De meretrice
Του αυτου αγιου Ἰωαννου του Χρυσοστομου ομιλια εις τον φαρισαιον και
εις την πορνην.
Ἐν παντι καιρωι καλη και σωτηριος η μετανοια τοις χρωμενοις αυτηι, εν ταυταις
δε μαλιστα ταις της νηστειας ημεραις επωφελης πασιν ανθρωποις καθισταται, τοις
προςτρεχουσιν ταις αγκαλαις αυτης. Νυν γαρ ημων αι ψυχαι, την πολυσαρκιαν, ως βαρυ
φορτιον, αποτιθεμεναι, ραδιως ανηπτανται προς τον ποιητην και δεσποτην θεον· και
των οικειων πλημμεληματων κατηγορουσι θερμως, και την επι τοις αυτων πταισμασιν
συγγνωμην αιτουσιν παρα του φιλανθρωπου κριτου. Ευκαιρον ουν εστιν, ημας εις
μεσον αγαγειν, μετανοιας διδασκαλον, την πορνην εκεινην, την περιπλακεισαν τοις
αχραντοις ιχνεσιν του δεσποτου Χριστου, την εξαλειψασαν τοις ναμασιν των δακρυων
το γραμματειον της φαυλοτατης ζωης, ην ελεησας ο κυριος απεσμηξεν και οικτειρησας
απελουσεν.
Ἀναδραμωμεν ουν επι την ευαγγελικην ιστοριαν, ινα και την του Χριστου
φιλανθρωπιαν κατιδωμεν, και της γυναικος την προςεδριαν θαυμασωμεν, και μαθωμεν
παρ' αυτης, πως οφειλομεν και ημεις, οι αμαρτωλοι, προςτρεχειν τωι λυτρωτηι θεωι και
λαμβανειν παρ' αυτου την συγχωρησιν των πεπλημμελημενων ημιν. «Ἠρωτησεν τις
των φαρισαιων τον κυριον, ινα φαγηι μετ' αυτου· και ειςελθων εις την οικιαν του
φαρισαιου ανεκλιθη.» Βλεπεις συγκαταβασιν θεου; βλεπεις θειας οικονομιας μυστηριον;
βλεπεις 150 φιλανθρωπιας υπερβωλην; ο διδους τροφην πασηι σαρκι, κληθεις εις
αριστον υπο του οικετου, αναμφιβολως παρεγενετο προς αυτον, ινα δια της εσθιασεως
ενδειξηται της αυτου συγκαταβασεως το μεγεθος· και το του φαρισαιου δωματιον
κατελαβεν, ως ανθρωπος, ο παντα τοπον πληρων τηι θεοτητι, ινα και την οικονομιαν
και την φιλανθρωπιαν ενδειξηται. «Και ιδου, γυνη εν τηι πολει, ητις ην αμαρτωλος,
επιγνουσα, οτι ανακειται εις την οικιαν του φαρισαιου, λαβουσα αλαβαστρον μυρου
πολυτιμου, και στασα οπισω αυτου, ηρξατο τοις δακρυσιν βρεχειν αυτου τους ποδας, και
ταις θριξιν της κεφαλης αυτης εξεμασσεν, και κατεφιλει τους ποδας αυτου και ηλειφεν
τωι μυρωι»–ουδεν λεγουσα φανερως προς αυτον.
Ἐδεδοικει γαρ, μηπως λογος τις δυςωδης, εκ των αμαρτωλων αυτης χειλεων
εξελθων, κινησηι κατ' αυτης εις οργην τον φιλανθρωπον κριτην. Κατα δε το
σιωπωμενον την πρεσβειαν εξυφαινεν, και τηι καρδιαι μονηι την εξομολογησιν
ποιουμενη, την ικεσιαν ανεφερεν τωι μονωι τα εγκαρδια επισταμενωι δεσποτηι, και προς
αυτον, τον φιλανθρωπον, τηι διανοιαι εβοα· «Ἐτολμησα προςελθειν σοι, δεσποτα, δια την
σην μητερα και παρθενον, ως συ μονος επιστασαι ως δημιουργος και θεος· δι' εκεινην
τοινυν την σην απειρογαμον μητερα και παρθενον, οικτειρον με, την πορνην· δωρησαι
μοι των εμων πλημμεληματων την συγχωρησιν· δι' αυτην εκεινης παρθενιαν την εμην
πορνειαν οικτειρησον· ελεησον, φιλανθρωπε, κλαιουσαν, ην εικοτως εμισεις γελωσαν
καλως· οικτειρησον στεναζουσαν κατα ψυχην, ην ευλογως απεστρεφου
καλλωπιζομενην τωι σωματι προς ολεθρον και απατην πολλων· οικτειρησον
πλοκαμους, ους αυτος μεν εδημιουργησας προς κοσμον της εμης κεφαλης, εγω δε προς
απωλειαν κατεκοσμουν της εμης ψυχης· δεξαι το μυρον, ως μυρον ουρανιον, και
αποσμηξον μου του βιου τον βορβορον· δεξαι το μυρον τουτο, και πνευματικον μοι
μυρον χαρησαι, η πηγη των αγαθων· εμε την ρυπωθεισαν αποπλυνον, ιατρε
1
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

