In parabolam de filio prodigo
Εις την παραβολην περι του ασωτου.
59.515
αʹ. Ἀει μεν, αδελφοι, την του Θεου φιλανθρωπιαν κηρυττειν οφειλομεν (δι'
αυτης γαρ ζωμεν και κινουμεθα και εσμεν)· μαλιστα δε εν τουτωι τωι καιρωι
χρεωστουμεν τουτο ποιειν, δια την κοινην ωφελειαν, και την ευεργεσιαν των
μελλοντων εκ της κολυμβηθρας ανατελλειν αστερων. Και γαρ ουτοι δια ταυτης
εκλαμψουσι, και ημεις δι' αυτης εσωθημεν και σωζομεθα· ητις ημιν αντι
κληρονομιας εδοθη εκ του δημιουργου Θεου και πατρος ημων. Ειπωμεν τοινυν περι
αυτης, απερ ειπεν ο ∆εσποτης Χριστος, ο φιλανθρωπος Υιος του φιλαν 59.516
θρωπου Πατρος, ο μονος αξιοχρεως της πατρυας ουσιας εξηγητης· αναπτυξωμεν
πασαν την περι του ασωτου παραβολην, ινα μαθωμεν εξ αυτης, πως δει
προσπελαζειν τωι απροσπελαστωι, και συγγνωμην των πταισματων αιτειν.
Ἄνθρωπος τις, φησιν, ειχε δυο υιους.
Παραβολικως ο Σωτηρ, ου δογματικως διαλεγεται. ∆ια τουτο περι του ιδιου
Πατρος ως περι ανθρωπου τινος ομιλει, και περι των δουλων ως περι τεκνων λαλει,
ινα δειξηι του Θεου την περι τους ανθρωπους στοργην. Ἄνθρωπος τις, φησιν, ειχε
δυο υιους. Τις εστιν ουτος 59.517 ο ανθρωπος; Ὁ Πατηρ των οικτιρμων, και Θεος
πασης παρακλησεως. Τινας δε ειχε τουτους τους δυο υιους; Τους δικαιους, και τους
αμαρτωλους· τους εμμενοντας τοις θειοις αυτου προσταγμασι, και τους
παραβαινοντας τας ∆εσποτικας εντολας. Και ειπεν ο νεωτερος αυτων τωι Πατρι. Και
τις εστιν ουτος ο νεωτερος υιος; Ὁ την γνωμην αστατον κεκτημενος, και ταις αυραις
της νεοτητος ριπιζομενος. Πατερα εγνωρισεν η φυσις τον πλασαντα, ει και μη
ετιμησε προαιρεσις τον ποιησαντα. Πατερ, δος μοι το επιβαλλον μερος της ουσιας.
Καλως ᾔτησε τα του Θεου παρα του Θεου· αλλα κακως, απερ ελαβε, κατηναλωσε. Και
διειλεν αυτοις τον βιον ο πατηρ. Ἔδωκεν αυτοις, ως οικον ιδιον, ολον τον κοσμον·
εδωκεν αυτοις, ως κτιστης, ολην την κτισιν· παρεσχεν αυτοις σωματα και ψυχας
λογικας, ινα τωι λογωι ευλογως χειραγωγουμενοι μηδεν αλογον πραξωσιν·
επεστησεν αυτοις τον εαυτου νομον, τον φυσικον και τον γραπτον, ως θειον
παιδαγωγον, ινα τουτωι παιδαγωγουμενοι πληρωσωσι του νομοθετου το βουλημα.
Και μετ' ου πολλας ημερας συναγαγων παντα ο νεωτερος υιος (ως νεωτερος
επραξεν), απεδημησεν εις χωραν μακραν. Ἀπεστη απο του Θεου, και απεστη απ'
αυτου ο Θεος· ου γαρ βιαζεται τον μη βουλομενον δουλευειν αυτωι. Γνωμης γαρ, ουκ
αναγκης, αι αρεται απασαι. Ἐκει διεσκορπισε την ουσιαν αυτου ζων ασωτως. Ἐκει
της ψυχης ολον τον πλουτον απωλεσεν· εκει τερπων και τερπομενος εναυαγησεν·
εκει παιζων και εμπαιζομενος πενης εγενετο· εκει ψυχοφθορους ηδονας αγοραζων,
και γελωτας ωνουμενος, πατερας δακρυων ελαβε· και τας μεν αρετας, ας ειχεν,
απεβαλε· τας δε κακιας, ας ουκ ειχε, προσελαβε. ∆απανησαντος δε αυτου παντα (ου
πεφυκε γαρ τοις αισχρως βιουσι παραμενειν ο πλουτος της χαριτος), εγενετο ουν
λιμος ισχυρος κατα την χωραν εκεινην.
