In sanctum Stephanum i
Εις τον αγιον Στεφανον αʹ.
63.929
Σεμνυνει μεν τους ευδοκιμους αθλητας των διηνυσμενων αυτοις αγωνων η
μνημη· κοσμειτω δε γε αυτους και ο ημετερος λογος, καθ' οσον οιον τε, δια της εις
αυτους 63.930 ευφημιας ανακηρυττων τα εκεινων κατορθωματα· αρκουσα γαρ
παιδευσις των ημετερων τροπων της εκεινων αρετης η υπομνησις. Ἀρχην τοινυν
ποιησωμεν εις τους 63.931 ∆εσποτικους αθλητας εγκωμιων τον πρωτον ανοιξαντα
το της ευσεβειας σταδιον, και πρωτον καταρξαμενον των αθλητικων γυμνασιων.
Ἤλειψεν αυτον η χαρις του Πνευματος, επαιδοτριβησε δε προς τα παλαισματα ο
αγωνοθετης ο ουρανιος, ου σωματι πυκτευοντα, ουδε τας χειρας εις αμιλλαν
προβαλλομενον, αλλα την γλωτταν ακονων κατα των ταις χερσι πολεμουντων.
Ἴδωμεν τοινυν τον αθλητην, οπως εν απασι μιμητης ανεφανη του ∆εσποτου· τους
γαρ αυτους ειχεν ανταγωνιστας και κατ' εκεινου θρασυνομενους· αλλ' ομως ουκ
ενεπλησεν αυτοις την ωμοτητα το σωτηριον παθος, αλλ' ετι διψωσιν αιματος οι
πρωην ∆εσποτικον αιμα εκχεαντες, και φρονουσιν ομοιως κατα των δουλων οι τον
∆εσποτικον εργασαμενοι φονον.
Προβαλλωμεθα τοινυν τωι λογωι τον δοκιμον αθλητην. Και γαρ εν τοις
εξωθεν αγωσιν ηνικα αν οι στεφανιται κρινωνται, ειωθασι τους εξειλεγμενους και
προκριτους εισαγειν εις τα παλαισματα, ινα τον κατα την ρωμην εφαμιλλον ο
ευδοκιμος αναῤρηθηι στεφανιτης. Ἐνταυθα δε λεγε, Ὁ πρωτος προμαχων, της
ευσεβειας ο πυργος ο ακαταγωνιστος (ταυτα γαρ προσειπων παντα τις αυτον ουκ αν
αμαρτοι) παιδευτης εγενετο των μετ' αυτον αγωνισαμενων δια των οικειων πονων,
και πρωτος αρπασας τους στεφανους, ευχειρωτους εδειξε και τοις εξης τους
πολεμουντας, του σωματος μονον καταστοχαζομενους, την δε ψυχην ατρωτον
καταλιμπανοντας· Μη φοβηθητε γαρ, φησιν, απο των αποκτεινοντων το σωμα, την
δε ψυχην μη δυναμενων αποκτειναι. Ἐκεινης τοινυν της θειας φωνης μεμνημενος
της αλειφουσης αυτον εις τα παλαισματα, ουτως απεδυσατο προς τους αγωνας ο
αθλητης, και τηι γλωσσηι τιτρωσκων τους το σωμα τοις λιθοις κατατοξευοντας,
εδεικνυτο τοις λογοις των εκεινων βελων δυνατωτερος· και τωι μεν σωματι εδεχετο
τα δια των λιθων τραυματα, τοις δε γε ρημασι πικροτερον ετιτρωσκε τους
βαλλοντας, και ανερεθιζε προς τον κατ' αυτου πολεμον, ινα συντομωτεραν αυτωι
την οδοιποριαν κατασκευασωσι την εις ουρανους αναπεμπουσαν. Και μοι λογιζου
των βελων το διαφορον· οι μεν γαρ λιθοις το σωμα κατεχωννυον, ο δε τοις παρα του
Πνευματος εαυτωι χορηγουμενοις ρημασι της εκεινων καρδιας κατεστοχαζετο·
Ουδεις γαρ, φησιν, ηδυνατο αντιστηναι τηι σοφιαι και τωι πνευματι, ωι ελαλει. Ὢ
γλωττης σαλπιγγος μεγαλοφωνοτερας! ω ψυχης ακαταπληκτου, παντος αδαμαντος
στεῤροτερας! δημον εωρα Ἰουδαικον και επισυνισταμενον τωι αθλητηι, και ωσπερ
τινος σκιας θεωμενος, ουτω κατεφρονει των παροντων, και τας των λιθων νιφαδας
δεχομενος, κατα του σωματος ηγαλλετο, ωσπερ τινος αυτωι πυργου δια των λιθων
οικοδομουμενου, ωστε δι' αυτου φθασαι τον ουρανον.
Τι τοινυν της πετρας εκεινης της λογικης γενοιτ' αν δυνατωτερον; τι δ' αν
οφθειη του στυλου της Ἐκκλησιας στεῤροτερον; τον ακλινη διεσωσεν η πιστις·
καθαπερ τισιν ασφαλεστατοις ερεισμασιν επερειδομενος, ουτω μεμενηκεν ατρωτος,
τοις μεν τραυμασι το σωμα ποικιλλομενος, τηι δε καρτεριαι την ψυχην
καλλωπιζομενος, και τωι οικειωι καλλει προς αυτον τον ουρανον αμιλλωμενος.
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

