De recens baptizatis
Του μακαριου Ἀμφιλοχιου επισκοπου Ἰκονιου περι των νεοφωτιστων
και εις την αναστασιν του σωτηρος ημων Ἰησου Χριστου.
Ὁποταν το σκυθρωπον του χειμωνος ο του εαρος καιρος διαδεξηται, ποικιλοι ορνεις
ανα τον αιθερα πετομενοι μελιφωνοις ωιδαις το ηδυ του καιρου τοις ανθρωποις
σημαινουσιν· τοτε και χελιδονες ηδυλαλοι οξειαι πτησει τον αερα τεμνουσαι και τας
των ανθρωπων κεφαλας παρατρεχουσαι δικην ανθους την οικειαν κλαγγην τοις
ωσιν των ανθρωπων εμβαλλουσιν. Τοτε εστιν ιδειν καθαρον τον αερα και νηνεμον
και τας των ανθρωπων οψεις φαιδρας εις μιμημα της γαληνης μεταρρυθμιζομενας·
και γαρ ορνεων φθογγαι τερπουσιν ακοην και αηρ καθαρος φαιδρυνει το ομμα και
ποικιλων ανθων στιλβοτης ηδυνει την ορασιν και η πολυμιγης πνοη των βοτανων
ανακταται την οσφρησιν. Και ταυτην μεν την τερπνοτητα τοις ανθρωποις παρεχει,
αγαπητοι, το επιγειον και επικηρον εαρ· το δε θειον και ακηρατον εαρ ημων Χριστος
τον λειμωνα της εκκλησιας ιων και ροδων και κρινων πνευματικων πυκασας τηι
πιστει φαιδρυνει την ορασιν και αρωμα των θειων την δεξαμενην της καρδιας ημων
πληροι. Τις γαρ των πιστων νυν ουκ ευφραινεται; Τις δε νυν ουκ αγαλλεται, οτε οραι
τους νεοφωτιστους εν εικονι κρινων λαμ προις τοις καλυξιν των πεπλων
καταλαμποντας και εν μεσηι τηι καρδιαι κεκτημενους την χρυσαυγουσαν πιστιν;
Ἐνταυθα ευρη σεις, αγαπητε, οφθαλμοις καρδιας ατενισας ιου δικην βαθυτατου την
των πιστων καρδιαν αιματι Ἰησου πορφυριζουσαν· το γαρ φλογοφυλλον ροδον εκ
της παρθενου Μαριας αφθορως εξηνθη σεν. Ποιος λειμων τοιαυτην ευωδιαν
κεκτηται οιαν ο ημετερος λειμων την του πνευματος αρωματιζουσαν χαριν;
Ὄσφρησαι τον νεοφωτιστον και ευρησεις εν αυτωι την του πνευματος αθανατον
ευωδιαν, λεγω δη το του ουρανιου χρισματος μυρον. Ὧδε των πατερων οι φοινικες
τοις βαΐοις της νικης κατεστεμμενοι γλυκυτερους τους καρπους της αγαπης
κυπριζουσιν· ωδε τα καλλι φθογγα ορνεα των ψαλμωιδων ομοφωνως τωι θεωι τους
ψαλμους λυρωιδουσιν· ωδε η παρθενια δικην στυρακος καθαρον το θυμια μα της
ευχης τωι θεωι προσκομιζουσα χαιρει· ωδε η σωφροσυνη ιλαρον τον κλαδον της
αγνειας ως Ἀβρααμ τον Ἰσαακ τωι θεωι θυσιαζουσα τερπεται· ωδε τα των ελεων
στελεχη πολυκαρπον τον κλαδον της ευποιΐας τοις πενησι προβαλλομενα τερπουσι
μεν τον κυριον, τρεφουσι δε τον πτωχον. Ἡ παρθενια ᾀδετω λεγουσα·
Κατευθυνθητω η προσευχη μου ως θυμιαμα ενωπιον σου, κυριε. Ὁ ελεημων λεγετω·
Ἐγω δε ωσει ελαια κατακαρπος εν τωι οικωι του θεου· δικαιος γαρ ως φοινιξ ανθησει,
ωσει κεδρος η εν τωι Λιβανωι πληθυνθησεται. Νυν το σκυθρωπον του διαβολικου
χειμωνος πεφευγεν και το ιλαρον του ουρανιου λειμωνος ανελαμψεν· νυν το
πενθος των νεκρων εδραπετευθη, το γαρ φεγγος της αναστασεως εληλυθεν.
