Oratio secunda
ΕΥΧΗ ∆ΕΥΤΕΡΑ ΙΩΑΝΝΟΥ ΤΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ.
63.923
Κυριε ο Θεος μου, ο μεγας και φοβερος και ενδοξος, ο πασης ορωμενης και
νοουμενης κτισεως δημιουργος, ο φυλασσων την διαθηκην σου και το ελεος σου
τοις αγαπωσι σε και φυλασσουσι τα προσταγματα σου· και νυν και παντοτε
ευχαριστω σοι πασων ενεκα των εις εμε γενομενων ευεργεσιων σου φανερων και
αφανων. Και μεχρι του νυν αινω και δοξαζω και μεγαλυνω σε, ανθ' ων
εθαυμαστωσας επ' εμοι τα ελεη σου τα πλουσια και τους οικτιρμους σου,
αντιλαβομενος μου εκ γαστρος μητρος μου, και επι πασι προνοησαμενος,
συντηρησας τε και διακυβερνησας οσιως τα κατ' εμε δια μονην χρηστοτητα και
φιλανθρωπιαν σου. Ου γαρ δια το αναξιον μου και εμπαθες υπερειδες την εμην
ταπεινωσιν, αλλα δια το φιλανθρωπον σου και συμπαθες ευεργετων και
προνοουμενος ου διελειπες· Και εως γηρως και πρεσβειου ο Θεος μου μη
εγκαταλιπηις με, Ἰησου Χριστε, το καλον ονομα, ο γλυκασμος μου, και η επιθυμια
μου, και η ελπις μου· ο ενανθρωπησας δι' ημας, και τον δια σταυρου θανατον
υπομεινας, και παντα εν σοφιαι οικονομησας και διαθεμενος της ημων ενεκα
σωτηριας. Ἐξομολογουμαι σοι, Κυριε ο Θεος μου, εν οληι καρδιαι μου, κλινω γονυ
σωματος και ψυχης, εξαγορευων σοι τωι Θεωι μου πασας τας αμαρτιας μου. Κλινον
και αυτος το ους σου εις την εμην δεησιν, και αφες την ασεβειαν της καρδιας μου.
Ἥμαρτον, ηνομησα, επλημμελησα, παρωξυνα, παρεπικρανα τον εμον αγαθον
∆εσποτην και τροφεα και κηδεμονα· ουκ εστιν ειδος κακιας ρητον η αῤρητον, ο ουκ
εποιησα και εργωι και λογωι, και γνωσει και αγνοιαι, και ενθυμημασι και νοημασι,
καθ' υπερβολην εις υπερβολην αμαρτησας· και πολλακις μετανοειν υποσχομενος,
τοσαυτακις τοις αυτοις περιεπεσα.
Ευκοπωτερον σταγονες υετου αριθμηθησονται, η των εμων αμαρτηματων η
πληθυς· υπερηραν γαρ την κεφαλην μου, και ωσει φορτιον βαρυ εβαρυνθησαν. Ἀπο
γαρ νεοτητος μου και μεχρι του νυν ταις ατοποις επιθυμιαις θυραν ανοιξας,
αχαλινωτοις και ατακτοις εχρησαμην ορμαις, μολυνας τον χιτωνα τον ανωθεν
υφαντον του αγιου μου βαπτισματος, τον ναον μου του σωματος κηλιδωσας, την
ταλαιπωρον μου ψυχην τοις παθεσι της ατιμιας 63.924 καταμιανας, και πασαν αλλην
παρανομιαν και αδικιαν διαπραξαμενος· ων εαν κατα μερος επιμνησθηναι θελησω,
επιλειψει με διηγουμενον ο χρονος. Ἐπει δε παντα οιδας αυτος (ουδε γαρ εστι κτισις
αφανης ενωπιον σου, παντα δε γυμνα και τετραχηλισμενα τοις οφθαλμοις σου), τι
δει προς ειδοτα λεγειν τα μη αγνοουμενα παρα σου; Ἐμου δε συντριβεται η καρδια
και τα οστα της ψυχης, και ολος εις αποριας καταδυομαι βαθος, ενθυμουμενος οτι
