Epistula ad monachos
Του εν αγιοις πατρος ημων Ἰωαννου του Χρυσοστομου επιστολη προς
μοναχους
Φησιν ο θειος αποστολος· αδιαλειπτως προσευχεσθε χωρις οργης και
διαλογισμων· πας γαρ λογισμος χωριζων νουν απο του Θεου, ει και δοκει αγαθος
ειναι, αλλ' ολος διαβολος εστιν, ινα μη ειπω του διαβολου εστιν· ολος γαρ ο αγων
του διαβολου τουτο εστιν, ινα αποχωρισηι και αποβουκολησηι τον νουν απο του Θεου
και εις τας κοσμικας περισυρηι φροντιδας και ηδονας· εντολας και ευποιιας
υπαγορευει εσωθεν εν τηι καρδιαι και αλλας τινας ευλογους η και αλογους εννοιας,
αις ου προσεχειν ολως προσηκει.
Ὅλος δε ο αγων της ψυχης εστι του μη χωριζειν τον νουν απο του Θεου μηδε
συνδυαζειν και συμφρονειν τοις ακαθαρτοις λογισμοις μηδε προσεχειν οις
εικονογραφει εν τηι καρδιαι ο παντομωμητος και παλαιος ζωγραφος διαβολος, ποτε
μεν τυπους, ποτε δε προσωπα και σχηματα. Μετα δε ταυτα παντα ο διαβολος
απομορφουται και ο αθλιος ανθρωπος εν ενι τοπωι εστως νομιζει αλλαχου που ποτε
ειναι απατωμενος και δοκειν βλεπειν τινας και προσωποις λαλειν και διατασσεσθαι
πραγματα απερ πλανης εισι διαβολικης. Χρη ουν ασφαλιζεσθαι και ηνιοχειν τον
νουν και χαλιναγωγειν αυτον και παντα λογισμον και πασαν του πονηρου ενεργειαν
κολαζειν δια της επικλησεως του ονοματος του Κυριου ημων Ἰησου Χριστου. Και
οπου το σωμα ισταται εκει και ο νους εστω, ινα μεσον του Θεου και της καρδιας
μηδεν ετερον ευρισκηται ως μεσοτοιχον η ως φραγμος επισκοτων την καρδιαν και
χωριζων απο του Θεου.
Ἐαν δε και ποτε αρπαζηι τον νουν, ου χρη τοις λογισμοις εγχρονιζειν, ινα μη
η συγκαταθεσις των λογισμων εις πραξιν αυτωι λογισθηι ενωπιον Κυριου εν ημεραι
κρισεως, οτε κρινει ο Θεος τα κρυπτα των ανθρωπων. Σχολασατε τοινυν δια παντος
και παραμεινατε Κυριωι τωι Θεωι ημων, εως ου οικτειρησηι ημας και μηδεν ετερον
ζητησητε η μονον ελεος εν ταπεινηι και ελεεινηι καρδιαι. Ζητειτε και βοατε απο πρωι
εως εσπερας, ει δυνατον, και ολην την νυκτα το· Κυριε Ἰησου Χριστε, υιε του Θεου,
ελεησον ημας. Παρακαλω ουν υμας βιασασθε τον νουν υμων εις τουτο το εργον εως
θανατου. Πολλης γαρ βιας χρηιζει το εργον τουτο, οτι στενη εστιν η πυλη και
τεθλιμμενη η οδος η απαγουσα εις την ζωην και οι βιαζομενοι εισερχονται εν αυτηι·
βιαστων γαρ εστιν η βασιλεια των ουρανων. Παρακαλω ουν υμας μη χωριζετε τας
καρδιας υμων απο του Θεου, αλλα προσμενετε και φυλαττετε αυτην μετα της
μνημης του Κυριου ημων Ἰησου Χριστου παντοτε, εως ου εμφυτευθηι το ονομα του
Κυριου εσω εν τηι καρδιαι· και μηδεν ετερον εννοειτε η ινα μεγαλυνθηι Χριστος εν
υμιν. Παρακαλω ουν υμας τον κανονα ταυτης της προσευχης μηδεποτε
καταπαυσητε, αλλ' ειτε εσθιετε ειτε πινετε ειτε οδευετε ειτε τι ποιειτε αδιαλειπτως
κραζετε· Κυριε Ἰησου Χριστε, υιε του Θεου, ελεησον ημας, ινα αυτη η μνημη του
ονοματος του Κυριου ημων Ἰησου Χριστου ερεθισηι προς πολεμον των εχθρων.
