Catechesis ad illuminandos 2 (exemplar alterum)
ΚΑΤΗΧΗΣΙΣ Βʹ ΦΩΤΙΖΟΜΕΝΩΝ, Ἐν Ἱεροσολυμοις, Περι μετανοιας, και
αφεσεως αμαρτιων· και περι Ἀντικειμενου· και αναγνωσις εκ του
προφητου Ἰεζεκιηλ· Ζω εγω, λεγει Κυριος, οτι ου βουλομαι τον θανατον
του αμαρτωλου, ως επιστρεψαι και ζηιν αυτον, και τα εξης.
Αʹ. ∆εινον η αμαρτια, και νοσος χαλεπωτατη της ψυχης η παρανομια· υποτεμνουσα
μεν τα νευρα ταυτης, και πυρος αιωνιου γιγνομενη παραιτιος· κακον αυτεξουσιον·
και οτι αυτοπροαιρετως αμαρτανομεν, λεγει που σαφως ο προφητης· Ἐγω δε
εφυτευσα σε αμπελον καρποφορον πασαν αληθινην· πως εστραφης εις πικριαν, η
αμπελος η αλλοτρια; Ἡ φυτεια καλη, ης ο καρπος εκ προαιρεσεως κακος· και δια
τουτο ο φυτουργος μεν αναιτιος, η δε αμπελος κατακαυθησεται πυρι· επειδη εις
αγαθον εφυτευθη, και εις κακον εκαρποφορησεν· Ἐποιησε γαρ ο Θεος τον ανθρωπον
ευθη, κατα τον Ἐκκλησιαστην, και αυτοι εζητησαν λογισμους πολλους· και ο
Ἀποστολος δε φησιν· Αυτου γαρ εσμεν ποιημα, κτισθεντες επι τοις εργοις αγαθοις,
οις προητοιμασεν ο Θεος, ινα εν αυτοις περιπατησωμεν. Ὁ μεν ουν Κτιστης, αγαθος
ων, επι αγαθοις εκτισεν· τα δε καλως κτισθεντα υπ' αυτου, εις πονηριαν ετραπη
αυτοπροαιρετως. ∆εινον η αμαρτια, αλλ' ουκ αθεραπευτον· δεινον τωι κατεχοντι,
ευιατον τωι πιστευοντι. Ὑποθου μοι κατεχειν εν χειρι τινα το πυρ· εως κατεχηι,
φλεγει ο ανθραξ· αποθου τον ανθρακα, συναπεθου το φλεγον. Ει δε τις νομιζει μη
κατακαιεσθαι αμαρτανων, τουτωι λεγει η Γραφη· Ἀποθησει τις πυρ εν κολπωι, τα δε
ιματια ου κατακαυσει; Και η αμαρτια τα νευρα της ψυχης υποτεμνεται, συντριβει τα
οστα της διανοιας, επικαλυπτει το φωτεινον της ψυχης. Βʹ. Ἀλλ' ερει τις· Τι ποτε
εστιν η αμαρτια; ζωον εστιν; αγγελος εστιν; δαιμων εστι; τι εστι το ενεργουν; Ουκ
εστιν εχθρος εξωθεν επεισαγομενος, 33.412 αλλα βλαστημα κακον αυξανον απο σου.
