In natale sancti Joannis prophetae
Εις γεννησιν του αγιου Ἰωαννου του προφητου, προδρομου και
βαπτιστου.
61.757
Ευκαιρος ημερα εορτης και πανδημου χαρας, εν ηι υπεμνησθην του Γαβριηλ
την λειτουργιαν και του Ζαχαριου την ιερατειαν, και εννοω τον αφωνιαι
καταδικασθεντα τηι απιστιαι. Ἠκουσατε γαρ του ευαγγελιστου Λουκα, του ανοιξαντος
ημιν σημερον το ψυχωφελες ιατρειον. Ἰατρος γαρ ην και τηι τεχνηι ο ευαγγελιστης
Λουκας· αλλα τοτε μεν σωματων θεραπευτης, νυν δε πραγματων περιοδευτης· τεχνηι
τεχνην κατηλλαξε, και περιοδειαι περιοδειαν διεδεξατο. Τι ουν ο Λουκας, ο ευφυης
ιατρος; Ἠκουσατε αυτου αρτιως λεγοντος. Κατα το εθος, φησι, της ιερατειας, ελαχε
του θυμιασαι, και εισηλθεν εις ναον του Θεου Ζαχαριας, και απαν το πληθος ην του
λαου προσευχομενον εξω τηι ωραι του θυμιαματος. Και ιδου αγγελος Κυριου ωφθη
αυτωι εστως εκ δεξιων του θυσιαστηριου του θυμιαματος. Και εταραχθη Ζαχαριας
ιδων, και φοβος επεσεν επ' αυτον.
Ειπε δε προς αυτον ο αγγελος· Μη φοβου, Ζαχαρια, οτι εισηκουσθη η δεησις
σου· και ιδου η γυνη σου Ἐλισαβετ γεννησει υιον σοι, και καλεσεις το ονομα αυτου
Ἰωαννην. Ὢ του παραδοξου και μυστικου θαυματος! ∆ικαιως ο Ζαχαριας αντειπε τωι
αγγελωι. Ἄλλην παρακλησιν εποιειτο, και αλλην ελαμβανεν· υπερ του λαου
προσηυχετο, και τεκνου πατηρ ωνομαζετο· συγγνωμην πλημμεληματων εζητει, και
αγονου μητρας επαγγελιας εδεχετο. Ἠθελησε γαρ ο Ζαχαριας τας ψυχας των
αμαρτησαντων ιαθηναι, η την κοιλιαν της Ἐλισαβετ ογκωθηναι. ∆ικαιως ο Ζαχαριας
εταραχθη φοβωι συσχεθεις· ανθρωπος γαρ ην τροπηι δουλευων, ει και ιερατικον
αξιωμα περιεβεβλητο Ειπε δε Ζαχαριας ευθεως κατα ψυχην μονον, ως ειδε τον
αγγελον· Ξενη του ανδρος η επιστασια, ξενη των ρηματων η επαγγελια. Τις ουτος, ο
τεθαῤρημενωι ποδι τον ιερον ναον βηματιζων; τις ουτος, ο εκ δεξιων του
θυσιαστηριου του θυμιαματος παρεστως; τις ουτος, ο αλλομορφου θεας μορφαις
περιαστραπτων; τις ουτος; ουκ ειδον ανθρωπον πτερωτον, ουδ' αυ πετεινον
ανθρωπομορφον. Τις ουτος, ο φοβωι την εμην ψυχην περιερχων; τις ουτος, ο
φωσφορος απο στοματος, κεκλεισμενων των χειλεων λαλων μεγαλα; τις ουτος, ο
της εμης εφημεριας εφεδρευτης; τις ουτος, ο της εμης πρεσβειας εμποδιστης; Ἔξω το
πληθος του λαου περιμενει με προσευχομενον, ως του βασιλεως του επουρανιου
αντιγραφεα· και ουτος ενδον κατεχει με.
