων ασεμνον ωιδην, δυσεριν κακων θεαν, βιου ματαιοτητας, υδραν ηδονων,
ανδρων ασελγων απρεπη μαθηματα οις ουδεν εστιν αισχρον η το σωφρονειν. οι μεν
γαρ αυτων, αισχυνης υπηρεται, τεχνην εχουσι το φρονειν ταις υβρεσιν, μιμοι
γελοιων κονδυλοις ειθισμενοι, αιδω τεμοντες τοις ξυροις προ των τριχων, ασελγες
αισχροτητος εργαστηριον, οις παντα πασχειν και ποιειν, α μη θεμις, εν ταις απαντων
1
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

οψεσιν τεχνης μερος. αλλοι δ', εκεινων εθνος αθλιωτερον, των αρρενων την δοξαν
εξορχουμενοι, μελων λυγισμοις συγκατακλωντες φυσιν ανδρες γυναικες, αρρενες
θηλυδριαι. ουκ ανδρες, ου γυναικες αψευδει λογωι. το μεν γαρ ου μενουσι, το δ' ουκ
εφθασαν. ο μεν γαρ εισιν, ου μενουσι τωι τροπωι, ο δ' αυ κακως θελουσιν, ουκ εισιν
φυσει, ασωτιας αινιγμα και γριφος παθων, ανδρες γυναιξι και γυναικες ανδρασιν. τι
δ' αν λεγοι τις ᾀσματων αισχρων νοσους μελη τε θηλυνοντα καρδιας τονον, αυλους,
χορειας πορνικων βακχευματων, οις και γερας νεμουσιν οι τρισαθλιοι; ταυτ' ουν
επαινων και θεας και τερψεως η δακρυων τε και στεναγμων αξια; γελως τυραννει
και φυσις μοιχευεται και ποικιλη φλοξ ηδονων εξαπτεται. και κτιζεται θεατρα της
ατιμιας, ως μηδε λαθρα τας νοσους ασχημονειν, αλλ' αθλα κεισθαι των κακων
μαθηματων. συ δε βδελυττου ταυτα, μη χρανηις κορας, φευγων απασας ομματων
διαφθορας, ως αν φυλαττοις τας κορας μοι παρθενους.
Πλεον δε φευγε τας μιαιφονους θεας των γαστριμαργων, ων θεος η κοιλια.
δουλοι γαρ οντες γαστρος αισχιστης νοσου υπηρετουσι τοις κακοις προσταγμασιν. η
δ' ως πικρα δεσποινα των λοιπων μελων ενδον καθηται θηρσι πωλουσα μελη,
λαβρως κατεσθιουσα τα τιμηματα, γαστηρ ασωτος θηριων εις γαστερας τυραννικως
ωθουσα συγγενη μελη. τουτων καθηνται των παθων αγνωμονες ανδρες θεαται. καν
μεν ανθρωπος φυγηι θηρας, στενουσιν ως πλεον των θηριων παιχθεντες αυτοι και
ματην καθημενοι. ανδρος δ' αλοντος και στενον μυκωμενου πικρον βοωντος και
κονιν αμωμενου πασης θεατων οψεως οικτος απας εδραπετευσε και συν ηδονηι
κροτος μεγιστος, ην ιδωσιν αιματων ροας. χαιρουσι γαρ βλεποντες, α θρηνειν εδει,
και θηριοις νεμουσιν ευνοιας ροπην και τοις ελουσιν εγκελευονται πλεον θηγοντες
οργας ωσπερ εμφορουμενοι και σαρκας ανδρων θηρσι συμμασσωμενοι. χ' οι μεν
κακοι πρατηρες οικειων μελων τροφης τε δουλοι και παλιν θηρων τροφη, ζωντες
στυγητοι και θανοντες αθλιοι τοιουτον εσχον του βιου πικρον τελος. μελων δε τα
μεν εντεθαπται θηριοις, τα δ' υπ' οδουσι νηλεως δαρδαπτεται, ημισπαρακτα δ' αλλα
ποικιλαις στροφαις αιττει περισπαιροντα και φυγης ετι καιρον νομιζει και δρομον
φανταζεται. μη δη μιανηις ομμα σον θεαματων ωμων μολυσμοις μηδε γυμνασηις
οραν ανδρας θανοντας, θηρια πεπλησμενα, ταφους τρεχοντας, συγγενεις δε
κειμενους.
