Epitimia lxxiii
Ἐπιτιμια του εν αγιοις πατρος ημων Ἰωαννου του Χρυσοστομου.
1 Ὁ εκουσιως φονευσας εστω ακοινωτητος ετη ʹ· ποιων δε καθ' εκαστην
ημεραν μετανοιας νʹ, το «Κυριε ελεησον» συν τωι «Ὁ Θεος, ιλασθητι μοι» ρνʹ,
απεχομενος κρεατος, τυρου και ωου, τας δε τετραδας και παρασκευας απεχομενος
ελαιου και οψαριου και οινου· ει δυνατον, και ξηροφαγειτω. 2 Ὁ ακουσιως φονευς
επιτιμασθω ετη γʹ. 3 Ὁ μοιχος εστω ακοινωτητος ετη εʹ, ποιων μετανοιας καθ'
ημεραν ρʹ· εαν δε μετα δακρυων και ταπεινωσεως δουλευσηι, και εν τρια ετη
κοινωνειτω. 4 Ὁ πεσων εις την εαυτου συντεκνισσαν, επιτιμασθω ετη ζʹ, ποιων καθ'
ημεραν μετανοιας ʹ, το «Κυριε ελεησον» τʹ, και ξηροφαγων. 5 Ὁ μοιχευσας του
αδελφοποιητου αυτου την γυναικα, εστω ακοινωνητος ετη ηʹ, μετανοιας ρʹ, «Κυριε
ελεησον» ρʹ. 6 Ἐαν υπαγωσι πατηρ και υιος εις μιαν γυναικα, ο μεν πρωτος επιτιμιον
του πορνου λαμβανει, ηγουν γʹ· ο δε δευτερος εστω ακοινωνητος ετη ιβʹ, καθ'
εκαστην μετανοιας τʹ. 7 Ὁ κλεπτης και ο ιεροσυλος εστω ακοινωνητος ετη γʹ,
μετανοιας ρʹ· 8 Ὁ βλασφημων αδικως την του Καιν μεριδα καταδικαζεται, και εστω
ακοινωνητος μηνας εξ, μετανοιας ρʹ. 9 Ὁ ομνυων ακαιρως εις την αυτου συντυχιαν
ψευδη, αφοριζεσθω της εκκλησιας ημερας ιβʹ, και ξηροφαγειτω. 10 Ὁ σταυροπατης
αφοριζεσθω ετη γʹ, μετανοιας ρʹ.
11 Ὁ πεσων εις μαλακιαν μη κοινωνειτω εως ημερων νʹ, ξηροφαγων,
μετανοιας μʹ. 12 Ὁ πιπτων εις την εαυτου συντεκνισσαν βαπτιστην, εστω
ακοινωνητος ετη ιβʹ, μετανοιας σʹ. 13 Ὁ πεσων εις ανδρογυνον, ειτε ανηρ ειη, ειτε
γυνη, εχει επιτιμιον ετη ζʹ, ακοινωνητος, μετανοιας σʹ. 14 Ἐαν τις πεσηι μετα της
μητρος αυτου, εχει επιτιμιον ετη ιδʹ, ακοινωνητος, μετανοιας τʹ, ξηροφαγων. 15 Ἐαν
αποθανηι παιδιον αβαπτιστον μεσον των γονεων αυτου ημερων ιβʹ η και πλειον,
εχουσιν επιτιμιον ετη βʹ· ει δε βεβαπτισμενος εστι, ημερων μʹ, εχουσιν επιτιμιον ετη
γʹ, ως καταφρονουντες. 16 Ἐαν αποθανηι βρεφος αβαπτιστον πλησιον των γονεων
αυτου εσωθεν των ζʹ ημερων, εχουσιν επιτιμιον οι γονεις αυτου ημερας μʹ,
μετανοιας ιβʹ πρωι και βραδυ, νηστευοντες δευτεραν, τετραδα και παρασκευην,
ξηροφαγουντες αρτον μονον και υδωρ. 17 Γυνη θηλαζουσα εαυτης βρεφος,
καταφρονησασα του οικονομησαι αυτο, ευρεθη δε το βρεφος αυτης νεκυων, ει εστι
αβαπτιστος ων ημερων μʹ, εχει επιτιμιον χρονον αʹ· ει δε κειται παρεκτος και
αποθανει, επιτιμασθω ημερας νʹ. 18 Ἐαν γυνη εις μαλακιαν εαυτην εκδωσασα ταις
ιδιαις χερσιν, εστω ακοινωνητος ετη ʹ, αφοριζεσθω αυτη, καθ' ημεραν μετανοιας
ρνʹ. 19 Ει τις γυνη λαβηι ζυμην, και αποσφουγγιζει το σωμα αυτης, εστω
ακοινωνητος ετη ζʹ, μετανοιας σʹ. 20 Γυνη η συμμιγεισα μετα ανδρος απιστου και
αλλοφυλου, επιτιμασθω ετη ζʹ ακοινωνητος, αφοριζεσθω αυτη και εχομενη
μετανοιας ρʹ.