∆ι' εμου δεησεις απεδωκαν τωι βασιλει, συγγνωμην αιτουντες, ως
πλημμελησαντες. Ταυτα ευχομαι υπογραφηναι, ινα τωι λαωι την επιθυμιαν κομισω,
ινα της εφημεριας μου την εργασιαν επιδειξω. Παυσαι τοινυν, οστις ει, ο εκφοβων
με. Ει ης θεοπεμπτος αγγελος, συνεβαλου αν τηι χρειαι μου, συνεπαθες τοις εξω
δακρυουσι, συνεθλιβου τοις θλιβομενοις. Ἄπιθι τοινυν. Τις ει ο εκφοβων με; Ουδεις
μοι λογος παιδος· τι μοι τεκνου επαγγελιαν σημαινεις; τι κερδος τωι λαωι, εαν εγω
τεκνον εξω; τι δε οφελος, εαν Ἐλισαβετ παιδιον θηλασηι; τι κερδος, εαν εγω
κληρονομον του βιου καταλειψω; Ἄπιθι τοινυν ο εκφοβων με, οστις αν ει· απιθι
τοινυν απ' εμου. Προβεβηκοτες εσμεν· παρηλθεν ο καιρος της σπορας, εσβεσθη του
γαμου η επιθυμια· ο χρονος την θερμην κατεψυξεν, η στειρωσις τον καρπον
ηρνησατο, η φυσις προς εαυτην εστασιασε· τεθνηκαμεν αμφοτεροι τωι μερει της
μιξεως· ο η νεοτης 61.758 ουκ ηνθησε, πως γηρας βλαστησει; Ἀλλα ταυτα μεν ο
Ζαχαριας εικοτως. Ὁ δε αγγελος φησι προς αυτον, καθως αρτιως ηκουες· Μη φοβου,
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

1

Ζαχαρια, μηδε λογισμοις ταραττου· αγγελος ειμι φωτος, και ουχι σκοτους· Γαβριηλ
ειμι εγω, εις των αρχοντων του επουρανιου βασιλεως· προσταγμα κομιζω, ουκ
εξουσιαι κελευω. Ἀπεσταλην μηνυσαι σοι, ουχι εφοδον ποιησαι σοι. Σχημα
περιβεβλημαι, ουχι δε γυμνηι τηι ουσιαι σοι φαινομαι. Φειδεται γαρ σου της ζωης ο
αποστειλας με. Μη φοβου, Ζαχαρια· απεσταλην ευαγγελισασθαι σοι, ουχι δε
θαμβησαι σε. Το γηρας προβαλληι, και την αγονον πολιαν, και την ασπορον μητραν.
Και τις θελων γενναι; Θεου το δωρον· μη γαρ ανθρωπου το ευρεμα; ουκ ηκουσας του
Κυριου λεγοντος· Ἐγω ειμι ο ποιων ανθρωπον, και πλασσων εν ανθρωπωι πνευμα;
Ἀπιστεις, Ζαχαρια; Πως ο Ἀδαμ επλασθη; πως η Ευα εκτισθη; πως ο Ἰσαακ εγεννηθη;
Ὑπακουσας Ἀβρααμ ουκ εσφαλη·και συ ιερευς ων απιστεις; Μη αδυνατει παρα τωι
Θεωι παν ρημα, Ζαχαρια; ∆ια το γηρας αντιλεγεις, ω πρεσβυτα; σωματικην νεκρωσιν
δραστικωτεραν οριζεις Θεου; Ει μη ειδες τον Ἀβρααμ, καλως αμφεβαλες. Φυσικην
ασθενειαν προβαλληι, και θεικης επαγγελιας παρουσης ου πιστευεις, αλλ'
αμφιβαλλεις και φιλονεικεις; Μικρα αιτεις, και μεγαλα λαμβανεις· και ως ζημιαν
υπομενων κραυγαζεις, Ζαχαρια; Ὑπερ του Ἰουδαικου λαου μονον προσευχηι· εγω δε
ο ευαγγελιζομαι σοι, εις παντα τα εθνη συνεισαγει την σωτηριαν. Ὁ δε Ζαχαριας
ταυτα ακουσας, και μικρον την οψιν αποστρεψας, ανταποκριθεις προς τον αγγελον
εφη· Τι λεγεις, ω αγγελε; η γυνη μου γεννησει; Τι γαρ; δια τουτο προσηυξαμην, η
τουτου ενεκεν το θυμιαμα κινω της εφημεριας, ινα την καρπογονιαν τωι λαωι
επιδειξω;