Ὀρθα βλεπε τοις ομμασι σου, και ουκ εστιν επιθυμια. Κατεχε τα σα, και μη αιρε τα
αλλοτρια· και αρπαγη κεκοιμηται. Μνημονευε της κρισεως, και ουτε πορνεια, ουτε
μοιχεια, ουτε φονος ισχυει παρα σοι· οταν δε επιλαθηι του Θεου, τοτε λοιπον αρχηι
πηγαζειν πηγας κακων. Γʹ. Ου μονον δε τουτου συ αρχηγος ει, αλλα και αλλος
υποβολευς αρχηγος, ο διαβολος. Ὑποβαλλει πασιν εκεινος, αλλ' ουκ επικρατει των
μη πειθομενων. ∆ια τουτο λεγει ο Ἐκκλησιαστης· Ἐαν πνευμα του εξουσιαζοντος
αναβηι επι σε, τοπον σου μη αφηις. Ἀποκλεισον την θυραν, και μακρυνον απο σου, και
ου βλαψει σε. Ἐαν δε δεξηι το σπερμα της επιθυμιας, αυξει δια των λογισμων, ριζας
βαλλει, εκδεσμει σου την διανοιαν, εις βοθρον σε φερει κακων. Ἀλλα πολλακις
λεγεις· Πιστος ειμι, και ου περιγινεται μου δαιμων. Και πετραν εῤρηξεν πολλακις
ριζα ευρεθεισα. Μη δεξαι τον σπορον, επει διαῤρησσει την πιστιν· πριν ανθησηι,
προῤριζον εξελε το κακον· μη ραιθυμησας εξ αρχης, πελυκας υστερον και πυρ
πολυπραγμονηις. Ἀρχομενος οφθαλμιαιν θεραπευου κατα καιρον μικρον, ινα μη
τυφλωθησηι, και τοτε ζητησηις τον ιατρον. ∆ʹ. Ἀρχηγος μεν ουν αμαρτιας ο διαβολος,
γεννητωρ των κακων. Τουτο δε Ἰησους ειπεν ο Κυριος, ουκ εγω· αυτος ειπεν περι
αυτου· Ὅτι απ' αρχης ο διαβολος αμαρτανει· προ αυτου ημαρτεν ουδεις. Ἥμαρτεν,
ουκ εκ φυσεως το αμαρτανειν λαβων, επει ανατρεχει η αμαρτια εις τον
κατασκευασαντα· αλλ' αγαθος κατασκευασθεις, διαβολος γεγονεν, εκ της πραξεως
λαβων την προσηγοριαν. Ἀρχαγγελος ων, διαβολος εκληθη απο του διαβαλλειν
αγαθος ων Θεου υπηρετης, γεγονεν Σατανας· ο γαρ Σατανας τον διαβολον
ερμηνευει. Ουκ εμα ταυτα τα διδαγματα, αλλα ωφεληθημεν παρα Ἰεζεκιηλ. Ἐκεινος
λαβων θρηνους επ' αυτον, λεγει· Συ αποσφραγισμα ομοιωματος, εν τωι παραδεισωι
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

1

του Θεου εγεννηθης· και μετ' ολιγα· Ἐγεννηθης αμωμος εν ταις ημεραις σου, αχρις
ου ευρεθη τα αδικηματα εν σοι. Ουκ εξωθεν επεισηνεχθη· εγεννησας το κακον. Και
δια τας αμαρτιας σου ετραυματισθης, και επι την γην εῤριψα σε. Ὁ Κυριος παλιν εν
Ευαγγελιοις λεγει· Ἐθεωρουν τον Σαταναν 33.413 ως αστραπην εκ του ουρανου
πεσοντα επι την γην. Βλεπεις Παλαιας συμφωνιαν προς Καινην; Ουτος πεσων
συναπεστησεν πολλους· ουτος εκβαλλει τας επιθυμιας τοις πειθομενοις· εκ τουτου
μοιχεια, πορνεια, και παν ει τι κακον. ∆ια τουτον ο προπατωρ ημων εκ παρακοης
πεπτωκεν, και αντι παραδεισου αυτοματως φεροντος καρπους, ακανθοφορον εσχεν
γην. Εʹ. Τι ουν; ερει τις· απολωλαμεν· η αμαρτια δεινον, και ουκ εστι σωτηρια;
