De remissione peccatorum
Εις το, "Ὅσα εαν δησητε επι της γης, εσται δεδεμενα και εν τωι ουρανωι·"
και περι της παραβολης των εκατον προβατων· και εις το ρητον του
ευαγγελιστου, "Ἐαν δυο συμφωνησωσι," και τα εξης· και εις το,
"Ποσακις εαν αμαρτησηι εις εμε ο αδελφος μου, αφησω αυτωι;"
60.759
Μιαν εχουσα η πηγη του υδατος την φυσιν, πολλοις και διαφοροις εμψυχοις
το ιαμα της διψης χαριζεται. Και γαρ βουκολια και ποιμνιων αγελαι προς αυτην
κατατρεχουσαι, ποτον λαμβανουσι, και τετραποδων συνοδος και κυκλοφορων
θηριων ποικιλομορφα γενη προς αυτην επειγομενα, εκειθεν υδρευονται και
πετεινων πολυαριθμα πληθη προς αυτην καθιπταμενα και το υδωρ αντλουντα, του
διψους τον καυσωνα εκειθεν εκλυουσι. Και ου μονον η πηγη την των αλογων χρειαν
πληροι, αλλα γαρ και λογικων ανθρωπων την του τοπου πλουσιαν χαριν εκ
λαγονων βλαστανει· και πασα φυσις ερπετων και πετεινων και τετραποδων και
λογικων ανθρωπων εκ μιας πηγης αντλουντα το υδωρ χορταζεται. Τοιαυτη εστιν η
των θειων Γραφων διδασκαλια, αγαπητοι, μια τυγχανουσα. Ἐπειδη γαρ και εκ μιας
της του Θεου σοφιας την αποῤρροιαν εχει, πολλας δη και διαφορους των ανθρωπων
καρδιας σοφιζει. Και εκειθεν οι διδασκαλοι σοφιζονται, οι μαθηται ρυθμιζονται, αι
Ἐκκλησιαι μυριζονται, οι διψωντες ποτιζονται, οι εσκοτισμενοι φωτιζονται. Ὅτι δε
ταυτα ουτως εχει, εκ του αρτιως ημιν αναγνωσθεντος Ευαγγελιου ραιδιον εστι το
πραγμα μαθειν.
Τι γαρ ελεγεν ο Κυριος; Ἀμην λεγω υμιν, οσα εαν δησητε επι της γης, εσται
δεδεμενα και εν τωι ουρανωι. Μια εστιν η φωνη, και πολυσχεδως προς την εκαστου
χρειαν και ωφελειαν μεριζομενη· μια εστιν η φωνη, και αρτιζει γερουσι και
νεωτεροις, και γυναιξι και παρθενοις και ανδρασι, και μαθηταις και διδασκαλοις.
Ὅσα εαν δησητε επι της γης, εσται δεδεμενα εν τωι ουρανωι. Σοι δεδωκε την εξουσιαν
του δεσμειν και λυειν· σαυτον εδησας τηι σειραι της φιλαργυριας, σαυτον λυσον τηι
εντοληι της φιλοπτωχιας· σαυτον εδησας τωι οιστρωι των ηδονων, σαυτον λυσον τηι
σωφροσυνηι· σαυτον εδησας τηι Ευνομιου κακοπιστιαι, σαυτον λυσον τηι της
ορθοδοξιας ευσεβειαι. Οι διδασκαλοι, δησατε τα Ευνομιου και Ἀρειου και
Μαραθωνιου μαθηματα, και λυσατε ημιν τα Πατρος και Υιου και αγιου Πνευματος εν
Ευαγγελιοις νοηματα· δησατε τους κατα των πιστων στρατευομενους δαιμονας ταις
προς Θεον υμων ικεσιαις, και λυσατε τους εξ εθνων επιστρεφοντας εν τωι
βαπτισματι, τας σειρας των αμαρτηματων αυτων διαῤρησσοντες· δησατε αφορισμωι
