In latronem
Εις τον ληιστην, και εις την προδοσιαν του Σωτηρος ημων Ἰησου
Χριστου.
59.719
αʹ. Ὢ ποση δυναμις της ημετερας πιστεως! ω ποσον ισχυει δεησις
φιλοχριστου λαου υπερ αμαρτωλου ιερεως πρεσβευουσα! Και μη ξενισηι σε το
λεγομενον· τουτο γαρ παρα του θεσπεσιου Παυλου λεγειν προς υμας δεδιδαγμαι,
διαῤρηδην εν ταις οικειαις Ἐπιστολαις τοις μαθηταις επιστελλοντος· Προσευχεσθε
υπερ εμου, ινα δοθηι μοι λογος εν ανοιξει του στοματος μου. Ει δε Παυλος, το σκευος
της εκλογης, ο ουρανιος ανθρωπος, ο της χαριτος ρητωρ, δωρεαν παρα των οικειων
μαθητων προσευχων εδεετο, ποσωι μαλλον εγω, ον παντες αμαρτωλον εγνωκατε!
Ἀλλ' ομως και τελωνης ποτε του πονηρου σκοπου μεταθεμενος, εγενετο μαθητης
του Κυριου· οιδα δε και πορνην δακρυα μετανοιας τοις ∆εσποτικοις ιχνεσι
προσενεγκασαν, και τον πολυθρυλλητον της πορνειας μολυσμον αποπλυνασαν· οιδα
και τον ληιστην εκεινον τον φρονιμον, τον καλως δια πιστεως τα μεγαλα συλησαντα·
της γαρ τοιαυτης αυτου ληιστειας το κερδος παραδεισος γεγονεν. Αισθανομαι καγω
της τοιαυτης αγκυρας επιλαβομενος.
Τοιουτον γαρ εχομεν ∆εσποτην φιλανθρωπον, οστις μονον ειλικρινως
δεξαμενος παρ' ημων την δεησιν, ευθεως τον ελεον αντιδιδωσι. Νομον γαρ εδωκεν·
αλλα σκιαν εχων ο νομος των μελλοντων αγαθων, ουκ αυτην των πραγματων την
αληθειαν, φωτισαι ουκ ισχυσε. Προφητικον δημον ως πρεσβυν απεστειλεν· αλλα και
ο προφητικος δημος κρατηθεις υπο του θανατου εβοησε λεγων· Ἐγω ειμι γη και
σποδος. Ἄγγελος ατρεπτως σαρκουσθαι ουκ ηδυνατο. Ουκ αγγελος, φησιν, ου
πρεσβυς ελυτρωσατο αυτους, αλλ' αυτος ο Κυριος. Ειδε γαρ την οικουμενην
βοηθειας εστερημενην, και βοωσαν προς αυτον· Κλινον, Κυριε, τους ουρανους σου,
και καταβηθι. Ἐαν γαρ συ, φησι, μη καταβηις προς ημας, ημεις δι' αλλου τινος προς
σε ανελθειν ου δυναμεθα. Ειδεν ουν, και ου παρειδε την δεησιν, αλλ' εκλινεν
ουρανους, και κατηλθεν επι γης, μη κενωσας τους ουρανους. Συνεληφθη εν μητραι
παρθενικηι πλατυτεραι πασης κτισεως. Ὃν γαρ ουκ εχωρησε καλυβη πατριαρχικη,
αυτον εχωρησε μητρα παρθενικη. Ἐσαρκωθη, ως οιδεν αυτος, ουχ ως ερμηνευουσιν
οι αιρετικοι, οι τα οικεια αγνοουντες, και τα θεια μετρουντες. Ἐτεχθη, ως
ηυδοκησεν.
59.720 Ἐπεβη τωι ξυλωι το ξυλον του παραδεισου ιασαμενος και βοαι· Ληνον
επατησα μονος, και ουδεις ην μετ' εμου, ουκ αγγελος, [ου πρεσβυς, ουκ αρχαγγελος,]
ου προφητης, ου βασιλευς, ουδεις των δικαιων μετ' εμου· και εις μονος μετ' εμου, ου
μετ' εμου συνετριψε τον θανατον, αλλα μετ' εμου εκληρονομησε τον παραδεισον·
μετ' εμου επι του ξυλου, ου μετ' εμου εν τωι πολεμωι του θανατου. Κυριος γαρ, φησι,
συντριβων πολεμους, Κυριος ονομα αυτωι. Εις ληιστης ωμολογησεν. Ὢ των ξενων
και παραδοξων πραγματων! ο ληιστης μετα του Χριστου, και ο μαθητης Ἰουδας μετα
του διαβολου· το φως γεγονε σκοτος, και το σκοτος εις φως μετεβαλ[λ]ετο· ο αμνος
λυκος, και ο λυκος αμνος. Ὁ ληιστης τας χειρας τοις ηλοις εμπεπαρμενος, πιστηι
φωνηι τον ∆εσποτην ησπαζετο λεγων, Μνησθητι μου, Κυριε, οταν ελθηις εν τηι
βασιλειαι σου· και ο μαθητης φιλημα προσφερων τοις χειλεσι, τηι καρδιαι το ξιφος
ηυτρεπισε· τοις χειλεσι χαραν εφθεγγετο, και τηι καρδιαι δολον ηρευξατο, Χαιρε,
λεγων, Ῥαββι· ειτα και φιλει αυτον, και στρεφομενος ελεγε τοις Ἰουδαιοις, νευματι,
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