Ἄσωμεν παντες ομου το ᾆσμα το καινον, πρεπει γαρ τηι καινηι πολιτειαι το καινον και
μακαριον ᾆσμα. Ἄσωμεν το ᾆσμα το καινον, ιδου γαρ Ἀδαμ ανεκαινισθη, η γαρ
παλαια αμαρτια ηφανισται, ιδου γεγονεν παντα καινα. Ἄσωμεν το ᾆσμα το καινον,
ιδου γαρ Ἀδαμ ανεκαινισθη και Ευα εις ουρανους ανεκομισθη, ο γαρ διαβολος εις το
πυρ εσκελισθη. Χρησωμεθα παρα Μαριας της αδελφης Μωυσεως το ᾆσμα εκεινο,
πρεπει γαρ ημιν νυν ηιπερ τοτε εκεινοις. Συμπαρεστω ημιν και ο των αγιων εκεινων
χορος και λεγετω ο τοτε επι της Ἐρυθρας θαλασσης εκελαδιζεν, το· Ἄσωμεν τωι
κυριωι, ενδοξως γαρ δεδοξασται. Τι γαρ πεποιηκεν; Ἵππον και αναβατην ερριψεν εις
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

1

θαλασσαν. Ἵππον και αναβατην· ιππον μεν την θηλυμανη αμαρτιαν, αναβατην δε
τον επι τηι αμαρτιαι καθημενον δαιμονα εν τωι βαπτισματι του λουτρου κατεποντισεν.
Ἄσωμεν ουν τωι κυριωι, ενδοξως γαρ δεδοξασται· τον γαρ Φαραω και την δυναμιν
αυτου ερριψεν εις θαλασσαν, τουτεστιν τον διαβολον και το σκοτεινον και εναγες
των δαιμονων αυτου στρατοπεδον εν τωι λουτρωι του βαπτισματος εθαλασσωσεν.
Ουκετι φοβουμαι ακουειν· Γη ει και εις γην απελευσηι· εν γαρ τωι βαπτισματι την γην
απεθεμην και ουρανον ενεδυσαμην και ακουω· ουρανος ει και εις ουρανους
απελευσηι· οσοι γαρ εις Χριστον εβαπτισθητε Χριστον ενεδυσασθε, και· οιος ο χοικος,
τοιουτοι και οι χοικοι, και οιος ο επουρανιος, τοιουτοι και οι επουρανιοι. ∆ει ημας
νεφελαις επιβηναι και εις ουρανους αναδραμειν· ουκ αμαρτυρος ο λογος, ακουε του
Παυλου λεγοντος· Ἁρπαγησομεθα εν νεφελαις εις απαντησιν του κυριου εις αερα και
ουτως παντοτε συν κυριωι εσομεθα. ∆ιο καθως ηκουσαμεν αρτιως του ψαλμωιδου
ημιν παραινουντος και λεγον τος· Αυτη η ημερα ην εποιησεν ο κυριος,
αγαλλιασωμεθα και ευ φρανθωμεν εν αυτηι. Ἀγαλλιασωμεθα ουν ου μεθηι και
κραιπαληι σκοτουμενοι, αυτη γαρ ουκ αν ειη ευφροσυνη αλλα αφροσυνη και
σκοτομηνη καρδιας. Ἀγαλλιασωμεθα σκιρτωντες τωι πνευματι, αγαλλιασωμεθα
αγαπηι εστιωμενοι, ελπιδι χαιροντες. Ει δε δει και ετεραν εννοειν ευφροσυνην
καρδιας, τον ουρανιον αρτον καθαραις παλαμαις υποδεξαμενοι τηι ψυχηι
παραπεμψωμεν ζωης αιωνιου εφοδιον οντα· καθαραις παλαμαις υποδεξαμενοι λεγω
δε, ουχ υδατι κοινωι πεπλυμεναις, αλλ' ευποιΐαις λαμπρυνομεναις. Και το θειον και
ουρανιον κραμα ροδοειδεσι χειλεσιν αρυσωμεθα, ου φοινικι τινι ερυθαινοντες, αλλα
τωι αιματι Ἰησου Χριστου πορφυριζοντες. Ὦ μεγαλης ως αληθως και αγαθης ημερας,
εν ηι ο αμνος σφαγιαζεται και ο κοσμος αγοραζεται και ο ποιμην ημων ζηι· Ἐγω γαρ
ειμι, φησιν, ο ποιμην ο καλος. Ὦ μυστηριου καινου και θαυματος παραδοξου!
