In illud: Diligentibus deum omnia cooperantur in bonum
Εις την αποστολικην ρησιν την λεγουσαν, "Οιδαμεν οτι τοις αγαπωσι
τον Θεον παντα συνεργει εις αγαθον," και περι υπομονης, και οσον των
θλιψεων το κερδος.
51.165
αʹ. Ὡς δια μακρου του χρονου προς υμας παραγενομενος, ουτω διακειμαι
σημερον. Ει γαρ και οικοι καθειργμενος ετυγχανον δια την του σωματος αῤρωστιαν,
αλλ' ως μακραν που απωικισμενος της υμετερας αγαπης, ουτω διεκειμην. Ὁ γαρ
φιλειν ειδως ακριβως, οταν μη εξηι τωι φιλουμενωι συγγινεσθαι, καν την αυτην πολιν
οικηι, των εν αλλοτριαι διατριβοντων ουδεν ελαττον διακεισεται. Και τουτο ισασιν
οσοι φιλειν ισασι. Συγγνωτε τοινυν ημιν, παρακαλω· ου γαρ απο ραιθυμιας ημιν ο
χωρισμος ουτος γεγονεν, αλλ' ασθενειας σωματος ην η σιγη. Και οιδα μεν οτι
χαιρετε νυν παντες υμεις οτι απεθεμεθα την αῤρωστιαν· εγω δε χαιρω, ουχ οτι την
αῤρωστιαν μονον απεθεμην, αλλ' οτι και τα ποθουμενα υμων προσωπα παλιν οραιν
δυναμαι, και εντρυφαιν υμων τηι κατα Θεον αγαπηι. Και καθαπερ οι πολλοι των
ανθρωπων, μετα την απαλλαγην της αῤρωστιας, φιαλας και ποτηρια και ψυχρα
ναματα επιζητουσιν· ουτως εμοι πασης ευφροσυνης ηδυτερα καθεστηκεν η συνουσια
η υμετερα, και τουτο μοι και υγιειας υποθεσις, και ευφροσυνης αφορμη. Φερε ουν,
επειδη δια την του Θεου χαριν αλληλους απελαβομεν, αποδωμεν υμιν το χρεος της
αγαπης, ει γε εστιν αποδοθηναι τουτο ποτε. Τουτο γαρ μονον το οφλημα τελος ουκ
επισταται· αλλ' οσωι αποδιδοται, τοσουτωι το οφλημα επιτεινεται· και καθαπερ επι
των χρηματων τους μηδεν οφειλοντας επαινουμεν, ουτως ενταυθα τους πολλα
οφειλοντας μακαριζομεν.
∆ια τουτο και ο της οικουμενης διδασκαλος Παυλος γραφων ελεγε· Μηδενι
μηδεν οφειλετε, αλλ' η το αγαπαιν αλληλους, βουλομενος ημας τουτο το χρεος και
αει αποδιδοναι, και αει οφειλειν, και μηδεποτε την οφειλην ταυτην καταλυειν,
μεχρις αν την παρουσαν ζωην καταλυσωμεν. Ὥσπερ ουν τα χρηματα οφειλειν, βαρυ
και επαχθες, ουτω το την οφειλην ταυτην μη αει οφειλειν, κατηγοριας αξιον. Και
ινα μαθηις οτι τουτο ουτως εχει, ακουε της σοφιας του θαυμαστου τουτου
διδασκαλου, οπως την παραινεσιν εισηγαγε. Προτερον γαρ ειπων· Μηδενι μηδεν
οφειλετε· τοτε επηγαγεν· Ει μη το αγαπαιν αλληλους· βουλομενος πασαν ημων την
οφειλην ενταυθα κενουσθαι, και τουτο το χρεος θελων αδιαλυτον μενειν διηνεκως.
