Epistula ad Jovianum
ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΑΘΑΝΑ ΣΙΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ
ΑΛΕΞΑΝ∆ΡΕΙΑΣ ΠΡΟΣ ΙΩΒΙΑΝΟΝ ΠΕΡΙ ΠΙΣΤΕΩΣ.
Πρεπουσα θεοφιλει βασιλει φιλομαθης προαιρεσις και ποθος των ουρανιων· ουτω
γαρ αληθως και την καρδιαν εξις εν χειρι Θεου. Θελησασης τοινυν της σης ευσεβειας
μαθειν παρ' ημων την της καθολικης Ἐκκλησιας πιστιν, ευχαριστησαντες επι
τουτοις τωι Κυριωι, εβουλευσαμεθα μαλλον παντων την παρα των Πατερων εν
Νικαιαι ομολογηθεισαν πιστιν υπομνησαι την σην ευσεβειαν. Ταυτην γαρ
αθετησαντες τινες, ημιν μεν ποικιλως επεβουλευσαν, οτι μη επειθομεθα τηι Ἀρειανηι
αιρε 26.816 σει· αιτιοι δε γεγονασιν αιρεσεως και σχισματων τηι καθολικηι Ἐκκλησιαι.
Ἡ μεν γαρ αληθης και ευσεβης εις τον Κυριον πιστις φανερα πασι καθεστηκεν, εκ
των θειων Γραφων γινωσκομενη τε και αναγινωσκομενη. Ἐν ταυτηι γαρ και οι αγιοι
τελειωθεντες εμαρτυρησαν, και νυν αναλυσαντες εισιν εν Κυριωι· και εμεινεν αν η
πιστις αβλαβης δια παντος, ει μη πονηρια τινων αιρετικων παραποιησαι ταυτην
ετολμησεν. Ἄρειος γαρ τις και οι συν αυτωι διαφθειραι ταυτην, και ασεβειαν κατ'
αυτης επεισαγαγειν επεχειρησαν, φασκοντες εξ ουκ οντων και κτισμα και ποιημα
και τρεπτον ειναι τον Υιον του Θεου. Πολλους δε τουτοις ηπατησαν τοις λογοις,
ωστε και τους δοκουντας ειναι τι συναπαχθηναι αυτων τηι βλασφημιαι· καιτοι
φθασαντες μεν οι αγιοι Πατερες ημων συνελθοντες, ως προειπομεν, κατα την εν
Νικαιαι συνοδον, ανεθεματισαν· την δε της καθολικης Ἐκκλησιας πιστιν
ωμολογησαν εγγραφως, ωστε, ταυτης πανταχου κηρυττομενης, αποσβεσθηναι την
αναφθεισαν αιρεσιν παρα των αιρετικων. Ἦν μεν ουν αυτη πανταχου κατα πασαν
Ἐκκλησιαν αδολως γινωσκομενη τε και κηρυττομενη· αλλ' επειδη νυν, την
Ἀρειανην αιρεσιν ανανεωσαι βουλομενοι τινες, ταυτην μεν την εν Νικαιαι παρα των
Πατερων ομολογηθεισαν πιστιν ετολμησαν αθετησαι, και σχηματιζονται μεν
ομολογειν αυτην, ταις δε αληθειαις αρνουνται, παρερμηνευοντες το ομοουσιον, και
αυτοι βλασφημουντες εις το Πνευμα το αγιον, εν τωι φασκειν αυτους κτισμα ειναι
αυτο, και ποιημα δια του Υιου γεγενησθαι· αναγκαιως, θεωρησαντες την της εκ
τοιαυτης βλασφημιας βλαβην γινομενην κατα των λαων, επιδουναι τηι σηι ευλαβειαι
την εν Νικαιαι ομολογηθεισαν πιστιν εσπουδασαμεν, ινα γνωι σου η θεοσεβεια α μετα
πασης ακριβειας γεγραπται, και οσον πλανωνται οι παρα ταυτην διδασκοντες.
Γινωσκε γαρ, θεοφιλεστατε Αυγουστε, οτι ταυτα μεν εξ αιωνος εστι κηρυττομενα,
ταυτην δε οι εν Νικαιαι συνελθοντες ωμολογησαν Πατερες, και ταυτηι συμψηφοι
τυγχανουσι πασαι αι πανταχου κατα τοπον Ἐκκλησιαι, αι τε κατα την Σπανιαν, και
Βρετανιαν, και Γαλλιας, και της Ἰταλιας πασης, και ∆αλματιας, ∆ακιας τε και
Μυσιας, Μακεδονιας, και πασης της Ἑλλαδος, και κατα την Ἀφρι 26.817 κην πασαν,
και Σαρδανιαν, και Κυπρον, και Κρητην, Παμφυλιαν τε, και Λυκιαν, και Ἰσαυριαν,
και αι κατ' Αιγυπτον και τας Λιβυας και Ποντον και Καππαδοκιαν, και αι πλησιον
ημων, και αι κατα ανατολας Ἐκκλησιαι, παρεξ ολιγων των τα Ἀρειου φρονουντων.
Ἁπαντων γαρ των προειρημενων και πειραι εγνωκαμεν την γνωμην, και γραμματα
εχομεν. Και οιδας, ω θεοφιλεστατε Αυγουστε, οτι, καν ολιγοι τινες αντιλεγωσι ταυτηι
τηι πιστει, ου δυνανται προκριμα ποιειν, πασης της οικουμενης την αποστολικην
πιστιν κρατουσης. Ἐκεινοι γαρ, πολλωι χρονωι βλαβεντες απο της Ἀρειανης
αιρεσεως, φιλονεικοτερον ανθιστανται νυν τηι ευσεβειαι. Και υπερ του γινωσκειν την
σην ευσεβειαν, καιτοι γινωσκουσαν, ομως εσπουδασαμεν την εν Νικαιαι πιστιν
 
