In annuntiationem deiparae
Εις τον ευαγγελισμον της Θεοτοκου, και κατα Ἀρειου δυσσεβους.
62.763
Τηι προτεραι Κυριακηι την ορθοδοξον ταυτην Ἐκκλησιαν ουρανιον χορειαν
εκαλεσεν ο της ακτιστου Τριαδος μυστης και εξηγητης, ο μεγας Βασιλειος, ο
θεοδιδακτος ρητωρ, ο της αληθειας συνηγορος, ο γενναιος του ψευδους κατηγορος,
ο της Ἀρειανικης μανιας την λυσσαν θριαμβευσας, ως επρεπεν, ο τωι βιωι προ της
γλωσσης λαλων, και τωι λογωι μετα της πολιτειας βοων, ο της πολεως ταυτης
γνωριμωτατος κοσμος, ο της Ἐκκλησιας αστηρ, ο τοις εχθροις της ευσεβειας, ωσπερ
λυκοις, ως γενναιος στρατιωτης παραταττομενος, και τηι γλωττηι, καθαπερ
σφενδονηι, χρωμενος κατα των ασεβων· ο της ποιμνης ταυτης αγρυπνος φυλαξ, και
της αγιας μανδρας πανσοφος τειχιστης.
Και καθαπερ η επι του Νωε περιστερα τον κλαδον της ελαιας επι του
στοματος φυλαξας αειθαλη, και τουτον εγκαρπον κομισας ημιν· ουτω και ουτος
εδανεισε τηι προ ταυτης Κυριακηι την εαυτου γλωτταν τωι πνευματι, και τοις θειοις
αυτου ρημασι τον Ἄρειον κατετοξευσε, την εκεινου βλασφημιαν της του διαβολου
διδασκαλιας υπαρχουσαν. Ἔδειξεν εν τωι μεσωι των προβατων τον λυκον, ως αρνιον
καλυπτομενον τωι κωδιωι του Χριστιανισμου· και περιελων αυτου το ενδυμα της
υποκρισεως, ως λυκον αρπαγα τουτον εστηλιτευσε, και το νομιζομενον προβατον
ειναι, τοις προφητικοις και αποστολικοις λογοις, ως λιθοις, χρησαμενος, τον θηρα
κατελευσε. Και καθαπερ 62.764 ∆αυιδ τον Γολιαθ καταβαλων, την εκεινου μαχαιραν
ευρε χρησιμευουσαν αυτωι προς την του πολεμιου σφαγην· ουτω και της ημετερας
παραταξεως ο νεος ∆αυιδ, τοις οπλοις του Ἀρειου τον Ἄρειον κατεκεντησεν.
Ὑπεγραψε τωι λογωι, πως ο Θεος και Πατηρ, αχρονος ην του Λογου Πατηρ· πως
συναΐδιος ο Υιος τωι Πατρι· πως ομοουσιος, ουχ ετεροουσιος· πως συνεργος, αλλ' ουχ
υπουργος· πως ποιητης, αλλ' ουχι ποιημα· πως ∆εσποτης, ου δουλος· πως απαυγασμα
της δοξης του Πατρος και χαρακτηρ της υποστασεως· πως Ἐν αρχηι ην ο Λογος, και ο
Λογος ην προς τον Θεον, και Θεος ην ο Λογος· πως ο Λογος σαρξ εγενετο μη τραπεις,
σαρξ εγενετο μη μεταβληθεις, σαρξ εγενετο μη αλλοιωθεις, και εσκηνωσεν εν ημιν,
σκηνην αχωριστον της εαυτου θεοτητος την ημετεραν φυσιν κατασκευασας αυτος
εαυτωι. Ουτως ουν ουτος ο κηρυξ της αληθειας εκηρυξεν· αυτον γαρ ειχε τον
Χριστον δι' αυτου μεν φθεγγομενον· παρα δε των Ἀρειανων βλασφημουμενον.