τηλικαυτα και τοσαυτα ημαρτηκως, ουδε μικρον τι μεταμελειας εργον ενεδειξαμην·
και ο καιρος της τομης εγγυς, και η προθεσμια του θανατου παρεστηκεν, ο δε της
μετανοιας καιρος ουδαμου. ∆ια τουτο τεταρακται η ψυχη μου, και κατωδυνος εστι
και κατηφειας πληρης· ανετοιμος γαρ και απαρασκευος ων, διαλογιζομενος τε και
ανακρινων τα κατ' εμαυτον, ουδεν ικανον προς απολογιαν ευρισκω, ουδε τινα
τροπον και μηχανην, δι' ων του αιωνιου πυρος ρυσθησομαι. Ει γαρ ο δικαιος μολις
σωζεται, ο αμαρτωλος εγω που φανουμαι; Και ει δια πολλων θλιψεων η βασιλεια
των ουρανων τοις αξιοις κατακληρουται, και στενη και τεθλιμμενη η οδος της ζωης,
πως εγω καθηδυπαθων και ακολασταινων διαπαντος της σωτηριας αξιωθησομαι;
Και ει πασα δικαιοσυνη ανθρωπου, ως ρακος αποκαθημενης, ο τοσουτος βορβορος
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

1

και αδικια τι λογισθησεται; Ει και υπερ αργου λογου απολογησασθαι προκειται, υπερ
τοσουτων εγω αμαρτηματων τινα ευπροσωπον εξω την απολογιαν; Οιμοι ψυχη! οτι
ουτω τα καθ' ημας προεχωρησε. Βραχυς ο βιος και ευπεριστατος, οξεως παροδευων
και προς τον θανατον παραπεμπων· αιωνια των αμαρτωλων η τιμωρια, ωσπερ και η
των δικαιων βασιλεια, και ζωη αμφοτερων μη κοπτομενη θανατωι. Τι ουν ποιησω; τι
διαπραξωμαι; εις ποιον χαος εμαυτον ακοντισω; Φοβερος γαρ και ο θανατος, και
μαλιστα των αμαρτωλων, επει και πονηρος· Θανατος γαρ αμαρτωλων πονηρος·
φοβερα δε και τα μετα θανατον δειματα, φοβερωτερον δε πολλωι μαλλον το
εμπεσειν εις χειρας Θεου ζωντος, εξ ων ουκ εστιν ο εξελεσθαι δυναμενος. Ὅταν ουν
ελθηι ενδοξασθηναι εν τοις αγιοις αυτου, και αποδουναι εκαστωι κατα τα εργα αυτου·
63.925 οταν θρονοι τεθωσι, και ο αδεκαστος Κριτης φοβερος καμειται, και ο ποταμος
του πυρος ελκων εμπροσθεν, και η λαμπροτης και η χαρα των δικαιων ητοιμασμενη,
και πασαι αι των αγγελων μυριαδες, και παντες οι απ' αιωνος ανθρωποι, και πασα
ομου η κτισις, η τε ορωμενη και η νοουμενη υποτρομος παρισταται· τι εγω τοτε
διαπραξωμαι αισχυνης πεπληρωμενος, υπο του συνειδοτος κατεγνωσμενος,
παῤρησιας πασης και απολογιας εστερημενος; Στεναγμοι παντοθεν. Οιμοι των
κακων! τι πρωτον θρηνησω; τι δευτερον στεναξω; τι απολοφυρωμαι; την στερησιν
των αγαθων, η την οδυνην των αλγεινων; το απεραντον της τιμωριας, η τον απο
Θεου χωρισμον; κλαυσον, αθλια ψυχη, ενθυμουμενη ταυτα, και οποια μετα την
εξοδον απαντησεται σοι, ως λιαν επαχθη και επωδυνα, και βοησον· Ὁ Θεος των
δυναμεων, ο Θεος ο αιωνιος, ο Θεος του ελεους και των οικτιρμων, μη εγκαταλιπηις
με, μη υπεριδηις με, μη αποστησηις απ' εμου το ελεος σου· Προσχες εις την βοηθειαν
μου, Κυριε της σωτηριας μου.
