De spe
Περι ελπιδος.
60.771
Ἅπαντες μεν ανθρωποι φυσει ευμηχανοι, δια το φυσει του λογισμου
διακριτικον τε και νουνεχες. Ἕκαστος γαρ τουτων προς γεωργιαν και οδοιποριαν
και τεχνην τινα ελπιδι τινι εαυτον παραδιδωσιν. Ἅπαντες γαρ καματους και
ιδρωτας, κινδυνους τε και θλιψεις προθυμιαι υποφερουσι δια την των μελλοντων
αγαθων προσδοκιαν. Και ο μεν γεωργος εν τηι συνολκηι των νευρων και μελων
κυρτωσας τα νωτα, αμφω δε τας χειρας οπλισας δορατι και αροτρωι, τους εκ του
χειμωνος κρυμους, και τους εκ της βωλου και των εγκειμενων ακανθων αικισμους
προθυμως υποφερει, τηι μελλουσηι των καρπων προσδοκιαι τους πονους
παραμυθουμενος.
Ὁ δε γε οδοιπορος εν ταις δυσβατοις και προσαντεσιν οδοις επιβας,
αντιτυπουντος του στερεου εδαφους, τους ταρσους μαστιζομενος, ιδρωτων
πολυχυτους σταγονας εκ κορυφης μεχρις ονυχων κοχλαδων αναζεων, καυσωνας τε
και υδατων λιμους και τροφων ενδειαν γενναιως υπομενει, δια το εκ της οδοιποριας
αυτωι ελπιζομενον κερδος. Ἰατροι δε εν τηι εκτομηι των οιδαινοντων τραυματων την
δυσωδιαν επιφερουσι, γαστερων δε κενωσεις και χαυνων 60.772 χυμων εκχυσεις εκ
χειρος δεχομενοι ουκ αναινονται δια την των ασθενουντων υγιειαν, και δια την
οικειαν ευποριαν την εκ των θεραπευομενων αυτοις ελπιζομενην. Οι δε πελαγιοι
πλωτηρες γην λειποντες, και τα της θαλαττης αλμυρα και κυανεα νωτα τεμνοντες,
παλιντροπων πνευματων βιας και ταραχας ανηκεστους υπομενουσι, σχοινιων δε
πολυπλοκων διατασεις, ιστιων δε και αυχενων τρισμους φοβερους, κυματων δε
αγριων ορυγμαδωδεις κατοψεσι δεχομενοι φοβερους δια την εκ του πλοος αυτοις
ελπιζομενην σωτηριαν και ευποριαν. Ἅπαντες δε ουτοι και οι τουτων πλειονες
καματους τε και κινδυνους υπομενουσι δια την προς ολιγον φαινομενην ελπιδα·
πολλωι μαλλον το φιλοθεον γενος των Χριστιανων, ανδρων δη λεγω και γυναικων
ου γαρ μονον το αῤρεν εστραται παρα τωι Θεωι, αλλα και το θηλυ, ου τηι του σωματος
ρωμηι, αλλα τηι της φρονησεως ανδρειαι διωγμους τε και λιμους, νηστειαν τε και
αγρυπνιαν και χαμευνιαν, και των αλλων ανεκδιηγητων θλιψεων αμφω 60.773
προθυμως υποφεροντες δια την ακηρατον και μακαριαν εν ουρανοις ελπιδα.
Ἕκαστος ουν στηκετω τωι ιδιωι εργωι, και ελπιδι τονουσθω· ο γεωργος της
πνευματικης αρουρας εμβαλε της διδασκαλιας το αροτρον εις το δεκτον της διανοιας
χωριον· ειτα μετα των προκαταβληθεντων των αιρετικων σπερματων, το βλαστημα
εξελε των Ἰουδαικων και Ἑλληνικων σοφισματων, ινα εκκαθαρας την ψυχην,
επισπειρηις τα της πιστεως αγια σπερματα, τα της ελπιδος αγαλλιαματα, τα της
αγαπης γλυκασματα Ου γαρ μονον τωι Ἱερεμιαι εδωκεν εξουσιαν του κατασκαπτειν
τα χειρονα, και καταφυτευειν τα κρειττονα, αλλα και σοι εν τωι λεγειν· Ἰδου δεδωκα
τους λογους μου εις το στομα σου· ιδου κατεστησα σε σημερον επι εθνη και
βασιλειας, εκριζουν και κατασκαπτειν και απολλυειν, και ανοικοδομειν και
καταφυτευειν. Ἐκριζου τοινυν τα αγρια της λαγνειας κινηματα, και καταφυτευε τα
αγια της αγνειας μιμηματα· κατασκαπτε του πονηρου φυτειαν, και καταφυτευε την
του Χριστου πολιτειαν· απολλυε τα φευκτα των διδαγματων, στηλιτευε δε τα
σπουδαια των νοηματων. Ὁ οικοδομος, κατασπα τα κακως οικοδομηθεντα υπο της
του διαβολου μηχανης εν ταις των ανθρωπων ψυχαις ινδαλματα, και οικοδομει
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