Παντα γαρ δια της μνημης εχει ευρειν η βιαζομενη ψυχη ειτε πονηρα ειτε αγαθα,
προτερον δε τα κακα εχει ιδειν εσω εν τηι καρδιαι και τοτε τα καλα.
Ἡ γαρ μνημη εχει αυτον ταπεινωσαι. Ἡ μνημη εχει ελεγξαι την εν ημιν
οικουσαν αμαρτιαν και η μνημη εχει αυτην δαπανησαι. Ἡ μνημη εχει κινησαι πασαν
την δυναμιν του εχθρου εν τηι καρδιαι και η μνημη εχει αυτην νικησαι και εκριζωσαι
κατα μερος· κατερχομενον γαρ το μερος του ονοματος του Κυριου ημων Ἰησου
Χριστου εις τον βυθον της καρδιας τον μεν δρακοντα τον κρατουντα τας νομας
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

1

ταπεινοι, την δε ψυχην συζει και ζωοποιει. Ἀδιαλειπτως τοινυν παραμεινατε εν τηι
καρδιαι το ονομα του Κυριου Ἰησου κραζοντες, ινα καταπιηι η καρδια τον Κυριον και
ο Κυριος την καρδιαν και γενηται τα δυο εις εν. Ἀλλα το εργον τουτο ουκ εστι μιας
ημερας η δυο, αλλα χρονου πολλου και καιρου και αγωνος και πονου χρεια, εως ου
εκβληθηι ο εχθρος και ενοικησηι ο Χριστος· ουκ εστι γαρ ημιν η παλη προς αιμα και
σαρκα, αλλα προς τας αρχας, προς τας εξουσιας, προς τα πνευματικα της πονηριας,
ως φησιν ο αποστολος.
Του αυτου Ουτω δει τον ευχομενον ευχεσθαι, ως ολην αυτου συναγαγοντα
και συντεινοντα την διανοιαν καλειν τον Θεον μετα οδυνωμενης ψυχης και μηδε
μακρους αποτεινοντα λογους, μηδε εις μηκος την ικετηριαν εκτεινειν, αλλ' ολιγα
και ψιλα λεγειν ρηματα· ου γαρ εν τωι πληθει των ρηματων, αλλ' εν τηι νηψει της
διανοιας κειται το ακουσθηναι. Και τουτο απο των την κατα Σαμουηλ μητερα την
Ἄνναν εστιν ιδειν. ∆ει τοινυν τον ευχομενον μη μακρους αποτεινειν λογους και
συνεχως ευχεσθαι τας ευχας. Ὁ Χριστος δια Παυλου εκελευσεν εξ ολιγων
διαλειμματων. Ἂν γαρ εις μηκος εκτεινηις τον λογον, ολιγωρησας πολλακις πολλην
εδωκας τωι διαβολωι την αδειαν προσελθειν και υποσκελισαι σε και την διανοιαν
απαγαγειν των λεγομενων. Ἂν δε συνεχεις και πυκνας ποιηις τας ευχας, τον τε
καιρον απαντα τηι πυκνοτητι διαλαμβανειν δυνησηι τας ευχας μετα πολλης ποιειν
της νηψεως. Του αυτου Βουλει μαθειν αγρυπνιαν προσευχης και νηψιν και
προσεδρειαν; Ἄπιθι προς την Ἄνναν, μαθε τι εποιησεν εκεινη. Ἀνεστησαν, φησι,
παντες απο της τραπεζης και ευθεως εκεινη ου προς υπνον ετρεπετο, ου προς
αναπαυσιν. Ὅθεν μοι δοκει και επι της τραπεζης καθημενη κουφη τις ουσα και μη
βαρεισθαι σιτιοις τισιν· ου γαρ αν τοσαυτα ηφιει δακρυα. Και ουκ επειδη λαμπραν
και μεγαλην αφηκε φωνην δια τουτο, αλλ' επειδη μεγαλα ενδον κατα την καρδιαν
εβοα. Ἡ φωνη γαρ αυτης ουκ ηκουετο, φησιν, και εισηκουσεν αυτης ο Θεος· ουδεν
