Oratio de hypapante
Του εν αγιοις πατρος ημων Ἰωαννου αρχιεπισκοπου
Κωνσταντινουπολεως του Χρυσοστομου λογος εις την υπαπαντην του
Κυριου ημων Ἰησου Χριστου, λεχθεις εν Ἀντιοχειαι, περιεχων εν τωι
τελει ηθικον πανυ ωφελιμον. Πατερ ευλογησον.
Φαιδρον ημιν τημερον το θεατρον και λαμπροτερος του συνηθους ο
συλλογος· τι ποτε αρα το αιτιον; οταν τας ευαγγελικας ερμηνευωμεν ρησεις, μεστη
γινεται η εκκλησια τωι πληθει των ακροατων· και γαρ, αγαπητοι, οταν παρθενος
ευαγγελιζεται, τοτε της οικουμενης σωτηρια γινεται. Ἀλλ' επειδη τινες εθρυλησαν
περι του αρτιως αναγνωσθεντος, οτι διατι το μη συντεινον εις την παρουσαν
πανηγυριν νυν προσεφωνησαμεν, παρακαλω την υμετεραν αγαπην τοις θεσπισμασι
της ιερωσυνης αγεσθαι, και μηδεν αμφιβαλλειν των παρα των πατερων
θεσπιζομενων. Ἐπει δε τα προβατα τοις ποιμεσιν ανθιστανται, δικαιον εστιν ημας
παραστησαι τον χρονον, οτε Συμεων τον Κυριον υπεδεξατο.
Ἀλλα προσεχετε μοι μετα πασης ακριβειας· βουλομαι γαρ σαφεστεραν την
διδασκαλιαν ποιησαι, ινα ευσυνοπτα ηι τοις ακροαταις τα λεγομενα. Ἡ ουν μακαρια
παρθενος η θεοστοκος Μαρια τωι δεκεμβριωι μηνι τετοκε τον Κυριον, καθως
απεπεισαμεν εν Ἀντιοχειαι παντας τους αντιλεγοντας οτε την του Προδρομου
συλληψιν και την του Ζαχαριου σιωπην υμιν εξηγουμεθα, καθως μεμνηνται οι
φιλοπονοι των γραφων, οτε και παλαιας μαρτυριας εις μεσον ηγαγομεν
συμφωνουσας τοις ευαγγελικοις ρημασιν. Ἀριθμησον τοινυν απο της Χριστου
γεννησεως μεχρι του νυν, ποσαι ημεραι τυγχανουσι· τουτεστιν απο εικαδος πεμπτης
58 του δεκεμβριου μηνος μεχρι της δευρο· του δεκεμβριου αναπληρωσον ημερας
επτα, συμμετρων και αυτην την ημεραν οτε η παρθενος τετοκε, και τριακοντα και
μιαν του ιαννουαριου, και δυο τουτου του ενεστωτος μηνος, και γινονται ημεραι
τεσσαρακοντα.