Και γαρ ουτως εχων και ουτω διανοουμενος ουκ απαγορευω της αγαθης
ελπιδος, ουδε απογινωσκω της σωτηριας μου. Οιδα γαρ του εμου ∆εσποτου το
ευσυμπαθητον, οιδα του φιλανθρωπου το αμνησικακον, και οτι θελητης ελεους εστι,
μη θελων τον θανατον του αμαρτωλου, ως το επιστρεψαι και ζηιν αυτον, θελων δε
παντας σωθηναι, και εις επιγνωσιν αληθειας ελθειν, και μαλιστα τους απο αμαρτιας
επιστρεφοντας. Ου γαρ ηλθες καλεσαι δικαιους, αλλα αμαρτωλους εις μετανοιαν. Ου
γαρ χρειαν εχουσιν οι υγιαινοντες ιατρου, αλλ' οι κακως εχοντες. Νυν ηρξαμην
λαλησαι προς τον Κυριον μου· εγω δε ειμι γη και σποδος, σκωληξ και ουκ ανθρωπος,
ονειδος ανθρωπων και εξουθενημα λαου. ∆ος μοι λογον εν ανοιξει του στοματος
μου, ο διδους ευχην τωι ευχομενωι, οτι παρα σου Πασα δοσις αγαθη, και παν δωρημα
τελειον ανωθεν εστι καταβαινον εκ σου του Πατρος των φωτων· ινα και δεηθω
αξιως και ικετευσω συμφεροντως.
Μη αποστραφω τεταπεινωμενος, κατηισχυμμενος, αλλα τυχων ων ηλπισα·
και ουτως απελευσομαι χαιρων εν πληροφοριαι καρδιας μου. Ἐλεησον με, ο Θεος,
κατα το μεγα ελεος σου, οτι επι σοι πεποιθεν η ψυχη μου· ελεησον με, Κυριε, οτι
ασθενης ειμι, ο ιατρος των ψυχων και των σωματων. Ὡς επι του φοβερου σου
παρισταμενος βηματος, ως των αχραντων σου ποδων εφαπτομενος, ουτω παρακαλω
και δεομαι και αντιβολω μετα συντετριμμενης καρδιας και τεταπεινωμενης·
Ἱλασθητι μοι τωι αμαρτωλωι, συγχωρησον μοι τωι αχρειωι και ταπεινωι, επιδε εξ αγιου
κατοικητηριου σου επι την εμην αθλιοτητα, επιβλεψον εξ αγιων σου υψωματων επι
την προσευχην του ταπεινου δουλου σου, και μη υπεριδηις την δεησιν μου· ανες μοι,
ινα αναψυξω, προ του με απελθειν, οθεν ουκ ετι λοιπον επιστρεψω. Ὡς ανθρωπος
ημαρτον, ως Θεος συγχωρησον· συ γαρ οιδας, ∆εσποτα, το ευολισθον της
ανθρωπινης φυσεως, και οτι εγκειται η διανοια του ανθρωπου επιμελως επι τα
πονηρα εκ νεοτητος. Μνησθητι οτι χους εσμεν· μνησθητι οτι συ μονος καθαρος και
αχραντος και αμιαντος, παντες δε ημεις εν επιτιμιοις· μνησθητι των απ' αιωνος
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

2

οικτιρμων σου και του ελεους σου, και μη συγκαταδικασηις με ταις ανομιαις μου,
μηδε κατα τας αμαρτιας μου ανταποδωις μοι. Οιδας το πληθος των ανομιων μου, οτι
πολυ και αριθμωι μη υποκειμενον· αλλ' οιδα και το πελαγος της φιλανθρωπιας σου,
οτι ανεικαστον και ανικητον. Συ γαρ ει ο αιρων την αμαρτιαν του 63.926 κοσμου, ο
απο του ουρανου καταβας επι της γης, του ζητησαι το πλανηθεν προβατον και
απολωλος· ο ποιμην ο καλος, ο τιθεις την ψυχην υπερ των προβατων, και ελθων εις