πεπτωκαμεν, και ουκ εστιν αναστηναι; ετυφλωθημεν, και ουκ εστιν αναβλεψαι;
χωλοι γεγοναμεν, και ουκ εστιν αρτιποδησαι; ινα αρτι το συντομον ειπωμεν,
απεθανομεν, ουκ εστιν αναστηναι; Ἆρα ο τον Λαζαρον τετραημερον εγειρας τον
οδωδοτα, ου δυναται αναστησαι; ο το τιμιον αιμα υπερ ημων εκχεας, ου δυναται
ημας ρυσασθαι της αμαρτιας; Μη απογνωμεν εαυτους, αδελφοι, μη ριψωμεν
εαυτους· ωσπερ τι δεινον εστι μη πιστευειν εις μετανοιαν. Ὁ μη προσδοκων γαρ την
σωτηριαν, προστιθησι τα κακα· ο δε την ιατρειαν ελπισας, ευμαρως λοιπον εαυτου
φειδεται. Ληιστης ο μη δωρεαν προσδοκων, εις απονοιαν αυξει· ελπισας δε, εις
μετανοιαν χωρει πολλακις. Ειτα οφις μεν αποτιθεται το γηρας· ημεις δε ουκ
αποτιθεμεθα την αμαρτιαν; Και ακανθωδης γεωργηθεισα γη, εις καρποφορον
μετεβαλεν· ημεις δε διδασκομενοι ου βελτιωσομεθα; Ἐπιδεχεται η φυσις την
σωτηριαν, ζητει δε την προαιρεσιν. ʹ. Φιλανθρωπος ο Θεος, φιλανθρωπος δε ουκ
ολιγον. Μη ειπηις· Ἐπορνευσα, εμοιχευσα, τα δεινα μοι πεπρακται· αρα συγχωρησει ο
Θεος; Ἄκουε τι λεγει ο Ψαλμωιδος· Ὡς πολυ το πληθος της χρηστοτητος σου, Κυριε!
Ου νικα σου τα συναχθεντα αμαρτηματα το πληθος των οικτιρμων του Θεου· ου νικαι
σου τα τραυματα την ιατρικην εμπειριαν. ∆ος μονον σεαυτον δια πιστεως· λεγε τωι
ιατρωι την κακωσιν, ειπε και αυτος κατα τον ∆αβιδ· Ειπα· Ἐξαγορευσω κατ' εμου την
αμαρτιαν μου τωι Κυριωι, και συ αφηκας την ασεβειαν της καρδιας μου. Ζʹ. Θελεις
ιδειν Θεου φιλανθρωπιαν, ει τοις ρητοις της Γραφης ου πανυ πιστευεις, νεωστι
εισελθων εις την κατηχησιν; Θελεις ιδειν αλλους ουτως σωθεντας, ινα πιστευσηις,
οτι και επι σου δυνατον ουτω γενεσθαι; θελεις ιδειν Θεου φιλανθρωπιαν πολλην;
Παρηκουσεν Ἀδαμ ο πρωτοπλαστος Θεου. Ουκ ηδυνατο ευθεως επαγαγειν τον
θανατον; αλλ' ο φιλανθρωποτατος εκβαλλει μεν του παραδεισου, κατεναντι δε
κατοικιζει, ινα βλεπων εκ μετανοιας σωθηι. Καιν αδελφοκτονος, ευρετης των κακων,
αρχηγος των φονων, φθονερος πρωτος και ανελων, τι καταδικαζεται; Στενων και
τρεμων εσηι επι της γης. Μεγα το αμαρτημα, μικρα η τιμωρια. Ηʹ. Φιλανθρωπια μεν
αληθως, αλλ' ετι μικρα. Λογισαι τα επι Νωε. Ἥμαρτον οι γιγαντες παρανομιαι 33.416
τοσαυτηι, ωστε κατακλυσμος εμελλεν ερχεσθαι. Τωι πεντακοσιοστωι ετει λεγει τωι
Νωε, τωι εξακοσιοστωι επαγει τον κατακλυσμον επι την γην. Βλεπεις πλατος
φιλανθρωπιας Θεου εις εκατον ετη επιτεινομενον; Ὅπερ εποιησε τοτε, παραχρημα
ουκ ηδυνατο ποιησαι; αλλ' επιτηδες παρετεινεν, ενδοσιν διδους μετανοιας. Βλεπεις
Θεου αγαθοτητα; Ειθε μετενοησαν οι τοτε! και ετυγχανον Θεου φιλανθρωπιας. Θʹ.