τους μετα το βαπτισμα αμαρτησαντας, και λυσατε αυτους παλιν μετανοουντας ως
αδελφους αυτους προσδεχομενοι· αληθης γαρ εστιν ο λογος· Ὅσα αν λυσητε επι της
γης, εσται λελυμενα εν τωι ουρανωι. Τουτο γαρ και οι αποστολοι εποιουν. Ἔδησε ποτε
Παυλος τον εν Κορινθωι πορνευσαντα, και παλιν ελυσεν αυτον εκ καρδιας
μετανοησαντα· εδησε και Πετρος τον μετα το βαπτισμα βουληθεντα δια χρηματων
κτησασθαι την δωρεαν του Θεου, και παλιν ελυσεν αυτον εκ καρδιας αυτωι
προσπεσοντα. Λοιπον δε πολλους και αμετανοητα αμαρτησαντας εδησαν, αλλους δε
μετανοησαντας ελυσαν. Ἔδησε Πετρος Ἀνανιαν συν Σαπφειρηι πειραζοντα το
Πνευμα Κυριου, και ελυσε της Ταβιθα τας ωδινας του θανατου, εκ νεκρων αυτην
αναστησας· ελυσε Κορνηλιον τον εκατονταρχον πιστευσαντα, και εδησε Σιμωνα τον
μαγον εν Ῥωμηι ταις μαγειαις εμπαιζοντα· εδησε και Παυλος Ἐλυμαν τον μαγον δια
λογου αυτον τυφλωσας, και ελυσε την παιδισκην του πυθωνιου δαιμονος αυτην
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

1

διαζευξας· εδησεν 60.760 εαυτον Ἰουδας τωι σχοινιωι της προδοσιας, και ελυσε την
εαυτου αρνησιν Πετρος δια της μετανοιας· εδησε και Παυλος εαυτον διωκων την
Ἐκκλησιαν, αλλα παλιν ελυσε εαυτον επεγνωκως εν τηι οδωι την οδον της αληθειας.
Πολλα δε και οι προφηται εδησαν, και ελυσαν. Ἔδησεν Ἠλιας ο Θεσβιτης τας
ομβροτοκους νεφελας, μη διδους τον υετον τοις ασεβεσι, και ελυσεν αυτας παλιν,
του βασιλεως αυτωι Ἀχααβ προσπεσοντος· ελυσε και ο τουτου μαθητης Ἐλισσαιος
Νεεμαν τον Συρον της λεπρας αυτον διαζευξας, και εδησε τον Γιεζην δια χρηματα
ψευσαμενον, την λεπραν αυτωι αρασαμενος· ελυσε ∆ανιηλ του Ναβουχοδονοσορ το
ενυπνιον, και εδησε χειρας ξιφηρεις Χαλδαιων κατ' αυτων οπλισαμενας· και ελυσε
τον ναον των ειδωλων, τον Βηλ καταστρεψας και τον δρακοντα κτεινας, και εδησε
στοματα λεοντων αιμοβορων. Ἔδησαν και οι τρεις παιδες του πυρος την δυναμιν μη
καεντες υπ' αυτου, και ελυσαν του βασιλεως το δογμα την εικονα αυτου μη
προσκυνησαντες. Ὑπερ δε τουτους παντας ο Κυριος ημων Ἰησους Χριστος εδησε και
ελυσεν. Ἔλυσε την μεταξυ ημων και του Θεου γεγονυιαν εχθραν, και εδησε τον
αρχεκακον οφιν, δι' ον εχθρα γεγενηται· εδησε παντας τους κατα των ανθρωπων
στρατευομενους δαιμονας, και ελυσε παντας τους υπ' αυτων οχλουμενους
ανθρωπους· εδησε την καθ' ημων στρεφομενην φλογινην ρομφαιαν, και ελυσε τον
επι του σταυρου δεδεμενον ληιστην, εις τρυφην παραδεισου αυτον εισκομισας· εδησε
τον αδελφοκτονον Καιν τρομοις αυτον συνειλησας, και ελυσε του παραλυτικου τους