Ἐπει ουν ηλθεν ο Κυριος σαρκωθεις εκ της αγιας παρθενου, εσπουδασεν εν
τηι ιδιαι σαρκι αναδεξασθαι τον νομον, ινα πληρωμα δωι αυτον και ουτως της χαριτος
αρξηται διδοναι τας δωρεας. Και γαρ τουτο αληθως της πανσοφου εστιν οικονομιας
του Κυριου, αναδεξασθαι τα του νομου κελευσματα εν τηι οικειαι σαρκι, ινα δειξηι τον
νομον τυπον και σκιαν του πνευματος και της χαριτος. Και οτι απαντα προφητικως ο
νομος εκηρυττεν, ακουσον του Παυλου λεγοντος· "ο νομος πνευματικος εστι", και
παλιν· "ο νομος παιδαγωγος ημων γεγονεν εις Χριστον". Ἐπει ουν ο Χριστος, καθως
προειρηται, παντα τα του νομου εσπουδαζε ποιησαι, ινα δωι τελος τωι νομωι και
αρξηται της χαριτος διδοναι τας δωρεας, δειξας τε τον νομον τυπον και σκιαν ειναι
αυτον των αληθινων πραγματων της χαριτος, ακουσωμεν αυτου του νομου
βοωντος· "Ἐλαλησε γαρ Κυριος" φησι, "τωι Μωσει λεγων· γυνη τις εαν σπερματισθηι
κοιτην σπερματος και τεκηι υιον, ακαθαρτος εσται επτα ημερας· και τηι ημεραι τηι
ογδοηι περιτεμει το παιδιον την σαρκα της ακροβυστιας αυτου, και καθισεται εν
αιματι και καθαρωι αυτης τριακοντα και τρεις ημερας", Ἡ ουν ημερα εν ηι εξεστι
περιτμηθηναι το βρεφος μια εστι των τριακοντα τριων ημερων. Ἀριθμησον ουν επτα
ημερας της ακαθαρσιας, και τριακοντα τρεις της καθαρσεως, και γινονται
τεσσαρακοντα ημεραι· ιδου ουν μεχρι της σημερον απο εικαδος πεμπτης του
δεκεμβριου μηνος τεσσαρακοντα ημεραι εισιν. Ἐπει ουν απεπεισαμεν την υμετεραν
αγαπην περι του αριθμου των ημερων και της του νομου φυσεως, ελευσωμεθα εις
τον Συμεων τον επι γης βαδιζοντα και μετα αγγελων χορευοντα. Ἐαν δε ακμην
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

1

αμφιβαλληις οτι ου παντως κατα τον νομον η παρθενος εποιησεν, ακουσον τι φησιν
ο ευαγγελιστης· "Ὅτε επληρωθησαν αι ημεραι του καθαρισμου αυτων κατα τον
νομον Μωσεως, ανηγαγον το 60 παιδιον εις Ἱεροσολυμα παραστησαι τωι Κυριωι,
καθως γεγραπται εν νομωι Κυριου· οτι παν αρσεν διανοιγον μητραν αγιον τωι Κυριωι
κληθησεται". Ἴδε ουν αυτος πειθει ημας ο ευαγγελιστης· ετελεσε τας τεσσαρακοντα
ημερας κατα τον νομον Μωυσεως. Και τοτε "ανηγαγον το παιδιον εις Ἱεροσολυμα
παραστησαι τωι Κυριωι", τουτεστι τωι πατρι, τον μηδεπω χωρισθεντα του πατρος·
"ανηγαγον παραστησαι τωι Κυριωι" τον Κυριον παντων των αιωνων· "ανηγαγον
παραστησαι" τον συνθρονον του πατρος, ωι τα Χερουβιμ παριστανται μετα φοβου·
"ανηγαγον" φησιν ο ευαγγελιστης "παραστησαι τωι Κυριωι καθως γεγραπται εν νομωι