Και μην το πολλοις μαλλον ημερωτερον δοκουν θεαμα πωλικων
ιπποδρομων, και τουτο λοιμος εστι και ψυχων νοσος. πολεις διασπαι, δημον εις
στασεις φερει, μαχας διδασκει, λοιδορον θηγει στομα, τεμνει πολιτων φιλτρα,
συγκρουει γενη, καταισχυνει γεροντας, εκμαινει νεους, εχθρας αναπτει φιλτατων,
πατει νομους. κακων δε τουτων αλγιον τολμαι κακον. κινει γοητας τοις μανεισι
συμμαχους νικης βοηθους, και τρεφει νοσωι νοσον. επαν γαρ εκκαυθωσιν εις θερμην
εριν, προς τους γοητας ευθυς αυτοις ο δρομος. οι δ' αυ καλουσι δαιμονων πονηριαν
συνεργον αυτοις πτωματων, συντριμματων, φονων. κακοις γαρ δαιμονων χαιρει
στρατος. ουκουν εναργως και το δοξαν ημερον εριστικον θεαμα των ιπποδρομων
ψυχων ολεθρος εστι, σωματων μαχη, και προς γε τουτοις χρηματων σαφης βλαβη.
ποσους μεν οικους αθροως κατεσπασεν; ποσους προσαιτειν πλουσιους ηναγκασεν;
ποσας δε το πριν ευνομουμενας πολεις αρδην καθειλεν; ως γαρ ηβωσα στασις φονοις
δυναστων εχρανε δημου χερας, χηρωσεν ανδρων τας πολεις νομωι ξιφους, πυρ και
σιδηρος τας πολεις ενειματο σφαγαις κολαζων τας σφαγας, φονοις φονους. τις ουν
θεασθαι σωφρονων ανεξεται γοητειας αμιλλαν, ουχ ιππων ταχος, στασιν φονον
τικτουσαν, αστεων νοσον; Συ δ' αντι τουτων χαιρε τοις μαθημασιν, εξ ων οτι
κρατιστον ασκησεις τροπον. επαν δε τον νουν μετριως προγυμνασηις ως εν
2
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

παλαιστραι ποικιλοις συγγραμμασιν, αυταις εναθλει ταις θεοπνευστοις γραφαις
διττων διαθηκων συλλεγων πλουτον μεγαν, της μεν παλαιας, της δε γε καινης αει.
καινη γαρ εστι δευτερα γεγραμμενη και μεθ' εαυτην μηκεθ' εξουσα τριτην. ταυταις
απασαν ασμενως σπουδην νεμε, παρ' ων μαθησηι χρηστον εξασκειν τροπον και τον
αληθη και μονον θεον σεβειν. Μονας γαρ εστι και τριας αιδιος, πατηρ συν υιωι και
παναγιωι πνευματι, τριας προσωποις ευκρινης, μονας φυσει. μητ' ουν αριθμωι
συγχεηις υποστασεις, μητ' αυ θεον συ προσκυνων τεμηις φυσιν. φυσει γαρ οντως η
τριας ου τεμνεται. μια τριας γαρ, εις θεος παντοκρατωρ. τουτ' εστι λεπτον ευσεβες
μυστηριον. στενη γαρ οντως της αληθειας οδος, ατραπος αμφικρημνος,
εκτεθλιμμενη, ης εξολισθησαντες εξ εναντιων κατερραγησαν εις βαθυκρημνον
πλανην, Σαβελλιος μεν προς Ἰουδαιους βλεπων, ειδωλολατρας δ' Ἄρειος
μιμουμενος, ο μεν προσωπων συγχεων υποστασιν, ο δ' αυ μεριζων δυσσεβως την
ουσιαν. συ δ' ακλινως φυλαττε την μεσην οδον, ως χρη διαιρων, και συναπτων ως
θεμις. συναπτεται γαρ η τριας ασυγχυτως, ωσπερ ατμητως η μονας χωριζεται. η γαρ
φυσις ατμητος, αι δ' υποστασεις αει μενουσι παντελως ασυγχυτοι. Τουτων φυλαξ μοι
διαμενοις των δογματων και γνησιος μεν εργατης των εντολων, σοφος δ' απασαις
μυστικαις θεωριαις, αει προκοπτων, μηποτ' εκφυσωμενος. μειζων επανθησει γαρ
