In resurrectionem domini
Του εν αγιοις πατρος ημων Ἰωαννου του Χρυσοστομου λογος εις το
αγιον πασχα
Παντοτε μεν χαιρειν παρεστιν εν τηι καθ' ημας του Χριστου εκκλησιαι, πολλωι
δε μαλλον εν τηι παρουσηι της ημερας εορτηι μυριοφωτωι λαμπαδουχιαι, οτε και αυτος
ο της δικαιοσυνης ηλιος Χριστος εκ των ταφιαιων νυμφικων θαλαμων ανατειλας τηι
αναστασει προ παντων το των γυναικων φυλον ακτινοβολησας φησι προς αυτας·
Χαιρετε. Πρωτη φωνη της αναστασεως χαιρετε· ο φοβος εσχισθη και η χαρις εδοθη.
Πρωτη φωνη της αναστασεως χαιρετε· και προ παντων εκεισε γυναιξι συνηντησεν,
ινα οπου επλεονασεν η αμαρτια υπερπερισσευσηι η χαρις. Πρωτη φωνη της
αναστασεως χαιρετε· και αυτη γυναιξι συνηντησε και προς αυτας ο κυριος ειπεν·
Ταχυ πορευθεισαι ειπατε τοις μαθηταις μου, οτι προαγω υμας εις την Γαλιλαιαν, εκει
με οψεσθε.
Ὢ της του κυριου σοφης πραγματειας. Ουκ απεστειλε προς τους μαθητας
αγγελον, ουκ αρχαγγελον, αλλα γυναικας απεστειλεν· και ουχ απλως γυναικας,
αλλα πιστας γυναικας, τας εαυτου στρατιωτιδας. Αυτας απεστειλε προς τους
μαθητας ομου χαροποιων και ονειδιζων· χαροποιων μεν ανεστη εκ νεκρων,
ονειδιζων δε οτι οι ανδρες τηι δειλιαι κρατηθεντες εκρυπτοντο και γυναικες τηι
παρρησιαι φαιδρυνθεισαι την αναστασιν ευηγγελιζοντο. Πνευματικην τοινυν εορτην
πανηγυριζομεν σημερον, την μητερα πασης εορτης, την πανταχοθεν ανοιξασαν
εισοδον του παραδεισου, την βασιμον ανθρωποις οδον εις ουρανον καταρτισασαν,
την μιαν συμφωνιαν αγγελων και ανθρωπων τορνευσασαν. Μικρα πασα γλωσσα
προς επαινον της παρουσης εορτης· αυτη γαρ επαυσε του δρακοντος τα συρισματα,
αυτη του Ἀδαμ της καταρας τας ακανθας ανεσπασεν, αυτη την Ευαν αλυπως τικτειν
εδιδαξεν.
Πολυεργης η παρουσα εορτη· την φλογινην ρομφαιαν μετεστησε και αυραν
του αγιου πνευματος ειλκυσεν, το θανατωδες ξυλον ανεσπασε και τον ζωοποιον
σταυρον ερριζωσεν, τα φυλλα της συκης εξηρανε και τα κρινα των νεοφωτιστων
ηυξανεν. Ουκετι πενθουμεν Ἀδαμ τον πρωτοπλαστον αλλα τον δευτερον Ἀδαμ
Χριστον δοξολογουμεν, ουκετι την παραβασαν ονειδιζομεν Ευαν αλλα την θεοτοκον
παρθενον μακαριζομεν, ουκετι το ξυλον αποστρεφομεθα αλλα τον σταυρον
βασταζομεν, ουκετι τον οφιν φοβουμεθα αλλα το πνευμα το αγιον δυσωπουμεν,
ουκετι εις γην κατερχομεθα αλλ' εις ουρανους ανερχομεθα, ουκετι εξω του
παραδεισου γινομεθα αλλ' εν τοις κολποις του Ἀβρααμ αυλιζομεθα, ουκετι
ακουομεν ιουδαικως· Νυκτι ωμοιωσα την ημεραν σου,
αλλα ψαλλομεν
πνευματικως· Αυτη η ημερα ην εποιησεν ο κυριος, αγαλλιασωμεθα και
ευφρανθωμεν εν αυτηι. ∆ια τι; Ὅτι ο ηλιος ουκετι σκοτιζεται <αλλα παντα
φωτιζεται>, ουκετι το καταπετασμα ρηγνυται αλλ' η εκκλησια γνωριζεται, ουκετι τα
βαΐα των φοινικων βασταζομεν, αλλα τους νεοφωτιστους περιφερομεν λεγοντες·
∆ικαιος ως φοινιξ ανθησει. Αυτη η ημερα ην εποιησεν ο κυριος, αγαλλιασωμεθα και
ευφρανθωμεν εν αυτηι· ευφρανθωμεν αισθητως και νοητως. Αυτη η ημερα, αυτη και
ουκ αλλη, μια γαρ βασιλισσα και ου πολλαι τυραννιδες.
