In decem virgines
Εις την παραβολην των δεκα παρθενων, και περι ελεημοσυνης. Τηι αγιαι
και μεγαληι γʹ.
59.527
αʹ. Ὅταν το ευδαπανητον της ζωης εννοησω, και του ενιαυτου τον
επινευοντα κυκλον, και την πολυσκυλτον των ανθρωπων διαγωγην, και τας
βιωτικας περιστασεις, το τε παρατρεχον του παροντος αιωνος, και την σκιαν των
πραγματων, της δοξης το προσκαιρον, της δυναστειας το ευδιαλυτον, της ευημεριας
την φαντασιαν, και του πλουτου το οναρ· ειτα σκοπησω την του τελους ημεραν, και
της συντελειας εκεινο το απαραιτητον ταχος, τον τε του λογοθεσιου καιρον, και τον
ακολακευτον δικαστην, και την γεμουσαν φρικης καταστασιν, πως αστραπτων ο
κριτης παραγινεται εξ ουρανων, πως ταραττομεναι αι δυναμεις προτρεχουσι, πως ο
φοβερος ετοιμαζεται θρονος, πως ο ουρανος ως βιβλιον ειλισσεται, πως καυσουνται
τα στοιχεια τωι φοβωι λυομενα, πως κλονειται το εδαφος προσδεχομενον την του
κριτου επιβασιν, πως φοβερως αλαλαζουσι σαλπιγγες, πως ανοιγονται τα μνηματα,
πως εκτινασσονται ταφοι, πως ως εξ υπνου αποπηδωσιν οι νεκροι, πως ο χους ως εν
ριπηι οφθαλμου προς την οικειαν επανερχεται ταξιν, πως παλινδρομουσιν αι ψυχαι
προς τα σωματα, πως εις απαντησιν οι δικαιοι τρεχουσι, πως εφισταται ο νυμφιος
μεσονυκτιωι, πως αξιουνται της εισοδου οι δικαιοι, πως τοις ραιθυμοις αποκεκλεισται
η θυρα του νυμφωνος· οταν ταυτα παντα εν τηι ψυχηι μου μεριμνησω, μακαριζω τας
φρονιμους εκεινας παρθενους, ας ημιν αρτιως η των Ευαγγελιων παρηγαγε βιβλος,
οτι προς του υπνου κατηγωνισαντο του παθους, οτι το ευολισθον και εμπαθες της
επικηρου ζωης βδελυξαμεναι, της ακηρατου και θειας ζωης αξιως εφροντισαν, οτι το
απαραιτητον του χρονου σκοπησασαι, την ωραν της παρουσιας ετηρησαν, και της
επιστασιας εκεινου του αφθαρτου νυμφιου τον φοβον ενεθυμηθησαν, και το
νυκτερινον δοκιμασασαι 59.528 σκοτος, ακριβως των λαμπαδων εφροντισαν. Ουδεν
δε κωλυει και αυτας τας θειας του Ευαγγελιου διεξελθειν συλλαβας.
Ὡμοιωθη γαρ, φησιν, η βασιλεια των ουρανων δεκα παρθενοις, αιτινες
λαβουσαι τας λαμπαδας αυτων, εξηλθον εις απαντησιν του νυμφιου. Ποτε εξηλθον;
αρα μη οτε κατελαβεν αυτας της ζωης το εμπροθεσμον; οτε εφθασε το προσταγμα;
οτε επεστη του θανατου η αποφασις; οτε απεσταλησαν οι κατεπειγοντες του τελους
αγγελοι, τοτε εξηλθον εις απαντησιν του νυμφιου; Ουδαμως. Ἀλλα ποτε εξηλθον;
Ὅτε τοις βιωτικοις περισπασμοις απεταξαντο, οτε την στενην και τεθλιμμενην οδον
βαδιζειν προειλοντο, οτε την εκουσιον σκληραγωγιαν ηγαπησαν, οτε τοις γαμου ουχ
υπεταγησαν νομοις, οτε των του βιου ηδονων κατεφρονησαν, οτε την αγαθην
μεριδα της αφθαρσιας εξελεξαντο, οτε της ευφροσυνης τον τροπον ηγαπησαν, οτε
τον της αμαρτιας εβδελυξαντο ρυπον, οτε τα της σωφροσυνης συνεθεντο, οτε του
καθαρου νυμφιου ηρασθησαν, οτε του της βασιλειας επεθυμησαν καλλους, οτε
πασαν βιωτικην απεδυσαντο φροντιδα, τοτε εξηλθον εις απαντησιν του νυμφιου.