Ὅπου γαρ της σωφροσυνης ο σιτος ου γεωργειται, εκει λιμος ισχυρος· οπου
της εγκρατειας η αμπελος ου πεφυτευται, εκει λιμος ισχυρος· οπου της αγνειας ο
βοτρυς ου ληνοπατειται, εκει λιμος ισχυρος· οπου το ουρανιον γλευκος ου βρυει,
εκει λιμος ισχυρος· οπου ευφορια κακων, εκει παντως αφορια των αγαθων· οπου
ευθηνια πραξεων πονηρων, εκει παντως σπανις των αρετων· οπου της
φιλανθρωπιας το ελαιον ου πηγαζει, εκει λιμος ισχυρος. Τοτε ουν και αυτος ηρξατο
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

1

υστερεισθαι. Ουδεν γαρ αυτωι λοιπον εμεινεν, ει μη μονον τα της ακρασιας κακα,
επειδη επραξε τα της ακοσμιας κακα. Και πορευθεις εκολληθη ενι των πολιτων της
χωρας εκεινης. Πολιται δε της χωρας εκεινης ησαν οι δαιμονες, εν ηι ετυγχανε
μεταναστιος. Και επεμψεν αυτον ο πολιτης εκεινος εις τον αγρον αυτου βοσκειν
χοιρους. Ουτω γαρ τιμωσιν οι δαιμονες τους τιμωντας αυτους· ουτω φιλουσι τους
φιλουντας αυτους· τοιαυτας δωρεας χαριζονται τοις πειθομενοις αυτοις. Και
επεθυμει γεμισαι την κοιλιαν αυτου απο των κερατιων, ων ησθιον οι χοιροι. Τι δε
εστιν, Ἀπο των κερατιων; Των κερατιων η γευσις γλυκεια εστιν, αλλ' ομως και
σκληρα κατ' αυτο τε και τραχεια.
Τοιαυτη γαρ και της αμαρτιας η φυσις· ευφραινει μεν μικρα, και κολαζει
μεγαλα· τερπει προσκαιρα, και μαστιζει αιωνια. Εις εαυτον ουν ελθων, και
λογισαμενος την προτεραν μακαριοτητα και την δευτεραν αθλιοτητα, και βαλων
κατα νουν, τις μεν ην, οτε ην μετα του Θεου και πατρος τεταγμενος, τις δε γεγονεν
υποτεταγμενος τοις δαιμοσιν. Εις εαυτον ουν ελθων, ειπε· Ποσοι μισθιοι του πατρος
μου περισσευουσιν αρτων, εγω δε ωδε λιμωι απολλυμαι; Ποσοι νυν κατηχουμενοι
κατατρυφωσι των αγιων Γραφων, τωι λιμωι δε των θειων λογιων εγω συνεχομαι; ω
ποσων αγαθων εμαυτον εστερησα! ω ποσοις κακοις εμαυτον περιεβαλον! Τι γαρ
αφισταμην της μακαριας εκεινης διαγωγης; τι δε ταυτης εντος εγενομην της
θανατηφορου ζωης; Ἔμαθον αφ' ων επαθον, μη εγκαταλιμπανειν Θεον· εμαθον
κρατειν τον αει φυλασσοντα τους κρατουντας αυτον· εμαθον μη πιστευειν τοις
ακαθαρτοις δαιμοσι, τοις διδασκουσι πασαν ακαθαρσιαν τε και φθο 59.518 ραν. Τι
ουν φησιν; Ἀναστας πορευσομαι προς τον πατερα μου. Ὑποστρεψω καλως, οθεν
εξηλθον κακως· απελθω προς τον εμον πατερα, και Ποιητην, και ∆εσποτην, και
κηδεμονα, και προνοητην· καταλαβω τον παλαι περιμενοντα και προλαμβανοντα
τους προς αυτον επιστρεφοντας. Ἀναστας πορευσομαι προς τον πατερα μου, και ερω
αυτωι· Πατερ, ημαρτον εις τον ουρανον και ενωπιον σου, και ουκετι ειμι αξιος
κληθηναι υιος σου· ποιησον με, ως ενα των μισθιων σου. Ἀρκει μοι προς σωτηριαν
ταυτα τα ρηματα· αρκει μοι προς την πρεσβειαν του πατρος μου το ονομα· ου