Τουτου χαριν ουρανοθεν μεν αυτον αορατως ευφημουν οι αγγελοι, ως την παρ'
αυτων προσκυνουμενην ομοουσιον Τριαδα καλως επι της γης ανυμνουντα, και
δοξολογεισθαι διδασκοντα· υμεις δε κατωθεν τοις δικαιοις κροτοις επισκιρτωντες
ηγαλλεσθε, και τον μιμητην των αποστολων αξιον των αποστολων ανηγορευσατε,
ως του Πετρου την μακαρισθεισαν ομολογιαν τηι γλωττηι πηγα 62.765 ζοντα, ως του
Παυλου τον ζηλον τοις χειλεσιν εκπυρσευοντα· και μακαριαν εικοτως απεκαλειτε
την Ἐκκλησιαν τοιουτον κεκτημενην κειμηλιον· και γαρ εστι μακαρια οντως
τοιουτον εχουσα θησαυρον.
Ταυτα μεν ουν κατ' εκεινην την ημεραν γεγενηται. Ἐγω δε σημερον υμιν
υπανοιξαι βουλομαι τα προπυλαια της ενανθρωπησεως του μονογενους Υιου του
Θεου, ινα κατοπτευσητε, πως ο Θεος Λογος ομοουσιος ων τωι Πατρι, λαβων την
ημετεραν ουσιαν, ομοουσιος γενεσθαι και τοις δουλοις ηθελησε· πως ο υψηλος
επεκλινεν εαυτον ουρανοθεν προς την ημετεραν ταπεινωσιν· πως ο πλουσιος την
πτωχην ημων απαρχην περιεθετο· πως ο απροσδεης ελαβεν οπερ επλασεν, ου
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

1

δεομενος· πως ο ποιητης το εαυτου ποιημα περιεσφιγξε· πως μεινας Θεος εγενετο
και ανθρωπος ο φιλανθρωπος· πως ο της δικαιοσυνης Ἥλιος αναψας εν εαυτωι τον
λυχνον του σωματος, περιηιει πανταχου ζητων την απολλυμενην δραχμην· πως ο
ποιμην ο καλος τηι δοραι του προβατου την οικειαν καλυψας θεοτητα περιετρεχε,
καλων προς εαυτον τα πλανωμενα προβατα, και λεγων προς εκαστον, Ἐγω ειμι ο
ποιμην ο καλος. Ἀναγκαιον δε ημας ειπειν και την σημερον εν ταις Ἐκκλησιαις
κηρυχθεισαν των αγιων Ευαγγελιων φωνην· Τωι μηνι τωι εκτωι απεσταλη ο
αρχαγγελος Γαβριηλ υπο του Θεου εις πολιν της Γαλιλαιας, ηι ονομα Ναζαρετ, προς
παρθενον μεμνηστευμενην ανδρι ωι ονομα Ἰωσηφ, εξ οικου και πατριας ∆αυΐδ· και
το ονομα της παρθενου Μαριαμ. Και εισελθων ο αγγελος προς αυτην ειπε· Χαιρε
κεχαριτωμενη, ο Κυριος μετα σου· ευλογημενη συ εν γυναιξι. Τωι μηνι τωι εκτωι, ηδη
του Ζαχαριου δια την απιστιαν τηι αφωνιαι κατακριθεντος, ηδη της Ἐλισαβετ
βλαστησασης τον απροσδοκητον κλαδον, ηδη του Βαπτιστου Ἰωαννου χρονον
εξαμηνιαιον εχοντος εν τωι της κοιλιας δεσμωτηριωι, ηδη του προδρομου
προευτρεπισθεντος εν τοις της στειρωσεως τοποις, ηδη του λυχνου λαμποντος εν
τοις σκοτεινοις τοποις της γαστρος, απεσταλη υπο του Ἡλιου της δικαιοσυνης ο
αγγελος Γαβριηλ. Ἄπελθε, φησιν, εις την πολιν της Γαλιλαιας την Ναζαρετ, προς την
παρθενον Μαριαμ την μεμνηστευμενην τωι τεκτονι Ἰωσηφ· εγω γαρ, ο τεκτων της
ολης κτισεως, την παρθενον ταυτην επι σωτηριαι των ανθρωπων μεμνηστευμαι.
