Epistula ad Amun
ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΑΛΕΞΑΝ∆ΡΕΙΑΣ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΠΡΟΣ
ΑΜΜΟΥΝ ΜΟΝΑΖΟΝΤΑ
Α Περι γονορρυους.
Παντα μεν καλα και καθαρα τα του θεου ποιηματα· ουδεν γαρ αχρηστον η
ακαθαρτον ο του θεου πεποιηκε λογος· «Χριστου γαρ ευωδια εσμεν εν τοις
σωιζομενοις» κατα τον αποστολον. Ἐπειδη δε ποικιλα και πολυτροπα τα του
διαβολου βελη, και τους ακεραιοτερους τηι γνωμηι παρασκευαζει ταραττεσθαι,
κωλυει τε της συνηθους γυμνασιας τους αδελφους, υποσπειρων αυτοις λογι σμους
ακαθαρσιας και μολυσμου, φε 64 ρε δια βραχεων και την του πονηρου πλανην
απελασωμεν τηι του σωτηρος ημων χαριτι, και την των απλουστερων γνωμην
στηριξωμεν. «Παντα μεν γαρ καθαρα τοις κα θαροις, των δε ακαθαρτων και η
συνειδησις και τα παντα μεμολυνται». Ἄγαμαι δε του διαβολου το σοφισμα, οτι
περφθορα και λυμη υπαρχων, λογισμους υποβαλλει τωι δοκειν μεν καθαροτητος,
εστι δε το γινομενον ενεδρα μαλλον η δοκιμασια· ινα γαρ, ως προειπον, απασχολησηι
τους α σκητας της εθιμου και σωτηριωδους μελετης και δοξηι κρατειν κατα του το,
τοιαυτα τινα κινει βομβυκια, ατινα φερει μεν ουδεν τωι βιωι χρη σιμον, κενας δε
ζητησεις και φλυα ριας, ας δει παραιτεισθαι. Τι γαρ, ειπε μοι ω αγαπητε και
ευλαβεστα τε, εχει αμαρτημα η ακαθαρτον φυσικη τις εκκρισις; Ὡς ει τις εθελοι
ποιησαι εγκλημα και τας δια ρινων εκπεμπομενας μυξας και τα δια στοματος
πτυσματα· ετι δε και του των εχομεν λεγειν πλειονα, τας δια γαστερων εκκρισεις,
απερ τωι ζυωι προς το ζην αναγκαια καθεστηκε. 65 Ἔτι τε «ει των του θεου χειρων
εργον ειναι πιστευομεν τον ανθρωπον», κατα τας θειας γραφας, πως ηδυνατο εκ
καθαρας δυναμεως εργον τι γενεσθαι μεμολυσμενον; Και ει «γενος του θεου
υπαρχομεν», κατα τας θειας των αποστολων Πραξεις, ουδεν εχομεν εν εαυτοις
ακαθαρτον· τοτε γαρ μονον μεμολυσμεθα, οτε την δυσωδεστατην αμαρτιαν εργα
ζομεθα· οτε δε φυσικη τις αβουλητως εκκρισις γινεται, τοτε τηι της φυσεως αναγκηι
μετα των αλλων, ως προειπομεν, και τουτο υπομενομεν. Ἀλλ' επειδη περ οι
θελοντες μονον αντιλεγειν τοις ορθως λεγομενοις, μαλλον δε παρα θεου
πεποιημενοις, παραφερουσι και ρητον ευαγγελικον, ως οτι «ου τα εισερχομενα
κοινοι τον ανθρωπον, αλλα τα εξερχομενα», αναγκαιως και ταυτην αυτων την
αλογιαν, ου γαρ αν ειποιμεν ζητησιν, ελεγξωμεν. Πρωτον μεν γαρ τας γραφας κατα
τας ιδιας αμαθιας, 66 αστηρικτοι οντες, βιαζονται· εχει δε το θειον ουτω λογιον·
τινων γαρ παλιν τουτοις ομοιως ενδοιαστως εχοντων περι βρωματων, αυτος λυων
αυτων την αγνοιαν, ηγουν την απα την δημοσιευων, φησι «μη τα ει σερχομενα
κοινουν τον ανθρωπον, αλλα τα εξερχομενα»· ειτα επαγει και ποθεν εξερχομενα,
«τα απο καρδιας»· εκει γαρ ειναι τους πονηρους θησαυρους των βεβηλων λογισμων
και των αλλων αμαρτημα των γινωσκει. Συντομωτερον δε ο αποστολος, αυτο
δεδιδαγμενος, φησι· «Βρωμα ημας ου παραστησει τωι θεωι»· φαιη δ' αν τις και νυν
ευλογως, φυσικη τις εκκρισις ημας ου παραστησει προς τιμωριαν. Ταχα δε και παιδες
ιατρων, ινα καν εκ των εξωθεν δυσωπηθωσιν, υπερ τουτου απολογησονται, οτι τωι
ζυωι δεδονται τινες αναγκαιαι διεξοδοι κατα των εν ημιν εκαστωι μελων
τρεφομενων το περιττον α 67 ποπεμπειν· οιον, κεφαλης περιττωματα, τριχες, και τα
απο κεφαλης υδατωδη πεμπομενα και γαστρος διαχωρηματα, και τοινυν των
 