γαρ ουτω φωνης χρεια ως διανοιας, ουδε εκτασεως χειρων ως συντεταμενης ψυχης,
ουδε γαρ σχηματος, αλλα φρονηματος. Καν γαρ εξω εκκλησιας ηις, κραζε και λεγε·
Κυριε Ἰησου Χριστε, ελεησον με, ει και μη κινων τα χειλη, αλλα τηι διανοιαι βοων·
και σιωπωντων γαρ ακουει ο Θεος. Ου ζητειται τοπος, αλλα τροπος. Καν οπουπερ αν
ηις, ευχου. Ναος ει, μη ζητει τοπον. Θαλασσα ην εμπροσθεν, οπισθεν Αιγυπτιοι και
μεσον ο Μωυσης μηδεν λαλων. Και λεγει προς αυτον ο Θεος· τι βοαις προς με; Και συ
τοινυν, οταν πειρασμος επελθηι σοι, επι τον Θεον καταφυγε, τον δεσποτην Ἰησουν
καλεσον. Μη γαρ ανθρωπος εστιν, ινα απελθηις εις τοπον; Ὁ Θεος αει εγγυς εστιν.
Ἔτι σου λαλουντος ερει· ιδου παρειμι. Ουδεπω τελεις την ευχην και αυτος την
αιτησιν διδωσιν. Ἐαν γαρ την διανοιαν εχηις καθαρευουσαν των ατοπων παθων, καν
εν αγοραι ηις, καν εν οδωι, καν εν θαλασσηι, καν εν πανδοχειωι, καν οπουπερ αν ηις,
δυνησει τον Θεον καλεσας επιτυχειν της αιτησεως.
Του μεγαλου Βασιλειου Πολλακις, φησιν, ᾔτησα και ουκ ελαβον. Παντως οτι
κακως ᾔτησας η απιστως η μετεωρως η τα μη συμφεροντα σοι. Ει δε και τα
συμφεροντα πολλακις ᾔτησας, αλλ' ου παρεμεινας· γεγραπται γαρ· εν τηι υπομονηι
υμων κτησασθε τας ψυχας υμων και ο υπομεινας εις τελος ουτος σωθησεται. Ἐαν
γαρ μη αιτησηις μετα καματου και παραμονης πολλης, ου λαμβανεις. ∆ει γαρ
προτερον ποθησαι, ποθησαντα δε ζητησαι εξ αληθειας εν πιστει και υπομονηι τα
εκαστωι συμφεροντα εν μηδενι κρινομενος υπο του οικειου συνειδοτος ως αμελως η
ραιθυμως αιτων· και τοτε λαμβανεις, οτε θελει ο Θεος. Κρειττον γαρ σου οιδε τα
συμφεροντα σου και ισως δια τουτο αναβαλλεται την προς αυτον προσεδρειαν σου
σοφιζομενος, ινα γνωις τι εστι δωρον Θεου και φυλαξηις το δοθεν μετα φοβου. Παν
γαρ, ο μετα καματου πολλου κταται τις, σπουδαζει τουτο φυλασσειν, ινα μη
απολεσας αυτο απολεσηι και τον πολυν αυτου καματον και την χαριν του Κυριου
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

2

αθετησας αναξιος γενηται της αιωνιου ζωης. Τι γαρ ωφελησε τον Σολομωντα
ταχεως λαβοντα της σοφιας την χαριν και απολεσαντα αυτην; Μη ουν ολιγοψυχει,
εαν μη ταχεως λαβηις το αιτημα σου. Ει γαρ ᾔδει ο αγαθος δεσποτης, οτι ταχεως
λαμβανων την χαριν ουκ απολλυς αυτην, ετοιμος ην και προ της αιτησεως
παρασχειν σοι, νυνι δε κηδομενος σου τουτο ποιει. Ει γαρ ο λαβων δουλος το
ταλαντον και σωον αυτο φυλαξας, διοτι μη προσειργασατο, κατεκριθη, ποσωι
μαλλον ο απολεσας αυτο κατακριθησεται;
Του αυτου Προσεχε σεαυτον και πανταχοθεν σεαυτον περισκεπτου.