Κυριου, οτι παν αρσεν διανοιγον μητραν αγιον τωι Κυριωι κληθησεται". ∆ιατι δε αρα
το του νομου εποιει ο Κυριος ελθων; ινα παραγαγηι τον νομον, ιδιον γαρ της του
θεου σοφιας και προγνωσεως τουτο. Ἀπεκλειε γαρ δια τε των γραμματων, δια τε των
λογων, τας αυτων κακονοιας, λεγων "Ουκ ηλθον καταλυσαι τον νομον αλλα
πληρωσαι τουτον". Ουδε γαρ ωκνησαν οι Ἰουδαιοι κατηγοριας εφευρισκειν κατα του
Κυριου, διο και τα του νομου ενταλματα ποιων, και ουτως υπ' αυτων ητιμαζετο. Ει
δε τα του νομου μη εποιει, τις αρα επεκλειεν αυτων τα αναισχυντα στοματα τοιαυτα
μελλοντων λεγειν, οτι εξ ατονιας τινος μη ισχυων τα του νομου ποιειν κελευσματα,
αλλον τινα εφευρισκει ελαφρον νομον κηρυττειν, μη ισχυων αυτος τα του νομου
ποιειν η πραττειν; Ὅμως μεντοι ουκ εξακολουθει τοις λογοις αυτων, επειδη πολλα
της σωτηριας και της οικονομιας ημων ενεκεν εποιει μυστηρια· ομως εσπευδε
κακεινων την σωτηριαν επισπασασθαι και προς ημας εκπληρωσαι το της οικονομιας
μυστηριον. Το γαρ πραττειν αυτον τα του νομου ουδεν ετερον εστιν η ινα πληρωμα
δωι τωι νομωι, της δε χαριτος αρξηται διδοναι τας δωρεας. †Ου μην δε τουτο μονον†
τυπον και σκιαν ειναι των αληθινων πραγματων της χαριτος. Και ανελαβεν ο θεος
λογος εν τηι οικειαι σαρκι 62 τα του νομου και κλεισας νομον ηνοιξε δια της οικειας
ευσπλαγχνιας τα της δωρεας χαρισματα. Τοινυν θαυμασωμεν του Παυλου βοωντος·
"Ω βαθος πλουτου και σοφιας και γνωσεως θεου, ως ανεξερευνητα τα κριματα αυτου
και ανεξιχνιαστοι αι οδοι αυτου". Και ο Χριστος βοαι· "Ουκ ηλθον καταλυσαι τον
νομον η τους προφητας, αλλα πληρωσαι". Ἀληθως γαρ ηλθεν ο του θεου και πατρος
υιος αναδεξασθαι εν τηι οικειαι σαρκι τα του νομου, ουκ ανωθεν ποθεν κατενεγκας
την σαρκα, αλλ' εισελθων εν τηι μητραι της παρθενου και σαρκωθεις εξ αυτης· ου
προυπαρξαντος βρεφους, αλλα μετα το εισελθειν εν τηι κοιλιαι αυτης τοτε εκ των της
παρθενου μελων σαρκωθεις ανευ σπορας. Ἡ δε παναγια παρθενος εκ πνευματος
αγιου συλλαβουσα τουτον, ον τα συμπαντα χωρησαι ουκ ηδυναντο, ετεκεν αυτον
σαρκωθεντα. Ὢ του φοβερου και φρικτου μυστηριου το θαυμα· τις ακουσας ουκ
εκπλαγει; τις εννοησας ου θαυμασειεν; οτι ον τα συμπαντα ουκ εχωρησε μητρα
παρθενικη εχωρησεν. Ἐπει ουν εχει ο νομος αμνον ενιαυσιον συνεισφερειν την
τικτουσαν εις ολοκαυτωσιν, και δυο τρυγονας η δυο νεοσσους περιστερων, τον μεν
αμνον ου συνεισηγαγε, δια το μη εχειν κατα χειρας. Ὄντως γαρ και ο νομος λεγει·
"Ἐαν δε μη ευπορηι η χειρ αυτων, συνοισουσι δυο τρυγονας η τους δυο νεοσσους των
περιστερων".