τρομους τα μελη αυτου διορθωσας· ελυσε τον Ἰσαακ υπο του Ἀβρααμ
συμποδισθεντα, και εδησεν αντ' αυτου κριον εν φυτωι Σαβεκ κατεχομενον· εδησε τον
Ἰουδαν αργυρια φιλησαντα, και ελυσε τον αρχιτελωνην Ζακχαιον τα χρηματα αυτου
τοις πενησι διαδωσαντα· εδησε τους Ἰουδαικους χοιρους τοις δαιμοσιν επιτρεψας,
και ελυσε την δεδεμενην ονον και τον πωλον, τους μαθητας αυτου πεμψας· εδησε
την πικροφορον συκην, τας ριζας αυτης ξηρανας, και ελυσε την συγκυπτουσαν
γυναικα, ειρηκως αυτηι, Θαρσει, θυγατερ, λελυσαι απο της ασθενειας σου. Ἔλυσε
Πετρον δεδεμενον αλυσεσι, και εδησε τον φονοκτονον Ἡρωδην τα μελη αυτου τοις
σκωληξιν ενειλησας· εστερεωσε την επι της στερεας πετρας θεμελιωθεισαν
ορθοδοξον Ἐκκλησιαν, και συνελυσε την επι της αστατου ψαμμου οικοδομηθεισαν
ετεροδοξων σκηνην· εδησαν και Ἰουδαιοι Χριστον, αλλ' ελυσεν αυτων Χριστος τον
ναον, κατεστρεψεν αυτων την Ἱερουσαλημ, παρελυσεν αυτων τα νομιμα, ηκυρωσεν
αυτων τας περιτομας, διελυσεν αυτων τας συναγωγας, αφηρπασεν αυτων τον νομον
και τους προφητας, και αυτους αχυρου δικην ανα πασαν πολιν και χωραν ελικμησεν.
Ἔδησε και ο διαβολος τον Κυριον, επι τον σταυρον αυτον ανακομισας, αλλ'
ενεῤρηξεν αυτου Χριστος την αχορταστον κοιλιαν, συνελυσεν αυτου τους
σαρκοφαγους οδοντας, τηι στερεμνιωι αυτου πετραι συγκλασας, παρελυσεν αυτου τα
νευρα, συνετριψεν αυτου την στολην, κατεστειλεν αυτου την κομην, θρηνον και
πενθος σκοτεινον επεῤριψεν αυτωι αιωνιον, ανθ' ων τον εν χαραι εστωτα ανθρωπον
εις πενθος αμαρτηματων κατηγαγεν. Ἐξεσβεσεν αυτου τους αναιδεις οφθαλμους,
κατηισχυνεν αυτου το ατιμον προσωπον, ζιβυναις οξεσιν ελογχοβολησεν αυτον,
τριστομωι ρομφαιαι κατεκεντησεν αυτον, διεσκορπισε τας 60.761 ελπιδας αυτου,
εξηρευνησε τας κεκρυμμενας δεξιας αυτου νοσσιας, και ελικμησε παντι ανεμωι τας
ενθηκας αυτου· ηδαφισε τα ανελεη των δαιμονων αυτου τεκνα και εκγονα,
κατεκαυσε πυρι ασβεστωι τα χειροποιητα αυτου ξοανα, εβαραθρωσε την στρωμνην
αυτου, ανεῤρηξε τα σκοτεινα αυτου ταμιεια, ανεπετασε τας πυλας του ᾅδου, και
παντας τους υπ' αυτου δεθεντας λυσας και μεθ' εαυτου λαβων, εις ουρανους προς
τον Πατερα ως γιγας ανεδραμε, καθα φησιν ο προφητης· Ἀγαλλιασεται ως γιγας
δραμειν την οδον αυτου· ακρου του ουρανου η εξοδος αυτου και το καταντημα
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

2

αυτου εως ακρου του ουρανου, και ουκ εστιν ος αποκρυβησεται την θερμην αυτου.
Ἀγαλλιασεται ως γιγας δραμειν οδον αυτου.
