Quaestiones in evangelia
28.700 ΕΡΩΤΗΣΙΣ αʹ. «Του δε Ἰησου Χριστου η γεννησις ουτως ην. Μνηστευθεισης
γαρ της μητρος αυτου Μα ριας τωι Ἰωσηφ.» ∆ια τι ουκ ειπε· Μνηστευθεισης της
παρθενου, αλλα «της μητρος αυτου.» ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. Ὥστε ευπαραδεκτον γενεσθαι τον
λογον, και προσδοκωντα τι των συνηθων ακουσασθαι τον ακροατην, καταπληξηι τηι
του παραδοξου πραγμα τος επαγωγηι, λεγων· «Πριν η συνελθειν αυτους, ευρεθη εν
γαστρι εχουσα εκ Πνευματος αγιου.» Ἐρωτ. βʹ. «Ὤφθη δε αυτωι αγγελος Κυριου κατ'
οναρ λεγων·» ∆ια τι μη φανερως φαινεται ο αγγελος τωι Ἰωσηφ, καθαπερ τοις
ποιμεσι και τωι Ζαχαριαι; Ἀποκ. Ὅτι σφοδρα πιστος ην ο ανηρ, και ου δεομενος της
τοιαυτης οψεως. Ἐρωτ. γʹ. «Μη φοβηθηις παραλαβειν Μαριαμ την γυναικα σου.» ∆ια
τι ειπε· Μη φοβηθηις 28.701 Ἀποκρ. ∆εικνυς αυτον δεδοικοτα μη προσκρουσηι τωι
Θεωι, ως μοιχαλιδα εχων. Ἐρωτ. δʹ. ∆ια τι ειπε, «την γυναικα σου;» Ἀποκ. Ὡς μη
διεφθαρμενης αυτης ουσης. Καλει δε αυτην γυναικα απο της μνηστειας· ωσπερ
ειωθα μεν γαμβρους λεγειν και προγαμους τους μνηστηρας. Ἐρωτ. εʹ. «Τεξεται δε
Υιον.» ∆ια τι ουκ ειπε· Τεξεται δε σοι; Ἀποκ. Ὅτι ουκ αυτωι εμελλε μονωι τικτεσθαι,
αλλα τηι οικουμενηι πασηι. Ἐρωτ. ςʹ. «Ἐν ημεραις Ἡρωδου του βασιλεως.» ∆ια τι
προσεθηκε το αξιωμα, ειπων, «του βασιλεως;» Ἀποκ. Ἐπειδη και ετερος γεγονεν
Ἡρωδης ο τον Προδρομον ανελων. Ἀλλ' εκεινος τετραρχης ην, ουτος δε βασιλευς.
Ἐρωτ. ζʹ. «Ἐγερθεις παραλαβε το παιδιον και την μητερα αυτου.» ∆ια τι ουκ ειπε,
Την γυναικα σου, αλλα «Την μητερα αυτου;» Ἀποκ. Ἐπειδη, του τοκου περας
λαβοντος, ελυθη τε η υποψια, και ο Ἰωσηφ επιστωθη. ∆ια τουτο ουν λοιπον μετα
παῤρησιας διαλεγεται ο αγγελος, και ουκ ετι την γυναικα αυτου καλει. Ἐρωτ. ηʹ.
«Και φευγε Εις Αιγυπτον.» ∆ια τι ακουσας· «Φευγε εις Αιγυπτον,» ουκ εταραχθη;
Ἀποκ. Ἐπειδη πιστος ην ο ανηρ, διο υπακουει και πειθεται. Ἐρωτ. θʹ. ∆ια τι ουκ εις
αλλην χωραν πεμπεται, αλλ' εις Αιγυπτον; Ἀποκ. Ἵνα πληρωθηι η προφητεια η
λεγουσα, οτι «Ἐξ Αιγυπτου εκαλεσα τον Υιον μου.» Ἐρωτ. ιʹ. «Ἀκουσας δε Ἰησους,
οτι Ἰωαννης παρεδοθη, ανεχωρησεν εις την Γαλιλαιαν.» ∆ια τι αν εχωρησεν; Ἀποκ.
Παιδευων ημας φευγειν τους πειρασμους. Ου γαρ εγκλημα το μη ριπτειν εαυτον εις
κινδυνον, αλλα το εμπεσοντα μη στηναι γενναιως. Ἐρωτ. ιαʹ. «Ἰδων δε ο Ἰησους
τους οχλους ανεβη εις το ορος.» ∆ια τι ανεβη εις το ορος; Ἀποκ. ∆ια το αφιλοτιμον
και ακομπαστον· ου γαρ περιηγεν αυτους μεθ' εαυτου. Ἀλλ' οτε μεν πε ριπατησαι
εδει, αυτος μονος περιηιει πανταχου, και πολεις και χωρας επισκοπουμενος· οτε δε
πολυς οχλος γεγονεν, εν ενι εκαθητο τοπωι. Ἐρωτ. ιβʹ. «Ἀνοιξας δε το στομα αυτου
εδιδασκεν αυτους.» ∆ια τι ειπεν· «Ἀνοιξας το στομα αυτου;» Ἀποκ. Ἵνα μαθωμεν, οτι
και σιγων επαιδευεν, ουχι μονον φθεγγομενος. Ἐρωτ. ιγʹ. «Προσεχετε, φησι, την
ελεημοσυνην μη ποιειν εμπροσθεν των ανθρωπων προς το θεαθηναι αυτοις.» ∆ια τι
επι μεν της ελεημοσυνης προσεθηκεν ειπων, επι δε της προσευχης και της νηστειας
ουδα μως; Ἀποκ. Ἐπειδη την ελεημοσυνην μεν αδυνατον παντη λαθειν, ευχην δε και
νηστειαν δυνατον. 28.704 Ἐρωτ. ιδʹ. «Ἐν αρχηι ην ο Λογος.» ∆ια τι αφεις τον Πατερα,
περι του Υιου διαλεγεται; Ἀποκ. Ὅτι εκεινος μεν δηλος απασιν ην, ει και μη ως
Πατηρ, αλλ' ως Θεος· ο δε Μονογενης ηγνοειτο. Και εικοτως την περι αυτου γνωσιν
εκ προοι μιων εσπουδασε διδαξαι τους ουκ ειδοτας αυτον. Ἐρωτ. ιεʹ. «Και ο Λογος ην
προς τον Θεον.» ∆ια τι ουκ ειπεν εν Θεωι; Ἀποκ. Πρωτον μεν την καθ' υποστασιν
αυτου αιδιοτητα εμφαινων ημιν· ειτα και σαφεστερον αυτωι προιων, απεκαλυψεν
επαγαγων, οτι ο Λογος ουτος και Θεος ην. «Ἐν τωι κοσμωι ην·» ουχ ως του κοσμου
 