Ἀκοιμητον εχε προς την σεαυτου φυλακην το του νοος ομμα. Ἐν μεσωι παγιδων
διαβαινεις. Κεκρυμμενοι βροχοι παρα του εχθρου πανταχοθεν καταπεπηγασι. Παντα
ουν περισκοπει, ινα συζηι, ωσπερ δορκας εκ βροχων· εκεινη γαρ αναλωτος εστι τοις
βροχοις δι' οξυτητα της ορασεως, οθεν και επωνυμος εστι της οξυδορκιας. Ὅρα ουν
μη χειρων φανηις των αλογων προς την σεαυτου φυλακην μηποτε ταις παγαις αλους
θηρα γενηι του διαβολου εζωγρημενη υπ' αυτου εις το εκεινου θελημα. Προσεχε ουν
σεαυτον. Του αυτου περι του κατα διανοιαν αμετεωριστου Ἐκεινο μεντοι γε
γινωσκειν χρη, οτι ουτε αλλης τινος εντολης τηρησιν ουτε αυτην την προς τον Θεον
αγαπην ουτε την προς τον πλησιον δυναμεθα κατορθωσαι αλλοτε περι αλλα της
διανοιας αποπλανωμενοι. Ἀλλα και η ασκησις της κατα το Ευαγγελιον του Χριστου
προς Θεον ευαρεστησεως εν τηι αναχωρησει των μεριμνων του κοσμου και τηι
παντελει αλλοτριωσει των νοητων περισπασμων κατορθουται. Ουτω και τοις
μαθηταις ο Κυριος μετα την ειλικρινη και αμετεωριστον διαθεσιν εμαρτυρει λεγων·
υμεις ουκ εστε εκ του κοσμου τουτου.
Και απο του εναντιου την του Θεου επιγνωσιν τον κοσμον αδυνατον ειναι
δεξασθαι, μηδε το αγιον χωρησαι Πνευμα διεμαρτυρατο. Πατερ, γαρ, φησι, δικαιε,
και ο κοσμος σε ουκ εγνω και το πνευμα δε της αληθειας, ο ο κοσμος ου δυναται
λαβειν. Λυθηναι ουν δει των δεσμων της προσπαθειας του βιου τον γε αληθινως τωι
Θεωι ακολουθησαι μελλοντα. Τουτο δε δια παντελους αναχωρησεως και ληθης των
παλαιων εθων κατορθουται. Τουτο δε ποιησαντας πασηι φυλακηι τηρειν προσηκει
την εαυτων καρδιαν, μη ποτε την περι Θεου εννοιαν εκβαλειν η την μνημην των
θαυμασιων αυτου, φαντασιαις των ματαιων καταρρυπαινειν, αλλα δια της
διηνεκους και καθαρας μνημης εντετυπωμενην εχειν ταις ψυχαις ημων, ωσπερ
σφραγιδα ανεξαλειπτον την οσιαν του Θεου εννοιαν περιφερειν. Ουτω γαρ
περιγινεται ημιν η προς Θεον αγαπη αμα τε διεγειρουσα προς την εργασιαν των
εντολων του Κυριου και υπ' αυτων παλιν αυτη συντηρουμενη προς το διαρκες και
αδιαπτωτον. Και τουτο δεικνυσιν ο Κυριος, ποτε μεν λεγων, εαν αγαπατε με, τας
εντολας μου τηρησητε, ποτε δε, εαν τας εντολας τας εμας τηρησητε, μενειτε εν τηι
αγαπηι μου. Και ετι δυσωπητικωτερον· καθως εγω τας εντολας του πατρος μου
τετηρηκα και μενω αυτου εν τηι αγαπηι. Ὁ δε παραφθειρων εν τηι εργασιαι την
ακριβειαν της εντολης, δηλος εστι περι την μνημην του Θεου ασθενων. Του αυτου
Συντελει δε και το αμετεωριστον τηι ψυχηι και το ιδιαζειν κατα την οικησιν· το γαρ
αναμεμειγμενην εχειν την ζωην βλαβερον. Ουκουν, ινα μη δι' ωτων η δι' οφθαλμων
ερεθισμους δεχωμεθα και ινα δυνηθωμεν επιμενειν τηι προσευχηι, απιδιασωμεν
πρωτον κατα την οικησιν· ουτω γαρ και του προλαβοντος εθους περιγενομεθα, εν ωι
αλλοτριως εζησαμεν των εντολων του Θεου και το· ει τις ερχεται προς με,
απαρνησασθω εαυτον. Ποτε αν τις εν τουτων πληρωσαι δυνηθειη; Χρη γαρ ημας
απαρνησαμενους εαυτους και αραντας τον σταυρον του Χριστου ουτως ακολουθειν
αυτωι. Ἄρνησις δε εστιν εαυτου η παντελης των παρελθοντων ληθη και η των
θεληματων αυτου αναχωρησις. Ἐαν δε τι υπολιπωμεθα εαυτοις μνημης γηινον εν
ουσιαι τινι φθαρτηι ενταυθα του νου οιον εν τινι βορβορωι κατορυγεντος, αναγκη την
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

3

ψυχην αθεατον ειναι Θεωι και προς επιθυμιαν των επουρανιων καλων και των
αποκειμενων ημιν αγαθων εν επαγγελιαις ακινητον.
