De patientia (sermo 2) Sp.
Περι υπομονης.
60.729
Οι διψωντες οδοιποροι απουσαν την πηγην κατα διανοιαν φανταζονται, και
τωι εκεινης ποθωι οξει τωι κινηματι σπευδουσιν, ωστε το ιαμα της διψης ευρειν, και
την ενδον εκκαιομενην φλογα δια των ναματων δροσισαι. Τον αυτον τροπον και
υμεις, αγαπητοι, διψωντες τον της αληθειας λογον, μετα προθυμιας ερχεσθε προς
την αληθινην πηγην, τον Κυριον ημων Ἰησουν Χριστον.
Αυτος γαρ εστιν ο λεγων· Ει τις διψαι, ερχεσθω προς με, και πινετω· και παλιν
αυτος φησι· Μακαριοι οι πεινωντες και διψωντες την δικαιοσυνην. Ταυτης της
πηγης επιποθων ο μακαριος ∆αυιδ εκελαδει λεγων· Ὃν τροπον επιποθει η ελαφος
επι τας πηγας των υδατων, ουτως επιποθει η ψυχη μου προς σε, ο Θεος. Ἀλλ' ινα μη
δοξωμεν εξω των Γραφων μενειν δια των προοιμιων τουτων, φερε δη αψωμεθα των
λογων· ουτω γαρ ημιν λαμπροτερος ο λογος αποδειχθησεται, και φαιδρα ημιν η
Ἐκκλησια δεικνυται. Ἀλλ' επι το προκειμενον επανελθωμεν. Τι ουν ην το αρτι
ακηκοαμεν του μακαριου ∆αυιδ λεγοντος· Ὑπομενων υπεμεινα τον Κυριον, και
προσεσχε μοι, και εισηκουσε της δεησεως μου;
Μεγα ημιν ανεφανη τροπαιον η υπομονη· και γαρ παντας τους αγιους
ευρομεν εστεμμενους τηι υπομονηι, και ταυτην διδασκαλον 60.730 εχοντες ενδον
ειδεναι τον μακαριον Ἀβρααμ, τον εκατονταετη γενομενον και μηπω
τεκνογονησαντα, αλλα τηι υπομονηι τουτου ο καρπος προ οφθαλμων τετρυγημενος
ην. Το δενδρον απεβαλε τα φυλλα, και η ριζα εβριθετο· επαλαιωθη η σαρξ, και το
φρονημα αυτου ηκμαζεν· αλλ' ομως τηι υπομονηι εκαρπουτο τον Ἰσαακ. Ἰδε μοι τον
μακαριον Ἰωβ τον της οικουμενης αγωνιστην, τον παλαισαντα και διασπασαντα την
δυναμιν του διαβολου· ποσα επαλαισεν ο διαβολος, και τον αθλητην ουκ εῤρηξε;
Την φαρετραν των βελων εκενωσε, τα μηχανηματα προσηγαγε, και τον πυργον ουκ
εσαλευσε· τα κυματα ηγειρε, και το σκαφος ου κατεποντισε· τους κλαδους
κατεκλασε, και την ριζαν ουκ ανεσπασε· τας τρικυμιας ηγειρε, και την πετραν ουκ
εσαλευσεν. Ειδες υπομονην δικαιου; ειδες αθλησιν αγωνιστου; ειδες πετραν
εστηριγμενην; ειδες τον στρατιωτην παραταττομενον; ειδες τον πυργον εστωτα;
ειδες τον δικαιον δοξαζομενον και διαβολον μετ' αισχυνης δραπετευοντα; Ἰδε μοι, ει
δοκει, και την κορωνιδα της υπομονης αυτου. Μετα γαρ την των βοων αιχμαλωσιαν,
και των προβατων τον αφανισμον, και της οικιας την πτωσιν, και την των παιδων
συμφοραν ειδε γαρ αυτους διαφορως μεν τεχθεντας κατα τον χρονον, κοινηι δε
υπελθοντας απαντας του 60.731 βιου το τελος· μετα τοσαυτην ουν αναλωσιν
επεμβαινει και η γυνη λεγουσα· Μεχρι τινος καρτερησεις λεγων· Ἰδου αναμενω
χρονον μικρον, προσδεχομενος την ελπιδα της σωτηριας μου; ιδου γαρ ηφανισται
σου το μνημοσυνον απο της γης, οι υιοι σου και αι θυγατερες σου, εμης κοιλιας
ωδινες και πονοι, ους εις το κενον εκοπιασα μετα μοχθων· συ δε αυτος επι σαπριαι
σκωληκων καθησαι διανυκτερευων αιθριος, καγω πλανητις και λατρις τοπον εκ
τοπου περιερχομενη και οικιαν εξ οικιας, προσδεχομενη τον ηλιον ποτε δυσεται, ινα
αναπαυσωμαι των μοχθων, και των περιεχουσων με οδυνων, αι με νυν συνεχουσιν.
Ἀλλ' ειπον τι ρημα εις Κυριον, και τελευτα. Ὁ δε εμβλεψας αυτηι ειπε την αοιδιμον
και παρα πασιν ᾀδομενην φωνην· Ει τα αγαθα εδεξαμεθα εκ χειρος Κυριου, τα κακα
ουχ υποισομεν; Ειδες υπομονης πελαγος; ειδες διδασκαλιαν απτωτον;
 