δυναται γαρ ο πατηρ ο εμος, πατηρ προσαγορευθεις παρ' εμου, μη φανηναι τοις
εργοις πατηρ· ου δυναται μη κινησαι τα σπλαγχνα, ευσπλαγχνος ων· ου δυναται το,
Ἥμαρτον, ακουσας, μη δουναι συγγνωμην τοις εμοις ολισθημασιν· ου δυναται της
εμης ακουσας φωνης, μη επιλαθεσθαι της δικαιας οργης. Οιδα ποσα δυναται παρ'
αυτωι η μετανοια· οιδα πως ισχυει παρ' αυτωι τα δακρυα· οιδα πως εκαστος
αμαρτωλος προς αυτον ανανευων, και δακρυων θερμως, ως ο Πετρος λαμβανει των
αμαρτηματων την αφεσιν· οιδα του Θεου μου την αγαθοτητα· οιδα του πατρος μου
την ημεροτητα. Ἐλεησει με μετανοουντα, ον ουκ εκολασεν αμαρτησαντα. βʹ. Και
αναστας ηλθε προς τον πατερα αυτου. Προσεθηκε τηι καληι βουληι την πραξιν την
αγαθην. ∆ει γαρ ημας ου μονον βουλευεσθαι τα συμφεροντα, αλλα και τας αγαθας
ορμας δεικνυειν ταις πραξεσιν. Ἔτι δε αυτου μακραν απεχοντος του τοπου, πλησιον
δε οντος τωι τροπωι, και τας χειρας συνεχως επιῤρηγνυντος, και τυπτοντος το ιδιον
στηθος, ως των πονηρων λογισμων υπαρχον εργαστηριον, και το προσωπον
προσηλουντος τηι γηι, και τους οφθαλμους απαιτουντος δουναι συμπρεσβευτας τας
των δακρυων σταγονας, και προμελετωντος την απολογιαν, φθασας ανεβοησε φωνηι
μεγαληι, μετα δακρυων λεγων· Πατερ, ημαρτον εις τον ουρανον και ενωπιον σου.
Ἥμαρτον, οιδα, Χριστε ∆εσποτα και Θεε· εμας αμαρτιας συ μονος επιστασαι·
ημαρτον, ελεησον ως Θεος και ∆εσποτης. Ουκ ειμι αξιος εις τον ουρανον βλεπειν,
και παρακαλειν σε τον αγαθον μου ∆εσποτην, γεμων μεγιστων και χαλεπων
εγκληματων· ουκ εστιν αριθμος των εμων αμαρτηματων. Ἐλεησον ως αγαθος Θεος
ων αει, Ὅτι ουκ ειμι αξιος κληθηναι υιος σου, ποιησον με ως ενα των μισθιων σου.
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

2

Ουτως ικετευοντα εκ βαθους της καρδιας ειδεν αυτον ο βλεπων πλημμελουντας, και
παραβλεπων αμαρτανοντας, και περιμενων αυτων την μετανοιαν· ειδεν αυτον ο
πατηρ αυτου, και εσπλαγχνισθη. Πατηρ γαρ ην τηι χρηστοτητι, ει και Θεος υπηρχε τηι
φυσει. Και δραμων επεσεν επι τον τραχηλον αυτου, και κατεφιλησεν αυτον. Ουκ
ανεμεινε τον προσκρουσαντα πλησιον ελθειν, αλλ' αυτος αυτωι προαπηντησε
προθυμως. Και ουκ εβδελυξατο τον τραχηλον αυτου, ως ταις κηλισι της ασωτιας
καταστικτον και μεμιαμμενον· αλλα ταις αχραντοις αυτου χερσι περιλαβων
κατεφιλησεν απληστως τον παλαι ποτε ποθουμενον. Ὢ της αφατου τε και φοβερας
ευσπλαγχνιας! ω παραδοξου φιλανθρωπιας! ω ξενων καταλλαγων! Ἔπεισεν ευθυς
τον Θεον εις ροπην μιαν μονην και συγκαταβηναι τοις δακρυσι, και παραδραμειν
πληθος τοσουτον. Ἐθαυμασας ενορων Θεον κολακευοντα αμαρτωλον; Ὢ της
στοργης των σπλαγχνων των πατρικων! αμαρτωλος επι γης εδακρυσε, και ο μονος
αναμαρτητος ουρανοθεν εαυτον προς την φιλανθρωπιαν επεκλινε.
