Homilia in Canticum canticorum
Του αυτου Ἀθανασιου αρχιεπισκοπου Ἀλεξανδρειας εις το Ἆσμα των
ᾀσματων.
Ποθητοι οι λογοι και ερασμιοι, και εις ουρανους αναγοντες, και πτεροποιουντες
τους πιστους. Πτεροποιουσι γαρ αληθως αι θειαι Γραφαι τους πιστους τωι ποθωι των
ουρανιων. Τουτον γαρ τον ποθον εχων εις τις των αγιων ελεγε· Τις δυη μοι πτερυ
γας ωσει περιστερας, και πετασθησομαι, και κα ταπαυσω; Ὁ ποθος των ουρανιων
αυτον ειλκε, και επτεροποιειτο αυτον των αγιων ο νους, επιλανθανομενων των
γηινων και των επουρανιων μεριμνωντων. Τον γαρ νουν εαυτων δοντες εις τον
ουρανον, και ποθουντες τα ουρανια, επελανθανοντο των γηινων. Του τον γαρ τον
ποθον εχων και Παυλος ο αποστολος ελε 27.1352 γε· Κατα σκοπον διωκω εις το
βραβειον της ανω κλησεως. Ὁραις τους αγιους πτεροποιουμενους; Πτε ροποιουσι γαρ
αυτους αληθως οι λογοι ουτοι. Τινων γαρ ουκ επτεροποιηθη ο νους ακηκοοτων του
αναγνω σματος; Ἰδε γαρ τον ποθον της μακαριας ψυχης ταυ της λεγουσης·
Ἐξεγερθητι, βοῤρα, και ερχου, νο τε, διαπνευσον κηπον μου, και ρευσατωσαν αρω
ματα μου. Ἰδε την πεποιθησιν της μακαριας ταυτης ψυχης, πως θαῤρουσα εαυτηι
εκκαλειται τους πειρα σμους προς δοκιμασιαν εαυτης. Ἐξεγερθητι, λεγει, βοῤρα, και
ερχου, νοτε. Ὃ λεγει τοιουτον εστιν· Ἐγω εστηριγμαι επι την πετραν, ερχεσθωσαν οι
ανεμοι και προσβαλλετωσαν μοι, ο μεν εις εν τουτωι τωι μερει, και ο αλλος εν τωι
αλλωι μερει· εγω ου φοβουμαι ουδενα· εχω την πετραν την βασταζουσαν με· την γαρ
οικιαν μου επι την πετραν ωικοδομησα, και εν τωι ελθειν τους ανεμους ουκ
εφοβηθην. Θελεις δε γνωναι τις εστιν η πετρα, εφ' ης εστηκεν αυτη η μακαρια ψυχη;
ακουε του Παυλου πως ερμηνευει αυτην και λεγει· Ἡ δε πετρα ην ο Χριστος. Ἐπι
ταυτης της πετρας στηκουσα ου πτοειται, αλλα και τον απο βοῤρα ερχομενον
διαβολον ου φοβειται, ουδε παλιν τον εκ νοτου. Ὅσον γαρ τεθεμελιωμαι και εστη κα
επι την πετραν, ουδεν φοβουμαι· καν απειληι μοι θανατον, ου πτοουμαι, ου
φοβουμαι διωγμον. Ἕτοιμος ειμι του ομολογησαι· ου φοβουμαι λιμον, εχων τον
ενδυναμουντα με Λογον· και λεγω καγω κατα τον μακαριωτατον Παυλον· Παντα
ισχυω εν τωι ενδυναμουντι με, Χριστωι. Θλιψις μοι εαν ελθηι, υπομενω αυτην·
διωγμος εαν ελθηι μοι, μαρτυρω· λιμος εαν ελθηι μοι, εχω τον τρεφοντα με Λογον·
μαχαιρα εαν ελθηι, εχω τον υπερ πασαν μαχαιραν διστομον τον διικνουμενον μεχρις
αρμων τε και μυελων· ηδο νη σαρκος εαν ελθηι μοι, τηι διστομωι μαχαιραι απο τεμνω
αυτην, και αποβαλλω και ευνουχιζω εμαυτον· ου μαχαιραν επιβαλλων, καθαπερ
τινες των ανθρω πων ποιουσιν, αλλα, καθως ειπεν ο Κυριος, οτι· Ει σιν ευνουχοι
οιτινες ευνουχισαν εαυτους δια την βασιλειαν των ουρανων. Ἄνθρωποι μεν γαρ
ανθρω πους ευνουχιζουσιν ου δια την βασιλειαν των ουρα νων, αλλα δια την
βασιλειαν των γυναικων εαυτων και δια τηρησιν, και δια υπερηφανιαν. Θελεις δε
ακουσαι τινες εισιν οι ευνουχισαντες εαυτους δια την βασιλειαν των ουρανων; ιδου
Ἰωσηφ δια την βασι λειαν των ουρανων ευνουχισεν εαυτον· κρατηθεις γαρ υπο της
δεσποινης εις τον κοιτωνα, και μηδενος ον τος εν τωι τοπωι, κακεινης αναγκαζουσης
του τελεσαι την εαυτης ραιθυμιαν, αυτος ευνουχισε μη συγκα ταθεμενος αυτηι. Τουτο
δε και η μακαρια Σουσαννα πεποιηκεν, ευρεθεισα μονη εν τωι παραδεισωι·
κατασχοντες γαρ αυτην οι δυο πρεσβυτεροι, θελοντες μοιχευθηναι αυ την,
παρανομοι γεροντες οι μισητοι παρα τωι Κυριωι· τουτοις δε και Σολομων ελεγεν,
 
