In Lazarum
Ἀμφιλοχιου επισκοπου Ἰκονιου λογος εις τον τετραημερον Λαζαρον
Φερε παλιν εις μεσον τον ευαγγελιστην Ἰωαννην· καλον γαρ την απαρχην
της αναστασεως σκοπησαι. Ἤκουες γαρ αυτου αρτιως λεγοντος· Προ εξ ημερων του
Πασχα ηλθεν ο Ἰησους εις βηθανιαν, οπου ην Λαζαρος, ον ηγειρεν εκ νεκρων. Ειδες
την απαρχην της αναστασεως εν Λαζαρωι προτυπωθεισαν, ην ο πιστος οχλος
εγνωρισεν; Οι οχλοι εγνωρισαν και οι αρχιερεις ελοιδορησαν την θαυματουργιαν εις
βασκανιαν μεταβαλοντες. Ὄντως εβασκαναν την αναστασιν Λαζαρου, οτι μετα την
αναστασιν αυτου, ην ηκουες, συνεβουλευσαντο αυτον αποκτειναι. Ειδες βασκανιας
υπερβολην; Ὃν ο κυριος ηγειρεν, αυτοι αποκτειναι διενοηθησαν, μη συνειδοτες οτι
καν αυτοι αποκτεινω σι, παλιν κουφον τωι κυριωι αναστησαι τον φιλον.
Συνεβουλευσαντο τον Λαζαρον αποκτειναι· ουδεν ουτως εδριμυττε τους
Ἰουδαιους ως η αναστασις του Λαζαρου. Τουτο μονον το θαυμα ουκ ισχυσαν
συκοφαντησαι. Την αναβλεψιν του εκ γεννητης τυφλου εσυκοφαντησαν λεγοντες·
Ουτος εστιν· ουκ εστιν ουτος· ομοιος αυτου εστιν. Την εγερσιν της θυγατρος Ἰαηρου
εσυκο φαντησαν λεγοντες ως κατηνεχθη και ου τελειωι θανατωι παρεδοθη. Την
αναστασιν του υιου της χηρας του μονογενους εσυκοφαντησαν λεγοντες ως τον
θανατον εσχηματισατο και ουχ υπο της τυραννιδος του θανατου κατεποθη. Την
ξηρανθεισαν συκην εσυκοφαντησαν λεγοντες ως τρυγωνισθεισαν και ουχ ως
δεσποτικωι ρηματι ξηρανθεισαν. Την του υδατος εις οινον μεταβολην
εσυκοφαντησαν λεγοντες ως ηδη των εν τωι δειπνωι μεθυσθεντων και μη ειδοτων
την χλευην. Την αναστασιν μονην του Λαζαρου ουκ ισχυσαν συκοφαντησαι.
Ἤδεισαν τον Λαζαρον· επισημος ην ο ανηρ. Ἠκολουθησαν τηι κηδιαι, ειδον τον
ταφον σφραγιζομενον, παρεμυθησαντο κατα το ειωθος, ως εν περιδειπ νωι θανατου,
Μαρθαν και Μαριαν τας αδελφας Λαζαρου. Ἔγνωσαν οτι τεσσαρας ημερας ειχεν
ακριβως εν τωι μνημειωι κατατεθεις, και οτι τετραημερος νεκρος παντοθεν εξαρθρος,
των σαρκων μειωθεντων, των οστεων εκγομφωθεντων, της νευροστασιας
διασπασθεισης, των ενδοσθιων σκορπισθεντων, της γαστρος εκχυθεισης. Ταυτα
συνειδοτες ως ειδον αθροον την αναστασιν Λαζαρου σωαν, αρτιαν ως απο τορνου,
στιλβουσαν τηι παλινβιωσιαι, εταραχθησαν. Μικρου δειν απεψυξαν μη ευρισκον τες
λογους προφασιλογιας, το πως συκοφαντησουσι την αναστασιν Λαζαρου της του
κυριου πραγματειας τουτο κατα σκευασασης. Τι εστι, της του κυριου πραγματειας
τουτο παρασκευα σασης; Ἄκουε δια βραχεων. Ἡνικα Λαζαρος την παρουσαν ζωην
απεδυσατο φυσικως, ουκ ην ο κυριος εν Βηθανιαι παρων τοις σωματικοις οφθαλμοις,
τηι δε θεοτητι πανταχου παρων και τα παντα πληρων.