Προμηνυσον αυτηι την εμην προς αυτην αταραχον παρουσιαν, ινα μη χωρις
προγνωσεως υποδεξαμενη με η παρθενος θορυβηθηι· προδιδαξον αυτην την εμην
φιλανθρωπιαν, δι' ην εξ αυτης βουλομαι προελθειν εις τον κοσμον ως ανθρωπος,
ινα προμαθουσα το οικονομουμενον, εις το τελουμενον μη θαμβηθηι· προκηρυξον
την οικονομιαν, ινα μη θεασαμενη της γαστρος αυτης τον ογκον εξαιφνης
υψουμενον ταραχθηι. Ἤδη τωι δρομωι την πορειαν εξανυσον· εκει γαρ με ευρησεις
οπου πεμπω σε νυν· εκει σε προφθανω μενων ενταυθα. Ἐγω και προ σου και μετα σε
εισερχομαι προς αυτην· συ κομισον τα της εμης αφιξεως ευαγγελια, καγω
παραγενομενος αορατως, τοις εργοις την σην σφραγισω φωνην. Θελω γαρ εν τηι
παρθενικηι νηδυι των ανθρωπων ανανεωσαι το γενος· θελω συγκαταβατικως
αναχωνευσαι, ην επλασα εικονα· θελω καινηι πλασει θεραπευσαι την αρχαιαν
διαπλασιν. Ἐκ παρθενου γης επλασα τον πρωτοπλαστον ανθρωπον· εκεινον δε
λαβων ο διαβολος ως εχθρον περιεσυρε και κατεβαλε, και της εμης εικονος
πεσουσης κατεπαιξε.
Βουλομαι νυν εγω εκ της παρθενου γης εμαυτωι περιπηξαι νεον Ἀδαμ, ινα και
η φυσις υπερ εαυτης ευπροσωπως απολογησηται, και νομιμως στεφανωθηι κατα του
καταβαλλοντος αυτην, και ο πολεμιος ευλογως καταισχυνθηι. Ὢ συγκαταβασεως
αμετρητον πελαγος! ω θειας φιλανθρωπιας απειρον υψος· ουκ απεστειλε πολλους
αγγελους, η προδρομους πολλους ο βασιλευς· ουκ εκινησεν ο δημιουργος τα
στρατοπεδα των ασωματων δυναμεων, αλλ' ενα μονον αγγελον, προαγγελον
γενεσθαι της αυτου παρουσιας εκελευσεν, ινα δια της του ενος διδασκαλιας
προασφαλισηται την μελλουσαν αυτον υποδεχεσθαι μητερα. Παρεγενετο τοινυν
προς την παρθενον Μαριαμ ο αγγελος, και εισελθων προς αυτην ειπε· Χαιρε
κεχαριτωμενη. Προσηγορευσε την συνδουλον ως δεσποιναν, ως ηδη γεγενημενην
του ∆εσποτου μητερα. Χαιρε κεχαριτωμενη. Ἡ ση προγονος Ευα παραβασα τον
νομον, αποφασιν ελαβεν εν λυπαις τεξειν τεκνα· σοι δε πρεπει του χαιρειν η
προσρησις· εκεινη τον Καιν ετεκε, φθονον και φονον γεννησασα· συ δε γεννησεις
62.766 υιον ζωην και αφθαρσιαν παρεχοντα πασι. Χαιρε τοινυν και χορευε· χαιρε και
καταπατει την του οφεως κεφαλην· Χαιρε κεχαριτωμενη. Πεπαυται γαρ η καταρα,
κατηργηται η φθορα, μεμαρανται τα στυγνα, ανθει τα φαιδρα, παρεστι το παλαι παρα
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

2