 
 
 

1

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

μαλλον δε ο Κυριος δια Σολομωντος, οτι Τρια ειδη εμισησεν η ψυχη μου, γεροντα
μοιχον, και πτωχον υπερηφανον, 27.1353 και πλουσιον ψευστην· οραις, οτι μισητοι
οντως παρα τωι Κυριωι εκεινοι οι γεροντες; οτε ουν επαν εστησαν τηι μακαριαι
Σουσαννηι, μηδενος υπαρχοντος εν τωι τοπωι, θελοντες την ραιθυμιαν εαυτων εκτελε
σαι, αυτη, συμβουλευσαμενη εν εαυτηι τωι λογισμωι, ευνουχισεν εαυτην δια την
βασιλειαν των ουρανων. Ἄνθρωπος μεν γαρ ανθρωπον τηρησαι ου δυναται· ουδε
μητηρ θυγατερα εαυτης, ουδε παιδισκη κυριαν, εαν μη ο ευσεβης λογισμος φυλαξ
γενηται του ανθρω που. ∆ια τουτο, ω ανερ, ευνουχισας σεαυτον δια την βασιλειαν
των ουρανων, και συ, ω γυναι, ετι ασφαλεστερον νοησασα το ρητον, επισκεψαμενη,
δοκιμα σον σεαυτην λεγουσα το· Ἐξεγερθητι, βοῤρα, και ερχου, νοτε· διαπνευσον
κηπον μου, και ρευσα τωσαν αρωματα μου. Ὅτε γαρ Κυριος και Σωτηρ ημων
εσταυρωθη, οτε ο ηλιος εσκοτασεν, και η γη εσειετο, οτε αι πετραι εσχιζοντο, και τα
μνημεια ανοιγοντο· φοβος συνειχε τοτε τους μαθητας, μη ει δοτας το· Παταξω τον
ποιμενα, και διασκορπισθη σονται τα προβατα της ποιμνης· τοτε οι μαθηται δια τον
φοβον των Ἰουδαιων ομοθυμαδον ησαν εις κελλιον κρυπτομενοι. Μη παρων δε
ενταυθα Ἰουδαιος χλευαζετω, μηδε ακουων Ἕλλην γελατω. Ἐν τουτωι γαρ την
ελπιδα εχομεν· δια τουτο και παῤρησιαζο μενος λαλω. Ουτος γαρ ο κρεμαμενος επι
ξυλου, αυ τος εστιν η σωτηρια ημων· η γαρ τουτου σταυρωσις καθαρσις αμαρτιων
ην. Και ην θεαμα μεγα τοτε γιγνομενον, οτι, του σωματος σταυρουμενου, η αμαρτια
επιπτεν. Ει μη γαρ ην ουτος εσταυρωμενος αχρι του νυν, ειλομεν τους μωλωπας και
τας ασθενειας εν τωι σωματι. Και θεωρων ημων ο διαβολος το ασθενες κατ εγαυρια
ημων επανισταμενος καθ' ημων. Ειπε γαρ ο εχθρος· ∆ιωξας καταληψομαι. ∆ια τουτο
ο Κυριος, κατελθων, προς ουδενα ηλθεν ει μη προς τον διαβολον· εκεινος γαρ ην ο