Αυτη η ημερα ην εποιησεν ο κυριος, αγαλλιασωμεθα και ευφρανθωμεν εν
αυτηι· μη εις καπηλεια τρεχοντες αλλ' εις μαρτυρια σπευδοντες, μη μεθην τιμωντες
αλλα συμμετριαν αγαπωντες, μη ιουδαικως σκιρτωντες αλλ' αποστολικως
τρυφωντες, μη εν ταις αγοραις παιζοντες αλλ' εν τοις οικοις ψαλλοντες· ευθυμει τις,
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

1

φησιν ο Ἰακωβος, ψαλλετω. Ἀναστασεως η παρουσα ημερα, ουχι υβρεως· ουδεις
ορχουμενος εις ουρανους αναβαινει, ουδεις μεθυων βασιλει παρισταται. Αυτη η
ημερα ην εποιησεν ο κυριος, αγαλλιασωμεθα και ευφρανθωμεν εν αυτηι. Ταυτην την
ευωχιαν εκ πολλων χρονων ο προφητης ∆αβιδ κατανοησας και εν ετερωι ψαλμωι
λεγει· Παντα τα εθνη κροτησατε χειρας, αλαλαξατε τωι θεωι εν φωνηι αγαλλιασεως.
∆ια τι; Ὅτι ο ιουδαισμος απωσθη και χριστιανισμος προσετεθη. Παντα τα εθνη
κροτησατε χειρας, οτι οι μακραν εγγυς εγενηθημεν. Παντα τα εθνη κροτησατε
χειρας, οτι δεσποτικωι αιματι ηγορασθητε, οτι κατεπατησατε το κρατος του θανατου,
οτι ανθρωποι τηι φυσει οντες θεοι τηι χαριτι κληρουμεθα. Τηι εκκλησιαι πρεπει
εορταζειν, τηι κατ' εικονα του εν Ἐδεμ παραδεισου φυτουργηθεισηι· ωδε το ξυλον της
ζωης εν τωι θυσιαστηριωι ερριζωται, ωδε τεσσαρων ευαγγελικων ποταμων
χριστοβρυτος μια πηγη, ωδε το της παρθενιας αμαραντον ροδον, ωδε το της ευποιΐας
αειζωον ιον, ωδε το της συζυγιας της νομικης βοτρυοφορον κλημα, ωδε το των
νεοφωτιστων λευκοφανες κρινον κατα το φασκον ρητον· Ἀγαλλιασθω η ερημος και
ανθειτω ως κρινον. Ἔρημος ην ποτε η εξ εθνων εκκλησια προ της δεσποτικης
αναστασεως, αλλ' η της σαρκος του κυριου αναστασις την ερημον πολυτεκνον
ανεδειξεν, την ακαρπον εις αφυλλορροητον της ευκαρπιας δενδρον μετεβαλεν, την
αβατον βασιμον ειργασατο.