Συγγνωμην αμαρτηματων αιτω· μη γαρ λυσιν στειρωσεως επιποθω; την
συναγωγην κουφισθηναι θελω· μη γαρ την Ἐλισαβετ ογκωθηναι; ψυχας
τετραυματισμενας παρακαλω ιαθηναι· μη γαρ μαζους ξηρανθεντας γαλακτοῤρυεις
γενεσθαι; Τι λεγεις, ω αγγελε; η γυνη μου γεννησει; Και τι το κερδος των εξω
προσευχομενων; αρα δε ακουσαντες ου λιθασουσι με, λεγοντες οτι μη υπερ αυτων
και της κοινωφελους ενεκεν σωτηριας καθισταμαι αρχιερευς, αλλ' εαυτου μονον;
και οτι ου λογον, αλλα γονον εδεξαμην· Ουδεις μοι λογος προς τεκνογονιαν· απαγε,
τουτο ου βουλομαι. Ὅπερ ηυχομην, ουκ ελαβον· και νυν ετερα ανθ' ετερων μοι
γνωριζεις; Ουδεις μοι λογος περι παιδοποιιας· νοσος στειρωσεως γεγονε. Μη γαρ
χρονος την επιθυμιαν εθερισε, και η ασθενεια της φυσεως, ου της μιξεως; Ουδεις μοι
λογος νυν περι τεκνογονιας. Ἄνευ βακτηριας βαδιζειν ου δυναμεθα, και πως
τεκνογονιας αρχεσθαι κελευομεθα; Το γηρας την φυσιν ηρνησατο· πιστεως εξω το
πραγμα. Ταφον περιβλεπομεθα, και τροφον αῤραβωνισομεθα; Ουδεις μοι λογος περι
τεκνογονιας. Του λαου την σωτηριαν ζητω, και του εθνους την ευδαιμονιαν, των
εχθρων την αιχμαλωσιαν, και του λαου την ευημεριαν, ουχι δε κλαυθμυρισματα, και
σπαργανα και νηπιωδεις τροφας. Ουδεις μοι λογος περι τουτου. Πως πατηρ γνησιου
παιδος ευρεθησομαι; Το γηρας απωθειται την πιστιν, εξω φυσεως λοιπον το πραγμα,
διαλελυται τα γεννητικα μορια· ραβδον ως ιππον κατεχων επιβαινω, και
μονογαμιας μοι πειραν ανα 61.759 ξεεις, οτε ταφος το παν σωμα γεγονε; Κατα τι
γνωσομαι τουτο, φρασον μοι, ω μεγιστε Γαβριηλ, (αναγκαιον γαρ τουτο και τους
αγνοουντας γνωναι, οτιπερ Γαβριηλ, Θεου ανθρωπος ερμηνευεται)· ειπε, κατα τι
γνωσομαι τουτο; Ἰδου τρεμοντα μου τα μελη· ιδου το γηρας αμφοτερων και εις γην
ορωντων. Ει μερος ενεαζε, και μερος επεπαλαιωτο, μικρα τις ελπις ην των
λεγομενων· νυν εκατερων το σωμα σεσαθρωται. Ουδεν ετερον περιμενομεν, ει μη το
δρεπανον του θανατου, ως σταχυες πεπειροι προς θερισμον. Ει δε ολως αληθευεις,
δεσποτα Γαβριηλ, ο λεγεις, δος δη αλλο προσοδευσαι σημειον, αῤραβωνα μοι
πιστευσον της επαγγελιας την θαυματουργιαν. Κατα τι γνωσομαι τουτο; Ὁ Ἀαρων
ουκ επιστευσεν, ει μη η ραβδος ηνθησε· Μωυσης ουκ επληροφορηθη, ει μη η χειρ
αυτου ελευκανθη· Γεδεων ου συνηκεν, ει μη επι τον ποκον γεγονεν η δροσος.
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

2

Ἐζεκιας ουκ επεγνω, ει μη ο ηλιος ανεποδισθη. Κατα τι γνωσομαι τουτο; ∆ος συ
σημειον, και χορευω νεανικα· δος σημειον, ινα μη Ἐλισαβετ προπετως γελασηι, ως η
Σαῤρα. Κατα τι γνωσομαι τουτο, αρχαγγελε μηνυτα; ποθεν μοι δηλα τα εκ σου μοι
ρηθεντα; Ει δευτερος Ἀβρααμ φαινομαι, υπαρξει μοι τα του Ἀβρααμ ιδιωματα.
