De fallacia diaboli
Του αυτου Ἀθανασιου αρχιεπισκοπου Ἀλεξανδρειας· Ἐξηγησις περι της
απατης του διαβολου και της πλανης των ειδωλων.
1 Ὅσα ο διαβολος παρεισηνεγκε τωι γενει των ανθρωπων δεινην απειλην,
κατα του ημετερου γενους εξ αρχης συνεσκευασατο και την πονηριαν καθ' ημων
εμηχανησατο. θεου γαρ του ποιησαντος ημας ηλλοτριωσεν, παραδεισου ημας
εξεβαλεν, θανατωι ημας παραδεδωκεν, αμαρτιας ενεβαλεν, φθοραν ημιν
προυξενησεν, πονους ημιν επενοησεν· τουτων των κακων ημας ενεπλησεν ο
πονηρος, τουτων ερρυσατο ο αγαθος θεος, δει δε εφικεσθαι και πονηριαν, ινα
γνοντες προς τινα εχομεν ασφαλισωμεθα. αυτοις γαρ καλως γεγονεν καθ' ημων ...
κακια τοις κεκοσμημενοις προυξενησεν ακοσμιαν, προθεμενος γαρ ημας θεου του
αγαθου αλλοτριωσαι, παγιδας συνεστησατο ημιν δια τε ουρανου και αερος και γης
και θαλασσης, ινα οπου ανανευσωμεν η περιστραφωμεν, περιληφθωμεν οις
συνεσκευασατο. θεωρησας γαρ οτι καλα τα δημιουργηματα, πρωτοις τουτοις
επεχειρησεν ημας του δημιουργου απαλλοτριωσαι. λαμπρος, φησιν, ο ουρανος,
κεχρησομαι αυτωι, αποχρησομαι αυτωι εις το σκοτισαι· και ηλιος φαινηι, εστω
σκοτεινος τοις ανθρωποις· και την ταξιν των δημιουργηματων εις αταξιαν καθ'
ημων καθωπλισεν, τα γαρ κατ' ουρανον των δημιουργηματων καλλη υποδεικνυων
απεστερησεν ημας του προσκυνειν τον ποιητην και αφεντες τον δημιουργον
εστημεν εις τα δημιουργηματα και γεγονεν ημιν η ταξις εις αταξιαν και ο κοσμος εις
ακοσμιαν και το φως εις σκοτος και τα ποιηματα εις προσκυνηματα. επειδη φυσει
ορεγεται η ψυχη καλου, θεασαμενος εις τι καν ανενευκεν η ψυχη, καλλη υποκρισει
προτεινει, ινα των καλλιστων αποστερηθηι· περιθεις δε πιστιν τωι δρομωι των αστρων
και την ταξιν την κατ' ουρανον ψευδως ειμαρμενην εκαλεσεν την προνοιαν
εκβαλων, ινα μη εξωμεθα θεωι βουλομενοι σωζεσθαι· και α χρη επιζητησαι παρα
θεου, ταυτα, φησι, παντα παρα των αστρων ζητει, συκοφαντησας τα δημιουργηματα,
ινα μη ζητηθηι ο δημιουργησας· και λεξεις καλας τοις ποιηταις ενδους και σχηματα
επιτετηδευμενα περιθεις και τηι ηδονηι των μυθων το ψευδος κρυψας φησιν, ο
ουρανος γενναι.
2 Καμου ανεχεσθαι μνημονευοντος μυθων εν καιρωι· ουχ ινα μιανω τον
αγιον τοπον αισχρων μνημονευσω, αλλ' ινα τα αισχρα ενταυθα ελεγχθεντα
ελευθερωσηι τους κατεχομενους τηι απατηι. ου γαρ ο αποστολος κατωκνησεν
μνημονευσαι τα απο των πραξεων φαυλα και διηγησασθαι, "ουχ ινα," φησιν, "ταυτα
μαθωμεν, αλλ' ινα τουτων ελευθερωμεν"· το γαρ "αρρενες αρρεσι την ασχημοσυνην
κατεργαζομενοι", αισχρα πραξις και ου σεμνον το ρημα, αναγκαια δε η θεραπεια. πας
γαρ ο θεραπευων ελκος ανεχεται δυσωδιας, μολυνει τας χειρας· εαν γαρ μεινωσι
καθαραι αι χειρες, επιμενει η νομη. επει τοινυν το ψευδος ελεγξαι δει, ινα φανηι ο
ελεγχος ... εοικεν γαρ ο πονηρος τοις τα θανασιμα φαρμακα διδουσιν γλυκεσιν
εκπομασιν, ουτως και αυτος λεξεσι καλαις την πονηριαν κρυψας ελαθεν
επιβουλευων δια της εξωθεν επισκιασεως και ως παλιν οι τα φαρμακα διδοντες ου
γυμνα δια την πικροτητα παρεχουσιν, αλλα τηι ειθισμενηι τροφηι εγκρυπτουσιν την
πονηριαν, ουτως λεξεις κομψας και σχηματα επιτετηδευμενα εμβαλων τηι των
μυθων πλανηι και τηι της ασελγειας ηδονηι και προσθεις των εορτων την μεθην και
την εστιαν, ινα βαρυνομενοι μη περιεργασωμεθα των μυθων το ψευδος, αλλ'
εορταζωμεν καθ' εαυτων γυμνουμενοι δια τον οινον, πηλωι φυρομενοι δια την
 
