In ascensionem Sermo 4
ΕΙΣ ΤΗΝ ΑΝΑΛΗΨΙΝ Του Κυριου ημων Ἰησου Χριστου. Λογος δʹ.
52.799
μιας, και φαιδρυνουσα των πιστων τας καρδιας· φαιδρα δε και της
προκειμενης εορτης η υποθεσις· δια τι δε φαιδρα, εν τοις καθεξης ρηθησομενοις
υποδειξομεν. Ἐν εξ τοινυν ημεραις εποιησεν ο Θεος παντα τα εργα αυτου, καθως
γεγραπται, τηι δε εβδομηι κατεπαυσε. ∆ιο και επ' εσχατου των ημερων ευδοκησας ο
του Θεου Λογος ζητησαι και σωσαι το απολωλος, και ενανθρωπησας, τον αυτον
τροπον κατα τον αριθμον των ημερων της κοσμοποιιας, τας εορτας της εαυτου
οικονομιας ημιν παρεδωκε. Πρωτη τοινυν και ριζα των εορτων Χριστου, η κατα
σαρκα εκ της αγιας Παρθενου και θεοτοκου Μαριας μετα την συλληψιν παραδοξος
γεννησις, εν ηι παρεγενετο Χριστος ο Θεος κλινας ουρανους, οπως σωσηι κοσμον
απολλυμενον· εν ηι αγγελοι τοις ποιμεσιν οφθεντες, το παραδοξον του θαυματος
γνωριζοντες εβοων· ∆οξα εν υψιστοις Θεωι, και επι γης ειρηνη, εν ανθρωποις
ευδοκια. ∆ιο και δικαιως πρωτη εορτη προσηγορευται. ∆ευτερα δε εορτη, η
επιφανεια Χριστου του Θεου ημων, καθ' ην εν τωι Ἰορδανηι παραγινομενος εδειξε
πασιν ανθρωποις της αφατου αυτου ευσπλαγχνιας την συγκαταβασιν· εν ηι και φωνη
Πατρος εξ ουρανου ηλθε, μαρτυρουσα περι αυτου· Ουτος εστιν ο Υιος μου αγαπητος,
εν ωι ηυδοκησα.
Ἀλλα και το Πνευμα εν ειδει περιστερας ελθον εμεινεν επ' αυτον, της
ομοουσιου Τριαδος δηλαδη επιφανεισης εν μιαι καιρου ροπηι· ης αυτοπτης αξιος ο του
Κυριου προδρομος γεγονεν Ἰωαννης. Περι ης επιφανειας και ο μακαριος Παυλος ο
αποστολος ελεγεν· Ἐπεφανη η χαρις του Θεου η σωτηριος πασιν ανθρωποις. Ἐπει
ουν παντων ανθρωπων σωτηρια πεφυκεν, αξιως και εορτη μεγιστη υπο των
ευσεβων ονομαζεται. Τριτη των εορτων η αγια και προσκυνητη και πανσεπτος του
σωτηριου παθους Χριστου του αληθινου ημων Θεου ημερα, εν ηι εν σταυρωι σαρκι
προσηλωθεις, το καθ' ημων της αμαρτιας εξηλειψε γραμματειον· εν ηι και τον δια
της παρακοης εκβληθεντα του παραδεισου Ἀδαμ δια μιας φωνης εν αυτωι εισηγαγε.
Φησι γαρ τωι ληιστηι· Σημερον μετ' εμου εσηι εν τωι παραδεισωι. Ὅθεν και ταυτηι εορτη
μεγιστη καθεστηκε, και μαλιστα· Παυλος γαρ ειρηκε· Το Πασχα ημων υπερ ημων
ετυθη Χριστος. Τεταρτη εορτη, η υπερενδοξος και ειρηνοποιος ημερα της αγιας
Χριστου του Θεου ημων αναστασεως, καθ' ην και εν τοις καταχθονιοις γενομενος,
τους μοχλους τους αιωνιους συντριψας, και τα δεσμα διαῤρηξας, ανεστη εκ των
νεκρων, νικην κατα του ᾅδου αραμενος, τους εν αυτωι κατακειμενους συναναστησας
δικαιους, και προς τους μαθητας εισελθων, την ειρηνην αυτοις κατεβραβευσεν.
