In illud: Qui dixerit verbum in filium
26.648 Περι δε ου γραφων εδηλωσας ευαγγελικου ρητου, συγγινωσκε, αγαπητε,
συνειδησιν εχων αγα θην. ∆εδια γαρ καν ολως προσελθειν αυτωι· μη και, δυνας εις
αυτο τωι λογισμωι, και αρξαμενος ερευναιν, ατονησω την εν αυτωι βαθειαν διανοιαν
ελ κυσαι. Σιωπησαι γουν περι τουτου τελεον εβουλομην, και μονον αρκεσθηναι
τουτοις τοις εμπροσθεν γραμμασι. Στοχαζομενος δε μη αρα και δευτερον περι τουτου
γραψαι φιλονεικησηις, εβιασαμην εμαυ τον, ην εχω μαθων, περι αυτου μετριαν
διανοιαν γραψαι· θαῤρων, ως, τυχοντας μεν ημας του σκοπου, αποδεξηι δια τον
διδαξαντα· μη τυχοντας δε, ου 26.649 μεμψηι, γινωσκων την ημετεραν προθυμιαν τε
και ασθενειαν. Το μεν ουν ρητον εστιν, οτε, Τοσουτων σημειων γινομενων εν τωι
Ευαγγελιωι, οι μεν Φα ρισαιοι ελεγον· «Ουτος ουκ εκβαλλει τα δαιμονια ει μη εν
Βεελζεβουλ τωι αρχοντι των δαιμονιων· ο δε Κυριος, ειδως τας ενθυμησεις αυτων,
ειπεν αυτοις· Πασα βασιλεια μερισθεισα καθ' εαυτην ερημουται.» Και ειρηκως· «Ει δε
εν Πνευματι Θεου εγω εκβαλλω τα δαιμονια, αρα εφθασεν εφ' υμας η βασιλεια του
Θεου·» λοιπον επιφερει· «∆ια τουτο λεγω υμιν, Πασα αμαρτια και βλασφημια
αφεθησεται υμιν τοις ανθρωποις· η δε εις το Πνευμα βλασφημια ουκ αφεθησεται· και
ος αν ειπηι λογον κατα του Υιου του ανθρωπου, αφεθησεται αυτωι· ος δ' αν ειπηι κατα
του Πνευματος του αγιου, ουκ αφεθησεται αυτωι ουτε εν τωι αιωνι τουτωι ουτε εν τωι
μελλοντι.» Συ δε εζητεις, τι δηποτε η μεν εις τον Υιον βλασφη μια αφιεται, η δε εις
το Πνευμα το αγιον ουκ εχει αφεσιν ουτε εν τωι νυν αιωνι, ουτε εν τωι μελλον τι;
Παλαιοι μεν ουν ανδρες, Ὠριγενης ο πολυμαθης και φιλοπονος, και Θεογνωστος ο
θαυμασιος και σπουδαιος (τουτων γαρ τοις περι τουτων συνταγματιοις ενετυχον, οτε
την επιστολην εγραψας), αμφοτεροι γαρ περι τουτου γραφουσι, ταυτην ειναι την εις
το αγιον Πνευμα βλασφημιαν λεγοντες, οταν οι καταξιωθεντες εν τωι βαπτισματι
της δω ρεας του αγιου Πνευματος παλινδρομησωσιν εις το αμαρτανειν. ∆ια τουτο
γαρ μηδε αφεσιν αυτους ληψεσθαι φασι· καθα και ο Παυλος εν τηι προς Ἑβραιους
λεγει· «Ἀδυνατον γαρ τους απαξ φωτισθεντας, γευσαμενους τε της δωρεας της
επουρα νιου, και μετοχους γενηθεντας Πνευματος αγιου, και καλον γευσαμενους
Θεου ρημα, δυναμεις τε μελ λοντος αιωνος, και παραπεσοντας, παλιν ανακαινι ζειν
εις μετανοιαν.» Ταυτα δε κοινηι μεν λεγουσι, και ιδιαν δε εκαστος προστιθησι
διανοιαν. Ὁ μεν γαρ Ὠριγενης και την αιτιαν της κατα των τοιουτων κρισεως ουτω
λεγει· «Ὁ μεν Θεος και Πατηρ εις παντα διηκει και παντα συνεχει, αψυχα τε και
εμψυχα, λογικα τε και αλογα· του δε Υιου η δυναμις εις τα λογικα μονα διατεινει, εν
οις εισι κατηχουμενοι και Ἕλληνες, οι μηδεπω πιστευσαντες· το δε Πνευμα το αγιον
εις μονους εστι τους 26.652 μεταλαβοντας αυτου εν τηι του βαπτισματος δο σει. Ὅταν
τοινυν κατηχουμενοι και Ἕλληνες αμαρτανωσιν, εις μεν τον Υιον αμαρτανουσιν,
επει εν αυ τοις εστιν, ωσπερ ειρηται· δυνανται δε ομως λαμβα νειν αφεσιν, οταν
καταξιωθωσι δωρεας της παλιγ γενεσιας. Ὅταν δε οι βαπτισθεντες αμαρτα νωσι, την
τοιαυτην παρανομιαν εις το Πνευμα το αγιον φθανειν φησιν· επειδη εν αυτωι
γενομενος ημαρτε· και δια τουτο ασυγγνωστον ειναι την κατ' αυτου τιμωριαν.» Ὁ δε
Θεογνωστος και αυτος προστιθεις φησι ταυτα· «Ὁ πρωτον παραβεβηκως ορον και
δευτερον ελαττονος αν αξιοιτο τιμωριας· ο δε και τον τριτον υπεριδων ουκετι αν
συγγνωμης τυγχανοι. Πρω τον δε ορον και δευτερον φησι την περι Πατρος και Υιου
κατηχησιν· τον δε τριτον τον επι τηι τελειωσει και τηι του Πνευματος μετοχηι
παραδιδομε νον Λογον· και τουτο βεβαιωσαι θελων, επαγει το παρα του Σωτηρος
 
 
 
 

