In nativitatem praecursoris
ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ
Εις το γενεθλιον του Προδρομου, και εις την Ἐλισαβετ, και εις την
Θεοτοκον.
Χωραν μεν αποχερσωθεισαν, και οναγρων κα ταπατημα γενεσθαι καταλειφθεισαν,
βους αροτηρ κα ματωι ρυμοτομων, εγειρει τους αυλακας· οσον γαρ ακατεργαστος η
χωρα τωι χρονωι μεμενηκε, τοσουτον ο προς την αροτριασιν βους παρισταμενος
επιπονω τερωι καματωι συγκαμπτεται τον ζυγοφορον επεκτριβων αυχενα· γυναικα δε
στειρωθεισαν και μακροις χρονοις παλαιωθεισαν, και δυσι κακοις περιπεσουσαν,
αγονιαι τε και ατονιαι, αγονιαι φυσεως και ατονιαι γη ραλεοτητος, λογωι, και ου πονωι,
ο της φυσεως δη 28.908 μιουργος Θεος Λογος και την του σωματος παλαιο τητα
ανακαινιζει, και την της φυσεως στειρωσιν διορθουται. Και μαρτυρει μου τωι λογωι η
γαμετη του ιερεως Ζαχαριου, Ἐλισαβετ, η μη γελασασα κατα την Σαῤραν, αλλα
πιστευσασα κατα την Ἄνναν, η τοις κεχαλασμενοις μελεσιν ως αετος
ανακαινισθεισα· επωλοτροφησε γαρ παιδα γνωριμον, αιδεσιμον, των Ἰορ δανειων
ρειθρων συνομιλον. Ὄντως μεγαλη εν γυναιξιν Ἐλισαβετ, ως συγγενης της ενδοξου
Παρθενου, καθως ηκουες αρτιως του Γαβριηλ προς την Παρθενον λεγοντος· «Και
ιδου Ἐλισαβετ η συγγενης σου.» Ὢ ευγενεια γενους! ω ασκησις ευλαβειας! ω
καθαροτης βιου! ω αγνεια σωματος! ω θεοφιλεια ψυχης! ω μυ ροδοχον σκευος! Την
Ευαν επτερνισεν ο οφις· τηι Ἐλι σαβετ τα βελτιστα ο αγγελος. Ὄντως μεγαλη εν γυ
ναιξιν Ἐλισαβετ, η και τον Βαπτιστην Ἰωαννην βαστασασα, και τον απιστον
Ζαχαριαν ονειδισασα. Και οτι απιστος Ζαχαριας την του σωματος ασθενειαν βε
βαιοτεραν της του Θεου επαγγελιας λογισαμενος, ηκουες τηι προτεραι του
ευαγγελιστου Λουκα λεγοντος· «Ὤφθη δε αυτωι αγγελος Κυριου, εκ δεξιων εστως
του θυσιαστηριου του θυμιαματος.» Συμβουλος η οπτασια της θεωριας. Ἐκ δεξιων ο
αγγελος ιστατο, επειδη δεξιος ημελλε τοκος τικτεσθαι, την δεξιαν οδον της των
ουρανων βασιλειας κηρυττων, κατα το φασκον ρητον· «Ὁδους τας εκ δεξιων οιδεν ο
Θεος· διεστραμμεναι δε εισιν αι εξ αριστερων·» ου την οδον διαλλαττων, αλλα τον
τροπον αινιττομενος. «Ὤφθη δε αυτωι αγγελος Κυ ριου εκ δεξιων εστως του
θυσιαστηριου του θυμιαματος.» Ἀκουετωσαν οι παροντες, και συνιετωσαν, οτι
αγγελοι τωι θυσιαστηριωι παριστανται· οπου δε αγγε λων παραστασις, εκει Θεου
κατασκηνωσις. Ζαχαριας ο ιερευς εξεφημεριαν εποιει, εξ ημερων εις ημερας
παρισταμενος τηι λειτουργιαι· ουχι δι' ολου χωρων, αλλ' εν τηι εφημεριαι λειτουργων.
Οι δε αποκληρω θεντες αγγελοι του Θεου εις θυσιαστηριον εφημεριαν ου ποιουσιν,
αλλα νυκτωρ και μεθ' ημεραν αδιασπα στως παριστανται τωι θυσιαστηριωι. Ἴσασι και
τον καταφρονουντα, και τον μη καταφρονουντα· γνωρι ζουσι και τους ευλαβως
προσιοντας, και τους ουχ ουτω προστρεχοντας· επιστανται και τους ευορκουν τας,
και τους επιορκουντας· σφραγιζουσι και τους καρποφορουντας, και τους
ναρκιωντας. Μη οτι λιθοις κεκαλλωπισται το θυσιαστηριον σκοπει· υπο γαρ αγγε
λων βασταζεται, υπο αρχαγγελων κυκλουται. Ει γαρ παν οριον εθνικον κατα
αριθμον αγγελων οροθετειται, κατα το φασκον ρητον· «Ἔστησεν ορια εθνων κατα
αριθμον αγγελων Θεου·» ποσωι μαλλον το θυσιαστη ριον αγγελοπληρωτον, οπου ο
 