1

ου ρηματι· ∆ησαντες αυτον απενεγκατε. Ὦ παρανομε Ἰουδα, που προστασσεις
απαγεσθαι τον λεγοντα, Ὁ ουρανος μοι θρονος, η δε γη υποποδιον των ποδων μου;
βʹ. Ἀλλ' ορω την αγαπην υμων προθυμοτεραν, και το σωμα
στενοχωρουμενον· και ηβουλομην ενταυθα καταπαυσαι τον λογον· αλλ' επειδη το
υμετερον φιληκοον προτρεπεται ημας μηκυναι τον λογον, προς την ακολουθιαν του
λογου επανελθωμεν. Χαιρε, φησι, Ῥαββι. Ὁ δε φιλανθρωπος ∆εσποτης, νικων τηι
ανεξικακιαι του προδοτου την πονηριαν, καλως ειπεν, Ἑταιρε εφ' ωι παρει.
Ἀσπαζομαι σε, Ἰουδα, ουχ ινα αγαπην δωρησωμαι, ην απεβαλου, αλλ' ινα κενωσω
την χαριν, ην δεδωκα σοι· αναξιον γαρ αγγειον επουρανιον μυρον βασταζειν ου
δυναται. Τι δε λεγω περι Ἰουδα; Πετρος ο την κλειδα της βασιλειας δεξαμενος,
βλεπων τον Βασιλεα της δοξης σταυρουμενον, ριψας τας κλεις εφυγε· και ο ληιστης ο
τας θυρας υπανοιγων των ανθρωπων, αυτος τας κλεις του παραδεισου ηρπασε.
Πετρος ο λεγων, Καν δεηι με συν 59.721 σοι αποθανειν, ου μη σε απαρνησομαι, τριτον
απηρνησατο· και ο ληιστης ου λογοις επαγγειλαμενος, αλλ' εργοις συναποθνησκων
τηι αναστασει, ελεγε· Κυριε, μνησθητι μου, οταν ελθηις εν τηι βασιλειαι σου. Ὁ ληιστης
αρχας και εξουσιας ουκ ηιδεσθη, και ο Πετρος απειλην κορης ουχ υπηνεγκεν· ο
ληιστης εκραξε, Κυριε, και ο Πετρος, Ουκ οιδα τον ανθρωπον τουτον, ον προ μικρου
Υιον Θεου εκαλει. Πετρος ο δια θαλασσης περιπατησας, τον πεζευσαντα την υγραν
φυσιν ηρνησατο· και ο ληιστης ουκ επι νωτα θαλασσης βαδισας, αλλ' επι τας των
πλουσιων πυλας, εκραζε, Κυριε. Οι υιοι Ζεβεδαιου, οι λεγοντες, ∆υναμεθα πιειν το
ποτηριον, ο μελλεις πινειν (τουτο γαρ ην), εν καιρωι του ποτηριου εφυγον· και ο
ληιστης ηρπασεν εκ χειρος των Ζεβεδαιου το του σωτηριου ποτηριον, λεγων·
Ποτηριον σωτηριου ληψομαι, και το ονομα Κυριου επικαλεσομαι. Θωμας ο του
ακαταληπτου μυστηριου περιεργος ερευνητης, εφασκε τοις συμμαθηταις· Ἄγωμεν
και ημεις, ινα αποθανωμεν συν αυτωι· και ιδων αυτον σταυρουμενον εφυγε.
Σταυρουμενον βλεπει, και φευγει· ανισταμενον βλεπει, και δισταζει λεγων· Ἐαν μη
βαλω τον δακτυλον μου εις τον τυπον των ηλων, και την χειρα μου εις την πλευραν
αυτου, ου μη πιστευσω. Ἀλλ' ο φιλανθρωπος Θεος, ο δι' εν προβατον κατεληλυθως,
του ενος προβατου ου κατεφρονησεν· αλλ' αιρει αυτο επι των ωμων, και φησι· Φερε
την χειρα σου ωδε, και βαλε εις την πλευραν μου. Λογχης στρατιωτικης ηνεσχομην,
και δεξιας αποστολικης ουκ ανεξομαι; Ἀλλ' ω των καλων ληιστα (προς σε γαρ μοι ο
λογος), ληιστευειν εμαθες, πιστευειν ουκ εδιδαχθης· ου γεγονας μαθητης, και πως
∆ημιουργον καλεις λεγων· Κυριε, μνησθητι μου, οταν ελθηις εν τηι βασιλειαι σου;
Καλως ελαλησας, ευσεβως επιστευσας.
Ἐπικινδυνως πολλακις εσυλησας, πλουσιων πολλακις ηνοιξας θησαυρους,
και τοιουτον μαργαριτην ουχ ευρες ως τον Χριστον. Ἀποστολος ου γεγονας, ουκ
ηκουσας του νομοθετου λεγοντος, Ὄψεσθε την ζωην υμων κρεμαμενην· και πως
απο ξυλου ετρυγησας την ζωην; Ουκ ηκουσας Ἡσαΐου λεγοντος· Τωι μωλωπι του
παθους αυτου τα των ανθρωπων παθη την ιασιν δεχεται· και πως παθεσιν ευρες
ιαμα; 59.722 Ναι, φησιν ο ληιστης· βλεπω την κτισιν πασαν δονουμενην και
τρεμουσαν, και τον επι του ξυλου κρεμαμενον ∆εσποτην γνωριζω της κτισεως. Ει μη
γαρ ην ουτος Ποιητης των ολων, ο ηλιος ουκ αν βλεπων αυτον γυμνουμενον,
αιδουμενος τας οικειας ακτινας απεκρυψε, και τους θεομαχους εσκοτισεν. Ει μη ην
ουτος Ποιητης ουρανου και γης, ουκ αν βλεπων αυτον ο ουρανος σταυρουμενον, το
σκοτος ως σακκον περιεβαλλετο. Ει μη ην ουτος ∆εσποτης πασης της γης, ουκ αν εκ
της πλευρας αυτου δεξαμενη το αιμα, εκ των θεμελιων εσαλευθη. Ει μη ην ουτος
ζωης και θανατου ∆εσποτης, ουκ αν προσεγγιζων αυτωι ο θανατος κατεβληθη, και τα
των αγιων μνηματα ανευχθησαν.
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