Ἦσαν δε, φησιν, αι πεντε φρονιμοι, και αι πεντε μωραι. Και τι των φρονιμων το
γνωρισμα; Ὅτι συνηψαν τηι σωφροσυνηι την ελεημοσυνην, εκοσμησαν την
παρθενιαν τηι ευποιιαι, εγνωσαν οτι η πιστις χωρις των εργων νεκρα εστιν,
εδοκιμασαν οτι το εν ουκ επαρκει προς σωτηριαν κατορθωμα· ενι γαρ πτερωι αετος
εις υψος ουκ εφικνειται· Ἐμνημονευσαν της του νυμφιου φωνης της λεγουσης.
Ἔλεον θελω, και ου θυσιαν· και παλιν, οτι Κατακαυχαται ελεος κρισεως. Ταυτα
καλως βουλευομεναι, επληρωσαν τα αγγεια αυτων ελαιου. Ποια αρα αγγεια; Τας
των πεινωντων κοιλιας. Μεσιτας γαρ του πνευματικου γαμου τους πτωχους
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

1

επορισαντο, εσκευασαν μεθ' εαυτων των οικτιρμων τα εφοδια· οι πεινωντες
ετρεφοντο, και αι λαμπαδες εφαιδρυνοντο· οι πτωχοι ηυχαριστουν, και ο 59.529
νυμφιος ετερπετο· η ελεημοσυνη εσπειρετο, και ο προσδοκωμενος μισθος
ηυτρεπιζετο. Και αι φρονιμοι τα του ∆αυιδ εβοων· Ἡτοιμασθημεν, και ουκ
εταραχθημεν· αι δε μωραι τας λαμπαδας κρατουσαι χωρις ελαιου ποῤρωθεν απο του
νυμφιου εβλεποντο. Πως ειχοντο ενι κατορθωματι; πως την μεν αγνειαν εκτησαντο,
την δε φιλανθρωπιαν απωσαντο; πως απαθειαν μεν τωι σωματι περιεποιησαντο,
συμπαθειαν δε περι τους δεομενους ουκ επεδειξαντο; πως την μεν σωφροσυνην
ηγαπησαν, την δε φιλοξενιαν απεστραφησαν;
Τι ουν το περας; Χρονιζοντος γουν του νυμφιου, φησιν, ενυσταξαν πασαι, και
εκαθευδον. Ἀλλ' αι μεν προαποθεμεναι το ελαιον, ειχον το ασφαλες, οτι αι λαμπαδες
αυτων ου σβεσθησονται· αι δε μωραι τον της αναγκης καιρον εξεδεχοντο. Τι ουν
συντομως ου λεγω; Ἐπεστη η ωρα, εφθασεν ο καιρος, οι κτυποι κατηρξαντο, ηχουν
αι σαλπιγγες, εδονουντο τα στοιχεια, ο ανηρ εκλονειτο, εκλινετο ο ουρανος, ετρεμε
το στερεωμα, αστερες ελυοντο, εταραττοντο αι δυναμεις, προετρεχον αγγελοι,
αστραπαι προεβαδιζον, μεγαν ειχεν η κτισις τον θορυβον. Ου γαρ εν ημεραι, αλλ' εν
μεσονυκτιωι ο δικαστης παραγινεται. Ειτα τι; Γινεται κραυγη καλουσα προς την
απαντησιν· Ἰδου ο νυμφιος ερχεται, εξελθετε εις απαντησιν αυτου. Τι ουν το
γινομενον; Ἐξανεστησαν πασαι αι παρθενοι, απετιναξαντο τον υπνον, επελαβοντο
των λαμπαδων· αλλ' αι μεν εκαιοντο, αι δε ουκ εφαινον. Αι των φρονιμων τωι ελαιωι
της ευποιιας ηρδευοντο, αι δε των μωρων απεσβεννυντο. Ὄντως ελεεινον ην το
πραγμα. Ἄφευκτος εκυκλωσεν αναγκη τα γυναια· ουκ ειχεν η αποτυχια αφορμην
παρακλησεως. Τοτε ουν προσελθουσαι ταις φρονιμοις επεζητουν, οπερ λαβειν ουκ
ηδυναντο. ∆οτε γαρ ημιν εκ του ελαιου υμων, οτι αι λαμπαδες ημων σβεννυνται.