 
 

1
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

ασεβειαν, αισχρα φθεγγομενοι και πασχοντες. και παντα ενδεδωκε τηι ηδονηι, ινα μη
ζητηθηι ο της σωφροσυνης εκδικος, επειδη γαρ εωρα οτι συντεινει εις το θειον ημων
η ψυχη, εισαγει μη οντας θεους, ινα του οντος εκπεσωμεν και τουτοις περιτιθησι
μοιχειας, ινα μη ασκησωμεν σωφροσυνην.
3 Τις γαρ ακουων οτι θεος κατα τον μυθον, –ειπερ γαρ εισι λεγομενοι θεοι, –
αλλα δη τις ακουων οτι θεος τις ων και πρωτος θεων ταυρος γεγονεν, ινα παρθενον
συλησηι και παλιν χρυσος, ινα κολπους ερημωσηι και παλιν αετος, ινα νεανιαν εις
παρα φυσιν ηδονην αρπασηι, τις ουκ ανασχηται μιμεισθαι ον προσκυνει. ει γαρ ο
προσκυνουμενος μεταβαλλει την φυσιν, ινα φθειρηι ψυχην η ο ανω λεγομενος
κατερχεται δια ασελγειαν, τι παθωσιν οι κατω κυλιομενοι, μιμουμενοι τον
προσκυνουμενον. ηδονης δε επεισαχθεισης τηι ψυχηι εσκοτωται προς διαγνωσιν των
πραγματων· ωσπερ κονιορτου εμπεσοντος εν τωι οφθαλμωι απεστερηται η οψις του
διακρινειν, ουτως παθους εμπεσοντος τηι ψυχηι ουδεν διακρινει η παθουσα και
ωσπερ η του κυβερνητου τεχνη επελθοντος χειμωνος απολλυται, ουτως
επερχομενων παθων τηι ψυχηι ηττηται ο λογισμος. οσα κακα ο διαβολος
περιεργασατο, ινα γνωσθηι, οσα ο θεος αγαθα δια Χριστου εχαρισατο· οταν γαρ φανηι
η προλαβουσα ημας νοσος δια την επιβουλην, η χρονια εκεινη και πολυπαμποικιλος
φανησεται του ιατρου η δυναμις.
4 Παντα εκινησε καθ' ημων ο διαβολος· τα μεν εκοντα, τα δε ακοντα.
ουρανον καθ' ημων ουκ εκοντα, ου γαρ θελει ο ουρανος προσκυνεισθαι αλλα
μηνυειν τον προσκυνουμενον. ο δε μη βουλεται ουρανος προσχαρισαμενος τωι μη
θελοντι και συκοφαντησας το δημιουργημα προς το προσκυνεισθαι απεστερησεν·
οσον επ' αυτον τον προσκυνουμενον του προσκυνεισθαι απεστερησεν οσον επ' αυτον
... ου γαρ θεος ταυτα απαιτει, ημας δε ωφελει, –ενεπλησεν ημων τας καρδιας μυθων,
ινα μη δεξωμεθα την αληθειαν. πολλοι, φησι, θεοι και μη ζητεισθω ο εις· και
γλυκεια η ηδονη, παρορασθω η σωφροσυνη· και οι θεοι, φησιν, ασεβουσιν, μη ζητει
το σεμνον· και οις δεδωκεν ημιν ο θεος καλοις, τουτοις εχρησατο καθ' ημων ου κατα
τον θεον. καλος, φησιν, ο χρυσος, χωνευεσθω εις ψευδος και ο αργυρος γινεσθω
αγαλμα εις απατην και οι λαμπροι λιθοι εις αλλην επινοιαν και τα συνδενδρα
αφοριζεσθω δαιμοσι και πηγαι ανατιθεσθωσαν αλληλοις και οι ποταμοι ετεροις και
η θαλασσα αλλοις.
5 Ὀκνω λεγειν, συνεισασιν δε οι ειδοτες· εσπουδασεν αλλοτριωσαι τα
δημιουργηματα, επενοησε ταυτα. υπηκουσαμεν ημεις, ου γαρ αναγκη οτι ημας
ειλκυσεν, αλλα πεισας ελαβεν, ωσπερ οι ευγενεις των παιδων υποφθει ρονται, δια
γλυκεων τινων απο των γονεων αποσυλωνται. ουτως και ο διαβολος εις παραδεισον
εισελθων εδειξεν οτι καλον το δενδρον και ενεβαλεν ιον, τοις γαρ καλοις αναφυεται
φθονος. ει δε ανθρωπον εν παραδεισωι διαιτημα αγγελων εχοντα, φιλουμενον υπο
του πλασαντος, τετιμημενον υπο του δημιουργησαντος ... παντα ειχεν δεδομενα τωι
ανθρωπωι εις λειτουργιαν, παντα εις υπηρεσιαν, ουκ ηνεγκεν του ανθρωπου την
ευπραγιαν και προσηλθεν ως φιλος, εδρασε δε τα των εχθρων, διεβαλε τον
πλασθεντα προς τον πλασαντα, επειθε παρακουειν. ινα αυτος πιστευθηι, εδει τον
θεον οργισθηναι εις αυτους δημιουργησαντα και ο ευεργετης ουκ επιστευθηι, ο δε
συνδουλος προεπιστευθηι· καιτοι προησφαλισατο ο θεος και ηπειλησε θανατον, εαν
παρακουσηι, ουχ ινα αποθανηι, αλλ' ινα μη παρακουσας μη αποθανηι. ο δε εξαπατησας
και πεισας και λαβων αιχμαλωτον τον ανθρωπον και ... επειδη ελαβεν, επεσφιγξεν
αυτωι τα δεσμα, επληθυνεν αυτωι την απατην, ινα μηποτε της κακουργιας
αισθανομενος ζητησηι τον ευεργετην. δια τουτο δια τα τοιαυτα εξηπλωσεν αυτωι ο
διαβολος δικτυα· εδειξεν ουρανον και φησιν, προσκυνειτε, και ηλιον θεοποιει, ινα
 
 
 

