Fragmenta in epistulam ad Romanos
Ου ρηματος αλλα καιρου; και γαρ πρωτοις Ἰουδαιοις το ευαγγελιον εξηχηθη,
καθ' οτι και εξ Ἰουδαιων ο Χριστος, και εν Ἰουδαιαι τα της επιδημιας αυτου.
Rom 1,18 Ἀποκαλυπτεται γαρ οργη θεου απ' ουρανου. η αιτιο λογια αυτη
προς το ανωτερω ειρηται. επειδη γαρ δικαιοσυνην εφη θεου αποκαλυπτεσθαι εκ
πιστεως εις πιστιν, η δε δικαιοσυνη τουτο εστιν, η εκαστωι προς αξιαν απονεμουσα,
δια τουτο φησιν οτι αποκαλυπτεται γαρ οργη θεου απ' ουρανου, ως ει ελεγεν· ζητεις
τα της κατηγγελμενης ημιν δικαιοσυνης θεου εργα; ευρησεις αφ' ων αποδιδωσιν
εκαστωι εις υστερον κατα τα εργα αυτου· προτερον δε τα απο της οργης του θεου
βραβευομενα τοις αξιοις προτιθησι δια την τηνικαυτα επιπολαζουσαν ασελγειαν και
ακαθαρσιαν ης και τα ειδη διεξεισιν, ειτα δε και τα απο της ευμενειας, ουτω πως
φασκων· τοις μεν καθ' υπομονην εργου αγαθου. επαναλαβων γαρ παλιν τον λογον
αποδιδωσι συντομωτερον τι τα κατ' αξιαν εκαστωι αποδιδομενα.
Rom 1,19 Ουκ ειπεν η γνωσις του θεου, αλλα το γνωστον· δια γαρ του
γνωστου η περι θεου γινεται γνωσις. γνωσει μεν γαρ απλως γινωσκεται τα γνωστα,
η αισθητη, φημι, κτισις, εκ τουτων δε ο θεος· εκ γαρ μεγεθους και καλλους
κτισματων αναλογως ο γενεσιουργος θεωρειται. Ro+m 2,7 Το εξης ουτως· τοις μεν
καθ' υπομονην εργου αγαθου ζητουσι ζωην αιωνιον, δοξαν και τιμην και αφθαρ
σιαν. το δε καθ' υπομονην αντι του κατα προσδοκιαν φησιν· ως 654 επι παν γαρ παρα
τηι γραφηι το υπομενειν αντι του προσδοκαν λαμ βανεται, ως το υπομενων υπεμεινα
τον κυριον, και το καθαπερ υπεμειναν την ψυχην μου υπερ του μηθενος σωσεις
αυτους. Ro+m 2,13 Γραμμα μεν νομικον ουκ εχουσι τα εθνη, τας δε πραξεις ωσπερ
τινα γραμματα τηι ψυχηι περιφερουσιν· ωστε μη μεταφρονειτω ο της μεν Μωυσεως
ακουων βιβλου, αυτηι δε μη πειθομενος. Ro+m 2,15 Κανταυθα το και παρελκεται· η
γαρ συνειδησις εστιν η μεταξυ αλληλων των λογισμων δοκιμαζομενη και
συγκαταθεμενη.
Rom 2,27 Το τελουσα ει μεν τοις προ αυτου διασταληι τηι στιγμηι, σημαινει το
η ακροβυστια κατα τον νομον ζωσα, μη νομωι υποκειμενη· ει δε τοις κατω, της
στιγμης προς τον νομον τιθεμενης το τελουσα τοτε αντι του αποφαινουσα
λαμβανεται.
Rom 3,9 Τα ακριβεστερα των αντιγραφων και αρχαιοτερα ουκ εχει
προεχομεθα, αλλα τι ουν κατεχομεν περισσον; ∆υο σημαινειν δυναται το
προεχομεθα· ητοι το περισσοτερον κατακρινεσθαι, επει και ενοχον φαμεν τον
κατακριτον· σημαινειν δε δυναται και το προκεκρισθαι, καθο φαμεν· προεχει οδε
τωιδε εις αρετην. κατα μεν ουν πρωτον βουλεται δηλουν το προεχομεθα το κατα
κεκρισθαι επι τοιαυτηι εννοιαι. τι ουν; προ παντος εθνους κατακριτοι Ἰουδαιοι, ατε τηι
δοσει του νομου παντων εθνων προτετιμημενοι μεν, μηδενος δε τουτων
βελτιωθεντες; και φησιν· ου παντως· εξ ομοτιμου γαρ παντες ημαρτον, και ουκ αν
εχοιεν ημων οι μη κατα νομον κατα καυχασαι, ως αυτοι μαλλον ημων επ' αρετηι
ευδοκιμηκοτες. κατα δε το δευτερον σημαινομενον καθαιρειν βουλεται την
αυθαδειαν Ἰουδαιων επι τηι του νομου υποδοχηι, και δεικνυσιν ως ουδε προτιμητεοι
των αλλων εθνων Ἰουδαιοι δια τον νομον, επαν και αυτοι ομοιως τοις αλλοις της
του θεου χρηστοτητος επιδεεις. 655 Ro+m 5,5 Ἐντευθεν, οιμαι, και ο μακαριος

