De eleemosyna
Περι ελεημοσυνης.
62.769
Φησιν η θεια Γραφη, Ὁ ελεων πτωχον δανειζει Θεωι. Ὅρα τινα χρεωφειλετην
κτωνται οι ελεημονες, πως μεγαν, πως ευπορον. Ἀνθρωπωι μεν εαν δανεισηις η
χρυσιον, η αργυριον, η σιτον, ποιεις γραμματειον, και την χειρα την δεδομενην
δεσμευεις τοις γραμμασιν· επι δε του Θεου ουκ εστι τουτο, αλλα τοις μαρτυριοις
διδοις και τωι πενητι, και ο Θεος προσκαλειται και προσφωνει απολαβειν τα δανεια,
α εδανεισας τωι πενητι· σπευδει λυσαι την εγγυην, και ουχι απλως αποδιδωσιν, αλλα
μετα πολλης ευλογιας λεγων λεγει, και ελαττων πολλοι. Ὁμοιως και ο αγοραζων,
ολιγον μεν ερχεται διδοναι, περισσοτερον δε ο πωλων· και ουτως εις μεσον τιμην
στησαντες τα συμφορα πραγματευονται.
Και οτε μετα τοσουτου κοπου κτησηι ο ποθεις, ουκ εχεις το ασφαλες·
πολλακις γαρ προ του φθασαι εις την οικιαν σου, η απεθανεν, η απωλετο, η αδοκιμος
ευρεθη, και γινεται διπλους ο κοπος. Ἐπι δε της βασιλειας του Θεου ουδεν τοιουτον
υπομενεις, ουχ οδοιποριας κοπους, ου καυσωνα, ου χαυνοτητα, ου λυπην αποτυχιας,
ουδεν τουτων. Ἔσω καθημενου σου εις την οικιαν, ερχεται ο πενης πωλων τον
παραδεισον, και λεγει σοι· ∆ος αρτον, και λαβε παραδεισον· δος αποτριμμον ιματιον,
και λαβε βασιλειαν ουρανων. Πλην ουκ αναγκαζει σε διδοναι ο ουκ εχεις, αλλ' εξ ων
ισχυεις. Ἀλλα συ λεγεις μη θελων αγορασαι τον παραδεισον του Θεου. Ουκ εχω
αρτον. ∆ος ενα οβολον, δος ποτηριον ψυχρου υδατος, δος ο θελεις, δος ο εχεις·
παντα ο Χριστος δεχεται· μονον αγορασαι τον παραδεισον· μιμησαι την χηραν
εκεινην την Σαραφθειαν, λεγων· Ἣ την δρακα αλευρου εδωκε, και την βασιλειαν
των ουρανων εκληρονομησε· και παλιν αλλην χηραν την εν τωι Ευαγγελιωι
μνημονευομενην, την μηδεν εχουσαν αλλο, ει μη δυο λεπτα μονον, και ταυτα
βαλουσα εν τωι γαζοφυλακιωι ηγορασε τον παραδεισον. Ου ζητει ο Θεος ογκον
χρηματων, αλλα ψυχην ελεημονα, και καρδιαν ευπροαιρετον. ∆ος πενητι, κτησαι
τον Θεον χρεωφειλετην· Ὁ ελεων πτωχον δανειζει Θεωι.
Και ποτε, φησιν, ο δανεισαμενος αποδιδωσιν; Ὅτε αφηις τα ενταυθα απαντα
χρηματα, τας οικιας, το χρυσιον, το αργυριον, τον ιματισμον, τα λοιπα παντα, και
εκει απερχηι παντα τα ενταυθα καταλιπων· τοτε ο δανεισαμενος μετ' ευχαριστιας
αποδιδωσι. Προπεμψον σου τα χρηματα, μη περιμενηις χρονους, μη τηρησηις αυτα,
ινα μη απολεσηις την αιωνιον ζωην. Ἄδηλος ο θανατος, ουκ οιδας ποτε ερχεται, οιαι
ωραι ου γινωσκεις εκπορευηι· και συ μεν εκει υπαγεις, τα δε χρηματα ωδε μενει, και
αλλοι τον πλουτον σου καταμεριζομενοι, ουδε μνημην του ονοματος σου ποιουσι·
πολλακις δε οι κληρονομοι σου ανασκαπτουσι σου την ουσιαν, και καταρωμενοι σε.
Προπεμψον σου τα χρηματα εις τον αιωνα τον ατελευτητον, μηποτε εις τον τοπον
απελθηις του πυρος του ασβεστου, ως πλουσιος δια Λαζαρον. ∆ευτε, οι ευλογημενοι
του Πατρος μου, κληρονομησατε την ητοιμασμενην υμιν βασιλειαν απο καταβολης
κοσμου. Ἐπεινασα γαρ, και εδωκατε μοι φαγειν· εδιψησα, και εποτισατε με· και τα
εξης. Ὅρα τι λεγει ο Ποιητης του κοσμου. Ου λεγει, Βασιλευς ημην, και εφοβηθητε
με· ουδε, Ἄρχων, και ετιμησατε· αλλα, Γυμνος, και περιεβαλετε με· ασθενης, και
επεσκεψασθε με.
Ὄντως ουδεν ισον της ελεημοσυνης· πενης δαπαναι, και ο Θεος αποδιδωσι.
∆ανεισαμενος ο Θεος απο των πενητων και των παραμενοντων τοις μαρτυριοις, ουκ
αποδιδωσι μονον το δανειον, αλλα κληρονομους αυτους ποιει τους δανειστας,
 