Ἐλθε λοιπον και επι τους αλλους τους εκ μετανοιας σωθεντας, καν εν γυναιξιν.
Ἐπορνευσας, εμολυνας το σωμα, αχρηστος γεγονας· αρα εστι σωτηρια; ερεις.
Ἀποβλεψον, ω γυναι, εις την Ῥααβ, και θαρσησον εις την σωτηριαν. Ἡ φανερως και
δημοσιαι πορνευσασα σωζεται. Πως εσωθη εκεινη; Ἐπιστευσεν· ειπεν μονον· Ὁ Θεος
υμων, ο Θεος εν ουρανωι και επι γης. Ὁ Θεος υμων· εαυτης γαρ ουκ ετολμησεν ειπειν
δια την ασελγειαν. Μιμησαι την πιστιν, και δεξαι την σωτηριαν. Και θελεις γνωναι,
οτι εσωθη; αναγραπτον εστιν εν Ψαλμοις· Μνησθησομαι Ῥααβ και Βαβυλωνος. Ὢ
μεγαλης Θεου βουλης και φιλανθρωπιας, και πορνων μνημονευουσης εν Γραφαις!
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

2

αλλ' ουχ απλως· Μνησθησομαι Ῥααβ και Βαβυλωνος, αλλα, τοις γινωσκουσι με.
Ἔστι και επι ανδρων σωτηρια και επι γυναικων. Ιʹ. Καν ολοκληρος λαος αμαρτηι, ου
νικαι την του Θεου φιλανθρωπιαν. Ἐμοσχοποιησεν ο λαος, και ουκ απεστη ο Θεος
της φιλανθρωπιας· ηρνησαντο οι ανθρωποι Θεον, αλλ' ο Θεος αυτον ουκ ηρνησατο.
Ουτοι οι θεοι του Ἰσραηλ· και παλιν ο Θεος του Ἰσραηλ ο σωτηρ. Και ου μονος ο λαος
ημαρτεν, αλλα και Ἀαρων ο αρχιερευς· Μωυσης εστιν ο λεγων· Και επι Ἀαρων
εγενετο οργη Κυριου, και εδεηθην, φησιν, υπερ αυτου, και συνεχωρησεν αυτωι ο
Θεος. Μωυσης δυσωπει τον Θεον υπερ αρχιερεως· και Υιος μονογενης αιτων ου
δυσωπει τον Θεον; Ειτα τον Ἀαρων πταισαντα ουκ εκωλυσεν εισελθειν εις
αρχιερωσυνην· σε δε εξ εθνων ελθοντα κωλυσει ελθειν εις σωτηριαν; μετανοησον
και αυτος ομοιως, και ου κεκωλυται σοι η χαρις. Ἄληπτον σου παραστησον τον
τροπον· φιλανθρωπος γαρ αληθως ο Θεος, και ου δυναται ο πας χρονος εξειπειν την
του Θεου φιλανθρωπιαν· ουδ' αν πασαι αι γλωσσαι συνελθωσιν ομου, ουδε μερος
της του Θεου φιλανθρωπιας διηγησασθαι δυνησονται. Ἡμεις δε λεγομεν μερος των
γεγραμμενων, αλλ' ουκ οιδαμεν οσα και αγγελοι; συνεχωρησεν· συγχωρει γαρ
κακεινοις, επειδη εις μονος αναμαρτητος ο τας αμαρτιας καθαρισας. Και περι μεν
εκεινων αυταρκες, ημεις δε λοιπον τα περι ημων. 33.417 ΙΑʹ. Θελεις σοι και αλλους
τυπους μετανοιας παραστησω; θελεις ελθειν και επι τον ∆αβιδ; θελεις ιδειν τον
μακαριον; λαβε τυπον μετανοιας. Ἐξεπεσεν ο μεγας. Μετα κοιτην, το δειλινον
περιπατων επι του δωματος, ειδεν αδιαφορως, και επαθεν ανθρωπινον. Ἐτελεσθη η