Εισελθε υπο το δωματιον μου, και νιψω τους ποδας σου οδοιποριαν στειλαντι, και
παραθησω σοι τραπεζαν μυστηριου πεπληρωμενην· αλευρου σατα τρια Ἐλισαβετ
φυρασει, την Ἐκκλησιαν προζωγραφουσα. Ζητει μοσχον, ινα δωρησηι γονον. Κατα τι
γνωσομαι τουτο, ο καλα ευαγγελια ανωθεν επι γης ημιν φερων; τι μοι του παιδος το
ονομα, αγγελε, προλεγεις, και του μη παροντος τας αρετας αριθμεις; ∆ειξον μοι το
υπερ φυσιν, ινα πιστευσω το παρα φυσιν· εαν ο ουρανος ανακαμαρουται, καγω
ανανεουμαι· εαν η θαλασσα μετρηται, και η γυνη μου Ἐλισαβετ μαιουται· εαν ο
ηλιος καταλαμβανηται, και οι ξηροι μασθοι γαλα ρευσουσιν· εαν η σεληνη
αναχαιτιζηται, και η ξηρα μητρα νοτιζεται. Κατα τι γνωσομαι τουτο; Ἐγω γαρ ειμι
πρεσβυτης, και η γυνη μου προβεβηκυια εν ταις ημεραις αυτης. Ὁ δε αγγελος προς
τον Ζαχαριαν· Θεον ενεχυρον απαιτεις; ασθενειαν βεβαιοτεραν της δεσποτικης
επαγγελιας οριζηι; τον ευαγγελια σοι κομιζοντα ανακρινειν ου δεδοικας; κατα τι
γνωσομαι τουτο, λεγεις, ω Ζαχαρια; μη γαρ εις Αιγυπτον αποστελληι, ινα φοβηθηις
τον Φαραω; κατα τι γνωσομαι τουτο, λεγεις, ω Ζαχαρια; ουδεν υπερ φυσιν ο Θεος
εργαζεται; φυσεως ακολουθιαν ζητεις, και ουκ ειδες θεοτητος παραδοξον ποιησιν;
Ειπε μοι, Ζαχαρια, της γης οι στυλοι που πεπηγασι; του ουρανου δε το κυτος
που κατηρτισται; νεφελων δε αι κυται που ευρισκονται; υετου δε σταγονες που
στημονιζονται; βολοι δε χιονος που λατομουνται; ηλιου δε δρομον τις ηνιοχει;
σεληνης δε μειωσιν τις οροθετει; αστερων πληθος τις εξαριθμησει; θαλασσα δε
μαινομενη πως ψαμμον αιδειται; ποταμοι δε θερμοῤρυται πως συγκιρνωνται;
ομιχλης δε σκοτος πως εξυφαινεται; ανθρωπος δε εν μητραι πως διαπλαττεται; και
του αῤρενος το θηλυ πως λειοτερον ευρισκεται; θεοεικελος δε ψυχη πως αθροον εν
τωι σωματι ευρισκεται; Κατα τι γνωσομαι τουτο, λεγεις, ω Ζαχαρια; φυσεως
ακολουθιαν ζητεις, οπου θεοτητος εργασια; τι, την στειραν απιστεις γεννησαι; Τι
ουν; εαν ακουσηις παρθενον τικτουσαν παραδοξως; Και ειη το απιστον εις πιστιν
προγυμναζομενον; Ἔνθεν γαρ και επι της στειρας νυν απιστια κολαζεται, ινα την επι
της παρθενου θαυματουργιαν μη αμφιβαληις Ἔσηι, φησι, σιωπων, και μη δυναμενος
λαλησαι. Ὢ της φιλανθρωπου τιμωριας, διορθωσιν μαλλον εργαζομενης! Αυτην γαρ
ο αγγελος την σφαλεισαν φωνην σωφρονιζει, αυτην χαλινοι την τολμησασαν
γλωσσαν. Ἦν γαρ, φησι, διανευων αυτοις, και διεμεινε κωφος. Καλως ο
ευαγγελιστης και το, ∆ιεμεινε, συνεγραψατο.