Τουτο γαρ εστι μαλιστα 51.166 το συγκροτουν και συσφιγγον την ζωην την
ημετεραν. Ἐπει ουν εγνωμεν οσον της οφειλης ταυτης το κερδος, και οτι εν τωι
αποδιδοσθαι μαλλον αυξεται, φερε, και ημεις την οφειλην, ην οφειλομεν υμιν, ουκ
απο ραιθυμιας ουδε απο αγνωμοσυνης τινος, αλλ' απο της συμβασης αῤρωστιας,
σημερον, καθ' οσον οιον τε, εκτισαι σπουδαζωμεν, μικρα τινα διαλεχθεντες προς την
υμετεραν αγαπην, υποθεσιν της διαλεξεως ποιησαμενοι αυτον τουτον τον
θαυμαστον της οικουμενης διδασκαλον· και απερ σημερον γραφων Ῥωμαιοις
διελεγετο, ταυτα εις μεσον αγαγοντες αναπολησωμεν, και δια μακρου του χρονου
την εστιασιν την πνευματικην παραθωμεν υμων τηι αγαπηι. Τινα δε εστι τα
αναγνωσθεντα, αναγκαιον ειπειν, ιν' υπομνησθεντες των ειρημενων, μετα πλειονος
της ευκολιας δεξησθε τα παρ' ημων λεγομενα. Οιδαμεν, φησιν, οτι τοις αγαπωσι τον
Θεον παντα συνεργει εις αγαθον.
Τι βουλεται αυτο τουτο το προοιμιον; Ουδεν γαρ απλως, ουδε εικη φθεγγεται
η μακαρια αυτη ψυχη, αλλα καταλληλα αει τοις υποκειμενοις παθεσι προσαγει τα
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

1

φαρμακα τα πνευματικα. Τι ουν εστιν ο φησιν; Ἐπειδη πολλοι πανταχοθεν οι
πειρασμοι περιεστοιχιζοντο τους τοτε τηι πιστει προσιοντας, και επαλληλα ην τα
παρα του εχθρου μηχανηματα, και συνεχεις αι επιβουλαι, και ουκ ηρεμουν οι τωι
κηρυγματι πολεμουντες, τους μεν εις δεσμωτηρια εμβαλλοντες, τους δε εις
απαγωγας, τους δε εις μυρια ετερα βαραθρα καθελκοντες· δια τουτο καθαπερ
στρατηγος αριστος, ορων μετα πολλου θυμου πνεοντα τον αντιπαλον, περιιων τους
οικειους πανταχοθεν διεγειρει, νευροι, αλειφει, θαρσαλεωτερους καθιστησι,
προθυμοτερους ποιει προς το τας χειρας ανταραι κατα του πολεμιου, και μη
δεδοικεναι τας εκεινου καταδρομας, αλλα στεῤρωι τωι φρονηματι εξ εναντιας
ισταμενους και αυτην αυτου συγκοπτειν, ει οιον τε, την οψιν, και μη
καταπληττεσθαι την προς αυτον αντιστασιν τον αυτον δε τροπον και ο μακαριος
ουτος, η ουρανομηκης ψυχη, διεγειραι βουλομενος των πιστων τα φρονηματα, και
κατω κειμενον, ως ειπειν, αυτων τον λογισμον ανορθωσαι επειγομενος, ουτως
ηρξατο λεγων· Οιδαμεν 51.167 δε οτι τοις αγαπωσι τον Θεον παντα συνεργει εις
αγαθον. Ὁραις την συνεσιν την αποστολικην;
Ουκ ειπεν, Οιδα, αλλ', Οιδαμεν, και αυτους εις συγκαταθεσιν εφελκομενος
των λεγομενων, οτι τοις αγαπωσι τον Θεον παντα συνεργει εις αγαθον. Σκοπει
ακριβειαν ρηματων αποστολικων. Ουκ ειπεν, Οι αγαπωντες τον Θεον διαφευγουσι
τα δεινα, ελευθερουνται των πειρασμων· αλλ', Οιδαμεν, φησι, τουτεστι, πεπεισμεθα,
πεπληροφορημεθα, δι' αυτης των πραγματων της πειρας τας αποδειξεις ειληφαμεν·
Οιδαμεν οτι τοις αγαπωσι τον Θεον παντα συνεργει εις αγαθον.