 
 
 
 

1

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

Γρηγοριος ο θεολογος αφορμην ειληφως φασκει το εις τουτο γαρ εμοι φερει το
μετριον ενταυθα φεγγος της αληθειας και οσα εξης.
Rom 5,14 Ἡ βασιλεια εν τηι εκουσιωι των υποκειμενων γινεται υποταγηι,
ωσπερ και η τυραννις εν τηι ακουσιωι. επει τοινυν ουδεις ανεχαιτιζε νομος το
αμαρτανειν, εικοτως και βασιλευειν ο δι' αμαρτιας το κρατος λαβων θανατος
λεγεται· του νομου γαρ παρεισελθοντος και το αμαρτητικον ολον και οιον
υποδειξαντος, ουκεθ' ομοιως αδεως ανθρω ποι εξημαρτανον ουδε μην κατα το
εκουσιον παντη. του δι' εκουσιου ανηιρημενου του την βασιλειαν τωι θανατωι
κατωρθωκοτος, ευλογως και ουτος αποσυλασθαι του κρατους απηρξατο. πως; καθ'
οτι και ο νομος ου ματην την αμαρτιαν ανεστελλεν, αλλα τον του θανατου
προοδοποιων ολεθρον. ει γαρ η αμαρτια εν παραδεισωι τον θανατον ανεβλαστησεν,
παντη που δηλον ως το την αμαρτιαν κωλυον της εξουσιας αποστερειν επειγεται
τον εκ ταυτης ισχυσαντα. ουκουν μετα νομον ο θανατος ου βασιλευων ωρατο, αλλ'
η αρα τυραννων. Ro+m 5, Ἵνα πλεονασηι. ουδεν λυμανειται τωι σημαινομενωι και
κατ' αιτιολογιαν ο συνδεσμος κειμενος· προς γαρ τηι φυσικηι γνωσει των αιρετεων
και μη ετι και το εκ νομου παρεισελθον ακριβες, απειρον οσον το αμαρτητικον ημιν
προαπεδειξεν. των βαρυτερων μεν τηι φυσικηι κρισει ανειργομενων μονων
αμαρτηματων, τωι νομωι δε και των κουφοτερων εις ογκον αμαρτηματων
καταλογιζομενων, ινα ουν το πληθος οσον φανερωθηι των παραπτωματων, εικοτως
παρεισηλθεν ο νομος, ως αν και παν το διαστραφεν θεραπευθειη της ιατρειας προς
το φανεν μονον επαγομενης του καμνοντος.
Rom 6,10 Ἔστι και ουτως νοησαι το χωριον· ο γαρ απεθανε τηι αμαρτιαι,
απεθανεν εφαπαξ· ο δε ζηι, ζηι τωι θεωι. ωσπερ ου δια την οικειαν απεθανεν αμαρτιαν
ο μη αμαρτιαν ειδως, αλλα το κοινον τηι φυσει οφειλημα εκτιννυς, υπεικειν
παραχωρουντος του συνημμενου θεου τηι σαρκι τωι του προπατορος υπαγεσθαι
κατακριματι, ουτω και νυν, φησι, ζηι του συνουσιωμενου αυτηι φυσει θεου το οφειλο
656 μενον αποκαταστησαντος ταυτηι. τι τουτο; το ωσπερ αμαρτιας διετηρηθη
ανεπαφος, ουτως και του εκ ταυτης επιτιμιου γενεσθαι αδουλωτον, δι' ο και των
δεσμων του θανατου απεδρα και προς παλινζωΐαν ανεδραμεν. και επειδη τουτων
απαντων ουκ αλλο η το εν τωι Χριστωι θειον παραιτιον, δια τουτο ζην λεγεται τωι
θεωι, ως ει τις ερει· ει δια το σαρκος μετασχειν τον θεανθρωπον η της σαρκος αυτον
κατεδραμε τυραννις και ταυτα ουκ ενδικως· ου γαρ υπηχθη τωι αιτιαματι του
θανατου εικοτι αν λογωι και δια το θεον την σαρκα ταυτην περιβεβλησθαι το του
θεου αειζωον ταυτην κατακληρονομειν. αλλως τε· και ινα ηι και εις υποδειγμα τε και
απαρχην των κατ' εκεινην, ει και μη παντη την αμαρτιαν αποσκευαζομενην, οι και
εις οφειλομενον αναβιωσονται, ει και αφατωι του λυτρον το οικειον αιμα σπεισαντος
συμπαθειαι, και τοις μηδεν πεπονηκοσιν η της παλινζωΐας χαρις προσνεμεται. Ro+m
6,11 Ἀντι του οι δια την αμαρτιαν υπαγομενοι τωι θανατωι, δια την εν Χριστωι ζωντες
δικαιοσυνην· ακολουθοτερον γαρ τουτο τηι προσαποδεδομενηι εννοιαι και τωι του
λογου ειρμωι. Ro+m 6,12 Ει θνητον το σωμα, ανονητον το ταις επιθυμιαις υπεικειν
αυτωι, ως εις ουδεν πονουντων των καθυπηρετουντων, αλλα ταυτον πασχοντων
τοις καθ' υδατος γραφουσι και καθ' οδου σπειρουσιν.
Rom 6,17®19 ∆υναται και εις εγκωμιον αυτων ειναι τουτο ως και το η πιστις
υμων καταγγελλεται εν ολωι τωι κοσμωι. επειδη γαρ, φησιν, υπηκουσατε εκ καρδιας,
κατα ποδας υμιν και ο αξιοχρεως μισθος επακολουθει. τις ουτος; το κατα πασης
εξηχηθηναι της γης το δοκιμιον υμων, και τυπον υμας υπαρξαι τοις λοιποις και
 