 

1
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

Ουκ εχαυνωσεν αυτου την υπομονην η των επελθοντων αφορια, αλλα
τοσουτων επελθοντων ωσπερ κυματων αλλεπαλληλων, το σκαφος υποβρυχιον ουκ
εγινετο. Ειδες υπομονην δικαιου; ειδες στεφανον πλεκομενον τωι δικαιωι δι'
υπομονης; Ἴδε μοι και τον πτωχον Λαζαρον, μαλλον δε πλουσιων ευπορωτερον,
πως και ουτος δι' υπομονης εν τοις κολποις του Ἀβρααμ επαναπαυεται. Ουτος γαρ ο
Λαζαρος παρα τον πυλωνα του πλουσιου καθεζετο τωι λιμωι τηκομενος· κακεινος μεν
ο πλουσιος διαφοροις εδεσμασι καθ' εκαστην ημεραν εμπιπλων την κοιλιαν· ο δε
Λαζαρος ουτε αρτου την κοιλιαν αυτου χορτασαι ειχεν· ουτος παρασιτους ετρεφε,
και ουτος υπο κυνων ελειχετο· ουτος εστεμμενους ειχε κρατηρας οινου, κακεινος τα
τραυματα εθωπευεν· ουτος ειχεν οικιαν χρυσοροφον και μαρμαρα Λακεδαιμονια και
περικεφαλαιας χρυσας, και Λαζαρος καλυβην ουκ ειχεν· ουτος περιεβαλλετο σηρικα
και λαγωια, και Λαζαρος ουκ ειχε ρακος. Ἀλλ' ορα μοι το τελος της υπομονης.
Ἀπεθανεν ουν ο πλουσιος του γαρ πλουσιου ο θανατος, θανατος· θανατος γαρ
αμαρτωλων πονηρος· απεθανε δε και ο Λαζαρος, μαλλον δε μετετεθη. Ουτος υπ'
αγγελων ειλκετο, ουτος εν ουρανωι επολιτευετο, κακεινος εν τηι γεεννηι
κατεφλεγετο· ουτος υπεραπηλαυε των υδατων, κακεινος εν τηι γεεννηι κατεφλεγετο,
ρανιδος επεθυμει· ουτος εν τοις κολποις του Ἀβρααμ επανεπαυετο, κακεινος υπο του
σκωληκος του ακοιμητου ενυγετο.
Και ορα, ει δοκει, την υπομονην του μακαριου Λαζαρου. Ουκ ειπεν εν εαυτωι,
οτι Ἐγω ζων εν αρετηι πενομαι, και ουτος εν αδικιαι ζων πλουτει· παιδες τουτωι
παρειστηκεισαν απαραιτητον λειτουργιαν προσφεροντες· ουτος μακαριζεται υπο
ανθρωπων, και ουτος εταλανιζετο· μαγειροι τουτωι ποικιληι τεχνηι υπηρετουν,
σιτοποιοι, αρχισιτοποιοι· λουτρα εν πολει, και λουτρα κατα χωρας, και κηποι και
παραδεισοι. Ουτος καθ' εκαστην ημεραν υπεραπηλαυε τιμης· η γη απαραιτητως
αυτωι προσεφερε, και ουτος ου μετεδιδου τοις ενδεεσι· τα δενδρα τον καρπον
βαρουμενα εις την γην εβλεπον, κακεινος τωι βαρει των κακων εις ουρανον ουκ
ανεβλεπεν· ο δε Λαζαρος κατα μονας εκαθητο, τηι υπομονηι απωθουμενος την ζαλην
της πενιας. Ειδες υπομονην δικαιου; ειδες ωμοτητα πλουσιου; ειδες καρτεριαν
πενητος; ειδες απανθρωπιαν του πλουσιου; ειδετε οιον οψωνιον ηνθησεν η
υπομονη; Ἴδε μοι και τους τρεις παιδας εν καμινωι διατριβοντας, και την καμινον ως
λεπτον αερα καταπατουντας τηι υπομονηι, πως ουτοι οι νεοι κατετολμησαν της
τοσαυτης βασανου, και ουκ ελογισαντο την απειλην της φλογος, ουδ' οσα τουτοις
πικρα βασανιστηρια εμελλον ερχεσθαι; αλλα τοσουτον ησαν υψηλοι τωι φρονηματι
της υπομονης, ωστε λεγειν αυτους· Και εαν μη, γνωστον εστω σοι, βασιλευ, οτι τοις
θεοις σου ου λατρευομεν, και τηι εικονι τηι χρυσηι, ηι εστησας, ου προσκυνουμεν. Ἀλλ'
ομως κατετολμησαν αυτου των βασανων, και περιεπατουν εν τηι καμινωι και υμνουν
τον Θεον, ωσπερ εν λειμωνι και παραδεισωι η τινι χλοηφορωι· και ωσπερ τις εν
τρυφηι διαγων, ουτω περιεπατουν, και ελεγον· Ευλογητος ει, Κυριε ο Θεος των
πατερων ημων, και αινετον και δεδοξασμενον το ονομα σου εις τους αιωνας. Και
ορα βλαστανουσαν υπομονην ταπεινοφροσυνην επαγουσαν εξης· Ὅτι δικαιος ει επι
πασιν, οις εποιησας ημιν. Καιτοι ει και αμαρτιας ησαν πεποιηκοτες, πασας απεσμηξεν
η της 60.732 φλογος δυναμις· αλλ' ομως τηι υπομονηι ελεγον· Ὅτι δικαιος ει επι
πασιν, οις εποιησας ημιν. Ειδες υπομονην δικαιων; Ουκ ελογισαντο, οτι πυρι
ημελλον προσομιλειν τα τουτων σωματα, αλλα και αδαμαντος στερεωτεροι
ηυρεθησαν, και τοσουτον ανδρειοι, ωστε μη εν ενι τοπωι εσταναι αυτους εν τηι
καμινωι. Και περιπατουντες ηυλογουν τον Θεον και εδοξαζον.
Και ου μονον αυτοι μονοι, αλλα και αυτοι την κτισιν πασαν μεθ' εαυτων
εκαλουν, τον ηλιον και την σεληνην, τα αστρα του ουρανου, θαλασσαν και
ποταμους, πηγας και λιμνας και την γην, τα ορη, τους βουνους, τας ναπας, τας
 
