In Eutropium
ΟΜΙΛΙΑ ΕΙΣ ΕΥΤΡΟΠΙΟΝ ΕΥΝΟΥΧΟΝ ΠΑΤΡΙΚΙΟΝ ΚΑΙ ΥΠΑΤΟΝ.
52.391
αʹ. Ἀει μεν, μαλιστα δε νυν ευκαιρον ειπειν· Ματαιοτης ματαιοτητων, και
παντα ματαιοτης. Που νυν η λαμπρα της υπατειας περιβολη; που δε αι φαιδραι
λαμπαδες; που δε οι κροτοι, και οι χοροι, και αι θαλιαι, και αι πανηγυρεις; που οι
στεφανοι και τα παραπετασματα; που ο της πολεως θορυβος, και αι εν ιπποδρομιαις
ευφημιαι, και των θεατων αι κολακειαι;
Παντα εκεινα οιχεται· και ανεμος πνευσας αθροον τα μεν φυλλα κατεβαλε,
γυμνον δε ημιν το δενδρον εδειξε, και απο της ριζης αυτης σαλευομενον λοιπον·
τοιαυτη γαρ η του πνευματος γεγονε προσβολη, ως και προῤριζον απειλειν ανασπαιν,
και ταυτα διασαλευσαι του δενδρου τα νευρα. Που νυν οι πεπλασμενοι φιλοι; που τα
συμποσια και τα δειπνα; που ο των παρασιτων εσμος, και ο δι' ολης ημερας
εγχεομενος ακρατος, και αι ποικιλαι των μαγειρων τεχναι, και οι της δυναστειας
θεραπευται, οι παντα προς χαριν ποιουντες και λεγοντες; Νυξ ην παντα εκεινα και
οναρ, και ημερας γενομενης ηφανισθη· ανθη ην εαρινα, και παρελθοντος του εαρος
απαντα κατεμαρανθη· σκια ην, και παρεδραμε· καρπος ην, και διελυθη· πομφολυγες
ησαν, και διεῤραγησαν· αραχνη ην, και διεσπασθη. ∆ιο ταυτην την πνευματικην
ρησιν επαιδομεν συνεχως επιλεγοντες· Ματαιοτης ματαιοτητων, και παντα
ματαιοτης. Ταυτην γαρ την ρησιν και εν τοιχοις, και εν ιματιοις, και εν αγοραι, και εν
οικιαι, και εν οδοις, και εν θυραις, και εν εισοδοις, και προ παντων εν τωι εκαστου
συνειδοτι συνεχως εγγεγραφθαι δει, και διαπαντος αυτην μελεταιν. Ἐπειδη η των
πραγματων απατη, και τα προσωπεια, και η υποκρισις, αληθεια παρα τοις πολλοις
ειναι δοκει· ταυτην καθ' εκαστην ημεραν, και εν δειπνωι, και εν αριστωι, και εν
συλλογοις επιλεγειν εκαστον τωι πλησιον εχρην, και παρα του πλησιον ακουειν, οτι
Ματαιοτης ματαιοτητων, τα παντα 52.392 ματαιοτης.
Ουκ ελεγον σοι συνεχως, οτι δραπετης ο πλουτος εστι; Συ δε ημων ουκ
ηνειχου. Ουκ ελεγον οτι αγνωμων εστιν οικετης; Συ δε ουκ εβουλου πειθεσθαι. Ἰδου
εκ των πραγματων εδειξεν η πειρα, οτι ου δραπετης μονον, ουδε αγνωμων, αλλα και
ανδροφονος· ουτος γαρ σε τρεμειν νυν και δεδοικεναι παρεσκευασεν. Ουκ ελεγον
σοι, ηνικα συνεχως επετιμας μοι λεγοντι ταληθη, οτι Ἐγω σε φιλω μαλλον των
κολακευοντων; εγω ο ελεγχων πλεον κηδομαι των χαριζομενων; Ου προσετιθην
τοις ρημασι τουτοις, οτι αξιοπιστοτερα τραυματα φιλων υπερ εκουσια φιληματα
εχθρων; Ει των εμων ηνεσχου τραυματων, ουκ αν σοι τα φιληματα εκεινων τον
θανατον τουτον ετεκον· τα γαρ εμα τραυματα υγειαν εργαζεται, τα δε εκεινων
φιληματα νοσον ανιατον κατεσκευασε. Που νυν οι οινοχοοι; που δε οι σοβουντες επι
της αγορας, και μυρια παρα πασιν εγκωμια λεγοντες; Ἐδραπετευσαν, ηρνησαντο την
φιλιαν, ασφαλειαν εαυτοις δια της σης αγωνιας ποριζουσιν. Ἀλλ' ουχ ημεις ουτως,
αλλα και του δυσχεραινοντος σου ουκ αποπηδωμεν, και νυν πεσοντα περιστελλομεν
και θεραπευομεν.
Και η μεν πολεμηθεισα Ἐκκλησια παρα σου τους κολπους ηπλωσε και
επεδεξατο· τα δε θεραπευθεντα θεατρα, υπερ ων πολλακις προς ημας ηγανακτεις,
προυδωκε και απωλεσεν. Ἀλλ' ομως ουκ επαυσαμεθα αει λεγοντες· Τι ταυτα ποιεις;
εκβακχευεις την Ἐκκλησιαν, και κατα κρημνων σαυτον φερεις· και παρετρεχες
απαντα. Και αι μεν ιπποδρομιαι, τον πλουτον τον σον αναλωσασαι, το ξιφος
ηκονησαν· η δε Ἐκκλησια η της οργης της σης απολαυσασα της ακαιρου, πανταχου
 