 
 
 

1

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

συγχρονος. ∆ια γαρ τουτο επηγαγε· «Και ο κοσμος δι' αυτου εγενετο.» Ἐρωτ. ιςʹ. «Και
αναβλεψας εις τους ουρανους, ευλογησε τους αρτους.» ∆ια τι ανεβλεψε, και ουτως
ευλογησεν; Ἀποκ. Πρωτον μεν ινα δειξηι, οτι απο του Πατρος εστι· δευτερον δε
παιδευων ημας, μη προτερον απτεσθαι τραπεζης εως αν ευχαριστησωμεν τωι την
τροφην ημιν παρεχοντι. Ἐρωτ. ιζʹ. ∆ια τι εν ερημωι το των αρτων θαυμα ποιει, και
πεντακισχιλιους τρεφει; Ἀποκ. Ἵνα μεθ' υπερβολης ανυποπτον υπαρξηι το θαυμα,
και μηδεις νομισηι πλησιον κωμην κειμενην εισενεγκειν τι εις την τραπεζαν. Ἐρωτ.
ιηʹ. Και ηραν εκ των περισσευματων κλασματων. ∆ια τι ουχ ολοκληροι αρτοι, αλλα
κλασματα επερισσευσαν. Ἀποκ. Ἵνα δειξηι, οτι των πεντε αρτων εισι ταυτα
πλασματα, και ωστε τους αποντας μαθειν το γεγενημενον, και ινα μη τις φαντασιαν
νομισηι ειναι τουτο. Ἐρωτ. ιθʹ. «∆ωδεκα κοφινους.» ∆ια τι δωδεκα κοφινους
επληρωσαν; Ἀποκ. Ἵνα και Ἰουδας βαστασηι. Ἐδυνατο μεν γαρ και σβεσαι των οχλων
την πειναν· αλλ' ουκ αν εγνωσαν οι μαθηται την δυναμιν. Ἐρωτ. κʹ. ∆ια τι ουχ ο
Πιλατος οραι, αλλ' η τουτου γυνη; Ἀποκ. Πρωτον μεν οτι εκεινη αξια ην, η μαλλον
οτι, ει αυτος ειδεν, ουκ αν επιστευθη ομοιως· η ουδ' αν εξειπεν· δια τουτο
οικονομειται την γυναικα ιδειν, ωστε καταδηλον γενεσθαι πασιν. Ἐρωτ. καʹ. «Και
συσταυρουσιν αυτωι δυο ληιστας, ενα εκ δεξιων, και ενα εξ ευωνυμων.» ∆ια τι μεσον
αυτον εσταυρωσαν των ληιστων, και δια τι κραξας αφηκε το πνευμα; Ἀποκ. Ἵνα τηι
δοξηι τηι εκεινων κοινωνησηι, η ινα πληρωθηι το ρηθεν· οτι και «Μετα ανομων
ελογισθη·» και ινα δειχθηι, οτι κατ' εξουσιαν το πραγμα γινεται· καθως και ελεγεν,
οτι «Ἐξουσιαν εχω θειναι την ψυχην μου, και εξουσιαν εχω λαβειν αυτην.» 28.705
Ἐρωτ. κβʹ. «Πριν αλεκτορα φωνησαι, τρις απαρνησηι με.» Πως ο μεν Ματθαιος, οτι
ειπεν ο Χριστος τωι Πετρωι· «Πριν αλεκτορα φωνησαι τρις απαρνησηι με·» ο δε