βʹ. Ποσην οιεσθε δυναμιν εχειν την βραχειαν ταυτην λεξιν; Παντα, φησι,
συνεργει εις αγαθον· μη γαρ μοι τα χρηστα ενταυθα ειπηις, μηδε την ανεσιν και την
αδειαν μονον λογισηι, αλλα και τα εναντια, τα δεσμωτηρια, τας θλιψεις, τας
επιβουλας, τας καθημερινας εφοδους, και τοτε οψει μετα ακριβειας του ρηματος την
δυναμιν. Και ινα μη μακραν που αγαγω την υμετεραν αγαπην, ει βουλεσθε, μικρα
τινα των τωι μακαριωι τουτωι συμβαντων εις μεσον αγαγωμεν, και οψεσθε του
ρηματος την ισχυν. Ἐπειδη γαρ περιιων πανταχου, σπειρων τον της ευσεβειας
λογον, τας ακανθας ανασπων, και την αληθειαν εν τηι εκαστου ψυχηι καταφυτευειν
επειγομενος, γενομενος κατα τινα πολιν της Μακεδονιας, καθως ο μακαριος Λουκας,
ο το των Πραξεων βιβλιον συνθεις, ημιν διηγησατο, παιδισκην τινα πνευμα πονηρον
εχουσαν, και σιγαιν ουκ ανεχομενην, αλλα περιιουσαν και πανταχου καταδηλους
αυτους δια του δαιμονος ποιειν βουλομενην, μετα πολλης της εξουσιας, λογωι και
επιταγματι, καθαπερ τινα μαστιγιαν απελασας, ηλευθερωσεν εκεινην του πονηρου
δαιμονος· δεον τους την πολιν εκεινην οικουντας, ως ευεργετας λοιπον και σωτηρας
βλεπειν τους αποστολους, και παντι θεραπειας τροπωι περι αυτους χρησαμενους
αμειψασθαι της τοσαυτης ευεργεσιας, οι δε τοις εναντιοις αμειβονται. Και ακουε
τισιν αυτοις αμειβονται. Ἰδοντες, φησιν, οι κυριοι αυτης, οτι εξηλθεν η ελπις της
εργασιας αυτων, επιλαβομενοι τον Παυλον και τον Σιλαν, ειλκυσαν εις την αγοραν
επι τους αρχοντας, και προσηγαγον αυτους τοις στρατηγοις, και πολλας επιθεντες
εκεινοις πληγας, εβαλον εις φυλακην, παραγγειλαντες τωι δεσμοφυλακι ασφαλως
τηρειν αυτους.
Ειδετε πονηριας υπερβολην των την πολιν εκεινην οικουντων; ειδετε των
αποστολων υπομονην και καρτεριαν; Μικρον αναμεινατε, και οψεσθε και του Θεου
την φιλανθρωπιαν. Σοφος γαρ ων και ευμηχανος, ουκ εν αρχηι και εν προοιμιοις
λυει τα δεινα, αλλ' οταν αυξηθηι παντα τα παρα των εναντιων, και δειχθηι δια των
πραγματων των αυτου αθλητων η υπομονη, τοτε και την οικειαν ροπην
επιδεικνυται· ινα μηδεις εχηι λεγειν, οτι δια τουτο επιπηδωσι τοις κινδυνοις, δια το
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

2

θαῤρειν οτι ουδεν αηδες πεισονται. ∆ια τοι τουτο τινας μεν και εναφιησι τοις
δεινοις, αποῤρητωι τινι σοφιαι χρωμενος, τινας δε και εξαρπαζει, ινα δια παντων
μαθηις αυτου την υπερβαλλουσαν φιλανθρωπιαν, και οτι μειζους αυτοις τας αμοιβας
ταμιευομενος, συγχωρει πολλακις επιτεινεσθαι τα δεινα. Ουτως ουν και ενταυθα
ποιει. Μετα γαρ την τοσαυτην θαυματουργιαν και την ευεργεσιαν, 51.168 ην
επεδειξαντο απελασαντες τον αναισχυντον εκεινον δαιμονα, συνεχωρησε και
μαστιχθηναι και εις δεσμωτηριον εμβληθηναι. Ἐντευθεν γαρ μαλιστα διεδεικνυτο
και η του Θεου δυναμις. ∆ιο και ο μακαριος ουτος ελεγεν· Ἥδιστα ουν καυχησομαι
εν ταις ασθενειαις μου, ινα επισκηνωσηι επ' εμοι η δυναμις του Χριστου. Και παλιν·
Ὅταν ασθενω, τοτε δυνατος ειμι, ασθενειαν τους πειρασμους λεγων τους
επαλληλους. Ἀλλ' ισως αν τις διαπορησειεν ενταυθα, τινος ενεκεν απηλασαν τον
δαιμονα ουδεν εναντιον αυτοις λεγοντα, αλλα μαλλον και καταδηλους αυτους
ποιουντα· επι πολλας γαρ ημερας εβοα λεγων, οτι Ουτοι οι ανθρωποι δουλοι του
Θεου του υψιστου εισιν, οιτινες καταγγελλουσιν ημιν οδον σωτηριας. Μη ξενισθηις,
αγαπητε· και τουτο γαρ της συνεσεως ην της αποστολικης και της του Πνευματος
χαριτος. Ει γαρ και μηδεν αυτοις εναντιον ελεγεν, αλλ' ινα μη εντευθεν αξιοπιστος
γενομενος ο δαιμων, και εν τοις αλλοις υποσυρειν δυνηται τους αφελεστερους, δια
τουτο επιστομισας αυτον απηλασεν, ου συγχωρησας αυτωι τα υπερ την αξιαν
φθεγγεσθαι. Τουτο δε εποιει, ακολουθων τωι οικειωι ∆εσποτηι· επει και εκεινωι
προσιοντες ελεγον, Οιδαμεν σε τις ει, ο αγιος του Θεου· και ομως ταυτα λεγοντας
αυτους απηλαυνεν. Ἐγινετο δε τουτο εις κατηγοριαν των αναισχυντων Ἰουδαιων,
οτι εκεινοι μεν καθ' εκαστην ημεραν θαυματα ορωντες και μυρια παραδοξα
γινομενα, ηπιστουν, οι δε δαιμονες επεγινωσκον, και Υιον αυτον του Θεου
ωμολογουν.
