In publicanum et pharisaeum
Εις τον Τελωνην, και εις τον Φαρισαιον.
62.723
Της φιλαργυριας το παθος επιθυμει την πλεονεξιαν· αλλα θεραπευεται δια
της ελεημοσυνης, οταν εις με τανοιαν δραμηι. Της πορνειας ο τροπος καταδιωκει την
αμαρτιαν· αλλα ταυτην ιατρευει ο κλαυθμος της μετανοιας, και δεικνυσιν ηλιου
καθαρωτεραν την ψυχην, ταις της σωφροσυνης αρεταις απαστραπτουσαν. Της δε
ληιστειας το απανθρωπον, οταν μεταβαληι τας πραξεις της μιαιφονιας, και κραξηι τωι
Χριστωι· Μη στερησηις με, Χριστε, της σης βασιλειας, εισερχεται η ψυχη αυτου εις τον
παραδεισον. Της ειδωλολατρειας η πλανη και αυτη εχει φαρμακον ιασεως, οταν
προσδε ξηται πιστως τον κηρυττομενον Χριστον, και της πα ρανομιας την πλανην
αποκηρυξηι, και της ευσεβειας την χαριν εν αυτηι περιβαληι, δια του βαπτισματος, του
εν τρισι Θεου επικλησεσι την αΐδιον Τριαδα σημαινον τος.
Της μισαδελφιας ο βορβορος και αυτος αποπλυνε ται, οταν ευγνωμονι
λογισμωι δεξωνται το ευαγγελικον εκεινο λογιον· Μακαριοι οι ειρηνοποιοι, οτι αυτοι
υιοι Θεου κληθησονται. Τις ου χαιρει του Θεου και Πατρος ονομαζεσθαι τεκνον; Ὅτι
επλαστουργησεν ο Θεος τον ανθρωπον, και διακρατει τον κοσμον φιλανθρωπωι
νευματι, και τωι βουληματι αυτου εικει τα συμπαντα, υπερβοληι αγαθοτητος τε εκ του
μη οντος εις το ειναι παρηγαγε τα ορωμενα, θεμενος τον ανθρωπον οικονο 62.724
μον των αυτου κτισματων· ινα γενομενος πιστος απο λαβηι τον μισθον των πεντε
ταλαντων, και αρξηι των δεκα πολεων των εν τοις Ευαγγελιοις αναγεγραμμενων. Ει
δε τις ευρεθηι οκνηρος εν ταλαντον πιστευθεις, κατα κρυψηι δε τουτο, και μη
προσαγηι τωι δεσποτηι διπλουν το τιμημα, τουτεστι, συν τωι αισθητωι και τον νοητον
ανθρωπον, αλλ' αρξηται λεγειν· Ἐφοβηθην οτι ανθρω πος αυστηρος ει, και τα λοιπα
ρηματα της αχαριστιας και δυστροπιας· τοτε αρθησεται απ' αυτου και ο εχει, και
εκβληθησεται εις την καμινον του πυρος.
Ὁ γαρ κοσμος ουτος γυμνασιον εδοθη, οστις ποτε το λυπεισθαι παρεχει τοις
ανθρωποις, ποτε δε το χαιρειν. Ὁ δε εν αμφοτεροις τουτοις ευχαριστως βιωσας,
πιστευθησεται την βασιλειαν των ουρανων. Ὥσπερ γαρ η των πλου σιων υδατων
φορα δεξαμενη το επιῤρεον, πομφολυγας διανιστησι, και αι μεν αυτων αμα τωι
γενεσθαι εῤρα γησαν, αι δε πλεον ογκωθεισαι, μετεπειτα και αυται εῤραγησαν· τον
αυτον τροπον και η θαλασσα του βιου, τους μεν προς ολιγον φανεντας εκαλυψε,
τους δε επι πλειον διαρκεσαντας και αυτους κατεποντισε. ∆ιο τον λογον
επαναλαβωμεν· Πασα αμαρτιας υποθεσις ταχειαν εχει της αφεσεως την χαριν, οταν
μετανοιαν εχηι προ τρεχουσαν. Της υπερηφανιας η σηπεδων δυσθεραπευ τον νοσημα,
μισανθρωπιας προσχημα, γαυρον πτωμα 62.725 υψωμα αφ' εαυτου
καταβαλλομενον, φαντασια σκιωδης, καλαμος υπ' ανεμου σαλευομενος, καπνος εις
αερα υψουμενος και εις ουδεν διαλυομενος.