2
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

θεου εκπεσωμεν και σεληνην αλλως τιμασθαι παρα το πρεπον κατεσκευασεν.
πολλους ωνομασεν τους μη οντας, ινα του οντος εκπεσωμεν· εστησε προ οφθαλμων
αρρενων γυμνας θηλειας ως θεους, ινα οι οφθαλμοι γυμνην την προσκυνουμενην
ορωντες εγειρωσιν καθ' εαυτων την καθευδουσαν ηδονην. ουτως γουν επιθυμιαν
οραι δι' ορασεως προβεβλημενην· και γαρ τοις ιχθυσιν ου καθαρος ο χαλκος
προβαλλεται αλλα δια της τροφης κρυπτομενος· και νυν αγαλματα χωνευθεντα
πλασμασι και τεχναις περιεργαζεσθεντα φερει γυμνα, κρυπτει εν αυτοις τα ενεδρα,
παρα δειγματιζει την θηλειαν, παροξυνει την ηδονην, σκανδαλιζει τους αρρενας
αφιστασθαι θεου, απωθεισθαι την σωφροσυνην, ριζοι την ασελγειαν. τις γαρ γυνη
την νομιζομενην θεαν γυμνην ορωσα καλυπτεσθαι σπουδαζει η τις ως τελουσα
εορτας μοιχειας θεου αυτης συνειδησιν ανδρι φυλασσει;
6 Και δεον κατακλασαι τας παγιδας. προσεκυνησε μεν τας επιβουλας· πυρ επι
πυρ τα υφ' αυτων πλασθεντα και υφ' αυτων τοις τοιχοις γραφεντα, ινα πασα τεχνη
καθ' ημων, και η γραφικη και η πλαστικη δι' ων πλαττει, και η λαξευουσα δι' ων
λαξευει, και η γεωργουσα· τους καρπους εδιδου εις καυσιν και οι καλοι μοσχοι εις
προσκομμα και τα σκιωδη φυτα ημιν εις πλανην. και πασαν επενοησε την
δημιουργιαν καθ' ημων, ινα δια παντων μη φανηι του σωτηρος η δυναμις. καμοι
λεγετωσαν οι Ἕλληνες ποτερον ψευδεις οι μυθοι η αληθεις; εχετωσαν τα αισχρα,
οιον αγαθον κεχαρισται ημιν· ου τα των προγονων διακοπτωμεν, την κακην
κληρονομιαν διασυρωμεν αυτην· οι απο δουλων εξευγενισθεντες ου κατοκνουσι
πολλακις την δουλειαν των πατερων ανεκθεσθαι, ινα χαριν δωσι τωι ελευθερωσαντι.
ωσπερ και οι απο χειμωνος διασωθεντες ουκ αδηλως μνημονευουσι των
περιστατικων δεινων και ωσπερ οι απο νοσου εγερθεντες προς το ευχαριστειν τωι
ιατρωι την κακωσιν εξηγουνται, ειπωμεν ποιοις κατειχομεθα, ινα γνωμεν το μεγεθος
