In Psalmum 139 [Sp.]
ΕΙΣ ΤΟ Ἐξελου με, Κυριε, εξ ανθρωπου πονηρου.
55.707
αʹ. Θαυμαζω τι δηποτε ο προφητης ουκ ηυξατο ρυσθηναι απο δαιμονων, η
λεοντων, η δρακοντων, αλλ' εξ ανθρω που πονηρου. ∆ηλον ουν οτι χειρονες εισιν οι
πονηροι ανθρωποι των λεοντων. Οι μεν γαρ λεοντες τον ∆ανιηλ ενετραπησαν,
Ἰουδαιοι δε τον Κυριον εσταυρωσαν· οι κορακες τον Ἠλιαν εν τωι ορει διετρεφον,
τον δε Ἰωσηφ οι αδελφοι πιπρασκοντες ετρωγον, ον και δεομενον υπερ ειδον.
Ἐδεετο γαρ αυτων ο παις του μη πραθηναι τοις αλλοφυλοις· οι δε τηι υπερβοληι της
ωμοτητος την ικεσιαν αυτου υπερειδον, και ουτε νεαραν ηλικιαν ηλεησαν, ουτε
σπλαγχνα αδελφικα ηιδεσθησαν, ουχ οτι σπορευς αυτοις εισεσπειρε, και μια σχεδον
χωρα εβλαστησεν, αλλα τηι υπερβοληι της ωμοτητος τον ευγενεστατον και αδελφον
ως δουλον επιπρασκον.
Ἐξελου με, Κυριε, εξ ανθρω που πονηρου. Μελισσαι αγριαι τον Ἰωαννην εν
τηι ερημωι ετρεφον, Ἡρωδιας δε αυτον εν αριστωι απετεμε. ∆ρακοντες και κερασται
και ασπιδες τον ανδρα ηισχυ νοντο, γυναιον δε πονηρον τον προφητην ουκ εφριττε.
∆ανιηλ εν Βαβυλωνι τον δρακοντα εκτεινε, ∆αυιδ δε του Σαουλ τον φθονον νικησαι
ουκ ισχυσεν. Ὁ οφις την Ευαν μονον ηπατησεν· ο δε Καιν τον αδελφον αυτου δολωι
εφο νευσεν. Ὁ κυων Καιν μαστιζομενος, τωι ∆εσποτηι υπο τασσεται· Ἰουδας δε και
τρεφομενος τον ∆εσποτην παρεδωκεν. Ἐξελου με, Κυριε, εξ ανθρωπου πονηρου. ουκ
απο θηριων· τα μεν γαρ θηρια προφανη την πονη ριαν κεκτηνται, οι δε γε πονηροι
ανθρωποι κρυπτουσι την πονηριαν τωι σχηματι της επιεικειας. Και ωσπερ οι τα
δηλητηρια φαρμακα διδοντες, μελιτι πολλακις περιχριουσι την πικριαν τηι
γλυκυτητι· ουτω και οι πονηροι ανθρωποι το μεν γλυκυ των λογων εν τωι στο ματι
φερουσι, το δε πικρον των τροπων εν καρδιαι κατ 55.708 εχουσι· το μελι εν τηι
γλωττηι βασταζουσι, και το ξιφος εν τηι γνωμηι χαλκευουσιν, αλλοι εξωθεν
φαινομενοι, και αλλοι ενδοθεν κρυπτομενοι. Ουτως ουν χαλεπωτερος εστιν ο
πονηρος ανθρωπος του θηριου· και πως, ακουε. Το μεν θηριον ουκ εχον φρονησιν,
ουχ ευρισκει κακα κατα του ανθρωπου· ουδε γαρ λογιζεται, ουδε γαρ την υπαγο
ρευουσαν αυτωι φρονησιν και τον δολον· ο δε γε πονη ρος ανθρωπος κεκτημενος την
φρονησιν, και χρηται αυτηι προς την πονηριαν, και οταν δε βουληται, θηρα τρα δια
της φρονησεως εξευρισκει. Ἐξελου με, Κυριε, εξ ανθρωπου πονηρου· ουκ απ'
αγγελου πονηρου Εισι γαρ και αγγελοι πονηροι· ως οταν λεγηι ∆αυΐδ· Ἐξαπ εστειλεν
εις αυτους οργην θυμου αυτου, θυμον και οργην και θλιψιν, αποστολην δι' αγγελων
πονηρων.