Ἠγαλλιασατο, ως αρτιως ηκουετο εν τωι Ευαγγελιωι, δια την ευρεσιν του
απολωλοτος ενος προβατου. Ειασε γαρ τα εννενηκονταεννεα προβατα μη
πεπλανημενα, τουτεστι, τας αγγελικας δυναμεις επι τα ορη, τουτεστιν, επι τους
ουρανους, και ηλθεν επι το πεπλανημενον προβατον το βοων και λεγον· Ἐπλανηθην
ως προβατον απολωλος· ζητησον τον δουλον σου, οτι τας εντολας σου ουκ
επελαθομην. Της γαρ τοιαυτης φωνης ακουσας του πεπλανημενου προβατου
εκλινεν ουρανους και κατεβη και ηλθε ζητησαι το πεπλανημενον προβατον, και
ευρων ηγαλλιασατο. Ἀγαλλιασεται ως γιγας δραμειν οδον. Ἔδραμε την απ' ουρανων
επι γην οδον αγαλλιων· ειτα απο γης επι τα υποχθονια εδραμεν· ειτα εκει πασας τας
υπο του διαβολου κατεχομενας ψυχας λυσας, εις γην κατεδραμε, και παλιν απο γης
εις ουρανους προς τον Πατερα, ως γιγας ενηλατο. Και ουκ εστιν, ος αποκρυβησεται
την θερμην αυτου. Θερμην ακουων Χριστου, νοει αυτον ηλιον δικαιοσυνης. Και ουκ
εστιν ος αποκρυβησεται την θερμην αυτου. Τις γαρ τωι ψυχροτατωι θανατωι
νεκρωθεις, αποκρυβησεται την θερμην αυτου του Πνευματος, και ουχι παντες εκ
νεκρων αναστησονται; Σαλπισει γαρ, και οι νεκροι εγερθησονται αφθαρτοι. Ειτα το
εξης τι, αγαπητοι; Ει και ολιγα απο πολλων ειρηκοτες, εις το,
Ὅσα εαν δησητε επι της γης, εσται δεδεμενα εν τωι ουρανωι, και οσα εαν
λυσητε επι της γης, εσται λελυμενα εν τωι ουρανωι, εις τον εξης στιχον τον νουν
ημων επιῤριψωμεν· Ἀμην λεγω υμιν, οτι εαν δυο συμφωνησωσι επι το αυτο περι
παντος πραγματος, ου εαν αιτησωνται, δοθησεται αυτοις. Ἀβρααμ συμφωνησας μετα
Σαῤρας της γυναικος αυτου, ο μεν εις τας βοας δραμων, η δε τους αρτους
επισπευσασα, πραγμα παραδοξον επι γηρας εδεξαντο, τοκον λαγονων καρπωσαμενοι
παιδα. Ἰακωβ ο πατριαρχης ομονοησας μετα της μητρος αυτου ευλογιας αιωνιου
δεδεκται καρπον. Μωυσης και Ἀαρων συμφωνησαντες, ολην Αιγυπτον
εξεπορθησαν, το των Ἑδραιων ελευθερωσαντες γενος. Ἰησους και Χαλεβ
ομονοησαντες μονοι την της επαγγελιας εκληρονομησαν γην. ∆εβοῤρα μετα Βαρακ
συμφωνησασα τον ωμοτατον ενικησαν τυραννον. Ἰουδιθ μετα της ιδιας
θεραπαινιδος ομονοησασα τον αλλοφυλον ενικησαν Ὀλοφερνην. Τωβιας μετα του
αγγελου ομονοησας τον ανδροκτονον δαιμονα της ιδιας γαμετης συνεδησε, και του
πατρος αυτου οφθαλμους κεκλεισμενους ηνεωιξεν. Ἐζεκιας και Ἡσαΐας ομοφωνως
ευξαμενοι, εκατον ογδοηκοντα πεντε χιλιαδας αλλοφυλων κατεστρωσαν. Παυλος
και Σιλας ομοφωνως εν τωι δεσμωτηριωι ευξαμενοι, τα θεμελια της φυλακης
σεισθηναι εποιησαν.
