Ad Calosyrium
ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΚΥΡΙΛΛΟΥ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΑΛΕΞΑΝ∆ΡΕΙΑΣ προς
Καλοσιριον επισκοπον Ἀρσενοΐτην κατα των λεγοντων
ανθρωπομορφον ειναι το θειον.
ἈΦΙΚΟΜΕΝΟΙ τινες απο του ορους του Καλαμωνος, ηρωτωντο παρ' εμου περι
των αυτοθι μοναστων, τινα τροπον διατελουσιν, η και οποιαν εχουσι του βιου την
διαγωγην. οι δε εφασκον ευδοκιμειν μεν εν ασκησει πολλους, και σφοδρα βουλεσθαι
τον μοναχοις πρεποντα κατορθωσαι βιον· ειναι δε τινας τους περιιοντας και
θορυβουντας εξ αμαθιας τους εθελοντας ηρεμειν, ειτα λογοποιειν αυτους
διεβεβαιουντο τοιαυτα τινα· εφασκον γαρ Ἐπειδη κατ' εικονα Θεου γενεσθαι τον
ανθρωπον η θεια λεγει γραφη, χρη πιστευειν οτι η ανθρωποειδες ηγουν
ανθρωπομορφον εστι το θειον· οπερ εστι παντελως ασυνετον, και τοις της εσχατης
δυσσεβειας 604 εγκλημασιν υπενεγκειν δυναμενον τους ουτω φρονειν ελομενους.
εστι μεν γαρ ομολογουμενως κατ' εικονα Θεου ο ανθρωπος, η δε ομοιοτης ου
σωματικη· ο γαρ Θεος εστιν ασωματος. και τουτο διδαξει λεγων αυτος ο Σωτηρ
"Πνευμα "ο Θεος." ουκουν ουκ ενσωματος, ει πνευμα εστιν, ουδε εν ειδει σωματικωι.
το γαρ εξω σωματος, εξω και σχηματος ειη αν. αποσον γαρ και ασχηματιστον εστι το
θειον. ει δε νομιζουσιν, οτι κατα την του ανθρωπινου σωματος φυσιν εσχηματισθη
και αυτος ο επι παντων Θεος, λεγετωσαν ει και αυτος εχει ποδας ινα περιπατηι
, χειρας ινα δι' αυτων εργαζηται, και οφθαλμους ινα βλεπηι δι' αυτων. που τοινυν
περιπατει; η εκ ποιων τοπων εις ποιους απερχεται ο τα παντα πληρων; εφη γαρ "Μη
ουχι τον ουρανον και την γην "εγω πληρω λεγει Κυριος;" η ποιας χειρας εις εργα
κινει ο δια ζωντος Λογου δημιουργων; και ει καθ' ημας εχει τους οφθαλμους ως εν
προσωπωι κειμενους, ουχ οραι που παντως τα οπισω· αλλ' οταν προς ανατολας βλεπηι
, ουκ οιδε τι πραττουσιν οι εν δυσμαις; καν εις δυσμας ιδηι παλιν, ουχ οραι τους εν
ταις ανατολαις; ταυτα και γραφειν αισχυνομαι, δια δε την τινων απονοιαν γεγονα
αφρων, ουχ εκων μαλλον, αλλα παρ' αυτων ηναγκασμενος. επιστομιζεσθωσαν
τοινυν οι ταυτα φλυαρουντες, ως αμαθεις, και ηρεμειτωσαν μη απτομενοι των υπερ
δυναμιν, μαλλον δε μη καταλαλει 605 τωσαν του Θεου. ο γαρ Θεος υπερ πασαν
κτισιν εστιν, ουτε σωμα νοουμενος, ουτε εν τυποις η σχημασι σωματικοις, αλλ' εστιν
απλους, αυλος, ανειδεος, ασυνθετος, ουκ εκ μερων η μελων η μοριων συγκειμενος
καθαπερ ημεις, πνευμα δε μαλλον, κατα τας γραφας, και τα παντα εφορων,
πανταχου ων και τα παντα πληρων, και ουδενος απολιμπανομενος· πληροι γαρ
ουρανον και γην. το δε κατ' εικονα Θεου πεποιησθαι τον ανθρωπον, ετερας εμφασεις
και υπονοιας εχει. μονος γαρ αυτος παρα παντα τα επι γης ζωια λογικος εστι,
φιλοικτιρμων, επιτηδειοτητα προς πασαν αρετην εχων, λαχων δε και το αρχειν
απαντων των επι της γης καθ' ομοιοτητα και εικονα Θεου. ουκουν κατα το ειναι
ζωιον λογικον και καθο φιλαρετον και αρχικον των επι της γης, εν εικονι Θεου
πεποιησθαι λεγεται. ει δε νομιζουσι κατα το του σωματος σχημα λεγεσθαι την
εικονα, ουδεν λυπει και τοις αλογοις των ζυων συμμορφον λεγειν ειναι τον Θεον.
ορωμεν γαρ, οτι και αυτα εκ των αυτων ημιν εισι μοριων, ποδας εχοντα και στομα
και οφθαλμους και ρινας και γλωσσαν και τα ετερα των του σωματος μελων.
παυετω τοινυν η ση θεοσεβεια τους τοιουτους, μαλλον δε και επιτιματω τοις ταυτα
φλυαρειν ειωθοσιν.
Ἀκουω δε οτι φασιν απρακτειν εις αγιασμον την μυστικην ευλογιαν, ει
απομεινοι λειψανον αυτης εις ετεραν ημεραν. μαινονται δε ταυτα λεγοντες· ου γαρ
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

