Caritatem secundum deum rem esse deo digna
Ὅτι θεοπρεπες εργον η κατα Θεον αγαπη εστι.
61.681
Ἀγαπην την ουρανοκλιμακα λογος ουδεις κατ' αξιαν υμνησαι δυναται.
Ἀγαπη του Πατρος συνθρονος εστιν, αγαπη τα επιγεια συναπτει προς τα ουρανια·
περι ης γλωττα ουκ επαρκεσει, ουτε νους εξευρησει επαξιως δοξασαι· το δε εργον
αυτο δεικνυει ηγεμονα ουσαν της αριστης πολιτειας την αγαπην. Τηι γαρ δημιουργιαι
του Θεου αυτη τελειαν περιβαλλει ευπρεπειαν· αυτη των πολλων εις ενοτητα
παιδαγωγος, η προς ομοιοτητα του ενος και του αγιου καλλους τα πληθη των
ανθρωπων εξεικονιζουσα αγγελους και ανθρωπους. Μια γαρ ουσα μορφη πασαν
λογικην φυσιν μορφοι εις την του Θεου ομοιοτητα· ου τοις απαλλοτριουμενοις απ'
αυτου, αλλα τοις υπ' αυτου γενησομενοις και συγκεκραμενοις επαναπαυεται.
Πλειους μεν οντες εις μιαν οι παντες νενευκοτες συμφωνιαν, καλλιστον τι και
τερπνον εφ' εαυτοις αρμονιαν εκφαινουσιν. Ουτω τα δια του αγιου Πνευματος
πολλα και διαφορα ενεργηματα, προς μιαν και αγαθην ομοφροσυνην συναγομενα,
θεοειδεστατον και θεοπρεπεστατον καλλος εκφαινει, τιμιωτατον Θεωι και της αγιας
ευφροσυνης αξιον της παρα τωι ∆ημιουργωι.
∆ια την αγαπην την προς ανθρωπους καταβεβηκεν ο Θεος επι της γης, και
μετα των ανθρωπων συνανεστραφη, ουκ εν αποκρυφωι και αφωρισμενωι, καθαπερ
προτερον, αγιασματι προσκυνουμενος, αλλ' ομοσκηνος ανθρωποις εις ομοιοτητα και
συνδιατριβην ημετεραν κατελθων, ινα εις την ενος Πνευματος οικειοτητα παντας
προσαγομενος, ωσπερ εν σωμα και εν πνευμα κατασκευασηι. Ὑπηρετις ουσα του
Κυριου και του Πνευματος υπουργος η θεια αγαπη, τα διεστωτα συναγει, τα
απηλλοτριωμενα οικειοι. Ὢ Χριστου θαυμασιον εργον, η αγαπη! ω κοσμου σωτηριας
μυστηριον! ∆ι' αγαπην αποστελλει ο Πατηρ και Θεος εις τον κοσμον τον Υιον αυτου
τον μονογενη· Ὁ Χριστος γαρ, φησιν, ηγαπησε την Ἐκκλησιαν, και εαυτον
παρεδωκεν υπερ αυτης· αγαπη τους υπερ του πλησιον πονους ηδεως φερει, δι'
αγαπην δουλοι αλληλων ειναι κελευομεθα· ∆ια γαρ της αγαπης δουλευετε
αλληλοις· αγαπη τας ιδιας ενος εκαστου κτησεις κοινας απαντων εργαζεται· αγαπη
δεικνυει σοι τον πλησιον, ως εαυτον, και φερει αμαρτηματα, ως και τα εαυτου.
Ὀλιγα μεν οργισθησηι, πλειστα δε μακροθυμησεις. ∆ι' αγαπην αυξανεται η ποιμνη
του Χριστου· αγαπη φονικους πραΰνει θυμους, οπλα πολεμιων αμβλυνει, και ληθην
πολεμιων εντιθησιν απαντων, και την ειρηνικην πολιτειαν Χριστου τωι κοσμωι
εισαγει. Ου ληψεται γαρ εθνος επι εθνος μαχαιραν, και ου μη μαθωσιν ετι πολεμειν.
∆ια τουτο, Ἀνατελει, φησιν, εν ταις ημεραις αυτου δικαιοσυνη 61.682 και πληθος
ειρηνης, εως ου ανταναιρεθηι η σεληνη· Λαμπρος δε και ο τυπος της ειρηνικης
πολιτειας. Ὢ της μακαριας ειρηνης αρχηγος αγαπη! η τον εχθρον και πολεμιον εν
ανθρωποις απελαυνουσα δαιμονα, δι' ης στενει μεν ο διαβολος επ' ανθρωποις
ειρηνικοις, συνηδονται δε αγγελοι της εαυτων ειρηνης εικονα εν ανθρωποις
ορωντες, φαιδροι προς αλληλους ημεις εσμεν, και πασης ευθυμιας μειζον αδελφος
οφθεις αδελφωι.
Παρακαλεισθαι γουν επι ταις θλιψεσι φησιν ο Παυλος επι τηι παρουσιαι Τιτου·
οτε δε ου παρεστιν, ουκ εχει ανεσιν τωι πνευματι. Ἀγαπη Θεου, και αδελφων αγαπη,
δυο αχωριστα. Και ταυτην, φησιν ο Ἰωαννης, εντολην εχομεν παρα του Θεου, ινα ο
αγαπων τον Θεον, αγαπαι και τον αδελφον αυτου. Τουτο γαρ ειπε και τωι Πετρωι· Ει
αγαπαις με, βοσκε τα προβατα μου. Τουτεστι, ∆ειξον την προς τον ποιμενα αγαπην,
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