 
 
 

1

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

μυστικος ανθραξ επι κειται; ον τηι λαβιδι του πνευματος τα σεραφιμ διερ χομενα δια
της λειτουργιας του ιερεως, καθαρσιν αμαρ τηματων τωι αιτουντι χαριζονται; Και οτι
εν τουτοις το θυσιαστηριον, ακουε Ἡσαΐου του προφητου βοων τος· «Ἐθεωρουν, και
ιδου απεσταλη προς, με εν των σεραφιμ, και ειχεν ανθρακα εν τηι χειρι αυτου, ον τηι
λαβιδι ελαβεν απο του θυσιαστηριου· και ηψατο των 28.909 χειλεων μου, και ειπεν·
Ἰδου ηψατο των χειλεων σου, και αφαιρει τας ανομιας σου, και τας αμαρτιας σου
περικαθαριει.» Ειδες τινες παριστανται τωι θυσιαστηριωι, και οιοις οφθαλμοις δει
ενατενιζειν ενδον, καθαροις, αδολοις, ευμεταδοτοις, φιλοπτωχοις; Τι ουν ο
ευαγγελιστης Λουκας; καλον γαρ ημας της πασης πραγματειας επιλαβεσθαι· «Ὤφθη
δε αυ τωι, φησιν, αγγελος Κυριου εστως εκ δεξιων του θυσιαστηριου του θυμιαματος.
Και ιδων Ζαχαριας, εταραχθη, και φοβος επεπεσεν επ' αυτον. Ειπε δε αυτωι ο
αγγελος· Μη φοβου, Ζαχαρια, διοτι εισηκου σθη η δεησις σου, και ιδου Ἐλισαβετ η
συγγενης σου, γεννησει υιον σοι, και καλεσεις το ονομα αυτου Ἰωαννην. Και εσται
χαρα σοι και αγαλλιασις, και παντι τωι λαωι σου.» Ταυτα του αγγελου διαγορευοντος,
ο Ζαχαριας εν τουτωι, δειλιαι και φοβωι Θεου συλληφθεις, ανταπεκριθη προς τον
αγγελον φασκων· Ἔξω φοβου κελευεις με υπουργειν, και λεγεις μοι· Μη φοβου,
Ζαχαρια· και πως οιον τε τουτο; Ὃ ουκ ειδον ποτε, νυν εν πρωτοις τεθεαμαι, πυρ
φθεγγομενον, ασωμα τον ανθρωπον, ζωγραφητον προσωπον, ασυνθετον οψιν,
νεφελοσυστατον σχημα, αεροβατον δρομεα πτε ροβολον, θυσιοπαρεδρον λογον
εκβαλλεις, και φοβον δει κνυεις· τα ρηματα σου πυρινα, και τα επαγγελματα σου
δυσπιστα. Ἐλισαβετ κυοφορησει, καγω πατηρ αναδει χθησομαι; Ὅτε θανατου
γειτονια, τοτε παιδος φυτουρ για; Ὅτε παππος την ηλικιαν, τοτε πατηρ την προσδο
κιαν; λογος προς γονον ουδεις· εσβεσθη τα γεννητικα μορια, εκαθευδησε λοιπον η