 

1
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

λεγων· ∆ευτε, οι ευλογημενοι του Πατρος μου, κληρονομησατε την ητοιμασμενην
υμιν βασιλειαν απο καταβολης κοσμου. Και ποτε, φησιν, ητοιμασθη; Ὅτε συ τοις
πενησι τροφας και ενδυματα παρειχες, οτε συ ταις εκκλησιαις και εν τοις 62.770
μαρτυριοις εκαρποφορεις, οτε συ τας μνημας των αγιων επετελεις, οτε συ εις τον
οικον σου υπεδεχου, οτε συ τους ασθενεις και τους εν φυλακηι επεσκεπτου· οτε συ
ταυτα εποιεις, εγω σοι ταυτην την βασιλειαν ητοιμαζον. Ὅταν μελληις εξερχεσθαι
του βιου, μη περιμενηις την ξενιαν αυτης· οικοδεσποτης προσυπανται σοι λεγων·
∆ευτε, οι ευλογημενοι του Πατρος μου, κληρονομησατε την ητοιμασμενην υμιν
βασιλειαν. Ἐπεινασα γαρ, και εδωκατε μοι φαγειν· εδιψησα, και εποτισατε με. Βλεπε
το μεγεθος της ελεημοσυνης, πως ουδεμια αρετη συγκρινεται αυτηι η προτιμαται.
Ουκ ειπε γαρ, οτι Παρθενιαν εφυλαξατε, η οτι δι' εμε ενηστευσατε· ουδεν τοιουτον
ειπεν, αλλα μονον, Ἐπεινασα, και εδωκατε μοι φαγειν. Μεγαλη δε και η νηστεια, και
η παρθενια, και αι λοιπαι αρεται, αλλ' ουδεν ισον της ελεημοσυνης. Προπεμψον σου
τον κοσμον εις τον εκει κοσμον τον ατελευτητον, και ευρησηι εν τωι αιωνι εκεινωι
ταυτα, απερ ενταυθα παρεχεις, καθως και ο Κυριος λεγει· Ποιησατε υμιν φιλους εκ
του μαμωνα της αδικιας, ιν', οταν εκλιπητε, υμας δεξωνται εις τας αιωνιους σκηνας.
Ὦ φιλια ∆εσποτου, η ασυνεσια πλουτουντων· αυτος παρακαλει, και ο πλουσιος
οδυναται. Ου συνιης, ανθρωπε, τι εστι προνοια Θεου; ουκ ηδυνατο δουναι και τωι
πενητι χρηματα οσα δεδωκε σοι, και σε πλουτισαι κακεινον Θεος; ουκ ηδυνατο
ομβρους χρυσιου κατενεγκαι, και τους πενητας πλουτισαι; μη σε εχει τιμησαι ο Θεος
δια τον πλουτον; Νοησον τι σε μελλει γενεσθαι· βλεπε εν τωι ταφωι τα γεγυμνωμενα
οστα· τι διαφερεις εκει πλουσιος, η πενης; ου παντες τεφρα; ου παντες κονις; που
εκει βασιλευς; που αρχων; που δυναστης; που πενης; οντως παντες ισοι νεκροι, και
οστεα ερποντα, πληθος σκωληκων.