Ἔστι δε και αλλως νοησαι το γραμμα, Ἐαν δυο συμφωνησωσιν επι το αυτο
περι παντος πραγματος, ου εαν αιτησωνται, δοθησεται αυτοις. Ἐαν τα δυο ταυτα
πολυ διστασιαζοντα και φιλονεικουντα συμφωνησωσι· τουτεστι, σαρξ και πνευμα,
καθ' οτι η σαρξ επιθυμει κατα πνευματος, το δε πνευμα κατα της σαρκος· εαν
συμφωνησωσι τα δυο ταυτα, ινα το μεν κυριευηι, το δε δουλευηι· το μεν σοφρονηι, το
δε μη αντιλεγηι· τοτε ο Κυριος εσται ανα μεσον ψυχης και σαρκος, και περι παντος
πραγματος, ου εαν αιτησωνται, δοθησεται αυτοις. Πολλοι γαρ τουτο ασκησαντες
εισηκουσθησαν, ως Ἠλιας εν τωι ορει, και ∆ανιηλ εν τωι λακκωι, και Ἰωνας εν τωι
κητει, και Ἐζεκιας εν τηι κλινηι της αῤρωστιας αυτου, και Πετρος εν Ἰοππηι, και
Κορνηλιος εν Καισαρειαι. Πολλαι δε και μοναι γυναικες ευξαμεναι εισηκουσθησαν·
ως Σαῤρα του Ῥαγουηλ εν Ἐκβατανοις, και Ἰουδιθ εν τωι υπερυωι, και Σωσαννα εν
τηι κρισει των παρανομων. Τοτε προσελθων, φησιν, ο Πετρος ειπε τωι Κυριωι· Ποσακις
αφησω τωι αδελφωι μου εις εμε αμαρτησαντι; εως επτακις; Ὁ δε Κυριος 60.762 τι φησι
προς αυτον; Ου μονον λεγω σοι, Ἕως επτακις, αλλ' εως εβδομηκοντακις επτα.
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

3

Ἐπειδη γαρ ηκουσε του Κυριου ειρηκοτος, Ὅσα εαν δησητε επι της γης, εσται
δεδεμενα εν τωι ουρανωι· και οσα εαν λυσητε επι της γης, εσται λελυμενα εν τωι
ουρανωι· επεργασεται την επαγγελιαν του Κυριου, βουλομενος αμα μαθειν, και ποση
εστιν η τοιαυτη του Κυριου φιλανθρωπος χαρις. Ειπες ημιν, Ὅσα εαν δησητε επι της
γης, εσται δεδεμενα και εν τωι ουρανωι, και οσα εαν λυσητε επι της γης, εσται
λελυμενα και εν τωι ουρανωι. Ποσακις ουν εαν αμαρτησηι εις εμε ο αδελφος μου,
αφησω αυτωι; εως επτακις; Ὁ δε Κυριος σκοπησας το πτωχον αυτου της περι τον
πλησιον φιλανθρωπιας, ειπε προς αυτον· Ου μονον λεγω σοι, Ἕως επτακις, αλλ' εως
εβδομηκοντακις επτα. Συ μεν γαρ ως ανθρωπος πενης πενιαν ᾔτησας· εγω δε ως
Θεος μεγαλοδωρος πλουσιως την χαριν δεδωρημαι. Ου μονον εως επτακις, αλλ' εως
εβδομηκοντακις επτα. Ἀλλα μυστηριον εχει ο λογος αποκρυφον. Ἐαν μη ο γεωργος
την δικελλαν εις την γην βαθυνηι, τους καρπους εν τωι μελλοντι καιρωι ουχ ευρισκει
επιτηδειους· ουτω και ημεις, εαν μη τον νουν ημων βαθυνωμεν εις το γραμμα, τον
κεκρυμμενον του Πνευματος θησαυρον ουχ ευρισκομεν. Ποσακις εαν αμαρτησηι εις
εμε ο αδελφος μου, αφησω αυτωι; εως επτακις; Και τι γαρ ουκ ειπεν, Ἕως οκτακις, η
εξακις, η δεκακις, αλλ' Ἕως επτακις; Ἐπειδη ο Θεος εποιησε τα συμπαντα εν εξ
ημεραις, και τηι ημεραι τηι εβδομηι κατεπαυσεν απο των εργων αυτου.