Ὅλως δε μηδε περι των αναγκαιων αυτων μεριμναν συγκεχωρηται οιον
τροφης και ενδυματος. Τουτοις επιτρεπει λογος, οιον ακανθαις συνεχεσθαι πονηραις
ταις εννοιαις του κοσμου της παρα του γεωργου των ψυχων ημων
εγκαταβαλλομενης σπορας την καρποφοριαν εμποδιζουσαις του Κυριου ημων Ἰησου
Χριστου ειποντος· ουτοι δε εισιν οι εις τας ακανθας πεσοντες, οι υπο μεριμνων και
πλουτου και ηδονων του βιου συμπνιγονται και ου τελεσφορουσιν. Του αυτου Ουτε
γαρ αμαρτιαις καιρον τινα δωσομεν ουτε τωι εχθρωι τοπον εν ταις καρδιαις ημων
καταλειψομεν δια της συνεχους μνημης ενοικον εχοντες τον Θεον.
Του αυτου Και η προσοχη δε της διανοιας και ο του μετεωριζεσθαι εθισμος
ευκολως αν δια της ορθης αγωγης τοις τοιουτοις παιδιοις εγγιγνοιτο, ει παρα των
επιστατουντων συνεχως ανακρινοιτο, που εχουσι την εννοιαν και τι στρεφουσιν εν
τοις λογισμοις. Το γαρ απλουν της ηλικιας και αδολον και προς το ψευδος
ανεπιτηδειον εξαγορευει μεν ευκολως τα απορρητα της ψυχης, υπερ δε του μη
συνεχως εγκαταλαμβανεσθαι τοις απηγορευμενοις ο τοιουτος φευγοι αν τας των
ατοπων εννοιας, την εκ των ελεγχων αισχυνην φοβουμενος. Του αυτου Και ειπεν ο
Θεος· ποιησωμεν ανθρωπον κατ' εικονα ημετεραν, τον εσω ανθρωπον λεγει. Ἀλλ'
ερεις συ· ου λεγει ημιν περι λογισμων, τον ανθρωπον ειπε κατ' εικονα Θεου, ο δε
λογισμος πως ανθρωπος; Ἄκουε του αποστολου λεγοντος· ει και ο εξω ημων
ανθρωπος διαφθειρεται, αλλ' ο εσω ανακαινουται ημεραι τηι ημεραι. ∆υο λοιπον
γνωριζω ανθρωπους, ενα τον φαινομενον και ενα τον υποκεκρυμμενον εν τωι
φαινομενωι. Ἔσω τοινυν εχομεν ανθρωπον και διπλοι τινες εσμεν και τοτε αληθως
λεγομεν οτι ενδον εσμεν ανθρωποι, το δε εξω ου. Ἀλλα το τελειον εν τωι λογιστικωι
της ψυχης εχοντες ωστε το μεν σωμα οργανον εστι της του ανθρωπου ψυχης,
ανθρωπος δε κυριως το κατ' αυτην την ψυχην. Και το αρχετωσαν τοινυν αρχει
σωματι η λογισμωι; Ἐν ψυχηι το αρχικον η εν σαρκι; Ἀλλ' εν τινι το αρχικον η εν τηι
του λογισμου περιουσιαι; Ὅσωι γαρ λειπεται τηι δυναμει του σωματος ο ανθρωπος,
τοσουτωι περιεστι τηι του λογισμου κατασκευηι. Ουχι ποιησωμεν ανθρωπον κατ'
εικονα ημετεραν ειπε και θυμουσθωσαν· ου γαρ τα παθη προς την του Θεου εικονα
παρεληφθη, αλλ' ο λογισμος των παθων δεσποτης εδοθη σοι αρχειν των αλογων,