 

2
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

πεδιαδας, τας νυκτας, τας ημερας. Και ορα μοι το θαυμαστον· τηι ταξει υμνουν και
εδοξαζον τον Θεον. Ἀναγνωθι μοι την κοσμοποιιαν, ευρησεις εν αυτηι· Ἐν αρχηι
εποιησεν ο Θεος τον ουρανον και την γην. Ειτα τηι εξης επαγει την κτισιν. Ουτω και
οι παιδες νομον επισταμενοι και Θεον γινωσκοντες ουτως ελεγον· Ευλογειτε,
ουρανοι, τον Κυριον, αστρα του ουρανου, τον Κυριον, υδατα παντα τα επανω του
ουρανου, τον Κυριον, ηλιος και σεληνη, τον Κυριον. Και ορα μοι το θαυμαστον
υστερον παντων· Ευλογειτε, Ἀνανια, Ἀζαρια, Μισαηλ, τον Κυριον. Ὥσπερ γαρ εν τηι
κοσμοποιιαι ο νομοθετης ιστοριογραφων ελεγε μετα το την κτισιν τελεσιουργηθηναι,
Ποιησωμεν ανθρωπον κατ' ιδιαν εικονα και καθ' ομοιοτητα ημετεραν· ουτω και
ουτοι τελευταιον παντων ποιησαμενοι της υμνολογιας την αναπληρωσιν, λεγουσιν
εξης, Ευλογειτε· Ἀνανια, Ἀζαρια, Μισαηλ, τον Κυριον.
Ειδες υπομονην δικαιων; ειδες στεφανον πλεκομενον; ειδες ανδρειων ισχυν
των νεων; ειδες ζηλον πυρος σφοδροτερον; ειδες στομα ομοδιαιτον των αγγελων;
ειδες γλωτταν συλλειτουργον των αγγελων; ειδες υπομονην αθλητων; Ουκ
εδειλιασαν προς θανατον, ουκ ηλλοιωθη αυτων το προσωπον δια της μελλουσης
εσεσθαι αυτοις τιμωριας, αλλα φαιδροι και γεγανωμενοι τωι ανθει ελεγον· Ἐαν μη,
γνωστον εστω σοι, βασιλευ, οτι τοις θεοις σου ου λατρευομεν, και τηι εικονι τηι
χρυσηι, ηι εστησας, ου προσκυνουμεν. Ειδες πως πανταχου η υπομονη προξενος
γινεται της βασιλειας των ουρανων; Ἴδε μοι, ει δοκει, και τον μακαριον ∆ανιηλ τον
εις λακκον λεοντων βληθεντα, και τους λεοντας διδαξαντα νηστευειν. Ου γαρ
ετολμων οι θηρες των προφητικων απογευεσθαι κρεων, δια το υπομονηι αυτον
εκτραφηναι. Ουτος ουν ο μακαριος ∆ανιηλ εις τον λακκον των λεοντων εισελθων
ουκ εδειλιασεν, αλλα προσηυξατο τωι Θεωι· τηι υπομονηι και αυτος την θηριωδιαν εις
ημεροτητα μετεβαλε, και η φυσις της αγριοτητος εις ημεροτητα προβατου