Ειδες που θεος ενυκησεν ο μονος πλουσιος; οραις εις ποιαν πενιαν και
πτωχειαν κατηλθε; και τοιαυτην πενιαν ωστε μηδε εως αμνου ευπορειν την
παρθενον; γνωθι ουν που θεος ενοικει, ουκ εις πολυπλουτον γυναικα χρημασι
βεβυθισμενην, αλλ' εις πλουτον εναρετου ψυχης. Οι γονεις δε οι καθ' ημας, ηνικα αν
μελλωσι τους ιδιους παιδας γυναικι συζευξαι, ερευνωσι που τις κορη εστι πλουσια
εχουσα χρηματων ογχους, ειτα ει εστιν ευοπτος 64 και περικαλλης, και ουκ
εξερευνωσιν ει εστι σωφρων η αλλο τι των τοιουτων, αλλα πλουτον τον αει
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

2

αναπτερουντα τας ψυχας των νεων, και την ευοψιαν την ευολισθον, ητις μετα
μικρον θρηνους τωι ανδρι προξενει. Μιμησωμεθα ουν τον Κυριον και δεσποτην τον
δι' ημας πτωχευσαντα, και παντα ποιησαντα εις τυπον και σωτηριαν ημων. Ἡ ουν
μακαρια Μαρια η θεοτοκος υπερ πασαν φυσιν ανθρωπινην την σωφροσυνην
εφυλαξε, και δια τουτο τον Κυριον εν γαστρι συνελαβεν. Ει δε ην που τις αλλη
παρθενος υπερ ταυτην την παρθενον τηι σωφροσυνηι κεκοσμημενη, παντως αν αυτην
παραγαγων ο Κυριος εις αυτην ενυκει. Ἐπειδη ουν αυτος ην ο αμνος ο θυομενος
υπερ της του κοσμου ζωης, ο αμνος ο αμωμος καθως και Ἰωαννης αμνον αυτον
εκελαδει, ου χρεια ην αμνου ετερου. Ἀληθη γαρ τα Παυλου ρηματα· "αδυνατον γαρ",
φησιν, "αιμα τραγων και ταυρων αφελειν αμαρτιας". Περι δε της του αμνου σφαγης
ουτως βοαι ο συγκορυφαιος του Παυλου Πετρος λεγων· "Ου τωι μωλωπι αυτου
ιαθημεν". Ἐπει ουν αυτος ην αμνος ον δια των γραμματων προετυπου ο νομος, τις
χρεια αμνου ετερου αυτου του αληθινου ευρισκομενου. Τινα ουν δεοι λαβειν τας δυο
† διαθηκας †; την μεν γαρ μιαν προσταττει ο νομος εις ολοκαυτωσιν προσφερεσθαι,
την δε ετεραν υπερ αμαρτιων. Ει δε βουλεσθε, μετενεγκωμεν αυτο εις το της
οικονομιας μυστηριον. Ἀληθως γαρ εσταυρωθη ο του θεου λογος, εν τηι οικειαι σαρκι
τας διατρησεις λαμβανων των ηλων και θυομενος, κατα δε την θεοτητα την αφεσιν
των πταισματων τοις πασι χαριζομενος. Ει δε τις αμφιβαλλοι οτι ειπον· Ὁ θεος
εσταυρωται εν σαρκι, εγω οιδα τον επι του σταυρου τον ηλιον σκοτισαντα, και τους
νεκρους εγειραντα εκ 66 των μνηματων, και αυτου νεκρουμενου το καταπετασμα
σχιζομενον και την πλευραν νυττομενου, και την κεφαλην κλιναντος, τον θανατον
απολλυμενον, τας διατρησεις των ηλων λαβοντα, και τον εκατονταρχον βοωντα·
"̓Αληθως υιος θεου εστιν ουτος". Που εισιν οι αιρετικοι οι λεγοντες οτι ουκ
εσταυρωθη ο υιος του θεου; ο απιστος πιστευει, και οι δοκουντες πιστευειν απιστουσι
την περι αυτων οικονομιαν, μαλλον δε την υπερ ολου του κοσμου γενομενην
αθετουσιν. Ἐλευσωμεθα δη προς τον Συμεων τον τοσουτωι ποθωι κρατουμενον εις