Μυστηριον επερωται ο Πετρος τον Κυριον, βουλομενος μαθειν
εκκλησιαστικους κανονας· οιον, Ἐαν αμαρτησηι εις εμε ο αδελφος μου εν πασαις ταις
ημεραις της ζωης αυτου, εν δε τηι τελευταιαι ημεραι της ζωης αυτου, οιον, ει εν τηι
εβδομηι μετανοησηι αφησω αυτωι; Ὁ δε Κυριος επεστρεψε λεγων· Ου μονον εν τωι
αιωνι τουτωι αφησεις αυτωι τα αμαρτηματα, αλλα και εν τωι μελλοντι αιωνι
συγχωρησεις αυτωι, μακροτερωι υπαρχοντι παρα τουτον τον αιωνα εβδομηκοντακις
επτα. Ἀληθης γαρ εστιν ο ειπων σοι, οτι Ὅσα εαν λυσητε επι της γης, εσται λελυμενα
εν τωι ουρανωι. Ἀλλ' ετι βαθυτερον επεργασωμεθα το νοημα. Ποσακις, εαν αμαρτηι εις
εμε ο αδελφος μου, ουκ εις σε τον Θεον, αλλ' εις εμε, αφησω αυτωι; Ὁ δε Κυριος προς
αυτον, Ου μονον τα εις εμε εως επτακις αμαρτηματα συγχωρησεις, αλλα γαρ και
εβδομηκοντακις επτα. Ἀληθες γαρ εστιν ο ειπεν, οτι Πασα αμαρτια και βλασφημια
αφεθησεται τοις ανθρωποις, η δε κατα του αγιου Πνευματος βλασφημια ουκ
αφεθησεται ουδε εν τωι νυν αιωνι τουτωι, ουδε εν τωι μελλοντι. Χαρις δε τωι Θεωι, οτι
ημεις ταυτην την αμαρτιαν ου φοβουμεθα· ου γαρ βλασφημουμεν το Πνευμα το
αγιον, αλλα προσκυνουμεν και δοξολογουμεν. Ἀλλ' ετι ξεσωμεν τον λογον. Και γαρ
χρυσος χωνευομενος στιλβοτερος γινεται· ουτω και Γραφη ξεομενη τρανοτερα
ευρισκεται. Ποσακις, εαν αμαρτησηι εις εμε ο αδελφος μου, αφησω αυτωι; εως
επτακις;
Ἐπειδη ᾔδει, οτι ο νομος συγχωρει τοις ανθρωποις τα παραπτωματα εν τηι
εβδομαδι του αιωνος τουτου· ου γαρ ειχε την ογδοην ημεραν της αναστασεως· ουπω
γαρ ην παραγενομενος ο Χριστος, ο εχων την αναστασιμον ημεραν· οθεν και ∆αυιδ,
επειδη υπο νομον υπηρχεν, επτακις αινει τον Θεον εν τηι ημεραι· λεγει γαρ, Ἑπτακις
της ημερας ᾔνεσα σοι· ουκ οκτακις· ουπω γαρ ηλθε μοι Χριστος, η ογδοη της
αναστασεως ημερα· ετι ειμι υπο νομον, υπο νομον δουλευσω σοι· ετι της παιδισκης
ειμι υιος, της συναγωγης· ουπω γαρ εκ της ελευθερας γεγεννημαι· διο λεγει, Ἐγω
δουλος σος, και υιος της παιδισκης σου. Των γαρ εν τηι χαριτι αναγεννηθεντων
Χριστιανων η μητηρ ελευθερα εστι, καθα λεγει ο Ἀποστολος· Ἡ δε ανω Ἱερουσαλημ
ελευθερα εστιν ητις εστι μητηρ παντων ημων. Ποσακις ουν αμαρτησει εις εμε ο
αδελφος μου, και αφησω αυτωι; εως επτακις; Οιονει ελεγε, Κελευεις συγχωρησαι τα
πλημμεληματα τοις αδελφοις μου, ως ο νομος τουτο γαρ εστιν, Ἕως επτακις, η
πλειον τι; Ὁ δε Κυριος υπερπλεοναζει την χαριν λεγων· Ου μονον εως επτακις, αλλ'
εως εβδομηκοντακις επτα.