1

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

ειρημενον τοις μαθηταις· «Ἔτι «πολλα εχω υμιν λεγειν, αλλ' ουπω δυνασθε χωρειν.
«Ὅταν δε ελθηι το αγιον Πνευμα, διδαξει υμας.» Ειτα φησιν· «Ὥσπερ τοις μηδεπω
χωρειν δυναμενοις τα τελεια διαλεγεται ο Σωτηρ, συγκαταβαινων αυτων τηι
σμικροτητι· τοις δε τελειουμενοις συγγινεται το Πνευμα το αγιον, και ου δηπου τις
εκ τουτων αν φαιη την του Πνευματος διδασκαλιαν υπερβαλλειν της του Υιου
διδαχης· αλλ' οτι ο μεν Υιος συγκατα βαινει τοις ατελεσι, το δε Πνευμα σφραγις εστι
των τελειουμενων· ουτως ου δια την υπερβολην του Πνευματος προς τον Υιον
αφυκτος εστι και ασυγ γνωστος η εις το Πνευμα βλασφημια· αλλ' οτι επι μεν τοις
ατελεσιν εστι συγγνωμη· επι δε τοις γευσα μενοις της ουρανιου δωρεας και
τελειωθεισιν ου δεμια περιλειπεται συγγνωμης απολογια και παρ αιτησις.» Ἐκεινοι
μεν ουν ταυτα. Ἐγω δε αφ' ων εμαθον, νομιζω την εκατερου διανοιαν μετριας τινος
δοκιμασιας επιδεισθαι και κα τανοησεως· μη αρα κεκρυμμενος εστι τις εν αυ τοις
τοις υπ' αυτων ειρημενοις βαθυτερος νους. ∆ηλον γαρ, ως, ο Υιος εν τωι Πατρι ων, εν
τουτοις εστιν, εν οις και ο Πατηρ εστι, και το Πνευμα ουκ απεστιν. Ἀδιαιρετος γαρ
εστιν η αγια και μακαρια, και τε λεια Τριας. Ἔτι δ' ουν ει παντα δια Υιου γε γονε, και
εν αυτωι τα παντα συνεστηκε, πως αν εκτος ειη των δι' αυτου γενομενων; Μη οντων
δε εκεινων αυτου μακραν, εν πασιν αν και αυτος εικο τως ειη· ως εξ αναγκης τον εις
τον Υιον αμαρτανοντα και βλασφημουντα αμαρτανειν και εις τον Πατερα 26.653 και
εις το αγιον Πνευμα. Και το αγιον δε λουτρον ει μεν εις το αγιον Πνευμα μονον
εδιδοτο, εικοτως αν ελεγετο τους βαπτιζομενους εις το Πνευμα μονον αμαρτανειν·
επειδη δε εις Πατερα, και Υιον, και αγιον Πνευμα διδοται, και ουτω τελειουται των
βαπτιζομενων εκαστος, αναγκη παλιν τους μετα το βαπτισμα παραβαινοντας εις την
αγιαν και αδιαιρετον Τριαδα την βλασφημιαν ποιεισθαι. Και τουτο δε δικαιον αν ειη
λογιζεσθαι και νοειν. Ει μεν προς λαβοντας το λουτρον της παλιγγενεσιας, τους
Φαρισαιους λεγω, και μετασχοντας αυτους ηδη της δωρεας του αγιου Πνευματος,
διελεγετο ο Κυ ριος, πιθανη τις ην η τοιαυτη διανοια, ως παλινδρομησαντας, και
πλημμελησαντας εις το αγιον Πνευμα· ει δε μητε το λουτρον ειληφασιν, αλλα και το
του Ἰωαννου βαπτισμα εξουθενησαντες ησαν, πως ηιτιατο τουτους ως
βλασφημησαντας εις το Πνευμα το αγιον, ου μηδεπω μετοχοι γεγονεισαν; Και γαρ ου
διδασκων απλως ο Κυριος ελαλει ταυτα, ουδε επι μελλουσι την τιμωριαν ηπειλει·
αλλ' ευθυς αιτιωμε νος αληθως τους Φαρισαιους, ως ηδη γενομενους υπευθυνους
της τηλικαυτης βλασφημιας, ειρηκε τουτο το ρητον ο Κυριος. Των δε Φαρισαιων
ουτω κατηγο ρουμενων, και πριν λαβειν αυτους το βαπτισμα, ουκ αν ειη τουτο
ρητον επι τους μετα το λουτρον πα ραβαινοντας· και μαλιστα οτι ουχ απλως επι
αμαρ τιαις, αλλ' επι βλασφημιαι αυτους ηιτιατο. ∆ιαφερει δε, οτι ο μεν αμαρτανων
παραβαινει νομον· ο δε βλασφημων εις αυτην ασεβει την θεοτητα. Ἐπι πολ λαις δ'
ουν προτερον πλημμελειαις αιτιωμενος αυ τους ο Σωτηρ, οτι την εντολην του Θεου
την περι των γονεων δια αργυριον παρεβαινον, και τα των προφητων
παρεκρουοντο, και τον οικον του Θεου εποιουν οικον εμποριου, ομως παρηινει και
μετανοειν αυτοις. Ἐπι δε τωι λεγειν αυτους, Ἐν Βεελζεβουλ εκβαλλει τα δαιμονια,
ουκ ετι ταυτην αμαρτιαν απλως, αλλα βλασφημιαν ειρηκεν ειναι τηλικαυτην, ωστε
αφυκτον και ασυγγνωστον ειναι την τιμωριαν τοις τοιαυτα τολμωσιν. Ἄλλως τε, ει
των μετα το λουτρον αμαρτανον των χαριν ειρηται τουτο το ρητον, και τουτοις ασυγ
γνωστος εστιν η των πλημμεληματων δικη· πως τωι μεν εν Κορινθωι μετανοουντι
κυροι την αυτην αγαπην ο Ἀποστολος, τους δε Γαλατας παλινδρομησαντας ωδινει,
αχρις ου παλιν μορφωθηι Χριστος εν αυτοις; Ἐν δε τωι λεγειν, παλιν, δεικνυσιν
αυτων και την προτεραν εν τωι Πνευματι τελειοτητα. Τι δε και Νουατωι μεμφομεθα
 
 
 
 