Περιεμενε γαρ η σιωπη την τικτομενην φωνην, ο Ζαχαριας τον Ἰωαννην, ο
πρεσβυτης τον παιδα, ο ιερευς την προφητην. Ἐν οις λεγει ο αγγελος· Ἐπειδη ουν ως
απιστος σημειον παρα Θεου ζητεις, εν τοις ιδιοις μελεσι το μαστιγοφορον προσδεχου
σημειον. Ἔσηι γαρ, φησι, σιωπων, και μη δυναμενος λαλησαι, αχρι ης ημερας γενηται
ταυτα. Ὅπου γαρ της αντιλογιας το οργανον. εκει και της τιμωριας το προσταγμα·
οπου της προπετειας το θρασος, εκει και της παιδειας ο χαλινος· οπου η υβρις
ελακτισεν, εκει της επιτιμησεως η αποφασις. Ἤθελε μεν ο Θεος, Ζαχαρια, κηρυκα σε
του τοιουτου θαυματος γενεσθαι· στρατοπεδαρχης γαρ του επουρα 61.760 νιου
βασιλεως τικτεται, και της κοσμικης των αμαρτηματων λυτρωσεως προκαθαρτης·
επειδη δε την ασθενειαν του σωματος βεβαιοτεραν της επαγγελιας εποιησω του
∆εσποτου, δια τουτο Ἔσηι σιωπων, και μη δυναμενος λαλησαι αχρι ης ημερας
γενηται ταυτα, ανθ' ων ουκ επιστευσας τοις λογοις μου, οιτινες πληρωθησονται εις
τον καιρον αυτων. Ὁραις οτι ανευ πιστεως ουδεν των δεοντων κορυφουται. Μονον
δε ηκουσεν ο Ζαχαριας τα ρηματα ταυτα, ευθεως εξηλθεν εκ του ναου, μισθον
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

3

απιστιας την φιμωσιν βασταζων. Ὢ του θαυματος! αλλους εισηλθεν ελευθερωσαι,
και αυτος εξηλθε καταδεδικασμενος· ο θυμιατηριον λειτουργικον βασταζων, τιτλον
εξοριας περιεφερεν.
Ὁ λαος περιεμενε τι αγαθον ακουσαι παρ' αυτου, κακεινος διενευσε· Μηδεις
με ερωτησηι· ∆εσποτικης αγανακτησεως φρικην βασταζω. Ὢ των παραδοξων
πραγματων! Ζαχαριας φιμουται, και η Ἐλισαβετ ευωχειται· αναστομουται γλωττα,
και ογκουται μητρα· η ευλαλος γλωττα στειρευει, και η ακαρπος στειρα γινεται
μητηρ· μετοικειται το παθος της μητρας εις την γλωτταν· η φωνη χαλινουται, και η
γονη ελευθερουται. Ζαχαριας σιγαι, και ο Ἰωαννης σκιρται. Μονον γαρ ειδεν η στειρα
την παρθενον, κατενοησεν ο εωσφορος τον ηλιον, και εσκιρτησε μεγα ο Ἰωαννης εν
τηι μητρικηι νηδυι, την βραδυτητα της φυσεως αιτιωμενος. ∆εσποτου, φησι, κηρυξ
ειμι· και πως τοις ομοδουλοις ομοιως πεπεδημαι δεσμοις; Προλαβω τον χρονον της
κυησεως· ου περιμενω τον τοκον, μη απολεσω τον δρομον, μη δεσποτης προλαβηι
τον περι τας ωδινας ειλουμενον δουλον, μη γενηται της φυσεως η ακολουθια
παρανομια της ταξεως.
