De caritate
Περι αγαπης.
62.769
Καλως ειπεν ο Κυριος, οτι Το φορτιον μου ελαφρον εστι. Ποιον γαρ βαρος, η
ποιος κοπος εστι του αφιεναι του αδελφου τα παραπτωματα ελαφρα και μηδαμινα,
62.770 και συγχωρηθηναι τα ιδια, και δικαιωθηναι συντομως; Ουκ ειπεν, οτι
Προσαγαγε μοι χρηματα, η μοσχους, η χιμαρους, η νηστειαν, η αγρυπνιαν, ινα μη
ειπηις, οτι 62.771 Ουκ εχω, ου δυναμαι, αλλ' ο εστιν ελαφρον και ευκολον και
συντομον, τουτο προσεταξε λεγων· Συγχωρησον τωι αδελφωι σου τα παραπτωματα,
καγω συγχωρω τα σα.
Συ μικρα συγχωρεις πταισματα, ισως οβολους ολιγους, η και εκατον δηναρια·
εγω δε τα μυρια ταλαντα συγχαριζομαι· και συ μεν μονον συγχωρεις, τι ποτε μη
χαριζομενος· εγω δε και την αφεσιν παρεχω και την ιασιν και την βασιλειαν
χαριζομαι. Και το δωρον σου τοτε προσδεχομαι, οταν διαλλαγηις τωι εχθρωι σου, οταν
μη εχηις εχθραν κατα τινος, οταν ο ηλιος μη επιδυηι επι τωι παροργισμωι σου, οταν
προς παντας ειρηνην και αγαπην εχηις· τοτε και η προσευχη σου ευπροσδεκτος, και ο
οικος σου ευλογημενος, και συ μακαριος. Ἐαν δε συ τωι αδελφωι σου ου διαλλασσηι,
πως παρ' εμου συγχωρησιν ζητεις; τους λογους μου καταπατεις, και συγχωρησιν
προστασσεις; εγω ο ∆εσποτης προστασσω, και ου προσεχεις; και συ ο δουλος πως
τολμαις προσφερειν προσευχην τωι Θεωι, η θυσιαν, η απαρχας, εχων εχθραν κατα
τινος; Ὥσπερ γαρ συ αποστρεφηι το προσωπον σου απο του αδελφου σου, ουτω και ο
Θεος απο της προσευχης σου και του δωρου σου αποστρεφει τους οφθαλμους αυτου·
επειδη ο Θεος αγαπη εστι, και τα χωρις αγαπης γενομενα ουκ ευδοκει εν αυτωι. Πως
αρα προσδεξεται ο Θεος φονεως προσευχην, η δωρον, η απαρχας, η καρποφοριας,
εαν μη προτερον μετανοησηι κατα λογον; Ἀλλα παντως ερεις μοι, οτι Ἐγω φονευς
ουκ ειμι.
Ἐγω δε αποδειξω, οτι φονευς ει, μαλλον δε Ἰωαννης ο θεολογος ελεγχει σε
λεγων· Ὁ μισων τον αδελφον αυτου, αδελφοκτονος εστι. Λοιπον ουν, αδελφοι μου
αγαπητοι, μηδεν προτιμησωμεν, η σπουδασωμεν κτησασθαι πλην της αγαπης· μηδεις
εχετω τι κατα τινος, μη τις κακον αντι κακου αποδωσηι· Ὁ ηλιος μη επιδυετω επι τον
παροργισμον υμων· αλλα αφωμεν τοις οφειλεταις ημων παντα τα παραπτωματα
αυτων. Τι γαρ το οφελος, τεκνα, εαν τις παντα εχηι, την δε σωζουσαν αγαπην μη
εχων; Ὥσπερ τις αριστον ποιησει μεγα, ινα καλεσηι βασιλεα και αρχοντας, και παντα
ετοιμασει πλουσια, ινα μηδεν αυτωι λειπηι, αλας δε ουκ εχει, μη δυναται βρωθηναι το
αριστον εκεινο; Ου παντως αλλα και την εξοδον εζημιωθη, και τους κοπους
απωλεσεν· αλλα και υβριν εαυτωι προσηγαγε παρα των κεκλημενων υπ' αυτου.
Ουτως ουν και ενταυθα· τι το οφελος εις ανεμους κοπιαιν; Χωρις της αγαπης παν
εργον και πασα πραξις ακαθαρτος, καν παρθενιαν κτησαιτο τις, καν νηστευηι, καν
αγρυπνηι, ειτε προσευχεται, ειτε δοχην ποιει πτωχοις, καν δωρα προσφερειν δοκηι, η
απαρχας, η καρποφοριας, καν εκκλησιαν κτιζηι, ειτε αλλο τι πραττηι, χωρις της
αγαπης παντα εκεινα εις ουδεν λογισθησονται παρα τωι Θεωι. Ου γαρ ευδοκει Κυριος
εν αυτοις. Ἄκουε του Ἀποστολου λεγοντος· Ὁ γαρ εχων εχθραν κατα του αδελφου,
δοκει προσφερειν τε τωι Θεωι, ως ο θυων κυνα, και ως μισθωμα πορνης
λογισθησονται.
Μη ουν βουληθηις χωρις της αγαπης ποιειν τι ποτε, οτι η αγαπη καλυπτει
πληθος αμαρτιων. Ὢ ποιου αγαθου καταφρονουμεν! ω ποσων αγαθων στερουμεθα
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