γʹ. Ἀλλ' επι την ακολουθιαν επανελθωμεν του λογου. Ἵνα τοινυν μαθητε
οπως τοις αγαπωσι τον Θεον παντα συνεργει εις αγαθον, αναγκαιον πασαν υμιν
αναγνωναι ταυτην την ιστοριαν, ινα και εντευθεν γνωτε, οπως μετα τας πληγας,
μετα το δεσμωτηριον, εις αγαθον απαντα αυτοις μετεβαλεν η του Θεου χαρις. Ἀλλ'
ιδωμεν πως τουτο δεικνυσιν ο μακαριος Λουκας λεγων· Παραγγελιαν δε τοιαυτην
ειληφως ο δεσμοφυλαξ εβαλεν αυτους εις την εσωτεραν φυλακην, και τους ποδας
αυτων ησφαλισατο εις το ξυλον. Σκοπει πως επιτεινεται τα δεινα, ινα και η υπομονη
των αποστολων λαμπροτερα γενηται, και η αφατος του Θεου δυναμις καταδηλος
απασι καταστηι. Ἄκουε δε και το εξης. Ἐπαγει γαρ, Κατα δε το μεσονυκτιον Παυλος
και Σιλας προσευχομενοι υμνουν τον Θεον. Ὅρα ψυχην επτερωμενην, ορα διανοιαν
νηφουσαν· μη απλως παραδραμωμεν, αγαπητοι, το ειρημενον. Ου γαρ εικη και τον
καιρον ημιν επεσημηνατο, ειπων, Κατα δε το μεσονυκτιον, αλλα βουλομενος δειξαι,
οτι, οτε τοις αλλοις απασιν ηδυς ο υπνος εφισταται και κοιμιζει τα βλεφαρα, μαλιστα
δε τους εν οδυναις πολλαις καθεστωτας εικος κατα τον καιρον εκεινον του υπνου
καθελκεσθαι, τοτε τοινυν, φησιν, οτε παντοθεν περιεγενετο η του υπνου τυραννις,
τοτε εκεινοι Προσευχομενοι υμνουν τον Θεον, της περι αυτον αγαπης μεγιστον
δειγμα τουτο ποιουμενοι.
