In annuntiationem sanctissimae deiparae
Εις τον ευαγγελισμον της υπεραγιας Θεοτοκου.
60.755
Βασιλικων μυστηριων εορτην εορτασωμεν σημερον· η συμπασα κτισις
αγαλλεται συναχθεισα. Ουρανος δε αστερων εχειραγωγει τους εις την πανηγυριν
σπευδοντας· γη δια των ποιμενων εις την προσκυνησιν ετρεχεν· Ἡσαΐας γοργωι
προφητειας τωι βηματι εβαδιζεν, ινα υποδειξηι τηι πανηγυρει την παρθενον· Ἱερεμιας
παραιτουμενος, αλλ' αυτον τον ∆εσποτην υποδεικνυων αυτης της πανηγυρεως
λεγων· Ουτος ο Θεος ημων. Ζαχαριας χαραν φερων τοις πανηγυρισταις κατετρεχε,
∆εσποτικης παρουσιας εμφανιζων το προσταγμα· Χαιρε, λεγων, θυγατερ Σιων· ιδου
γαρ ο βασιλευς σου ερχεται σοι πραος, επιβεβηκως επι υποζυγιον και πωλον νεον.
Μαρια και Ἰωσηφ, εν τηι φατνηι προθηκηι πολυτιμητον μαργαριτην προεθηκαν· οι
μαγοι ιδοντες και θαμβηθεντες επι τωι καλλει της φυσεως, τουτον τωι Ἡρωδηι ως
αξιον βασιλεα εμηνυσαν.
Ὁ δε ακουσας, και δολωι κρυψας θανατηφορον προσκυνησιν, του ιδειν τον
μαργαριτην εσπουδασεν· αλλ' επειδη αναξιος ην, του ποθουμενου απετυχε· κακεινος
ως εμπαιχθεις, εσ 60.756 κεπτετο τι πραξει. Ἄγγελοι δε ασωματων φυσεων εν τηι
πανηγυρει χορευοντες ελεγον· ∆οξα εν υψιστοις Θεωι, και επι γης ειρηνη. Ὢ του
ξενου και παραδοξου θαυματος· πασαν γλωτταν νικαι της εορτης η υποθεσις του
ειπειν τα της Μαριας εγκωμια, προς ην αποσταλεις ο αγγελος εβοα· Χαιρε
κεχαριτωμενη, ο Κυριος μετα σου. Ἡ δε διαναστασα, πλαγιωι τωι οφθαλμωι τον
λεγοντα επεσκοπευσε· και επι μεν τηι θεαι της οψεως εξενιζετο, τους δε λογους εν τηι
εαυτης διανοιαι εσταθμιζε, ποταπος ειη ο ασπασμος ουτος, λεγουσα· Ὦ ξενε, ξενηι
φωνηι ξενιζεις φθεγγομενος. Ἢ αγνοεις την των προσαγορευοντων συνηθειαν, η
δοκιμαζεις με, ει ευαλωτος τυγχανω; Το μεν, Χαιρε, παντων των προσαγορευοντων
κοινον· το δε Κεχαριτωμενη, ξενον, μαλιστα ταις επαγγελλομεναις θεοσεβειαν εν
σεμνοτητι βιου. Ὅθεν αυστηρωι τωι προσωπωι και οργιλωι τωι βλεμματι
επαπειλησαμενη, εδιωξε τον ειποντα· Ἄπιθι, απιθι, ανθρωπε, εκ προθυρων εμων· εκ
προοιμιων εληλυθας· ουκ αρεσκεις μοι νομιζων. Συλαγωγησαι με θελεις, ως Ευαν
την εκ γενους μητερα· ου νικησεις καλλος εμης οψεως, ου συνειδησιν, ην εχω προς
πενητα μνηστηρα 60.757 εμον. Προ του ελθειν ο γερων, του οικου μου αποδραθι·
καταλιπε τα ενταυθα, μη αιτιασηται σε ο πρεσβυτης· ζηλοτυπος γαρ εστιν.