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

4

Ὅσον γαρ ο Λογος του νομου υπερεχει, τοσουτον και η χαρις του νομου· ου
γαρ ο Λογος Θεος εκ του νομου, αλλ' ο νομος εκ του Λογου. Και εστι μαθειν,
αγαπητοι, 60.763 την ωφελειαν εκ του λογου· ινα μαθηις ποσωι μειζων ο Λογος του
νομου. Ὁ νομος δεκα λογους διδωσι τοις Ἰουδαιοις, και ουδε ωφελησεν· ημιν δε ο
Θεος ενα Λογον δεδωκως, τους παντας δι' αυτου ανεσωσεν. Ἀλλ' ετι σκαλλομεν το
γραμμα τωι Πνευματι. Ὁ γαρ θησαυρον ανοιξας ου μονον χρυσον και αργυρον λαβων
απερχεται, αλλα γαρ και λιθους τιμιους και τους διαφορους επιζητει. Ποσακις, εαν
αμαρτησηι, εις εμε ο αδελφος μου, αφησω αυτωι; εως επτακις; Μυστηριον εστιν,
αγαπητοι, αποκεκρυμμενον εν τωι γραμματι, και πολλους λεληθε. Συ δε μοι ακριβως
προσεχε τωι νοηματι· λεπτον γαρ εστι σφοδρα, πετεινου οξυτερον, ραιδιως δυναμενον
το ομμα της διανοιας παραδραμειν, και τους σφοδρα οξυδορκουντας. Ποσακις εαν εις
εμε αμαρτησηι ο αδελφος μου, αφησω αυτωι; επτακις; Ζητησεως γαρ αξιον, δια τι
ειπεν Ἕως επτακις ο Πετρος, και ο Κυριος ημων απεκρινατο, Ἕως εβδομηκοντακις
επτα. Ἀλλ' ο Πετρος προσεσχε το του φονου εγκλημα, οτι βαρυτατον και δεινον εστι,
και βου 60.764 λεται μαθειν εν μυστηριωι κανονας εκκλησιαστικους, ει αρα κελευει
αυτωι ο Κυριος συγχωρειν εν τωι βαπτισματι το του φονου εγκλημα.
Προσεσχηκως γαρ, οτι ο Καιν τον αδελφον αυτου δολωι εφονευσε, και επτα
εγκλημασιν υπεπεσε· πρωτος γαρ εφονευσεν εν ανθρωποις, πρωτος υπεκρινατο,
πρωτος εψευσατο, πρωτος αιματι την γην εμιανε, πρωτος πυλας θανατου ηνεωιξεν·
ουπω γαρ ην θανατος γευσαμενος ανθρωπου, ει μη Καιν δια φθονου εκυησε·
προσεσχηκως ουν Πετρος, οτι του Καιν ο φονος επτα εγκλημασιν υποκειται,
προσερχεται τωι Κυριωι μυστηριωδως επερωτων, Ποσακις, εαν αμαρτησηι ο αδελφος
μου, αφησω αυτωι; εως επτακις; Τουτεστι, Κελευεις εν τωι βαπτισματι τα του
αδελφοκτονου Καιν εγκληματα αφησω αυτωι; Ὁ δε Κυριος τι φησι προς αυτον; Ου
μονον το του Καιν επτακις εν τωι βαπτισματι αφησεις, αλλα και το του Λαμεχ το εως
εβδομηκοντακις επτα· εν Χριστωι Ἰησου τωι Κυριωι ημων, ωι η δοξα εις τους αιωνας
των αιωνων. Ἀμην.

 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

5