 
 
 

2

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

κανονα τωι του Χριστου ευαγγελιωι ευαρμοστον. 657 Το ανθρωπινον λεγω τοιουτον·
επειδη ουχ οια τε η ανθρωπινη ζωη εν απραξιαι ολως διαβιωσκειν, αλλα τηι εφ'
εκατεραι των πρακτεων ροπηι ταλαντευεσθαι, τουτου χαριν μετα το την απο της
αμαρτιας ελευθεριαν επενεγκειν την δουλωσιν την υπο την δικαιοσυνην, επηγαγεν
το ανθρωπινον λεγω. και γαρ προΐσατο τωι λογωι. και τι; μη ολως ελευθεροι
αφειμεθα, αλλα παλιν υπο δουλειαν αγομεθα; και φησιν· ου δυνασθε εν αργιαι
διαβιουν· εργασιας γαρ εν τηι σαρκινηι ζωηι ο καιρος. ως αν ουν μη αναθεντες των
απο της αμαρτιας εργων, ειτα σχολαζοντες παλιν υπο της αμαρτιας διωκησθε, δια το
μη δυνασθαι το βαρυ τουτο και ασταθμητον σαρκιον ατρεμειν παντη, καλλιστον τωι
οντι την απο της αμαρτιας ελευθεριαν την δουλωσιν διαδεξασθαι της δικαιοσυνης,
και τοσαυτην επιδειξασθαι και υπερ ταυτης σπουδην οσην και επι της αμαρτιας. ουδε
γαρ πλεον ζητω καιτοι γε χρεων, αλλα προμηθως το αναλογον φημι και ωιπερ η
ανθρωπινη ζωη και ρεουσα υποβαλλεται. Ro+m 6,23 Ὀψωνιον ο στρατιωτικος
λεγεται μισθος. επει τοινυν οι τηι αμαρτιαι υποταττομενοι ως υπο στρατηγωι αγομενοι
τωι διαβολωι, το εκεινωι δοκουν εκτελουσιν, εικοτως επαξιους εκεινου και τους
μισθους, ητοι τα οψωνια αποφερονται. Ro+m 7,5 Προσυπακουστεον το γνωσθεντα
μοι. Ro+m 9,3 Ου χωριζει τουτο, συσφιγγει δε μαλλον αυτον τωι Χριστωι και συντηκει
και ενοι· ο γαρ τωι αγαπωμενωι εκθυμως τους συγγενεις καταλλασσειν ευχομενος, ει
που αν αυτος ανασχοιτο τουτου αποστατειν, αλλ' ουχι τωι ορμαθωι των φιλτατων
συναγελαζεσθαι ποθει και συνταττεσθαι. οπερ ουν αυτον απαγειν της του
διδασκαλου αγαπης δοκει, τουτο τα μαλιστα βεβαιοι, καινον τινα τροπον της
διαστασεως συσφιγγουσης και συντηκοντος του χωριζεσθαι και ενοποιουντος του
αφιστανοντος.
Rom 9,6 Το δια τουτων νοουμενον τοιουτον· μηδεις ορων την των εθνων
εισαγωγην οιεσθω τον του θεου λογον διαπεσειν, τον εξ Ἰσαακ μονου 658 τωι
Ἀβρααμ ανεγειροντα τεκνα και τουτοις μονοις την κατα Χριστον χαριν
κατακληρονομουντα. κατ' οφειλην, ειγε και Χριστος αυτος ουκ αλλοις η τοις