1

Ὥσπερ γαρ εκεινος περικαλλης δεικνυται τηι των αστρων χορειαι διηνθισμενος, ουτω
δη και ο θαυμασιος ουτος αθλητης τον χιτωνα τον ∆εσποτικον εχων, τοις
τραυμασιν, ως ποικιλοις ημφιεσμενος ενδυμασιν, ωραΐζετο, και εγεγηθει τα
στιγματα του Κυριου εν τωι σωματι βασταζων ωσπερ χαρακτηρας ∆εσποτικους. Ου
περιηγαγον οι λιθοι τον αθλητην, αλλ' ωσπερ τι φυτον ουρανομηκες επι γης
εῤριζωμενον, ουτω και ακαμπης εφυλαττετο, δεχομενος τας των λιθων βολας, και
μη καταπιπτων. Τουτωι γαρ αν εικοτως αρμοσειε το προφητικον εκεινο λογιον, οτι
∆ικαιος ως φοινιξ ανθησει. Ἐφοινισσετο μεν ουν το σωμα, και περιεῤρειτο τοις των
αιματων ρευμασιν, επαλληλα δεχομενος των λιθων τα κυματα, πολλωι δε πλεον τηι
63.932 πιστει πετρουμενος. Ἑωρα γαρ προς τον ουρανιον αγωνοθετην, τον τοις
οικειοις αθληταις την χειρα προτεινοντα, και προς ουρανον αυτους ελκοντα, οπου
των αγωνων αποκειται τα επαθλα, οπου των στεφανων αναῤρησις γινεται, και κατα
τον Παυλον ισως βοαι· Ουτω τρεχω, ως ουκ αδηλως, ουτω πυκτευω, ως ουκ αερα
δερων· βαλλομαι, και τιτρωσκω τοις ρημασι.
Μνημονευσατε, φησι, των πατερων υμων των τους προφητας
καταλευσαντων· Τινα γαρ, φησιν, ουκ εδιωξαν οι πατερες υμων; Κακης διαδοχης
γεγονατε κληρονομοι, την εκεινων μανιαν ζηλωσαντες· ως οι πατερες υμων, και
υμεις· την πατρικην διεδεξασθε μιαιφονιαν. Ταυτα του στεφανου των Ἐκκλησιων τα
ρηματα, τοιαυτα του στεφανιτου κατα των εναντιων τα τοξευματα· και καθαπερ
αλσους τις ανεγειρων φλογα, ουτω δη και ο πρωτομαρτυς πλεον καθ' εαυτου την
εκεινων μανιαν ερεθιζεν. Ἑωρα γαρ τον ποθουμενον, και εποθει τον θεωρουμενον,
και τινα προς αυτους ισως απεφθεγγετο τοιαυτα· Του εξωθεν ενδυματος
καταστοχαζεσθε, και κατα του σωματος πεμπετε τους λιθους· αλλα λεληθεν υμας, ως
εοικεν, οτι δη μοι πληρουτε τον ποθον.
Και γαρ και αυτος και προ του Παυλου σπευδω τον εξωθεν ανθρωπον
απεκδυσασθαι, ινα γυμνηι τηι ψυχηι προς ουρανον αναπτω, και το αιθεριον πελαγος
περαιωσαμενος, συμβασιλευσω τωι ∆εσποτηι. Ουτος μονος ο πλους ουκ εχει
ναυαγιον, αυτη η θαλαττοπορια αχειμαστους διασωζει τους πλεοντας· ακινδυνως
μου πλει το σκαφος· ουρανιον γαρ εχω τον κυβερνητην, τον τοις νοητοις αυτου
πηδαλιοις κατευθυνοντα. Φοινιξατε μοι το σωμα τοις τραυμασι· και γαρ τον Ἰωσηφ