Και ταυτα ο προφητης Ἠσαΐας προθεωρησας τωι πνευματι ελεγεν·
Ευφρανθητι στειρα η ου τικτουσα, ρηξον και βοησον η ουκ ωδινουσα, οτι πολλα τα
τεκνα της ερημου μαλλον η της εχουσης τον ανδρα. Λαμπει πανταχου η των
νεοφωτιστων περιδρομη και παντες εορταζομεν. Ἡμεις ευφραινομεθα, ημεις το
κυριακον πασχα σαλπιζομεν πειθομενοι Παυλωι βοωντι· Και γαρ το πασχα ημων
υπερ ημων ετυθη Χριστος. Ἡ σκια παρηλθεν, η αληθεια ελαμψεν· ο νομος επαυθη, η
χαρις υψωθη· η πληγη της περιτομης εταφη, η σφραγις του βαπτισματος
εζωοποιηθη. Ουκετι η αλμη της Ἐρυθρας θαλασσης, αλλ' η γλυκυτης της ιερας
κολυμβηθρας διαυγαζει· ουκετι η αδελφη Μωυσεως το τυμπανον τινασσει, αλλ' η
εκκλησια το ευαγγελιον υποδεικνυει· ουκετι η νυξ της αγνωσιας, αλλα το φως της
θεογνωσιας, καθως ο θεσπεσιος Παυλος φησιν· Ἡ νυξ προεκοψεν, η δε ημερα
ηγγικεν. Ποια ημερα; Ἡ χριστοφανης ημερα, η τον ορθρον της αναστασεως
υποδειξασα, η τον ηλιον της δικαιοσυνης εκ των ταφων ανισχουσα, η το
δωδεκαωρον των αποστολων αποκυησασα φεγγος, περι ης ο ∆αβιδ ελεγεν· Αυτη η
ημερα ην εποιησεν ο κυριος, αγαλλιασωμεθα και ευφρανθωμεν εν αυτηι. Χαιρω τηι
συνδρομηι του πληθους του φιλοχριστου, χαιρω τηι παντων περι τας πνευματικας
εορτας εστιασει, χαιρω παντας υμας ορων πνευματικας λυρας του ∆αβιδ
ανακρουομενους και μετα πασης προθυμιας ευφωνως το ψαλμικον αναμελποντας
λογιον. Και καθαπερ επι λυρας ευηχου οι οξεις φθογγοι τοις βαρεσι συναπτομενοι
και παλιν οι μεσοι τοις αλλοις μιαν ευρυθμον αποτελουσι φθογγην τωι πληκτρωι
κρουομενοι, κατα τον αυτον τροπον και εφ' υμων ορω· οι γαρ ανδρων και γυναικων,
παιδων και γεροντων αναμιγμενοι φθογγοι μιαν συμφωνον και ευηχον φωνην
αποδιδοασι και το του μακαριου ∆αβιδ μεγαλοφωνως βοαται, οπερ επι του παροντος
καιρου τελος εδεξατο.
Ειπατωσαν, φησιν, οι λελυτρωμενοι υπο κυριου ους ελυτρωσατο εκ χειρος
εχθρου και εκ των χωρων συνηγαγεν αυτους απο ανατολων και δυσμων και βορρα
και θαλασσης. Ἀψευδη καθεστηκε τα ρηματα του προφητου, απο παντος γαρ εθνους
και φυλης και χωρας τουτους τους λογικους ιχθυας δια των αλιεων αποστολων η
σαγηνη της κολυμβηθρας εθηρασεν. Τοιαυτη γαρ η τεχνη των αλιεων Χριστου· ου
λινα ιστωσιν, αλλα πιστει ζωγρουσιν. Ειπατωσαν οι λελυτρωμενοι υπο κυριου ους
ελυτρωσατο εκ χειρος εχθρου, του τα ζιζανια σπειραντος, του την καταραν
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

2

γεννησαντος, του την παραβασιν τεκοντος, του των Ἰουδαιων γεννητορος καθως
φησιν ο προφητης· Ματαια εσται η ισχυς του πατρος υμων. Ἀληθης ο λογος· εκεινος
ξυλον καταρας τον σταυρον ετεκτονευσεν, ο δε Χριστος εις ευλογιαν τουτο
μετεστησεν· εκεινος ελατομησε ταφον, Χριστος δε θυσιαστηριον αυτον
κατειργασατο· εκεινος των μαθητων τον Ἰουδαν απεσπασεν, Χριστος δε παντας τους
νεοφωτιστους εστηριξεν. Ἡ γαρ των νεοφωτιστων λαμπροτης γεγονεν σκοτια των
Ἰουδαιων και η τουτων ευωχια εκεινων ταλαιπωρια και η τουτων σωτηρια εκεινων
και του διαβολου πνιγμος. Ουτοι γαρ εν εκκλησιαι κακεινοι εν ερημιαι, ουτοι μετα
αγγελων εκεινος μετα χοιρων.