Σταυρος εστη και Χριστος εφηπλωθη και θανατος αδικος ην το φαινομενον και
θαλαμος αγιος ην το γινομενον, σταυρος ην το φαινομενον και παστος ην το
τελουμε νον· χθες ανεστη παστος και σημερον ετεχθη λαος. Ὦ θανατος Χριστου,
θανατου θανατος και γλυκειαν ζωην εν τωι πικροτατωι θανατωι πηγαζων! Ὦ
μυστηριου Ἀβραμιαιου εν Χριστωι τελουμενου! Ἰσαακ επι το θυσιαστηριον
συνεποδιζετο και αμνος αντ' αυτου εσφαζετο, και ο υιος του θεου επι σταυρου
ανεφερετο και τηι σαρκι υπερ ημων εσταυρουτο και πασχουσα η σαρξ η θεοτης ουκ
επασχεν. Ἔστη το ιστιον του σταυρου εν τωι πλοιωι του κοσμου και ο κοσμος
αναυαγητος εμεινεν· τουτωι τωι ιστιωι του σταυρου ο πλεων ναυαγιον θανατου ουκ
οιδεν, αλλα εις ουρανους αναπλεει. Ουκετι Ευα φοβειται τον ονειδισμον του Ἀδαμ,
εν γαρ Μαριαι το ταυτης πταισμα ανασεσωσται· ουκετι Ἀδαμ φοβειται τον οφιν,
Χριστος γαρ συνετριψεν την κεφαλην του δρακοντος· Συ γαρ, φησιν, συνετριψας την
κεφαλην του δρακοντος επι του υδατος, τουτεστιν επι του βαπτισματος. Ουκετι
πενθω, ουκετι κλαιω λεγων· Ἐστραφην εις ταλαιπωριαν εν τωι εμπαγηναι μοι
ακανθαν· ελθων γαρ ο Χριστος την ακανθαν των αμαρτιων ημων εκριζωσας τηι
εαυτου κεφαληι επεθηκεν. Λελυται μου η αρχαια λυπη, λελυται η παλαια αρα η
λεγουσα· Ἀκανθας και τριβολους ανατελει σοι η γη· εξηρανθησαν γαρ αι ακανθαι,
εξεριζωθη ο τριβολος και τριπλοκος στεφανος τηι κεφαληι μου επετεθη. Τις Ἰουδαιων
και Ἑλληνων πιστευει οτι ξυλον εστη και ζωην εξηνθησεν; και καθ' εκαστην ημεραν
υπο πιστων τρυγαται και ο καρπος αδαπανητος μενει· και πασα φυλη και παν εθνος
πιστων επι τουτο το δενδρον βηματι ψυχης αναβαινει και τον κολπον της διανοιας
αθανατου καρπου πληροι, και παντας βασταζει το δενδρον και παντας χορταζει και
σφραγιζει και πλουτιζει και μετα ταυτα εις ουρανους ακοντιζει. Τι γαρ δι' ημας ουχ
υπεμεινεν κληθηναι Χριστος; Ου δυναμεθα εξαριθμησασθαι αυτου τα ονοματα,
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

2

επιχειρω δε λεγειν, αγαπητοι· θυρα, οδος, προβατον, ποιμην, σκωληξ, λιθος,
μαργαριτης, ανθος, αγγελος, ανθρωπος, θεος, φως, πηγη, ηλιος δικαιοσυνης. Ὁ
πολυωνυμος Χριστος και εις υπαρχων, πολυωνυμος ο υιος και εις ων ου τρεπομενος,
ου μεταβαλλομενος, ατρεπτος γαρ η θεοτης· αλλ' εκαστωι πραγματι κατα την
ενεργειαν αρμοζομενος ιδιον ονομα εκαστηι ενεργειαι τεθεικως. Και ιδωμεν,
αγαπητοι, ει δυναμεθα εκαστωι ονοματι την ενεργειαν παραστησαι. Ὁδος ηκουσεν·
Ἐγω γαρ ειμι, φησιν, η οδος και η αληθεια, επειδη αυτος αρχηγος πασων των
αρετων και της εις ουρανους αναβασεως γεγονεν. Ὁ αυτος θυρα· Ἐγω γαρ ειμι η
θυρα των προβατων, επειδη δι' αυτου καθαπερ δια θυρας εις την των ουρανων
βασιλειαν εισερχομεθα. Ἅλας ηκουσεν, επειδη την δυσωδιαν της ειδωλολατρειας
των ανθρωπων απεσμηξεν και τας ψυχας ημων προς νοστον ευσεβειας τηι πιστει