Ὅθεν πασης αντιλογιας εκτος, μητηρ αυτη εορτων η αοιδιμος ημερα τοις πιστοις
λελογισται. Πεμπτη τοιγαρουν εορτη η αγια του Κυριου εις ουρανους αναληψις, περι
ης νυνι και την πραγματειαν ποιουμεθα· πεμπτη δε των εορτων εστι, καθοτι και
πεμπτηι ημεραι της εβδομαδος επραχθη.
∆ια τουτο δε εορταζειν οφειλομεν, επειδη σημερον την απαρχην του
ημετερου φυραματος, τουτεστι την σαρκα, εν ουρανοις Χριστος ανηγαγε. ∆ιο και ο
Ἀποστολος ελεγε· Συνηγειρε και συνεκαθισεν ημας εν τοις επουρανιοις εν Χριστωι
Ἰησου. Ὅθεν ο αρχεκακος και της αμαρτιας ευρετης διαβολος, δια τον ογκον της
επαρσεως και της υπερηφανιας τον τυφον, εξεπεσεν, εκει τωι μεγεθει της εαυτου
φιλανθρωπιας τον δια της εκεινου κακιστης συμβουλιας εκ του παραδεισου
εκβληθεντα ανθρωπον Χριστος αντικατεστησε. Τιμης ουν αξια και πνευματικης
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

1

χορειας και η παρουσα εορτη καθεστηκεν. Ἀλλ' επειδη επτα εορτων αριθμον κατα
τας ημερας της κοσμοποιιας εν αρχηι του λογου εμνημονευσαμεν, πεντε δε και μονον
μεχρι του παρ 52.800 οντος εορτας εδειξαμεν, δεον εστι και τας αλλας δυο εορτας εις
μεσον αγαγειν, ειθ' ουτως επι την προκειμενην ιστοριαν τον λογον
χειραγωγησωμεν. Ἕκτη τοινυν εστι των εορτων η εκτη πανευφημος ημερα της
επιφοιτησεως του αγιου Πνευματος, καθ' ην τοις αγιοις αποστολοις η κατ'
επαγγελιαν προσδοκωμενη δωρεα του αγιου Πνευματος εν ειδει πυρινων γλωσσων
παρα Χριστου εξ ουρανων απεσταλη, ητις και Πεντηκοστη δια την των επτα
εβδομαδων συμπληρωσιν ωνομασθη.
Ἀναντιῤρητως ουν και αυτη εορτη τοις ευσεβεσι μεγιστη καθεστηκεν.
Ἑβδομη εορτη η προσδοκωμενη ημερα της αναστασεως των νεκρων (την γαρ ελπιδα
ταυτην οι πιστοι απεκδεχομεθα), εν ηι μελλει ο φιλανθρωπος και απροσωποληπτος
δικαστης Χριστος ο Θεος ημων αποδιδοναι εκαστωι κατα τα εργα αυτου. Αυτη εστιν η
αληθης καταπαυσις, δι' ην και ο αποστολος Παυλος ελεγε· Σπουδασωμεν εισελθειν
εις εκεινην την καταπαυσιν. Τοτε τοινυν και μαλιστα εορτη χαρας και ευφροσυνης
και αγαλλιασεως πεπληρωμενη υπαρχει τοις μελλουσι κληρονομειν, α οφθαλμος
ουκ ειδε, και ους ουκ ηκουσε, και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη, α ητοιμασεν ο
Θεος τοις αγαπωσιν αυτον. Ὥστε, αγαπητοι, ευξωμεθα και ημεις συνεορτασαι τοις
δικαιοις εν τωι νυμφωνι της βασιλειας των ουρανων, ου μονον προς μιαν ημεραν, η
δυο, η τρεις, αλλ' εις ατελευτητους αιωνας. Τοιγαρουν των επτα εορτων ημιν
αποδειχθεισων, επι το προκειμενον επανελθωμεν. Ἔστι δε ημιν περι της παρουσης
εορτης της εν ουρανοις, λεγω δε της του Χριστου αναληψεως, το διηγημα. ∆αυιδ μεν
γαρ ειρηκε· Και εκλινεν ουρανους, και κατεβη, και γνοφος υπο τους ποδας αυτου·
την εξ ουρανων δηλαδη του Λογου παρουσιαν επι γης εσημανε. Γνοφον δε ειπεν υπο
τους ποδας αυτου, το δια σαρκος ενδυμα της θεοτητος γνωριζων· ωστε και αγνωστος
ην τοις πολλοις η αυτου παρουσια δια το ταπεινον και πραον. Παλιν γαρ ο αυτος
προφητης λεγει· Κυριε, εν τηι θαλασσηι η οδος σου, και αι τριβοι σου εν υδασι
πολλοις, και τα ιχνη σου ου γνωσθησονται. Ει γαρ εγνωσαν, φησιν, ουκ αν τον
Κυριον της δοξης εσταυρωσαν. Και παλιν ειπεν· Ἐπεβη επι Χερουβιμ, επετασθη επι
πτερυγων ανεμων. Ἐπι Χερουβιμ ειπε, καθοτι αυτος και εν ουρανοις συν τωι Πατρι
ων επι των Χερουβιμ επωχειτο· και συν ανθρωποις γαρ επι γης αναστρεφομενος, του
Χερουβικου και επουρανιου θρονου ουδαμως εχωριζετο· πτερυγας δε ανεμων τας
νεφελας αινιττεται, εν αις και ανεληφθη καθως και εν ταις Πραξεσι των αποστολων
γεγραπται· Και νεφελη υπελαβεν αυτον απο των οφθαλμων αυτων. Ειτα καθεξης
λεγει· Και ως ατενιζοντες ησαν εις τον ουρανον πορευομενου αυτου, θαυμα τοις
αποστολοις και εκστασις και θρους επεγινετο· θνητοι γαρ την φυσιν οντες, και
ασυνηθεις τοιουτων θεωριων, εζητησαν τηι διανοιαι.