 

1
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

παρατρεχει, των δικτυων σε εξαρπασαι βουλομενη. 52.393 βʹ. Και ταυτα λεγω νυν,
ουκ επεμβαινων τωι κειμενωι, αλλα τους εστωτας ασφαλεστερους ποιησαι
βουλομενος· ουκ αναξαινων τα ελκη του τετρωμενου, αλλα τους μηδεπω
τετρωμενους εν υγειαι διατηρησαι ασφαλει· ου καταποντιζων τον κλυδωνιζομενον,
αλλα τους εξ ουριας πλεοντας παιδευων, ωστε μη γενεσθαι υποβρυχιους. Πως δ' αν
τουτο γενοιτο; Ει τας μεταβολας των ανθρωπινων εννοωμεθα πραγματων. Και γαρ
ουτος ει εδεισε μεταβολην, ουκ αν υπεμεινε μεταβολην· αλλ' επειπερ ουτος ουτε
οικοθεν, ουτε παρ' ετερων εγινετο βελτιων, υμεις γουν οι κομωντες τωι πλουτωι, απο
της τουτου κερδανατε συμφορας· ουδεν γαρ των ανθρωπινων πραγματων
ασθενεστερον. ∆ιοπερ οιον αν ειποι τις ονομα της ευτελειας αυτων, ελαττον της
αληθειας ερει· καν καπνον αυτα, καν χορτον, καν οναρ, καν ανθη εαρινα, καν
οτιουν ονομασηι· ουτως εστιν επικηρα, και των ουδεν οντων ουδαμινωτερα· οτι δε
μετα της ουθενειας και πολυ εχει το αποκρημνον, δηλον εντευθεν.
Τις γαρ τουτου γεγονεν υψηλοτερος; ου πασαν την οικουμενην παρηλθε τωι
πλουτωι; ου προς αυτας των αξιωματων ανεβη τας κορυφας; ουχι παντες αυτον
ετρεμον, και εδεδοικεισαν; Ἀλλ' ιδου γεγονε και δεσμωτων αθλιωτερος, και οικετων
ελεεινοτερος, και των λιμωι τηκομενων πτωχων ενδεεστερος, καθ' εκαστην ημεραν
ξιφη βλεπων ηκονημενα, και βαραθρον, και δημιους, και την επι θανατον
απαγωγην· και ουδε ειποτε γεγονεν επι της ηδονης οιδεν εκεινης, ουδε αυτης
αισθανεται της ακτινος· αλλ' εν μεσημβριαι μεσηι, καθαπερ εν πυκνοτατηι νυκτι,
περιεστοιχισμενος ουτος τας οψεις πεπηρωται. Μαλλον δε οσα αν φιλονεικησωμεν,
ου δυνησομεθα τωι λογωι παραστησαι το παθος, οπερ υπομενειν αυτον εικος, καθ'
εκαστην ωραν αποκτεινεσθαι προσδοκωντα. Ἀλλα γαρ τι δει των λογων των παρ'
ημων, αυτου ταυτα καθαπερ εν εικονι σαφως υπογραψαντος ημιν; Τηι γαρ
