In sanctum Thomam apostolum
Εις τον αγιον Θωμαν τον αποστολον, και κατα Ἀρειανων, και εις τον εν
τηι Θραικηι τυραννησαντα και αναιρεθεντα, και αυτον Ἀρειανον.
59.497
Τωι μεν νομωι της Ἐκκλησιας πειθομενος ηψαμην, ως οιον τε, του βηματος·
τωι δε μεγεθει της υποθεσεως εκνικωμενος ιλιγγιω, και πανταχοθεν συνεχομαι, πως
απαντησω τωι πραγματι, ποιαν ευρω τωι λογωι διεξοδον. Ὡς ζωντα κηρυξω τον
Θωμαν; Ἀλλ' ο ταφος ανακηρυττει τον θανατον. Ὡς νεκρον διηγησομαι; Ἀλλ' υπο
των πραγματων ελεγχομαι. Και νεκρος εστι, και αθανατος· και τεθνηκεν ως
ανθρωπος, και διατρεχει τον κοσμον ως αγγελος· και παθος εδεξατο, και παθεσι μα
59.498 χεται· και κατω κειται, και ανω ευφραινεται. Ουδεν γαρ αυτον ισχυσεν
αποκρυψαι, ουδεις αυτον ηφανισε τοπος· ολην την οικουμενην εφωτισεν. Ἔλαβε
ταφον, αλλα πανταχοθεν ως ηλιος ανατελλει· ενικησε την γην τα λειψανα του
δικαιου, και πλατυτερος εφανη της κτισεως ολης· εσπειρεν αυτον η χαρις εις ολον
τον κοσμον. Πασα γωνια μερος εχει του Θωμα, παντα τον κοσμον 59.499 επληρωσε,
και μενει κατα τοπον ολοκληρος· εις πασαν την γην εξηλθεν η δοξα αυτου, και εις τα
περατα της οικουμενης τα τροπαια αυτου. Πως ουν αυτον ονομασω; Ἥλιον; Ἀλλ'
υπο νυκτος ουκ ελεγχεται. Ἀστερα; Ἀλλημερα τουτον ου κρυπτει.
Ἐν παντι καιρωι καταυγαζει την κτισιν, παντα ζοφον απελαυνει της
οικουμενης. Ουκ ετι νυξ μετ' αυτου, σκοτος αυτον ουκ αμβλυνει, ποταμος ου
κωλυει, θαλασσα κατεχειν ου δυναται, ωκεανος επιγινωσκει τον ανδρα, βαρβαροι
τιμωσι τον Θωμαν· παντα τα εθνη σημερον εορταζει, και την τουτου φωνην,
καθαπερ τι δωρον, τωι ∆εσποτηι προσφερει. Ὁ Κυριος μου και ο Θεος μου· ο συγγενης
μου και ποιητης μου, ο λυτρωτης μου και ο βασιλευς μου. Ταυτα γαρ εδιδαξεν ο
Θωμας, τουτον ημιν ως τεκνοις αφηκε τον κληρον· ως θησαυρον η φυσις κατεχει
τον λογον· ολον το γενος δια ταυτης της φωνης οχυρουται· μεχρι των αγγελων
εξεταθη το ρημα· αγγελοι ταυτην ως αγκυραν την ομολογιαν κρατουσι· πασα η
κτισις ως διαδημα περιφερει το δογμα. Μονος ο Ἄρειος αποστερειται του λογου,
μονος εκεινος εκπιπτει του κληρου, μονος ουχ ομολογει Κυριον τον Χριστον μετα
Θωμα· ου γνωριζει αυτον Θεον μετ' αυτου· δουλον αποκαλει τον ∆εσποτην, κτισμα
το απαυγασμα, νοθον τον γνησιον, πλασμα τον πλαστην· ου λεγει Κυριον και Θεον
τον ∆εσποτην, ουκ ανεχεται της αληθειας, ου συντιθεται τωι Θωμαι, ουκ ακολουθει
τωι δικαιωι· και ταυτα τιμων αυτου την ημεραν, και πανηγυριζων μετα πασης της
οικουμενης, και συνταττων εαυτον τοις φιλοις του Θωμα. Ἀλλ' ου κλεπτει την
αρετην η κακια· ου συναρμοζει τωι οδηγωι της αληθειας ο πλανος. Οιδεν ο ποιμην το
θηριον, οιδεν ο σφενδονιτης τον λυκον, οιδεν ο κυβερνητης το κυμα, οιδεν ο λιμην
τον χειμωνα, οιδεν ο στρατηγος τον πολεμιον, οιδεν ο Θωμας τον Ἄρειον, οιδε και
διωκει αυτον. Ου δεχεται την τιμην του βλασφημου, ουκ εισερχεται παρα το
σπηλαιον των φονεων, ου συναυλιζεται μετ' εκεινων· αποστρεφεται συνοδον
αθετουντων, βδελυσσεται φωνην αυτωι μαχομενην, μισει στομα κατα του Θεου
λαλουν αδικιαν, εκτρεπεται γλωτταν Κυριον και Θεον τον Χριστον μη καλουσαν·
και βοαι προς εκεινον απο πασης της οικουμενης, Ἄρειε, τι με καθελκεις; τι λιπαινεις
ελαιωι την κεφαλην μου; τι μου την ημεραν εορταζεις, παρανομε; Ου δεχομαι σου
τον βλασφημον υμνον· ου συμφωνω τηι ματαιαι σου πιστει· ου γνωριζω σου το
παρανομον δογμα.
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