Ὡδοποιησε τριβον τηι οργηι αυτου. Χειρων δε ο πονη ρος ανθρωπος του
αγγελου του πονηρου. Ὁ μεν γαρ πονηρος αγγελος τα προστεταγμενα φυλαττει· ο δε
πονη ρος ανθρωπος τα προστεταγμενα παραχαρασσει. Τι πο νηροτερον του
διαβολου; Ἀλλ' ομως φθονησας τωι Ἰωβ, ουκ ετολμησεν αυτωι προσελθειν διχα
προσταγματος θεικου. Ὁ δε πονηρος ανθρωπος ακουων το, Ἀγαπατε τους εχθρους
υμων, ου μονον ουκ αγαπαι τους εχθρους, αλλα γε και τους ευεργετουντας μισει, και
τουτους φο νευει, ως και ο Σαουλ εποιει τωι ∆αυΐδ. Ὁ μεν γαρ τον αντιδικον αυτου
Γολιαθ σφενδονισας απεκτεινε, και του φοβου απηλασεν· ο δε την δολοφονιαν κατ'
αυτου ανεπνει. Τον δαιμονα αυτου παλιν τηι ψαλμωιδιαι αυτου απηλαυνεν, ο δε το
ξιφος κατ' αυτου ακονησας ηκοντιζε. Τοιουτος γαρ εστιν ο πονηρος· οσον
ευεργετειται, τοσου τον μαλλον προς φθονον εκκαιεται. Ὕλη γαρ φθονου ισχυς τωι
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

1

ευεργετουμενωι πονηρωι ανθρωπωι τυγχανει. Ἐξελου 55.709 με, Κυριε, εξ ανθρωπου
πονηρου· ουκ απο δαιμονων. Οι μεν γαρ δαιμονες τωι σημειωι του σταυρου
απελαυνον ται, ο δε πονηρος ανθρωπος αυτωι τωι Κυριωι αντιτασσε ται. Ὁ μεντοι
Παυλος ρηματι τους δαιμονας εξεδιωκεν, Ἀλεξανδρου δε του χαλκεως την πονηριαν
νικησαι ουκ ισχυσε· φησι γαρ, Ἀλεξανδρος ο χαλκευς πολλα κα κα μοι ενεδειξατο·
αποδυη αυτωι ο Κυριος. Ἐξελου με, Κυριε, εξ ανθρωπου πονηρου· ουκ εξ ανθρωπου
αγαθου. Ὁ μεν γαρ αγαθος ανθρωπος εκ του αγαθου θησαυρου της καρδιας προφερει
τα αγαθα· ο δε γε πονηρος ανθρωπος εκ του πονηρου θησαυρου προ φερει τα
πονηρα· και ωσπερ απο τινος ριζης, της καρδιας εκαστος αυτων προφερει τα
βλαστηματα, ο αγαθος την αγαθοτητα, και ο πονηρος την πονηριαν. Και ωσπερ της
πικρας ριζης και οι κλαδοι και τα φυλ λα και τα ανθη και ο καρπος εστι πικρος· ουτω
και του πονηρου ανθρωπου το βαδισμα και το βλεμμα και το σχημα και αι χειρες
πονηραι εισι. Περι γαρ ποδων, ως οταν λεγηι η σοφια· Ἔκκλινον δε απ' αυτων και
παραλλαξον· οι γαρ ποδες αυτων επι πονηριαν τρε χουσι. Περι δε χειρων, ως οταν
ευχομενος λεγηι ο προ φητης· Ῥυσαι με, Κυριε, εκ χειρος αμαρτωλου, εκ χειρος
παρανομουντος και αδικουντος.
