De jejunio, dominica quinta jejuniorum
Περι νηστειας· Κυριακηι εʹ των νηστειων.
62.731
Ἥκει καιρος, αδελφοι, προς το δια νηστειας ημας δρεψασθαι τους της μετανοιας
καρπους. Και γαρ προς την των καρπων συλλογην επιτηδειον το θερος και το
μετοπωρον, προς δε τον σπορον χειμων και το εαρ· προς δε νηστειαν και προσευχην πας
καιρος επιτηδειος. Ἀρθησεται γαρ απ' αυτων ο νυμφιος. και τοτε νηστευσουσιν. Ει ουν
προς ταις λοιπαις ημεραις τουτο το εργον παρεφυγεν ημας, αλλ' ιδου νυν καιρος
ευπροσδεκτος εργασασθαι ημας το χωριον. Χωριον δε λεγω την νηστειαν, επειδη χωρει
παντας ημας προς τον καματον και τον σπορον· ου γυναικα απωθειται, αλλ' ουδε
γεροντα, ου νεωτερον, ου παιδαρια μικρα· πασιν ανοιγει τας θυρας, και παντας
εισδεχεται, ινα παντας σωσηι, ως τους Νινευΐτας.
Καλος της νηστειας ο σπορος, οτι και τας αμαρτιας ημων ως ακανθας ανασπαι,
και την δικαιοσυνην ως ανθος ανισται και βλαστανει· καλος της νηστειας ο καματος, οτι
κουφιζει την ψυχην απο βαρους των αμαρτιων, και φορτιον ελαφρον των εντολων του
Χριστου χαριζεται. Ἄρατε γαρ τον ζυγον μου εφ' υμας· ο γαρ ζυγος μου χρηστος εστι,
και το φορτιον μου ελαφρον. Ζυγος η πιστις εστι πασιν επικειμενη· φορτιον, των
εντολων τα ποιηματα, ωμοις ψυχης βασταζομενα εν εργοις, εν ουρανοις φανερουμενα.
∆ια νηστειας ο νομοθετης Μωυσης εγενετο ενδοξος· νυχθημερα τεσσαρακοντα ασιτος
διαμεινας, ειδε Θεον εις προσωπον αυτου ομιλουντα, νεφελην επισκιαζουσαν, και δι'
αυτην τον Θεον λαλουντα αυτωι τα συμφεροντα, στυλον πυρος λαμποντα εν νυκτι
καθοδηγον παρεμβολης Ἰσραηλ, ουρανου πυλας ανοιγομενας, αγγελικον επι γης
καταβαινοντα αρτον, μαννα Θεου μεταλαμβανοντα ανθρωπον, πετραν σχιζομενην εν
ραβδωι, και προφερουσαν υδατα, θαλασσαν γεννωσαν ξενον βρωμα, ορτυγομητραν, και
τρεφουσαν τον λαον. Πολλα και ετερα σημεια ειδε Μωυσης δια το προσεχειν νηστειαι.
Ἀνατροπη θανατου η νηστεια. Ειπεν ο Σωτηρ· Τουτο το γενος των δαιμονων εν ουδενι
εξερχεται, ει μη εν προσευχηι και νηστειαι. Και των δαιμονων χειροτερον ουδεν·
δυσμεταθετον ορος ο δαιμων· ο δαιμων απαντων κακων χαλεπωτερον τραυμα, εν
αγοραις καταγελως, εν οικοις ταπεινωσις, εν εκκλησιαις διατροπη, σαρκων καταβρωμα,
ψυχης ασθενεια, καθημερινη οδυνη, νοος εμποδιον, εργων εν κωλυμα. Πολλη η του
δαιμονος επηρεια. Ἀλλα τουτων παντων περιγινεται η νηστεια και η προσευχη.
Ευχομενος και ψαλλων ο ∆αυιδ, τον δαιμονα Σαουλ του βασιλεως απηλασεν· Ἀπεστη
γαρ Πνευμα Θεου απο Σαουλ, και επνιγετο πνευματι δαιμονιου πονηρου· και ψαλλοντος
του ∆αυιδ, ανεψυξεν ο βασιλευς. Ὅτι δε ενηστευσεν ο βασιλευς ∆αυιδ, ακουε αυτου
γραφοντος εν τοις Ψαλμοις· Τα γονατα μου ησθενησαν απο νηστειας, και η σαρξ μου
ηλλοιωθη δι' ελαιον. Ει ενηστευσεν ο Ἀδαμ απο του ξυλου, ουκ αν τον παρα 62.732
δεισον απωλεσεν· ει μη εφαγεν η Ευα απατηθεισα υπο του οφεως, ουκ αν θανατον τωι
κοσμωι επηγαγεν· ει προς νηστειαν εκλινεν Ἡσαυ, ουκ αν τα πρωτοτοκια απωλεσε, δια
μιαν βρωσιν δοξαν απωλεσε, και δουλος εγενετο του αδελφου αυτου. Θελεις ιδειν της
νηστειας την ισχυν; δραμε προς Νινευΐτας τους χρησαμενους αυτηι εις κοινον
κατορθωμα. Ὅτε γαρ ηβουληθη ο Θεος δια τας αμαρτιας αυτων καταστρεψαι την
Νινευιν, πεμπει Ἰωναν τον προφητην, και λεγει αυτοις· Ἔτι τρεις ημεραι, και Νινευι
καταστραφησεται. Και φιλανθρωπια Θεου ο μελλει ποιειν σαλπιζει, και τοις χρεωσταις
1
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