προτεραιαι, οτε επ' αυτον ηλθον εκ των βασιλικων αυλων προς βιαν αφελκυσαι
βουλομενοι, και τοις σκευεσι προσεδραμε τοις ιεροις, ην αυτου το προσωπον, και
τανυν, νεκρωθεντος απαξ ουδεν αμεινον διακειμενον· κτυπος δε των οδοντων, και
παταγος και τρομος παντος του σωματος, και φωνη διακοπτομενη, και γλωττα
διαλυομενη, και σχημα τοιουτον, οιον εικος την λιθινην εχειν ψυχην.
γʹ. Και ταυτα λεγω, ουκ ονειδιζων, ουδε επεμβαινων αυτου τηι συμφοραι,
αλλα την υμετεραν διανοιαν μαλαξαι βουλομενος, και εις ελεον επισπασασθαι, και
πεισαι αρκεσθηναι τηι τιμωριαι τηι γεγενημενηι. Ἐπειδη γαρ εισι πολλοι παρ' ημιν
απανθρωποι, ωστε ομοιως και ημιν εγκαλειν, οτι αυτον εδεξαμεθα τωι βηματι· το
αστοργον αυτων τοις διηγημασι μαλαξαι βουλομενος, εκπομπευω τα τουτου παθη.
Τινος γαρ ενεκεν αγανακτεις, ειπε μοι, αγαπητε; Ὅτι, φησιν, εις εκκλησιαν
κατεφυγεν ο πολεμησας αυτην διηνεκως. ∆ια τουτο μεν ουν μαλιστα δοξαζειν εχρην
τον Θεον, οτι αφηκεν αυτον εν τοσαυτηι καταστηναι αναγκηι, ωστε και την δυναμιν
της Ἐκκλησιας 52.394 και την φιλανθρωπιαν μαθειν· την δυναμιν μεν, αφ' ων
τοσαυτην υπεμεινε μεταβολην εκ των προς εκεινην πολεμων· την φιλανθρωπιαν δε,
εξ ων πολεμηθεισα νυν την ασπιδα προβαλλεται, και υπο τας πτερυγας εδεξατο τας
αυτης, και εν ασφαλειαι πασηι κατεστησεν, ου μνησικακησασα υπερ των εμπροσθεν
ουδενος, αλλα τους κολπους αυτωι μετα πολλης απλωσασα της φιλοστοργιας. Τουτο
γαρ τροπαιου παντος λαμπροτερον, τουτο νικη περιφανης, τουτο Ἕλληνας εντρεπει,
τουτο και Ἰουδαιους καταισχυνει, τουτο φαιδρον αυτης το προσωπον δεικνυσιν· οτι
τον πολεμιον αιχμαλωτον λαβουσα, φειδεται, και παντων αυτον εν ερημιαι
παριδοντων, μονη καθαπερ μητηρ φιλοστοργος, υπο τα παραπετασματα αυτης
εκρυψε, και προς βασιλικην οργην εστη, προς δημου θυμον, και προς μισος
αφορητον· τουτο τωι θυσιαστηριωι κοσμος.
 