21 Γυνη η αμελησασα βρεφου εν τηι κοιλιαι αυτης, και αποβαλλομενη αυτο,
επιτιμασθω ετη γʹ η δυο, ακοινωνητος, μετανοιας ʹ. 22 Ει τις ου καταδεχεται παρ'
ετερου νιψασθαι τους ποδας, αναθεμα εστω. 23 Ει τις επισκοπος η πρεσβυτερος η
μοναχος ου δεχεται τον προς αυτον ελθοντα αμαρτωλον εις εξομολογησιν, εχθρος
του Θεου υπαρχει, και τον Χριστον λυπει τον ειποντα· «Ουκ ηλθον καλεσαι δικαιους,
αλλα αμαρτωλους εις μετανοιαν,» και· «Ὅτι χαρα γινεται εν ουρανωι και επι γης επι
αμαρτωλωι μετανοουντι.» 24 Ει τις μεταλαβηι του σωματος και αιματος του Χριστου
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

1

και Θεου ημων, και τοτε λουσθηι, επικαταρατος εστω. 25 Ει τις εν ονειροις πορνευσας
και τωι πρωι κοινωνησας, αναθεμα εστωι. 26 Ει τις λεγει τωι αδελφωι αυτου μωρωι,
επικαταρατος εστω, καθως ειπεν ο Κυριος. 27 Ει τις συντυχει εν τωι ναωι του Θεου,
αναθεμα εστω. 28 Ει τις φαρμακα και αστρονομιας δια κλοπης πραγματων
προσφερει, η αλλο τι ποτε ερωται, αναθεμα εστω. 29 Ει τις φαγει αιμα κτηνους,
επικαταρατος εστω. 30 Ει τις πρεσβυτερος η κληρικος η διακονος τοκους απαιτων
παρα δανειστων, αναθεμα.
31 Ει τις πρεσβυτερος η κληρικος η διακονος εμβηι εις το καπηλειον, ου κατα
αναγκην και ου κατα ξενιτειαν, αναθεμα εστω. 32 Ει τις ακροαται μυστηρια
αδελφων, αναθεμα εστω. 33 Ει τις χριστιανος ποιησει γαμους τηι αγιαι και μεγαληι
τεσσαρακοστηι, αναθεμα εστω. 34 Ει τις γυνη ευρεθη εις δυο αδελφους, εστω
ακοινωνητος ετη ζʹ, μετανοιας καθ' εκαστην ρʹ, ξηροφαγων. 35 Ει τις πρεσβυτερος η
μοναχος εμμεσει απο του οινου πολλου, επιτιμασθω ημερας μʹ, μετανοιας νʹ. 37 Ει
τις την ασχημοσυνην αυτου φανεραν υποδεικνυει χαριεντιζομενος, αναθεμα εστω.