Τις ειδε ποτε αμαρτωλον υπο Θεου κολακευομενον· τις ειδε ποτε τον
δικαστην καταδικον θεραπευοντα; τις ειδε ποτε κατακριτον κολακευομενον; Ἀλλ'
ομως ο Θεος παρακαλει, ως ποτε τον Ἰσραηλ. Λαος μου, φησι, τι ηδικησα σε, η τι
παρηνωχλησα σοι; Και νυν τα αυτα γινεται, και εγενετο, επειδη ουτως ειωθεν υφ'
εαυτου νικασθαι ο Πατηρ των οικτιρμων και Θεος πασης παρακλησεως. Ου μην
ηρκεσθη τουτοις ο ασωτος ουτος υιος· αλλα και εν τοις της μετανοιας αγαθοις
ασωτος ων, ουδε ενομισεν αυτωι προς το πληθος των αμαρτηθεντων την τοσαυτην
φιλανθρωπιαν προς την τελειαν σωτηριαν αρκειν· αλλ' απερ εμελετησεν ειπειν τωι
πατρι, ταυτα και πα 59.519 ρων διελεγετο μετα του πρεποντος σχηματος· πατερ, ει γε
ολως εξεστι μοι πατερα σε ειπειν· ει μη και τουτο μετα των αλλων μου πταισματων,
καλων σε πατερα, εξαμαρτανω· ει μη υβριζω τηι κλησει το ανυβριστον ονομα· ει μη
κλειει μου τα χειλη το συνειδος· ει μη δεσμει μου την γλωτταν ο τροπος της
πραξεως· ει μη κωλυει μου τον λογον ο βιος· δεξαι, πατερ αγιε, δεησιν ρυπαραν εκ
στοματος ρυπαρου. Πατερ κατα χαριν, και δημιουργε κατα φυσιν, «Ἥμαρτον εις τον
ουρανον και ενωπιον σου, και ουκ ειμι αξιος κληθηναι υιος σου». Ἥμαρτον,
ομολογω τα παραπτωματα μου, ου κρυπτω απερ βλεπεις, ουκ αρνουμαι απερ
επιστασαι· ως υπευθυνος προκειμαι, ως παρανομος κατακρινομαι· ως κριτης
ελεησον με. Ἥμαρτον εις τον ουρανον και ενωπιον σου. ∆εδοικα εις τον ουρανον τα
ομματα μου ανατειναι· φοβουμαι γαρ του στερεωματος την μορφην, ως κατηγορου
φωνην· ευλαβουμαι ενατενισαι τωι φωτι θεοτητος, ρυπαρους εχων τους της διανοιας
οφθαλμους. Ἥμαρτον εις τον ουρανον και ενωπιον σου, και ουκ ειμι αξιος κληθηναι
υιος σου. Ἰδου εμαυτον ανακηρυττω, εμαυτον κατακρινω, κατ' εμαυτου
αποφαινομαι.
Ου δεομαι δικαστου προς αποφασιν, ου δεομαι κατηγορων προς ελεγχον, ου
δεομαι μαρτυρων προς εγγραφα· ενδον εχω προκαθημενον το συνειδος, τον
απαραιτητον δικαστην εν τηι ψυχηι βασταζω, το φοβερον δικαστηριον· εν τωι
συνειδοτι περιφερω τους μαρτυρας, εν τοις εμοις οφθαλμοις τους κατηγορους
επαγων· τα θεατρα μου κατηγορει, αι ιπποδρομιαι μου κατακραζουσιν, αι θεωριαι
των θηριομαχουντων καταβοωσι μοι· η ασωτια θριαμβευει με, αι πραξεις μου
στηλιτευουσι με, η παρουσα γυμνοτης φανεροι με, αυτα τα ρακη της αισχυνης, α
περιβεβλημαι, καταισχυνει με, και ουκ ειμι αξιος κληθηναι υιος σου· Ποιησον με ως
ενα των μισθιων σου. Μητε της αυλης σου αποπεμψηις με, ∆εσποτα, ινα μη παλιν ο
πολεμιος ευρων με πεπλανημενον, ως αιχμαλωτον απαγαγηι· μητε πλησιον ελκυσηις
με της φοβερας σου και μυστικης τραπεζης· ου γαρ τολμω οφθαλμοις εναγεσιν οραιν
