Sermo exhortatorius de temperantia
Γʹ. Του αυτου λογος παραινετικος περι εγκρατειας.
64.17
Οσοι μαθημασι τισι προσεδρευοντες φιλοπονιαν ενδεικνυνται, της του
διδασκοντος επικειμενης αναγκης, του διδασκαλικου φοβου το των παιδων
νενομισται σπουδασμα· επειδαν δε αποντος διδασκαλου της των καλων επιμελειας
αντεχονται, προαιρεσεως καθαρας το φιλοπονον. Των της νηστειας εσμεν και ημεις
φοιτηται μαθηματων· αλλ' οτε μεν της νηστειας παρουσης φιλοσοφιαν ενδεικνυμεν,
ωσπερ εκ παιδαγωγικης εσμεν φιλοπονοι· νυν δε δη ταυτης προς μικρον
υπεκστασης, οι περι τον αμετρον εγκρατευομενοι κορον, καθαρον εχουσι της
γνωμης τον επαινον, ως χωρις αναγκης φιλοσοφοι, ως κατα γνωμην καρτερικοι, ως
ειδοτες τα καλα περισφιγγειν, α τοις προλαβουσιν εθησαυρισαν κοποις. ̔Ο μεν γαρ εις
αμετριαν των βρωματων εκβαινων, ουκ οιδεν α νηστευων συνηγαγεν, ουκ οιδεν ους
συνελεξε πορους, αλλ' ως ουδεν εχων αποκειμενον ενδον, ως ουδεν εν εαυτωι
θησαυρισας, ανεωικται προς τροφης αμετριαν, ουκ επιβαλλει ταις ορεξεσι κλειθρα,
ου θυραις συμμετριας εαυτον ασφαλιζεται· και θαυμαστον γε ουδεν. Τοιουτο γαρ ο
πενομενος απας, ουκ εχει θυρων και κλειθρων επιμελειαν, ουκ εγκειται φροντισιν
επιβουλων, αμεριμνωι διανοιαι καθευδει, ως ουκ εχων τι το ληιστας ερεθιζον, ως
κλαπηναι μη δυναμενος απορος· τοις δε πλουσιαν οικιαν κεκτημενοις δια φυλακης,
ως θησαυρων εγκειμενων, δια θυρωρων τηρουντων την εισοδον. Πεπλουτηκαμεν
και ημεις τηι νηστειαι· και τα του πλουτου τεκμηρια προδηλα· ηδονας εκτησαμεθα
δουλας, εδεσποσαμεν γαστρος, ηι το πριν εδουλευσαμεν· ασωματον εκτησαμεθα βιον,
οικιαν εγκρατειας προεβαλομεθα νεαν, ης τεως τους θεμελιους εθεμεθα. ∆ειται δε το
εργον συμπηξεως, χρηιζει περισφιγγοντος τονου· των χαυνουντων δε, ου
σφιγγοντων, η μεθη, των παραλυοντων, ου τονουντων τας βασεις.
Ουδεις ον καλως εσφιγξε σαλευει θεμελιον· ουδεις πλουτου ταμιειον
αφυλακτως ανοιγνυσι· νηστευτου δε ψυχη πλουσιου τινος εστιν αποθηκη δοκιμου,
και φυλακης ακριβους δεομενη, μηπου τινι περιπεσηι ληιστειαι· ληιστευεται γαρ ως
οικια ψυχη. Γεμουσαν ειχεν ο ∆αυιδ 64.18 την της ψυχης οικιαν, αλλ' εκ ληιστριδος
ηδονης εσυληθη· ανεωιγμενην γαρ αφηκε την εισοδον, και νηψεως ουκ ησφαλισατο
̓
κλειθρωι. Τις δε η περι την νηψιν αμελεια; ̔Η πλατεια του σωματος ανεσις· Εγενετο
γαρ, φησιν, εν τωι καιρωι της δειλης, και ανεστη ∆αυιδ απο της κοιτης αυτου, και
περιεπατει επι του δωματος εν τωι οικωι των βασιλειων· δειλης, και ανεστη απο του
υπνου και περιεπατει· υπνος, και μετα τον υπνον περιπατος ορεγομενου ανεσεως.
Πλατυς τηι γαστριμαργιαι περιπατος. Τι ουν το βλαβος; Και ειδεν, απο του δωματος
γυναικα λουομενην· και η γυνη καλη τωι ειδει σφοδρα. Και αποστειλας κατηισχυνεν
αυτην.
Το βλεπειν ανεγκλητον· ουδεις γαρ αν οφθαλμους εγκαλεσειεν, οτι τα
βλεπομενα βλεπουσιν· αλλ' εχει το ανεγκλητον εγκλημα προς αμαρτιαν οδευσαν· ου
γαρ ειδε την μορφην και παρειδεν, αλλ' ωσπερ προσηλωθη τωι καλλει· ενεπηξε το
βλεμμα τωι σωματι, εβαπτισε τηι θεωριαι τας κορας· ουκ ετι κορας ειχεν εν οφθαλμοις,
αλλα πορνας. Τοσουτον κακον και βλεμματος ορμη, εαν αχαλινωτον αφιηις. Ουτω
και νυν εστιν ημιν προς τροφην εξουσια, ωσπερ και τοτε τωι ∆αυιδ του χρησθαι τοις
ομμασιν· αλλ' η της αμαρτιας παρεξοδος υπ' εγκλημα ποιει τον αναιτιον. Τι ουν;
Τροφηι μεν κολακευεσθω το σωμα· Αξιος γαρ ο εργατης της τροφης αυτου εστι·
συμπαρεστω δε ημιν αριστωσιν ο Παυλος, καν ιδηι που προς την τροφην
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

1

ατακτουντας, ωσπερ ιατρος ατακτουσι βοησει· Εχοντες διατροφην και σκεπασματα,

τουτοις αρκεσθησωμεθα. ∆ιατροφην, ου τρυφην· διατροφην, ου την εκ μεθης
ανατροπην.
Τρυφη ποτε τον ̓Ισραηλ εις ειδωλικην διηγειρεν ορχησιν· η γαρ μεθη τον
νουν ηἰχμαλωτευσεν· ̓Εκαθισε γαρ, φησιν, ο λαος φαγειν και πιειν, και ανεστησαν
παιζειν. Την της χρειας τοινυν τηρωμεν αυταρκειαν· τροφηι θεραπευεσθω το σωμα·
ανεσεως παραμυθιαν ζητουντες, εμφορησεως μη κλασθωμεν φορτιωι· μεμετρημενης
εξουσιαζωμεν βρωσεως· εκκλινωμεν την της μεθης ασχημοσυνην, και κινδυνον ουχ
εξομεν· πειθωμεθα παραινουντι τωι Παυλωι· Μη μεθυσκεσθαι οινωι, εν ωι εστιν
ασωτια, αλλα πληρουσθαι εν Πνευματι αγιωι· ωι η δοξα εις τους αιωνας. Αμην
̓

 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

2