μετεβαλλετο, και ην εστηκως ∆ανιηλ ως ποιμην μετα αρνων. Ειδες φυσιν
μεταβαλλομενην; Και ο τυραννος κατηισχυνετο, και ην ιδειν ξενον και παραδοξον
πραγμα· οι λεοντες ημερωτεροι του βασιλεως εγινοντο.
Ἐκεινοι μεν γαρ παραδεξαμενοι την τροφην, και τοσουτωι λιμωι
περιπεσοντες, ουκ ετολμησαν προφητικων κρεων απογευεσθαι, και της τραπεζης
αυτοις παρακειμενης, και του οψωνιου, ηρνησαντο αυτων την φυσιν δια την
υπομονην του προφητου, και ουδεν αυτον ηδικησεν η των θηριων εφοδος, δια το
ελπιζειν αυτον επι Κυριον· οιδε γαρ και η φυσις των αγριων αιδεισθαι την εικονα
του Θεου. ∆ια τουτο σαφως επισταμενος ∆αυιδ, οτι ο ελπιζων επι Κυριον, ουδεν
αυτωι φρικτον επ' οψεσι, λεγει· Και καταπατησεις λεοντα και δρακοντα· και παλιν ο
Κυριος· Ἰδου, δεδωκα υμιν την εξουσιαν του πατειν επανω οφεων και σκορπιων και
επι πασαν την δυναμιν του Ἐχθρου· και παλιν ο ∆αυιδ, Ἐαν γαρ και πορευθω εν
μεσωι σκιας θανατου, ου φοβηθησομαι κακα, οτι συ μετ' εμου ει. Ἴδε μοι, ει δοκει, και
τον μακαριον Ἠλιαν, τωι λογωι τον ουρανον κλεισαντα επι ετη τρια και μηνας εξ,
πως και ουτος τηι υπομονηι εμεινεν, αρτον μη φαγων, μηδε υδατος εμφορηθεις· αλλα
περιεπατει την ερημον και τας ναπας περιερχομενος δια τον φοβον της Ἰεζαβελ, και
ο τοσουτος ανηρ τηι υπομονηι δια κορακος ετρεφετο. Παρα τον ποταμον τον Χοραζειν
εκαθητο τηι υπομονηι προσκαρτερων, και υπο κορακος τρεφομενος· καιτοι ο κοραξ
νομικον ακαθαρτον. Παρεστω ο Ἰουδαιος. Πως ο προφητης σου υπο ακαθαρτου
ετρεφετο; πως τουτο, ειπε μοι; Ὁ μεν Μωυσης ακαθαρτον ελεγεν ειναι τον κορακα· ο
δε προφητης σου υπο ακαθαρτου την τροφην εδεχετο. Ουχ υπηρχε γαρ ετερον
πετεινον; ουκ ην εν τηι χωραι ου τρυγων, ου περιστερα, διοτι υπο κορακος ετρεφετο;
60.733 Ἑρμηνευσον μοι, ω Ἰουδαιε, την του πετεινου ζητησιν. Ου Μωυσης
ενομοθετει περι του κορακος, και εν τοις ακαθαρτοις αυτον τεθεικε; πως ουν ο
προφητης, ον προσδοκαις ερχεσθαι, ο επιβεβηκως επι αρματος πυρινου, και τον
 