των προφητων κηρυττομενον αγαθον. Σε το Πνευμα το αγιον υπεδεικνυε λεγον δια
της Ἡσαΐου γλωττης· Ἰδου η παρθενος εν γαστρι ληψεται, και τεξεται υιον. Ἡ
παρθενος εκεινη συ ει. Χαιρε τοινυν κεχαριτωμενη· ηρεσας τωι ∆ημιουργωι, ηρεσας
τωι Ποιητηι, ηρεσας τωι Κτιστηι, ηρεσας τωι τερπομενωι τοις καλλεσι των ψυχων· ευρες
νυμφιον φυλαττοντα σου την παρθενιαν, ου φθειροντα· ευρες νυμφιον εκ πολλης
φιλανθρωπιας υιον σου γενεσθαι βουλομενον. Ὁ Κυριος μετα σου, και εν σοι ο
πανταχου, και μετα σου και εκ σου· εν ουρανωι ο ∆εσποτης, εν βυθωι ο Ὕψιστος, εν
πασηι τηι κτισει ο ∆ημιουργος· ο Κτιστης επι των Χερουβιμ, ο ηνιοχος επι των
Σεραφιμ, ο Υιος εν τοις κολποις του Πατρος, ο Μονογενης εν τοις κολποις τοις σοις,
ο Κυριος, ως οιδεν αυτος, ολος πανταχου, ολος εν σοι. Ευλογημενη συ εν γυναιξιν,
οτι πασων ομου των παρθενων νυν προκεκρισαι· οτι κατηξιωθης ξενοδοχησαι
τοιουτον ∆εσποτην· οτι τον αχωρητον βουληθεντα κεχωρηκας· οτι τον παντα
πληρουντα προσδεδεξαι· οτι της θειας οικονομιας γεγονας εργαστηριον
καθαρωτατον· οτι της εις τον βιον εισοδου του βασιλεως ημων πεφηνας αξιον
οχημα· οτι του πνευματικου μαργαριτου θησαυρος αναδεδειξαι. Ευλογημενη συ εν
γυναιξι.
Τουτων ακουσασα των λογων η παναγια παρθενος, και θεασαμενη μορφην
αγγελικην και φωνην, ελογισατο καθ' εαυτην [λεγουσα], Ποταπος ειη ο ασπασμος
ουτος; αρα τι βουλεται τουτο το προσφθεγμα; αρα τι μοι προσημαινει ταυτα τα
ρηματα; Ἐμε εν πρωτοις προσηγορευσεν αγγελος, τινα ουσαν, η ποιας αξιας
τυγχανουσαν; εγω κεχαριτωμενη; ποθεν, η δια τι; ο Κυριος μετ' εμου; μετα τινος γαρ
των φοβουμενων αυτον ουκ εστιν ο Κυριος; εγω ευλογημενη εν γυναιξιν; αρα τινος
χαριν, η δια τι, και πως; αρα ποιον προκηρυττει δωρον ουτος ο λογος; αρα ποιον
προμηνυει θαυμα τουτο το ρημα; Ουτω δε ταραττομενην αυτην ο αγγελος
θεασαμενος λεγει προς αυτην· Μη φοβου, Μαριαμ· μη γαρ, ινα θορυβηθηις,
ησπασαμην σε· ινα πανηγυρισηις, προσηνως σοι διαλεγομαι. Μη τοινυν εχε κατα την
ψυχην ταραχον, την ειρηνην της οικουμενης κεκτημενη μεθ' εαυτης. Μη φοβου,
Μαριαμ· ευρες γαρ χαριν παρα τωι Θεωι. Ὑπερ την κτισιν εκαλλωπισθης, υπερ τους
ουρανους εφαιδρυνθης, υπερ τον ηλιον ελαμψας, υπερ τους αγγελους υψωθης· ουκ
ανεληφθης εις ουρανους, αλλ' επι της γης ισταμενη, τον ουρανιον ∆εσποτην και
βασιλεα των απαντων επεσπασω προς εαυτην. Και ιδου συλληψηι εν γαστρι.