αμαρτια, αλλ' ου συναπεθανεν η ευγνωμοσυνη. Ἦλθεν Ναθαν ο προφητης ελεγχος,
ταχυς ιατρος. Ὠργισθη, φησιν, ο Θεος, και ημαρτες. Τωι βασιλευοντι ο ιδιωτης
ελεγεν· βασιλευς ο πορφυροφορος ουκ επηρθη· ου γαρ προσειχε τωι λαλουντι, αλλα
τωι αποστειλαντι· ουκ ετυφωσεν αυτον το περιεστως στιφος των στρατιωτων·
εβλεπε γαρ τον αγγελικον· Τον γαρ αορατον ορων εκαρτερησεν. Και φησιν τωι
ελθοντι, δι' εκεινου τωι αποστειλαντι αποκρινομενος· Ἡμαρτηκα τωι Κυριωι. Βλεπεις
βασιλεως ταπεινοφροσυνην; βλεπεις εξομολογησιν; Μη γαρ ᾔδει ει ην ελεγχος; μη
γαρ ᾔδεισαν οι πολλοι; Ὀξεως επραχθη το πραγμα, ου προφητης παρην, ελεγχος ου
παρην· κακεινος ομολογει το κακον. Ἐπειδη ευγνωμονως ωμολογησεν, οξυτατην
εσχε την ιατρειαν. Και παλιν Ναθαν ο ελεγξας· Και Κυριος παρεβιβασε την αμαρτιαν
σου. Βλεπεις οξυτατην θυμου μεταβολην; Πλην παροξυνων παρωξυνας τους
εχθρους Κυριου. Πολλους εσχες τους εχθρους, αλλ' εφρουρει σε η σωφροσυνη· νυν
δε παρωξυνας δια την γενομενην αμαρτιαν. ΙΒʹ. Ἀλλ' ει και μαλιστα εκεινος ειπεν,
Παρεβιβασε Κυριος το αμαρτημα σου, ουκ απεστη της μετανοιας ο βασιλευς·
περιεβαλετο σακκον αντι πορφυρας, αντι χρυσοκολλητων θρονων επι σποδου και
γης καθημενος· αλλα και σποδον εχων βρωσιν, καθως αυτος φησιν· Ὅτι σποδον
ωσει αρτον εφαγον. Ἐξετηξεν δακρυσιν τον επιθυμητην οφθαλμον. Οι αρχοντες
παρεκαλουν φαγειν αρτον, και ουκ επειθετο· εις εβδομην ολοκληρον ημεραν
παρετεινε την νηστειαν. Βασιλεις ουτως εξομολογουνται, συ ο ιδιωτης ουκ οφειλεις
εξομολογεισθαι; Και μετα την του Ἀβεσσαλωμ επαναστασιν, πολλων ουσων οδων
της φυγης, δια του ορους των Ἐλαιων φευγει, μονονουχι τον Λυτρωτην
επικαλουμενος. Καταρωμενου αυτον του Σεμει, λεγει· Ἄφετε αυτον, οπως επιδηι ο
Θεος επι την ταπεινωσιν μου. ΙΓʹ. Βλεπεις, οτι καλον το εξομολογησασθαι; βλεπεις,
οτι εστι σωτηρια; Και Σολομων εκπεπτωκεν· αλλα φησιν, τι και λεγει· Ὕστερον εγω
μετενοησα. Και ο Ἀχααβ γεγονε παρανομωτατος, ειδωλολατρης, εξαισιος, ο
προφητοκτονος, ο αλλοτριος της ευσεβειας, αλλοτριων αγρων επιθυμητης. Ἀλλ' οτε
τον Ναβουθαι απεκτεινεν, ελθοντος Ἠλιου του προφητου, και μονον
επαπειλησαντος, περιεβαλετο σακκον, και εῤρηξε τα ιματια· και τι φησιν ο
φιλανθρωπος Θεος; Ἑωρακας πως κατενυγη Ἀχααβ απο προσωπου 33.420 μου;