απολωλοσιν απεσταλθαι του Ἰσραηλ προβατοις ευαγγελιζεται. ουχ οιον τε γαρ
τουτο, ουδε δυνατον εκπεσειν τον λογον του θεου τον προς Ἀβρααμ· ου γαρ παντες
οι εξ Ἰσραηλ, ουτοι μονοι Ἰσραηλ· και οσα εξης. Ουχ οιον δε αντι του ουδεν τοιουτο
φημι, οτι ει τινες ηπιστησαν, εκπεπτωκεν ο λογος του θεου και αι προς τον Ἀβρααμ
επαγγελιαι και αι προς τους υιους Ἰσραηλ. Ουχ οιον δε αντι του αδυνατον δε οτι
εκπεπτωκεν ο λογος του θεου, τουτ' εστι τουτο αδυνατον εννοειν, οτι εκπεπτωκε ο
λογος του θεου· το γαρ οιον ου μονον ομοιωσιν σημαινει αλλα και το δυνατον.
Πλατων· «ως εγω ουδενι οιος τε ειμι πειθεσθαι των εμων, πλην τωι λογωι ος αν μοι
λογιζομενωι ορθος φαινηται «.
Rom 9,22 Ουχ υπο θεου κατηρτισμενος, αλλ' εαυτον καταρτισας. Rom 9,24
Προσυπακουστεον κανταυθα το ηνεγκεν.
Rom 11,12 Ἀντι του η εκβολη αυτων και ο σκυβαλισμος ουτος. τι αρα η
εισαγωγη αυτων και εισοικησις; Rom 11,16 Ἀντι του γαρ κειται ο δε συνδεσμος ως
πολλαχου· περι γαρ των προπατορων ο λογος, περι Ἀβρααμ και των μετ' εκεινον.
Ro+m 12,11 Ἐν υπερθερμωι και διακαει προαιρεσει τωι κυριωι δουλευοντες· ουτω γαρ
διατεθεικοτες εαυτους και ταις θλιψεσι περιχαρως διακεισομεθα, και υπο την
μενουσαν ελπιδα ταλλα παντα ραιδιως υποισομεν. 659
Rom 12,16 Ἀντι του κοινον οιου το τωι πλησιον επισυμβαν.

 
 
 
 

3

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

Rom 13,11 Τοιουτο τι λεγει· και τουτο, φησι, ποιειτε πληρουντες τον νομον
και ειδοτες τον καιρον, οτι ωρα ηδη ημας ως εξ υπνου εγερθηναι. Rom 13,12 Ἀντι
του προβεβηκεν, επι το βραχυτερον χωρει.
Rom 15,8 Ἀντι του διηκονησε τηι περιτομηι το οφειλομενον αυτηι
αποκαταστησας. τι τουτο; το δι' αυτης ευλογηθηναι παντα τα εθνη· εν τωι σπερματι
γαρ σου, φησιν, ενευλογηθησονται παντα τα εθνη της γης. εν οις ουν ουδεις των
αλλων του σπερματος Ἀβρααμ οιος τε γεγονεν αποπεραναι τουτο, δια τουτο Χριστος
υποδυς την περιτομην και δι' αυτης παντα τον νομον πληρωσας οιονει υπουργησε
ταυτηι εις το μη διαπεσειν τας του θεου πατρος επαγγελιας.

 
 
 
 

4

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.