της χαριτος. ει ψευδεις οι μυθοι, χαρις τωι απαλλαξαντι το ψευδος· ει δε αληθεις οι
μυθοι, χαρις τωι σωσαντι. ειτε γαρ εψευσατο ο ειπων οτι ουρανος εγεννα, ειτε ο υιος
αυτου απεκοψεν αυτον, τι διδωσιν αυτωι παθος. ει γαρ ο υιος απετεμεν τον πατερα,
ουτε ο πατηρ θεος ο παθων ουτε ο αποκοψας υιος, δρασας α ου ποιουσιν ημετεροι
υιοι. αυτου, φησιν, κατεπιεν παιδας, ινα μη ο εποιησεν πατρι παθηι υφ' ων εγεννησε,
και κατεπιε θεος λεγομενος ους εγεννα· και μητηρ φεισαμενη υιου εδωκεν λιθον, ο
δε λαβρως σπευδων τον παιδα καταπιειν ουκ ᾔσθετο λιθου η υιου.
7 Αισχρα ταυτα και αιδουμαι λεγων, οτε δε ηλθεν φως, απερ γε νυν
αισχυνομεθα ελθουσης ημερας αιδουμεθα. συγχαιρω υμιν και συνευχαριστω οτι ους
προσεκυνουν υμων οι πατερες και οι προγονοι δια στοματος λεγειν κατοκνειτε και
ακουειν δι' ωτων ουκ ανεχεσθε. επει τοινυν τοσαυτη γεγονε μεταβολη, ειπωμεν τι
εμισησαμεν και ευχαριστησωμεν τωι αγαπησαντι πασαν μεταβολην. περιεθηκεν τωι
λεγομενωι πατρι θεων και ανδρων κατα τουτο, ινα πολλας παρθενας διαφθειρηι. και
εκεινοι μεν οι λεγομενοι θεοι διεφθειραν παρθενους, ο δε και πως παρθενους τηρει
εως γηρους· και ο μεν παρα φυσιν κατηλθεν, ο δε υπερ φυσιν ανηλθεν. οτι δε ταυτα
τα πραγματα ψευδη ... ει γαρ εγεννων θεοι τοτε, τι παθοντες νυν ου γεννωσιν; αρα
εγηρασαν και ουτοι η τεθνηκασιν και τις ο σωφρονησας; αλλ' αρα γεννωσιν και νυν
και τοσουτοι ου φαινονται; ει γαρ αθανατοι γεννωσιν ενεπληθησαν αν τα συμπαντα,
μη του θανατου συγκοπτοντος τους γεννωμενους· αλλ' ουτε εγεννων οι μη οντες, οι
δε ποιηται καλας λεξεις συνθεντες κακον ψευδος ενεθηκαν. εξ ου γαρ επαυσαντο οι
ποιηται, ου φαινονται γενεσεις θεων· και ει μεν ησαν τοιουτοι εξ αρχης τας
παρθενους τας παρα ανθρωποις περιεργαζο μενοι, τι παθοντες εν τοσουτωι αιωνι εξ
ου οι ακροι των ποιητων εληρησαν; αρα ουκ ειδον παρθενον καλην επι της γης· αρα
ουκ εκινηθη η επιθυμια αυτων; ουκετι εις ταυρον μετεβαλεν, ουκετι χρυσος εις
 