Μετα γαρ τεσσαρας ημερας του ταφηναι τον Λαζαρον, ηλθεν ο Ἰησους εις
Βηθανιαν την αναστασιν του φιλου κωμωιδησαι. Ὅθεν και του κυριου
παραγενομενου εν Βηθανιαι, ως ηκουσε Μαρθα η αδελφη Λαζαρου, εδραμεν,
εσπευσε, προσεπε σεν εν παρακλησει αιρετικην πρεσβειαν προσφερουσα. Προσπε
σουσα γαρ εφασκε τωι κυριωι λεγουσα· Κυριε, ει ης ωδε, ουκ αν απεθανεν ο αδελφος
μου. Και νυν οιδα οτι οσα αν αιτησηι τον θεον, δωσει σοι ο θεος. Ὁ δε κυριος αυτος
πελαγος ων μακροθυμιας απεκρινατο λεγων· Τι λεγεις, Μαρθα; Κυριον καλεις, και
κυριον ουκ εννοεις; Ουκ ημην ωδε; Μικρον καρτερησον· εν ταχει γαρ παρα του
1
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

αδελφου σου μαθησηι. Ἀναστησεται γαρ ο αδελφος σου. Συγγινωσκω σοι, Μαρθα·
μεθυεις γαρ τηι λυπηι–ωσπερ αυτηι ειπεν· καλων μεθυων τις σφαλλεται–, οτε
εκνηψεις, τοτε σωφρονισθησηι. Ἀναστησεται γαρ ο αδελφος σου. Ἡ δε Μαρθα και
ουτως συμπεριενεχθεισα ανθρωπινοις ρημασιν ανθυπενεγκε τωι κυριωι λεγουσα·
Οιδα οτι αναστησεται εν τηι εσχατηι ημεραι. Ὁ δε κυριος προς αυτην· Τι βαμβαινεις, ω
Μαρθα; Τι εις μακρας ελπιδας την αναστασιν αναδυηι; Ἡ αναστασις σοι διαλεγεται,
και περι της αναστασεως διαλεγηι; Ἐγω ειμι η αναστασις και η ζωη· ο πιστευων εις
εμε καν αποθανηι ζησεται.
Ταυτα του κυριου διαλεγομενου μικρου δειν πασα η πολις Βηθανια
κατεδραμεν εις την παρουσιαν του κυριου, ου θαυμασαι αλλα γελασαι. Ουκ ειχον
γαρ ελπιδα τετραημερον νεκρον αναστησαι. Τι ουν ο κυριος; Ὡς ειδε τοσουτον
πληθος καταδραμον και οτι αξιοι εισι και ικανουσι προς μαρτυριαν του μελλοντος
παρ' αυτου ανεγειρεσθαι, αποκριθεις προς αυτους εφη· Που τεθεικατε Λαζαρον; Ἆρ'
ουκ ᾔδει τον τοπον ο του τοπου δεσποτης; Ἤδει τον τοπον, αλλ' επραγματευσατο
τον τροπον, οπως παντες αυθις αναγκασθεντες επακολουθησωσι τωι Ἰησου, ινα
αυτοψι δεξαμενοι την αναστασιν αναμφιβολοι κηρυκες γενωνται. Που τεθεικατε
αυτον; Οι δε επερωτηθεντες ειπον προς αυτον· Ἔρχου και ιδε.
Του δε κυριου βαδιζοντος και επι τον ταφον σπευδοντος ο ακολουθων
οπισθεν οχλος αντεβαλε προς εαυτον λεγων· Τι θελει ουτος τον ταφον Λαζαρου
θεασασθαι; Ει υιος εστι του θεου, τουτον αναστησει. Των γαρ προσφατως
τελευτησαντων, ων ηγειρεν, ουκ επισταμεθα. Ποθεν ουν ισμεν, ει τελειωι θανατωι
παρεδοθησαν; Τουτον αναστησει, και γνωσιν λαμβανομεν οτι αληθως θεου υιος
εστιν. Ὅθεν και η Μαρθα τοις λογοις τουτοις συμπεριενεχθεισα προσηλθε τωι κυριωι
και αυτη λεγουσα· Που πορευηι, δεσποτα; Τι θελεις τον ταφον ιδειν Λαζαρου; Τι την
οδυνην ημων αναζεεις; Τι το πενθος επεγειρεις; Τι θελεις τον ταφον ιδειν; Ουδεν
γαρ ονησεις, δεσποτα· ηδη οζει, τετραημερος γαρ εστιν. Ὁ δε κυριος προς την
Μαρθαν· Ουκ ειπον σοι οτι εαν πιστευσηις οψηι την δοξαν του θεου; Ἐμοι λεγεις· Ἤδη
οζει. Ἡ αδελφησου μυριζει, και συ καπνιζηι τηι απιστιαι; Θελω τον ταφον ιδειν του
φιλου μου. Ταυτα ειπων ο κυριος επι τον ταφον επορευετο. Και πλησιασας τωι ταφωι
μονον ειδε το μνημειον, ευθεως εδακρυσε. Τις η χρεια δακρυειν ον ημελλεν εγειρειν;
Ἐδακρυσε. ∆ι' ο; Ἄκουε συνετως. Παντα ο κυριος σοφως επραγματευσατο· εδακρυσε
γαρ επι τον ταφον, οπως των ακολουθησαντων την γνωμην δημοσιευσηι, οιαν
εχουσι περι αυτου την υποψιαν. ∆ιο και ως ειδον αυτον δακρυσαντα, ανθρωπινα