την του Κυριου αγαπην, ου θεωρησασα το θερμον της πιστεως η του πνευματος
χαρις διεβεβαιωσατο αυτον "μη ιδειν θανατον πριν ιδειν τον Χριστον Κυριου". Και
γαρ δοκει μοι θεωρειν αυτον καθεζομενον εν Ἱερουσαλημ και αναμενοντα τον
Κυριον Ἰησουν τον αυτωι προσδοκωμενον. Και †αναβαινοντα† εις Ἱεροσολυμα της τε
παναγιας παρθενου και του ταυτης υιου και θεου ημων, νυχθεις ο Συμεων υπο της
του πνευματος χαριτος οτι οντινα ζητει εν τωι ιερωι εστιν, αναστας ετρεχεν επι το
ιερον. Και ορα μοι αυτον, αγαπητε, τας χειρας προπεμποντα και ολον εαυτον
εκδιδοντα προς δρομον. Ἦν γαρ ιδειν γεροντα αγωνιωντα και τους ποδας
καταναγκαζομενους του τρεχειν και μη δυναμενους κατακολουθειν τηι προθυμιαι της
ψυχης· και επληρουτο εν αυτωι το λογιον το φασκον. "Ἀνακαινισθησεται ως αετου η
νεοτης σου", "Και ηλθε", φησιν, "εν τωι πνευματι εις το ιερον· και εν τωι τους γονεις
εισαγαγειν το παιδιον εις το ιερον του ποιησαι †αυτοις† κατα το ειθισμενον τωι
νομωι, και αυτος" δραμων επεσπασατο αυτον, προς εαυτον δε "δεξαμενος εις τας
αγκαλας αυτου" ανεφωνησε λεγων "Νυν απολυεις τον δουλον σου, δεσποτα, κατα
το ρημα σου, εν ειρηνηι· οτι ειδον οι οφθαλμοι μου το σωτηριον σου, ο ητοιμασας
κατα προσωπον παντων των λαων, φως εις αποκαλυψιν εθνων, και δοξαν λαου σου
Ἰσραηλ". Πορευομαι γαρ απο του νυν τοις εις τον ᾅδην ευαγγελισασθαι οτι ετεχθη ο
τον θανατον λυων.
Και πως ετολμησας, ω Συμεων, θεον βαστασαι, ον τα Χερουβιμ τρεμει;
εικοτως 68 φησι· "∆ια τουτο ενηνθρωπησεν, ουχ ινα μονον υπ' εμου βασταχθηι, αλλ'
ινα και υπερ εμου σταυρωθηι. Πορευομαι δε δειξαι τοις εν ᾅδηι τας εμας αγκαλας
μαρτυρουσας τοις εμοις λογοις δια των πραγματων και ασφαλη τα ευαγγελια
βεβαιων. Ουκ ετι δειλιω τον θανατον, νυν γαρ μετα χαρας πορευομαι, εμοις
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

3

οφθαλμοις θεωρων την αναστασιν· εκει γαρ περιμενω αυτον ερχεσθαι κακειθεν
εγειρας με μετα παντων ατελευτητον ζωην χαρισηται". Και βλεπε την τουτου
μεγαλοφροσυνην προαναφωνουντα τα του Παυλου λογια· εκεινος γαρ φησιν· "ο
ποιησας τα αμφοτερα εν και το μεσοτοιχον του φραγμου λυσας την εχθραν εν τηι
σαρκι αυτου τον νομον των εντολων εν δογμασι καταργησας, ινα τους δυο κτισηι εν
εαυτωι εις ενα καινον ανθρωπον, ποιων ειρηνην, και αποκαταλλαξηι τους
αμφοτερους εν ενι σωματι τωι θεωι". Τουτεστιν επαρας το μεσοτοιχον του φραγμου, ο
εστι νομος· φραγμος γαρ των Ἰουδαιων ο νομος λεγεται δια το μη συγχωρειν τον
Ἰουδαιον ευρισκεσθαι μετα εθνικου. Ἐπειδη ουν ελθων ο Κυριος ηρεν αυτον
καταλυσας το μεσοτοιχον του φραγμου και εποιησε τα αμφοτερα εν, τα τε των
Ἰουδαιων γενη και τα των εθνων πληθη ειρηνοποιησας δια του αιματος αυτου, και