Περι δε οφθαλμου πονηρου, ως οταν ο Κυριος βοαι· Ει ο οφθαλμος σου εστι
πονηρος, οτι εγω αγαθος ειμι; Ἐξελου με, Κυριε, εξ ανθρωπου πονηρου. Ὁ τοιουτος
δολους πλεκει, υποκρισεις μελεται, τον φθονον εν καρδιαι χαλκευει. Ἐξ ανθρωπου
πονηρου· ουκ εξ ανθρωπου δικαιου. ∆ικαιος μεν γαρ οικτειρει ψυχας κτηνων, καθως
γε γραπται· αδικοι δε και τας των ανθρωπων αφαιρουνται. ∆ικαιος οικτειρει ψυχας
κτηνων, ως ο Μωυσης εις το ορος αναδραμων τα προβατα Ἰωθορ διψωντα εποτισεν·
ο δε αδικος Φαραω τα πρωτοτοκα των Ἑβραιων εις τον ποταμον επνιγε· και ο μεν δι'
υδατος προβατα εποτιζεν· ο δε δι' υδατος ανθρωπους απεκτεινε. βʹ Χρη ουν φευγειν
την πονηριαν και την αδικιαν, ως η δυναμις· μη μονον δε φευγειν, αλλα και τους
αδικουμενους εκ χειρος των αδικουντων ρυεσθαι, ως ο Ἀβρααμ εῤρυσατο τον Λωτ
αιχμαλωτισθεντα εκ χειρος των αλλοφυλων· ως αυτος ο Λωτ τους αγγελους
εῤρυσατο εκ της των Σοδομιτων παρανομιας. Ει γαρ και η φυσις των αγγελων
ανεπιδεκτος, αλλ' ητματων (φορτε η τολμα των) ανθρωπων προχειρος. Ὡς ο
Μωυσης τον των Ἑβραιων λαον εῤρυσατο εκ χειρος των Αιγυπτιων· ως ο ∆αυιδ τον
Σαουλ εῤρυσατο εκ της βιας του δαιμονος· ως τους τρεις παιδας εκ της καμινου της
καιομενης ο συγκαταβας αυτοις αγγελος· ως τον ∆ανιηλ εκ του λακκου των
λεοντων η πιστις· ως τον Ἰωναν εκ της κοιλιας του κητους η μετανοια· ως τον
Ἱερεμιαν εκ λακκου βορβορου Ἀβιμελεχ ο ευνουχος· ως ∆ανιηλ εν Βαβυλωνι εκ της
κρισεως των παρανομων την Σωσανναν· ως ο Κυριος πασαν την ανθρωποτητα εκ
χειρος του διαβολου· ως οι αποστολοι τους εχομενους απο πνευματων και νοσων.
Ἀλλ' ου μονον ο λογος ανδρας νομοθετει τουτο ποιειν, αλλα και γυναικας διδασκει.
Πολλαι γαρ γυναικες εῤρυσαντο πολλους εκ θανατου και κινδυνων ως Σαῤρα τον
Ἀβρααμ εῤρυσατο εκ χειρος Ἀβιμελεχ, αδελφον αυτης ειναι σοφισαμενη· ως
Ῥεβεκκα τον υιον αυτης Ἰακωβ εκ χειρος του αδελφου αυτου Ἡσαυ, την φυγην
αυτωι συμβουλευουσα· ως Ῥαχηλ τον πατερα εκ της ειδωλολατρειας εῤρυσατο,
αψυχα ειδωλα κλεψασα· εκλεψε γαρ ου δι' αλλο, η ινα της ειδωλολατρειας ρυσηται
τον πατερα· ως Ῥααβ η πορνη τους κατασκοπους εῤρυσατο εκ χειρος των
αλλοφυλων, εις την λινοκαλαμην αυτους κατακρυψασα· ως Μελχολ τον ∆αυιδ εκ
χειρος Σαουλ, το μυστηριον αυτωι απαγγειλασα· ως Ἀβιγαιλ τον Ναβαλ εκ θανατου,
τωι ∆αυιδ προσπεσουσα· ως η του Μωυσεως μητηρ εκ χειρος Φαραω το νηπιον εις
θηβην εμβαλουσα· ως Μαρθα και Μαρια τον αδελφον αυτων 55.710 Λαζαρον εξ
αιδου, τωι Κυριωι προσκλαυσασαι· ως αι χηραι την Ταβιθα εκ θανατου εῤρυσαντο,
δυσωπησασαι Πετρον· ως η πιστις την αιμοῤρουν, και νηστεια τους Νινευιτας.
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

2

Ἐξελου με, Κυριε, εξ ανθρωπου πονηρου, και απο ανδρος αδικου ρυσαι με. Ἴδωμεν
απο τινων ο προφητης ευχεται ιδικως ρυσθηναι. Και γαρ ανθρωπος πονηρος ο ∆ωηκ,
και ανηρ αδικος ο Σαουλ.
Ὁ γουν ∆αυιδ απο προσωπου Σαουλ ην φευγων εις Νομβα την πολιν των
ιερεων, κακει ο Ἀβιμελεχ ο ιερευς εδωκεν αυτωι το δορυ του Γολιαθ του αλλοφυλου
και επισιτισμον. Τοτε ∆ωηκ ο Ἰδουμαιος, ο επι των ημιονων του Σαουλ, παρων και
ορων τα γινομενα, απελθων διεβαλε τον ∆αυιδ και Ἀβιμελεχ τον ιερεα, λεγων· χθες
ημην εις Νομβα την πολιν, κακει ∆αυΐδ· και Ἀβιμελεχ ο ιερευς εδωκεν αυτωι
επισιτισμον, και το δορυ Γολιαθ του αλλοφυλου. Τοτε Σαουλ θυμωθεις και ολος της
οργης γινομενος, λεγει τοις πα-ρατρεχουσιν αυτωι στρατιωταις· Σφαξατε τους εν τηι
Νομβαι τηι πολει ιερεις. Οι δε ουκ ετολμησαν χειρας επενεγκειν επι τους ιερεις, φοβωι
Θεου χαλινωθεντες τας χειρας, προ δε των χειρων τας γνωμας. Τοτε προς τον ∆ωηκ
ο Σαουλ αποστρεφων φησι· συ απαντας τους ιερεις Κυριου θανατωσον, και μη φεισηι,
μη πρεσβυτερου, μη νεωτερου, μη γυναικος, μη παρθενου, μη νηπιου, μη
θηλαζοντος· εως ονου και προβατου και μοσχου παντας αποκτεινον εις εξαλειψιν.