Τι νομιζεις, α αλαζον, πλειον κεκτησθαι του πενητος; Ουδεν. Μη συ μεν
αλλον ουρανον οραις, εκεινος δε υπο της ηλιακης ακτινος καταφλεγεται; μη συ, οταν
γενηται κρυμωδης ο αηρ, συ μεν υπο του ηλιου θαλπηι, εκεινος δε τωι κρυει ψυχεται;
ουχ ομοιως αναπνειται τον αερα; ου την αυτην βαδιζεται γην; ου το αυτο σωμα
περιβεβλη ται; ου μαλλον ευχαριστειν οφειλεις τωι Θεωι τωι σοι πιστευσαντι τοσαυτα,
οσα ο ενδεης μετρησαι επαρκει; Λεγω σοι, αδελφε, τουτο σε μαλλον οφειλει
προτρεπειν εις ταπεινοφροσυνην. Ὁ γαρ πλουσιος μετριαζων δει κνυσι το
φιλανθρωπον· ο πενης γαρ και μη θελων εχει την ταπεινωσιν. Συ ουν τοτε δειχθησηι
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

1

μεγας, οτε, οπερ εκεινος αναγκηι, αυτος προθεσει μετερχηι. Ει δε τουτοις ου πειθηι,
ακουε της Γραφης· Κυριος υπερηφα νοις αντιτασσεται, ταπεινοις δε διδωσι χαριν. Ει
δε και τουτων καταφρονεις, καταφρονηθησηι υπο του Θεου· τοτε μελλει της
αναισθησιας η οιησις, εις μεταρσιον υψωμα αναγαγειν σε βουλομενη, μεγαλως σε
επαιρειν, ινα μειζονως σε κατενεγκηι.
Τι γαρ εστι πλουτος; Ὕλη μεταπηδωσα αφ' ετερου προς ετερον· του γαρ
θανατου επεισελθοντος, ουτος μεν αφισταται σου, τα δε εξ αυτων κακα ουδεποτε
σου αφιστανται. Βλεπε, μη υπερηφανευου γη και σποδος υπαρχων, και εμπεσηις εις
το πτωμα του Φαρισαιου· επιγνωθι σεαυ τον· τουτο γαρ και ο Κυριος παρεγγυαι
λεγων δια της παραβολης· Ἄνθρωποι δυο ανεβησαν εις το ιερον προσευξασθαι, ο εις
Φαρισαιος, και ο ετερος τελω νης. Ἄνθρωποι δυο ανεβησαν, αλλ' ουκ ανθρωποι δυο
κατεβησαν, την αυτην οδον διανυοντες απλανως. Και ο Φαρισαιος ταυτης διεσφαλη
φανερως. Ἐπι τον ενα τοπον εισηλθον προσευξασθαι, και ουκ εις τον ενα τοπον
εξελθοντες ευρεθησαν. Ὁ μεν Φαρισαιος ετρεχε θαῤρων, ο δε τελωνης απηιει
δειλιων· και ο μεν τρεχων απεμει νεν, ο δε οπισω προελαβεν. Ἔτρεχεν ο Φαρισαιος
εξαγ γειλαι τα δικαιωματα· εσπευδε και ο τελωνης αναγγει λαι τα παραπτωματα.
Ἀνηλθον προσευξασθαι· και ο μεν ωραθη φυσιουμενος, ο δε εδειχθη προσευχομενος.