Ὅθεν εκεινος εξεπεσεν ανεσφαιρισθησαν ουτοι· οι αιχμαλωτοι εν ελευθερια
και ο τυραννος εν δουλειαι. Ειπατωσαν οι λελυτρωμενοι υπο κυριου· τι ειπατωσαν;
Μακαριοι ων αφεθησαν αι ανομιαι και ων επεκαλυφθησαν αι αμαρτιαι. Τι
ειπατωσαν; Χριστος ημας εξηγορασεν εκ της καταρας του νομου. Τι ειπατωσαν; Ἡ
παγις συνετριβη και ημεις ερρυσθημεν. Τι ειπατωσαν; Τα ελεη σου, κυριε, εις τον
αιωνα αισομεν. Ειπατωσαν, μη σιωπατωσαν μηδε ληθηι την ευεργεσιαν
παραπεμψατωσαν. Τι ειπατωσαν; Εις κυριος, μια πιστις, εν βαπτισμα, εις θεος ο επι
παντων και δια παντων και εν πασιν, κατα τον αποστολον. Μη αλλα εν τηι
κολυμβηθραι λεγετωσαν και αλλα φρονητωσαν, αλλ' ως εδιδαχθης, ω νεοφωτιστε,
θρησκευε, ως εβαπτισθης δοξαζε, ως ανεγεννηθης πιστευε, ο επιστευθης φυλαττε, ο
εκτησω μη πιπρασκε, ως αετος ανεγεννηθης, τα ανω ζητει, εκ Σοδομων εξηλθες, εις
τα οπισω μη υποστρεψηις, εις το ορος συζου μη περιβλεψηι εις τα οπισω, <ινα> μη
γενηι στηλη αλος ως η γυνη του Λωτ, τεκνον εκληθης τον Ἀβεσσαλωμ μη μιμησηι,
μαθητης εγενου τωι Ἰουδα μη συντυχηις, εις την κιβωτον εισηλθες μη πλησιασηις τωι
κορακι, της Αιγυπτου ηλευθερωθης μη θεοποιησηις βουκεφαλον, εκ των εθνων
απεσπασθης μη προσκυνησηις τον ηλιον, ειδωλολατρειας ερρυσθης μη περιεργασηι
της σεληνης τα σχηματα, δαιμονων ελυτρωθης μη υπολαβηις αστερας ειναι αγιους,
της των ανθρωπων πολυθεΐας απηλλαγης μη θεοποιει τα παθη, ελευθεριας ηξιωσαι
μη γινου δουλος ηδονων, ωι γαρ τις ηττηται τουτωι και δεδουλωται. Ἐξεδυσω τον
παλαιον ανθρωπον και ενεδυσω τον νεον, ος εστι Χριστος. Ἀσφαλως τηρει σου την
ψυχην και το σωμα απο μολυσμων.
Ειπατωσαν οι λελυτρωμενοι υπο κυριου· τι ειπατωσαν; Ἐξεδυσαμην τον
χιτωνα μου, πως ενδυσωμαι αυτον; Ἀγαλλιασθω η ψυχη μου επι τωι κυριωι, ενεδυσε
γαρ με ιματιον σωτηριου και χιτωνα ευφροσυνης περιεθηκε μοι. Ποιον ιματιον; Το
της πιστεως ενδυμα. Και χιτωνα ευφροσυνης. Ποιον; Ὅσοι εις Χριστον εβαπτισθητε
Χριστον ενεδυσασθε, δηλαδη την της αδιαιρετου τριαδος ομολογιαν. Αυτωι η δοξα
τωι πατρι και τωι υιωι και τωι αγιωι πνευματι, νυν και αει και εις τους αιωνας των
αιωνων. Ἀμην.

 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

3