Καθαπερ γαρ ημεις υπο αλγηματων σωματικων ενοχλουμενοι, την των
γνησιων συνουσιαν επιζητουμεν, ινα εκ της προς εκεινους διαλεξεως την επιτασιν
της οδυνης παραμυθησωμεθα· ουτω και οι αγιοι ουτοι τωι ποθωι τωι περι τον
∆εσποτην πυρουμενοι, και τους ιερους υμνους αναφεροντες, ουδε αισθησιν
ελαμβανον των οδυνων 51.169 εκεινων, αλλ' ολοι της ικετηριας εγινοντο, και την
θαυμαστην εκεινην υμνωιδιαν ανεφερον, και λοιπον εκκλησια εγενετο το
δεσμωτηριον, και ο τοπος απας ηγιαζετο δια της υμνωιδιας των αγιων εκεινων. Και
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

3

ην ιδειν θαυμαστα και παραδοξα πραγματα, ανθρωπους τωι ξυλωι προσδεδεμενους,
και ουδεν εμποδιζομενους προς την υμνωιδιαν. Τον γαρ νηφοντα, και εγρηγοροτα,
και ζεοντα ποθον εχοντα περι τον Θεον, ουδεν κωλυσαι δυνησεται ποτε της προς τον
∆εσποτην συνουσιας· Θεος γαρ, φησιν, εγγιζων εγω ειμι, και ου Θεος ποῤρωθεν· και
παλιν αλλαχου, Ἔτι λαλουντος σου ερω· Ἰδου παρειμι. Ἔνθα γαρ αν ηι διανοια
νηφουσα, πτερουται ο λογισμος και απαλλαττεται, ως ειπειν, του συνδεσμου του
σωματος, και προς τον ποθουμενον ανιπταται, και της γης υπεροραι. και των
ορωμενων ανωτερω γενομενος, προς εκεινον επειγεται· ο δη και επι των αγιων
τουτων γεγενηται. Ὅρα γαρ την παραχρημα των υμνων ενεργειαν, και οπως και εν
δεσμωτηριωι γενομενοι και τωι ξυλωι προσδεδεμενοι, και μετα γοητων και δεσμιων
συναναμιγεντες, ου μονον ουδεν παρεβλαβησαν, αλλα και ταυτηι μαλλον
εξελαμψαν, και τωι φωτι της οικειας αρετης κατηυγασαν απαντας τους το
δεσμωτηριον οικουντας. Ἡ γαρ φωνη των ιερων υμνων εκεινων εις την εκαστου
των δεσμωτων εισιουσα ψυχην, μετεπλαττεν αυτην, ως ειπειν, και μετεῤρυθμιζεν.
Ἄφνω γαρ, φησι, σεισμος εγενετο μεγας, ωστε σαλευθηναι τα θεμελια του
δεσμωτηριου, ανευχθησαν τε παραχρημα αι θυραι απασαι, και παντων τα δεσμα
ανεθη. Ειδες των υμνων των εις τον Θεον την δυναμιν; Ου μονον αυτοι
παρακλησεως απελαυσαν οι τους υμνους αναφεροντες, αλλα και παντων τα δεσμα
λυθηναι παρεσκευασαν· ινα δειχθηι δια των πραγματων αυτων, οπως Τοις αγαπωσι
τον Θεον παντα συνεργει εις αγαθον. Ἰδου γαρ και πληγαι, και δεσμωτηριον, και
ξυλον, και μετα των δημιων διαγωγη, και ομως ταυτα αγαθων υποθεσις γεγενηται
και ευδοκιμησεως αφορμη, ουκ αυτοις μονον, ουδε τοις οικουσι το δεσμωτηριον
δεσμιοις, αλλα και αυτωι τωι δεσμοφυλακι.
Ἔξυπνος γαρ, φησι, γενομενος ο δεσμοφυλαξ, και ιδων τας θυρας
ανεωιγμενας της φυλακης, σπασαμενος μαχαιραν, εμελλεν εαυτον αναιρειν, νομισας
εκπεφευγεναι τους δεσμιους. Ὅρα μοι ενταυθα του Θεου την φιλανθρωπιαν παντα
λογον υπερβαινουσαν. Τινος γαρ ενεκεν κατα το μεσονυκτιον απαντα ταυτα γινεται;
Ουδενος ετερου χαριν, αλλ' ινα αθορυβον και εν ησυχιαι το πραγμα οικονομηθηι, και
την σωτηριαν πραγματευσωνται του δεσμοφυλακος. Του γαρ σεισμου γενομενου και
των θυρων ανοιχθεισων, τα δεσμα ανεθη παντων των αυτοθι, και ουδεις αυτων
εκπηδησαι συνεχωρηθη. Σκοπει μοι και αλλην ενταυθα Θεου σοφιαν. Τα μεν γαρ