τον κοσμον αμαρτωλους σωσαι, ων πρωτος ειμι εγω. Ἐλεησον, ελεησον το ποιημα
των χειρων σου· μη βδελυξηι με τον αναξιον, αλλ' οικτειρησον το ποιημα σου, ο δι'
εμε σταυρον υπομεινας, και τα των μωλωπων καταδεξαμενος στιγματα, αλλ'
ιασαμενος, εξαλειψον παντα φαρμακωι συμπαθειας, και σπογγωι φιλανθρωπιας σου·
Παντα γαρ δυνασαι, αδυνατει δε σοι ουδεν.
Κατανυξον μου την πεπωρωμενην καρδιαν, ελαφρυνον το βαρος του
συνειδοτος, δεξαι μου τα δακρυα και τον στεναγμον, ως της πορνης, ως του
κορυφαιου των αποστολων Πετρου· δεξαι μου την μικραν ταυτην εξομολογησιν και
μετανοιαν, ο προσδεξαμενος του ληιστου την ευγνωμοσυνην εν τωι σταυρωι· δεξαι
μου τον απο των χειλεων καρπον, ως θυσιαν ζωσαν, ευαρεστον, εις οσμην ευωδιας.
Παρακαλω, παρακληθητι· δυσωπω, δυσωπηθητι. Ἥμαρτε και Μανασσης εκεινος ο
βασιλευς, αλλ' ουκ απωλετο μετανοησας· ημαρτε και ∆αυιδ προ εκεινου, αλλα την
αμαρτιαν αποκλαυσαμενος ηλεηθη. Πολλα εχω τοιαυτα παραδειγματα
παρηγορουντα και παραμυθουμενα μου την αθυμιαν, αποδιωκοντα την απογνωσιν
απ' εμου, και τρεφοντα μου την ελπιδα της σωτηριας. Παρακαλεσον μου και συ την
καρδιαν, ο Πατηρ των οικτιρμων και Θεος πασης παρακλησεως· ψυχαγωγησον και
αγαθυνον, η πηγη του ελεους και των αγαθων. Πολλα εποιησας απο του αιωνος
μεγαλα και θαυμαστα, ενδοξα τε και εξαισια, ων ουκ εστιν αριθμος· αλλ' ει εμε τον
ασωτον σωσεις, ει εμε τον αναξιον παραστησεις, πλειω και μειζω θαυμαστωθησηι· οτι
τοσαυτη σου της ελεημοσυνης και της φιλανθρωπιας η δυναμις, ωστε και απο
βορβορου μαργαριτην ποιειν, και απο του ειναι υιον γεεννης, υιον βασιλειας
αποτελειν. Και ετι κεκραξομαι προς τον Κυριον μου, και προς τον Θεον μου
δεηθησομαι· κυβερνησον το υπολοιπον μου της ζωης κατα το θελημα σου· στηριξον
με εις τον φοβον σου· στερεωσον με εν τηι αγαπηι σου, και εν τωι πληθει της
χρηστοτητος σου· χρηστον μοι τελος και αξιον της φιλανθρωπιας σου δωρησαι, και
τα οστα και τας αρμονιας μου και πασαν την συνθεσιν της υποστασεως μου εν ελεει
και φιλανθρωπιαι σου επιδε, και εις ανεσεως και εις αναπαυσεως τοπον την αθλιαν
μου ψυχην οδηγησας, αποκαταστησον, οτι πολλαι μοναι παρα σοι εκαστωι κατ' αξιαν
διανεμομεναι. Ἔτι δεομαι και παρακαλω, δος δη, Κυριε, και χαριν συνεσεως τηι εμηι
αναξιοτητι του διανοεισθαι τα σοι ευαρεστα, καμοι συμφεροντα, και μη μονον
διανοεισθαι, αλλα και διαπραττεσθαι, το μη συναρπαζεσθαι και συναπαγεσθαι τοις
ματαιοις, το μη διαπραττεσθαι τα μη δεοντα, το ακενοδοξως ταπεινουσθαι τοις
ταπεινοις, και τοις πασχουσι συμπαθειν, και τοις αμαρτανουσι συγχωρειν. Οιδα γαρ
ως, ει μη αφησω, ουκ αφεθησομαι.