1

Μη με τιμησηις ατιμαζων τον Πλαστην· ου δεχομαι τιμην ατιμιας μητερα. Ει
τον ∆εσποτην υβριζεις, εμε τον δουλον πως θεραπευσεις; ει μη κρατεις μου την
πιστιν, πως εορτασεις την μνημην; ει μη συμφωνεις μοι, πως κοινωνεις μου τωι
ταφωι; Ἐγω Χριστον Κυριον και Θεον εδιδαχθην· εψηλαφησα τηι χειρι, και την
αληθειαν ευρον· οικειοις επιστωθην δακτυλοις· ουκ αλλος υπεθετο μοι το δογμα,
ουκ εξ ακοης εχω το θαυμα, ουκ επιστευσα τοις ειπουσι μοι, Ἑωρακαμεν τον Κυριον·
εμαχεσαμην τοις αποστολοις, αντεκρουσα Πετρωι διδασκειν με πειρωμενωι· ειπον
προς αυτον, Ἄνθρωπε, τι με ταραττεις; τι μοι λογους αντι πραγματων χαριζηι; τι μοι
κελευεις απο ρηματων πιστευειν; Ἐαν μη ιδω, ου μη πιστευσω. Ὡς ειδες και συ, ιδω
καγω· ως εδιδαχθης, διδαχθω· ως εμαθες, μαθω. Ὃ κηρυττειν μελλω, θεασωμαι, και
κηρυττω. Ουδεις ακουων απαγγελλει· ουδεις απο φημης δογμα προφερει· ουδεις
αποδεχεται με τα σα διαγγελλοντα. Ἂν ερωτηθω, πως ανεστη ο Χριστος, ουκ οιδα τι
λεξω. Ἐαν ειπω, Πετρος μοι ειπε, τις ως αξιοπιστωι προσεξει; Ἴδω, και κηρυττω·
μαθω, και διδασκω· πιστωθω, και πιστουμαι. Ειπω καγω, Θωμας αποστολος ουκ απ'
ανθρωπων, ουδε δι' 59.500 ανθρωπων.
Ταυτα μου λεγοντος, Κυριος επεφανη, και την μαχην ελυσε παραχρημα· και
φησι προς με· Τι σοι γεγονε, Θωμα; τι μαχηι τωι Πετρωι; τι φιλονεικεις τοις εταιροις;
∆ευρο, λαβε το θαυμα τηι πειραι· μαθε την αναστασιν εργωι· φερε την χειρα, και βλεπε
το σωμα. Ει χωρεις, κρατει· ει καθαρους εχεις δακτυλους, αψαι των τυπων· ει
πιστευεις, και φθασεις· ει δε φιλονεικεις, ουχ ευρισκεις· ει απιστεις, ου γνωριζεις· ει
αμφιβαλλεις, το παθητον ου κατεχεις· ει παθος εχεις, το απαθες ου μανθανεις. Ταυτα
ακουσας εκαθηρα την ψυχην απιστιας· απεδυσαμην την αμφιβολον γνωμην·
ανελαβον τον νουν πεπεισμενον· ηψαμην του σωματος χαιρων και τρεμων·
εξηπλωσα μετα των δακτυλων και το της ψυχης ομμα, και δυο λοιπον ενεργ[ε]ιων
ηισθομην. Ἐκρατουν, και εωρων· και τηι μεν χειρι σωμα κατειχον, τηι δε ψυχηι Θεον
κατενοουν· και το εξωθεν ηυρισκον θαυμαστον, και το εσωθεν φοβερον· και το
φαινομενον, μεγα, και το κρατουμενον, θαυμα.
Ἐβοησα τοινυν εκπλαγεις ο κατελαβον· Ὁ Κυριος μου και ο Θεος μου·
ουδαμου γαρ εβλεπον δουλον, ουδαμου ταπεινον εφαινετο σχημα· και το συγγενες
εξελαμπε, και το θειον εξηστραπτε· και το φορουμενον υψουτο, και το φορουν
εδεδοξαστο· και δυο νοουμενων πραγματων, εν ην το προσκυνουμενον προσωπον.
Ταυτα εγω πειραι παρελαβον, ταυτα δακτυλωι εκρατησα, ταυτα ψυχηι κατενοησα. Συ
δε, Ἄρειε, ποθεν το βλασφημον εδιδαχθης; ποθεν εμαθες, α κηρυττεις; Χριστον
εψηλαφησας ως εγω; την χειρα προσηνεγκας; τους τυπους ηρευνησας; οι δακτυλοι
μαρτυρουσι σοι; κατεσχες τον Κυριον συ; εις ποιαν χειρα; εις ην ηρπασας τα
κειμηλια; εις ην τους αποστολους εσυλησας; εις ην υπεδεξω του βαρβαρου τα
λαφυρα; εις ην εκρατεις τον μισθον της ασεβειας; εις ην εχωνευσας τα σκευη του
αιματος; εις ταυτην Χριστον εψηλαφησας; Μη γενοιτο. Ουχ ουτως αδικος ο
∆εσποτης, ουχ ουτως επισφαλης ο Χριστος, ινα σοι την ιδιαν εμπιστευσηι σαρκα. Ουκ
εκρατησας, ον ηθετησας· ουκ εψηλαφησας, ον εμισησας· ουκ ηρευνησας, ον
εσμικρυνας. Ει γαρ ηρευνησας, ουκ αν εταπεινωσας· ει καλως εξεζητησας, ουκ αν
ουτω κακως παρηρμηνευσας. Ἄπαγε, απολαυε της κακιας, πιπτε μετα των οικειων
συμμαχων. Τεως ενα σου κατεβαλον πυργον· τεως την Θραικην ηλευθερωσα της σης
τυραννιδος· ετι μικρον και πανταχοθεν σε καταλυω ετι μικρον και διωκω σε της
οικουμενης.
Ἄρτι σου την κεφαλην αφαιρουμαι· αρτι και την δυσιν απαλλαττω της σης
απονοιας. Ναι, μακαριε Θωμα, πληρωσον εργωι τον λογον· ακολουθησον τηι φωνηι
σου· καλην την αρχην βεβαιωσον και τωι τελει. Ὡς την Θραικην ηλευθερωσας,
ελευθερωσον και την ∆υσιν. Ἀκουσω και τον ληιστην ως τον τυραννον εκκοπεντα·
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