2

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

αναιρουντι μετανοιαν, και 26.656 φασκοντι μηδεμιαν συγγνωμην εχειν τους μετα το
λουτρον αμαρτανοντας, ει δια τους μετα το λουτρον αμαρτανοντας ειρηται το
ρητον; Και γαρ το εν τηι προς Ἑβραιους ειρημενον ουκ εκκλειον εστι των
αμαρτανοντων την μετανοιαν, αλλα δεικνυον εν ειναι το της καθολικης Ἐκκλησιας
βαπτισμα και μη δευ τερον. Ἑβραιοις γαρ εγραφε· και ινα μη νομισωσι, κατα την εν
τωι νομωι συνηθειαν, προφασει μετανοιας ειναι πολλα και καθ' ημεραν βαπτισματα,
δια τουτο μετανοειν μεν παραινει, μιαν δε ειναι την ανακαινισιν δια του
βαπτισματος, και μη δευτεραν αποφαινεται, ως και εν ετεραι Ἐπιστοληι φησι· «Μια
πιστις, εν βαπτισμα.» Ουδε γαρ, ειπεν, αδυνατον μετανοειν· αλλ' αδυνατον προφασει
μετανοιας ανα καινιζειν ημας. Ἔχει δε πολλην την διαφοραν· ο μεν γαρ μετανοων
παυεται μεν του αμαρτανειν, εχει δε των τραυματων τας ουλας· ο δε βαπτιζομενος
τον μεν παλαιον απεκδιδυσκεται, ανακαινιζεται δε, ανωθεν γεννηθεις τηι του
Πνευματος χαριτι. Τοιαυτα δη ουν μοι λογιζομενωι, μειζον απανται το βαθος της εν
τωι ρητωι διανοιας· και δια τουτο πολλα προτερον παρακαλεσας τον επι το φρεαρ καθ
εσθεντα, και επι την θαλασσαν περιπατησαντα Κυριον, επι την οικονομιαν λοιπον
την εν αυτωι γενο μενην υπερ ημων ανερχομαι, ταχα πως εξ αυτης τον εν τωι
αναγνωσματι νουν λαβειν δυνηθω. Πασα τοινυν η θεια Γραφη ταυτην ευαγγελιζεται
και κη ρυττει, μαλιστα δε ο μεν Ἰωαννης λεγων· «Ὁ Λογος σαρξ εγενετο, και
εσκηνωσεν εν ημιν·» ο δε Παυλος γραφων· «Ὃς εν μορφηι Θεου υπαρχων, ουχ
αρπαγμον ηγησατο το ειναι ισα Θεωι· αλλ' εαυτον εκενωσε, μορφην δουλου λαβων,
και σχηματι ευρεθεις ως ανθρωπος. Ἐταπεινωσεν εαυτον, υπ ηκοος γενομενος μεχρι
θανατου, θανατου δε σταυρου.» ∆ια τουτο γαρ Θεος ων και ανθρωπος γενομενος, ως
μεν Θεος ηγειρε νεκρους, και λογωι παντας θε ραπευων, μετεβαλε και το υδωρ εις
οινον· ου γαρ ην ανθρωπου ταυτα εργα· ως δε σωμα φορων, εδιψα και εκοπια, και
επασχεν· ου γαρ ην ιδια ταυτα της θεοτητος. Και ως μεν Θεος ελεγεν· «Ἐγω εν τωι
Πατρι, και ο Πατηρ εν εμοι·» ως δε σωμα φορων, 26.657 ηλεγχε τους Ἰουδαιους· «Τι
με ζητειτε αποκτειναι, ανθρωπον, ος την αληθειαν υμιν λελαληκα, ην ηκουσα παρα
του Πατρος;» Ἐγινετο δε ταυτα ου διηιρη μενως κατα την των γινομενων ποιοτητα,
ωστε τα μεν του σωματος χωρις της θεοτητος, τα δε της θεο τητος χωρις του
σωματος δεικνυσθαι· συνημμενως δε παντα εγινετο, και εις ην ο ταυτα ποιων Κυριος
παραδοξως τηι εαυτου χαριτι. Ἔπτυε γαρ ανθρω πινως, και το πτυσμα ην ενθεον· εν
αυτωι γαρ εποιει τους οφθαλμους του εκ γενετης τυφλου αναβλεπειν. Και δεικνυναι
δε θελων εαυτον Θεον, ανθρωπινηι γλωττηι τουτο σημαινων ελεγεν· «Ἐγω και ο Πα
τηρ εν εσμεν·» και μονον δε θελων εθεραπευε. Την δε ανθρωπινην εκτεινων χειρα,
ηγειρε την πεν θεραν Πετρου πυρεσσουσαν, και την του αρχισυναγωγου θυγατερα
ηδη τελευτησασαν εκ των νεκρων ανηγειρεν. Αιρετικοι μεν ουν κατα την ιδιαν
απαιδευσιαν εμανησαν· και οι μεν τα σωματικα βλεποντες του Σωτηρος ηρνησαντο
το, «Ἐν αρχηι ην ο Λογος·» οι δε τα της θεοτητος θεωρουντες ηγνοησαν το, «Ὁ Λογος
σαρξ εγενετο.» Ὁ δε πιστος και αποστολικος ανηρ, ειδως την του Κυριου
φιλανθρωπιαν, βλεπων μεν τα της θεοτητος σημεια, θαυμαζει τον εν τωι σωματι
Κυριον· θεωρων δε παλιν και τα του σωματος ιδια, υπερεκπλησσεται, κατανοων την
εν αυτοις της θεοτητος ενεργειαν. Τοιαυτης δε ουσης της εκκλησιαστικης πιστεως,
οταν τινες εις τα αν θρωπινα βλεποντες, ιδωσι τον Κυριον διψωντα, η κοπιωντα, η
πασχοντα, και μονον φλυαρησωσιν ως κατα ανθρωπου του Σωτηρος, αμαρτανουσι
μεν με γαλως, δυνανται δε ομως, ταχεως μεταγινωσκοντες, λαμβανειν συγγνωμην,
εχοντες προφασιν την του σωματος ασθενειαν (εχουσι γαρ και τον Ἀπο στολον
συγγνωμην αυτοις νεμοντα, και οιονει χειρα αυτοις εν τωι λεγειν εκτεινοντα, οτι
 
 
 
 