38 Ἐαν πορνευσηι μοναχος μεγαλοσχημος, μοιχου επιτιμιον δεχετω· ο δε
μικροσχημος μοναχος, εαν εις ελευθερον προσωπον πεσηι, επιτιμιον πορνου δεχεται.
39 Ὁ μοναχος ο πεσων εις μαλακιαν, εχει επιτιμιον ημερας μʹ, μετανοιας νʹ,
ξηροφαγων. 40 Ὁ πεσων μοναχος εις ρευσιν καθ' υπνου αυτου η εκ μελετης η απο
θεωριας, οφειλει μη λει τουργειν εως ημερων ζʹ, ποιων δε καθ' εκαστην μετανοιας
μʹ, ξηροφαγων.
41 Ὁ πεσων μοναχος εις μοναστριαν, καθαιρεισθωσαν και οι δυο, και
αρχαριων τοπων ερχεσθωσαν· το επιτιμιον αυτων εστω χρονους ιβʹ, ακοινωνητοι,
ποιειν καθεκαστην μετανοιας τʹ, οτι ο φθειρας τον ναον του Θεου, φθειρει τουτον ο
Θεος. 42 Ὁ πεσων μοναχος εις ανδρογυνον, καθαιρεισθω· το επιτιμιον αυτου
χρονους ζʹ, ακοινωνητος, μετανοιας τʹ, ξηροφαγων. 43 Ει τις μοναχος υβριζεται, ως
πορνος λογιζεται· ει δε τυψει τινα αδικως, εστω αφορισμενος ημερας μʹ, ξηροφαγων.
44 Ει τις μοναχος συνοδευσει γυναικα οργιας ζʹ, πορνον λογιζεται αυτον ο Θεος. 45
Ει τις μοναχος περιπατων εν οδωι θεσει την ραβδον αυτου επι των ωμων αυτου, εξω
της μοναδικης εστι καταστασεως, και ληιστην λογιζεται αυτον ο Θεος. 46 Ει τις
μοναχος φαγει ασκεπαστος, ειτε κοιμηθηι, εχθρος εστι του Θεου. 47 Ει τις μοναχος
σηκωσει το ρακος αυτου επανω των γονατων αυτου, πορνον λογιζεται αυτον ο Θεος.
48 Ἐαν τις μαχομενος μεθ' ετερου, και αποθανοι εις εξ αυτων ασυγχωρητος παρα
του ετερου, οφειλει ο ζων επιτιμασθαι ξηροφαγων ετη ιβʹ, και δεομενος του Θεου
υπερ συγχωρησεως του τεθνηκοτος. 49 Ἐαν τις αρπασηι αλλοτριον πραγμα, και
ομωσαντες ετεροι αδικως, επιτιμασθω ετη ιβʹ, και το πραγμα τριπλουν
αποστραφειτω. 50 Ἐαν τις ομωσηι παρθενον, ουκ εχει ο κανων ινα χωρισθωσι, δια το
μη πατησειν το ζωοποιον σταυρον.