ουτως η χαρις. οραις ο πιστος Μωυσης, ο του θεου ανθρωπος, εικων του κατ' αρετην
βιου, οπως απασαν εκμαθων Αιγυπτιων σοφιαν τα πρωτα καν βαθει πλουτωι τραφεις
εκων φυγας τε και πενης εγιγνετο, καν ταις ερημοις της εν Αιγυπτωι τρυφης θησσαν
τραπεζαν ποιμενων ηλλαξατο δοξης τυραννων προκρινας σκληρον βιον, εως
τελειων αξιος θεαματων κριθεις μεγιστον αγγελου μυστηριον ειδε φανεντος εκ
φλογος πυρος βατου. ειτ' αξιωθεις και θεου πρωτον τοτε φωνης ακουσαι και λαβων
εξουσιαν λαωι στενοντι δουλειον λυει ζυγον αρχει τε παντος του γενους ψηφωι θεου.
λαβων τοσουτον υψος ουκ επαιρεται, αλλ' ισχνοφωνον και βραδυγλωσσον τινα
φησιν εαυτον ασθενης ειναι λεγων, ως αν φρονων ταπεινον ισχυρος μενηι. τουτου
φυλαττε του βιου την εικονα μορφων σεαυτον τωι τροπωι τωι Μωσεως.
Και την μαθησιν των παρ' Ἕλλησιν λογων ωσπερ δικαστης εννομον ψηφον
φερων υπηρετεισθαι ταξον, ως εστι πρεπον, τηι των αληθων δογματων παρρησια τηι
πανσοφωι τε των γραφων θεωρια. και γαρ δικαιον την σοφιαν του πνευματος
ανωθεν ουσαν εκ θεου τ' αφιγμενην δεσποιναν ειναι της κατω παιδευσεως ωσπερ
θεραπαινης μη ματην φυσωμενης, υπηρετειν δε κοσμιως ειθισμενης. τηι του θεου γαρ
η κατω δουλευετω. Πλην αλλ' εκεινο προμαθειν μαλιστα σοι προσηκον· ουχ απασα
βιβλος ασφαλης η σεμνον ονομα της γραφης κεκτημενη. εισιν γαρ, εισιν εσθ' οτε
ψευδωνυμοι βιβλοι· τινες μεν εμμεσοι και γειτονες, ως αν τις ειποι, των αληθειας
λογων. αι δ' αυ νοθοι τε και λιαν επισφαλεις ωσπερ παρασημα και νοθα νομισματα,
α βασιλεως μεν την επιγραφην εχει, κιβδηλα δ' εστι, ταις υλαις δολουμενα. Τουτων
χαριν σοι των θεοπνευστων ερω βιβλων εκαστην· ως δ' αν ευκρινως μαθηις, τας της
παλαιας πρωτα διαθηκης ερω. η πεντατευχος την κτισιν, ειτ' εξοδον, λευιτικον δε
την μεσην βιβλον εχει, μεθ' ην αριθμους, ειτα δευτερονομιον. τουτοις Ἰησουν
προστιθει και τους κριτας, επειτα την Ῥουθ βασιλειων τε τεσσαρας βιβλους,
παραλειπομενων δε γε ξυνωριδα. Ἔσδρας επ' αυταις πρωτος, ειθ' ο δευτερος. εξης
στιχηρας πεντε σοι βιβλους ερω· στεφθεντος αθλοις ποικιλων παθων Ἰωβ ψαλμων
τε βιβλον, εμμελες ψυχων ακος, τρεις δ' αυ Σολομωντος του σοφου, παροιμιας,
εκκλησιαστην ᾆσμα τε των ᾀσματων. ταυταις προφητας προστιθει τους δωδεκα,
Ὠσηε πρωτον, ειτ' Ἀμως τον δευτερον, Μιχαιαν, Ἰωηλ, Ἀβδιαν και τον τυπον Ἰωναν
αυτου του τριημερου παθους, Ναουμ μετ' αυτους, Ἀββακουμ, ειτ' εινατον Σοφονιαν,
3
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

Ἀγγαιον τε και Ζαχαριαν διωνυμον τε αγγελον Μαλαχιαν. μεθ' ους προφητας
μανθανε τους τεσσαρας, παρρησιαστην τον μεγαν Ἠσαιαν Ἱερεμιαν τε συμπαθη, και
μυστικον Ἰεζεκιηλ, εσχατον δε ∆ανιηλ, τον αυτον εργοις και λογοις σοφωτατον.
