In resurrectionem domini B
Του εν αγιοις πατρος ημων Ἰωαννου αρχιεπισκοπου
Κωνσταντινουπολεως του Χρυσοστομου λογος εις το αγιον πασχα και
εις τας μυροφορους και εις τους νεοφωτιστους και εις το Ἐν αρχηι ην ο
λογος
Παντοτε μεν χαιρειν παρεστι τηι καθ' ημας του Χριστου εκκλησιαι, πολλωι δε
μαλλον εν τηι παρουσηι της ημερας μυριοφωτωι λαμπαδουχιαι, οτε και αυτος ο των
ολων δεσποτης Χριστος, ο της δικαιοσυνης ηλιος, εκ των ταφιαιων νυμφικων
θαλαμων ανατειλας τηι αναστασει προ παντων το των γυναικων φυλον
ακτινοβολησε φησας προς αυτας· Χαιρετε. Πρωτη φωνη της αναστασεως χαιρετε· ο
φοβος εχωσθη και η χαρις εδοθη.
Πρωτη φωνη της αναστασεως χαιρετε· και προ παντων γυναιξι συνηντησε
και προς αυτας ο κυριος ειπεν· Ταχυ πορευθεισαι ειπατε τοις μαθηταις μου οτι
ανεστην απο των νεκρων και προαγω υμας εις την Γαλιλαιαν, εκει με οψεσθε.
Γυναιξι συνηντησεν, οπου γαρ επλεονασεν η αμαρτια, υπερεπερισσευσεν η χαρις. Ὢ
της του κυριου σοφης πραγματειας. Ουκ απεστειλε προς τους μαθητας ουκ αγγελον,
ουκ αυτος παραγεγονεν, αλλα γυναικας απεστειλεν· και ουχ απλως γυναικας, αλλα
πιστας γυναικας, τας αυτου στρατιωτιδας. Ταυτας απεστειλε προς τους μαθητας
ομου και χαροποιων και ονειδιζων· χαροποιων μεν οτι ανεστη εκ νεκρων ο εν
νεκροις ελευθερος, ονειδιζων δε οτι ανδρες οντες οι μαθηται τηι δειλιαι
κατεκρυπτοντο και γυναικες τηι παρρησιαι φαιδρυνθεισαι την αναστασιν
ευηγγελιζοντο. Ὄντως ουν ευκαιρον ειπειν και την παρουσαν εκκλησιαν δια την
των αναγεννηθεντων πνευματι πολυτοκιαν· Ἰδου εγω και τα παιδια, α μοι εδωκεν ο
θεος. Παιδια τους νεοφωτιστους καλω δια το ακακον λοιπον της διαθεσεως, παιδια
ως γαλακτιζομενα το του κυριου γαλα.
Ου μονον δε παιδια, αλλα και νεφελαι και περιστεραι το των νεοφωτιστων
ταγμα προσαγορευεται. Και τις τουτου μαρτυς; Ἠσαΐας ο προφητης. Ἄκουσον αυτου
λεγοντος· Τινες οιδε ως νεφελαι πετανται και ως περιστεραι συν νεοσσοις; Και δια τι
νεφελαι και περιστεραι οι νεοφωτιστοι; Νεφελαι δια το της γης χωρισθηναι, δια το
περιπολειν τον αερα, δια το τα επουρανια ζητειν, δια το φερειν τον νοητον υετον
τον κατελθοντα επι τον νοητον ποκον. Περιστεραι ως απωθουμεναι τον διαβολικον
κορακα, περιστεραι ως το καρφος της ευσεβειας εν τωι στοματι φεροντες. Ουτως και
ετερος προφητης κεκραγε λεγων· Ευφρανθητι, στειρα η ου τικτουσα, ρηξον και
βοησον, η ουκ ωδινουσα, οτι πολλα τα τεκνα της ερημου μαλλον η της εχουσης τον
ανδρα. Ἔρημος ηκουσεν η εξ εθνων εκκλησια, προ της συναφειας του δεσποτου
Χριστου ερημος ην ως μη εχουσα τον φοινικα της δικαιοσυνης, ως μη κεκτημενη την
σταυρικην αναδενδραδα. Ἀλλ' η ερημος γεγονεν εγκαρπος ου φυσικως προκοψασα,
αλλα θεικως καρποφορησασα, ως δυνασθαι λεγειν· Ἐγω δε ως ελαια κατακαρπος εν
τωι οικωι του θεου. Καθολικην εορτην πανηγυριζομεν σημερον, ομου και τον νομον
πληρουντες και την χαριν κυρουντες, οτι ο νομος δια Μωσεως εδοθη, η χαρις και η
αληθεια δια Ἰησου Χριστου εγενετο.
Ὅπου δουλος εκει το εδοθη, οπου ελευθερος εκει το εγενετο, οτι ο δουλος
μεν διακονει, ο δεσποτης δε αυθεντει. Και παλιν· Πληρωμα νομου Χριστος εις
δικαιοσυνην παντι τωι πιστευοντι. Ὁ νομος επληρωθη, η χαρις αντεισηχθη· ο
ιουδαικος λαος επαλαιωθη, ο χριστιανικος λαος ανεκαινισθη. ∆ιο περι μεν εκεινου
ειρηται· Το παλαιουμενον και γηρασκον εγγυς αφανισμου, περι δε τουτου·
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