 
 

1
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

σπερματικων πορων εκεινο περιττωμα. Ποια τοινυν εστι, προς θεου, ω πρεσβυτα
θεοφιλεστατε, αμαρτια, αυτου του πλασαντος το ζωιον δεσποτου θελησαντος και
ποιησαντος ταυτα τα μελη τοιαυτας εχειν διεξοδους; Ἐπειδη δε δει προλαμβανειν τα
των πονηρων εναντιωματα, ειποιεν γαρ αν· ουκουν ουκ εστιν αμαρτια ουδε η
αληθης χρησις, ει τα οργανα παρα του δημιουργου διαπεπλασται· προς τουτο
ερωτηματικως αυτους παυσωμεν, φασκοντες· Ποιαν λεγεις χρησιν; την εννομον, ην
και ο θεος επετρεψε, «αυξανεσθε, λεγων, και πληθυνεσθε και πληρωσατε την γην»·
ην και ο αποστολος απεδεξατο, ειπων· «Τιμιος ο γαμος και η κοιτη αμαιαντος», η
την δημωδη μεν, 68 λαθραιως δε και μοιχικως επιτελουμενην; Ἐπει και των αλλων
των εν τωι βιωι γινομενων ευρησομεν τας διαφορας κατα τι γινομενας· οιον,
φονευειν ουκ εξεστιν, αλλ' εν πολεμοις αναιρειν τους αντιπαλους και εννομον και
επαινου αξιον· ουτω γουν και τιμων μεγαλων οι κατα πολεμον αριστευσαντες
αξιουνται, και στηλαι τουτων εγειρονται κηρυττουσαι τα κατορθωματα· ωστε το
αυτο κατα τι μεν και κατα καιρον ουκ εξεστι, κατα τι δε και ευκαιρως αφιεται και
συγκεχωρηται. Ὁ αυτος ουν λογος και περι της μιξεως. «Μακαριος ος εν νεοτητι
ζυγον εχων ελευθερον τηι φυσει προς παιδοποιιαν κεχρηται»· ει δε προς ασελγειαν,
«πορνους και μοιχους» η παρα τωι αποστολωι γραφεισα τιμωρια εκδεξεται. ∆υο γαρ
ουσων οδων εν τωι βιωι περι τουτων, μιας μεν μετριωτερας και βιωτικης, του 69
γαμου λεγω, της δε ετερας, αγγελικης και ανυπερβλητου, της παρθενιας, ει μεν τις
την κοσμικην, τουτεστι τον γαμον, ελοιτο, μεμψιν μεν ουκ εχει, τοσαυτα δε
χαρισματα ου ληψεται· ληψεται γαρ, επει περ φερει και αυτος «καρπον τον
τριακοντα»· ει δε την αγνην τις και υπερκοσμιον ασπασοιτο, ει και τραχεια παρα την
πρωτην και δυσκατορθωτος η οδος, ομως εχει χαρισματα θαυμασιωτερα, τον γαρ
τελειον καρπον, την εκατονταδα, εβλαστησεν. Ὥστε τα ακαθαρτα αυτων και πονηρα
ζητηματα, λυσεις ιδιας εσχε και παρα των θειων γραφων παλαι προλυθεισας.
Ὑποστηριζε τοινυν, ω πατερ, τας υπο σαυτον αγελας, εκ των αποστολικων
παρακαλων, εκ των ευαγγελικων ψυχαγωγων, εκ των ψαλμων συμβουλευων·
«Ζησον με, λεγων, κατα το λογιον σου», λογιον δε αυτου το εκ καθαρας καρδιας
λατρευειν αυτωι· τουτο γαρ ειδως ο 70 αυτος προφητης, ωσπερ εαυτον μεταφραζων,
λεγει· «Καρδιαν καθαραν κτισον εν εμοι, ο θεος», ινα μη ρυπωδεις λογισμοι με
ταραξωσι· παλιν ∆αυιδ· «Και πνευματι ηγεμονικωι στηριξον με», ινα καν ποτε
λογισμοι με θορυβησωσιν, ισχυρα τις παρα σου δυναμις στηριξηι με, ωσπερ κρηπις
τυγχανουσα. Αυτος τοινυν ταυτα και τα τοιαυτα συμβουλευων, λεγε προς τους
βραδιον τηι αληθειαι πειθομενους· «∆ιδαξω ανομους τας οδους σου»· και θαρρων
κυριωι οτι πεισεις αποσχεσθαι της τοιαυτης κακιας, ψαλλε· «Και ασεβεις επι σε
επιστρεψουσι». Γενοιτο δε τους μεν κακοηθως ζητουντας παυσασθαι της τοιαυτης
ματαιοπονιας, τους δε δι' ευηθειαν ενδοιαστως εχοντας, «ηγεμονικωι πνευματι»
κρατυνθηναι. Ὅσοι δε βεβαιως την αληθειαν επιστασθε, αρραγη ταυτην κατεχετε
και ασαλευτον, εν Χριστωι Ἰησου τωι κυριωι ημων, μεθ' ου τωι πατρι δοξα και κρατος
συν αγιωι πνευματι εις τους αιωνας. Ἀμην.

 
 
 

2
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.