 

3
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

ουρανον κλεισας επι ετη τρια και μηνας εξ, πως ουτος ο δι' ευχης εγειρας νεκρους,
υπο κορακος ετρεφετο; ουκ ηδυνατο γαρ ο τον ουρανον κλεισας αρτους εαυτωι
κατενεγκειν; Ἀλλ' ινα σοι δειξηι, οτι η Παλαια τα του νομου ανετρεπε. Και ουτος δια
μακροθυμιας και υπομονης αθλησας διηγε, και απαντας τους αγιους ευρομεν δι'
υπομονης αθλησαντας. Θεασαι δε μοι, ει δοκει, και τον μακαριον ∆αυιδ τον εσχατον
των ανθρωπων γενομενον και των αδελφων αυτου, υστερον δε βασιλευσαντα των
αδελφων αυτου· και τον τηλικουτον πολεμιον λιθωι κατεβαλε, και την φαλαγγα
αυτου καταστρεψας, και την δυναμιν αυτου ως αραχνην διασπασας· και τουτου του
ουτως αθλησαντος, ουτως επολεμειτο υπο του Σαουλ. Καιτοι ευεργετων ην αυτον
∆αυιδ, και ψαλλοντος αυτου το δαιμονιον εδραπετευε, και πολλακις ευροντος αυτον
του ∆αυιδ εις σφαγην ετοιμον, αλλ' ομως παλιν τηι ανεξικακιαι υπεροραι· και
πολλακις αυτωι επελθοντος του Σαουλ ωστε αυτον θανατωσαι, παλιν ∆αυιδ προς τον
Θεον το παν εδιδου.
Ὅρα δε μοι και τον μακαριον Ἰωσηφ, τον της σωφροσυνης αγωνιστην, πως
και ουτος τηι υπομονηι εφιλοσοφησε· πρωτον μεν γαρ επιβουλευομενος υπο των
αδελφων δια τα ονειρατα. Και ορα βασκανιαν αδελφων.
Ει μεν αληθη τα ενυπνια, τις μηχανη πως ουχι παντως εκβηναι τα
προοραθεντα; ει δε ψευδεις αι των ονειρατων οψεις, τι βασκαινετε τωι σφαλλομενωι;
Και ορα το θαυμαστον, αγαπητε· Ειδεν εαυτον υπο ηλιου και σεληνης και ενδεκα
αστερων προσκυνουμενον. Ἤκουσαν τουτο οι τουτου αδελφοι, μαλλον δε οι του
διαβολου μαθηται, οι παρα του πατρος αυτων του διαβολου διδαχθεντες φθονον και
φονον, τας αδελφας αυτων ανομιας, ας και Παυλος συνεζευξεν, ειπων· Μεστους
φθονου, φονου. Ἤκουσαν την μελλουσαν διαδεχεσθαι αυτων βασιλειαν, και
ενυττοντο του θανατωσαι αυτον.
Ὁ δε μακαριος Ἰωσηφ την αθλησιν υπεμεινε, και απελθοντων βοσκειν των
αδελφων αυτου προβατα εις Συχεμ, ειπεν ο πατηρ αυτου· Ουκ ιδου οι αδελφοι σου
βοσκουσιν εις Συχεμ; ∆ευρο αποστειλω σε, και βλεπε ει υγιαινουσιν οι αδελφοι σου
και τα προβατα, και αναγγειλον μοι. Πορευομενου δε αυτου, ειδον αυτον μακροθεν
ερχομενον, και ειπον προς αλληλους· Ἴδε ο ενυπνιαστης εκεινος ερχεται· δευτε
αποκτεινωμεν αυτον, και ιδωμεν τι εσται τα ενυπνια αυτου. Ειδες συμβουλιαν
αδελφοκτονιαν βουλομενων εργασασθαι; Παλιν ο διαβολος τουτοις συμβουλος
εγενετο, κακεινοι τα μαθηματα οξυτερον εμανθανον. Ἦλθεν ο αδελφος προς αυτους,
και απεκδυσαν αυτου τον χιτωνα· αλλ' ουκ εγενετο γυμνος της υπομονης. Ει γαρ και
το καλυμμα της σαρκος απεθετο, αλλα την σωφροσυνην αυτου και την ελπιδα την
εις τον Θεον ουκ απεθετο, η και ανεφερεν αυτου την δικην. Ἔσφαξαν εριφον,
επλησαν τον τουτου χιτωνα αιματος, και προσηνεγκαν τωι πατρι λεγοντες· Ἐπιγνωθι
τινος ο χιτων ουτος Ἐπεγνω ο πατηρ τον του υιου ποικιλον χιτωνα, ηρξατο πενθειν
και οδυρεσθαι, και θρηνων ελεγε· Θηριον πονηρον κατεφαγε τον Ἰωσηφ. Θηρες γαρ
αληθως και πονηροι οι τουτο ποιησαντες, μαλλον δε και των θηριων αγριωτεροι,
ατε τον ιδιον αδελφον θανατωσαι συμβουλευσαμενοι και αδελφοκτονιαν
βουλομενοι εργασασθαι. Ἀλλ' ομως ο μακαριος Ἰωσηφ ηγωνιζετο τηι υπομονηι·
εβληθη εν τωι λακκωι, και τουτο υπεμεινεν. Ειπατε δε μοι, ω μιαροι, δια τι τοσαυτην
απανθρωπιαν εβαλεσθε εις τον ιδιον αδελφον; ουκ ηρκεσεν υμιν η του χιτωνος
αποδυσις, αλλα και αυτον εῤριψατε εν τωι λακκωι; ουκ ελογιζεσθε, οτι ο Θεος εν
ουρανωι οραι τα παντα; ουκ εφριξεν υμων το σωμα; ουκ εδειλιασεν υμων η καρδια
τουτο πραξαι τολμησασα; ουκ οιδατε, οτι η πρωτη εντολη του νομου, Ου φονευσεις,
και τουτο εν πρωτοις εσπουδασατε ποιησαι μαλιστα εις αδελφον; Ειτα συμβουλιον
ποιησαμενοι επειρωντο τουτον εις δουλειαν πωλησαι.
 