1

ναον του Θεου, τιθεις θεμελιον Υιον Χριστον τον ακρογωνιαιον, εφ' ον οικοδομειται
τα της δικαιοσυνης καλλιεργηματα.
Ταυτα πραττων, καν θλιβηι, υπομενε· καν διωκηι, μη αποκαμνε· καν
λιμωττηις, μη αποφευγε· αλλα παντα υπομενε προθυμως δια την ελπιζομενην εν
τρυφηι του παραδεισου ανακτησιν. Ὁδοιπορος ει κατα τον λεγοντα, Καταρτισαι τα
διαβηματα μου εν ταις τριβοις σου, ινα μη σαλευθωσι τα διαβηματα μου· φευγε την
πλατειαν και ευρυχωρον οδον την απαγουσαν εις την απωλειαν· λαμβανε την
βακτηριαν του Πνευματος δυο πραξεις επιτελουσαν, τον τε εγκαθημενον εν τηι οδωι
σκολιον δρακοντα αποκτεινουσαν, και σε ποτε εν τοις πειρασμοις εκλυομενον και
καταπιπτοντα διαβασταζουσαν. Φερε τον πειρασμον προσφερομενον· καν διψηις, επι
την αθανατον πηγην τον Χριστον ανατρεχε· καν πεινηις, τον αρτον τον ζωντα
επιζητει, ινα μη αποκαμηις, μηδε ενδωις χαυνουμενος ταις ηδοναις, αλλ' ενδυναμου
αποβλεπων το τελος της οδου, ελπιζων την εν τηι βασιλειαι των ουρανων ισαγγελον
ζωην. Ὁ ιατρος των ψυχων εκτεμε τηι μαχαιραι του Πνευματος τα οιδαινοντα και
ηλκωμενα παθη της υπερηφανιας, αποπλυνε τον βορβορον των ηδονων τωι υδατι
της διδασκαλιας· θεραπευε τας εκ της αμαρτιας επιτεθεισας πληγας ταις ψυχαις των
ανθρωπων, οινωι και ελαιωι χρωμενος κατα τον Κυριον· οινωι στυφε προς το μηκετι
χαυνουμενον ενδιδοναι ταις επιθυμιαις, ελαιωι δε λυσον τους πονους της ψυχης, και
των προημαρτημενων πταισματων την συγχωρησιν ταχειαν αυτοις υπισχνουμενος.
Μη προς τα χρηματικα κερδη αποβλεπων παριδηις τον πενητα, μηδε παλιν δια τον
καταπτυστον πλουτον παριδηις τον πλουσιον, αλλα πενητα και πλουσιον ομου
παρακαλει σωφρονειν.
Μηδενα απελπιζε, μηδε τον αγαν αμαρτωλον, ινα μη τελεον εις τον βυθον
της αμαρτιας αυτους ριψωμεν, αλλα διδου χειρα τωι πεπτω 60.774 κοτι λεγων· Ουκ
ηλθεν ο Κυριος σωσαι δικαιους, αλλα αμαρτωλους· ινα προθυμοι γενομενοι,
εκκλιναντες απο του κακου ποιησωσι το αγαθον και σωθωσι. Παντα πραττε δια την
των ασθενουντων υγιειαν, τρεφομενος τηι ελπιδι των σωζομενων, και τηι παρα Θεωι
ελπιζομενηι αγαλλιασει. Ὡς αθλητης, νομιμως αθλησον· Ουδεις γαρ στεφανουται,
εαν μη νομιμως αθλησηι. Ουκ εστιν η παλη προς αιμα και σαρκα, αλλα προς τας
αρχας, προς τας εξουσιας, προς τους κοσμοκρατορας του σκοτους τουτου, προς τα
πνευματικα της πονηριας εν τοις επουρανιοις. Τους ασκητικους πονους στεργε, τους
διαβολικους βροχους φευγε. Ἴδε Παυλον και τρεχοντα και πυκτευοντα και
παλαιοντα. Ουτω τρεχω, φησιν, ινα καταλαβω· ουτω πυκτευω, ουχ ως αερα δερων·
αλλ' υποπιαζω μου το σωμα, μηπως εγω ο κηρυξας, αυτος αδοκιμος εσωμαι. Τρεχε
τοινυν ινα καταλαβηις, πυκτευε και παλαιε, ινα νικησηις τον εχθρον· αλειφου τωι της
ευσεβειας ελαιωι· εχεις παλαισματα καταλειφθεντα σοι υπο των αγιων πατερων·
λαμβανε την ανεξικακιαν του Μωυσεως, του Ἰωσηφ την σωφροσυνην, του ∆αυιδ
την πραοτητα, του Ἠλια την παρθενιαν, του Ἐλισσαιου την νηστειαν, του Ἡσαΐου
την ακτημοσυνην, Παυλου και Πετρου την πιστιν, Χριστου την αγαπην, ινα εν πασι
καλως αγωνισαμενος, της νικης τα βραβεια εκ χειρος Θεου υποδεξηι. Ποιμην ει των
λογικων προβατων του Χριστου; Τα προβατα μανδρευε, τα πεπλανημενα επιστρεφε,
τα συντετριμμενα επιδευε, τα λυκοδηκτα ιω, τους λυκους αποστρεφε, τους κυνας
τους υπερ του ποιμνιου ου γαρ υπνουντας, αλλ' υλακτουντας και λαθροφορουντας
εις του ∆εσποτου το ποιμνιον· τουτους απελαυνε.
Την εκ της Μαριας αειθαλη βλαστησασαν χλοην υποδεικνυε, την αθανατον
πηγην του βαπτισματος σημαινε, το εσπιλωμενον προβατον τωι υδατι των δακρυων
αποσμηχε· παντα πονον και καματον υπομενε, ινα, φανερωθεντος του αρχιποιμενος
Χριστου, δεξηι τον αμαραντινον της δοξης στεφανον. Προβατον ει; Πειθου τωι
ποιμενι σου, την μανδραν μη φευγε, την πιστιν δε στεργε, την ραβδον του ποιμενος
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