Τοιαυτα γαρ εαυτον ενομοθετει ο Φαρισαιος λεγων· Ουκ ειμι χρεωστης της
παραγγελιας του νομου· ουχ υπαρχω υπευθυνος ων παρηγγειλαν οι προφηται· ου
χρηιζω της διδαχης Μωυσεως, ης ουδεν τουτων δι ημαρτον· αλλ' ανειμι
προσευξασθαι, της συνηθειας το χρεος αποδιδους, οπερ οι προγονοι μου επετελουν.
Τι ουν, ω Φαρισαιε, των προγονων ενεκεν το ιερον προσ κυνεις, προσευχης δε χαριν
το ιερον ουχ οραις; Οι προγονοι σου πιστως επετελουν την ευχαριστιαν, συ δε
θριαμβευεις την ευχαριστιαν, ινα υπο ανθρωπων δοξασθηι σου η θυσια· και γινεται
επι σοι το του ∆αυιδ ρητον· Γενηθητω η προσευχη αυτου εις αμαρτιαν, και την
επισκοπην αυτου λαβοι ετερος, τουτεστιν, ο τελωνης. Τα δε του τελωνου ποια;
Ἀπηιει εις το ιερον εαυτον κατακρινων, αναξιον ονομαζων εαυτον προσευ χης.
Ἀναξιον εαυτον επεκαλεσατο· διο και ο Χριστος την προθεσιν αυτου απεδεξατο.
Ἔλεγεν εαυτον τηι αμαρτιαι καταχρεων, αλλ' εδειξεν αυτον της δικαιο συνης ο
Χριστος υπευθυνον· εχαρισατο των πεπλημμελημενων αυτωι την αφεσιν, και
αντηγορασε την προθεσιν· ηλευθερωσε της αμαρτιας, ινα δουλωσηι τηι δικαιοσυνηι.
Ὢ δουλεια, δι' ης αποφευγομεν δουλειαν πονηραν, και προσφευγομεν τηι ελευθεριαι
του Χριστου! ω δουλεια, ελαφρον ζυγον παρεχουσα, και μετα ταυτην αιωνιον ζωην
εχουσα και αποδιδουσα! ω δουλεια, η εν τωι κοσμωι τουτωι δουλεια λεγομενη, εν δε
τωι μελλοντι βασιλειαν ατελευτητον δωρουμενη!
Ταυτηι τηι δουλειαι προσδραμωμεν, αδελφοι, ινα την ελευ θεριαν
καρπωσωμεθα των ψυχων. Ὅταν γενηται τις αγαθος δουλος, τοτε τουτον
αναδεικνυσιν ο Κυ ριος υιον γνησιον, τοτε πληροι το ρητον δια του Προφητου επ'
αυτον· Ἐγω ειπα· Θεοι εστε, και υιοι Ὑψιστου παντες. Μακαριοι οι καταξιουμενοι
της τοιαυτης τιμης! μακαριοι οι σπουδασαντες απαλ λαγηναι της φθορας! μακαριοι
οι δια ταυτης της δουλειας κτησαμενοι την ελευθεριαν, και κραζοντες τηι ελευθεριαι,
ηι Χριστος ημας εξηγορασεν, ισταμεθα εχοντες τον σταυρον αντερειδοντα του
Χριστου! Κρα ζωμεν τωι Χριστωι· Λογισαι ημας, ο Ποιμην ο καλος, ως εν των
προβατων απολωλοτων· ζητησον ημας 62.726 εν ταις διανοιαις των καρδιων ημων,
και ευρων πλανωμενους ημας και μελλοντας αλισκεσθαι υπο του εχθρου, συναγαγε
εις την ποιμνην σου. Λογισαι ημας δραχμην μιαν, και αψας τωι πυρι της σης θεοτητος
ερευνησον, και ευρων συγχαρηθι τοις αγιοις και τοις αγγελοις συναυλιζομενοις τηι
αχραντωι σου θεοτητι· αναδειξον ημας ως τον τελωνην, ινα προσευχομενοι
ταπεινοφροσυνην ασπασωμεθα, υπερηφανιαν δε απο στρεφωμεθα, και την της
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

2

αμαρτιας μητερα αποδυ σωμεθα την υψηλοφροσυνην, και την της μετανοιας μητερα
περιπλεξωμεθα την σωφροσυνην.