μιαν και την αυτην χαριν τοις πασι εδωρησατο. ∆ια τουτο φησι και ο Συμεων "Φως
εις αποκαλυψιν εθνων και δοξαν λαου σου Ἰσραηλ". Ὢ πολια φρονησει
συμπεπλεγμενη, ω γηρας βιωι ακηλιδοτωι λαμπρυνομενον· ω προφητης αριστος,
δοχειον του αγιου πνευματος γεγονως. Τουτον μιμησασθε, οσοι τωι βιωι προεβητε·
ουτος γαρ τον Κυριον υπεδεξατο· ουδεν δε κωλυει και ημας θρονους ειναι του αγιου
πνευματος, εαν τουτου τον βιον μιμησωμεθα. Και πως αρα γενοιτ' αν τουτο, εν
μεθαις και εν θεατροις και κυβοις διημερευοντων ημων, εν ωι "της ασωτιας η
αναχυσις" γινεται. Ὁ Συμεων ταυτα ουκ επραττεν, 70 αλλα τουναντιον. Συ μεν γαρ
τρεχεις εν μεθαις και κυβοις, αυτος δε εν τωι ιερωι· συ τα θεατρα περισκοπεις, ουτος
δε εις θεωριας πνευματικας εσχολαζε· συ προς επιθυμιαν αισχραν τον νουν
αιχμαλωτιζεις, ουτος δε ως γενναιος αθλητης προς τα τοιαυτα αντεπαλαιε. Μη
αισχυνου ελεγχομενος αλλα μαλλον κατανυγηθι ακουων. Ει γαρ βουλει το
γραμματειον της αφεσεως των αμαρτιων λαβων ουτως εντευθεν εξελθειν, μη
προβαλλου μοι οκνον, αλλα δος θερμηι τηι ψυχηι σεαυτον στεναξας πικρως εφ' οις
επραξας, και καθομολογησας τωι δεσποτηι μηκετι τοις αυτοις ευρισκεσθαι. Ἔκτοτε
ασφαλως εχε, οτι και συ της αφεσεως των αμαρτιων την δωρεαν ελαβες, και μηδεπω
απογνωις σεαυτον. Ου χαλεπον η αμαρτια ως χαλεπον η απογνωσις. Ἀλλα
πλειστακις, φησι, πταισας μετενοησα, και παλιν τοις αυτοις περιεπεσα, και τι ποιησαι
ουκ οιδα· και τουτο λογιζομαι, οτι απεστραπται μοι ο θεος. Ἄκουσον, αγαπητε, περι
τουτου. ουδαμοθεν αλλοθεν τουτο γινεται η εκ του μη της γραφης σε ακουειν μηδε
σχολαζειν σε τηι εκκλησιαι τηι λεγουσηι· "Θεος κακων απειραστος· εκαστος γαρ
πειραζεται υπο της ιδιας επιθυμιας εξελκομενος και δελεαζομενος". Μικρον γαρ αρτι
κλαυθμυριζων, και μετα το εξιεναι σε της εκκλησιας μηκετι μνημονευων των
παραινεσεων ων ακηκοας, αλλα προς μετεωρισμους σεαυτον εκδους, πως ουχι αρα
παραπτωματι περιπεσηις, ειπε μοι; Ἀλλα κατεχε μου τους λογους, και σχολαζε τηι
ευχηι, τηι ευποιΐαι δαψιλως κεχρημενος, και μετα οσιων ανδρων διαγων, μηκετι προς
αδηφαγιαν σεαυτον εκδωις· μη ρεμβεσθω ο οφθαλμος σου ακαιρα· μη λογιζετω η
καρδια σου κενα και ματαια· κεκτησο την ταπεινωσιν· αυξανον προς την αγαπην·
"τωι τυπτοντι σε εις την δεξιαν σιαγονα, παρεχε αυτωι και την ετεραν"·
αγγαρευομενος προστιθει· "μη αποδιδους κακον αντι κακου, η λοιδοριαν αντι
λοιδοριας"· μηκετι ορκος δια του στοματος σου διερχεσθω, αλλα βοα μετα του
Παυλου· "Ἐσταυρωμαι τωι κοσμωι και ο κοσμος εμοι". Ἔχε τοινυν ασφαλεις τας
παραδοσεις των αγιων 72 αποστολων και των πατερων, ταις αναγνωσεσι των θειων
γραφων σχολαζε· ασφαλη και εδραια και αμετακινητα τα θεια λογια φυλασσε εν τηι
καρδιαι σου.