 
 

3
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

κολπους, ουκετι η παρθενος φευγει, ο δε διωκων διωκει και η μεν παρθενος κατα
τον μυθον τηι σωφροσυνηι επερειδομενη εφυγεν, ο δε λεγομενος θεος τηι ασελγειαι
εκλυομενος ου κατελαμβανεν; επειδη δε η μεν παρθενος εφυγεν, ινα μεινηι
παρθενος, ο δε θεος εδιωκεν, ινα συλησηι την ανθρωπον–αισχυνομαι λεγειν, αναγκη
δε ειπειν. ετι δε και φωτος ανατειλαντος τινες αναισχυντουσιν και αγανακτουσιν εν
αγαλμασιν αισχροις και θελουσι ναους μεν ειναι εν οις ταυτα τα μιευονται ... και
χρησιμα τα λειψανα, ινα μαθωμεν τινων απηλλαγμεθα. ο δε διωκων θεος εκ των
εργων γνωσθησεται. Ἰωσηφ νεος ων και δουλευων παρ' αξιαν επαγγελλομενης της
δεσποινης και βιαζομενης και ελκουσης αφηκεν τον χιτωνα και εφυγεν σεμνως· και
ο μεν σεμνος ανθρωπος μαλλον μετα σωφροσυνης εις δεσμωτηριον και μετα
σεμνοτητος ως δουλος η μετα ακολασιας δεσποτης· ο δε λεγομενος θεος των
ψευδωνυμων εδιωκε παρθενον και ου κατελαμβανεν. ρωννυσι γαρ σωφροσυνη και
θηλειαν, εκλυει γαρ και αρρενας ηδονη· ως δε ηγγιζεν η γη και αυτη θεος λεγομενη,
ουσα δε ο εστι, φεισαμενη της παρθενου κατα τον μυθον–ουδεν γαρ τουτων αληθες–
και καταγνουσα του διωκοντος μετεβαλεν εις φυτον, φησιν, την παρθενον, ο δε και
μεταβληθεισης της παρθενου ου συμμετεβαλεν την επιθυμιαν αλλα κλαδον
αποδρεπεται και την ηττηθεισαν κεφαλην απο της νικησασης στεφει. και μηνυω
γουν τους στεφανους τους εν αγωνι τοις νικωσι· χορηγουντες του ηττηθεντος
συμβολον φερουσιν επι την κεφαλην στεφανον ∆αφνης, στεφανωμα του
νικηθεντος, οι νυν νικαν δοκουντες. επειδη δε ταυτα ψευδη, χαρις τηι αληθειαι οτι
ερρυσθημεν. ει δε ταυτα αληθη, εχετωσαν την αισχυνην οι σπευδοντες. ει γαρ οι
ανθρωποι ταυτα επλασαν, αι δε θεραπευομεναι δυναμεις τουτοις ου χαιρουσιν, μη
οικετωσαν τους ναους αι συκοφαντουμεναι· ει γαρ ψευδεται το αγαλμα την