1

και ποσης χαρας, μη κτησαμενοι την αγαπην! Ταυτην Ἰουδας μη θελησας κτησασθαι,
εκ μεσου του χορου των αποστολων εξηλθε, καταλιπων το φως το αληθινον, τον
εαυτου διδασκαλον και τους ιδιους αδελφους μισησας εν τωι σκοτει επορευθη. ∆ιο
και ο κορυφαιος Πετρος ελεγε· Παρεβη Ἰουδας πορευθηναι εις τον τοπον τον ιδιον.
62.772 Και παλιν Ἰωαννης ο θεολογος λεγει· Ὁ μισων τον αδελφον αυτου, εν τηι
σκοτιαι εστι, και εν τωι σκοτει περιπατει, και ουκ οιδε που υπαγει, οτι η σκοτια
ετυφλωσε τους οφθαλμους αυτου. Ἐαν δε ειπηις, οτι Καν τον αδελφον μου ουκ
αγαπω, αλλα τον Θεον αγαπω, ελεγχει σε Ἰωαννης λεγων· Ἐαν τις ειπηι, Τον Θεον
αγαπω, και τον αδελφον αυτου μισει, ψευστης εστιν. Ὁ γαρ μη αγαπων τον αδελφον
αυτου, ον εωρακε, τον Θεον, ον ουχ εωρακε, πως δυναται αγαπαιν; Ὁ ουν εχων μετα
παντων των αδελφων αγαπην, ο μη εχων εχθραν κατα τινος, ο πληρων τον λογον
του Ἀποστολου, Ὁ ηλιος μη επιδυετω επι τον παροργισμον υμων, ουτος αγαπαι τον
Θεον, ουτος μαθητης αυτου εστι, του ειποντος, οτι Ἐν τουτωι γνωσονται παντες οτι
εμου μαθηται εστε, εαν αγαπην εχητε μετ' αλληλων.
Φανερον ουν εστιν, οτι οι του Χριστου μαθηται εκειθεν γνωριζονται εκ της
αληθινης αγαπης. Ὁ δε εχων μισος κατα του αδελφου αυτου, καν δοκηι αγαπαιν τον
Χριστον, ψευστης εστι και φρεναπαται εαυτον. Λεγει γαρ ο αποστολος Ἰωαννης, οτι
Ταυτην εντολην εχομεν παρ' αυτου, ινα ο αγαπων τον Θεον, αγαπαι και τον αδελφον
αυτου· και παλιν ο Κυριος, Ἀγαπησεις Κυριον τον Θεον σου εξ ολης της καρδιας σου,
και τον πλησιον σου ως εαυτον· και επηγαγε, θελων δειξαι την δυναμιν της αγαπης,
λεγων· Ἐν ταυταις ταις δυσιν εντολαις ολος ο νομος και οι προφηται κρεμανται. Ὢ
θαυμα εξαισιον, οτι ο εχων την ανυποκριτον αγαπην, ολον τον νομον πληροι.
Πληρωμα γαρ νομου η αγαπη, ως φησιν ο Ἀποστολος. Ὢ δυναμις αγαπης
ανεικαστος! ω δυναμις αγαπης αμετρητος! ουδεν της αγαπης τιμιωτερον, ουτε εν
ουρανωι, ουτε επι της γης. ∆ια τουτο Παυλος ο Ἀποστολος μαθων οτι ουδεν της
αγαπης ανταξιον, εγραψε και απεστειλεν εις τα περατα της οικουμενης, λεγων·
Ἀδελφοι, μηδεν οφειλετε, ει μη το αλληλους αγαπαιν, και τας ψυχας υπερ αλληλων
τιθεναι. Αυτη γαρ εστιν η αγαπη παντων των αρετων το κεφαλαιον, το αλας των
αρετων· η αγαπη το πληρωμα του νομου, η αγαπη η απλανης σωτηρια. Αυτη εξ
αρχης ενικησεν εν τηι καρδιαι του Ἄβελ, αυτη του Νωε κυβερνητης γεγονεν, αυτη
τους πατριαρχας συνηργησεν, αυτη τον Μωυσεα διεσωσεν, αυτη τον ∆αυιδ
οικητηριον του αγιου Πνευματος εποιησεν, αυτη εν τοις προφηταις κατεσκηνωσεν,
αυτη τον Ἰωβ ενισχυσε· και τι ου λεγω τα μειζονα; αυτη τον Υιον του Θεου εκ των
ουρανων προς ημας κατηγαγε. ∆ια της αγαπης ο ασαρκος σαρκουται, ο αναρχος
αρχεται, ο Υιος του Θεου υιος ανθρωπου γινεται· δια της αγαπης παντα τα προς
σωτηριαν οικονομειται· ο θανατος κατηργηται, ο διαβολος κατεβληθη, ο Ἀδαμ
ανακεκληται, η Ευα ηλευθερωται· δια της αγαπης μια ποιμνη γεγονεν αγγελων και
ανθρωπων δια της αγαπης η καταρα λελυται, ο παραδεισος ηνεωικται, η ζωη
πεφανερωται, η βασιλεια των ουρανων επηγγελται.
Αυτη τους αλιεις των ιχθυων σαγηνευσασα, αλιεις των ανθρωπων εποιησεν,
αυτη τους μαρτυρας συνηθλησε και ενισχυσεν, αυτη τας ερημους πολιτας ανεδειξεν,
αυτη τα ορη και τα σπηλαια ψαλμωιδιας επληρωσεν, αυτη τους αγγελους και
ανθρωπους εν απειργασατο, ανδρας τε και γυναικας την στενην και τεθλιμμενην
βαδιζειν οδον. Ἀλλα μεχρι τινος υστ** διωκειν τον ακαταληπτον.

 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

2