 

4
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

Κατηλθον οι Ἰσμαηλιται εις Αιγυπτον· ειδον αυτους, και ανηνεγκαν αυτον εκ
του λακκου, και πωλουσι τον εαυτων βασιλεα, ως μηδεποτε δουλου βασιλευσοντος.
Κατηλθον εις Αιγυπτον. Και ορα πως πειρασμος πειρασμον δι 60.734 εδεχετο.
Προσετεθη αυτωι Αιγυπτια· βλαβερωι τωι λογωι τον δικαιον επειρατο συλαιν λεγουσα.
Κοιμηθητι μετ' εμου, και τιμας και δωρα σοι παρασχωμαι· οι δε εμοι οικεται υπο τας
σας χειρας εστωσαν· χρημασι σε ποικιλοις εμπλησω, ολον δε μου τον οικον υπο τας
σας χειρας παραθησομαι, καγω δε σου θεραπαινα γενωμαι· μονον πεισθητι μοι,
Ἰωσηφ, συγκαταβηθι τωι τραυματι τωι ημετερωι, σβεσον την ενδον εκκαιομενην
φλογα, δροσισον μου την καρδιαν την αθυμουσαν τωι παθει, συγκαταβηθι τηι εμηι
δυστηνωι ψυχηι. Ὁ δε αποκριθεις ειπεν· Ὦ γυναι, δουλος μεν γεγονα ουδεπωποτε· δια
δε φθονον και βασκανιαν εις δουλειαν κατηλθον ενθαδε.
Ου μιανηις μου την σωφροσυνην, ου συλαις μου την ευγενειαν· ου προδιδω
μου το φρονημα, ου ριπτω εμαυτον εις το στομα του θανατου, ουκ απολλυμι την
των συγγενων μου αξιαν. Ἔγγονος ειμι του Ἀβρααμ του τωι Θεωι διαλεγομενου μετα
παῤρησιας, ωι διαλεγομενος Θεος ειπεν· Ἡ μην ευλογων ευλογησω σε, και πληθυνων
πληθυνω το σπερμα σου, ως τα αστρα του ουρανου, και ως την αμμον την παρα το
χειλος της θαλασσης. Παππος μου τυγχανει Ἰσαακ, εκεινος ο επι θυσιαν εαυτον
ανενεγκων προθυμως· πατηρ μου εστιν Ἰακωβ ο μετα αγγελου παλαισας, εκεινος ο
θεασαμενος την ουρανιον κλιμακα και απο της γης εστηριγμενην εως του ουρανου,
και τους αγγελους του Θεου αναβαινοντας και καταβαινοντας. Τουτου ειμι υιος· ουκ
ειμι δραπετης ουδε αμειλικτος· ου καταγνωσθεις ενθαδε επραθην, αλλα δια φθονου
και βασκανιας ενθαδε ειμι. Ὡς δε τοις τοιουτοις λογοις ουκ ηδυνηθη σκελισαι
τουτον προς μοιχειαν, ουδε χαυνωσαι αυτου την σωφροσυνην τηι πολυλογιαι,
κατεσχεν αυτον του ιματιου· ο δε αποδυσαμενος τα ιματια αυτου εξηιει γυμνος. Ειδες