Ἀναχωρειν συμφερει σοι· εαν γαρ ιδηι σε λαλουντα, και επαγγελλομενον μοι τα
τοιαυτα, και τηι ανθρωπινηι φυσει αχωρητα, και σεαυτωι προξενησεις θλιψιν, και εμοι
πενθος και δακρυα. Ὁ δε το, Χαιρε, κεχαριτωμενη, απαραιτητως εφθεγγετο.
Θεωρησασα δε η παρθενος την επιμονην του παροντος, παρεφηπλωσε την ακοην,
ακριβεστερον βουλομενη μαθειν του ειποντος την σπουδην, και το, Χαιρε,
κεχαριτωμενη, ακουσασα, μετα ταυτα εξεδεχετο. Ὁ δε επαγει, Ὁ Κυριος μετα σου.
Μονον δε ηκουσεν η παρθενος το, Ὁ Κυριος μετα σου, και εσωτερον εκαλει το ταχος
τον ειποντα. Τον Κυριον, φησιν, ενηνοχας μετα σεαυτου, εσωτερον εισελθε, και δι' ο
παραγεγονας, το ταχος διηγησαι. Και ο αγγελος· Ἰδου συλληψηι εν γαστρι, και τεξεις
υιον, και καλεσεις το ονομα αυτου Ἐμμανουηλ· ουτος εσται μεγας, Θεος ισχυρος,
αρχων ειρηνης, εξουσιαστης, Πατηρ του μελλοντος αιωνος. Και η παρθενος· Ουπω οι
γαμοι, ουπω ο νυμφων· και ηδη ο τοκετος; Ουκ εχεις, τι πραξεις. Ει χρηιζεις τινος ως
ξενος, λαβων πορευου, και μη ακαιρως ο ουκ οιδας προφητευε. Ὅμως ει και
συλληψομαι υιον, παντως εκ του Ἰωσηφ. Και ο αγγελος, Μη απατω· Ουτος εσται
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

1

μεγας. Και η παρθενος· Ποιος μεγας; ο μνηστωρ μου πενης υπαρχει, καγω λιαν
πτωχη· κτηματα ουχ υπαρχει μοι, χρηματων υστερουμεθα, τωι γενει ουκ ευσημοι, και
μετα ταυτα εις απογραφην ελκομεθα. Παντως ο συντελεστης συντελεσει τα
διδραχμα· και λεγεις, Ἔσται μεγας; Παυσαι, παυσαι τοιαυτα υπισχνουμενος. Και ο
αγγελος· Ου πιστευεις τωι ηττονι; το μειζον, καν μη θεληις, καταδεξαι· Υιος Ὑψιστου
κληθησεται. Και η παρθενος· Ἄρτι του οικου μου εξελθε, μη ακουσηι ο Ἰωσηφ, και
αναγγεληι τοις ιερευσι, και ο στερισκομενος συζυγιας σκεπαρνωι αποτεμηι τον
τραχηλον σου, επειδη εγγυς μοι λαλεις και εν προθυροις κελλης εμης. Ἐξ ουρανου
νυμφιον επαγγελληι μοι φερειν; και ποια φυσις εν ουρανωι επιθυμητικη γαμου εστι;
Παντα τα επουρανια πνευματα, ασωματα υπαρχει· πως ουν τα ασωματα μιγησεται
σωμασι; Και ο αγγελος· Ἐκ σωματος και ασωματου Υιος Ὑψιστου κληθησεται. Και η
παρθενος· Ποθεν ουν εξει πατερα, ως λεγεις, ο εξ εμου μελλων τικτεσθαι; Και ο
αγγελος· Τουτο γαρ εστι, παρθενε, το λιαν παραδοξον, οτι ανδρα ου γνωσηι, και τεξηι
ον λεγω σοι, και ορφανος ο παις ουχ ευρεθησεται· και εκ μητρας σης εξελευσεται,
και τον πυλωνα ου παραθλιψει, και το ειναι παρθενος ουκ απολεσεις, και θηλασεις
το εκ σου γεννωμενον, και εν αγκαλαις βαστασεις το βρεφος, και επι των Χερουβιμ
αυτον καθεζομενον βλεψηι. Τουτωι εκ σου γεννωμενωι ∆ωσει Κυριος ο Θεος τον
θρονον ∆αυιδ του πατρος αυτου, και βασιλευσει επι τον οικον Ἰακωβ εις τους
αιωνας, και της βασιλειας αυτου ουκ εσται τελος. Και η παρθενος· Ὡς ου θελεις,
λαλων πεπτωκας. Το σον στομα σου κατηγορει, και τα χειλη σου γεγενηται σοι
ελεγχος· προ βραχεος γαρ ελεγες, Υιος Ὑψιστου κληθησεται ο γεννωμενος· και αρτι
λεγεις, Υιος ∆αυΐδ· τις ο λογος ουτος; Ὅταν θεληις, την εμην διανοιαν εις ουρανους
αναγεις· οταν δε βουληι παλιν, εις την γην καταγεις. Ποιωι πιστευσω ρηματι; τωι
πρωτωι, η τωι δευτερωι; Λεγεις γαρ, ∆ωσει Κυριος αυτωι τον θρονον ∆αυιδ του πατρος
αυτου, και της βασιλειας αυτου ουκ εσται τελος.