Ἀποβαλω μεθα τον παλαιον ανθρωπον συν ταις πραξεσιν αυτου, και
περιβαλωμεθα τον νεον συν ταις πραξεσιν αυτου και τηι χαριτι αυτου· στεναξωμεν
εκ βαθους καρδιας προσευχομενοι, ινα διωξωμεν το βαθος της καμινου της γεεννης
τον εχθρον ημων. Σου γαρ στεναξαντος, εκεινος πληττεται· σου το στηθος
πληττοντος, εκεινος τραυματιζεται· σου τας πληγας λαμβανοντος εκει νος τας
σφαγας υποδεχεται. Και γαρ ο τελωνης πληττων το στηθος τον Φαρισαιον
αντεπληξε, και τον εν αυτωι λογισμον τον ενεργουντα της υπερηφανιας τον τυφον
ηλεγξεν. Ὁ γαρ Φαρισαιος σταθεις καθ' εαυτον προσηυχετο λεγων· Ὁ Θεος,
ευχαριστω σοι, οτι ουκ ειμι ωσπερ οι λοιποι των ανθρωπων, αρπαγες, αδι κοι, μοιχοι,
η και ως ουτος ο τελωνης· νηστευω δις του Σαββατου, αποδεκατω παντα οσα
κτωμαι.
Ὦ Φαρισαιε, εκενωσας σου τον μισθον δια της καυχη σεως! δια τουτο εδεξω
ψηφον κατακρισεως. Λεγεις· Ουκ ειμι ωσπερ οι λοιποι των ανθρωπων. Ἄνθρωπος
μεν ην κατα την φυσιν και την του Θεου διαπλασιν, αλογον δε κατα την της
υπερηφανιας μεταληψιν· αν θρωπος μεν ως εχων το κατ' εικονα, θηριον δε ως
κεκτημενος την αλαζονειαν. Ἔξω γαρ εαυτον διεθετο της των ανθρωπων φυσεως,
αλλην δημιουργιαν τωι εαυτου σωματι ενομοθετησεν, υψηλοτερον των γηΐνων
πραγματων ειναι εαυτον εχρηματιζε, μειζονα παντος προφητου και πατριαρχου
εαυτον υπελαβεν. Ἄρα ουκ εμνησθης, ω Φαρισαιε, της του Ἠλια καυχησεως ταυτα
καυχωμενου, καιτοι ουκ εξ οιησεως, αλλ' υπο θειου ζηλου, οτε ειπε· Κυριε, τους
προφητας σου απεκτει ναν, και τα θυσιαστηρια σου κατεσκαψαν, καγω υπελειφθην
μονος; Και τι προς αυτον ο χρηματι σμος; Κατελιπον εμαυτωι επτακισχιλιους ανδρας,
οιτινες ουκ εκαμψαν γονυ τωι Βααλ.