Ἐπεγνων τον παροντα, και σιωπαιν ουκ ανεχομαι· επεγνων τον
προαποστειλαντα με προ προσωπου αυτου πορευεσθαι, ετοιμασαι την οδον αυτου
εμπροσθεν αυτου. Σαλευω τα δεσμα της φυσεως· κηρυττειν γαρ επειγομαι. Ὢ των
παραδοξων πραγματων και θαυματων! Ἅπερ ηγνοησαν εν ουρανοις αγγελοι,
εγνωρισεν ο Ἰωαννης κυοφορουμενος, και ελεγε τηι μητρι αυτου. Θρονους ελαθε,
και τον εν μητραι Θεος επιδημων ου παρεδραμε· κυριοτητας εκρυψε, και τωι εν γαστρι
το της οικονομιας μυστηριον απεκαλυψε· και οπερ εληλυθεν ο αρχαγγελος τηι
θεοτοκωι κομιζων ευαγγελιον, ενδοθεν το εμβρυον αλλομενον υπηγορευσεν.
Ἐπιδημησας γαρ, καθως αρτιως ηκουσατε, ο του γενους ημων λυτρωτης προς τον
εαυτου φιλον Ἰωαννην αφικετο κυοφορουμενος παραχρημα· και ην ιδειν τον
πλαστουργον ασπαζομενον τον πηλον, τον βασιλεα εις την του στρατιωτου σκηνην
αυλιζομενον, τον ∆εσποτην εις το του δουλου δωματιον αφιγμενον. Ὃν εκ μητρας
εν μητραι θεασαμενος ο Ἰωαννης, της φυσεως ορους παραδραμειν επεχειρησεν, Ουκ
οιδα, λεγων, φυσεως οροθετην Κυριον, ουκ αναμενω κυησεως χρονον· εν γαστρι
ενναμηνιαιος τοκος ουκ αναγκαιος εμοι· ου χρηιζω ταυτης της ειρκτωσεως, εις ην
νυν εγκεκλεισμαι.
Και τι ου διαπερω τα δεσμα τα κατεχοντα με; Ἐξελθω, κηρυξω παραδοξων
πραγματων συντομον γνωσιν· σημαντρον ειμι θεικης παρουσιας, σαλπιγξ ειμι της
του Θεου Λογου σαρκωσεως. Σαλπισω, και πατρικην γλωτταν ευγλωττησω λαλειν·
σαλπισω, και μητρικην νεκρωθεισαν μητραν ζωωσω. Βλεπε του μυστηριου το ξενον·
ουπω γενναται, και τοις σκιρτημασι φθεγγεται· ουπω φαινεται, και απειλας
αποστελλει· ουπω βοαιν συγχωρειται, και δι' εργων ακουεται· ουπω μανθανει τον
βιον, και τον Θεον προκηρυττει· ουπω βλεπει το φως, και γνωριζει τον ηλιον· ουπω
τικτεται, και προτρεχειν επειγεται. Ου γαρ φερει του ∆εσποτου ελθοντος
παρακατεχεσθαι· ουκ ανεχεται περιμενειν του τοκου τους ορους, αλλα ρηξαι
φιλονεικει το της γαστρος δεσμωτηριον, και προμηνυσαι σπουδαζει τον Σωτηρα
ερχομενον, κραζων τοις αλμασιν· Ὁ λυων τους δεσμους παρεγενετο, και τι εγω
δεδεμενος κατεχομαι; ηλθεν ο λογωι κατασκευασας τα συμπαντα, και τι εγω
περιμενω τους ορους της φυσεως; Ἐξελθω, προδραμω, κηρυξω, βοησω τοις πασι
παρουσιν· Ἴδε ο αμνος του Θεου, ο αιρων την αμαρτιαν του κοσμου. Και ταυτα μεν
τα του Ἰωαννου σκιρτηματα, μαλλον δε ρηματα. Τηι δε Ἐλισαβετ επληρωθη, φησιν, ο
χρονος του τεκειν αυτην, και εγεννησεν υιον. Και ηκουσαν οι συγγενεις αυτης, και
οι περιοικοι, και συνεχαιρον αυτηι. ∆ια τι δε ειρηται, Ἔτεκε και εγεννησεν; Ὅτι το
μεν φυσεως εστιν εργον, το δε υπερ φυσιν. Καθ' ο γυνη μεν, ετεκε· καθ' ο 61.761 δε
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

4

Πνευματος αγιου χαρις επεστη, υπερ φυσιν εγεννησεν· αλλο γαρ φυσεως πραγμα,
και αλλο χαριτος εργον. Θαυμα γαρ ην το γινομενον υπο Ἰωαννου· και ου τοσουτον
ειχε του πατρικου γενους οσον του Θεου Λογου.