ιστοριαν, μηδεν παρεδρευετω τωι ψευδει. ει τοινυν ου παρεδρευει, ματην προσκυνεις·
ει δε τουτων ουτως γινομενων παρεδρευει, τουτοις χαιρει, οι δε τουτοις χαιροντες
δαιμονες μισεισθαι και ου προσκυνεισθαι αξιοι.
8 Τι δ' αν ειποις περι αιματων εκχυσεως, τι δε περι καπνου, τι δε περι της
δυσωδιας; οι προσκυνουντες αποφραττουσι τας ρινας και οι προσκυνουμενοι
δεχονται. και επι μεν της οικιας σου ρανιδα αιματος ου βουλει ιδειν, εν δε τοις ναοις
μυριαδας και χιλιαδας· και εν μεν τηι οικιαι σου αυλον ου θελεις ηχησαι, εν δε ταις
εορταις καταυλουσι· και την μεν θυγατερα σου αισχρα φθεγγεσθαι ου βουλει,
αισχρας δε ωιδας εν τοις ναοις αιδουσι· και την γυναικα σου γυμνην ου θελεις τινας
θεασασθαι, αλλ' ουδε σεαυτον, ως εξεστιν, την δε θεαν γυμνην προσκυνεις, κακον
υποδειγμα σωφροσυνης· και δουλον προδιδοντα την φυσιν κτησασθαι ου
προαιρησει–δει γαρ, ως προειρηται, σεμνοτεραι χρησασθαι τηι γλωττηι–τον δε
αρπαγεντα νεανιαν εις παραχρησιν τουτον προσκυνεις· και δουλην μεν
πορνευουσαν ουκ ανεχηι κτησασθαι, την δε ασκουσαν πορνειας ταυτην προσκυνεις. η
δε απολογια κατηγοριας χειρων και το φαρμακον του ελκους πικροτερον, οτε γαρ
ταυτα εγκαλουμεν, τι απολογουνται; οιδαμεν και ημεις, φησιν, οτι ου θεοι ποτε ...
μαθοντες οτε ηλιος ανισχεν. ουκ εισι θεοι και τι προσκυνεις; οικειοι, φησι, του θεου·
η απολογια οτι οικειοι του θεου. μη λαθηι δε σε το ψευδος· ος γαρ ανδρα
εδημιουργησεν, ανδρασι ... οι γαρ του θεου οικειοι ουχ υβριζουσιν ουδε του
κτισαντος την δημιουργιαν παραφερουσι, ως μητε ανδρα εασαι ... και εις γυναικα μη
περιπεσειν .... ... δεικνυται δι' ων εργαζεται εχθρα και ουκ οικεια. θεος γαμους
εχαρισατο εις διαδοχην και παραμυθιαν των θνητων, ινα νοσουντες θεραπευωνται
ανθρωποι και γυναικες τυχωσι της φιλανθρωπιας, η δε την πορνειαν ασκουσα
δαιμων τας σεμνας παραφθειρασα αλλοτρια και ουκ οικεια, ωσπερ γαρ βασιλεως
σεμνου ουχ οι ακολαστοι οικειοι, αλλ' οι σεμνοι.
 
 
 