1

Ἀνακαινισθησεται ως αετου η νεοτης σου. Ἐκει η σκια ωδε η αληθεια, εκει τα αζυμα
ωδε ο αρτος, εκει η περιτομη ωδε η σφραγις, εκει η κιβωτος ωδε η παρθενος, εκει αι
πλακες ωδε τα ευαγγελια, εκει η σταμνος ωδε το θυσιαστηριον, εκει η ραβδος Ἀαρων
ανθησασα καρυα ωδε η σταυρικη βακτηρια ληιστην εις παραδεισον καρποφορησασα,
εκει η ερημος ωδε ο παραδεισος, εκει η γη της επαγγελιας ωδε η κληρονομια της των
ουρανων βασιλειας. ∆ιο και ουρανου ταξιν τα παροντα μιμειται τηι των
νεοφωτιστων αστρολαμψιαι· και ανω αστερες και κατω αστερες. Ουρανος ημιν
σημερον η γη, ου της τοποθεσιας αμειφθεισης αλλα της προτερας ευλογιας
διαδοθεισης. Ουκετι το της εχθρας μεσοτοιχον κρατει, αλλα το της φιλιας ενεχυρον
δεξιοδεκτει· ουκετι ακουομεν· Γη ει και εις γην απελευσηι, αλλ' Ἡμων το πολιτευμα
εν ουρανοις υπαρχει.
Ὄντως ουν ευκαιρον ειπειν αρτιως υποψαλλοντας· Αυτη η ημερα ην
εποιησεν ο κυριος, αγαλλιασωμεθα και ευφρανθωμεν εν αυτηι. Ἀγαλλιασωμεθα οτι
τα αγαλματα των ειδωλων συνετριβη και τα αγια των αγιων εδοθη· ευφρανθωμεν
οτι η λυπη της Ευας εσβεσθη και η χαρα της παρθενου ανηφθη. Αυτη η ημερα ην
εποιησεν ο κυριος. Τι αυτην εποιησεν; Βασιλισσαν των αλλων ημερων. ∆ιο και ο
∆αβιδ περι αυτης προς τον βασιλεα Χριστον κεκραγε λεγων· Παρεστη η βασιλισσα εκ
δεξιων σου εν ιματισμωι διαχρυσωι περιβεβλημενη πεποικιλμενη. Και τι διαχρυσον
ιματιον; Το της πιστεως ενδυμα, χρυσος γαρ η πιστις δια το απαραχαρακτον του
βαπτισματος. Παρεστη η βασιλισσα εκ δεξιων σου περι-βεβλημενη πεποικιλμενη. Τι
περιβεβλημενη; Το της ευσεβειας απαλαιωτον θεριστρον. Τι πεποικιλμενη; Την των
δογματων ποικιλογλωττον ευπρεπειαν. Αυτη η ημερα ην εποιησεν ο κυριος,
αγαλλιασωμεθα και ευφρανθωμεν εν αυτηι· ουκ οινωι μεθυσκοντι αλλα λογωι προς
κατανυξιν αγοντι. Λογικοι τυγχανοντες λογον ευφροσυνης προσδεξωμεθα. Και τις ο
ευφραντικος λογος;
Αυτος ο θεος λογος, ο ημας μεν ευφραινων αιρετικους δε μαστιζων.
Ἤκουσας αρτιως Ἰωαννου βοωντος· Ἐν αρχηι ην ο λογος και ο λογος ην προς τον
θεον και θεος ην ο λογος. Τι ερουσιν αιρετικων παιδες, οι αλογοι την θρησκειαν; Ἐν
αρχηι ην ο λογος· μη που κτισμα, μη που ποιημα, μη που υπεξουσιον, μη που ατονον,
μη που το ουκ ην. Ἰωαννης το ην και Ἄρειος το ουκ ην. Τινι πεισθω; Ἰωαννηι τωι
ανακλιθεντι επι το στηθος του κυριου η Ἀρειωι τωι αθρωον εις κοπρωδεις
αποψυξαντι τοπους δια την εις τον υιον του θεου βλασφημιαν. Ἐν αρχηι ην ο λογος·
ουκ ειπεν εγενετο, ινα μη γενεσιν θεοτητος εισαγαγηι· αγενεσιουργητος γαρ της
θεοτητος η υπαρξις ουδε αρχην ημερων εχουσα ουδε ζωης τελος, μενει δε κατα
ταυτα και ωσαυτως εχουσα· μεταβολην γαρ η θεια φυσις ουκ επιδεχεται. Τι ουν ο
∆αβιδ; Ποθω μεθ' υμων παλιν ειπειν· Αυτη η ημερα ην εποιησεν ο κυριος,
αγαλλιασωμεθα και ευφρανθωμεν εν αυτηι. Ὄντως ευφροσυνης αναμεστος η
παρουσα ημερα. ∆ια τι ευφροσυνης αναμεστος; Ὅτι εν ταυτηι τηι ημεραι τον ᾅδην
εφραξε και τον ουρανον ανεωιξεν, τον ᾅδην εσκυλευσε και ζωην ανεθαλεν, τον
διαβολον εδησε και τον Ἀδαμ απελυσεν, την φλογινην ρομφαιαν μετεστησε και του
πιστευσαντος ληιστου την ψυχην τωι ζωοποιωι ξυλωι εις τον παραδεισον εισηγαγεν,
τους κριους και τους θεους εφυγαδευσε και τον λογικον αμνον μελιζεσθαι
παρεσκευασεν. Και τις τουτου μαρτυς; Ὁ Παυλος βοων· Το πασχα ημων υπερ ημων
ετυθη Χριστος. Ὥστε εορταζομεν μη εν ζυμηι παλαιαι μηδε εν ζυμηι κακιας και
πονηριας, αλλ' εν αζυμοις ειλικρινειας και αληθειας. Το χριστογευστον παθος
εορταζειν προσεταχθημεν, ουχι δε εν αζυμοις ιουδαικης πονηριας.
Ἐπειδη αλλα μεν Ἰουδαιοι μετερχονται, αλλα δε ημεις· εκεινοι την πονηριαν
ημεις την ευλογιαν. Ἄλλα εκεινοι περι τον δεσποτην Χριστον· εκεινοι εσφαξαν
ημεις οψωνησαμεν, εκεινοι την πλευραν διωρυξαν ημεις το μυστικον γαλα
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