2

Ει μη ην ουτος Κυριος του ναου, ουκ αν βλεπων αυτον ο ναος σταυρουμενον,
το οικειον καταπετασμα περιεσχισεν. Ει μη ην ουτος ο μη βουλομενος τον θανατον
των αμαρτωλων, ουκ αν επρεσβευσεν υπερ των αμαρτωλων λεγων· Πατερ, αφες
αυτοις· ου γαρ οιδασι τι ποιουσιν. Ὁ γαρ τουτου θανατος παντα συνεστησε.
Κατερχεται γαρ εις τον ᾅδην, και μετα παντων ανερχεται. ∆ια τουτο κραζω λεγων·
Κυριε, μνησθητι μου. Ουχ ως δουλον παρακαλω, Μνησθητι μου, οταν ευ σοι γενηται,
αλλα, Μνησθητι μου, οταν ελθηις εν τηι βασιλειαι σου. Και τι προς αυτον ο ∆εσποτης;
Ἀμην λεγω σοι, σημερον μετ' εμου εσηι εν τωι παραδεισωι. Λεγετωσαν οι ακριβεις
λογοθεται της ακαταληπτου γεννησεως, πως ελεγε τωι ληιστηι, Σημερον μετ' εμου εσηι
εν τωι παραδεισωι; Πρωτον τουτο ερμηνευσατωσαν, και τοτε τον αῤρητον αυτου
τοκον, ον προφητικως βοαι, Την γενεαν αυτου τις διηγησεται, οτι αιρεται απο της γης
η ζωη αυτου; Ταυτην επλατυναν οι Πατερες την πιστιν, ουτως εδοξασαν τον
απεριληπτον, πιστευοντες, και μη πολυπραγμονουντες.
Σημερον μετ' εμου εσηι εν τωι παραδεισωι. Ειπε, και γεγονεν. Ἀλλ', ω
φιλανθρωπε ∆εσποτα, παντες οι δικαιοι εξω του παραδεισου εστηκασι, και ληιστην
εις παραδεισον εισαγεις; Ναι, ληιστην πρωτον εισαγω εις τον παραδεισον, ινα πεισω
τον κοσμον, οτι ουκ ηλθον καλεσαι δικαιους, αλλ' αμαρτωλους εις μετανοιαν. Αυτωι
τωι Χριστωι η δοξα εις τους αιωνας των αιωνων. Ἀμην.

 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

3