Ἔδει ουν παλαι αυτας μιμησασθαι, και μη νυν ικετευειν· εδει γαρ παρα των
πωλουντων αγορασαι το ελαιον. ∆οτε υμεις ελαιον, φασιν, ημιν. Ματην
παρακαλειτε τας φρονιμους, ω ραιθυμοι· εφθασε λυθηναι της ζωης η πανηγυρις,
παρηλθε του βιου το θεατρον· ουκ εστι νυν συναλλαγματων καιρος· νυν η των
εργων επιζητειται επιδειξις. Ἔδει προθεωρειν τον κινδυνον του παροντος αιωνος·
εδει ταυτης φροντισαι της απαντησεως· εδει ενθυμηθηναι, οτι αι λαμπαδες χωρις
ελαιου φωτιζειν ου δυνανται. Λεγετε, ∆οτε ημιν εκ του ελαιου υμων. Ουδεις
αλλοτριοις εγκαλλωπιζεται εργοις· εκαστος θεριζει οπερ εσπειρε. «∆οτε υμεις ημιν
ελαιον.» Τι ουν προς αυτας αι φρονιμοι; Μηποτε ουκ αρκεσηι ημιν και υμιν·
πορευεσθε δε μαλλον προς τους πωλουντας, και αγορασατε. Ἔτι καν μικρα τις
υπολελειπται ωρα, δραμετε, καμετε· ουπω εφεστηκεν ο νυμφιος· σπευσατε προ του
κλεισθηναι τας θυρας, προς τους πωλουντας απελθετε. Και τινες, ω φρονιμοι, οι
πωλουντες; ειπατε· αγνοουσι γαρ αυται μη κτησαμεναι συναλλαγματος τοιουτου
συνηθειαν. Τινες οι πωλουντες; Οι ταις θυραις των εκκλησιων παρακαθημενοι
πενητες, αι λογικαι χελιδονες, αι των ψυχων ευαγγελιζομεναι λογικον εαρ, οι
αιδεσιμοι προς τον ∆εσποτην μεσιται, οι αηττητοι ρητορες εν τηι ημεραι της
διαγνωσεως. Ἀπερχομενων δε αυτων αγορασαι το ελαιον, ηλθεν ο νυμφιος, και
εκλεισθησαν αι θυραι. Ὢ της επιβλαβους ραιθυμιας· ω της αθεραπευτου οδυνης· ω
της απαραμυθητου ζημιας· ω πενθους απαρακλητου. Ἀπερχομενων δε αυτων
αγορασαι, ηλθεν ο νυμφιος. Ἦλθεν η προσδοκωμενη χαρα, ηλθε των δικαιων το
καυχημα, ηλθε μεσονυκτιωι το φως. Ἀπηντησαν αι φρονιμοι, συνεισηλθον τωι
νυμφιωι, και εκλεισθησαν αι θυραι.
βʹ. Φριττω, το γενομενον ενθυμουμενος· τρεμω, το συμβαν τοις γυναιοις
αστοχημα διηγουμενος. Την πασταδα την φοβεραν ιδειν επεθυμουν· δι' αυτην γαρ
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

2

τοις του κοσμου τερπνοις απεταξαντο, τρυφης κατεφρονησαν, 59.530 δοξης
υπερειδον, οδους σκληρας εφυλαξαντο, παθων κατεκρατησαν, ηδονων
κατηγωνισαντο· και επειδη ελαιον ουκ ειχον, ευρον απαρανοικτα της βασιλειας τα
κλειθρα. Ἐλθουσαι γαρ εκρουον, Λεγουσαι· Κυριε, Κυριε, ανοιξον ημιν· ενδοθεν του
Κριτου φοβερως κεκραγοτος· Ἀμην, αμην λεγω υμιν, ουκ οιδα υμας. Ὢ της εσχατης
αποφασεως· καν ουτε δι' αγγελου, αλλα δι' εαυτου την οδυνηραν αποκρισιν
δεδωκεν· ινα της φωνης ακουσασαι, και το προσωπον ιδειν μη δυναμεναι, μειζονα
την βασανον υπομεινωσιν. Ἀμην λεγω υμιν, ουκ οιδα υμας. Ουκ οιδας ημας,
∆εσποτα; εκ μητρας επι σε επεῤριφημεν, ηκολουθησαμεν οπισω σου εκ νεοτητος