51 Ἐαν τις μιανθηι την αγιαν τεσσαρακοστην, νηστευει απο του πασχα μεχρι
της πεντηκοστης· χρη δε διαλυειν την μεγαλην κυριακην. 52 Ἐαν τις αδελφον
αποστρεψηι απο της οδου της αληθειας δια την πανουργιαν αυτου, επιτιμασθω
ημερας μʹ, μετανοιας νʹ, ξηροφαγων. 53 Ἐαν τις [ευρεθηι] αργολογων και γελιαζων,
επιτιμασθω ημερας βʹ, μετανοιας νʹ, ξηροφαγων. 54 Ὁ κενοδοξων τινα χριστιανον,
εχθρος γινεται του Θεου. 55 Ὁ κανοναρχος, εαν αμελως στιχολογηι, και την
αρμοζουσαν τωι Θεωι ακολουθιαν δια την αυτου ραιθυμιαν εκκοπτει, ξηροφαγειτω
ημερας εʹ, μετανοιας νʹ. 56 Ὁ αυτος εαν αμελως κατακειται μετα την ωραν του
σημαντηρος, και τας βιβλους αυτου μη επιμελουμενος, και τας μνειας των αγιων μη
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

2

ερευνων, ξηροφαγειτω ημερας νʹ. 57 Ὁ μαγειρος, εαν αμεληι την διακονιαν αυτου
και ου μετα φοβου και πιστεως ποιηι εψενεσθαι παντων καλως, μη οφειλει πιειν
αυτον οινον. 58 Ὁ αυτος παλιν εαν μη σκεπαζηι τα αγγεια αυτου μετα σπαστριας, η
απλητα αφησει αυτα, επιτιμασθω ημερας γʹ, ξηροφαγων. 59 Ὁ καθεζομενος εν
τραπεζηι και γελιαζων η τα βρωματα παρατιθεμενα ψεγων, εκδιωχθητω της
τραπεζης, επιτιμασθω δε αυτος και ψαλλειν τον νʹ, και στητω τηι τραπεζηι, και
ποιειτω μετανοιας νʹ. 60 Ὁ αποστελλων η ο δεχομενος λαθρα του ηγουμενου τι οιον
δηποτε, ξηροφαγειτω ημερας γʹ.
61 Ὁ μη εξαγγελλων τας πραξεις αυτου και λογισμους τωι πνευματικωι πατρι
αυτου η τωι ηγουμενωι, επιτιμασθω ημερας ιεʹ, ξηροφαγων. 62 Ὁ εν καιρωι
διδασκαλιας κοινης και νουθεσιας πνευματικης καταλιμπανομενος εξ αμελειας,
ξηροφαγειτω ημερας εʹ. 63 Ὁ γευομενος οιας δηποτε εφ' ωρας χωρις ευλογιας του
προεστωτος, επιτιμασθω ημερας ιεʹ, μη πιειν οινον. 64 Ὁ εχων το ιδιον πραγμα παρα
του πατρος αυτου πνευματικου, αρθητω απ' αυτου και επιτιμασθω ημερας μʹ. 65 Ὁ
μη εργαζομενος μη εσθιετω κατα τον θειον Ἀποστολον· εαν μετριως εργαζηται,
μετριως και εσθιετω. 66 Ὁ αμετρως εσθιων και πινων, τωι Κυριωι ου δουλευει, αλλα
την εαυτου κοιλιαν θεοποιειται. 67 Ει τις επισκοπος αγωνιζεται υπερ του βιου και
αμελει τον ναον του Θεου, εστω ως αιρετικος, καθως και ο Κυριος λεγει· «Ουδεις
δυναται δυσι κυριοις δουλευειν.» 68 Ει τις πρεσβυτερος πεσει εις πορνειαν,
καθαιρεισθω απροκοπος· των δε επιτιμιων συμπαθειτω κατα τον λογον του Κυριου·
«Ου γαρ εκδικησεις δις επι το αυτο.» 69 Ει τις διακονος πορνευσει, καθαιρεισθω, και
αναγνωστου τοπον εχετω. 70 Ὁμοιως και ο ιερευς και τωι αυτωι επιτιμιωι
συμπαθειτω. 72 Ει τις διακονος η ιερεως γυνη παραπεσει, καθαιρεισθωσαν αυτοι, και
απροκοποι μενετωσαν· ομοιως και αναγνωστου· απο δε των επιτιμιων
συμπαθεισθωσαν, μεταλαμβανοντες ακωλυτως, εαν φυλαξωσιν εαυτους. 73 Ει τις
επισκοπος δια χρηματων της αξιας ταυτης περικρατης γενεσθαι, η πρεσβυτερος η
διακονος, καθαιρεισθωσαν αμφοτεροι· στερηθητωσαν και της εκκλησιας, ως ο Σιμων
ο μαγος υπο του Πετρου.

 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

3