 
 

1
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

ομολογηθεισαν υπο των επισκοπων υποταξαι. Ἔστι μεν ουν η παρα των Πατερων
ομολογηθεισα πιστις εν Νικαιαι αυτη· Πιστευομεν εις ενα Θεον, Πατερα
παντοκρατορα, παντων ορατων τε και αορατων ποιητην· και εις τον ενα Κυριον
Ἰησουν Χριστον, τον Υιον του Θεου, γεννηθεντα εκ του Πατρος μονογενη, τουτεστιν
εκ της ουσιας του Πατρος, Θεον εκ Θεου, φως εκ φωτος, Θεον αληθινον εκ Θεου
αληθινου, γεννηθεντα, ου ποιηθεντα, ομοουσιον τωι Πατρι, δι' ου τα παντα εγενετο,
τα τε εν τωι ουρανωι και τα επι της γης· τον δι' ημας τους ανθρωπους και δια την
ημετεραν σωτηριαν κατελθοντα, και σαρκωθεντα, ενανθρωπησαντα, παθοντα, και
ανασταντα τηι τριτηι ημεραι, και ανελθοντα εις τους ουρανους, ερχομενον κριναι
ζωντας και νεκρους· και εις το Πνευμα το αγιον. Τους δε λεγοντας, Ἦν ποτε, οτε ουκ
ην, και, Πριν γενηθηναι, ουκ ην, και οτι Ἐξ ουκ οντων εγενετο, η εξ ετερας
υποστασεως η ουσιας φασκοντας ειναι, η κτιστον, η τρεπτον, η αλλοιωτον τον Υιον
του Θεου, τουτους αναθεματιζει η καθολικη και αποστολικη Ἐκκλησια. Ταυτηι τηι
πιστει, Αυγουστε, παντας επιμενειν αναγκαιον, ως θειαι και αποστολικηι, και μηδενα
μετακινειν αυτην πιθανολογιαις και λογομαχιαις, οπερ πεποιηκασιν οι
Ἀρειομανιται, εξ ουκ οντων τον Υιον του Θεου λεγοντες, και οτι ην ποτε οτε ουκ ην,
και κτιστος, και ποιητος, και τρεπτος εστι. ∆ια τουτο γαρ, καθα προειπομεν, και η εν
Νικαιαι συνοδος ανεθεματισε την τοιαυτην αιρεσιν, την δε της αληθειας πιστιν
ωμολογησεν. Ου γαρ απλως ομοιον ειρηκασι τον Υιον τωι Πατρι, ινα μη απλως
ομοιος Θεωι, αλλ' 26.820 εκ Θεου Θεος αληθινος πιστευηται· αλλ' ομοουσιος
εγραψαν, οπερ ιδιον ην γνησιου και αληθινου Υιου, αληθινου και φυσει του Πατρος.
Ἀλλ' ουδε απηλλοτριωσαν το Πνευμα το αγιον απο του Πατρος και του Υιου, αλλα
μαλλον συνεδοξασαν αυτο τωι Πατρι και τωι Υιωι εν τηι μιαι της αγιας Τριαδος πιστει,
δια το και μιαν ειναι εν τηι αγιαι Τριαδι θεοτητα.

 
 
 

2
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.


