In pentecosten Sermo 2
52.807
Ἐπεφοιτησεν η του Πνευματος χαρις· αληθης γαρ ο την δωρεαν του
Πνευματος υποσχομενος. Ἐπεδημησεν ο Παρακλητος ο παρα του ∆εσποτου Χριστου
κηρυττομενος· αψευδης γαρ ο την αφιξιν προμηνυσας, ου δουλος δουλου παρουσιαν
προλεγων, αλλα ∆εσποτης ομοτιμου ∆εσποτου γενομενος μηνυτης, και διδασκαλος
αγαθος, αγαθωι παραχωρων διδασκαλωι, μαλλον δε συμπαροντι παρων και συνανιων
ανιοντι, και συγκατιων ερχομενωι. Ἀδιαιρετος γαρ της Τριαδος η χαρις· και ουτε
αναβας απεστη, ουτε ερχομενος ου παρην. Ἀλλ' ανηλθεν ως ανθρωπος ο Θεος Λογος,
και παρεστι· κατηλθε δε ο Παρακλητος, και τους ουρανους ου κατελιπεν· αλλα συν
τωι Πατρι βασιλευει, και την γην καταυγαζει, και την οικονομιαν επληρωσε, και γενη
γλωσσων τοις αποστολοις απεστειλε· και φωνης μεγεθος εξαιφνης ηκουετο, και
βιαιας αυρας ηχος απετελειτο, και βροντης τυπον η του Πνευματος αφιξις εμιμειτο·
επι γαρ τους υιους της βροντης περιεγινετο.
Και ωφθησαν αυτοις διαμεριζομεναι γλωσσαι ωσει πυρος· και ην το
φαινομενον φοβερον, το δε γινομενον ποθεινον· φλοξ εφιζανουσα, και μη καιουσα,
πυρ επικαθημενον, και μη φλεγον· πυρ την επουρανιον σοφιαν δωρουμενον, πυρ εις
απειρους μεριζομενον γλωσσας, πυρ εις μυριας ιδεας ρηματων τεμνομενον· φλοξ
σοφιστευειν τους αλιεας διδασκουσα, και ρητορα τον σκυτοτομον απαρτιζουσα.
Μαλλον δε ουδεν τοσουτον οι σοφισται. Οι μεν γαρ ενος τινος ησαν εθνους
διδασκαλοι, οι δε της οικουμενης γεγενηνται παιδευται. Και Γαλιλαιος ανηρ τα
Μηδων εφθεγγετο, και τα των Παρθων επιστατο, και τα των Ἐλαμιτων ουκ ηγνοει·
αλλ' ειχεν επι του στοματος πασης εικονας φωνης. Και ουδεις αυτων των ακροατων
ενομιζε βαρβαρον, ουδε ως νοθους τους λογους της ακοης απεφυγεν· αλλ' ως παντος
εθνους πολιτης ηκουετο, πασης της οικουμενης γλωτταν εαυτωι περιφερων, και
πρωτον τουτον της ευσεβειας ειληφαμεν καρπον.
Ἐπι μεν γαρ της του πυργου κατασκευης τα της φωνης εμερισθη, και τας
αλληλων ηγνοησαν γλωττας οι ανθρωποι. Ἔδει γαρ 52.808 της θεομαχου βουλης
την ομονοιαν αγνωσιαις συναχθηναι ρηματων, και τους κακως αλληλοις
συμπραξαντας τηι της γλωττης μεταβοληι διαστηναι, και των αλογιστων
εγχειρηματων λογωι την πειραν λαβειν, και μητε λεγοντα λεγειν, μητε ακουοντα
συνιεναι, μηδε ματην προσαπολλυναι τους χρονους. Τι γαρ σοι της απονοιας το
κερδος; τι σοι της μεγαλουργιας το τελος; Τι το ακαταληπτον βιαζηι καταλαβειν; Τι
τον ουρανον αρπαζειν φιλονεικεις, ο μηδε της γης αξιος ων απολαυειν; Τι
μετεωρολογεις, ο μηδε της του πλησιον φωνης επακουων; Μεριζω σοι την φωνην,
και καταλυω την πραξιν, ου την σην αναβασιν δεδοικως, ουδε υπερ της εμου
βασιλειας φοβουμενος, αλλα σου του ματην πονουντος και κοπτομενου κηδομενος.
Ουδε γαρ λιθων οικοδομη, και πολυχειριαι συντιθεμενος πυργος εις ουρανον αναγειν
πεφυκεν, αλλα αρματα θεογνωσιας, και πολλοι δικαιοσυνης, και φωτος
καθαρωτερος βιος, και πτερυγες αρετης προς εκεινην την οδον αναγουσιν. Ἐκεινους
μεν η γλωττα μερισθεισα της τολμης κατεπαυσε, σοφως τε ομου και φιλανθρωπως
τουτο του Θεου κυβερνησαντος.
Ὃ δε παρ' εκεινων ελαβεν ως κακων, τουτο τοις αποστολοις ως αγαθοις
εδωρησατο, και ο δια γλωττης κολασας τους ασεβεις, δια γλωττης τους αγιους
εδοξασε· και οι του λογου διακονοι τας του λογου μορφας υποδεχονται, ου προς
επιδειξιν της χαριτος απολαυσαντες, αλλ' επι χρειαι το δωρον επιδεξαμενοι. Ἔδει
γαρ τους της οικουμενης παιδευτας τα της οικουμενης επιστασθαι. Ἀσθενης γαρ
διδασκαλος ο τοις μανθανουσιν ασαφης. Ἀλλ' ως τηλικουτων μυστηριων
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