Τοτε αποστρεψας ο ∆ωηκ, και διελων τον υπ' αυτου αρχομενον λαον τρεχει, και
τους μεν την πολιν κυκλωσαι παρεσκευασεν, επι το μηδενα φευγειν, και σωτηριαν
πορισασθαι, τους δε εις την πολιν πυρ βαλλειν παρεκελευσεν· αυτος τε, καθαπερ
λεων προθυμος εις βοραν, ωρμησε κατ' αυτων εν τηι πολει, καθαπερ κατα
μεμανδρευμενων προβατων, και εσφαξε τηι ημεραι εκεινηι τριακοσιους πεντηκοντα
ιερεις αιροντας Ἐφουδ, και ουκ εφεισατο ου πρεσβυτερου, ου νεωτερου, ου
παρθενου, ου γυναικος, ου νηπιου θηλαζοντος, και απο προβατου και μοσχου και
ονου, και την πολιν ενεπρησε πυρι. Τοτε ∆αυιδ θεωρησας τουτο, φευγων ελεγεν·
Ἐξελου με, Κυριε, εξ ανθρωπου πονηρου· απο ανδρος αδικου ρυσαι με. Ἦν γαρ
αληθως ιδειν ωμοτατα πραγματα, τα των νεων αιματα και των νηπιων
συμπεφυρμενα, και νηπιων στοματων ακρα τοις των μητερων μαστοις
προσηρτημενα, και αωρον κηραν (f. κουραν) προ καιρου τεμνομενην, και σταχυας
προ καιρου θεριζομενους, και βοτρυας μηπω περκασαντας, θυμωι χαλαζης
φονευομενους. γυναικειων πλοκαμων, ων εδει κρυπτεσθαι, το σεμνον μυστηριον
πομπευον. Του γαρ λινεου επι της κεφαλης χιτωνισκου περιῤριπτομενου, γυμνον το
κρανιον της κομης διεδεικνυτο, και στερνα γυμνουμενα, τα και οψιν ηλιου ιδειν
αισχυνομενα, και παιδογονα, α και αυτη η φυσις καλυπτειν εδιδασκε.
Και τις αν την τοτε γενομενην αναγκην ειπειν εξισχυσειεν; Ἐπει ουν τοιαυτα
ο πονηρος ανθρωπος και ο αοικος ανηρ διαπρατ-τονται, μη παυσωμεθα παντοτε
εκτενως δεεσθαι τωι Θεωι και λεγειν· Ἐξελου με, Κυριε, εξ ανθρωπου πονηρου, απο
ανδρος αδικου ρυσαι με. Μη μονον δε στοματι ταυτα προσευχωμεθα, αλλα και δι'
εργων αγαθων εαυτους αξιους προς το εισακουεσθαι την δεησιν ημων
ευτρεπισωμεν. Ουτω γαρ παρακαλουντες τον Θεον εισακουσθησομεθα, και ου μονον
εξ ανθρωπου πονηρου και απο ανδρος αδικου εξελειται και ρυσεται ημας, αλλα και
εκ των αορατων εχθρων ημων λυτρωσεται ημας, και συν τοις επιγειοις αγαθοις και
των αιωνιων αυτου αξιωσει αγαθων. Ἐξαιρετως δε την εις αλληλους αγαπην
αδολον και ειλικρινη φυλαξωμεν, και οικειον κερδος την εις πλησιον γινομενην
προκοπην λογισωμεθα.
Ἐν τουτωι γαρ μιμηται Θεου κατα το δυνατον ανθρωποις γινομεθα. Και γαρ ο
Θεος ημων αγαπη εστι τε και ονομαζεται. Αυτωι η δοξα και το κρατος, τωι Πατρι, και
τωι Υιωι, και τωι αγιωι Πνευματι, νυν και αει, και εις τους αιωνας των αιωνων. Ἀμην.

 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

3