3

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

«Και ομολο γουμενως μεγα εστι το της ευσεβειας μυστηριον, Θεος εφανερωθη εν
σαρκι»). Ὅταν δε παλιν τα της θεοτητος εργα θεωρουντες τινες, δισταζωσι περι της
του σωματος φυσεως, και αυτοι μεν αμαρτανουσι τα μεγιστα, οτι, καιτοι βλεποντες
εσθιοντα και πασχοντα, φανταζονται φαντασιαν· συγγινωσκειν δε ομως και τουτοις
ταχεως μεταγινωσκουσιν ο Χριστος δυναται, δια το και αυτους εχειν προφασιν την
εκ των εργων υπερ ανθρωπον μεγαλειοτητα. Ἐπειδαν 26.660 δε την αμφοτεραν
τουτων αγνοιαν και πηρωσιν υπερβαντες οι δοκουντες εχειν του νομου την γνωσιν
(οιοι ησαν οι τοτε Φαρισαιοι) εις μανιαν τραπωσι, και αυτον τον εν τωι σωματι οντα
Λογον τελεον αρνησωνται, η και τα της θεοτητος εργα τωι διαβολωι και τοις τουτου
δαιμοσιν αναφερωσιν· εικο τως ασυγγνωστον εχουσι την εκ της τοιαυτης ασεβειας
επιτιμιαν. Τον τε γαρ διαβολον εις Θεον ελογισαντο, και τον αληθινον και οντως
οντα Θεον, ουδεν πλεον εν τοις εργοις εχειν των δαιμονων ηγησαντο. Εις τοιαυτην
τοινυν ασεβειαν πεπτωκοτες ησαν οι τοτε Ἰουδαιοι, και των Ἰουδαιων οι Φαρισαιοι.
Του γαρ Σωτηρος δεικνυοντος τα του Πατρος εργα, (νεκρους γαρ ηγειρε, τυφλοις
εχαριζετο το βλεπειν, χωλους εποιει περιπατειν, κωφων ηνοιγε την ακοην, αλαλους
εποιει λαλειν, και την κτισιν υποτεταγμενην εδεικνυεν, επιτασσων τοις ανεμοις, και
περιπατων επ' αυτης της θαλαττης), οι μεν οχλοι εξεπλησσοντο και εδοξαζον τον
Θεον· οι δε θαυμαστοι Φαρισαιοι ελεγον του Βεελζεβουλ ειναι τα τοιαυτα εργα· και
ουκ ηισχυνοντο οι αφρονες την του Θεου δυναμιν επι τον διαβολον μεταφεροντες.
Ὅθεν ακολουθως ο Σωτηρ ασυγγνωστα και αφυκτα βλασφημειν αυτους απεφη νατο.
Ἕως μεν γαρ εις τα ανθρωπινα βλεποντες εχω λευον τηι διανοιαι, λεγοντες· «Ουχ
ουτος εστιν ο του τεκτονος υιος;» και, «Πως ουτος οιδε γραμματα, μη μεμαθηκως;»
και, «Τι συ ποιεις περι σεαυτου σημειον;» και, «Καταβητω νυν απο του σταυρου, και
πιστευσομεν αυτωι·» εφερεν αυ τους, και, ως εις Υιον ανθρωπου αμαρτανοντων αυ
των, λυπουμενος επι τηι πωρωσει αυτων ελεγεν· «Ει εγνωτε και υμεις τα εις
ειρηνην.» Και γαρ και τωι μεγαλωι Πετρωι ως περι ανθρωπου λαλησασης της
θυρωρου, και ουτως αποκρινομενωι, συνεγνω κλαυ σαντι ο Κυριος. Ὅτε δε πεσοντες
επιπεπτωκασι, και πλεον εμανησαν, ωστε τα του Θεου εργα λεγειν ειναι του
Βεελζεβουλ, ουκετι λοιπον αυτους ηνεγκεν· εις γαρ το Πνευμα αυτου εβλασφημουν,
λεγοντες τον ταυτα ποιουντα μη ειναι Θεον, αλλα Βεελζεβουλ. Και δια τουτο, ως
αφορητα τολμωντας, αιωνιως ετιμω ρησατο. Ἴσον γαρ ην αυτους τολμαιν και ειπειν,
26.661 ορωντας την του κοσμου ταξιν, και την εις αυτον προνοιαν, οτι και η κτισις
υπο του Βεελζεβουλ γε γονε· και ο ηλιος υπακουων τωι διαβολωι ανατελλει, και δι'
αυτον περιπολει τα αστρα εν τωι ουρανωι. Και γαρ ωσπερ ταυτα του Θεου, ουτω
κακεινα του Πατρος ην εργα· και ει εκεινα του Βεελζεβουλ, εξ αναγ κης και ταυτα
του Βεελζεβουλ. Και που λοιπον αυτοις το· «Ἐν αρχηι εποιησεν ο Θεος τον ουρανον
και την γην;» Ἀλλ' ουδεν ξενον της τοιαυτης αυτων μανιας· επει και οι της τοιαυτης
αυτον γνωμης πατερες, εν τηι ερημωι προ ολιγου εξελθοντες απο της Αιγυπτου,
μοσχον πλασαντες, αυτωι τας εις αυτους ευεργεσιας παρα Θεου γενομενας
ανατιθεντες, ελεγον· «Ουτοι οι θεοι σου, Ἰσραηλ, οι αναγαγοντες σε εκ γης
Αιγυπτου.» ∆ια γουν ταυτην την βλασφημιαν και τοτε των τοιαυτα τολμησαντων
την μεν αρχην ουκ ολιγοι, πολλοι δε ανηιρεθησαν· επηγγειλατο δε ο Θεος λεγων· «Ἧ
δ' αν ημεραι επισκεψωμαι, επαξω επ' αυτους την αμαρτιαν αυτων.» Και γαρ εως μεν
κακεινοι δι' αρτους και υδωρ εγογγυζον, επι τοσουτον αυτους ουτως εφερεν, ως ει
τις τροφος τροφοφορησειε τον εαυτης υιον· οτε δε πλεον εμανη σαν, και ως ψαλλει
κατ' αυτων το Πνευμα· «Ἠλλα ξαντο την δοξαν αυτων εν ομοιωματι μοσχου
εσθιοντος χορτον·» το τηνικαυτα λοιπον ασυγγνωστα τολμησαντες, επαταχθησαν,
 