1

πιστευομενοι, αναγκαιως προτερον των γλωσσων την γνωσιν ελαμβανον. Ουδε γαρ
δυναται τις μυσταγωγειν τον μη πιστευσαντα προτερον· πιστευει δ' αν ουδεις,
απειρως εχων των λεγομενων. Ἐντευθεν η του Πνευματος ηρξατο χαρις, και δια
τουτο τα περι των φθογγων προτερον εθαυματουργησεν. Εις πασαν γαρ την γην
εξηλθεν ο φθογγος αυτων. Ἔμελλε 52.809 και την οικουμενην καταλαμβανειν, και
τοις οριοις της γης μετρεισθαι, και ουδενα αδιδακτον παρειναι, ουδε αμαθητευτον
παρατρεχειν.
Ὤφθησαν δε εν ειδει πυρος μεριζομεναι γλωσσαι. Και γαρ τα του πυρος
εμελλον ενεργειν των αποστολων αι γλωσσαι, και διπλην την χρησιν δεικνυσθαι·
και τον μεν διαβολον καταφλεγειν, φωτιζειν δε τους καθημενους εν σκοτει. Ὅρα μοι
πυρ παντος ελαιου τοις πιστοις προσηνεστερον· ορα μοι γλωτταν παντος πυρος τωι
διαβολωι φοβερωτεραν· ορα μοι γλωτταν της ασεβειας τας ακανθας συμφλεγουσαν,
και τα ληια της ευσεβειας δροσιζουσαν· ορα μοι δωδεκα μαθητας εξ ενος διδασκαλου
παιδευομενους· ορα μοι δωδεκα στρατηγους υφ' ενι βασιλει ταττομενους· ορα μοι
δωδεκα φωστηρας λαμπρους εκ μιας ανατελλοντας κορυφης· ορα μοι δωδεκα
καθαρας ακτινας εξ ενος προιουσας ηλιου· ορα μοι δωδεκα λαμπαδας εξ ενος
απτομενας σπινθηρος· ορα μοι δωδεκα κληματα εξ ενος απτομενης αμπελου
βλαστησαντα· ορα μοι δωδεκα κοφινους εκ μιας πληρουμενους τραπεζης· ορα μοι
δωδεκα ποταμους εκ μιας προφερομενους πηγης· ορα μοι δωδεκα γλωττας εκ μιας
χαριτος φθεγγομενας. Και μη νομισηις αυτους μεθυειν, μηδε γλευκους ειναι μεστους,
μηδε υβρισηις απιστιαι το δωρον, μηδε μιμησηι τους καταρατους, μηδε προσειπηις
μεθην του Πνευματος την ενεργειαν. Μεθη μεν γενη γλωσσων ουκ οιδε χαριζεσθαι,
αλλα και την ουσαν εκαστωι δεσμει, και παραφρονα απεργαζεται, και κοπτει του
λογου τον δρομον, και καθαπερ εν πετραις τωι σκοτωι βαδιζουσα τοις οδουσι
προσπταιει· και νυν εχει την διανοιαν, και ταραχην εμποιει, και φαντασιαν
εργαζεται, και περιτεμνει των συλλαβων.
Και εστιν η μεθη οναρ εγρηγοροτος, και ενυπνιον ου καθευδοντος, και μανια
διψωσα, και δαιμων πεινωμενος, και διαβολος εγκαθημενος οινωι, και ληιστης εν
συμποσιοις λοχων, και τον λογισμον καταφλεγων ακρατωι, και φαρμακον της
αθυμουσης ψυχης δηλητηριον εργαζομενος. Ταυτα η μεθη πεφυκεν εμποιειν. Ταυτα
τους αποστολους εσυκοφαντουν οι δυσσεβεις· και ουδεν θαυμαστον. Οι νηφοντες
μεθυειν τοις Ἰουδαιοις εδοκουν· πασαι 52.810 γαρ ταις των αγιων ενετραπησαν
υβρεσι, και τους προφητας εχλευαζον ως μεθυοντας. Καν αρνησωνται, λεγωμεν
προς αυτους· Μη ουκ εστι ταυτα, υιοι Ἰσραηλ; λεγει Κυριος. Και εποτιζετε τους
ηγιασμενους μου οινον, και τοις προφηταις ενετελλεσθε λεγοντες· Μη προφητευετε.
Ἐγω δε μεθυειν μεν αυτους και αυτος ομολογω, αλλ' ου την μεθην ην λεγεις αυτος,
αλλα την θειοτεραν και νοεραν εκεινην, ης ο πεπωκως σοφιας εμπιπλαται, ης ο
πεπωκως εῤρωται την διανοιαν, ης ο πεπωκως εγρηγορε (σιξ) και νηφει προς
αρετην, ης ο πεπωκως εραιν μανθανει Θεου, ης ο πεπωκως ου μη διψησηι εις τον
αιωνα, ης ο πεπωκως μαινεται μετα Παυλου, και παντος πυρος και σιδηρου
κατατολμαι, και τοις κινδυνοις επιπηδαι, και πασαν συμφοραν ως ευφροσυνην
ασπαζεται, και ταις λοιδοριαις ως ευφημιαις αγαλλεται, και ταις υβρεσιν ως επαινοις
εγκαλλωπιζεται, και τοις υπερ του Σωτηρος δεσμοις ως επι τοις βασιλικοις
στεφανοις αβρυνεται. Ουτος ο κρατηρ τους αποστολους εμεθυσε· τουτο το ποτηριον
οι του Σωτηρος επιον μαθηται, και την καλλιστην εμεθυσθησαν μεθην, και της αγιας
τραπεζης ενεφορηθησαν, και λεγουσι μετα του μακαριου ∆αυΐδ· Ἡτοιμασας ενωπιον
μου τραπεζαν, εξ εναντιας των θλιβοντων με· ελιπανας εν ελαιωι την κεφαλην μου,
και το ποτηριον σου μεθυσκον με ωσει κρατιστον, και το ελεος σου καταδιωξει με
πασας τας ημερας της ζωης μου.
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