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

3

Μονονουχι ημεροι το διαπυρον του προφητου συγκαταβηναι· Ουκ επαξω γαρ, φησι,
την κακιαν εν ταις ημεραις αυτου. Και μετα την αφεσιν ουκ απεστη της πονηριας·
και συνεχωρει ο συγχωρων, ουκ απιδων το μελλον, αλλα τωι προσκαιρωι το δεον
αποδιδους. ∆ικαιου γαρ δικαστου εστι προς εκαστον των γεγενημενων δικαιως
αποκοινασθαι. Ι∆ʹ. Παλιν ο Ἱεροβοαμ ειστηκει επι του θυσιαστηριου. Ξηρα γινεται
αυτου η χειρ, επειδη εκελευσεν συλληφθηναι τον προφητην. Αυτηι τηι πειραι επιγνους
την ενεργειαν του ελθοντος, λεγει· ∆εηθητι του Κυριου, και κατασταθηι η χειρ μου.
∆ια το ειπειν τον Ἱεροβοαμ, ∆εηθητι, ιασατο ο προφητης· σε αρα ο Χριστος ου
δυναται ιασασθαι; Γεγονε και Μανασσης παρανομωτατος, ο τον Ἡσαΐαν πρισας· τι
τουτου παρανομωτατον; Αιχμαλωτος απηλθεν εις Βαβυλωνα, επαξια παθων της
αυτου προαιρεσεως υπο των εχθρων. Ἀλλα τι λεγει η Γραφη; Ἐταπεινωθη
Μανασσης, και εξωμολογησατο τωι Κυριωι, και εισηκουσε Κυριος, και επανηγαγεν
αυτον εις την βασιλειαν. Ὁ τον προφητην πρισας δια μετανοιας εσωθη· και συ τηι
μετανοιαι απιστεις; ΙΕʹ. Βουλεσθε γνωναι το ισχυρον τουτο της σωτηριας οπλον,
ποσον εξομολογησις ισχυει και κατα των πολεμιων; Ἑκατον ογδοηκοντα πεντε
χιλιαδας Ἐζεκιας δι' εξομολογησεως ετρεψατο. Και τουτο ετι δε μικρον· αποφασιν
Θεου ελυσε δια μετανοιας. Νοσησαντι γαρ αυτωι Ἡσαΐας φησιν· Ἀποθνησκεις συ, και
ου ζησηι. Ποια ελπις, ποια σωτηρια η προσδοκια, του προφητου λεγοντος; Ἀλλ' ουκ
απεστη της μετανοιας· αλλα μεμνημενος του γεγραμμενου, Ὅταν αποστραφεις
στεναξηις, τοτε σωθησηι, απεστραφη εις τον τοιχον, και τεινας την διανοιαν δια της
προσευχης εις τον ουρανον, Κυριε, φησιν, μνησθητι μου· αυταρκες γαρ εις ιατρειαν
το σε μνησθηναι μου. Ουχ υποβεβλησαι χρονοις, αλλ' αυτος ει της ζωης νομοθετης·
ου γαρ κατα γενεσιν και πλοκην αστρων ζωμεν, αλλ' οτε βουλει. Και ωι το ζηιν εις
απελπισιαν περιεστη, τουτωι πεντεκαιδεκαετης χρονος εις ζωην προσετεθη· και το
σημειον, δεκα αναβαθμους ο ηλιος υπεστρεψε. ∆ια δε τον Ἰησουν ο ηλιος εξελειψεν,
ουκ αναποδισας, αλλ' εκλιπων, και δειξας την διαφοραν εκατερων. Και ο μεν
ισχυσεν αποφασιν Θεου λυσαι· Ἰησους δε ου χαριζεται αφεσιν αμαρτιων;
Ἀποστρεψον και στεναξον και αυτος· αποκλεισον την θυραν· προσευξαι ινα σοι