αλλα παντα γεγονεν, ο σεισμος, λεγω, και η των θυρων ανοιξις, ινα μαθωσι δια των
εργων απαντες, τινες ησαν οι τοτε το δεσμωτηριον οικουντες, και οτι ουχ οι
τυχοντες εισιν ανθρωποι· ουδενι δε εξελθειν εγενετο, ινα μη κινδυνων αφορμη
γενηται τουτο τωι δεσμοφυλακι. Και οτι τουτο εστιν αληθες, ακουσον πως, οτε μονον
υπωπτευσε τουτο γεγενησθαι ο δεσμοφυλαξ, και ενομισε τινας εκπεφευγεναι, και
της 51.170 ζωης αυτης κατεφρονησε. Σπασαμενος γαρ, φησι, μαχαιραν, εμελλεν
εαυτον αναιρειν. Ἀλλ' ο πανταχου νηφων και εγρηγορων, ο μακαριος Παυλος, τηι
οικειαι φωνηι εξηρπασε της φαρυγγος του θηριου το αρνιον. Ἐφωνησε γαρ φωνηι
μεγαληι, λεγων, Μηδεν πραξηις σεαυτωι κακον· απαντες γαρ εσμεν ενθαδε. Ὢ
ταπεινοφροσυνης υπερβολη! ουκ εφρονησε μεγα επι τοις γεγενημενοις, ου
κατεξανεστη του δεσμοφυλακος. ουδεν υπερογκον φθεγξασθαι κατεδεξατο· αλλα
μετα των δεσμωτων, μετα των δημιων, μετα των κακουργων εαυτον κατηριθμησε,
λεγων· Ἅπαντες εσμεν ενθαδε. Ειδες αυτον πολληι τηι ταπεινοφροσυνηι χρωμενον,
και ουδεν πλεον εαυτωι νεμοντα των αυτοθι κακουργων; Ὅρα και τον δεσμοφυλακα
λοιπον, ουχ ως ενι των αλλων προσιοντα. Θαῤρησας γαρ και αιτησας φωτα,
εισεπηδησε, και εντρομος υπαρχων, προσεπεσε τωι Παυλωι και τωι Σιλαι, και
προαγαγων αυτους εξω, εφη· Κυριοι, τι με δει ποιειν, ινα σωθω; Ειδετε πως Τοις
αγαπωσι τον Θεον παντα συνεργει εις αγαθον; ειδετε του διαβολου την μηχανην,
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

4

οπως διελυθη; οπως ακυρα αυτου γεγονε τα μηχανηματα; Ἐπειδη γαρ απηλασαν τον
δαιμονα, παρεσκευασεν εις το δεσμωτηριον αυτους εμβληθηναι, νομιζων εμποδιζειν
τον δρομον του κηρυγματος δια τουτου. Ἀλλ' ιδου και το δεσμωτηριον εμποριας
αυτοις υποθεσις γεγενηται πνευματικης.
δʹ. Ἄρα και ημεις, αν νηφωμεν, ου μονον εν ανεσει οντες, αλλα και εν
θλιψεσι, κερδαινειν δυναμεθα, και τοτε μαλλον, η εν ανεσει. Ἡ γαρ ανεσις, ως επι το
πλειστον, ραιθυμοτερους εργαζεται· η δε θλιψις νηφειν παρασκευαζουσα, αξιουσθαι
ποιει και της ανωθεν ροπης, και μαλιστα, οταν δια την εις τον Θεον ελπιδα την
υπομονην επιδεικνυμεθα και την καρτεριαν εν πασαις ταις επαγομεναις θλιψεσι. Μη
τοινυν αλγωμεν, επειδαν θλιβωμεθα, αλλα μαλλον χαιρωμεν· τουτο γαρ ημων η της
ευδοκιμησεως υποθεσις. ∆ια τουτο και Παυλος ελεγεν, Οιδαμεν δε οτι τοις αγαπωσι
τον Θεον παντα συνεργει εις αγαθον. Ἀλλ' ιδωμεν την ζεουσαν ψυχην των αγιων
τουτων. Ἐπει ουν ηκουσαν του δεσμοφυλακος λεγοντος, Τι με δει ποιειν, ινα σωθω;
αρα υπερεθεντο; αρα ανεβαλοντο; αρα ημελησαν προς την κατηχησιν; Ουδαμως·
αλλα τι προς αυτον εκεινοι; Πιστευσον επι τον Κυριον Ἰησουν Χριστον, και σωθησηι
συ, και πας ο οικος σου.
Ὅρα κηδεμονιαν αποστολικην. Ουκ αρκουνται τηι αυτου σωτηριαι, αλλα δι'
εκεινου βουλονται και τους προσηκοντας αυτωι παντας σαγηνευσαι εις τον της
ευσεβειας λογον, καιριαν διδοντες τωι διαβολωι την πληγην. Και εβαπτισθη αυτος και
οι αυτου παντες παραχρημα, και ηγαλλιασατο πανοικι πεπιστευκως τωι Θεωι.