φυσις, αδιυπνιστος προς ορεξιν μενει, ληθην εαυτης ειργασατο. Καγω τωι γη ρατι τηι
γηι προσνενευκα, και Ἐλισαβετ προς ετοιμα σιαν βακτηριαν μεμισθωται. Ἅπαξ η
ξηρα ραβδος του Ἀαρων ηνθησεν, ουχι δε πολλακις. Κατα τι γνω σομαι τουτο; Ὁ δε
αγγελος προς αυτον· Τι αδολε σχεις, Ζαχαρια; και ιερατευεις, και δισταζεις; Μη ουκ
ην Ἀβρααμ εκατονταετης, και Σαῤρα προς νεκρωσιν μητρας ασχολουμενη; Μη
εστειλεν ο τουτων καρπος; Ει μη ειχες υποδειγματα, καλως εδιστασας· ει δε εξ
εκεινων καταγηι, τι τα εκεινων ου διανοηι, Ὁ εθνικος Ἀβρααμ επιστευσε, και ο
ιερατικος αμφιβαλλεις; εκεινος εκτος θυμιαματος εμυρισθη, και συ εν τωι
θυσιαστηριωι εκαπνισθης; εκεινος τον κλη ρονομον δεχομενος ηγαλλιατο, και συ τον
προδρομον Ἰωαννην εις ουδεν λογιζηι; Αυτος σε της καταδικης εξελειται, αυτος σε
της καταρας ελυτρωσατο· αυτος σου την γλωττιαιαν κλειδα βασταζει· αυτος προς
Κυριον πολλους επιστρεψει· αυτος εν δυναμει Ἡλιου του προφητου προπορευσεται,
ου πυρινον σκευος αρματηλατων, αλλα το Ἰορδανειον λουτρον ευτρεπιζων δια τον
πολυν ρυπον των αμαρτιων. ∆ιο σοι και ειπειν προσεταχθην· «Εισηκουσθη η δεησις
σου·» οτι εφθασεν ο καιρος ο παλαι προφητευθεις και νυν πληρωθεις· «Φωνη
βοωντος εν τηι ερημωι· Ἑτοιμα σατε την οδον Κυριου, ευθειας ποιειτε τας τριβους
αυτου.» Ουκ αγγελος, ου πρεσβυς, αλλ' αυτος ο Κυριος ηξει και σωσει ημας. ∆ια
τουτο, Ζαχαρια, 28.912 συ μεν φιμωθητι, εν καιρωι της αντιλογιας το προσ τιμον της
τιμωριας δεχομενος· εγω δε τοπον εκ το που μετερχομαι, και προς την Παρθενον
μελλω πο ρευεσθαι, απο της στρατιωτικης ομιλιας επι την αποστολικην διακονιαν
χωρων. Ταυτα μοι δια βρα χεων, ω φιλε, εις την παραληφθεισαν της του Ζαχαριου
απιστιας προωδοιπορηται. Τινα δε και τα αρτιως παραναγνωσθεντα, και ρος λοιπον
επιζητησαι. Ποια ταυτα; Τα υπο του Γαβριηλ μηνυθεντα, και υπο της Παρθενου
πιστευθεν τα, και υπο του Πνευματος προβιβασθεντα, και υπο του Κυριου
 
 
 
 