1

των προβατων δια σπουδης προνοουμενος. Ποιον ουτω τειχος αῤραγες, αρμονιαις
λιθων ευμεγεθων ωχυρωμενον, και πολεμιων αποτρεπον εφοδους, οιον αγιων
συστημα ηρμοσμενον τοις της αγαπης δεσμοις, και τας του διαβολου πειρας (sic); τις
δε φυτων ευπρεπεια τοιαυτη κατα στιχον πεφυτευμενων, η στρατιας ευαρμοστος
συνταξις εν κοσμωι και ταξει ευπρεπει προιουσα; Ταυτα γαρ παρεχει τερψιν·
τερπνοτερον δε και ηδυτερον παντων, των εν αγαπηι συνηρμοσμενων αλληλοις η
κατα την φυσικην αρμονιαν ευπρεπεια; αυτη γαρ εν οφθαλμοις Κυριου σεμνη και
εντιμος φαινεται. Ἄκουε του ∆αυιδ, μαλλον δε της χαριτος του αγιου Πνευματος·
Ἰδου τι, φησι, τι καλον, η τι τερπνον; ουδεν ετερον, ουδεν αλλο των επι της γης,
αλλ' η το κατοικειν αδελφους επι το αυτο· ως μυρον εκκενωθεν επι κεφαλην.
Ἄγγελοι τους ημετερους χορους περιχορευουσι, και ευφραινονται εφ' ημιν, οτι την
αυτων διαγωγην μιμουμεθα. Ει γαρ εφ' ενι αμαρτωλωι μετανοουντι χαρα εν ουρανωι
γινεται, κατα τον του Κυριου λογον, πολλωι μαλλον επι τοσουτωι πληθει σωζομενων.
Ἡ γαρ του μελλοντος αιωνος ευφροσυνη απεντευθεν φαινεται, τωι μεν διαβολωι
πενθος, δαιμονων λικμητηριον, οτε χορους συνεστηκαμεν αλληλοις, εν μιαι ψυχηι
και μιαι γνωμηι προς υμνωιδιαν Θεου την παναρμονιον των Χερουβειμ και
μεγαλοδοξον μιμουμεθα μελωιδιαν. Ὥσπερ γαρ εκεινα εκ διαδοχης εν του ενος
παραλαμβανοντα, τον τρισαγιον αιδουσιν υμνον· ουτω και ημεις εις τον εκεινων
τυπον δυο χορους συστησαμενοι, και αντιφωνουντες αλληλοις, την πνευματικην
αιδομεν μελωιδιαν. Θαυμα τοις εξωθεν, επιθυμητον τοις ορωσι, και ποθος τοις
ακουουσιν εγγινεται, και θεια ενεργης αισθησις εν ημιν ευρισκεται, δι' ης αισθα
61.683 νομεθα εκριζουμενων εξ ημων παντων των κακοτροπιας και διαιρεσεως
αιτιων.
Παντες δι' ημας δοξασουσι τον Θεον, πολιτειαν επι γης ορωντες ουρανιον.
∆ια τουτο παντας ημας εν φρονειν και το αυτο λεγειν ο Παυλος εδιδασκε· δια τουτο
Χριστος αποστελλων συνδυο πεμπει τους αποστολους· μεχρι και γυναικων
εισηγειται την ομοφροσυνην, ινα μηδε τον των παρθενων συλλογον αμοιρον ταυτης
της αγγελικης μιμησεως καταστησηι. ∆ια τουτο λεγει. Ευοδιαν παρακαλω και
Συντυχην το αυτο φρονειν εν Κυριωι. Ἀλληλους υπερεχοντας ηγεισθαι κελευει, προς
το μη διαλυεσθαι τηι φιλοτιμιαι, μαλλον δε τηι κενοδοξιαι, αλλα την τιμην
παραχωρουντες τωι πλησιον ενουσθαι, και συγκρινεσθαι. Σεμνα μεν ουν τα καθ'
ημας, και ως αληθως επικοσμια τα της ιερας και θειας αγαπης. Ἴδωμεν δε και τας εν
τωι νομωι διδασκαλιας. Και γαρ αυται συμφεροντως διδασκουσιν. Ουχ υπεροψει,
φησι, τον ενδεη, μεταδωσεις δε θλιβομενωι· απολαυσει των παρα σοι καρπων ο
πενης, και του θερισμου τα λειψανα και του τρυγητου προς τροφην εξει ο πενης·
εβδομωι δε ετει και ο δουλος εις ελευθεριαν αφεθησεται, πεντηκοστωι δε ετει απαν
χρεως λυθησεται· και οι πεπρακοτες τας κτησεις επαναληψονται, μη αποδωσαντες
το τιμημα. Τοκον ουκ απαιτησεις, ουκ ενεχυρασεις μυλον ουδε επιμυλιον, ουδε του
πενητος ενεχυρασεις ιματιον, ουδε μη επεισελευσηι βιαιως λαβειν ενεχυρον. Ουκ
εγκαταλειψεις υποζυγιον του πλησιον σου, ουδ' αν εχθρος τυγχανηι· επαναξεις δε
αυτωι και ζωον πλανωμενον, υπηρετης ως φιλωι γενομε 61.684 νος, και διαλυων την
εχθραν εμπεσουσης προφασεως. Ταυτα δε παντα τα παραγγελματα δι' ουδεν ετερον,
αλλα δια την ιεραν και πολυποθητον τωι Θεωι αγαπην και γαρ εις τουτο και
ευαγγελικα παραγγελματα κατατρεχει.
Μετα γαρ το πολλα ειπειν πληρωτικα του νομου, επηγαγε· Καλως ποιειτε
τοις μισουσιν υμας, και προσευχεσθε υπερ των επηρεαζοντων υμας. Ἐν απασι την
εχθραν καταλυων, και την αγαπην φυτευων. Χρεως εστω παρ' υμιν το αγαπαιν
αλληλους μηδεποτε πληρουμενον· φησι γαρ ο Παυλος, Μηδενι μηδεν οφειλετε, ει μη
το αλληλους αγαπαιν. Ὥσπερ γαρ τας τροφας καθ' εκαστην επιζητουμεν την ημεραν,
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