ηρτυσεν και τα λελυμενα μελη της διανοιας τηι αληθειαι συνεσφιγξεν. Προβατον
ηκουσεν· Ὡς γαρ προβατον επι σφαγην ηχθη και ως αμνος εναντιον του κειραντος
αυτον αφωνος· προβατον ηκουσεν δια την σφαγην και δια την των αγιων μελων
αυτου μεταλημψιν και την εκ της του αγιου αιματος αυτου σφραγιδος αθανατον
αυτου φυλακην. Ποιμην ηκουσεν· Ἐγω γαρ ειμι ο ποιμην ο καλος, επειδη τα
πεπλανημενα προβατα επεστρεψεν και τον αντιδικον ημων λεοντα τηι βακτηριαι του
σταυρου απεκτεινεν. Μαργαριτης ηκουσεν δια το αυτον ωσπερ μαργαριτην εν μυακι
ανα μεσον δυο πτυχων σωματος και ψυχης παρθενικης ανευ σπορας ανδρος
γεγεννησθαι η δια το ειναι αυτον κοσμιον ψυχης η δια το πολυφεγγες αυτου και
καθαρον και πανταχοθεν τηι αιγληι της θεοτητος εξαστραπτον. Φως ηκουσεν, ην γαρ
το φως το αληθινον, ο φωτιζει παντα ανθρωπον ερχομενον εις τον κοσμον, επειδη
την ζοφεραν πλανην της παλαιας σκοτομηνης απο της διανοιας ημων απηλασεν και
τους οφθαλμους του ηγεμονικου ημων νου διηνοιξεν, ινα ιδωμεν αληθως οις
προσεκυνουμεν το πριν, οτι ουκ εισι θεοι, αλλ' εργα χειρων ανθρωπων, λιθοι και
ξυλα. Λιθος ακρογωνιαιος ηκουσεν, επειδη τους δυο λαους καθαπερ δυο τοιχους τηι
πιστει οικοδομησας επανω αυτων επικειται εις μιαν αρμογην σωτηριας συναγων.
Ἥλιος δικαιοσυνης ηκουσεν δια το φωτεινον αυτου και θερμον –ουκ εστιν γαρ ος
αποκρυβησεται την θερμην αυτου, και δια το δωδεκακτινον φως των αποστολων.
Κοκκος σιναπεως ηκουσεν, επειδη σμικρυνει εαυτον και συγκαταβαινει ταις εξεσιν
ημων παρα τας αρχας της πιστεως, ειθ' οποταν εις τους αυλακας της ψυχης ημων
εμφωλευσας εις βαθος διαχυθηι, εις υψος ουρανομηκες επαιρομενος προς ευσεβειαν
και φρονησιν αναθερμαινεται. Σκωληξ ηκουσεν· Ἐγω γαρ ειμι σκωληξ και ουκ
ανθρωπος, δια το την εξαστραπτουσαν θεοτητα καθαπερ αγκιστρον τωι σκωληκι του
σωματος κρυψαντα αυτον εις τονδε τον βυθον του βιου χαλασαντα και ωσπερ καλον
αλιεα ανασπασαντα πληρωσαι το γεγραμμενον· Ἄξεις δρακοντα εν αγκιστρωι.
Ἄνθρωπος ηκουσεν, επειδη σωμα εφορησεν ουκ εξ ηδονης και υπνου συνεστως,
αλλ' εκ παρθενου και πνευματος αγιου γεγονως. Ἀλλ' επειδη εκαστος ημων,
αγαπητοι, εκδεχεται και την των πατερων μελιρρυτον διδασκαλιαν, ενταυθα το
βαλαντιον ημων των λογων σφραγισωμεθα αγιωι πνευματι, ινα αυτοι ελθοντες εκ
της μελισταγους σοφιας του κυριου ημων Ἰησου Χριστου τας δεξαμενας των
καρδιων ημων πληρωσωσιν, και πολυν τον καρπον της ευσεβειας εκαστος υμων
βλαστησηι και ο μεν ποιησηι τριακοντα, ο δε εξηκοντα, ο δε εκατον τον στεφανον των
αγγελων, εν Χριστωι Ἰησου τωι κυριωι ημων, μεθ' ου τωι πατρι δοξα, τιμη, κρατος αμα
τωι αγιωι και ζωοποιωι πνευματι, νυν και εις τους συμπαντας αιωνας των αιωνων.
Ἀμην.

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

3