παντοδυναμε· θεραπευσον την πολλας παρα του διαβολου δεξαμενην πληγας· αποξεσον
μου της ψυχης των αμαρτηματων την λεπραν, ως απεξυσας του πιστου λεπρου την
κηλιδα του σωματος· ξηρανον τας των εμων ανομηματων πηγας, 151 ως εξηρανας τωι
κρασπεδωι του αιματος της αιμοῤροουσης τους οχετους· ελεησον με κυριε, υιε ∆αυιδ, ως
ηλεησας εκεινην την Χανανειαν, την αγενη, αλλα και πιστην.» Ταυτα της πορνης
πιστως εν τωι αποκρυφωι της ψυχης εργαστηριωι καθικετευσουσης μετα δακρυων,
εξεπλησσοντο παντες οι ανακειμενοι επι τηι ανεξικακιαι του σωτηρος, ορωντες αυτον
επιεικως φεροντα φιληματα πορνικα και κρατηματα χειρων αμαρτωλων. Ὁ δε
φαρισαιος, ο καλεσας αυτον εις αριστον, εν τοις αφανεσι της ψυχης εργαστηριοις
βλασφημους εκινει κατ' αυτου λογισμους, και την του σωτηρος φιλανθρωπιαν ως
αγνοιαν εμεμφετο, λεγων εν εαυτωι· «Ουτος, ει ην προφητης, εγινωσκεν αν, ποταπη
εστιν η απτομενη αυτου, οτι αμαρτωλος εστιν.» Ἀπανθρωπον ολον και τυφλον του
φαρισαιου το φρονημα. Ἀλλα τι προς αυτον ο μονος αγαθος και φιλανθρωπος και των
αγαθων χορηγος; «Σιμων, Σιμων, εχω σοι τι ειπειν»–ηκουσα ων ουκ εφθαγξω ρηματων,
εγνων της σης ψυχης τα βουλευματα· επισταμαι τα κατα διανοιαν σοι μελετηθεντα κατ'
εμου· και δια τουτο μηδεν λαλησαντι σοι αποκρινομαι, ινα εκ της εμης αποκρισεως
μαθηις της εμης θεοτητος την ισχυν· ινα εκ των εμων ρηματων επιγνωις, οτι ποιητης ειμι
ψυχων και εφορος των καρδιων· ει τοινυν προφητην με βουλει καλειν, η και
δημιουργον των προφητων, τον κατα το βλεπομενον σοι ανθρωπον, ο βουλει και
δοξαζε. «Σιμων, Σιμων, εχω σοι τι ειπειν· δυο χρεοφειλεται ησαν δανειστηι τινι. ο εις
ωφειλε δηναρια πεντακοσια, και ο ετερος πεντηκοντα· μη εχοντων δε αυτων
αποδουναι, αμφοτεροις εχαρισατο. Τις ουν αυτον ωφειλεν πλεον αγαπαν; Ἀποκριθεις δε
ο φαρισαιος ειπεν· υπολαμβανω, οτι ωι το πλεον εχαρισατο. Λεγει προς αυτον ο σωτηρ·
ορθως εκρινας»–Και συ χρεστεις μοι της εαυτου ζωης ευθυνας πολλας, καγω
συνεχωρησα σοι καθαπερ και ταυτηι της πολιτειας τα εγκληματα, και σου καλεσαντος με
προθυμως υπηκουσα και ομοροφιος εγενομην και ομοδιαιτος· ουχ ως απορος η ενδεης
τροφης, αλλ' ως πλουσιος εν ελεει την των προςερχομενων μετανοιαν προςδεχομενος
και τας τουτων αμαρτιας συγχωρων. Τι ουν διαβαλλεις την εμην 152 συγκαταβασιν; τι
δε κακιζεις την εμην φιλανθρωπιαν, ης πρωτος απηλαυσας συ; τι πολλην επι των
αλλων απαιτεις την ακριβειαν, ην εαν επιδειξωμαι νυν, ου συμφερει σοι; τι λογοθετεις
την εμην αγαθοτητα, ης ενδεης γεγονας και αυτος; «Και στραφεις προς την γυναικα τωι
Σιμωνι εφη· βλεπεις ταυτην την γυναικα;» –ω φιλανθρωπιας θεου απειρον υψος· ω
ανεξικακιας δεσποτου ανυπερβλητον μεγεθος· την ομολογουμενην πορνην «γυναικα»
προςηνως προςηγορευσεν· εκρυψεν το της πονηρας προαιρεσεως ονομα, και το κοινον
της φυσεως προεκομισεν ονομα. «Βλεπεις ταυτην την γυναικα»–ην εθεασαμην παλαι
τοις της θεοτητος οφθαλμοις· την αυτοκλητον επειςελθουσαν ημιν; την πρωτον και
μονον αναισχυντησασαν αναισχυντιαν καλην; την, ενδεοντι καιρωι, την ζωηφορον
επιδειξαμενην αναιδειαν; την υπο σου κατηγορουμενην επι εγκλημασι πολλοις, εφ' οις
προςηλθεν τηι ζωηι, και μη τολμησασαν, ως απροςωπον, κατα προςωπον στηναι, αλλ'
οπισω κρυπτομενην, και δια του βιου του προτερου εαυτης ελεγχος γινομενην;
«Ειςηλθον σου εις την οικιαν, υδωρ εις τους ποδας μου ουκ εδωκας, αυτη δε τοις
δακρυσιν εβρεξεν μου τους ποδας, και ταις θριξιν της κεφαλης αυτης εξεμαξεν.» Ους
ουκ εβρεξεν ποδας τοις κυμασι η θαλασσα, αυτη τοις δακρυσιν απεπλυνεν και τοις
φιλημασιν ικετευσεν. Ποτε κατεμαθες τοιαυτην γυναικα τας ιδιας τριχας εκμαγειον
ποιησασαν, καθαπερ αυτη επι των εμων ποδων πεποιηκεν; «Φιλημα μοι ουκ εδωκας»,
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