2

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

θησαυρισθεντα, και υπο του Πατρος σφραγισθεντα, και υπο των ευσεβων
φυλαχθεντα. Ἤκουες αρτιως του ευαγγελιστου Λουκα λεγοντος· «Ἐν τωι μηνι τωι
εκτωι απεσταλη ο αγγελος Γαβρι ηλ εις πολιν της Γαλιλαιας, ηι ονομα Ναζαρετ, προς
παρθενον μεμνηστευμενην ανδρι, ωι ονομα Ἰωσηφ.» Ὢ μνηστρα αλλωι
μνηστευθεντα, και αλλωι κατεγ γυηθεντα! ω μνηστρα χαρας εμφανιστικα, και ταρα
χης διαιρετικα! Ἤκουες αρτιως του ευαγγελιστου Λουκα λεγοντος· Εισελθων δε εις
τον οικον ο αγγε λος, ησπασατο την Παρθενον και ειπε· «Χαιρε, κεχαριτωμενη, ο
Κυριος μετα σου· ευλογημενη συ εν γυναιξιν. Ἡ δε, ιδουσα, διεταραχθη επι τωι λογωι
αυτου, και διελογιζετο εν εαυτηι, ποταπος ειη ο ασπασμος ουτος.» Ειδες την χαραν
του αγγελου τα ραχην εγειρουσαν; Ου μονον δε ταραχην, αλλα και διαλογισμους,
αλλα και αμφιβολιαν, αλλα και τα πα ραπλησια τουτων. Το γαρ αθροον της
αγγελικης εισ οδου, και το ξενον της οψεως, και το ασυνηθες της συντυχιας, και το
υπερογκον της επαγγελιας, και το απροσδοκητον της ακοης, εις δειλιαν ενεβαλε την
Παρθενον, τηι επινοιαι της σωφροσυνης πασαν φαυλην επινοιαν εκποδων
ποιησαμενην. ∆ιο και εταρα χθη, και ταραχθεισα αταραχος εμεινε. Τι εστι, Και
ταραχθεισα αταραχος εμεινεν; Ἄκουε συνετως. Ἡνικα Γαβριηλ ο αγγελος,
αποστολικην διακονιαν πλη ρων, αψοφωι ποδι επι τον παρθενικον εχωρει κοι τωνα·
μονη γαρ παρην η Παρθενος, εν τωι οικωι του μνηστευσαμενου διαγουσα· ιστε παντες
σαφως και πως ερυθριαι παρα τας αρχας του συναλλαγματος η Παρθενος κατω τας
οψεις φερουσα, ηρεμα λαλουσα, μη ανανευουσα, πασης σωφροσυνης επιμελουμενη.
Ἐν τουτοις ιδων αυτην ο αγγελος φησι προς αυτην· «Μη φοβου, Μαριαμ,» ει και
ηγωνιασας, και ωσπερ παρθενος της σωφροσυνης εφροντισας, μη καταδρα μων ο
μνηστηρ σου καταψηφισηται σου της ευλαβειας. Τουτο γινωσκε, Παρθενε, ως
ουδεμια σοι κοινωνια εσται προς τον μνηστηρα σου Ἰωσηφ. Ἕτερον σε πραγμα
περιμενει, θειον, δεσποτικον, αφραστον, ανερμηνευτον, λογωι παραστηναι μη
δυναμενον. ∆ε σποτικος ευρεθησηι σηκος, απειρογαμος αναδειχθησηι μητηρ, τον
ουρανου και γης δεσποτην μελλεις υποδεχεσθαι, αδιαφθορον τοκον κυοφορουσα.
«Μη φοβου, Μα ριαμ,» στηριξον σου τον λογισμον, νευρωσον σου την ψυχην,
εδρασον σου την καρδιαν. Μη μιμησηι τον Ζα χαριαν, μη αμφιβαληις, ως εκεινος, συ
των γυναικων το καυχημα· συ του Ἰσραηλιτικου λαου το αγαλλιαμα· συ των εθνων
το εγκαλλωπισμα· συ της χαρας το ρι 28.913 ζωμα· συ της ευλογιας το φυτουργημα.
Συ ευρες χαριν παρα τωι Θεωι παρα πασας τας παρθενους. Και, «ιδου συλληψηι Υιον,
και καλεσεις το ονομα αυτου Ἰη σουν. Ουτος εσται μεγας, και Υιος Ὑψιστου κληθη
σεται.» Τουτων σοι των αγαθων ηκω μηνυτης υπαρ χων, ει και εξω φυσεως τα
λεγομενα· αλλ' ομως παρα τωι φυσιουργωι πασης της κτισεως ουδεν σκολιον η
στραγγαλιωδες, αλλα παντα ευθεα και προς ευχε ρειαν βλεποντα. Ἐν ταυταις ταις
επαγγελιαις η Παρ θενος σαγηνευθεισα, και πασης φαυλης επινοιας απαλλαγεισα,
ουκετι ως απαῤρησιαστος εσιωπα, λε γουσα προς τον αγγελον· «Πως εσται μοι τουτο,
οτι ανδρα ου γινωσκω;» Τι μου και την καρδιαν θροεις, και την ακοην ξενοφωνεις;
Τι το μη ακουσθεν απο του αιωνος διαγγελλεις; εγκυος ευρεθησομαι, και αν δρος
πειραν ου ληψομαι; «Πως εσται μοι τουτο;» Μητηρ ονομασθησομαι, και μητρικων
ωδινων εξω γενησομαι; «Πως εσται μοι τουτο;» Μαζον επι δωσω, και σπαργανα
συσφιγξω, και παιδα γαλακτο τροφησω, και τι το εν εμοι ου γνωσομαι; «Πως εσται
μοι τουτο;» λεγε μοι την ευλογον αιτιαν, ινα γνωσω την αμφιβολον κυοφοριαν.
Ξενον της Ευας η γεννησις, αλλ' ομως εκ του ανδρος αυτης εληφθη· και εσχε το
αιτιον οθεν εγνωρισθη το φυραμα, οτι εξ αυτου η αυτωι ληφθεισα, και ο ιδιος τωι
ιδιωι ανεπληρωθη το πος Ξενοπρεπεστερα δε της Ευας η του Ἀδαμ γεν νησις· αλλ'
 