διδους ημιν τα τραυματα, και διαφθειρας ημας εν ταις ασθενειαις. ∆ια τουτο φησι ο
Κυριος λεγων· Ἰδου εγω προς σε, το ορος το διεφθαρμενον, το διαφθειρον πασαν την
γην. ∆ια τουτο ουν φησι· Μη γελατω Ἰουδαιος, των μαθητων κρυπτομενων, και του
σωματος σταυρουμενου. Του γαρ σωματος κινουμενου εν τωι σταυρωι, ο Λογος
εσκυλευσε τον ᾅδην· και οι θυρωροι του ᾅδου βλεποντες επτησσον· τοτε αι γυναικες
παρεκαθηντο τωι σω ματι εν τωι μνημειωι κλαιουσαι. Τοτε οι μαθηται του Κυριου εσω
εν τωι κελλιωι κρυπτομενοι λεγετωσαν. Ἐξεγερθητι, βοῤρα, και ερχου, νοτε.
διαπνευσον κηπον μου, και ρευσα τωσαν αρωματα μου. Το μεν σωμα το εν τωι βοῤραι
κειμενον εξεγειρεσθω, ο δε Λογος εκ του νοτου ερχε σθω. Ἆρ' ουν εν τωι βοῤραι
εκειτο το σωμα του Κυ ριου; Και γεγοναμεν εν τωι τοπωι εκεινωι εν ωι ην σταυρωθεις ο
Κυριος, και ην εκ βοῤρα της Ἱερουσα λημ. ∆ια τουτο ο ∆αυιδ παρατετηρημενως
ελεγεν· Ὄρη Σιων, τα πλευρα του βοῤρα, η πολις του βασιλεως του μεγαλου. ∆ια
τουτο και ημεις, οτε γεγοναμεν εν τωι τοπωι εκεινωι οπου εσταυρωθη ο Χρι στος, και
ημεν εστωτες εν τηι ανατοληι, και προσευ 27.1356 χομενοι. και ην βορεινος ο τοπος
οπου ην σταυρωθεις ο Κυριος. ∆ια τουτο ουν οι μαθηται εν τωι κελλιωι εσω
κρυπτομενοι λεγετωσαν· Ἐξεγερθητι, βοῤρα, και ερχου, νοτε, εξεγερθητι συν βοῤραι,
τουτεστιν, εκ του νοτου εις το σωμα. Τουτο γαρ και εν τοις προ φηταις γεγραπται,
οτι Ὁ Θεος εκ Θεμαν ηξει. Τριημερου δε κειμενου του σωματος εν τωι βοῤραι, ερχεται
ο Σωτηρ εκ του νοτου, και λαμβανει το σω μα το εν τωι βοῤραι κειμενον, και ερχεται
προς τους μαθητας εν τωι τοπωι οπου ησαν. Τοτε λοιπον, εισελ θοντος του Ἰησου,
επνευσεν ο κηπος, και εῤρευσαν τα αρωματα. Τοτε λεγετωσαν οι μαθηται τωι Κυριωι·
Ὦ Κυριε, οτε συ εσταυρωθης, και εσκυλευες τον ᾅδην, ημεις ημεν εν κελλιωι
ομοθυμαδον συνερχομενοι και ζητουντες το παρα σου φως· φως δε ημιν η ση
παρουσια. Μη βλεποντες δε την σην παρουσιαν, ημεν εν σκοτει πολλωι συνεχομενοι·
 
 
 
 