 

2
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

Ποιος κοσμος, φησι, το τον εναγη και πλεονεκτην και αρπαγα απτεσθαι του
θυσιαστηριου; Μη λεγε ταυτα· επειδη και η πορνη ηψατο των ποδων του Χριστου, η
σφοδρα εναγης και ακαθαρτος· και ουκ ην εγκλημα τωι Ἰησου το γενομενον, αλλα
θαυμα και υμνος μεγας· ου γαρ τον καθαρον εβλαπτεν η ακαθαρτος, αλλα την εναγη
πορνην ο καθαρος και αμωμος δια της αφης καθαραν ειργασατο. Μη δη
μνησικακησηις, ω ανθρωπε. Ἐκεινου οικεται εσμεν του σταυρουμενου και λεγοντος·
Ἄφες αυτοις, ου γαρ οιδασι τι ποιουσιν. Ἀλλ' απετειχισε, φησι, την ενταυθα
καταφυγην γραμμασι και νομοις διαφοροις. Ἀλλ' ιδου δια των εργων εμαθεν, οπερ
εποιησε, και τον νομον ελυσε πρωτος αυτος, δι' ων εποιησε, και γεγονε της
οικουμενης θεατρον, και σιγων εντευθεν αφιησι φωνην απασι παραινων, Μη ποιειτε
τοιαυτα, ινα μη παθητε τοιαυτα.
∆ιδασκαλος ανεφανη δια της συμφορας, και λαμπηδονα μεγαλην αφιησι το
θυσιαστηριον, νυν φοβερον μαλιστα και εκ τουτου φαινομενον, οτι τον λεοντα
δεδεμενον εχει· επει και βασιλικηι εικονι μεγας γενοιτο κοσμος, ουχ οταν επι του
θρονου καθηται πορφυριδα περιβεβλημενος, και διαδημα περικειμενος ο βασιλευς
μονον, αλλα και οταν υπο τωι ποδι τωι βασιλικωι βαρβαροι των χειρων οπισω
δεδεμενοι, κατω τας κεφαλας νευωσι κειμενοι. Και οτι ου πιθανοτητι κεχρηται
λογων, υμεις μαρτυρες της σπουδης και της συνδρομης. Και γαρ λαμπρον ημιν το
θεατρον σημερον, και φαιδρος ο συλλογος, και οσον εν τωι Πασχα τωι ιερωι δημον
ειδον ξυναγομενον, τοσουτον ορω και ενταυθα νυν· και ουτω σιγων παντας
εκαλεσε, σαλπιγγος λαμπροτεραν φωνην δια των πραγματων αφεις. Και παρθενοι
θαλαμους, και γυναικες γυναικωνας, και ανδρες την αγοραν κενωσαντες, παντες
ενταυθα συνεδραμετε, ινα την ανθρωπινην φυσιν ιδητε ελεγχομενην, και των
βιωτικων πραγματων το επικηρον απογυμνουμενον, και την πορνικην οψιν την