2

και ουχι η προλαβουσα χορτασια αποστησει ημας του μη καθ' εκαστην επιζητειν
τροφας, αλλα τουτο απο της φυσεως απαιτουμενοι ως χρεως οφειλομεν· ουτω και
επι της αγαπης τον αυτον τυπον φυλαξωμεν. Ου πλησθησεται, φησιν, οφθαλμος του
οραιν, και ους του ακουειν. Γλυκυ τοις οφθαλμοις το φως, και ουδεις εκαμεν ορων
τωι οφθαλμωι, και ουδεις εκαμεν ακουων τοις ωσιν· ουτω και το της αγαπης
ερασμιον εργον αοκνως επιτελειν οφειλομεν, και ουδεποτε κορεννυσθαι. Ὕδωρ γαρ
πολυ ου δυνησεται σβεσαι την αγαπην· Μενει γαρ, φησι, τα τρια ταυτα, πιστις, ελπις,
αγαπη. Ὥσπερ γαρ ην απ' αρχης, ουτω και εις αιωνα φυλαχθησεται· ηι
εξακολουθουντας ημας γενοιτο των αιωνιων αγαθων επιτυχειν εν Χριστωι Ἰησου τωι
Κυριωι ημων, ωι η δοξα και το κρατος εις τους αιωνας των αιωνων. Ἀμην.

 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

3