χιτωνα εφοινιξαν τωι αιματι οι πατερες υμων, ως και υμεις. Πρεπον γαρ αυτοις
συνεχως λεγεσθαι το παρα του μαρτυρος ειρημενον. Ἐκεινους εμιμησασθε τους την
κακην κληρονομιαν υμιν καταλελοιποτας· αλλα κακεινοι τον Ἰωσηφ αποδομενοι,
διημαρτον της ελπιδος, και οι τον σωματικον ναον λιθαζοντες, στεῤρον ναον
οικοδομειτε περικαλλεστερον· οραιν αυτου μοι τα προπυλαια επεισιν· απο γαρ της
γης εις τον ουρανον εστηρικται. Ταυτα γαρ πρεποντα τωι Στεφανωι τα ρηματα, τωι
προπηδησαντι των αποστολικων λογαδων επι τους αγωνας, και οξυτερωι τωι δρομωι
φθασαντι προς το του μαρτυριου τελος, τωι επι γης αγωνισαμενωι, και εν ουρανοις
αναῤρηθεντι· ος φθεγγομενους μεν τους πολεμιους ενικα, λιθοβολουντων δε
υπερηυχετο, και εν τουτωι τον ∆εσποτην μιμουμενος, και φησι προς τον
αγωνοθετην· Κυριε Ἰησου Χριστε, δεξαι το πνευμα μου. ∆ιηνυσται μου, φησιν, ο
αγων· δεχου τοινυν τον στεφανιτην εν ουρανοις, υποδεξαι ο αθλοθετης τον
αθλητην· επι τους στεφανους γαρ τρεχω, και των ενταυθα αγωνων σπευδω
κομισασθαι τα επαθλα.
Τοσαυτα ημας ο πρωτομαρτυς ειστιασε και τοις ρημασιν ευδοκιμος πεφηνως
και τοις παλαισμασιν, η κορυφη των μαρτυρων, ο στεφανος των Ἐκκλησιων, ο τον
∆εσποτην επειγομενος φθασαι τωι δρομωι, και τωι εν ουρανοις καλουντι υπακουσας
δι' εκεινης της θειας φωνης, Ὅπου ειμι εγω, φησιν, εκει και ο διακονος ο εμος. Τα
ανω γαρ, φησι, φρονειτε, ου ο Χριστος εν δεξιαι του Πατρος καθηται. Ἐκεινον εποθει
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

2

τον θρονον τον βασιλικον, προς εκεινα ετρεχε τα βραβεια της ανω κλησεως, εκεινας
εποθει τας βασιλικας δωρεας τας παρα του επουρανιου βασιλεως διανεμομενας τοις
οικειοις αυτου αγωνισταις. Τις αν ουν λογος αρκεσειε τον τοσουτον και τηλικουτον
αθλητην προς αξιαν σεμνυναι τωι λογωι, τον δια των εργων κηρυττομενον και
καθαπερ στηλην ανεξαλειπτον καταλελοιποτα των οικειων κατορθωματων την
μνημην; Τουτου τον ποθον ζηλωσωμεν, και την αρετην μιμησωμεθα, ινα και των
αποκειμενων στεφανων απολαυσωμεν, χαριτι του μονογενους Υιου του Θεου, μεθ'
ου τωι Πατρι δοξα συν τωι αγιωι Πνευματι, νυν και αει, και εις τους αιωνας. Ἀμην.

 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

3