 
 
 

4

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

ως φησιν η Γραφη, περι της ποιησεως του μοσχου, ου εποιησεν Ἀαρων. Τοιαυτα και
νυν τολμωντες οι Φαρισαιοι, τοι αυτην εσχηκασι παρα του Σωτηρος την αποφα σιν,
οιαν και ο παρ' αυτων υπονοηθεις Βεελζεβουλ εσχεν ηδη και εχει· ωστε αυτους εις
το ητοιμασμε νον πυρ εκεινωι αιωνιως συγκατεσθιεσθαι μετ' αυτου. Ου γαρ δη
συγκρισιν τινα ποιουμενος της εις εαυ τον και της εις το Πνευμα το αγιον λεγομενης
βλασφημιας, και ως μειζονος οντος του Πνευμα τος, και δια τουτο μειζονα την
αιτιαν εχουσης της εις το Πνευμα γινομενης, ταυτ' ειρηκε· μη γενοιτο! Φθασας γαρ
εδιδαξεν, οτι παντα οσα εχει ο Πατηρ του Υιου εστι, και εκ του Υιου το Πνευμα
ληψεται, και αυτο δοξασει τον Υιον. Και ουχι το Πνευμα τον Υιον διδωσιν, αλλ' ο
Υιος παρεχει το Πνευμα τοις μα θηταις, και δι' αυτων τοις εις αυτον πιστευουσιν.
Ουχ ουτως ουν ειρηκεν ο Σωτηρ· αλλ' ως εις αυτον επ' αμφοτεροις γινομενης της
βλασφημιας, και της 26.664 μεν ελαττονος, της δε υπερβαλλουσης ταυτα λελαλη κεν
ο Κυριος. Και γαρ και αυτοι οι Φαρισαιοι αμφοτερα ησαν λεγοντες· και ανθρωπον
βλεποντες αυτον ελοιδορουν· «Ποθεν τουτωι η σοφια αυτη;» και, «Πεντηκοντα ετη
ουπω εχεις, και Ἀβρααμ εωρακας;» Και τα του Πατρος εργα θεωρουντες, ου μονον
ηρνουντο την θεοτητα αυτου, αλλα και αντι ταυτης ελεγον εν αυτωι ειναι τον
Βεελζεβουλ, και αυ του ειναι τα εργα. ∆ια τουτο, ως εις αυτον αμφοτερων
λεγομενων, και της μεν ελαττονος βλασφη μιας ουσης δια το ανθρωπινον, της δε
μειζονος δια την θεοτητα, επι τηι μειζονι κατ' αυτων το αφυ κτον της τιμωριας
ελεγεν. Ἀμελει τους μαθητας πα ραθαρσυνων και λεγων, οτι «Ει τον οικοδεσποτην
Βεελζεβουλ επεκαλεσαν,» εαυτον ειναι τον οικο δεσποτην ελεγε, τον και υπο των
Ἰουδαιων ουτω βλασφημουμενον. Ει δε οι Ἰουδαιοι λεγοντες. «εν Βεελζε βουλ,»
ουδενα ετερον η τον Κυριον ελοιδορουν, δη λον τοινυν εστιν, ως το λεγομενον, «Ἡ
δε του Πνευ ματος βλασφημια,» εις αυτον εστι τον Κυριον λεγο μενη, και το ρητον
ολον περι εαυτου σημαινων ελε γεν ο Σωτηρ. Αυτος γαρ εστιν ο του παντος οικοδε
σποτης· παλιν γαρ ασφαλειας ενεκα το αυτο ειπειν ουκ οκνητεον. Το διψαιν, το
κοπιαιν, το κοιμα σθαι, το ραπιζεσθαι, το εσθιειν, ανθρωπων εστιν ιδια· τα δε εργα α
εποιει ο Κυριος, ουκ ετι ανθρωπων, αλλα Θεου ην αυτα ποιειν. Ὅταν ουν τινες, καθα
προτερον ειπον, ταυτα βλεποντες ως ανθρωπωι λοιδορωνται τωι Κυριωι, ελαττονος
αν αξιοιντο τιμω ριας των τα του Θεου εργα μεταφεροντων εις τον διαβολον. Οι γαρ
τοιουτοι, ου μονον τα αγια τοις κυσι ριπτουσιν, αλλα και τον Θεον τωι διαβολωι συγ
κρινουσι, και το φως λεγουσιν ειναι σκοτος. Ταυτην γουν ειναι των Φαρισαιων την
ασυγγνωστον βλα σφημιαν ο Μαρκος παρετηρησατο λεγων· «Ὃς δ' αν βλασφημησηι
εις το Πνευμα το αγιον, ουκ εχει αφεσιν, αλλ' ενοχος εστιν αιωνιου αμαρτιας· οτι
ελεγον, Πνευμα ακαθαρτον εχει.» Και ο μεν εκ γενετης τυφλος αναβλεψας
εμαρτυρει· «Ἐκ του αιωνος ουκ ηκουσθη, οτι ηνοιξε τις οφθαλμους τυφλου γεγεννη
μενου. Ει μη ην ουτος παρα Θεου, ουκ ηδυνατο ποιειν ουδεν·» οι τε οχλοι,
θαυμαζοντες επι τοις γινομε νοις υπο του Κυριου, ελεγον· «Ταυτα τα ρη 26.665 ματα
ουκ εστι δαιμονιζομενου· μη δαιμονιον δυναται τυφλων οφθαλμους ανοιγειν;» οι δε
νομιζομενοι αδροι του νομου, οι Φαρισαιοι, οι τα κρασπεδα πλατυνοντες, και
κομπαζοντες ως πλεον τι των αλλων γινωσκοντες, ουδ' ουτως ηισχυνοντο· κατα δε
το γε γραμμενον, εθυον οι ταλανες δαιμονιωι και ου Θεωι, λεγοντες δαιμονιον εχειν
τον Κυριον, και δαιμονων ειναι τα του Θεου εργα. Ἔπασχον δε τουτο δι' ουδεν
ετερον, η ινα μονον αρνησωνται τον ταυτα ποιουντα Θεον ειναι, και του Θεου Υιον.
Ει γαρ το εσθιειν και του σωματος η οψις εδεικνυεν αυτον και ανθρωπον, δια τι μη
εκ των εργων εθεωρουν αυτον ειναι εν τωι Πατρι, και τον Πατερα εν αυτωι; Ἀλλ' ουκ
ηθελον· μαλλον δε αυτοι τον Βεελζεβουλ ειχον εν εαυτοις φθεγγομενον, ως εκ μεν
 