Ἐντευθεν παιδευομεθα μηδεποτε εν τοις πνευματικοις μηδε το τυχον αναβαλλεσθαι,
αλλα παντοτε καιρον επιτηδειον ηγεισθαι τον παραπιπτοντα. Ει γαρ νυκτος ουσης οι
αγιοι ουτοι υπερθεσθαι ουκ ηνεσχοντο, ποιαν εξομεν απολογιαν ημεις, εν ετερωι
καιρωι παρατρεχοντες πνευματικον κερδος; Ειδες εκκλησιαν το δεσμωτηριον
γινομενον; ειδες το καταγωγιον των δημιων, ευκτηριον οικον εξαιφνης
αποδειχθεντα, και την μυσταγωγιαν εκει τελουμενην; 51.171 Τοσουτον εστι το
νηφειν, και μηδεποτε παρατρεχειν τα πνευματικα κερδη, αλλα παντα καιρον
επιτηδειον ποιεισθαι προς την τοιαυτην εμποριαν. Καλως αρα ελεγεν ο μακαριος
ουτος γραφων, Ὅτι τοις αγαπωσι τον Θεον παντα συνεργει εις αγαθον. Ταυτην την
ρησιν, παρακαλω, και ημεις εγκεκολαμμενην εχοντες τηι διανοιαι τηι ημετεραι,
μηδεποτε ασχαλλωμεν, επειδαν λυπηροις τισι κατα τον βιον τουτον περιπεσωμεν, η
περιστασεσιν, η αῤρωστιαις σωματικαις, η ετεροις τισι λυπηροις πραγμασιν· αλλα
πολληι κεχρημενοι τηι φιλοσοφιαι, αντεχωμεν προς παντα πειρασμον, ειδοτες οτι, αν
νηφωμεν, πανταχοθεν κερδαινειν δυναμεθα, και μαλλον απο των πειρασμων η απο
των ανεσεων· και μηδεποτε αλυωμεν, εννοουντες οσον της υπομονης το κερδος,
αλλα μηδε απεχθως εχωμεν προς τους επαγοντας ημιν τους πειρασμους. Ει γαρ
κακεινοι τον οικειον σκοπον πληρουντες τουτο ποιουσιν, αλλ' ο κοινος ∆εσποτης
συγχωρει, βουλομενος ημας και δια τουτων εμπορευσασθαι την πνευματικην
εμποριαν, και της υπομονης λαβειν τον μισθον. Ἐαν ουν δυνηθωμεν ευχα 51.172
ριστως ενεγκειν τα επαγομενα, ου μικρον μερος των πεπλημμελημενων ημιν
διαλυσομεν.
Ει γαρ τον θησαυρον τουτον και της οικουμενης διδασκαλον, καθ' εκαστην
ημεραν κινδυνοις περιπιπτοντα ορων ο ∆εσποτης ηνειχετο, ου περιορων τον οικειον
αθλητην, αλλα τα σκαμματα αυτωι μακροτερα κατασκευαζων, ινα τους στεφανους
αυτωι λαμπροτερους απεργασηται, τι αν ειποιμεν ημεις, οι μυριων γεμοντες
αμαρτηματων, και δια ταυτα πολλακις τοις πειρασμοις περιπιπτοντες, ινα την υπερ
τουτων δικην ενταυθα δοντες, μικρας γουν φιλανθρωπιας αξιωθωμεν, επι της
φοβερας εκεινης ημερας των αποῤρητων εκεινων αγαθων απολαυσαντες; Τουτο δε
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

5

λογιζομενοι παρ' εαυτοις, προς απαντα γενναιως αντεχωμεν, ινα και της υπομονης
τον μισθον δεξωμεθα απο του φιλανθρωπου ∆εσποτου, και το πληθος των ημιν
ημαρτημενων υποτεμεσθαι δυνηθωμεν, και των αιωνιων αγαθων επιτυχειν, χαριτι
και φιλανθρωπιαι του Κυριου ημων Ἰησου Χριστου, μεθ' ου τωι Πατρι, αμα τωι αγιωι
Πνευματι δοξα, κρατος, τιμη, νυν και αει, και εις τους αιωνας των αιωνων. Ἀμην.

 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

6