2

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

και ελεγετο καθ' ημων τουτο, οτι, Ἡ ψυχη αυτων εν κακοις ετηκετο. Ἐν κακοις γαρ
ημεν τοτε, ουκ εβλεπομεν σε· νυν δε οτε ειδομεν, οτι εξεγερθη ο βοῤρας και ηλθεν ο
νοτος, τοτε επνευσεν ο κηπος, και εῤρευσαν τα αρωματα. Τοτε προσερχεσθω ο
Θωμας κατανοησαι το σω μα, και ιδειν τους τυπους των ηλων, και εν τωι κατα
νοησαι αυτον και ιδειν τους τυπους των ηλων λεγετω· Ἔπνευσεν ο κηπος, και
εῤρευσαν τα αρωματα. Ἀρωματα δε ημων η αφθαρσια του σωματος, ην ενεδυ σατο.
∆ια τουτο γαρ και ο Παυλος ελεγεν· ∆ει το φθαρτον τουτο ενδυσασθαι αφθαρσιαν,
και το θνητον τουτο ενδυσασθαι αθανασιαν. Ποτε δε εν εδυσατο το σωμα την
αφθαρσιαν ει μη δια της ανα παυσεως του Λογου; αμελει γε οτε ανεστη ο Σωτηρ, και
ηλθον αι γυναικες αψασθαι αυτου, ελεγεν αυταις· Μη μου απτεσθε· ουπω γαρ
αναβεβηκα προς τον Πατερα μου. ∆ια τουτο, ει ευνουχισας σεαυτον, ω ανερ, και συ,
ω γυναι, ακουσατε τον ποθον της μα καριας ταυτης ψυχης, πως ποθουσα του Λογου
λεγει· Καταβητω αδελφιδος μου εις κηπον αυτου, και φαγετω καρπον ακροδρυων
αυτου. Τοτε μεν γαρ παρεκαλει τον Λογον καταβηναι εις τον κηπον και φαγειν
καρπον ακροδρυων αυτου· προς μεν γαρ τον κηπον τον κοσμον ειναι, εφ' ον
παρεκαλει αυτον κα ταβηναι και φαγειν καρπον ακροδρυων αυτου· τα δε ακροδρυα
ειναι τους ανθρωπους· τον δε καρπον ειναι των ακροδρυων τας πραξεις του νομου·
ον παρεκα λει αυτον καταβηναι και φαγειν. Ουτω και ημεις ει εχομεν ετοιμους του
νομου αποδουναι τους καρπους τωι Κυριωι, παρακαλωμεν και ημεις τον Λογον κατα
βηναι και φαγειν τον καρπον των ακροδρυων αυτου· αυτου γαρ εσμεν ακροδρυα και
ποιηματα κτισθεντες επ' εργοις αγαθοις. ∆ια τουτο και παρακαλωμεν αυτον. Πως δε
αυ τον παρακαλουμεν; ∆ια δεησεων και προσευχων, ουχ ινα τωι στοματι κραζωμεν,
αλλα τωι λογισμωι εν εαυ τοις ευχομενοι. Τι γαρ ευχομενος κραζεις, ως του Θεου
κοιμωμενου; Ἰδου γαρ ου νυσταξει, ουδε υπνωσει ο φυλασσων τον Ἰσραηλ. Τουτο δε
και Ἱερεμιας ελεγεν· Ἐγρηγορησεν επι τα ασεβηματα 27.1357 μου· τουτο δε και
Ἡσαΐας ελεγεν· Ἔτι σου λαλουντος ερω· Ἰδου παρειμι. Ου γαρ αναμενει ο Θεος τους
εκ των χειλεων λογους. Ἀμελει γε ο Σωτηρ εν τωι Ευαγγελιωι ελεγεν, οτι Οιδεν ο
Θεος ων χρειαν εχετε προ του υμας αιτησαι αυτον. ∆ια τουτο μη ως εξ εργου
ευχομενοι κραζωμεν· αλλ' ει και τωι στοματι ευχηι, ευχου και τωι νοΐ· τουτο γαρ και ο
Παυλος ελεγε· Ψαλω τωι πνευματι, ψαλω και τωι νοΐ. Ἐκ βαθεων γαρ, φησι, εκεκραξα
σοι, Κυριε. ∆ια τουτο και η γυνη εν ταις Βασιλειαις οτε ηυχετο κραζουσα, ο ιερευς
εφιμωσε το στομα αυτης, ηγησα μενος αυτην, οτι εμεθυεν· και ομως εκεινη, τωι νοι
ευχομενη, και εισηκουσθη, και ετεκε τον Σαμουηλ. ∆ια τουτο και συ τι ευχομενος
κραζεις, ως του Θεου μη ακουοντος; Ἄκουε του λεγοντος, οτι Ὁ φυτευσας το ους
ουχι ακουει; Ει μεν γαρ συ εχων ωτα ακουεις, ποσωι μαλλον ο ποιητης ωτων; ∆ια
τουτο παρα Κυριωι μη ευχομενοι κραζωμεν, ως του Θεου μη ακουοντος· και γαρ
σιωπωντων ο Θεος ακουει. Θεωρεις γαρ τον ποθον τον εν ταυτηι τηι μακαριαι ψυ χηι,
πως, παρακαλουσης αυτης και λεγουσης· Κατα βητω αδελφιδος μου εις κηπον αυτου,
και φαγετω καρπον ακροδρυων αυτου· πως ευθεως λεγει ο Λο γος· Εισηλθον εις
κηπον μου, αδελφη μου νυμφη; ως ουδεν ταχυτερον· ετι γαρ αυτης λαλουσης, ευ
θεως υπηκουσε· θεωρεις το γεγραμμενον· Ὅτι και ετι λαλουντος σου ερω, Ἰδου
παρειμι; Ἅμα γαρ εν τωι αυτην παρακαλειν και λεγειν· Καταβηθι, ω Λογε, εις τον
κηπον σου, και φαγε τον καρπον των ακροδρυων σου, ευθεως υπηκουσεν αυτηι
λεγων· Εισηλθον εις τον κηπον μου, αδελφη μου νυμφη. ∆ια τι δε και νυμφην και
αδελφην αυτην ονομαζει; Πας γαρ νυμφιος ουκ ονομαζει την νυμφην αυτου
αδελφην· ωδε δε και αδελφην και νυμφην αυτην ονομαζει, ινα δειξηι, οτι ουκ εστιν ο
θαλαμος επαιδομενος σαρκος. Ὅταν μεν γαρ ονομαζει αυτην νυμφην, δια τον Λογον,
 