των αγιων τα αγια. Ἔασον με στηναι μετα των κατηχουμενων, των θυρων της
εκκλησιας ενδον, ινα θεωρων τα εν αυτηι τελουμενα μυστηρια, ποθησω κατα μικρον
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

3

ταυτα παλιν αναλαβειν· ινα τοις θειοις ναμασιν επαντλουμενος, αποσμηξω την
αισχυνην των αισχρων ᾀσματων, τον ρυπον τον εγκειμενον ταις εμαις ακοαις ινα
θεωρων τους σους μαργαριτας αρπαζομενους παρα των ευσεβων ανδρων,
επιθυμησω καγω κτησασθαι χειρας αξιας της τουτων υποδοχης. Ταυτα του ασωτου
προσκρουσαντος, και μετα δακρυων βοωντος, Ειπεν ο πατηρ προς τους δουλους
αυτου. Προς ποιους δουλους; Ἄκουε· προς τους ιερεις και λειτουργους των αυτου
προσταγματων. Ἐξενεγκατε την στολην την πρωτην, και ενδυσατε αυτον·
εξενεγκατε την στολην την ανωθεν υφαντην, την εκ του πνευματικου πυρος
καταρτιζομενην· εξενεγκατε την στολην την εν τοις υδασι της κολυμβηθρας
υφαινομενην. Ἐξενεγκατε την στολην την εκ του πνευματικου πυρος
κατασκευαζομενην, και ενδυσατε αυτον. Ἐνδυσατε τον εαυτον αποδυσαντα,
ενδυσατε τον νεον Ἀδαμ, ον εγυμνωσεν ο διαβολος· ενδυσατε τον βασιλεα της
κτισεως· κοσμησατε τουτον, δι' ον τον κοσμον εκοσμησα· καλλωπισατε του υιου μου
τα φιλτατα μελη· ου φερω γαρ αυτον ακαλλωπιστον καθοραιν· ου φερω την εμην
εικονα γεγυμνωμενην καταλιπειν· εμον ονειδος ηγουμαι το ονειδος του εμου
παιδος, εμην δοξαν ηγουμαι τουτου την ευκλειαν.
γʹ. ∆οτε και δακτυλιον εις την χειρα αυτου· ινα φορηι τον αῤραβωνα του
Πνευματος, και φορων αυτον φρουρηθηι υπ' αυτου του Πνευματος· ινα την εμην
σφραγιδα περιφερων, φοβερος ηι πασι τοις πολεμιοις τε και εναντιοις· ινα ποῤρωθεν
φαινηται, ποιου πατρος εστιν ουτος υιος. ∆οτε και υποδηματα εις τους ποδας αυτου·
ινα μη παλιν ευρηι ο οφις γυμνην την πτερναν αυτου, και παταξηι αυτον δια του
κεντρου· αλλ' ινα μαλλον αυτος καταπατηι την του δρακοντος κεφαλην, ινα
συντριψηι του πολεμιου τα κεντρα, και ινα τρεχηι την κατα Θεον οδον. Και
ενεγκαντες τον μοσχον τον σιτευτον, θυσατε. Ποιον μοσχον λεγει σιτευτον; Ποιον;
Ὃν η δαμαλις Μαρια παρθενος εγεν 59.520 νησεν.
Ἐνεγκατε τον μοσχον τον αδαμαστον, τον μη δεξαμενον αμαρτιας ζυγον, τον
παρθενον, και εκ παρθενου, τον ακολουθουντα τοις ακολουθουσιν αυτωι, ουκ εξ
αναγκης, αλλ' εκουσιως· τον μη χρωμενον τηι δυναμει αυτου, μηδε τοις κερασιν,
αλλ' ετοιμως υποκλιναντα τον εαυτου αυχενα τοις σφαττειν θελουσι. Θυσατε ουν
εκοντα θυομενον, θυσατε τον ζωοποιουντα τους θυοντας, θυσατε τον θυομενον και
μη νεκρουμενον· θυσατε τον μελιζομενον, και τους μελιζοντας αυτον αγιαζοντα·
θυσατε τον εσθιομενον παρα των ειδοτων αυτον, και μηδεποτε δαπανωμενον·