Προεφθασε τον εμον λογον το εργον· οξυτερα της εμης φωνης η μυστικη συλληψις
γεγονεν· αυτον ενδον εχεις εν τηι κοιλιαι σου τον των ολων δημιουργον Κυριον, εκ
της αγιας σου και αχραντου σαρκος απονως οικοδομουντα της αγιας αυτου σαρκος
τον ναον· αυτον ενδον εχεις τον ζωγραφον της φυσεως, την οικειαν εικονα
παλαιωθεισαν αναζωγραφουντα τηι χαριτι. Ἰδου συλληψηι εν γαστρι, και τεξηι υιον,
και καλεσεις το ονομα αυτου Ἰησουν· ουτος εσται μεγας. Μεγας μεν γαρ εστι τηι
θεοτητι, εσται δε μεγας και τηι ανθρωποτητι. Και Υιος Ὑψιστου κληθησεται· και
δωσει αυτωι Κυριος ο Θεος τον θρονον ∆αυιδ του πατρος αυτου. Ὤμοσε γαρ αληθειαν
τωι ∆αυιδ, και ου μη αθετησει αυτην.
Ποιαν δε αυτωι αληθειαν ωμοσεν; Ἐκ καρπου της οσφυος σου, φησι, θησομαι
επι του θρονου σου. Ἐκεινο, ο ορκος λαμβανει περας εν τωι παροντι καιρωι. Και
βασιλευσει επι τον οικον Ἰακωβ εις τους αιωνας, και της βασιλειας αυτου ουκ εσται
τελος. Ουδεις τουτου του βασιλεως ανωτερος, και ουδεμια τις αλλη μακαριωτερα
σου της τικτουσης αυτον. Ειπε δε Μαριαμ προς τον αγγελον· Πως εσται μοι τουτο,
επει ανδρα ου γινωσκω; Ἰωσηφ μνηστηρ εστιν εμος, ουκ ανηρ· μεχρι γαρ των
αῤραβωνων αι περι του γαμου συνθηκαι προεβησαν· πως ουν χωρις γαμου εσται μοι
η συλληψις; πως χωρις φυτουργου βλαστησω καρπον; επ' εμου πρωτης ο δρομος της
φυσεως εναλλαττεται; επ' εμου πρωτης ο νομος της κυησεως μεταγραφεται; επ' εμου
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

3

μονης ξενη τριβος παιδοποιιας ευρισκεται; επ' εμου μονης τα αρχαια της γονης εθη
νεωτεριζεται; ∆ιδαξον με φανερως, ω αγγελε, 62.767 των λογων το αινιγμα,
διηγησαι μοι των ρηματων τον τροπον, ερμηνευσον μοι των καλων σου ευαγγελιων
την δυναμιν, χειραγωγησον με προς την ξενην λοχειαν, ινα μαθω κατα μικρον ο
μελλω τικτειν μυστηριον, μαθω πως τα αδυνατα γενησεται δυνατα, μαθω πως τα
αμηχανα τυγχανει τινος μηχανης, μαθω πως τα απορα πονον ευρειν δεδυνηται,
ακουσω πως την φυσιν η χαρις επι το κρειττον καινοτομει, η πως η φυσις δουλευει
τηι χαριτι. Και αποκριθεις ο αγγελος, ειπεν αυτηι· Πνευμα αγιον επελευσεται επι σε.
Ἔμαθες τον τεχνιτην, μη περιεργασηι τον τροπον· εμαθες τον πλαστην, μη
περιεργασηι το ποιημα· ηκουσας περι του αγιου Πνευματος, αυτωι λοιπον τωι
Πνευματι την εργασιαν καταλιπε. Πνευμα αγιον επελευσεται επι σε, και δυναμις
Ὑψιστου επισκιασει σοι.