ημων, την αγνειαν διεφυλαξαμεν, οπερ επλασας ημιν σωμα, αφθαρτον
διετηρησαμεν, ου προυδωκαμεν τα μελη τοις παθεσι, στεφανους παρα της σης δεξιας
προσεδοκησαμεν δεξασθαι· και νυν τας θυρας επεκλεισας και λεγεις, «Ουκ οιδα
υμας;» Ναι, οντως ουκ οιδα υμας. ∆ια τι, ω ∆εσποτα; Ὁ ∆εσποτης· ∆ια τι; Ἐπειδη
επεινασα, και ουκ εδωκατε μοι φαγειν· εδιψησα, και ουκ εποτισατε με· ξενος ημην,
και ου συνηγαγετε με· γυμνος, και ου περιεβαλλετε με· ασθενης και εν φυλακηι, και
ουκ ηλθετε προς με. Ἐγγραφως διεστειλαμην υμιν, λεγων· Ἐφ' οσον ουκ εποιησατε
ενι τουτων των αδελφων μου των ελαχιστων και μικρων, ουδε εμοι εποιησατε. Αι δε
ειπον· Ματην ουν, ∆εσποτα, τον πονον και την ταλαιπωριαν της σαρκος
υπεμειναμεν; ματην αγρυπνιαις και νηστειαις εαυτας κατετηξαμεν; ματην τον
ουρανιον νυμφιον μεχρι τελους ποθησασαι, την παρθενιαν ατρωτον διεφυλαξαμεν;
Ναι, φησι, παρθενοι μεν εστε, αλλα προικας ουκ εχετε· παρθενοι μεν, αλλα νυμφικον
ου περικεισθε κοσμον· την της σαρκος ησκησατε αγνειαν, αλλα απανθρωπιαι την
αγνειαν ετρωσατε· αμολυντον υμων το σωμα, αλλ' ο τροπος ανελεης, ου φυσεως,
αλλ' απανθρωπιας.
Ὁ εμος εστι νυμφων κτησαμενων της ευποιιας το ελαιον. ∆ει τοινυν τας εμοι
νυμφευομενας καταλληλον τωι κοσμωι περικεισθαι και τροπον. Ου δυναμαι τοις
εμοις θαλαμοις μαχομενην νυμφην λαβειν· ουκ εισαγω πολεμον εις πασταδας
ειρηνικας. Λοιπον απελθετε απ' εμου, μη μου ματην ταις θυραις ενοχλειτε· των
ελεημονων εστιν οικητηριον η εμη βασιλεια. Ἐκεινος εμοι ευκολως συνεισερχεται, ο
την εμην μιμησαμενος περι τους πτωχους ευσπλαγχνιαν, ο πτωχευσας τωι πνευματι,
ο τοις δεομενοις την ακοην υποκλινας, ο τα του πλησιον οικειωσαμενος παθη, ο
δακρυσας επι συμφοραις αλλοτριαις, ο εμπλησας αγαθων την ψυχην του πεινωντος,
ο των γυμνων διαθερμανας τους ωμους, ο μη παρακουσας της φωνης του
νοσουντος, ο δανεισας ολιγοψυχωι παρακλησεως λογον, ο τον ξενον υπο την στεγην
δεξαμενος, ο τωι σπογγωι της συμπαθειας των χηρων αποσμηξας το δακρυον, ο
ελαφρυνας τηι προστασιαι της ορφανιας το βαρος. Ταυτα ειδοτες, αδελφοι, μη τηι
γλωσσηι θαυμαζετε, αλλα τοις εργοις μιμησασθε. Σφραγις γαρ γλωσσης η χειρ, και
ταυτην ερμηνευει της δεξιας η επιδοσις, ζηλουσα τα ρηματα. Την φιλοπτωχιαν περι
πολλου ποιησωμεθα, σκορπιζειν τοις πενησι τους οβολους μη φεισωμεθα,
παρακαλω· των δεσποτικων φωνων επακουσωμεν· του φοβου μαθοντες την πειραν
εκκλινωμεν· εαυτων δια των πενητων φροντισωμεν.
Αι γαρ παρθενοι φιλανθρωπιαν μη τιμησασαι, του νυμφωνος εκβαλλονται.