θυσατε τον τους εσθιοντας μακαριους απεργαζομενον. Και φαγοντες παντες
ευφρανθωμεν, Ὅτι ουτος ο υιος μου νεκρος ην, και ανεζησεν· απολωλως ην, και
ηυρεθη. Και ηρξαντο ευφραινεσθαι. Ἐπιστασθε την πνευματικην ευφροσυνην, οι
ταυτης γευσαμενοι και μεμνημενοι των φρικτων μυστηριων, των λειτουργων της
θειας ιερουργιας, των μιμουμενων τας των αγγελων πτερυγας ταις λεπταις οθοναις
ταις επι των αριστερων ωμων κειμεναις, και εν τηι εκκλησιαι περιτρεχοντων και
βοωντων· Μη τις των κατηχουμενων, μη τις των μη εσθιοντων, μη τις των
κατασκοπων, μη τις των μη δυναμενων θεασασθαι τον Μοσχον εσθιομενον, μη τις
των μη δυναμενων θεασασθαι το ουρανιον αιμα το εκχυνομενον εις αφεσιν
αμαρτιων, μη τις αναξιος της ζωσης θυσιας, μη τις αμυητος, μη τις μη δυναμενος
ακαθαρτοις χειλεσι προσψαυσασθαι των φρικτων μυστηριων· ειτα και των αγγελων
ουρανοθεν επευφημουντων και λεγοντων· Ἅγιος ο Πατηρ, ο θελησας τυθηναι τον
Μοσχον τον σιτευτον, τον μη γνοντα αμαρτιαν, καθως φησιν ο προφητης Ἡσαΐας·
Ὃς αμαρτιαν ουκ εποιησεν, ουδε ευρεθη δολος εν τωι στοματι αυτου· αγιος ο Υιος,
αμα και Μοσχος ο αει θυομενος εκων, και αει ζων· αγιος ο Παρακλητος, το Πνευμα
το αγιον, το την θυσιαν τελεσιουργησαν. Τουτων ουν ενδον επιτελουμενων ο
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

4

πρεσβυτερος υιος μακροθεν παραγενομενος ηκουσε συμφωνιας και χορων· και
προσκαλεσαμενος ενα των παιδων, επυνθανετο τι αν ειη τουτο· Ἦχος τις
περιεκτυπει μου τα ωτα.
Ὁ δε φησι, ∆αυιδ ο προφητης ενδον μελωιδει· Τοτε ανοισουσιν επι το
θυσιαστηριον σου μοσχους. Ὁ αυτος παλιν προτρεπεται τους παροντας προς την
εστιασιν, και λεγει· Γευσασθε, και ιδετε, οτι χρηστος ο Κυριος. Παυλος ο των θειων
μυστηριων εξηγητης αναβοαι και λεγει· Το πασχα ημων υπερ ημων ετυθη Χριστος. Ἡ
Ἐκκλησια πανηγυριζει ευφραινομενη, και χορευει. Ὁ δε φησι προς τον δουλον· Ναι,
και μη παροντος εμου αλλοι τα εμα μυστηρια παρα την εμην απουσιαν εν τηι εμηι
αυληι μεριζονται. Ναι, φησιν· οτι ο αδελφος σου ηκει, και εθυσεν ο πατηρ σου τον
μοσχον τον σιτευτον, οτι υγιαινοντα αυτον απελαβεν. Ὠργισθη δε προς ταυτα ο
δικαιος, και ουκ ηθελησεν εισελθειν. Ὠργισθη ο δικαιος, και του φθονου εγενετο
δουλος· ο καταπατησας του βιου τα τερπνα, φθονωι κεκρατηται. Και πως φησιν ο
Παυλος λεγων· Ἐβουλομην αυτος εγω αναθεμα ειναι απο Χριστου υπερ των
αδελφων μου, των συγγενων μου κατα σαρκα; Ουχ ινα βασκανον δειξηι τον δικαιον,
αλλα δια την υπερβολην ουτω τον λογον εσχηματισεν ο Σωτηρ· ινα κηρυξηι τον
υπερβαλλοντα πλουτον της χρηστοτητος του Πατρος αυτου.