αφεθηι, ινα σου περιεληι τας φλογας τας καυστικας· ισχυει 33.421 γαρ εξομολογησις
σβεσαι και πυρ, ισχυει και λεοντας ημερωσαι. Ι ʹ. Ει δε απιστηις, εννοησον τι
συγκατεβη ποτε τοις περι τον Ἀνανιαν. Εις την καμινον του πυρος ποιας ανεῤρηξαν
πηγας; ποσον υδατος μετρον την επι τεσσαρακοντα εννεα πηχεις ανερχομενην
φλογα σβεσαι δυνατον ην; Ἀλλ' οπου μεγαλως η φλοξ υπερανεβη, εκει πηγη
μετανοιας εξεχυθη πολλη, λεγοντων αυτων· Ὅτι δικαιος ει επι πασιν οις εποιησας
ημιν· και, Ἡμαρτομεν, και ηνομησαμεν, και ηδικησαμεν. Ειτα τας μεν καμινου
φλογας επαυσεν η μετανοια· απιστεις δε, οτι δυναται και το της γεεννης αποσβεσαι
πυρ; Ἀλλα ερει μοι τις των οξεως αποκρινομενων, οτι τοις παρουσιν ανοικειος η
διηγησις· δια γαρ το μη θελησαι τους περι τον Ἀνανιαν ειδωλολατρησαι, την
παραδοξον δυναμιν εδωκεν ο Θεος. Συμπεριφερομενος δε τωι τοιουτωι, και το των
υποδειγματων ορων δαψιλες, ερχομαι λοιπον και εφ' ετερον τυπον μετανοιας. ΙΖʹ.
Τινα γαρ υπονοιαν εχεις περι Ναβουχοδονοσορ; Ουκ ηκουσας απο των Γραφων, οτι
δυσσεβεστατος ην, και αγριωτατος τον τροπον, και λεοντωδη την προαιρεσιν εχων;
ουκ ηκουσας, οτι τα οστεα των βασιλεων εκ των ταφων εξηνεγκεν εις το φως; ουκ
εγνως, οτι τον λαον αιχμαλωτον απηγαγεν; ουκ ηκουσας, οτι τους οφθαλμους του
βασιλεως εξετυφλωσε, προδειξας αυτωι τα τεκνα σφαττομενα; ουκ ηκουσας, οτι τα
χερουβιμ ηρπασεν, ου λεγω τα νοητα και επουρανια, αλλα τα εν τωι ναωι
κατεσκευασμενα, τα επι το ιλαστηριον της κιβωτου, ων αναμεσον ελαλει ο Κυριος;
Ουτος ο Ναβουχοδονοσορ το καταπετασμα της αγιωσυνης κατεσπασε, το
θυσιαστηριον ανετρεψε, και λαβων τα σκευη παντα εις ειδωλειον απηνεγκεν· αυτον
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

4

τον ναον ενεπρησε. Ποσων ην τιμωριων αξιος, επι τωι ανελειν βασιλεας, επι τωι
εμπρησαι τα αγια, επι τωι τον λαον αιχμαλωτησαι, επι τωι τα ιερα σκευη ναοις
ειδωλων εναποθεσθαι; αρ' ουκ ην μυριων θανατων αξιος; ΙΗʹ. Ἀλλ' ειδες το μεγεθος
αυτου των κακων· ελθε λοιπον επι την του Θεου φιλανθρωπιαν· Ἀπεθηριωθη
λοιπον, ο θηριωδη και ωμοτατην εχων την προαιρεσιν· απεθηριωθη δε ουχ ινα
αποληται, αλλ' ινα δια μετανοιας σωθηι. Ὄνυχας εσχεν των ορνεων· αρπακτικος γαρ
ην των αγιων. Τριχας εσχεν ως λεοντες· ως γαρ λεων αρπαζων ην και ωρυομενος.