2

στεφανωσον τον βασιλεα τηι νικηι, βραβευσον ειρηνην τωι κοσμωι, δεξαι τους ιδρωτας
των συνελθοντων, δεξαι την πολιν ικετευουσαν σοι· την κοινην πασαν ηλικιαν
απεστειλε σοι πρεσβειαν.
Γεροντες και νεοι προσπιπτομεν σου τωι ταφωι· παρθενοι και νεανισκοι
περιπλεκομεθα σου τωι σωματι· νηπια στρουθιων δικην ατενιζουσι προς σε
κεχηνοτα· μη παριδηις σχημα τοιουτον· μη κενους ημων αποπεμψηις τους πονους· δος
ημιν αξιον μισθον των ιδρωτων. Ουδεν απαιτουμεν σε μεγα· απερ εχεις, αιτουμεν· α
διδως, ζητουμεν· α θελεις ιδειν, επιθυμουμεν· τον βαρβαρον ηττηθεντα, τον Ἄρειον
ελαθεντα, τον Βασιλεα στεφανωθεντα, τον κοσμον επιστραφεντα, τον Χριστον
υψωθεντα, και παρα πασης ομου της οικουμενης ακουοντα, Ὁ Κυριος μου και ο Θεος
μου· ωι η δοξα, τιμη, και κρατος εις τους αιωνας των αιωνων. Ἀμην.

 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

3