Τι ουν; παντων παρανομησαντων, επτακισχιλιοι ησαν οι τον θειον ζη λον
εχοντες, και τωι προφητηι συνεξισουμενοι, και συ βοαις, Ουκ ειμι ωσπερ οι λοιποι των
ανθρωπων, αρ παγες, αδικοι, μοιχοι; αρα ουδεις διεφυγεν εις την υπ' ουρανον της
πλεονεξιας το μυσος; αρα ουδεις σω φροσυνην ασπαζεται, Φαρισαιε; Ἑαυτον
κατακρινεις, ο υπο παντων κατακρινομενος· καθ' εαυτου δοκιμαζεις, ο υπο του Θεου
αποδοκιμαζομενος· εαυτον στεφανοις δια της καυχησεως, αλλα απωλεσας σου τον
στεφανον δια της κατακρισεως· εαυτον επαινεις ως αναμαρτητον, αλλα της
αμαρτιας εδειχθης υπευθυνος· εαυτον στηλι τευεις ως τον νομον πληρωσαντα, αλλ'
αψαμενος του νομου τον νομοθετην ενυβρισας. Ἔκραξας επι παντων σου τα
κατορθωματα· μετεβαλες αυτα εις παραπτω ματα. Ὁ τελωνης τηι σιωπηι βοησας, τον
Θεον Λογον εδυσωπησεν, ον συ κραζων κατα σεαυτου παρωξυνας. Ουκ ενετραπης
λεγων· Ουκ ειμι ωσπερ οι λοιποι των ανθρωπων, αρπαγες, αδικοι, μοιχοι, η και ως ο
τε λωνης, ο ταις αμαρτιαις μεμιαμμενος, ο ταις ασω τιαις εμπεφυρμενος, ο τον ιερον
τοπον κοινωσας τηι εισοδωι, ο αναξιως συν εμοι προσευχομενος, ο πασης ανομιας
εργατης. Ἀρκει δε το ονομα προς μαρτυριαν της εαυτου καταστασεως· υπαρχει γαρ
τελωνης, τελων τηι αμαρτιαι τα της πονηριας εργα.
Ταυτα ει και μη αυ ταις ταις λεξεσιν εν τοις αχραντοις Ευαγγελιοις εγγε
γραπται, αλλ' ουν γε ο σκοπος της υπερηφανιας του τον αποσωζει τον τροπον. Ὦ
Φαρισαιε, συ μεν απευ δοκησας τα του τελωνου, ο δε Χριστος ηυδοκησεν εν τωι
τελωνηι· συ κατα σεαυτου εκεινον εξουδενωσας, ο δε Χριστος αυτον επι παντων
εστεφανωσεν. Ἠρεσθη Χριστος συν τηι μετανοιαι του τελωνου θεωρησας αισχυνην
συμπεπλεγμενην εν αυτωι, και στεναγμον εκ βαθους καρδιας εις ουρανον ευθεως
αναπεμπομενον, και βαδι ζοντα δακρυα· ηρεσθη Χριστος, μαλλον ηιδεσθη τον
τελωνην, τηι αισχυνηι την αισχυνην αποτιναξαμενον. Καλως ηρμοσατο εαυτωι ο
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

3

τελωνης το της σοφιας ρητον· 62.727 Ἔστιν αισχυνη επαγουσα αμαρτιαν. Ταυτην
μετηλ θεν εν τωι της αγνωμοσυνης βιωι.
Και εστιν αισχυνη δοξα και χαρις. Ταυτην επηλθε δια του της μετανοιας
τροπου, εκ των εναντιων τα εναντια δια της πιστεως ιασαμενος. Μιμησαμενος
ιατρον, εμπλαστρον τιθησιν εναντιον τωι σωματι, την μεν σαρκα εκτρωγον, το δε
ελκος καθαιρον, ινα αποκαλυφθεντος του ζωτικου σωμα τος, επιγνωι το της
θεραπειας μηχανημα. Τους οχετους των ηδονων, οιον καυστηρι σιδηρωι τωι
στεναγμωι χρησα μενος, απεστομωσε, και το διοιδαινον του παθους ελκος τοις
δακρυσι πραΰνας εθεραπευσε, και την οπην του ελκους μοτωσας δια της των χειρων
πληξεως απουλωσε, και το επιῤρεον τηι ψυχηι εκ του σωματος ρευμα εστει ρωσε, και
καθαραν ταυτην δια της μετανοιας τωι πλα σαντι προσηγαγεν.