1

αλλοιουται 606 Χριστος, ουδε το αγιον αυτου σωμα μεταβληθησεται, αλλ' η της
ευλογιας δυναμις, και η ζωοποιος χαρις διηνεκης εστιν εν αυτωι. Περιερχονται δε και
ετεροι τινες, ως φασι, προσποιουμενοι μονηι σχολαζειν τηι προσευχηι, και ουδεν
εργαζομενοι, και οκνου προφασιν και πορισμου ποιουνται την ευσεβειαν, ουκ ορθα
φρονουντες. επει λεγετωσαν εαυτους και των αγιων αποστολων κρειττονας, οι
ειργαζοντο μεν ενδιδοντος αυτοις του καιρου την εις τουτο σχολην, εκαμνον δε και
εις τον λογον του Θεου. πως δε και επελαθοντο γραφοντος του μακαριου Παυλου
προς τινας "Ἀκουω γαρ περιπατειν "εν υμιν τινας μηδεν εργαζομενους, αλλα
περιεργαζομενους;"
Ουκ αποδεχεται τοινυν τους τουτο δρωντας η Ἐκκλησια. δει μεν γαρ
ομολογουμενως ευχεσθαι συντονως ενηρεμουντας τοις ασκητηριοις· λυπει δε ουδεν,
μαλλον δε και ωφελιμωτατον εστιν αγαν το και εργαζεσθαι, ινα μη ετεροις επαχθης
ευρεθη, τους αυτων ιδρωτας εις ιδιαν δεχομενος χρειαν, δυνηθηι δε και απο των
αυτου πονων παραμυθησασθαι χηραν και ορφανον, και ασθενουντας τινας των
αδελφων. ει δε νομιζουσιν ειναι καλον, το εργου μη απτεσθαι, οταν παντες τα αυτων
ζηλωσωσι, τις ο τρεφων αυτους; αργιας τοινυν και γαστριμαργιας προφασιν
ποιουνται τινες, το δειν οιεσθαι μονηι σχολαζειν τηι προσευχηι, εργου δε ολως μη
απτεσθαι. μη συγχωρει δε τοις ορθοδοξοις μετα των καλουμενων Μελετιανων
συναγεσθαι, ινα μη γενωνται κοινωνοι της αποστα 607 σιας αυτων. αλλ' ει μεν
εκεινοι μετανοουντες ερχονται προς τους ορθοδοξους, εστωσαν δεκτοι· μηδεις δε
αδιαφορειτω, μηδε κοινωνειτω εκεινοις μη μεταγινωσκουσιν, ινα μη, ως εφην,
κοινωνοι γενωνται της ενουσης κακοπιστιας αυτοις.
Ταυτα η ση θεοσεβεια αναγνωσθηναι παρασκευασατω εν εκεινοις τοις
μοναστηριοις εις οικοδομην των αυτοθι, και παραγγελλετω φυλαττειν αυτα, ινα
μητε οι ορθοδοξοι καμνωσι παραλυομενης αυτων της συνειδησεως, μητε μην οι
αργοτροφειν εθελοντες εχωσι τινα παρεισδυσιν του δοκειν ειναι χρηστοι. Ἐῤρωσθαι
σε εν Κυριωι ευχομαι, αγαπητε και ποθεινοτατε.

 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

2