Τι υπερηφανεις τον πενητα, τι βδελυσσηι τον ασθενη; ου θεωρει ο Θεος
κακεινον, και σε; ουκ εστι κακεινος ομοιωμα τι αυτου; Νοησον οτι αυτον τον πενητα
ο Θεος καλει αδελφον, και προτιμοτερον σου ποιει εν τηι ημεραι εκεινηι. Ὁ Θεος γαρ
αδικος ουκ εστιν· ουκ αποστερει τον πενητα την αιωνιον ζωην, και βασιλειαν την
επουρανιον, ει γε υπομεινηι την πενιαν· σοι δε δυο παραδεισους ου διδωσιν, εαν μη
προαναπεμψηις εκ του Θεου δοθεντων σοι χαρισματων. Ἐφ' οσον γαρ, φησιν, ουκ
εποιησατε ενι τουτων των αδελφων μου των ελαχιστων, ουδ' εμοι εποιησατε, ∆ευρο
τοινυν, ακουσωμεν, και πληρωσον τας κοιλιας των πενητων εξ ων σοι ο Θεος
εχορηγησεν, ινα ευρηις εκει τας αποθηκας σου γεμουσας. Ει γαρ μακαριος ος φαγεται
αρτον εν τηι βασιλειαι του Θεου απαξ, ποσωι μαλλον μακαριωτατος ο εν αυτηι
κατοικειν αξιωθεις εις τους ατελευτητους αιωνας; Μη μοι λεγε, οτι οι πενητες
αποροι εισι, και ουκ εχουσι τι μοι δουναι εν τηι ημεραι εκεινηι· ο εγγυητης αυτων
πλουσιος εστι.
Μη γαρ τους πενητας απαιτησαι, ο Θεος δουναι σοι εκεινος αποδιδωσι και
τοις πενησι τας δωρεας, ο ενταυθα την ζωην ημων κυβερνων, και εκειθεν ημας
διασωσει, ει γε ποιωμεν τα αρεστα αυτωι. Ὁ γαρ ελεων πτωχον δανειζει Θεωι· κατα δε
το δομα αυτου ανταποδωσει αυτωι· κατα την προαιρεσιν, λεγει. Ὅπου γαρ αγαθη
προαιρεσις, εκει δαψιλης χορηγια. Φοβηθωμεν την ημεραν Κυριου, εν ηι αποστελει ο
οικοδεσποτης εις την **ριαν του σιτου, και συναξει τον μεν σιτον εις την αποθηκην,
το δε αχυρον κατακαυσει πυρι ασβεστωι. Ὁ γαρ οικοδεσποτης ο Κυριος εστιν, οι δε
θερισται εισιν οι αγγελοι, ο σιτος δε οι δικαιοι, το δε αχυρον οι αμαρτωλοι.
Σπουδασωμεν ουν ευρεθηναι σιτος ωριμος δια της ελεημοσυνης, ινα εισελθωμεν εις
τας αιωνιους σκηνας, ας ητοιμασεν ο αναληφθεις αφ' ημων· μεθ' ου τωι Πατρι και τωι
αγιωι Πνευματι δοξα, κρατος, τιμη νυν και αει, και εις τους αιωνας των αιωνων.
Ἀμην.
 
 

2
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.