Ἀλλα και των λοιπων ρηματων του Φαρισαιου ακουσωμεν· Νηστευω δις του
Σαβ βατου. ∆ηλοι τετραδος και παρασκευης την εγκρατειαν. Τα δε Σαββατα
αναπαυσις εστι τοις Ἑβραιοις. Ἀπεχωτων διαφορων βρωματων· ου ρυπω μου τα
χειλη ακα θαρτωι γευσει, ολως εγκρατειαν περιβεβλημαι, ολως αγιωσυνην
ημφιεσμαι· ετι δε και ων κτωμαι τας δεκατας τωι Θεωι προσκομιζω. Ὢ τυφος
αναισθησιας αναπνεων! Νηστευω δις του Σαββατου. Ου διακειται, ως τα σιτηρεσια
αυτου τωι Θεωι χαριζομενος; Νηστευω δις του Σαββατου. Κυριε, μη νηστεια, φησι, τωι
Θεωι παρ εχει τα του νομου ενταλματα; και ο οι ανθρωποι κοπωι κατωρθωσαν, τουτο
εγω προθεσει ποιω; Τι ουν ο φιλαν θρωπος δικαστης, ο φιλοτιμος αγωνοθετης τον
της μετανοιας δρομον; Και του Φαρισαιου μεγαλαυχουντος ηνειχετο, και του
τελωνου μετανοουντος ετερπετο. Ἐπειδη δε ο μεν τοις ρημασιν, ωσπερ ανεμοις
σφοδροις, της ψυχης τον καρπον απετιναξεν, ο δε συντριψας εαυτον ουκ εξεδεχετο
αλλον κατηγορον, εκαστωι το προς 62.728 την αξιαν απενειμε. Τον μεν γαρ τελωνην
εαυτου γεγενημενον κατηγορον, ελευθερον αφηκε της κατα κρισεως· τον δε
Φαρισαιον εις μεσον προθεντα τα κατορθωματα, πενεστερον του τελωνου απεφηνεν.
Ἀμφοτεροις ο τροπος· τωι μεν υποθεσις πενιας ο πλουτος, τωι δε εκ πλουτου πενιας
ολισθημα.
Τι γαρ φησιν ο ∆εσποτης; Ἀμην λεγω υμιν, κατεβη ουτος δεδικαιωμενος εις
τον οικον αυτου, ηπερ εκεινος. Ὢ πως κακον της υπερηφανιας το νοσημα!
Κατακομος ανηλθεν ο Φαρισαιος, ωσπερ ανθεσι, τοις κατορ θωμασι στεφανουμενος·
συνωδευσε τουτωι ο τελωνης πασης απολογιας γυμνος. Ἄλλος μεν ευχερως εαυτον
ταπεινωσας υψωθη· ο δε προς ακαιρον υψος ακοντισας εαυτον, καταγελαστον
υπεμεινε γυμνωσιν. Ουκ ην βελτιον υφειμεναις χρησασθαι ταις φωναις; ουκ ην
κρειττον ακουσαι της προφητικης φωνης λεγουσης· Ταπεινωθητε ενωπιον Κυριου,
και υψωσει υμας; ουκ ην μαλλον κρατησαι της γλωσσης συμφερον, και φυλαξαι τον
πλουτον, ον πονοις πολλοις εκτησατο; ας γαρ εν χρονωι συνηγαγεν αρετας, τηι φωνηι
διεσκορπισεν. Ουκ ηκουσε ταχα ο Φαρισαιος το γεγραμμενον, οτι Ἀκαθαρτος
εναντιον Κυριου πας υψηλοκαρδιος; ουκ εδιδαχθη το καλως ειρημενον· Ὃ ποιει η
δεξια σου, μη γνωι η αριστερα σου. Ταχα δε εγινωσκεν αμφοτερα, αλλ' η ισχυς της
κενοδοξιας ενικησεν.
Ἡμεις ουν του τελωνου την ταπεινωσιν κτησωμεθα, και των αμαρτηματων
το βαρος απωσωμεθα· υπερηφανιαν δε μισησωμεν, δι' ης ο Φαρισαιος τον πλουτον
των αρετων απωλεσεν· Ὑπερηφανοις γαρ Κυριος αντιτασσεται, ταπεινοις δε διδωσι
χαριν. Αυτωι η δοξα και το κρατος, νυν και αει, και εις τους αιωνας των αιωνων.
Ἀμην.

 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

4