Μαρκος λεγει, οτι, οτε μεν απαξ ηρνησατο, τοτε πρωτον εφωνησεν ο αλεκτρυων· οτε
δε τριτον, τοτε δευτερον; Πως ουν ευρεθησονται αληθη αμφοτερα; Ἀποκ. Ἐπειδη
καθ' εκαστην αγωγην και τριτον και τεταρτον φωνειν ειωθεν αλεκτρυων, δηλων ο
Μαρκος, οτι ουδε η φωνη αυτον επεσχε, και εις μνημην ηγαγε, τουτο φησιν. Ὥστε
αμφοτερα αληθη εισι. Πρινη γαρ την μιαν αγωγην απαρτισαι τον αλεκτρυονα,
τριτον ηρνησατο. Ουτω δε περιδεης ην και σφοδρα αποτεθνηκως τωι δεει, οτι ου
μονον ηρνησατο, αλλ' ουδε ανεμνησθη οικοθεν, και ταυτα του αλεκτρυονος
φωνησαντος, εως ου το βλεμμα του διδασκαλου γεγονεν αυτωι αντι φωνης. Και
τουτο ο Λουκας δηλων φησιν, οτι ενεβλεψεν εις αυτον ο Χριστος. Ἐρωτ. κγʹ. «Και
εξελθων εξω εκλαυσε πικρως.» ∆ια τι εξελθων εξω εκλαυσεν; Ἀποκ. Ἐπειδη ουκ
ετολμα φανερως εμπροσθεν παντων, ινα μη κατηγορηθηι δια των δακρυων, και
γνωσθηι μαθητης αυτου ειναι. Ἐρωτ. κδʹ. «Ἐσθιοντων δε ειπεν αυτοις ο Χριστος, οτι
Εις εξ υμων παραδωσει με.» ∆ια τι, εσθιοντων αυτων, περι της προδοσιας αυτοις
διαλεγεται; Ἀποκ. Ἵνα και απο του καιρου και της τραπεζης δειξηι την πονηριαν του
προδοτου. Και γαρ και αυτος εκει παρην. Ἐρωτ. κεʹ. «Εις εξ υμων παραδωσει με.» ∆ια
τι ουκ ειπεν· Ὁ δεινα με παραδωσει· αλλ' «Εις εξ υμων παραδωσει με,» φειδομενος
και εν τουτωι; Ἀποκ. Φειδομενος και εν τουτωι του προδοτου· ωστε παλιν δουναι
αυτωι μετανοιας εξουσιαν του λαθειν. Και αιρειται φοβησαι απαντας υπερ του
διασωσαι τουτον. Ἐρωτ. κςʹ. «Ἦσαν δε και αι γυναικες συνακολουθησασαι απο της
Γαλιλαιας.» ∆ια τι μεμνηται των γυναικων των συνακολουθησασων αυτωι; Ἀποκ.
Ὅπως δειξηι την πολλην αυτων προσεδριαν, και οτι μεχρι των κινδυνων παρησαν.
Ὅτε γαρ οι μαθηται εφυγον, αυται προσεκαρτερουν. Ἐρωτ. κζʹ. «Πως συ, φησιν,
Ἰουδαιος ων ζητεις παρ' εμου πιειν υδωρ, Σαμαρειτιδος ουσης;» Ποθεν αυτον
γνωρισασα, Ἰουδαιον ειναι, φησι προς αυτον· «Πως συ Ἰουδαιος ων;» Ἀποκ. Ἀπο του
 
 
 
 