Τοτε ουν πεπεισμενος εσο οτε και την συγχωρησιν των πταισματων ειληφας.
Ἐπει ουν μεχρι του νυν ηγνοησας τον δεσποτην, και τας εναντιας δυναμεις
εφαιδρυνας τηι απωλειαι σου, σπουδασον καν απο του νυν μακροθυμησαντα επι σοι
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

4

τον δεσποτην τον γνωριμον σε γενεσθαι προς αυτον δια μετανοιας, και τους
μηδεποτε χαροποιηθεντας αγγελους επι σοι νυν δια της προς τον δεσποτην
επανοδου χαροποιησον· ευφροσυνην ποιησον εν τωι ουρανωι, και ασφαλισαι
σεαυτον, μηκετι τοις αυτοις ευρισκομενος· επει συ λογισθησηι καθαπερ "κυων
επιστρεφων επι τον ιδιον εμετον", ινα μη ακουσηις και συ του αποστολου Πετρου
βοωντος· "Κρεισσον γαρ ην αυτοις μη επεγνωκεναι την οδον της δικαιοσυνης η
επιγνοντας εις τα οπισω επανακαμψαι παλιν εκ της παραδοθεισης αυτοις αγιας
εντολης". Λαβων ουν την αφεσιν των πταισματων και την λαμπραν εσθητα της
σωφροσυνης, καρπιζον τας του παραδεισου τρυφας, θαυμαζων την του θεου
φιλανθρωπιαν, οτι εν ποιαι δυσωδιαι των εργων και αμαυροτητι ψυχης εισηλθες
ενταυθα, και πως ευωδης και λαμπρος κατεστης δια της μετανοιας και την αφεσιν
των αμαρτιων λαβων εξερχηι. ∆ιο παρακαλω και δεομαι και αντιβολω μη ρυπωσαι
την στολην την νυμφικην, αλλα πολλωι μαλλον δια της μετανοιας λαμπρυναι
αυτην. Εις δε το προκειμενον επανελθωμεν. Τι γαρ φησιν ο δικαιος Συμεων προς την
αχραντον παρθενον; "Και σου δε αυτης την ψυχην διελευσεται ρομφαια". Τινα αρα
λεγει ειναι την ρομφαιαν η παντως τας προσβολας του εχθρου; Και που, φησιν, η
παρθενος εδεξατο ρομφαιαν; οτε επι του σταυρου παρειστηκει. Και πως αρα ταυτην
εδεξατο; πως; εγω λεγω· εννοησασα τοιγαρουν η 74 μακαρια παρθενος το εαυτης
αφθαρτον κυημα και των σημειων αυτου τας ιασεις, και της διδασκαλιας τα
αποῤρητα μυστηρια, εγνω αυτον αληθως ειναι Θεον· ιδουσα δε αυτον υστερον
κρεμαμενον επι του ξυλου του σταυρου, τοτε εδεξατο την ρομφαιαν εν τηι ψυχηι,
καθως φησιν ο Συμεων· "Και σου δε αυτης την ψυχην διελευσεται ρομφαια". Ουκ
ειπεν "εμμεινηι" αλλα "διελευσεται". Ἐπει ουν μετα μικρον υστερον ειδε το
καταπετασμα σχιζομενον, τας πετρας ρηγνυμενας, τους νεκρους εγειρομενους,
αποβαλουσα ευθεως το βελος εγνω το της οικονομιας μυστηριον. Ἴδε ουν διηλθε,
και ου διεμεινε. Προσδραμοντες ουν απαντες προς την αγιαν παρθενον και
θεοτοκον, το κερδος ληψωμεθα· οσοι παρθενοι νυν τηι μητρι του Κυριου σχολασατε.