παλιν παθοντες οι ακολουθουντες οχλοι ηρξαντο προς εαυτους αντιβαλλειν και
λεγειν· Ἴδε πως εφιλει αυτον. Ὁ νεκρους εγειρας και τυφλους ομματωσας ουκ
ηδυνατο ποιησαι ινα και ουτος μη αποθανηι, ει αρα ουτως εφιλει αυτον; Ὁ δε κυριος
ως ειδεν αυτους ετι ανθρωπινα λαλουντας, απεκρινατο προς αυτους· Κουφον μεν ην
μοι παρακατασχειν την ζωην Λαζαρου ως και του Ἠλια και του Ἐνωχ, αλλ' ουδεις
υμων εγινωσκεν οτι τηι εμηι θελησει η ζωη Λαζαρου παρακατεχεται. ∆ια τουτο
συνεχωρησα υπο του θανατου αυτον καταποθηναι, οπως ακριβως μαθητε οτι ζωης
και θανατου την εξουσιαν εχω. Και ευθυς προς αυτους ο κυριος, καθως ιστε παντες
σαφως· Ἀποκυλισατε τον λιθον. Ἰουδαιοις επετρεπεν· Ἀποκυλισατε τον λιθον. Βλεπε
πως παντα σοφως επραγματευσατο μαρτυρας ακριβεις της αναστασεως Λαζαρου
καθιστων. Ἀποκυλισατε τον λιθον. Τοις μαθηταις επετρεπεν ορη μεταγειν λογωι, και
αυτος λοθον ουκ απεκυλιεν; Ἀλλα παντα σοφως, καθως προειπον, πραγματευομενος
προς λυσιτελειαν ελεγεν τοις Ἰουδαιοις· Ἀποκυλισατε τον λιθον, οπως εξ αυτης της
νεκροφορου αποφορας μαθωσιν οτι εσαπη και ουκ εκλαπη. Ἀποκυλισατε τον λιθον.
2
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

Των δε αποκυλισαντων μετα γογγυσμου– εδριμυττεν γαρ αυτους η
νεκροφορος δυσηνιος αποφορα–, αποκυλισαντων δε των παροντων τον λιθον,
ευθεως εβοησεν ο κυριος λεγων· Λαζαρε δευρο εξω. ∆εσποτης ο καλων, ουδεις ο
αντιλεγων. Λαζαρε, δευρο εξω· πληροφορησον Μαρθαν την αδελφην σου ως κελευω
και ουχ ικετευω. Λαζαρε, δευρο εξω. Προ του κατελθω, εξελθε· εν σοι τον αρραβωνα,
εν εμοι δε το τελειον. Λαζαρε, δευρο εξω. Συ δε ακουων, ω φιλε, Λαζαρε, δευρο εξω,
μη οιου τον κυριον πολλας φωνας βεβληκεναι. Ἅπαξ ελαλησε και ον επλασεν
ηγειρεν· ουτε γαρ ως Ἠλιας εκλαυσεν ουτε ως Ἐλισσαιος ηπορησε. Μονοφθογγωι
φωνηι διυπνισε τον παρ' αυτωι καθευδοντα ειπων· Λαζαρε, δευρο εξω. Εις ο λογος και
διαφορα τα θαυματα. Μονον ο κυριος εφωνησε· Λαζαρε, δευρο εξω, και ευθεως αι
σαρκες απεπληρουντο, αι τριχες αντεφυτευοντο, αι αρμονιαι συνεδεσ μουντο, αι
φλεβες καθαρωι αιματι αντεγεμιζοντο. Ὁ ᾅδης κατωθεν κοπτομενος τον Λαζαρον
προεπεμπεν. Ἡ ψυχη Λαζαρου παρακρατουμενη και υπο των αγιων αγγελων
παρακαλουμενη το ιδιον εις το ιδιον μετεχωνευετο. Και το παντων ενδοξοτερον ην
οτι πανταχοθεν δεδεμενος ην τους ποδας και την οψιν κηριαις και ανεμποδιστως
εβαδιζεν. ∆ιο και ο κυριος δραστικωτερον προς τους παροντας οχλους παρεκελευετο
λεγων· Λυσατε αυτον και αφετε υπαγειν. Βλεπε την του κυριου πραγματειαν και πως
τα παντα σοφως οικονομει. Προς πληροφοριαν των παροντων ελεγε· Λυσατε αυτον
και αφετε υπαγειν· ως τον λιθον απεκυλισατε και τον ταφον υπεδειξατε και της
οσφρησεως μετησχετε, και τα νεκροταφια λυσατε· το μεν ως ευλογιαν τηρουντες, το
δε ως μαρτυρες φυλαττοντες. Ἐαν απιστησωσιν οι αρχιερεις και οι φαρισαιοι ως ουκ
ανεστη Λαζαρος, δειξατε τα νεκροταφια· εμφανισατε τα σουδαρια ως ο παραλυτος
τον κραβαττον. Ἡμεις δε τα βαΐα των φοινικων βασταζοντες ειπωμεν· Ὡσαννα εν
τοις υψιστοις· ευλογημενος ο ερχομενος εν ονοματι κυριου. Αυτωι η δοξα και το
κρατος συν τωι παναγιωι και ζωοποιωι πνευματι νυν και αει και εις τους αιωνας των
αιωνων. Ἀμην.

3
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.