 
 
 

3

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

τον μνηστευθεντα την ψυχην. Τουτο γαρ και Παυλος ελεγεν· Ἡρμοσαμην υμας ενι
ανδρι παρθενον αγνην παραστησαι τωι Χριστωι. Ὅταν δε και αδελφην αυτην
ονομαζει, δια την σαρκα ην εφορεσε. Τουτο γαρ εις των προφητων σημαινων περι
αυτου ελεγεν· Ἀπαγγελω το ονομα σου τοις αδελφοις μου. ∆ια τουτο μηδεις
νομιζετω σαρκικους ειναι τους λογους τουτους. Ὅτε μεν γαρ παρεκαλει αυτον η
μακαρια αυτη ψυχη λεγουσα· Καταβητω αδελφιδος μου εις κηπον αυτου, και
φαγετω καρπον ακροδρυων αυτου, οταν μεν γαρ ακουσηι ψυχην, μη μιαν ψυχην
υπολαμβανε, αλλ' ολον τον κοσμον. ∆ια τουτο τοινυν παρακαλουμεν αυτον
λεγοντες· Καταβηθι, ω Λογε, εις τον κηπον σου, και φαγε τον καρπον των
ακροδρυων σου· και ευθεως αυτος επηκουσεν· Εισηλθον εις κηπον μου, αδελφη μου
νυμφη· ετρυγησα σμυρναν μου μετα αρωματων μου. Ποτερον παρεκαλεσας με
καταβηναι και φαγειν τους καρπους; Ἰδου καταβεβηκα· δος μοι τους καρπους. Ὁ μεν
ουν των Ἰουδαιων λογος ευ 27.1360 θεως φερει αντι σταφυλων ακανθας, και αντι
συκων τριβολους. Ποτε δε προσηνεγκαν αυτωι τουτους τους καρπους, ει μη οτε
εσταυρουτο; Ἤτησε γαρ πιειν εκ των καρπων της αμπελου, και αντι οινου
προσηνεγκαν αυτωι οξος. Ὁραις τον καρπον αυτων οτι ωξηκε; Λεγετω τοινυν ο
Σωτηρ· Παρεκαλεσας με καταβηναι, και φαγειν απο των ακροδρυων, και ιδου ηλθον
διψων, και οξος μοι προσηνεγκας· και ηλθον παλιν πεινων επι την συκην, και
φυλλα μονον ευρον. Ειθε δε καν φυλλα μονον ευρισκειν, και μη το ξυλον ξηρον· δια
τουτο γαρ και κατηρασαμην αυτην. Καταβεβηκα γαρ φαγειν τους καρπους των
ακροδρυων, και ιδου καταβας ευρον αιματα εφ' αιμασιν μισγομενα, πορνευοντας και
μοιχευοντας, και αιματα αθωα εκχυνομενα. Ευρον υμας γλυφοντας λιθους, και Θεον
ονομαζοντας· και λοιπον αντι ακροδρυων σμυρναν· και εις θανατον αγομαι δια σε.
Καταβεβηκα του φαγειν τους καρπους των ακροδρυων· και ιδου θανατον τρυγω δια
σε· σμυρναν τρυγω μετα αρωματων. Ἀλλ' ειθε τρυγησαντος μου την σμυρναν
σωθεντες ητε και πεπαυμενοι των κακων, και μη λεγετω καθ' υμων το εν τωι
εικοστωι εννατωι ψαλμωι λεγομενον· Τις ωφελεια εν τωι αιματι μου εν τωι καταβηναι
με εις διαφθοραν; Καταβεβηκα γαρ δια σε, και θανατον ετρυγησα και σμυρναν· αλλ'
ου μονον την σμυρναν, αλλα μετα αρωματων. Πως δε και μετα αρωματων; Ὅτε γαρ
ετρυγησα την σμυρναν, τουτεστι τον θανατον· οτε ετεθη εν τωι μνημειωι, και
ανεστησεν το σωμα αφθαρτον, τοτε εφανησαν τα αρωματα· αρωματα δε ην η
αφθαρσια του σωματος. ∆ια τουτο καλως λεγει· Ἐτρυγησα σμυρναν μου μετα
αρωματων μου· εφαγον αρτον μου μετα μελιτος μου· επιον οινον μου μετα γαλακτος
μου. Θεωρεις τον Λογον τον προς πασαν ηλικιαν γιγνομενον; και τοις Ἰουδαιοις
νηπιοις ουσιν διδους τροφην μελι και γαλα· μελι δε και γαλα εαν ακουσηις, τον
νομον νομιζε· ως γαρ νηπιοις αυτοις ουσιν εδοθη το γαλα· τοις δε τελειοις ο αρτος
και ο οινος διδοται· στερεα γαρ εστι τροφη και ο αρτος και ο οινος, τουτεστι το
Ευαγγελιον. ∆ια τουτο τοινυν καλως λεγει ο Σωτηρ· Ἔφαγον αρτον μου μετα
μελιτος μου, επιον οινον μου μετα γαλακτος μου. Θεωρεις πως πανταχου λεγει;
Αυτου γαρ εστι και η Καινη και η Παλαια. ∆ια τουτο ουαι τοις Ἰουδαιοις τοις το μελι
και γαλα εσθιουσιν. Ὡσαυτως δε και οι Μανιχαιοι τον αρτον και τον οινον
εσθιουσιν· η δε Καθολικη Ἐκκλησια τα δυο ομου εσθιει, τον αρτον μετα του μελιτος,
και πινει τον οινον μετα του γαλακτος· και εσθιοντες μεν τον αρτον
συναναλισκομεν τωι λογωι και το μελι. Και το προβατον γεγραπται εσθιειν το Πασχα.
Λαμβανω το προβατον και συναναλισκω αυτο τωι Λογωι· και ουκ εσθιω το προβατον
μονον, αλλα και τον ως προβατον επι σφαγην αγομενον Λογον. ∆ια τουτο καλως
λεγει· Ἔφαγον αρτον μου μετα μελιτος μου, και επιον οινον μου μετα γαλακτος μου·
 