 
 
 

5

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

των ανθρωπινων ανθρωπον αυτον μονον ονομαζειν· εκ δε των εργων, α ην ιδια
Θεου, μηκετι Θεον αυτον ομολογειν, αλλα τον εν αυ τοις Βεελζεβουλ αντ' εκεινου
θεοποιειν, ινα συν αυτωι λοιπον αιωνιως εν τωι πυρι κολαζωνται. Και αυτη δε η του
αναγνωσματος παρατηρησις τοιαυτην εμφασιν τινα παρεχειν μοι δοκει, και
δεικνυειν εις αυτον φθανειν αμφοτερας τας βλασφη μιας, και περι εαυτου ειρηκεναι
το, «Υιος ανθρω που,» και το, «Πνευμα·» ιν' εκ τουτου μεν το σω ματικον εαυτου
δειξηι, εκ δε του πνευματος την πνευματικην εαυτου και νοητην και αληθεστατην
θεοτητα δηλωσηι. Και γαρ το μεν λαβειν δυναμενον συγγνωμην επι του Υιου του
ανθρωπου συνεταξεν, ινα το σωματικον εαυτου σημανηι· την δε ασυγγνωστον
βλασφημιαν εις το Πνευμα φθανειν δεδηλωκεν· ινα, προς αντιδιαστολην του
σωματικου τουτο λεγων, την εαυτου θεοτητα δειξηι. Τουτον δε τον χαρακτηρα και εν
τωι κατα Ἰωαννην Ευαγγελιωι εωρακα· οπη νικα, περι της του σωματος βρωσεως
διαλεγομενος, και δια τουτο πολλους εωρακως τους σκανδαλισθεντας, φησιν ο
Κυριος· «Τουτο υμας σκανδαλιζει; Ἐαν ουν θεωρητε τον Υιον του ανθρωπου αναβαι
νοντα, οπου ην το προτερον; Το Πνευμα εστι το ζωοποιουν· η σαρξ ουκ ωφελει
ουδεν. Τα ρηματα α εγω λελαληκα υμιν, πνευμα εστι και ζωη.» Και εν ταυθα γαρ
αμφοτερα περι εαυτου ειρηκε, σαρκα και πνευμα· και το πνευμα προς το κατα σαρκα
δι εστειλεν, ινα μη μονον το φαινομενον, αλλα και το αορατον αυτου πιστευσαντες
μαθωσιν, οτι και α λεγει ουκ εστι σαρκικα, αλλα πνευματικα. Ποσοις γαρ ηρκει το
σωμα προς βρωσιν, ινα και του κοσμου παντος τουτο τροφη γενηται; Ἀλλα δια τουτο
της εις 26.668 ουρανους αναβασεως εμνημονευσε του Υιου του ανθρωπου, ινα της
σωματικης εννοιας αυτους αφελ κυσηι, και λοιπον την ειρημενην σαρκα βρωσιν ανω
θεν ουρανιον, και πνευματικην τροφην παρ' αυτου διδομενην μαθωσιν. «α γαρ
λελαληκα, φησιν, υμιν, πνευμα εστι και ζωη·» ισον τωι ειπειν· Το μεν δει κνυμενον
και διδομενον υπερ της του κοσμου σωτη ριας εστιν η σαρξ ην εγω φορω· αλλ' αυτη
υμιν και το ταυτης αιμα παρ' εμου πνευματικως δοθη σεται τροφη· ωστε
πνευματικως εν εκαστωι ταυτην αναδιδοσθαι, και γινεσθαι πασι φυλακτηριον εις
αναστασιν ζωης αιωνιου. Ουτω και την Σαμα ρειτιν αφελκων ο Κυριος απο των
αισθητων, Πνευμα ειρηκε τον Θεον, υπερ του μηκετι σωματικως αυτην, αλλα
πνευματικως διανοεισθαι περι του Θεου· ουτω και ο προφητης θεωρων τον Λογον
τον γενομενον σαρκα ειρηκε· «Πνευμα προσωπου ημων Χριστος Κυριος·» ινα μη εκ
του φαινομενου νομισηι τις ανθρωπον ψιλον ειναι τον Κυριον, αλλα και Πνευμα
ακουων, γινωσκηι Θεον ειναι τον εν σωματι οντα. Ἑκατερον ουν δηλον αν ειη
λοιπον, οτι ο τον Κυριον ορων τα περι εαυτου διαλεγομενον, εαν μεν τα σωματικα
αυτου μονον βλεπων, και μη πιστευων λεγοι· «Ποθεν τουτωι η σοφια αυτη;»
αμαρτανει μεν, και ως εις Υιον ανθρωπου βλασφημει· αλλ' ο 26.669 ορων αυτου τα
εργα τα Πνευματι αγιωι γινο μενα, και λεγων τον τοιαυτα ποιουντα μη ειναι Θεον
και του Θεου Υιον, αλλα τωι Βεελζεβουλ αυτα επιγραφων, φανερως βλασφημει,
αρνουμενος αυτου την θεο τητα. Και γαρ και εν τωι ευαγγελικωι ρητωι, καθα
πολλακις ειρηται, λεγων, «Υιον ανθρωπου,» το κατα σαρκα και ανθρωπινον αυτου
δεικνυσιν· ινα, «το Πνευμα» λεγων, δηλωσηι αυτου ειναι το αγιον Πνευμα, εν ωι τα
παντα ειργαζετο. Ὅθεν τα μεν εργα ποιων ελεγεν· «Ει εμοι μη πιστευετε, καν τοις
εργοις μου πιστευετε, ινα γνωτε, οτι εγω εν τωι Πατρι, και ο Πατηρ εν εμοι.» Μελλων
δε εαυτον σωματικως προσφερειν υπερ ημων, οπηνικα δι' αυτο τουτο ανεβη εις
Ἱερουσαλημ, ελεγε τοις μαθηταις αυτου· «Καθ ευδετε το λοιπον, και αναπαυεσθε·
ιδου γαρ ηγγικεν η ωρα, και ο Υιος του ανθρωπου παραδιδοται εις χειρας
αμαρτωλων·» τα μεν γαρ εργα Θεον αληθι νον αυτον εποιει πιστευεσθαι· ο δε
 