2

Ὁ γαρ εκ τουτου του ποτηριου πινων νηφει μεν εν Χριστωι, μεθυειν δε τοις
ανοητοις δοκει, τα του Σωτηρος φρονων. Τουτον και ημιν ο ∆εσποτης Χριστος εξ
αιματος εκερασε τον κρατηρα, και πολλους ημιν συνεκαλεσε δαιτυμονας, και των
ευαγγελικων ιχθυων απειρους συνεκαλεσε, και του Πετρου την σαγηνην επληρωσε,
και γεγονεν αυτωι τα της θεωριας εκ παραδοξου, και την αλιειαν αυτωι λαμπροτεραν
εποιησεν ο χειμων· και ους ουκ εθηρευσε πειθων, τουτους φοβηθεντας εζωγρησεν,
αστραπης αυτωι προς την αγραν συλλαμβανομενης.
Ἀλλα μηδεις υβριν τουτο της νεας αγελης ονομαζετω, ει δι' αστραπης
εθηραθησαν· ειωθε γαρ ο Χριστος τους λακτιζοντας πωλους δι' αστραπης χαλινουν.
Και οστις οιδε του μακαριου Παυλου την κλησιν, αγαλλεται μετα του Παυλου
κληθεις, και τον ∆εσποτην Χριστον δι' αστραπης θεασαμενος, γινεται Χριστου
μαθητης. Αυτωι η δοξα εις τους αιωνας των αιωνων. Ἀμην.

 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

3