2

καιτοι δικαιος ησθα, καλεσας ημας εις αριστον, πρωτος υπαντησαι και περιπτυξασθαι με
και τα της φιλοφροσυνης εν πασιν επιδειξασθαι· αλλα συ μεν τουτο ουκ εποιησας,
«αυτη δε, αφ' ου ειςηλθον εις τον οικον σου, ου διελειπεν καταφιλουσα μου τους
ποδας». Βλεπε ταυτης τον ακορεστον ποθον και κολασον σου τον φιλολοιδορον τροπον·
βλεψον εις αυτην και καταμαθε κλαιουσαν, ει μη και συ αγαπησηις, ην ακαιρως
εμισησας. «Ἐλαιωι την κεφαλην μου ουκ ηλειψας, αυτη δε μυρωι ηλειψεν μου τους
ποδας, ου χαριν, λεγω σοι, αφεωνται αυτης αι αμαρτιαι αι πολλαι».
Ταυτην ουν και ημεις, αδελφοι, ζηλωσωμεν την πιστην και θαυμασιαν πορνην,
και ως ετι καιρον εχομεν μετανοιας εν 153 ταις ολιγαις ταυταις ημεραις της νηστειας,
σπουδασωμεν δια βιου καθαρου και πολιτειας αριστης, δια νηστειας, δι' ελεημοσυνης,
δια δακρυων, δι' εξομολογησεως καταραι παντα βορβορον και κηλιδα των πολλων
ημων αμαρτιων, ινα και της προςηνους φωνης ακουσωμεν του φιλανθρωπου δεσποτου,
λεγοντος προς ημας· αφεωνται υμων αι αμαρτιαι· οπως και της επουρανιου βασιλειας
κληρονομοι γενωμεθα, και της μακαριας φωνης αξιωθωμεν, της λεγουσης· δευτε, οι
ευλογημενοι του πατρος μου, κληρονομησατε την ητοιμασμενην υμιν βασιλειαν–ης
γενοιτο παντας ημας επιτυχειν χαριτι και φιλανθρωπιαι του κυριου ημων Ἰησου
Χριστου, μεθ' ου τωι πατρι αμα τωι αγιωι πνευματι δοξα, κρατος, τιμη, νυν και αει, και εις
τους αιωνας των αιωνων, αμην.

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

3