∆ια τουτο, παρακαλω, συγχωρησον παντα πασι τοις αμαρτανουσιν εις εμε· ου
γαρ εισιν ουτοι αιτιοι, αλλ' εγω ο αθλιος, ο μη ποιων το θελημα σου, και μη
φυλαττων τα προσταγματα σου. Τους δε αγαπωντας ημας ανταμειψαι ταις πλουσιαις
σου δωρεαις· τον δε πνευματικον μου πατερα, και τους αδελφους, ους συ δεδωκας,
ευσπλαγχνε, κριμασιν οις επιστασαι συν εμοι φιλανθρωπως οικτειρησας, ελεησον.
Ταυτα μου της προσευχης τα ρηματα εστωσαν υπερεντυγχανοντα μου και ζωντος
και θανοντος· αυτη η εξομολογησις και τα δακρυα ως θυμιαμα ενωπιον σου 63.927
κατευθονθητωσαν· εγω δε καθ' εκαστην αναμενω του θανατου το απαραιτητον. Και
το μεν σωμα μου το αθλιον ταφηι παραδοθεν διαφθαρησεται, και εις τα εξ ων
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

3

συνετεθη αναλυθησεται, οπερ αναστησεις ο ζωοδοτης αφθαρτον εν τωι της
παλιγγενεσιας καιρωι· το δε πνευμα μου εις χειρας σου παρατιθημι. Ἀναπαυσον, αγιε
∆εσποτα, εν φωτι ζωντων, και εν τηι κατοικιαι των ευφραινομενων, και τους εμους
γεννητορας, προγονους, και αδελφους, σους δε οικετας ευγνωμονας· οτι, ει και
ημαρτομεν, αλλ' ουκ απεστημεν απο σου, ουδε διεπετασαμεν χειρας ημων προς Θεον
αλλοτριον, αλλα σε εγνωμεν, και σε ηγαπηκαμεν, και σοι πεπιστευκαμεν, και σε
προσκυνου 63.928 μεν τον ενα εν Τριαδι Θεον, εν σοι τε προσευχομεθα, και εν σοι
τας της σωτηριας αναρτωμεν ελπιδας.
Ἐλεησον ημας κατα το μεγα σου ελεος, και σωσον εις την επουρανιον και
αιωνιον σου βασιλειαν. Ναι δη, Κυριε μου, Κυριε, ουτω γενεσθω ταυτα εν ημιν τοις
ελπιζουσιν επι σε δια την πολλην σου και ανυπερβλητον αγαθοτητα, και δια την
αφατον σου ευσπλαγχνιαν και φιλανθρωπιαν, πρεσβειαις της πανενδοξου,
πανυμνητου, υπερευλογημενης, και κεχαριτωμενης δεσποινης ημων, υπεραγιας
θεοτοκου και αειπαρθενου Μαριας, των επουρανιων και νοερων δυναμεων, και
παντων των απ' αιωνος σοι ευαρεστησαντων. Ἀμην.

 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

4