 
 
 

6

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

θανατος εδεικνυεν αυτον αληθως εχοντα σωμα. ∆ιο εικοτως Υιον ανθρω που ελεγε
τον παραδιδομενον· ο Λογος γαρ, αθανατος και αψαυστος εστι, και αυτοζωη
τυγχανει ων. Ἀλλ' ουτε τουτοις επιστευον οι Φαρισαιοι, ουτε α εποιουν τουτων οι
υιοι, βλεπειν εβουλοντο· οθεν ηρεμα παλιν αυτους ο Κυριος ελεγχει λεγων· «Ει εν
Βεελ ζεβουλ εγω εκβαλλω τα δαιμονια, οι υιοι υμων εν τινι εκβαλλουσι; ∆ια τουτο
αυτοι υμων κριται εσον ται· ει δε εν Πνευματι Θεου εγω εκβαλλω τα δαιμο νια, αρα
εφθασεν εφ' υμας η βασιλεια του Θεου.» Και ωδε δε «εν Πνευματι Θεου» ελεγεν, ουχ
ως ελαττων ων του Πνευματος, ουδε ως του Πνευματος αυτα ενεργουντος εν αυτωι,
αλλ' ινα παλιν δη λωσηι, οτι αυτος, Λογος ων του Θεου, αυτος δια του Πνευματος
ενεργει τα παντα, και διδαξηι τους ακουοντας, οτι οσωι τα του Πνευματος εργα τωι
Βεελ ζεβουλ ανατιθεασι, τοσουτωι τον χορηγουντα το Πνευμα δυσφημουσι· και γαρ
και τουτο λεγων, δει κνυσιν, οτι μη αγνοουντες, αλλ' εκοντες εις την τοι αυτην
αναποδραστον βλασφημιαν εαυτους περιπειρουσι. Και ουκ αισχυνονται· καιτοι
γινωσκοντες τα τοιαυτα εργα οντα του Θεου, οτι τωι Βεελζεβουλ πνευματος ελεγον
γινεσθαι ταυτα. 26.672 Πως ουν, ταυτα τολμωντες, ετι δυνανται τους Ἕλληνας
αιτιασθαι, πλαττοντας ειδωλα, και θεους ονομαζοντας αυτα; Ὅμοια γαρ και τα
αυτων της εκεινων μανιας· η ταχα και μειζονα τα τουτων τολμηματα τυγχανει οντα·
οτι, καιπερ νομον περι τουτου λαβοντες, δια της παραβασεως του νομου τον Θεον
ητιμασαν. Τι δε τοιαυτα βλασφημουντες ποιησουσιν, οταν αναγινωσκωσι τον
προφητην Ἡσαΐαν, και ακουσωσι, τα σημεια της του Χριστου παρου σιας ειναι
τυφλων αναβλεψιν, χωλων περιπατον, αλαλων λαλιαν, νεκρων αναστασιν, λεπρων
θερα πειαν, και κωφων ακοης ανοιξιν; αρα γαρ και τουτων τινα θελησουσιν ειναι
τον ποιητην; Τον μεν γαρ Θεον λεγοντες, εαυτους διελεγξουσιν ασεβησαν τας εις
τον Κυριον· α γαρ ο προφητης προβλε πων ειρηκε, ταυτα παρων αυτος ο Κυριος πε
ποιηκεν· εαν δε, ως προπετειαι προληφθεντες, τολ μησωσιν ειπειν κακεινα εν τωι
Βεελζεβουλ γινε σθαι, φοβουμαι μη, κατ' ολιγον εν ασεβειαι προκοπτοντες, και
αναγινωσκοντες· «Τις εδωκε στομα ανθρωπωι; Και τις εποιησε δυσκωφον και κωφον,
βλεποντα και τυφλον;» και τα ομοια τουτοις, μανεντες παλιν ειπωσι του Βεελζεβουλ
ειναι και ταυτας τας φωνας. Ὧ γαρ την του αναβλεπειν χαριν διδοασι, τουτωι και την
του μη βλεπειν αι τιαν αυτους αναγκη διδοναι· αμφοτερα γαρ τον αυτον ποιειν
ειρηκεν ο Λογος. Παντως δε τουτο λεγον τες, φρονησουσι ποτε και δημιουργον ειναι
τον Βεελ ζεβουλ της ανθρωπινης φυσεως· του γαρ ποιουν τος εστιν εχειν και την
των γινομενων εξουσιαν. Του γαρ Μωυσεως ειρηκοτος· «Ἐν αρχηι εποιησεν ο Θεος
τον ουρανον και την γην·» και, «εν εικονι Θεου εποιησεν ο Θεος τον ανθρωπον·» και
∆ανιηλ παῤ ρησιαζεται τωι ∆αρειωι λεγων· «Ου σεβομαι ει δωλα χειροποιητα, αλλα
ζωντα Θεον τον κτισαντα τον ουρανον και την γην, και εχοντα πασης σαρκος
κυρειαν·» ει μη αρα παλιν μεταβαλλομενοι λεγοιεν το μεν μη βλεπειν και χωλευειν,
και τα αλλα παθη εξ επιτιμιας του δημιουργου γινεσθαι· την δε λυσιν τουτων και
την εις τους πασχοντας ευεργεσιαν τον Βεελζεβουλ εργαζεσθαι. Ἀλλα τουτο καν
εξεταζειν, λιαν ευηθες εστι. Μαινομενων γαρ και πλεον παρεξεστηκοτων εστιν η
τοιαυτη μετα ασεβειας μωρολογια· οτι μηδε τα κρειττονα κατα συγκρισιν τωι Θεωι,
αλλα τωι Βεελζεβουλ διδοασιν οι παραφρονες. Και γαρ ου μελει τουτοις λυμαινεσθαι
των θειων Γραφων τα δογματα, ινα μονον αρνησωνται την του Χριστου παρουσιαν.
26.673 Ἔδει δε τους πονηρους η μηδε εκ των σωμα τικων εξουθενειν αυτους ως
ανθρωπον τον Κυ ριον, η δηλονοτι και εκ των εργων Θεον αυτον ομολογειν
αληθινον. Ἀλλα παντα διεστραμμενως επρατ τον· ανθρωπον μεν βλεποντες, ως
ανθρωπωι ελοιδο ρουντο· εργα δε θεικα θεωρουντες, ηρνουντο την θεοτητα, και
 