2

ηντλησαμεν, εκεινοι το οξος ημεις το αιμα, εκεινοι την χολην ημεις δε την
γλυκυτητα, εκεινοι τον ταφον ημεις δε τον ουρανον, εκεινοι τον λιθον ημεις τον
θρονον, εκεινοι την σφραγιδα ημεις τον θησαυρον, εκεινοι την στρατιωτικην
κουστωδιαν ημεις δε την αγγελικην προεδριαν, εκεινοι τον Πιλατον ημεις τον
Παυλον, εκεινοι τον Βαραββαν ημεις τον Ἀβρααμ. Αυτη η ημερα ην εποιησεν ο
κυριος, αγαλλιασωμεθα και ευφρανθωμεν εν αυτηι, οτι οι λογικοι αρνες τηι
δεσποτικηι φατνηι παρισταμενοι το του κυριου σωμα χλοαζονται. Οι ανθρωποι
γεγονασιν αγγελοι, οι δουλοι ελευθεροι, οι στρατιωται βασιλεις, οι την του Ἀδαμ
μηλωτην περιφεροντες την βασιλικην χλαιναν περιβεβληνται. Γενοιτο δε παντας
ημας της του Χριστου αναστασεως αξιους ευρεθηναι και εν τωι νυν αιωνι και εν τωι
μελλοντι, νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. Ἀμην.

 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

3