Ουδεις βασιλεων υπηρξεν αθανατος, ουδεις το κοινον τελος εξεφυγε· παντας
μεθιστησι θανατος, ως δεσποτης· παντας λογοθετουσιν οι σκωληκες· ουδεις
βασιλεων τον του ᾅδου πυλωνα διεφυγε· παντας κρατει, παντας εν ταφοις φρουρει·
ουδεις εκεινου υπερηλατο δικτυα, ουδεις τας εκεινου παγιδας εξεφυγεν· ου Σαουλ ο
πρωτος εγκαινισας το της βασιλειας διαδημα· ου ∆αυιδ ο υπο κερατος φανερωθεις·
ου Σαμουηλ ο των βασιλεων πατηρ, ο δι' ελαιου γνωριζων τον αξιον, και
απωθουμενος τον αναξιον· ουχ ο Σολομων ο σοφωτατος, ο δια μαχαιρας ελεγξας της
πορνης τα ψευσματα· ουκ Ἐζεκιας, ο δακρυσιν ανατρεψας θανατου αποκρισιν. Και
πως ο εμος υιος βασιλευσει εις τους αιωνας; Και ο αγγελος· Τουτο γαρ εστι, Μαρια,
το ξενον μυστηριον, οτι παντες απεθανον, και ο σος υιος νικησει τον θανατον,
νεκρους εγερει, και θανοντας αναστησει μνημεια 60.758 ανοιξει, ταρταρου κλειθρα
συντριψει, και πολλα σωματα των κεκοιμημενων αναστησει· εκ γαρ αθανατου ο
αθανατος γεννηθεις, θανατωσει τον θανατον δια του οικειου θανατου. ∆ιο μηκετι
απιστησηις, ινα μη υπο εγκλημα γενηι. Περι ου γαρ λεγω σοι, ηδη εις την σην κοιλιαν
δια της σης ακοης εισπεπηδηκε, της σης γαστρος επιτελων τα εγκαινια. Και η
παρθενος· Ἵνα τουτοις συνθωμαι, το πρωτον με πληροφορησον, πως και Υιος
Ὑψιστου, και υιος ∆αυιδ ο εξ εμου μελλων, ως λεγεις, τικτεσθαι και υπαρχειν
απατορα· και πως τους δυο πατερας εκηρυξας; Και ο αγγελος· Πρωτον μανθανε, και
ουτως αντιλεγε· οταν σοι ειπω, Υιος Ὑψιστου, τον προ αιωνων απαθως γεννηθεντα
εκ του Πατρος εμηνυσα· και οταν σοι ειπω, Υιος ∆αυΐδ, δια το σε ειναι εκ πατρος
∆αυιδ ειρηκα. Λαβουσα ουν την πληροφοριαν, τους λογους μου φυλαττε· και γαρ
εγω δουλος ειμι εκεινου, ον μελλεις τικτειν. Ταυτα ειπων ο αγγελος τηι παρθενωι,
κατελειψεν αυτην. Και παρ' εαυτης διελογιζετο λεγουσα· Ἀναγγελω τωι Ἰωσηφ, η
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

2

κρυψω μαλλον το μυστηριον; Ει εψευσατο ο ελθων τεως, καθ' εαυτης ερεθιζω την
γλωτταν του γεροντος.