 
 
 

7

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

προσετρεχον τωι διαβολωι, οιομενοι, οτι, ταυτα τολμωντες, διαδραναι δυνησονται,
ωστε μη κριθηναι παρ' αυτου του υβριζομενου παρ' αυτων Λογου. Οι μεν ουν
επαοιδοι, και μαγοι, και φαρμα κοι του Φαραω, καιτοι πλειστα επιχειρησαντες, ομως
βλεποντες τα δια Μωσεως σημεια, καθυφηκαν, και νωτα δεδωκασι, λεγοντες
δακτυλον ειναι Θεου τον ταυτα ποιουντα· οι δε Φαρισαιοι και οι γραμ ματεις, ολην
την χειρα του Θεου βλεποντες εργαζο μενην, και πλειονα και μειζονα θεωρουντες
εκεινων τα δι' αυτου του Σωτηρος γινομενα, τον Βεελζε βουλ ελεγον ταυτα ποιειν,
ον και οι μαγοι, καιτοι ιδιον αυτων οντα, ομως ωμολογουν μη δυνασθαι μηδε τα
τουτων ελαττονα ποιειν. Τις ουν υπερβολη της τουτων μανιας ειπειν; η τις, ως
ειρηκεν ο προφητης, ομοιωσαι τι ταις τουτων ασεβειαις δυνησεται; Ἐδικαιωσαν γαρ
εξ εαυτων και Σοδομιτας· και νενικηκασι μεν την Ἑλληνων αγνωσιαν,
υπερβαλλουσι δε και των μαγων του Φαραω την αλογιαν, και προς μονους τους
Ἀρειομανιτας εχουσι την συγκρισιν, αλληλοις εις την αυτην ασεβειαν συμπιπτοντες.
Ἰουδαιοι μεν γαρ βλεποντες δια του Υιου τα του Πατρος εργα, τωι Βεελζεβουλ
ανατιθεασιν αυτα· Ἀρειανοι δε, και αυτοι τα αυτα βλεποντες εργα, τοις κτισμασι
συναριθμουσι τον ταυτα ποιουντα Κυριον, φασκοντες εξ ουκ οντων αυτον ειναι· και,
ουκ ην, πριν γενηται· Και οι μεν Φαρισαιοι θεωρουντες τον Κυριον εν σωματι
διεγογγυζον λεγοντες· «∆ια τι συ, ανθρωπος ων, ποιεις σεαυτον Θεον;» οι δε
Χριστομαχοι, βλεποντες αυτον πασχοντα και κοιμωμενον, βλασφημουσι λεγοντες· Ὁ
ταυτα υπομενων ου δυναται Θεος αληθινος και ομοουσιος ειναι του Πατρος. Και
ολως αν τις εξεταζειν εκ παραλληλου βουλοιτο τας αμφοτερων κακονοιας, ευρησει,
καθα προειπον, εις την κοιλαδα της αλυκης παροινιας συμπιπτοντας αυτους
αλληλοις. 26.676 ∆ια τουτο γαρ κακεινοις και τουτοις ασυγγνωστον εσεσθαι την επι
τοις τοιουτοις τιμωριαν ο Κυριος απεφηνατο λεγων· «Ὃς δ' αν ειπηι κατα του
Πνευματος του αγιου, ουκ αφεθησεται αυτωι ουτε εν τωι αιωνι τουτωι, ουτε εν τωι
μελλοντι.» Και εικοτως γε· ο γαρ αρνουμενος τον Υιον, τινα παρακαλων, ιλασμον
δυνησεται εχειν; η ποιαν ζωην, η αναπαυσιν προσδοκησει, ο απωσαμενος τον
λεγοντα· «Ἐγω ειμι η ζωη;» και, «∆ευτε προς με, παντες οι κοπιωντες και
πεφορτισμενοι, καγω αναπαυσω υμας;» Τουτων δε ουτω διδοντων δικας, δηλον αν
ειη, ως οι ευσεβουντες εις τον Χριστον, και το κατα σαρκα και το κατα Πνευμα
προσκυνουντες αυτου, και μητε Υιον Θεου αυτον αγνοουντες, μητε οτι και Υιος
ανθρωπου γεγονεν αρνουμενοι· αλλα και πιστευοντες, οτι «Ἐν αρχηι ην ο Λογος,»
και, «ο Λογος σαρξ εγενετο,» βασιλευσουσιν αιωνιως εν τοις ουρανοις κατα τας
αγιας επαγγελιας αυτου του Κυριου και Σωτηρος ημων Ἰησου Χριστου λεγοντος·
«Ἀπελευσονται μεν εκεινοι εις κολασιν αιωνιον, οι δε δικαιοι εις ζωην αιωνιον.»
Ταυτα σοι συντομως, εξ ων εμαθον, εγραψα. Συ δε μη ως τελειαν διδασκαλιαν, αλλα
μονην αφορμην ταυτα παρ' εμου λαμβανε· και λοιπον σαυτωι την ακριβεστεραν
διανοιαν εκ τε του ευαγγελικου ρητου και των Ψαλμων αναλαμβανων, δεσμευε τα
της αληθειας δραγματα· ινα και, σου ταυτα φεροντος, ειπωσιν οι λεγοντες·
«Ἐρχομενοι δε ηξουσιν εν αγαλλιασει, αιροντες τα δραγματα αυτων,» εν Χριστωι
Ἰησου τωι Κυριωι ημων, δι' ου και μεθ' ου τωι Πατρι αμα τωι αγιωι Πνευματι η δοξα και
το κρατος, εις τους αιωνας των αιωνων. Ἀμην.

 
 
 
 

8

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.