Και τουτου μαρτυς αυτος ο αρχαγγελος Γαβριηλ λεγων προς Ζαχαριαν· Ἰδου
η γυνη σου γεννησει υιον σοι, και Πνευματος αγιου πλησθησεται ετι εκ κοιλιας
μητρος αυτου, και πολλους των υιων Ἰσραηλ επιστρεψει επι Κυριον τον Θεον
αυτων· και αυτος προελευσεται ενωπιον αυτου εν πνευματι και δυναμει Ἠλιου. Ὢ
αλλης παραδοξου φυσεως ο τοκος του παιδος! η παραδοξος, και ου φυσικος· ο γαρ
γεννων, συν ηδονηι γενναι, η δε τικτουσα, εν λυπαις τικτει. Ἐπει ουν Ζαχαριας
ηπιστησεν, η δε Ἐλισαβετ ουκ αμφεβαλε, τον οψιγονον παρ' ελπιδα δεχομενη παιδα,
τουτου χαριν, τικτειν και γενναιν προσαγορευεται, το μεν δια την φυσιν, το δε δια
την πιστιν. Ὁ γεννων γαρ, καθως προειπον, συν ηδονηι γενναι· η δε τικτουσα, εν
λυπαις τικτει. Ποια δε λυπη επι της Ἐλισαβετ, οπου Πνευματος αγιου παρουσια, ουχι
δε μαιας απειρου περιοδεια; ηνικα της χαριτος το εργον, ου της φυσεως το βαρος; και
πως, ακουε. Οικτρος ην ο πονος προς συγκρισιν της χαρμοσυνης. Ου γαρ κατα το
γεννηθηναι ο Ἰωαννης την χαριν εδεξατο, αλλ' εξ αυτης της μητρικης νηδυος την
στολην του αγιασμου δεξαμενος, στρατηγος παραδοξος γεγονε, καθως εφη ο
αγγελος· Πνευματος αγιου πλησθησεται εκ κοιλιας μητρος αυτου, και αυτος
προελευσεται ενωπιον αυτου εν πνευματι και δυναμει Ἠλιου.
Τις τινος προελευσεται; Ἰωαννης του ∆εσποτου Χριστου· δια τουτο
Προδρομος ονομαζεται, ως εστιν αυτου του Ἰωαννου ακουσαι λεγοντος περι του
Σωτηρος· Ἔρχεται οπισω μου ανηρ, ος εμπροσθεν μου γεγονεν· οπισω, δια τον
χρονον· εμπροσθεν, δια τον θρονον. ∆ια τι δε εν πνευματι και δυναμει· Ἠλιου του
Θεσβιτου ο Γαβριηλ τον Ἰωαννην προιππαζειν του βασιλεως Χριστου ελεγεν; Ἄκουε
συνετως· Ἠλιας, Θεος ερμηνευεται. Ἐπει ουν ο Ἰωαννης τον Θεον ειχεν εν εαυτωι,
Πνευματος γαρ αγιου επλησθη ετι εκ κοιλιας μητρος αυτου, το δε Πνευμα ο Θεος
εστι· περι αυτου γαρ ελεγεν ο Κυριος δια του προφητου εκ πολλων των χρονων·
Ἰδου εγω αποστελλω τον αγγελον μου προ προσωπου σου, ος κατασκευασει την
οδον σου εμπροσθεν σου, και πολλους επιστρεψει απο της πλανης εις την αληθειαν·
τουτου χαριν εν πνευματι και δυναμει Ἠλιου ο Ἰωαννης προοδευει του Κυριου·
επειδη και πολλα παραπλησια του Ἠλιου ειχεν ο Ἰωαννης. Ἀμελει το βρεφος
τικτεται, και η φωνη τωι πατρι αποδιδοται. Ἐρωτωμενος γαρ, φησιν, ο Ζαχαριας, το
τι αν θελοι το παιδιον καλεισθαι, Ἤτησε πινακιδιον, και εγραψε λεγων· Ἰωαννης
εστι το ονομα αυτου· Ὁ μη πι 61.762 στευσας του αγγελου τοις λογοις, νυν
ηναγκασθη γραψαι την οπτασιαν, εγγραφως κηρυττων· ο μη δεξαμενος τοτε τηι ακοηι
τα λεχθεντα, νυν νομοθετει τηι χειρι τα γινομενα γραφων.