χθες και πρωην φαιδρον απολαμπουσαν (και γαρ τοιουτον η ευπραγια η απο των
πλεονεξιων, παντος γραιδιου ρυτιδας εχοντος αισχροτερα φαινομενη), καθαπερ
σπογγιαι τινι τηι μεταβοληι τα επιτριμματα και τας επιγραφας εκμαξασαν.
δʹ. Τοιαυτη γαρ της δυσημεριας ταυτης η ισχυς· τον φαιδρον και περιφανη
παντων εποιησεν ευτελεστερον φαινεσθαι νυν. Καν πλουσιος εισελθηι, μεγαλα
κερδαινει· ορων γαρ εκ τοσαυτης κορυφης κατενεχθεντα τον σειοντα την
οικουμενην απασαν, και συνεσταλ 52.395 μενον, και λαγωου και βατραχου
δειλοτερον γεγενημενον, και χωρις δεσμων τωι κιονι τουτωι προσηλωμενον, και αντι
αλυσεως τωι φοβωι περισφιγγομενον, και δεδοικοτα, και τρεμοντα, καταστελλει την
φλεγμονην, καθαιρει το φυσημα, και φιλοσοφησας α χρη περι των ανθρωπινων
φιλοσοφειν, ουτως απεισιν, α δια ρηματων λεγουσιν αι Γραφαι, ταυτα δια των
πραγματων μανθανων· οτι Πασα σαρξ χορτος, και πασα δοξα ανθρωπου ως ανθος
χορτου· και ο χορτος εξηρανθη, και το ανθος εξεπεσεν· οιον, Ὡσει χορτος ταχυ
αποξηρανθησονται, και ωσει λαχανα χλοης ταχυ αποπεσουνται· οτι Ὡσει καπνος αι
ημεραι αυτου, και οσα τοιαυτα. Παλιν ο πενης εισελθων, και προς την οψιν ταυτην
ιδων, ουκ εξευτελιζει εαυτον, ουδε οδυναται δια την πτωχειαν· αλλα και χαριν οιδε
τηι πενιαι, οτι χωριον αυτωι γεγονεν ασυλον και λιμην ακυμαντος, και τειχος
ασφαλες· και πολλακις αν ελοιτο ταυτα ορων μενειν, ενθα εστιν, η προς βραχυ τα
παντων λαβων, υστερον και υπερ αιματος κινδυνευειν εαυτου. Ὁραις ως ου μικρον
κερδος γεγονε και πλουσιοις, και πενησι, και ταπεινοις, και υψηλοις, και δουλοις,
και ελευθεροις απο της ενταυθα τουτου καταφυγης; οραις πως εκαστος φαρμακα
λαβων εντευθεν απεισιν, απο της οψεως ταυτης μονης θεραπευομενος;
Ἆρα εμαλαξα υμων το παθος, και εξεβαλον οργην; αρα εσβεσα την
απανθρωπιαν; αρα εις συμπαθειαν ηγαγον; Σφοδρα εγωγε οιμαι, και δηλοι τα
 