Και τουτο δηλοι δια των εφεξης. Ὁ γαρ πατηρ αυτου, φησιν, εξελθων
παρεκαλει αυτον. Ὢ σοφιας αῤρητου, ω προνοιας θεοφιλους· και τον αμαρτωλον
ηλεησε, και τον δικαιον εκολακευσε· και τον ισταμενον ουκ αφηκε πεσειν, και τον
πεσοντα ηγειρε· και τον πενητα πλουσιον απεδειξε, και τον πλουσιον ου συνεχωρησε
τωι φθονωι γενεσθαι πτωχον. Ὁ δε αποκριθεις ειπε τωι πατρι· Ἰδου εγω τοσαυτα ετη
εχω δουλευων σοι, και ουδεποτε εντολην σου παρηλθον· και εμοι ουκ εδωκας ποτε
εριφον, ινα μετα των φιλων μου ευφρανθω· αλλα περιερχομαι εν μηλωταις, εν
αιγειοις δερμασιν, υστερουμενος, θλιβομενος, κακουχουμενος. Ὅταν δε ο υιος σου
ουτος ηλθεν, ο καταφρονησας σου, και καταφαγων σου τον βιον μετα πορνων,
ευθεως εθυσας αυτωι τον μοσχον τον σιτευτον· και ουτε ρηματι ενεκαλεσας αυτωι,
ουτε σχηματι το προσωπον σου απεστρεψας απ' αυτου· αλλ' ευθεως 59.521
εξενοδοχησας αυτον, και πασηι τηι στοληι σου κατεκοσμησας, και τωι χρυσωι δακτυλιωι
περιηστραψας, και τοις υποδημασι περιεφραξας, και την εκκλησιαν ηνεωιξας, και την
τραπεζαν εκαλλωπισας, και τους κρατηρας επληρωσας, και τον μοσχον τον σιτευτον
κατεσφαξας, και προς την ευωχιαν τους πιστους προσεκαλεσας, και τους αγγελους
χορευειν εποιησας, και ξενον ουρανου και γης συμποσιον συνεκροτησας· και
τοιαυτας δωρεας παρεσχες τωι καταφρονησαντι της σης αγαθοτητος, και την
ευγενειαν καθυβρισαντι. Τι ειπω προς το βαθος και το πελαγος των σων οικτιρμων;
πως θαυμασω την θαλατταν της σης γαληνοτητος; Ἐλεεις, Κυριε, παντας, οτι παντα
δυνασαι, και παροραις αμαρτηματα ανθρωπων εις μετανοιαν. Ὁ δε Πατηρ αυτου
ειπεν αυτωι· Τεκνον, συ παντοτε μετ' εμου ει. Συ των εμων κολπων ουκ εχωρισθης
ποτε· συ της Ἐκκλησιας της εμης ουκ απεσκιρτησας· συ ψαλμοις και υμνοις
προσεσχες αει· συ μετα των αγγελων εντυγχανεις διαπαντος· συ τωι θυσιαστηριωι
παρισταμενος, μετα παῤρησιας βοαις, Πατερ ημων ο εν τοις ουρανοις, αγιασθητω το
ονομα σου. Ουτος δε προσηλθε μοι κατακεκριμενος, κατηισχυμμενος, το προσωπον
ωθων εις την γην, και μετα συντετριμμενης και στυγνης φωνης ανεβοησε· Πατερ,
ημαρτον εις τον ουρανον και ενωπιον σου, και ουκ ειμι αξιος κληθηναι υιος σου·
ποιησον με ως ενα των μισθιων σου. Τι ειχον ποιησαι προς τα ρηματα ταυτα;
ηδυναμην μη ελεησαι τον εμον υιον προσελθοντα μοι; Συ δικασον ο θυμουμενος.
Ἀλλ' ου πεφυκα, φιλανθρωπος ων, απανθρωπον τι διαπραξασθαι· ου δυναμαι μη
ελεησαι, ον εγω εποιησα· ου δυναμαι μη οικτειρειν, ον εκ των εμων σπλαγχνων
εγεννησα. Τεκνον, συ παντοτε μετ' εμου ει, και τα εμα παντα, σα εστιν· ο ουρανος
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

5

σος, το στερεωμα σον, ο ηλιος δαιδουχος σος, η σεληνη θεραπαινη ση, οι αστερες
λαμπτηρες σοι, ο αηρ τροφευς σος, και παντα τα εναερια σα· η γη και τα εν αυτηι σα,
η θαλασσα και τα εν αυτηι σα, ο κοσμος σος, η Ἐκκλησια ση, το θυσιαστηριον σον, ο
μοσχος ο σιτευτος σος, η θυσια ση, οι αγγελοι σοι, οι αποστολοι σοι, οι μαρτυρες σοι·
τα παροντα σα, τα μελλοντα σα, η αναστασις ση, η αθανασια ση, η αφθαρσια ση, η
βασιλεια των ουρανων ση, παντα τα φαινομενα και τα νοουμενα σα. Μη τα σα
απηγαγον, κακεινωι προσηγαγον; μη σε απεδυσα, κακεινον ενεδυσα; ουχι εκ των
εμων πραγματων εχαρισαμην το ελεος; ουχ ομοιος ειμι και σου κακεινου πατηρ; Και
σε τιμω δια την αρετην, κακεινον ελεω δια την καλλιστην επιστροφην· και σε ποθω
δια την ζωην, κακεινον δια την μεταβολην· και σε δια την πολιτειαν φιλω, κακεινον
δια την μετανοιαν· και σε δια μακροθυμιαν, κακεινον 59.522 δια την εν εμοι
επιστροφην. Ευφρανθηναι δε και χαρηναι σε εδει, οτι ουτος ο αδελφος σου νεκρος
ην, και ανεζησεν· απολωλως ην, και ευρεθη. Τις βλεπων νεκρον ανισταμενον, ουκ
ευφραινεται; και τις ευρων α απωλεσεν, ουκ αγαλλεται; ∆ευρο και συ, υιε μου,
συνευφρανθητι συν ημιν, και συσκιρτησον συν τοις αγγελοις, και περιπτυξον συν
ημιν τον σον αδελφον, και συμψαλλε τωι ∆αυιδ εκεινο το πνευματικον μελος, το
πρεπον τηι παρουσηι πανηγυρει· Μακαριοι ων αφεθησαν αι ανομιαι, και ων
επεκαλυφθησαν αι αμαρτιαι· μακαριος ανηρ, ωι ου μη λογισηται Κυριος αμαρτιαν.