ωστε του αλογου παθους κρατειν. Ει ουν των θηριων αρχεις, διατι και των ενδον
θηριων ουκ αρχεις; Ει των εξω αρχεις, μη τα ενδον αβασιλευτα καταλειψηις; Ἄρχων
τοινυν εκτισθης, μη μεντοι λογισμους εχε μετεωρους μηδε κουφος εσο και αστατος
τηι διανοιαι. Ἄτοπον αν ειη, τα μεν πετομενα εξω αν καταβαλληις, σεαυτον δε
κουφως ουτω και μετεωρως υπεραιρομενον καταβαλλεσθαι.
Μη ουν τυφωθεις υπεραρθηις υπερ ο ει και μειζω φρονησηις της φυσεως της
ανθρωπινης μηδε επαινουμενος φυσιωθηις μηδε δοξαν επιζητει μηδε μεγα τι
σεαυτον ειναι νομισηις, επει εσει ωσπερ πτηνον αστηρικτον, ωδε κακεισε
περιφερομενον. Ἄρχε των εν σοι λογισμων, ινα γενηι παντων κυριος· η γαρ
δεδομενη ημιν αρχη των ζυων ρυθμιζειν ημας οφειλει προς το εαυτων ημας αρχειν.
Ὥσπερ ουδεν οφελος οικιας, ου πολεως, ου θυρων, εαν μη ωσιν οι φυλασσοντες και
ειδοτες ποτε μεν κλειειν, ποτε δε ανοιγειν, ουτως ουδε μοναχωι των αλλων
κατορθωματων οφελος, αν μη ο λογισμος ηι θυρωρος των αυτου βουλευματων. Την
κλεισιν και την ανοιξιν της καρδιας μετα ακριβειας και πολλης επιστημης
επιτετραμμενος και ειδως τινα μεν εκφερειν δει, τινα δε εισαγειν, καν τις λογισμος
εκβιασηται, αποπνιγειν αυτον ενδον χρη και μη εαν εις λογους εκφερεσθαι, αλλα
ταυτην αναξηραινειν την ριζαν και ασφαλη την θυραν εχειν και ακριβη την
φυλακην. Και τα πονηρα βουλευματα μη εαν τικτεσθαι και τικτομενα αποπνιγειν.
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

4

∆ιο και ο Θεος ενδον αυτους τους πονηρους λογισμους αναιρει λεγων· ο εμβλεψας
γυναικι προς το επιθυμησαι και τα εξης. Ὁραις πως ουκ αφιησιν αυτους βλαστησαι,
ουδε βαλειν αρχην, ουκ επιθυμιαν, ουκ οργην; Λεγει γαρ· ο οργιζομενος τωι αδελφωι
αυτου ενοχος εσται εις την γεενναν του πυρος. Ἔστωσαν αι θυραι κεκλεισμεναι,
φησι, και οι πονηροι λογισμοι ταχεως χειρωθησονται. Ἐκ θυμου γαρ και επιθυμιας
παν αμαρτημα γινεται τηι ψυχηι. ∆ια τουτο και ο ∆αβιδ ευχεται προς τον Θεον λεγων·
μη εκκλινηις την καρδιαν μου. Ουχ οτι ο Θεος εκκλινει αυτην–μη γενοιτο! –αλλ', ο
λεγει, τοιουτον εστι· μη αφηις εκκλιθηναι η περιτραπηναι εις πονηρας εννοιας·
εκειθεν γαρ η πηγη της κακιας και της πονηριας.

 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

5