 

3
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

προσωπα, και αι των δακρυων πηγαι. Ἐπει ουν υμιν η πετρα γεγονε βαθυγειος, και
λιπαρα χωρα, φερε δη και καρπον ελεημοσυνης βλαστησαντες, και τον σταχυν
κομωντα της συμπαθειας επιδειξαμενοι, προσπεσωμεν τωι βασιλει, μαλλον δε
παρακαλεσωμεν τον φιλανθρωπον Θεον, μαλαξαι τον θυμον του βασιλεως, και
απαλην αυτου ποιησαι την καρδιαν, ωστε ολοκληρον ημιν δουναι την χαριν. Και
ηδη μεν γαρ απο της ημερας εκεινης, ης ουτος κατεφυγεν ενταυθα, ου μικρα γεγονεν
η μεταβολη· επειδη γαρ ο βασιλευς εγνω, οτι εις το ασυλον τουτο χωριον κατεδραμε,
του στρατοπεδου παροντος, και παροξυνομενου υπερ των αυτωι πεπλημμελημενων,
και εις σφαγην αυτον αιτουντων, μακρον απετεινε λογον, τον στρατιωτικον
καταστελλων θυμον, αξιων μη τα αμαρτηματα μονον, αλλα και ει τι αυτωι γεγονε
κατορθωμα, και τουτο λογιζεσθαι, και τοις μεν ειδεναι χαριν ομολογων, υπερ δε των
ετερως εχοντων ως ανθρωπωι συγγινωσκων. Ὡς δε επεκειντο παλιν εις εκδικιαν του
υβρισμενου βασιλεως, βοωντες, πηδωντες, θανατου μεμνημενοι, και τα δορατα
σειοντες, πηγας λοιπον αφεις δακρυων απο των ημερωτατων οφθαλμων, και
αναμνησας της ιερας τραπεζης, εις ην κατεφυγεν, ουτω την οργην κατεπαυσε.
εʹ. Πλην αλλα και ημεις τα παρ' εαυτων προσθωμεν. Τινος γαρ αν ητε
συγγνωμης αξιοι, ει του βασιλεως του υβρισμενου μη μνησικακουντος, υμεις οι
μηδεν τοιουτον παθοντες τοσαυτην οργην επεδειξασθε; πως δε του θεατρου τουτου
λυθεντος, υμεις μυστηριων αψεσθε, και την ευχην ερειτε εκεινην, δι' ης κελευομεθα
λεγειν· Ἄφες ημιν καθως και ημεις αφιεμεν τοις οφειλεταις ημων, τον υμων
οφειλετην απαιτουντες δικην; Ἠδικησε μεγαλα και υβρισεν; Ουδε ημεις αντερουμεν.
Ἀλλ' ου δικαστηριου καιρος νυν, αλλ' ελεους· ουκ ευθυνης, αλλα φιλανθρωπιας·
ουκ εξετασεως, αλλα συγχωρησεως· ου ψηφου και δικης, αλλα οικτρου και χαριτος.
Μη τοινυν φλεγμαινετω τις, μηδε δυσχεραινετω, αλλα μαλλον δεηθωμεν του
φιλανθρωπου Θεου, δουναι αυτωι προθεσμιαν ζωης, και της απειλουμενης
εξαρπασαι σφαγης, ωστε αυτον αποδυσασθαι τα πεπλημμελημενα, και κοινηι
προσελθωμεν τωι φιλανθρωπωι βασιλει, υπερ της Ἐκκλησιας, υπερ του θυσιαστηριου,
ενα ανδρα τηι τραπεζηι τηι ιεραι χαρισθηναι παρακαλουντες. Ἂν τουτο ποιησωμεν, και
αυτος ο βασιλευς αποδεξεται, και ο Θεος προ του βασιλεως επαινεσεται, και μεγαλην
ημιν της φιλανθρωπιας αποδωσει την αμοιβην. Ὥσπερ γαρ τον ωμον και
απανθρωπον αποστρεφεται και μισει, ουτω τον ελεημονα και φιλανθρωπον
προσιεται και φιλει· καν μεν δικαιος ο τοιουτος ηι, λαμπροτερους αυτωι πλεκει τους
στεφανους· αν δε αμαρτωλος, παρατρεχει τα αμαρτηματα, της προς τον ομοδουλον
συμπαθειας αμοιβην αυτωι ταυτην αποδιδους.
Ἔλεον γαρ, φησι, θελω, και ου θυσιαν· και πανταχου των Γραφων οραις
αυτον τουτο αει επιζητουντα, και ταυτην λυσιν των αμαρτηματων ειναι λεγοντα.
Ουτω τοινυν αυτον και ημεις ιλεων εργασομεθα, ουτω τα ημετερα διαλυσομεν
πλημμεληματα, ουτω την Ἐκκλησιαν κοσμησομεν, ουτω και βασιλευς ημας ο
φιλανθρωπος επαινεσεται, καθαπερ εφθην ειπων, και απας ο δημος κροτησει, και τα
περατα της οικουμενης το φιλανθρωπον και ημερον της πολεως θαυμασεται, και
μαθοντες οι πανταχου της γης τα γενομενα κηρυξουσιν ημας.
Ἵνα ουν απολαυσωμεν των τοσουτων αγαθων, προσπεσωμεν,
παρακαλεσωμεν, δεηθωμεν, εξαρπασωμεν του κινδυνου τον αιχμαλωτον, τον
φυγαδα, τον ικετην, ινα και αυτοι των μελλοντων αγαθων επιτυχωμεν, χαριτι και
φιλανθρωπιαι του Κυριου ημων Ἰησου Χριστου, ωι η δοξα και το κρατος, νυν και αει,
και εις τους αιωνας των αιωνων. Ἀμην.

 
 

4
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.