4
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

9 Ζητω αυτου την επαγγελιαν, επισκεψομαι τας πραξεις· ου γαρ το λεγειν
καλα ζητειται, αλλα το μετιεναι αληθειαν. οταν ακουω οτι ναος ... ευθυς εταπεινωθη
μεν η διανοια ... ει ναον εχει θεος επι γης και χαμαι, και ουρανων επεκεινα. ζητω γαρ
κατ' επαγγελιαν τα πραγματα. ει θεος, τι ζητεις επι γης, καιτοι και επι γης θεος, αλλ'
ουκ εν κοιτωνι κεκλεισμενος, ουκ εις αγαλμα συνδεδεμενος, ουδε κακουργοις
υποτιθεις, ουδε μαγιαι κατακλεισθεις· ει γαρ ουκ αφ' ημων κατεσκιωθη αλλ' υφ'
ημων εγυμνωθη, ιδωμεν τα κρυπτομενα και γνωμεν τα ελεγχομενα. επει τοινυν
επαγγελλονται θεον και θεους, δοτωσαν την επαγγελιαν, μη δειξατωσαν ημιν ναους
αλλα ουρανους επεκεινα, μη εκχετωσαν αιμα, μη καπνιζωσι τα αγαλματα, ο μαντις
μη μαινεσθω· ει γαρ θεος ενεργει, μη πιπτετω, αλλα και πεσων αναστητω· μη
παραφρονειτω ο λεγων τα μελλοντα, μη αγνοειτω τα παροντα· ει γαρ εκφρων
γιγνεται και ταις διανοιαις εκπιπτει και τα παροντα ουχ οραι, σχοληι επιγινωσκει τα
μελλοντα.
10 Βουλομαι παντα λεγειν, ινα πασαν ομολογησωμεν την χαριν, αλλα
χρονιαν και πολλην ου μιας ημερας καθ' αιρεσιν κατησχεθημεν τοις μυθοις·
εβαρηθημεν τωι ψευδει, ουκ εδυναμεθα ανανηψαι. ηλθεν Ἰησους ο δυναμενος παντα
βαστασαι. τι γαρ θελεις; εξετασω τους μυθους; αιδουνται οι γραψαντες, αι
αλληγοριαι ουκ εθεραπευσαν τους μυθους ουδε των σοφων τα δογματα· ουδεπω
επαυσαντο μαινομενοι. οταν νικωντες πεισωμεν, τοτε ει αρα πεισθησομεθα .... ...
αλλ' εασωμεν τα κακα; †επειδη ελευθερωσας ουρανοις† και αφεντες τους μυθους,
δεξωμεθα την αληθειαν και αποσταντες μολυσματων, δεξωμεθα την αγαθωσυνην
και αποσταντες των μη οντων θεων, προσκυνησωμεν τωι οντι θεωι, απαρνησωμεθα
το σκοτος, αγαπησωμεν το φως, απορριψαντες την μεθην αγαπησωμεν νηστειαν,
καταγνοντες ασελγειας ασκησωμεν σωφροσυνην. πως ευχαριστησωμεν, πως
πληρωσωμεν τον λογον, πως δε σιωπησω; ουκ παυεται Ἰησους ευεργετων, ετι και
νυν σωζει αλλα τηι ευεργεσιαι συναυξει και η ευεργεσια ου παυεται ευεργετων, ινα μη
παυσωμεθα ευχαριστουντες. ετι καλει, ετι σωζει, ετι φωτιζει, ετι νουθετει–ο χθες
προσκυνων γυναικα γυμνην νυν ομολογει θεον–και διαμαρτυρων φωτιζει και δια
ειρηνης παιδευει και δια διωγμων στηριζει και δια σταυρου νενικηκεν και δια
θανατου εσωσεν και δια καταρας ελευθερωσε την καταραν και παντα πεποιηκε και
ανελυσεν ημιν την ανωθεν επιβουλην. επει τοινυν ουτε την κακιαν του
επιβουλευσαντος δυναμεθα καταξιαν διηγησασθαι ουτε το μεγεθος του
ευεργετησαντος ου δια χαριν εφυγαμεν τα κακα, ευχαριστησαντες, ουχ οσον
οφειλομεν αλλ' οσον δυναμεθα, και συναγωμεθα, ινα ακουσθωμεν και προσεχωμεν,
ινα πιστωθωμεν. μη αθετησηις την χαριν· ουχι ανθρωπος κεκληται· ουχ ομοιος σου
εδιδαξεν ουτω επι γης, αλλα ανωθεν θεος, ο προ αιωνων υιος, ο προ χρονου
μονογενης, ο εν δοξηι παρα πατρι, ο παντων δεσποτης, ο των ολων κριτης εκριθη δια
σε, ινα συ υψωθηις. ει ουν παντα σοι εχορηγησεν, δια παντων ευχαριστει τωι θεωι τωι
παναγιωι τωι ποιησαντι† εξ αρχης και τιμησαντι και τωι μετα ταυτα πεποιηκοτι†, δι'
ου εποιησεν και ανενεωσεν και σωζει, δοξα, κρατος, τιμη συν αγιωι πνευματι και νυν
και αει και εις τους συμπαντας αιωνας των αιωνων. Ἀμην.

 
 
 

5
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.