Και ως ταυτα εσκεπτετο η παρθενος, η κοιλια ογκουμενη προεκοπτε, και το
βρεφος ενδον εχορευε. Μαρια δε περι τουτου εσκεπτετο, και μυρια παραπετασματα
τηι γαστρι επιβαλουσα, τον Ἰωσηφ λανθανειν ηβουλετο· αλλ' ουκ ηδυνατο κρυψαι
πολιν επανω ορους κειμενην. Τον Ἰωσηφ ενυξεν η δειξις της κοιλιας, και λοξωι τωι
οφθαλμωι της παρθενου την κοιλιαν εσταθμιζε. Και υβριζειν ηθελε, και σιωπαιν
ηναγκαζετο· υβριζειν ηθελεν, ως πεπρακυιαν τα της παρθενιας κειμηλια· και ο
πρωτος βιος διεκωλυε. Λοιπον την ιδιαν ψυχην ταις θλιψεσιν εβασανιζεν· Οιμοι,
λεγων, τι ποιησω εγω; η οψις παρθενου, η καταστασις παρθενου, οι οφθαλμοι
παρθενου, ο γελως παρθενου· και η κοιλια ου παρθενου, αλλα μητρος· ο λογος
παρθενου· οιμοι, οιμοι· ου φερω λοιπον ορων. ∆ημηγορησω λοιπον το πραγμα,
ελεγξω την Μαριαν; Ἡ γαρ αισχυνη κοινη. Βοησω μετα κραυγης, μηπως του
ασπορου παιδος κληθω πατηρ;
Ουδεις της κορης κατηγορος, επειδη ουκ εχει ο κυοφορουμενος τον
παιδοσπορησαντα. Ταχα μοι και το σιωπαιν και το λαλειν εστιν επικινδυνον. Τι ουν
ποιησω; καλεσας ερωτησω, η προ ερωτησεως δειξω; Ἀλλ' η γραφη μαρτυρει· ελεγξω
μαλλον. Μη ουκ εποιησε; Καλεσας ουν αυτην αυστηρωι τωι προσωπωι, κριτης του εν
κοιλιαι κριτου εκαθεζετο. Λεγε μοι, φησι, μετα ακριβειας το γεγονος σοι· μη κρυψηις
με το συμβαν σοι· ουδεις ο παρων των λογων ακροατης· οιδα φυλαττειν μυστηρια·
ουδεις μανθανει το πραγμα, μονον με πληροφορησον. Ποθεν τουτο υπαρχει το
ορωμενον εν σοι; τον τουτου πατερα υποδειξον μοι, και ελευθερω σε του
πταισματος· συγγνωμης γαρ αξιωθησηι, ως εν επιθυμιαι νικηθεισα γυνη. Και η
παρθενος προς αυτον απεκρινατο· Ει πατερα τουτου ζητεις, ευρησεις ουδεποτε· ει δε
και ορφανον νομισεις, και τουτου απετυχες. Και ο Ἰωσηφ· Ουδεν ψευσασθαι, Μαρια,
δεδυνησαι· πως γαρ δυναται ορφανον μη ειναι και πατερα μη εχειν; Και η παρθενος·
Ει δε ζητεις τις, Ἰωσηφ (αγνοεις γαρ), εαν ειπω σοι το αληθες, ου πιστευομαι.
Κοιλιαν βλεπεις, και τον κρυπτομενον Κυριον ουχ οραις· γαστερα κατανοεις, και ου
λογιζηι τον εκ γαστρος προ εωσφορου εκ Πατρος γεννηθεντα, και εν εμοι
αυλιζομενον.