τουτου προλεγει τον θανατον, ουχ ινα φυγωσιν εκ της πολεως, αλλ' ινα μετανοησωσιν
εν τηι πολει, ινα διεγερθωσι και σπουδαιοτεροι γενωνται προς τον λογον. Ουκ ειπε·
Νηστευσατε, και σωζω υμας· ουκ εδηλωσε· Μετανοησατε, και ελεηθησεσθε· αλλ' εκρυψε
την φιλανθρωπιαν, και εκηρυξε την αποτομιαν, ινα μη τις ειπηι· Ἠναγκασεν αυτους
νηστευσαι η μετανοησαι, και Θεον σεβειν. Και το εξ αναγκης ουκ εστιν ευαποδεκτον· Ου
γαρ εκ λυπης, ουδ' εξ αναγκης· ιλαρον γαρ δοτην αγαπαι ο Θεος. Ἔτι τρεις ημεραι, και
Νινευι καταστραφησεται. Συντομος η απειλη, αδικος προθεσμια κατα ποδας.
Τι ηκεις ποιησαι; εκ ποιων κολπων πηδησαι; στρατοπεδον ισχυρον αντιστησω
και λεγοντι; τις προς Θεον ο ανταποκρινομενος; αψευδης ο λαλων. Ἀλλ' ει Θεος ο
απειλων, λεγουσιν εν εαυτοις· Τινα φυγην του κακου ευρησομεν; εν ποιωι
παραταξομεθα πολεμωι; τις προμαχος γενησεται ημετερων ψυχων; τις δυσωπησει τον
Θεον κατα παντων παυσαι την οργην; ποιον παρακλητορα πεμψομεν προς τον Θεον
καταλλαξαι εις ειρηνην; Ἡμεις παντες αμαρτωλοι τυγχανομεν· εχθροι οντες του Θεου
ουκ εισακουομεθα. Τι ποιωμεν; που φυγωμεν απο προσωπου Κυριου; ∆ευτε, δραμωμεν
προς νηστειαν, ω ανδρες Νινευῗται, λεγει ο βασιλευς, και σποδον υποστρωσωμεθα, και
τα προβατα και οι βοες μη νεμεσθωσαν, μηδε πινετωσαν· και ιδωμεν, ει ελεησει ημας ο
Θεος. Ταυτα λογισαμενοι οι Νινευῗται, και ποιησαντες νηστειαν, ως οξυτατον βελος, και
προσευχην ετοιμασαντες, ως θυμιαμα ευωδες, δακρυα μετανοιας, ως ποταμους υδατων
καταγαγοντες, και υποστρεψαντες εκαστος απο της οδου αυτων της πονηρας,
εδυσωπησαν τον Θεον εις ειρηνην καταλλαξαι. Αι τρεις ημεραι της νηστειας ανηλθον
εις τους ουρανους, ηγγισαν τωι ∆εσποτηι, ελαβον παρ' αυτου σωτηριαν. Ἐχαρισατο πασι
ζωην, ανθρωποις και κτηνεσιν. Ἡ μετανοια ελαμψε, και η νηστεια. Ὅρα μη καταφρονηις
του κτισματος, αλλα προσελθε, γρηγορησον, και ποιησον εις αυτον καρπον ευσεβειας.
Ευξωμεθα ουν ομοθυμαδον παντες, ινα και ημεις ρυσθωμεν της επικειμενης οργης, και
επιτυχωμεν της βασιλειας των ουρανων, χαριτι και φιλανθρωπιαι του Κυριου ημων
Ἰησου Χριστου, ωι η δοξα και το κρατος, εις τους αιωνας των αιωνων. Ἀμην.

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

2