Αυτη γαρ υμων εστι του καλου τουτου και αφθαρτου κτηματος προξενος. Μεγα γαρ
οντως της παρθενου το θαυμα· τι γαρ μειζον των οντων ευρεθησεται ποτε; της γαρ
γης και του ουρανου πλατυτερα αυτη μονη εφανη· τις γαρ ταυτης αγιωτερα γεγονεν;
ου προπατορες, ου προφηται, ουκ αποστολοι, ου μαρτυρες, ου πατριαρχαι, ου
πατερες, ουκ αγγελοι, ου θρονοι, ου κυριοτητες, ου τα Σεραφιμ, ου τα Χερουβιμ, ουκ
αλλο τι των τε ορατων και αορατων εν ποιημασιν ου μειζον ταυτης ευρισκεται.
∆ουλη τυγχανει και θεοτοκος, παρθενος εστι και μητηρ. Και μηδεις αμφιβαλληι
λεγων· πως δουλη και θεοτοκος; η πως παρθενος και μητηρ; πιστει δεξαι, ανθρωπε,
και μη αμφιβαλλε τοις λογιζομενοις, μη αμφιβαλλε τοις παρα των πατερων
δεδοκιμασμενοις, αλλα φοβου, και ανεξεταστως πιστευσον. Μαλλον μεν ουν
πιστευε, και μη πολυπραγμονει. Ει μεν ως συ νοησεις πιστευσεις, βλεπε τωι κινδυνωι
σου. Ει δε τηι κηρυγματι του λογου πιστευσεις, ουκετι συ απολογηι, αλλ' ο προεστως.
Πιστευσον τοινυν τα παρ' ημων περι της παρθενου λεγομενα, και μη αμφιβαλλε
ομολογειν αυτην και δουλην και θεοτοκον και παρθενον και μητερα· δουλη γαρ
εστιν, ως κτισμα του εξ αυτης γεννηθεντος· θεοτοκος δε τυγχανει καθοτι θεον εξ
αυτης σαρκωθεντα τετοκε· παρθενος δε, οτι κοιτην σπερματος εξ ανδρος ουκ εγνω·
μητηρ, καθοτι 76 εγεννησε και μητηρ εγενετο του προαναρχως εκ του Πατρος
γεννηθεντος. Αυτη τοινυν εστιν η μητηρ του δεσποτου των αγγελων και των
ανθρωπων· εκ ταυτης εσαρκωθη ο υιος του θεου, ο σαρκι σταυρωθηναι
καταδεξαμενος. Και θελεις ειδεναι οσον η παρθενος. των ουρανιων δυναμεων
κρειττων εστι; προσεχε· εκεινα μεν φοβωι και τρομωι περιιπταμενα την οψιν
κατακαλυπτει, αυτη δε το των ανθρωπων γενος αυτωι προσφερει και δι' αυτης την
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

5

των αμαρτηματων αφεσιν λαμβανομεν· αυτη τουτον εγεννησεν ον οι αγγελοι επι
του τοκου ελθοντες μετα φοβου εδοξολογουν, λεγοντες "∆οξα εν υψιστοις θεωι και
επι γης ειρηνη εν ανθρωποις ευδοκια". Χαιρε τοινυν η μητηρ και ουρανος· η κορη
και νεφελη· η παρθενος και θρονος· το της ημετερας εκκλησιας καυχημα και
στερεωμα· εκτενη την υπερ ημων δεησιν ποιησον οπως λαβωμεν δια σου ελεος εν
ημεραι της κρισεως, και των αποκειμενων αγαθων τοις αγαπωσι τον θεον
επιτυχωμεν, χαριτι και φιλανθρωπιαι του Κυριου ημων Ἰησου Χριστου, μεθ' ου τωι
Πατρι αμα τωι αγιωι πνευματι δοξα, κρατος, τιμη, νυν και αει και εις τους αιωνας των
αιωνων. Ἀμην.

 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

6