2

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

σχηματος, ισως και της διαλεξεως. Ἐρωτ. κηʹ. «Και εγεννησε τον υιον αυτης τον
πρωτοτοκον.» ∆ια τι ειπε, «πρωτοτοκον;» Ουδε γαρ εσχεν αλλον υιον η Παναγια
Ἀποκ. Ἐπειδη Θεος υπαρχων αληθινος ο εξ αυτης σαρκωθεις Κυριος ημων Ἰησους
Χριστος, γεγονεν ημων δια την σαρκωσιν αδελφος, τουτου χαριν ωνο 28.708 μασθη
πρωτοτοκος, ως πρωτευων εν πασιν αυτος. Ἐρωτ. κθʹ. «Και ανεκλινεν αυτον εν τηι
φατνηι.» ∆ια τι εν τηι φατνηι ανεκλιθη; Ἀποκ. Ἵνα ημας της αλογιας ελευθερωσηι, τον
κτηνοπρεπη μεταμειψαντας βιον, και την ανθρωποις πρεπουσαν παρασχηι συνεσιν.
Ἐρωτ. λʹ. «Ἄνθρωπος κατεβαινεν απο Ἱερουσαλημ εις Ἱεριχω, και ληισταις
περιεπεσε.» Τις ο ανθρωπος, και τις η Ἱερουσαλημ, και τις η Ἱεριχω, και τινες οι
ληισται; Ἀποκ. Ἄνθρωπος μεν ο Ἀδαμ· Ἱερουσαλημ δε ο παραδεισος· Ἱεριχω δε ουτος
ο κοσμος· και ληισται οι δαιμονες. Ἐρωτ. λαʹ. Κατα συγκυριαν δε ιερευς τις ιδων
αυτον αντιπαρηλθε· και λευΐτης ομοιως. Σαμαρειτης δε ιδων αυτον, εσπλαγχνισθη,
και κατεδησε τα τραυματα αυτου. Τι ην το, «κατα συγκυριαν;» και τις ο ιερευς; και
τις ο λευΐτης; και τις ο Σαμαρειτης; Ἀποκ. Το μεν «κατα συγκυριαν» δηλοι· το εκ
θειας οικονομιας· ιερευς δε εστιν ο νομος· λευΐτης δε οι απο της λευιτικης ιερωσυνης
διδασκαλοι· Σαμαρειτης δε ο Χριστος. Ἐρωτ. λβʹ. Και δια τι λεγεται Σαμαρειτης ο
Χριστος· Ἀποκ. ∆ια το τους Ἰουδαιους αυτον ουτως αποκαλειν οτι «Σαμαρειτης ει,
και δαιμονιον εχεις.» Ἐρωτ. λγʹ. «Ἐγενετο δε, φησιν, αποθανειν τον Λαζαρον και
απενεχθηναι υπο των αγγελων εις τους κολπους του Ἀβρααμ.» ∆ια τι αποθνησκει
πρωτον ο Λαζαρος παρα τον πλουσιον; Ἀποκ. Ἵνα μηδεμιας απολογιας προφασις
υπολειπηται του πλουσιου, ως μελλοντος ευποιειν εις αυτον. Ἐρωτ. λδʹ.
«Ἀναβλεψας δε τοις οφθαλμοις αυτου ο πλουσιος, οραι τον Λαζαρον εν τοις κολποις
του Ἀβρααμ.» ∆ια τι ουκ αλλαχου, αλλ' εν τοις κολποις του Ἀβρααμ οραι τον
Λαζαρον; Ἀποκ. Ἐπειδη, ωσπερ τον Ἀδαμ εκβαλων ο Θεος εκ του παραδεισου,
καταντικρυ τουτον κατυκισεν, ινα η συνεχης οψις, ανανευουσα το παθος,
ακριβεστεραν αυτωι παρασχηι της εκπτωσεως των αγαθων την αισθησιν· ουτω δε και
τουτον κατεναντι του Λαζαρου κατυκισεν, ινα μειζονως κατατρυχηται. Ἐρωτ. λεʹ.
Και δια τι ουκ εν αλλωι δικαιωι τον Λαζαρον οραι ο πλουσιος, αλλ' εν τοις κολποις του
Ἀβρααμ; Ἀποκ. Ἐπειδη φιλοξενος ην ο Ἀβρααμ. Ἵν' ουν ελεγχος αυτου γενηται της
μισοξενιας, δια τουτο αυτον μετ' εκεινου βλεπει. Ἐκεινος γαρ και τους παροδιτας
εξενοδοχει· ουτος δε και τον εσω κειμενον παρεωρα. Ἐρωτ. λςʹ. «Πατερ Ἀβρααμ,
ελεησον με.» ∆ια τι ου προς τον Λαζαρον τον λογον απετεινεν ο πλουσιος, αλλα
προς τον Ἀβρααμ; Ἀποκ. Ἐπειδη ηισχυνετο και ηρυθρια· ενομιζε γαρ αυτον
μνησικακειν δι' ων επραξεν εις αυτον.

 
 
 
 

3

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.