Χορτον ησθιε ως βους· κτηνωδης γαρ ην, ουκ ειδως τον δεδωκοτα την βασιλειαν.
Ἐβαφη αυτου το σωμα απο της δροσου· επειδη μετα το γενεσθαι 33.424 το μεσον της
καμινου τοις περι τον Ἀνανιαν ως πνευμα δροσου διασυριζον, ιδων ουκ επιστευσεν.
Ἀλλ' υστερον μετανοει σωφρονισθεις, ως φησιν αυτος· Ἐγω Ναβουχοδονοσορ τους
οφθαλμους μου εις τον ουρανον ανελαβον, και τον Ὕψιστον ηυλογησα, και τωι
ζωντι εις τους αιωνας ᾔνεσα. Και επειδη πολυετως μαστιγωθεις ην, ᾔνεσεν εις τους
αιωνας τωι ζωντι, και ωμολογησεν τον την βασιλειαν δεδωκοτα, και επεγνω τον
βασιλεα των βασιλευοντων. Και πολλα μεν τοις πραγμασιν αμαρτων, λογοις δε
μονον εξομολογουμενος, της αφατου φιλανθρωπιας του Θεου απηλαυσεν. Ὁ και
παντων παρανομωτατος, θειαι κρισει και φιλανθρωπιαι του παιδευοντος, παλιν μεν
το βασιλικον περιεθετο διαδημα, παλιν δε τους αρχοντικους απελαβε θρονους. ΙΘʹ.
Ει τις ουν εν υμιν εξ εθνων, η εις Χριστιανους βλασφημησας ποτε, η Ἐκκλησιαις
αγιαις εν διωγμοις επιβουλευσας παρεστιν, εχετω της σωτηριας υπογραμμον τον
Ναβουχοδονοσορ· εξομολογεισθω παραπλησιως, ινα και της αμνηστιας της ομοιας
τυχηι. Ει τις επιθυμων εμολυνθη παθεσιν, την του μακαριου ∆αβιδ αναλαμβανετω
μετανοιαν· ει τις ηρνησατο κατα Πετρον, υπεραποθνησκετω παλιν υπερ του Κυριου
Ἰησου. Ὁ γαρ εκεινωι κλαυσαντι της αποστολης μη βασκηνας, ουδε σοι φθονησει των
ευαγγελικων μυστηριων. Και γυναιξι μεν υπογραμμος εστω εις σωτηριαν η Ῥααβ·
ανδρασι δε το λεχθεν των παλαιων ανδρων ποικιλον υποδειγμα. Κʹ. Παντες δε εις
την Θεου φιλανθρωπιαν αποβλεποντες, ευελπιδες γινεσθε· ουχ ινα τοις αυτοις παλιν
αμαρτημασιν περιπιπτωμεν, αλλ' ινα της λυτρωσεως απολαυσαντες, και της χαριτος
αξια πραξαντες, το καθ' ημων χειρογραφον αγαθοεργιαις εξαλειψαι δυνηθωμεν· τηι
δυναμει του Μονογενους, του Υιου του Θεου, και Κυριου ημων Ἰησου Χριστου, μεθ'
ου η δοξα τωι Πατρι, συν τωι αγιωι Πνευματι, και νυν και αει, και εις τους συμπαντας
αιωνας των αιωνων. Ἀμην.

 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

5