Ἠκουσατε της θειας παραβολης, και τον ταυτης σκοπον εγνωτε, και την δυναμιν
αυτης ειδετε· εμαθετε πως φιλανθρωπον εχομεν Κυριον, πως ανεξικακον.
Αυτωι τοινυν προσφυγωμεν μετα καθαρας καρδιας. ∆ευτε, κοινηι φωνηι
βοησωμεν προς αυτον· ∆εσποτα, Κυριε φιλανθρωπε, μονογενες Υιε του Θεου,
ημαρτομεν εις τον ουρανον και ενωπιον σου, και ουκ εσμεν αξιοι κληθηναι υιοι σου·
αλλα θαῤρουμεν τοις σοις οικτιρμοις· εχομεν ομηρα της σης φιλανθρωπιας τον
τιμιον σταυρον, ον υπεμεινας δι' ημας· εχομεν εγγυητας της σης ευσπλαγχνιας την
ποτε πορνην, και τον ποτε ληιστην. ∆ια τουτων γαρ και ημεις και παντες οι
αμαρτωλοι προτρεπομεθα προστρεχειν τηι σηι φιλανθρωπιαι. Ὡς εκεινους αοιδιμους
και μακαριους απεδειξας, Κυριε, και ημας προσπιπτοντας σοι ελεησον· ως ανεστησας
νεκρους σταυρωθεις, και ημας νεκρωθεντας τηι αμαρτιαι δια την πολλην σου
φιλανθρωπιαν αναστησον, ινα απολαυσωμεν μετα των απολυτρωσαμενων της σης
αναστασεως. Ταυτα λεγοντες, επιμεινωμεν, ινα και προς ημας ειπηι ο ∆εσποτης ημων
Χριστος· Κατα την πιστιν υμων γενηθητω υμιν.
Και υμεις δε οι μελλοντες απολαυειν της του βαπτισματος δωρεας, παντα
λογισμον αλλοτριον αποῤριψαντες, και τας ψυχας υμων εις τον ουρανιον νυμφιον
ευθυναντες, της του αγιου Πνευματος χαριτος απολαυσατε. Ὁ Κυριος εγγυς, μηδεν
μεριμνατε. Ἐπι θυραις ο λυτρωτης εφεστηκεν, ο ιατρος τοις πιστευουσι παρεστι, το
ιατρειον ηνεωικται, τα φαρμακα προκεινται, η κολυμβηθρα παντας προσδεχεται, η
χαρις εξηπλωται, η πνευματικη στολη παρα του Πατρος και του Υιου και του αγιου
Πνευματος εξυφαινεται. Μακαριοι οι καταξιουμενοι φορεσαι την στολην. Μονον
υμεις της πιστεως τας λαμπαδας αναψατε, και το ελαιον της ευσεβειας δαψιλως
επιβαλλετε, ινα νυκτος, οταν γινηται φωνη λεγουσα, «Ἰδου ο νυμφιος ερχεται,»
εξελθητε εις υπαντησιν αυτου μετα φαιδρων των λαμπαδων, χορευοντες και
σκιρτωντες, και βοωντες, Ευλογημενος ο ερχομενος εν ονοματι Κυριου· αυτωι η δοξα
και το κρατος, νυν και αει, και εις τους αιωνας. Ἀμην.

 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

6