Ἀλλ' ερει τις, οτι προειδοτες ησαν και την μεταμορφωσιν ο τε Πετρος και
Ἰακωβος και Ἰωαννης. Προειδον μεν εκεινοι μεταμορφωθεντα τον Κυριον, και
νεφελην σκιασασαν αυτον, αλλ' ουκ ειδον την νεφελην εις αερα αρπασθεισαν, και
εις ουρανους τον ∆εσποτην αναλαμβανουσαν. Θαυμα εκεινο, θαυμα και τουτο· αλλα
θαυμα θαυματος φοβερωτερον, τουτο εκεινου υψηλοτερον. καν ενος Θεου η δυναμις
και το μυστηριον υπηρχε. Τοτε Μωυσης και Ἠλιας ωφθησαν τοις περι τον Πετρον,
μετ' αυτου συλλαλουντες· νυν δε θρονος Χερουβικος, τουτεστιν, αορατος δυναμις,
την νεφελην καλυπτομενην αθροον επιστασα, τον ∆εσποτην τοις δουλοις
συνομιλουντα αφηρπασε. Τοτε Πετρος μετα παῤρησιας 52.801 απεκρινατο· Κυριε,
καλον εστιν ημας ωδε ειναι· ποιησωμεν ωδε τρεις σκηνας, σοι μιαν, και Μωυσηι μιαν,
και μιαν Ἠλιαι. Νυνι δε ουδε φθεγξασθαι ηδυνηθη τις των μαθητων, ουδε το στομα
διανοιξαι, αλλα φοβωι μεγιστωι καταπλαγεντες εξεστησαν. Ἐπαγει δε καθεξης η
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

2

Γραφη λεγουσα· Και ιδου ανδρες δυο παρειστηκεισαν αυτοις εν εσθησι λευκαις, οι
και ειπον. Ουδε τουτο αργον· το γαρ λευχειμονας υπαρχειν τους ανδρας· εορτης
μεγιστης σημαντικον εστι. Τι δε ειπαν; Ἄνδρες Γαλιλαιοι, τι εστηκατε εμβλεποντες
εις τον ουρανον; Το υπεραγαν θαυμα κατεπτηξεν υμας· επελαθεσθε του ειποντος·
Πορευομαι προς τον Πατερα μου, και Πατερα υμων, και Θεον μου, και Θεον υμων, Ἢ
ουχι ενεκεν τουτου ελεγε προς υμας, Ουκ αφησω υμας ορφανους· και παλιν, Ειρηνην
την εμην διδωμι υμιν, ειρηνην την εμην αφιημι υμιν; Ου την επαγγελιαν του
Παρακλητου, τουτεστι του αγιου Πνευματος, υπεσχετο υμιν; Ουτος ο Ἰησους ο
αναληφθεις αφ' υμων εις τον ουρανον, ουτως ελευσεται, ον τροπον εθεασασθε
πορευομενον αυτον εις τον ουρανον.