υπομονην; Ἐξηλθεν ο σωφρων αθλητης λεγων, οτι ∆ια τον οφιν ενεδυσαμεθα, δια
σωφροσυνης αποδυομεθα· δια παρακοην εδεξαμεθα το καλυμμα, δια εντολην Θεου
την λεγουσαν, Ου μοιχευσεις, τουτο αποτιθεμεθα. Και εξηιει γυμνος, μαλλον δε
ενδεδυμενος τον Χριστον. Ἤφριζε λοιπον η θαλασσα, εμαινετο τας τρικυμιας
εγειραι βουλομενη, το σκαφος αυτανδρον καταποντισαι, και ουκ ισχυσεν, αλλα εν
τοσαυτηι ζαληι ως εν γαληνηι επλεε. Ποσα εκινησε, και τουτον ουκ εβλαψε! Το
σκαφος ετρεσε, και τον φορτον ουκ εδεξατο. Ποσα ενωχλησε, και τον θησαυρον ουκ
εσυλησε! Λοιπον περιβλεψαμενη, και μηδαμοθεν ευρουσα την εαυτης επιθυμιαν,
αρχεται λοιπον συκοφαντειν, και τωι αυτης ανδρι λεγει· Εισηνεγκας μοι ωδε παιδα
Ἑβραιον εμπαιζειν μοι.
Ἤκουσεν εκεινος, και εξεκαυθη προς οργην, και εθετο αυτον εις φυλακην.
Ἔπρεπε γαρ τοις εν σκοτει ο λυχνος, και τοις εν λιμωι τηκομενοις σιτοδοτης. Λοιπον
και ετερον σκαμμα θεασαι μοι ενταυθα. Ουκ ηρκει γαρ αυτωι η του πατρος στερησις,
και η των αδελφων επιβουλη, και η της γης αλλοτριωσις, αλλα και γυναικος
επαναστασις, και η του δεσμωτηριου κατακλεισις. Λοιπον, αγαπητοι, εν δεσμωτηριωι
κατεκειτο. Ἐβληθη εις τον τοπον αυτου ο αρχιοινοχοος και ο αρχισιτοποιος. Ειδον
αμφοτεροι ενυπνια, και σκυθρωπα ην τα τουτων προσωπα. Ειδεν αυτους ο Ἰωσηφ,
και ειπε προς αυτους· ∆ια τι τα προσωπα υμων σκυθρωπα; Οι δε ειπον· Ἐνυπνιον
ειδομεν, και ουκ εστιν ο κρινων. Λεγει προς αυτους· ∆ιηγησασθε μοι εκαστος υμων τι
ειδε. Τι λεγεις, Ἰωσηφ; αρα ειδες ενυπνιον; Ουκ απεβη αυτων το τελος. Ειδες σαυτον
υπο ηλιου και σεληνης προσκυνουμενον, και ιδου δουλος επραθης· ειδες τα
δραγματα των σων αδελφων περιστραφεντα, και προσκυνουντα το σον δραγμα, και
ιδου εν τωι δεσμωτηριωι κατακεκλεισαι.
Τι ουν επερωταις και την των αδελφων συμφοραν; τι τοσουτον μαινηι; Ου
μαινομαι, φησιν· οιδα της υπομονης μου τον στεφανον, οιδα το κερδος τουτων των
 
 