Ει ειπω σοι, ο ειπε μοι ο αγγελος, ερεις, οτι Ἑαυτηι μαρτυρεις, και η μαρτυρια
σου ουκ εστιν αληθης. Και ο Ἰωσηφ· Φερε τους ακηκοοτας, δος τους παρεστωτας,
αγαγε αληθευοντας μαρτυρας. Και η παρθενος εφη· Ει ταυτα ζητεις, ευρησεις
ουδεποτε· εις γαρ δι' ενος προς μιαν απεσταλμενος δια μονης καταμονας ελαλησεν·
ουδεις παρην· επει ουδεις εμελλεν ειναι του τικτομενου πατηρ. Ὡς δε ηπιστειτο η
παρθενος, υπονοησασα λοιπον εις ετερον λογισμον ηλθε Μαρια, λεγουσα· Ἡ γαστηρ
με προδιδωσιν, ο παις μου κατηγορει εν κοιλιαι αγαλλομενος· τι ουν καθ' εαυτης επι
πλειον ερεθιζω τον Ἰωσηφ; Πνιξω τηι σιωπηι τα χειλη μου, και προς τον αγγελον
αορατως δικασομαι· Που τα νυν υπαρχεις, ο το, Χαιρε, κεχαριτωμενη, φθεγγομενος;
εν ποιοις τοποις αυλιζηι; ειπε, ινα εκει παραγενωμαι, και κρεμασθω τωι τραχηλωι σου,
μεχρις ελθων πληροφορησεις τον Ἰωσηφ, τινος υιος ο εμης κοιλιας κοιτωνα
σκιρτοβατων. Ου φερω τον πρεσβυτην υπιδοντα, γογγυζοντα· και συ ποιωι τοπωι
χρονιζεις αγνοω· ελθε, και υπερ εμου δικαιολογησαι. Ταυτα της Μαριας λεγουσης, το
ταχος ο αγγελος προς τον Ἰω 60.759 σηφ παραγινεται, και πληροφορησας το
εκβαλειν την παρθενον εκωλυε, Μη φοβηθηις, λεγων τωι Ἰωσηφ, παραλαβειν
Μαριαν την γυναικα σου· ου γαμου κοινωνιαν, αλλα θεικων μυστηριων οικονομιαν
σοι λεγω. Ἀλλα πατηρ ουχ υπαρχεις; Ἐν γηι πατερα μη ζητησηις, μητε εν ουρανοις
μητερα. Πασης ορφανιας η φυσις απηλλακται· μονος γαρ εκ μονου καταμονας προ
αιωνων υπαρχει. Νυν μονος εκ μονης, ως οιδε μονος. Μη ολιγοψυχησηις την
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

3

Μαριαν, μη λυπησηις το εκ Μαριας· μη ζητησηις το πως, μηποτε σε αδικησηι το
βρεφος· μη περιεργασηι την θηκην, μηποτε ζημιωθηις την ενθηκην.
Ἀμολυντον το σκευος, ασπιλον το κειμηλιον, αθολωτος ο αλαβαστρος,
ασπορος ο τοκος, ανυμφευτος η κορη, 60.760 αθαλαμευτος η παρθενος, αλατομητος
η πετρα, κεκλεισμενος ο κηπος, η πηγη εσφραγισμενη, ασπορος η χωρα, αφυτευτον
το κλημα, ανεπινοητος ο τοκος. Ει δε απιστεις μοι τωι λεγοντι, τον καιρον της
κυησεως εκδεξαι. Και εαν δακρυσηι η στεναξηι η Μαρια, ως αι λοιπαι γυναικες,
ανθρωπος εστι, και ου Θεος, ο εκ Μαριας γεννωμενος. Και ο Ἰωσηφ ειπεν· Ει ταυτα
ουτως εχει, καθως προεφης, ω αρχαγγελε, Ἵνα τι εφρυαξαν εθνη, και λαοι
εμελετησαν κενα; Και ο αγγελος ειπεν· Ει θελεις μαθειν, το ταχος διδαχθητι· επειδη
Κυριος ειπε προς τον γεννωμενον, Υιος μου ει συ, εγω σημερον γεγεννηκα σε· οτι
αυτωι πρεπει δοξα εις τους αιωνας των αιωνων. Ἀμην.

 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

4