2

μη εκκλινηις. ου γαρ πατασσει σε, ινα αποκτεινηι, αλλ' ινα απο της πλανης σε
επιστρεψηι. Το εκ της Ἰεσσαι ραβδου βλαστησαν ανθος νεμου αδιακριτως, την εκ της
ακροτομου πετρας κοχλαδον βλαστανουσαν πηγην αθανατον ποτιζου, ιν' εντευθεν
εις την μανδραν της τρυφης μη συναγε πλουτον, μαλλον δε τον πλουτον μη αγαπα·
χρηματων φροντιδα φευγε, τα διγματα μη συνεχε· τα χρηματα μη συναγε, δι' ων
φυεται τα εγκληματα, αλλα σπειρε πλουσιως την τροφην τοις πενησιν, ελπιζων
λαβρον και πεπειρον το δραγμα θερισαι της ψυχης. Ὁ πενης μη ολιγοψυχει, μη
απολεγου την ζωην, μη βλασφημησηις, αλλ' ευχαριστει, υπομεινον το ολιγοχρονιον
της πενιας ιστριον, επιβλεπε εις τον γνωμονα σου Λαζαρον, και ελπιδι ενδυναμου·
τευξηι γαρ και αυτος των Ἀβραμιαιων της αναπαυσεως κολπων· ενθα και αυτους
ημας ο παντων ∆εσποτης Θεος αξιωσειε εν Χριστωι Ἰησου τωι Κυριωι ημων, ωι η δοξα
και το κρατος συν τωι αγιωι Πνευματι, νυν και αει, και εις τους αιωνας των αιωνων.
Ἀμην.

 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

3