Και την προσηγοριαν αποδους τωι παιδι, απελαβε την φωνην· Ὅθεν, φησιν,
εθαυμασαν παντες. Ἀνευχθη γαρ παραχρημα το στομα αυτου, και ελυθη ο δεσμος
της γλωττης αυτου, και ελαλει ευλογων τον Θεον. Ὢ του παραδοξου και ξενου
θαυματος! ονομα γραφεται τεκνου, και στομα πατρος κωφον διανοιγεται· Ἰωαννης
καλειται, και του καλουντος η γλωττα ρυθμιζεται. Ὁραις ως ου διημαρτε, και ημεις
απαρεμποδιστως ειποντες την πρεπουσαν εξηγησιν, ου διημαρτομεν; Ἰδου γαρ αυτου
του δικαιου το ονομα στομα σιωπης διανοιγει, και γλωσσαν δυσκινητον διεγειρει.
Ουτω γαρ δεικνυται βοωσα η Ἰωαννου φωνη, οτι και αυτο το ονομα φωνης ενεργεια
γινεται. Ἐγω, φησι, φωνη βοωντος εν τηι ερημωι· Ἑτοιμασατε την οδον Κυριου,
ευθειας ποιειτε τας τριβους αυτου. Ὢ του θαυματος! Λογος επιδημει, και φωνη
προκηρυττει· ∆εσποτης ερχεται, και δουλος προαποστελλεται· Βασιλευς παραγινεται,
και στρατιωτης προετοιμαζεται. Χαιρωμεν ουν και ευφρανθωμεν, οτι η Ἐλισαβετ
εγεννησε, και ο Ζαχαριας ελαλησεν· οτι στειρα ετεκε, και ο πρεσβυτης εβοησεν, οτι
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

5

πινακιδιον κηροχυτον εζητηθη, και γλωσσα ιερατικη ελυθη, και η φωνη επανηλθεν·
οτι προδρομος εφανη, και ο κοσμος ολος εχαρη. Ἀλλ' ενταυθα μεν εδει καταλυσαι
τον λογον· ου συγχωρει δε Ζαχαριας βοων· Ευλογητος Κυριος ο Θεος του Ἰσραηλ, οτι
επεσκεψατο και εποιησε λυτρωσιν τωι λαωι αυτου. Ὢ των παραδοξων πραγματων! Τι
λεγει ο Ζαχαριας; Πρωτην φωνην μετα την αναστασιν ο Ζαχαριας εβοησεν,
Ευλογητος Κυριος. Τι ουν; τεθνηκεν ο Ζαχαριας, και ανεστη; Ου τεθνηκε φυσικως·
παραπλησια δε υπεμεινε τωι θανατωι. Οικοθεν γαρ, ωσπερ ταφον, την σιωπην εσχε,
και σπαργανοις κατεδεθη, τοις γλωττιοις δεσμοις· τον βιον μετηλθε, μη αναπνεων
την ιερωσυνην· και θρηνον υπεμεινε, την του λαου στυγνοτητα. Ἱερεως γαρ
αργουντος, τωι πενθει κατεπιπτον παντες οι μεσιτευομενοι. Πρωτην φωνην ταυτην
εβοησε μετα την τροπικην ταυτην αναστασιν ο Ζαχαριας· Ευλογητος Κυριος ο Θεος
του Ἰσραηλ. Ὦ Ζαχαρια, ει μη τον πνευματικον σταχυν κατειδες, τον νοητον
γεωργον ουκ εγνωριζες· ει μη το δωρον απελαβες, τον δοτηρα ουκ ευλογησας. Ἀλλ'
αξιαν ωιδην του δωρου ο Ζαχαριας προφητικως τωι Θεωι ᾔνεσε.
Κραζωμεν δε και ημεις· Ευλογητος Κυριος ο Θεος των Χριστιανων, οτι
επεσκεψατο και εποιησε λυτρωσιν τωι λαωι αυτου· ωι η δοξα και το κρατος, νυν και
αει, και εις τους αιωνας των αιωνων. Ἀμην.

 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

6