Ποια λοιπον τοις αμαρτωλοις ελπις περιλειπεται απανθρωπιαι υβρισασι; Ταυτα προς
το πληθος λεγων, των ραιθυμοτερων το συνειδος ασφαλιζομαι, βλαπτων ουδεν τους
ευγνωμονας, αλλα και θερμοτερους προς την ευσεβειαν εργαζομενος. Ουκουν
σκορπισον, αδελφε, εως ετι συνεστηκεν η του βιου πανηγυρις. Τα της απολογιας
πραγματευσαι· προ του τεθωσιν οι θρονοι, θρηνον επιδειξαι· φθασον του νυμφιου
την παρουσιαν· δραμε της αμαρτιας οξυτερον· προλαβε την εμπροθεσμον διαγνωσιν·
59.531 θεραπευσον τον κριτην· μη καταδεξηι τωι βηματι παραστηναι γυμνος. Νυν
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

3

σκορπισον χρηματα, ινα τοτε διαλυσηις εγκληματα· λαλησον τωι δικαστηι καταμονας,
ινα μη επι παντων καταδικασηι σε· λαβε μεσιτην προς την αυτου θεραπειαν τον
πενητα· δι' αυτου τον κριτην δωροδοκησον· αυτωι μονωι θαῤρει το τοιουτον
μυστηριον· δι' αυτου πωλει τοις καταδικοις το δικαιον. Ὁ πτωχος λαμβανει, και ο
κριτης υπογραφει συγχωρησιν· αγραφως δεχεται, και προσφερει χειρογραφα. Ὁ γαρ
ελεων πτωχον, δανειζει Θεωι. Ὅπερ αν νυν βαλληις εν τηι χειρι του πτωχου,
γνωρισεις εν τηι παλαμηι του δικαστου. Ει διαδρασαι την κρισιν τοινυν σπουδασωμεν,
εντευθεν ηδη τον δικαστην δια των πτωχων δυσωπησωμεν. Ει και οπηνικα
τελευταια διατυποις, γραψον μετα των συγγενων η φιλων την αποδημουσαν του
βιου ψυχην· δος αυτηι καν μικρα της αναγκης εφοδια· εχετω του δικαστου το ονομα
της διαθηκης τα γραμματα· μνημης πτωχου μη αμοιρειτω ο χαρτης.
Χαρας προξενον, και μη θρηνων αξιον εργασαι τον θανατον· συνηγορων
εκτος μη παραστηις τωι φοβερωι κριτηριωι· χορτασον τας κοιλιας των οφειλοντων
ταις γλωσσαις υπερ σου ρητορευσαι προς τον Κυριον. Κτησωμεθα 59.532 δι' αυτων
χρεωστην τον κτισαντα, του μη δουναι δικην κατ' εκεινην την ημεραν· ωνησωμεθα
χρημασι της τοιαυτης επιτυχιας ρητορας. Ἔχεις γαρ, φησι, μαρτυρα της περι εμε
φιλιας τον πενητα· οιδας με τα των πτωχων οικειουμενον. Ἐξανατελλω χορτον τοις
κτηνεσι, και πασι την τροφην χορηγω· και ομως σου ποιουντος την ελεημοσυνην,
εγω τωι πενητι συγκλινω την χειρα, και τον οβολον υποδεχομαι. Ἀναβαλλομαι το
φως ως ιματιον· καν μονον συ τον πτωχον περιβαληις, εγω της θερμης αισθανομαι.
Οιδας με εν ουρανωι τωι Πατρι συγκαθημενον· καν μονον ορμησηις τους εν φυλακηι
επισκεψασθαι, ευρησεις με τοις δεσμοις συγκαθημενον· καν δραμηις προς νοσουντας,
της κλινης ουκ απολιμπανομαι.
Πανταχου γαρ ειμι, και τοις εν αναγκηι προΐσταμαι. Ὅπερ αν δωσηις τωι
πενητι, οψει τουτο παρ' εμου πληθυνομενον. Ἐαν εισαγηις εις την οικιαν σου τον
αστεγον, και δι' αυτου λαβηις με εν οικωι σου, τρια ταυτα παρεξω σοι· και το κερδος
αυξησω, και τον οικον σου φυλαξω, και μονην εν ουρανοις ετοιμασω σοι· εν ηι
απεδρα οδυνη και λυπη και στεναγμος, εν Θεωι Πατρι, αμα τωι αγιωι Πνευματι, ωι η
δοξα και το κρατος, νυν και αει, και εις τους αιωνας των αιωνων. Ἀμην.

 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

4