5
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

συμφορων, οιδα οιον αναφανησεται ανθος· Ουδεις γαρ στεφανουται, εαν μη
νομιμως αθλησηι· και παλιν ο μακαριος ∆αυιδ, Ὑπομενων υπεμεινα τον Κυριον, και
προσεσχε μοι. Ειδες υπομονην αθλητου, ειδες καρτεριαν, ειδες φρονημα αδουλωτον,
ειδες απτωτον αγωνιστην, ειδες στεφανιτην σωφροσυνης, ειδες το πλοιον της
αγνειας, ειδες το πηδαλιον των νεων, ειδες τον χαλινον των ακμαζοντων, ειδες τον
κυβερνητην των ηδονων, ειδες αυτου τον αγωνα, ειδες αυτου την αθλησιν; 60.735
Ὅσοι τουτων τοινυν νεοι, τον λογισμον αναδεξασθε· υπομονης γαρ ουδεν
ισχυροτερον. Ῥιζα γαρ παντων των αγαθων εστιν η υπομονη, μητηρ ευσεβειας,
κλαδος ευφροσυνης, καρπος αμαραντος, πυργος ακαταμαχητος, λιμην αχειμαστος.
Ειδετε οιον οψωνιον αγαθον εστιν η υπομονη;
Μεταβωμεν δε, ει δοκει, και επι την μακαριαν Σωσανναν· και αυτη
ηγωνισατο τηι υπομονηι· και ιδωμεν και εις αυτην εν γυναικειωι σωματι ανδρειαν
ψυχης, και γυναικος σωφροσυνην, ης μνημη μενει αθανατος μετα νικης. Και γαρ και
αυτη η μακαρια Σωσαννα ηγωνιζετο εν τωι πανδημωι θεατρωι, οπου και Θεος και
αγγελοι και αρχαι και εξουσιαι εθεωρουν αυτης την αθλησιν. Και γαρ αυτης την
υπομονην βουλομαι παραστησαι τωι λογωι. Αυτη τοινυν η μακαρια Σωσαννα
εισηλθεν εν τωι παραδεισωι κατα το εθος περιπατησαι· οι δε δυο παρανομοι
πρεσβυτεροι ησαν κεκρυμμενοι εν τωι παραδεισωι. Ἦν δε αυτη ως αμνος
απολελειμμενη και περιπατουσα εν τωι παραδεισωι· και οι δυο πρεσβυτεροι ως λυκοι
περιβεβλημενοι πως ταυτην ποιησωσι θηριαλωτον. Ευρον δε αυτην καταμονας, και
επεδραμον αυτηι· η δε ουκ εδειλιασεν, ουδε επτοησεν αυτην η τουτων εφοδος, αλλ'
ειστηκει ατρεπτος τηι σωφροσυνηι· οι δε ειπον προς αυτην· Ἐν επιθυμιαι σου εσμεν,
πεισθητι ημιν· ημεις εσμεν οι πρεσβυτεροι του 60.736 λαου οι δοκουντες κυβερναιν
τον λαον, αυτοι εαυτους υποβρυχιους ποιουντες· ημιν υποκειται ο νομος μαλλον δε
υμας κατεδικασεν ο νομος λεγων, Ουκ επιθυμησεις την γυναικα του πλησιον σου·
εαν δε μη πεισθηις ημιν, κατηγορησομεν σου, οτι ην μετα σου νεανισκος. Ἡ δε
ακουσασα τον λογον εστεναξε λεγουσα· Στενα μοι παντοθεν. Αιρετος μοι θανατος
υπερ σωφροσυνης, η γαμος ατακτος. Οι δε εκπεσοντες του θηραματος, κατηγορουν
αυτης υπο του λαου· αυτη δε εσιωπα ιδουσα της υπομονης το κερδος. Κατεδικασαν
ταυτην υπερ σωφροσυνης, επεθηκαν αυτηι τας χειρας, επορευετο του αποθανειν.
Ειδεν ο λαος την καταδικην· ο δε προγνωστης των ολων Θεος εξηγειρε το
Πνευμα το αγιον επι ∆ανιηλ, και ηλεγξε κεκρυμμενας γνωμας, των μεν
πρεσβυτερων την ακολασιαν, της δε Σωσαννης την σωφροσυνην. Ουτοι
κατηισχυνοντο, και αυτη εδοξαζετο· ουτοι εν ατιμιαι, και αυτη εν δοξηι. Οιδατε οιον
οψωνιον εστιν η υπομονη. Ὅσοι τοινυν την εικονα της υπομονης εχετε, τουτον τον
ποθον ζηλωσατε· Ὁ γαρ υπομεινας εις τελος, ουτος σωθησεται εν Χριστωι Ἰησου τωι
Κυριωι ημων· ωι η δοξα και το κρατος εις τους αιωνας των αιωνων. Ἀμην.

 
 

6
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.