 
 
 

4

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

27.1361 και ευθεως λεγει· Φαγετε, οι πλησιον μου, και πιετε, και μεθυσθητε, αδελφοι.
Ἰδε τον Σωτηρα πως νηπιοις παραγγελλει φαγειν· τοις δε μειζοσι λεγει, Και πιετε·
τοις δε τελειοις ελεγεν, οτι Και μεθυσθητε, αδελφοι. Ἀμελει γε Παυλος, τελειος ων,
και μεμεθυσμενος την θειαν ταυτην μεθην, ελεγεν· Ειτε γαρ εξεστημεν Θεωι, ειτε
σωφρονουμεν υμιν. Μη νομισηις δε αυτον, οτι απο οινου ην εξισταμενος· αυτος γαρ
παρηγγειλε· Μη μεθυσκετε οινωι, εν ωι εστιν ασωτια· αλλ', Ὀλιγωι οινωι χρω δια τον
στομαχον σου, Τιμοθεωι γραφει· ει δε αλλοις παραγγελλει, ποσωι μαλλον εαυτωι;
Ἐκεινος γαρ μεμεθυσμενος ην καλην και θειαν απο του Λογου μεθην. Γενοιτο δε και
ημας συναριθμηθηναι μετ' αυτου εν τηι βασιλειαι των ουρανων εν Χριστωι Ἰησου.
Ἀμην.

 
 
 
 

5

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.