τουτοις προσεγκρινουσι την Ἐσθηρ τινες. Καινης διαθηκης ωρα μοι βιβλους λεγειν.
ευαγγελιστας τεσσαρας δεχου μονους· Ματθαιον, ειτα Μαρκον, ωι Λουκαν τριτον
προσθεις αριθμει τον Ἰωαννην χρονωι τεταρτον, αλλα πρωτον υψει δογματων.
βροντης γαρ υιον τουτον εικοτως καλω μεγιστον ηχησαντα τωι θεου λογωι. δεχου δε
βιβλον Λουκα και την δευτεραν την των καθολικων πραξεων αποστολων. το σκευος
εξης προστιθει της εκλογης, τον των εθνων κηρυκα, τον αποστολον Παυλον σοφως
γραψαντα ταις εκκλησιαις επιστολας δις επτα· Ῥωμαιοις μιαν, ηι χρη συναπτειν προς
Κορινθιους δυο, την προς Γαλατας τε και προς Ἐφεσιους, μεθ' ην την εν Φιλιπποις,
ειτα την γεγραμμενην Κολασσαευσι, Θεσσαλονικευσιν δυο, δυο Τιμοθεωι, Τιτωι και
Φιλημονι μιαν εκατερωι και προς Ἑβραιους μιαν. τινες δε φασι την προς Ἑβραιους
νοθον ουκ ευ λεγοντες· γνησια γαρ η χαρις. ειεν, τι λοιπον; καθολικων επιστολων
τινες μεν επτα φασιν, οι δε τρεις μονας χρηναι δεχεσθαι· την Ἰακωβου μιαν, μιαν δε
Πετρου των τ' Ἰωαννου μιαν. τινες δε τας τρεις και προς αυταις τας δυο Πετρου
δεχονται, την Ἰουδα δ' εβδομην. την δ' αποκαλυψιν την Ἰωαννου παλιν τινες μεν
εγκρινουσιν, οι πλειους δε γε νοθον λεγουσιν. ουτος αψευδεστατος κανων αν ειη
των θεοπνευστων γραφων. Αις ει συ πεισθηις, εκφυγοις κοσμου παγας, ματαιοτητα δ'
ελπιδων ριψαις κατω, πλουτον δε τον φευγοντα δαψιλει χερι σπειραις πενησιν
ασφαλες μενων θερος. εν ουρανοις γαρ το σπαρεν θησαυριεις. Χριστωι δ' εποιο τωι
σοφωι θεου λογωι. α τρισμακαρ τις, α τρισολβιος συ γε πολλοις γερουσι και νεοις
φωστηρ φανεις. λαμπει γαρ αστρων μαλλον ευσεβης βιος. και σε προφητων,
μαρτυρων, αποστολων χορος περιστας ωσπερ οικειον μελος στεψει προπεμπων
επινικιον κροτον. τρυγων δ' απαυστον δοξαν ησθησηι τοτε, μεσος χορευων αγγελων
στεφηφορος. Ἔρρωσο και μεμνησο των γεγραμμενων. Την σεμνοτητος, αγνειας,
ασκησεως εμψυχον εικω πιστεως τε σφραγιδα Ὀλυμπιαδα προσειπε την σην τιτθιδα.
Ἢν εθεληισθα, Σελευκε, μαθειν τον αριθμον ιαμβων, τρεις εκατονταδας ισθι, τοσας
δεκαδας, μοναδας τρεις. αιει γαρ σε, τεκος, τριαδος φιλον ευχομαι ειναι.

4
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.