Ουτως ελευσεται μετα των νεφελων του ουρανου, μετα δοξης και δυναμεως
πολλης· ουτως ελευσεται εν καιρωι, οταν μελληι κρινειν την οικουμενην εν
δικαιοσυνηι. Αυτωι γαρ ο Πατηρ δεδωκε την κρισιν πασαν. Ου μνημονευετε οτι ων
συν υμιν, ελεγεν· Ἐδοθη μοι πασα εξουσια εν ουρανωι και επι γης; Τοτε οι αποστολοι
εν εαυτοις γενομενοι, υπεστρεφον, αινουντες και ευλογουντες τον Κυριον, και
απεκδεχομενοι της θειας δωρεας, τουτεστι του παναγιου Πνευματος την
επιφοιτησιν. Και δη επληρωθη το εν Ψαλμοις ειρημενον· Ἀνεβη ο Θεος εν
αλαλαγμωι, Κυριος εν φωνηι σαλπιγγος. Σαφως ενταυθα ο προφητης την δυαδα των
φυσεων της εν Χριστωι οικονομιας εσημανε· τον αυτον δε τροπον και Θωμας μετα
την του Κυριου αναστασιν ψηλαφησας την πλευραν αυτου, εβοα λεγων· Ὁ Κυριος
μου και ο Θεος μου.
Ἀνεβη ο Θεος εν αλαλαγμωι, Κυριος εν φωνηι σαλπιγγος. Ἐν αλαλαγμωι μεν,
οτι ακαταπαυστωι φωνηι τον τρισαγιον υμνον αναπεμπουσι τωι Θεωι· και οπως επι
Χερου 52.802 βικου θρονου ανεληφθη, προαπεδειξαμεν· Ἐν φωνηι δε σαλπιγγος,
αρχαγγελικης δηλαδη, προσημαινουσης αυτου την εν ουρανοις ανοδον. Ἀλλα και το
Πνευμα το αγιον ταις ανω δυναμεσι τηι προστακτικηι φωνηι ανεκηρυττεν· Ἄρατε
πυλας, οι αρχοντες, υμων, και επαρθητε, πυλαι αιωνιοι, και εισελευσεται ο βασιλευς
της δοξης. Αι δε δυναμεις ελεγον· Τις εστιν ουτος ο βασιλευς της δοξης; Ειτα το
Πνευμα· Κυριος κραταιος και δυνατος, Κυριος δυνατος εν πολεμωι. Ἐνικησε γαρ τον
Πολεμιον, ωπλισατο κατα της του διαβολου τυραννιδος εν τωι ανθρωπινωι σωματι,
εσβεσεν αυτου τα πεπυρωμενα βελη· και τωι σταυρωι προσηλωθεις, και θανατου
γευσαμενος, αθανατος υπαρχων, εσκυλευσε τον ᾅδην, και νικητης αποδειχθεις
ανεστη εκ των νεκρων· και το πλανωμενον προβατον επιστρεψας, ιδου ανερχεται
επ' ωμων τουτο φερων προς τα ενενηκοντα εννεα τα απλανη, τα εν τοις ορεσι,
τουτεστιν εν ουρανοις νεμομενα. Κυριος κραταιος και δυνατος, Κυριος δυνατος εν
πολεμωι.
Και παλιν λεγει· Κυριος των δυναμεων, αυτος εστιν ο βασιλευς της δοξης. Αι
ουν δυναμεις ως ηκουσαν, Κυριος των δυναμεων, ομοφωνως την συνηθη
δοξολογιαν εκβοωντες, εδεχοντο μετα χαρας τον Κυριον, και επεμπον εως του
υψηλου θρονου και επηρμενου. Και επληρωθη το υπο του ∆αυιδ ειρημενον· Ειπεν ο
Κυριος τωι Κυριωι μου· Καθου εκ δεξιων μου, εως αν θω τους εχθρους σου υποποδιον
των ποδων σου. Ὦ αιρετικε, ηπαντως προς την εξ ημων ληφθεισαν σαρκα,
εψυχωμενην εκ της αγιας Παρθενου.
Αισχυνεσθωσαν ουν οι μιαν φυσιν επι Χριστου ομολογουντες. Ἡ γαρ θεια
φυσις ευδηλον οτι συνην αιδιως τωι θρονωι της μεγαλωσυνης. Ἡ δε καθολικη
Ἐκκλησια δοξαζεσθω. Ἡμας δε παντας αξιους αναδειξηι Χριστος ο Θεος της αιωνιου
αυτου βασιλειας· αυτωι η δοξα και το κρατος συν τωι αχραντωι Πατρι, αμα τωι αγιωι
Πνευματι, εις τους αιωνας των αιωνων. Ἀμην.
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

3