 
 
 

3

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

ομως και αυτη φανεροποιηθεισα, γραφηι παρεδοθη, και πως παραχρημα γεγονε
σαφως εγνωρισθη, οτι απο της γης χουν λαβων ο δημιουργος, θεομορφον ζωον
κατεσκευασε τον πρωτοπλαστον. Ὡς εκεινα γνωριμα, και τουτο σαφηνισον· επειδη
το προλεχθεν μοι παρα σου υπερηκοντισε τα λεχθεντα· «Πως εσται μοι τουτο, επει
ανδρα ου γινωσκω;» Ὁ δε Γαβριηλ προς την Παρθενον· Πως εσται σοι τουτο; Παρ'
εμου τον τροπον ζητεις, Παρθενε, μαθειν; Μη δυναται δουλος σκοπον ειδεναι
δεσποτου; Πως εσται σοι τουτο; Μηνυτης απεσταλην, ουχ ερμηνευτης. «Τις εγνω
νουν Κυριου; η τις συμβουλος αυτου εγενετο;» α ακουω λαλω, ουδεν ιδιον πλαττω.
Πως εσται σοι τουτο; Το πως επι Θεου μη ζητει. Πως εσται σοι τουτο; Ὡς Ἡσαΐας
προηγορευσε φασκων· «Ἰδου η Παρθενος εν γαστρι εξει·» το εξειν σε προηγορευσεν,
εγω δε λεγω σοι, οτι «τεξεις υιον και καλεσεις το ονομα αυτου Ἰησουν·» αυτωι η
δοξα εις τους αιωνας των αιωνων. Ἀμην.

 
 
 
 

4

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.