Τουτο μονον εκελευσθην σοι προσειπειν, οτι γεννησεις υιον· πως δε
γεννησεις, αυτος σε διδαξει σαφως ο τικτομενος παρα σου. Ἐγω τον λογον ως
δουλος εκομισα· αυτος ο ∆εσποτης το εργον προσθησει, ος και τον τροπον επισταται·
εγω διακονος ειμι βασιλικων προσταγματων, ουχ ερμηνευτης θεικων βουλευματων·
ου τολμω διδαξαι σε α μη μεμαθηκα, ου τολμω ερμηνευσαι α μη παρελαβον, ου
τολμω δημοσιευσαι του μυστηριου το πραγμα, ουκ ισχυω διασαφηνισαι το
ευαγγελιον. Το θαυμα βοω, τον δε τροπον ειπειν ατονω· ου ζητω τα πασαν ζητησιν
υπερβαινοντα, ου διωκω τα ακαταληπτα, ου πολυπραγμονω τα υπερ εμε, ου
λογοθετω την υπερ λογον χαριν, ου λεπτολογω την ανεκδιηγητον γεννησιν. Ὄντως
υπερ νουν η πνευματικη συλληψις, υπερ λογον η παραδοξος κυησις και υπερ
διηγησιν ο σωτηριος τοκος. Πνευμα αγιον επελευσεται επι σε. Οιδε τι εργαζεται το
Πνευμα το αγιον· οιδεν ο Υιος, πως εαυτωι κατασκευαζει το πνευματικον οικητηριον.
Ου γαρ δουλευει φυσεως νομοις ο της φυσεως ποιητης· αυτος μονος εχει το
βουλευμα· αυτος, ως βουλεται, περιβαλλεται την του δουλου μορφην. Οιδεν ο Πατηρ
την του μονογενους Υιου ενανθρωπησιν· οπου γαρ το Πνευμα το αγιον, εκει και ο
Υιος, και οπου ο Υιος εκει και ο Πατηρ. Ἀχωριστος η Τριας, αδιαιρετος η Τριας. Ὡς
γαρ εν αρχηι πλαττων τον ανθρωπον ο Πατηρ, προς την εργασιαν προετρεψατο τον
Υιον και το Πνευμα, ειπων, Ποιησωμεν ανθρωπον κατ' εικονα ημετεραν και καθ'
ομοιωσιν· ουτω και νυν της αναπλασεως γενομενης, παρεστι παλιν αποῤρητως η
αγια Τριας. Ἧς γαρ η πλασις μια, ταυτης και η αναπλασις παλιν κοινη. ∆ιο και το
γεννωμενον αγιον κληθησεται Υιος Θεου. Τουτο γαρ αληθως αγιον γεννημα, τουτο
ασπορον βλαστημα, τουτο παναγιον κυημα. Ουτος ο υιος του Θεου δια την θεοτητα,
ουτος και ο Υιος σος δια την ανθρωποτητα· ουτος ομοουσιος τωι Πατρι κατα το
νοουμενον, ουτος ομοουσιος σοι κατα το φαινομενον· ουτος ο ουρανιος και επιγειος·
ουτος ο αορατος και βλεπομενος· ουτος ο απαθης τηι θεοτητι, ουτος και παθητος τηι
ανθρωποτητι· και ωσπερ Θεος τελειος, ουτω και ανθρωπος τελειος εστιν ο Ἰησους.
Ὥσπερ δε ανθρωπος γενομενος μεμενηκε Θεος αναλλοιωτος, ουτω και συ μενουσα
παρθενος, γενησηι και μητηρ αδιαφθορος· ουτε γαρ η παρθενια πολεμησει τωι τοκωι,
ουτε κατα της παρθενιας ο τοκος στρατευεται.
Ὕμνει τοινυν το γενομενον, και μη πολυπραγμονει την δωρεαν· θαυμαζε το
μεγαλοδωρον, και μη προς την χαριν αμφιβαλλε· προσκυνει το πιστευθεν σοι
μυστηριον, και μη περιεργαζου το ξενον του θαυματος. Ἐαν πιστευσηις ειλικρινως,
αυτος ο πιστευομενος φωτισει σου την ψυχην· εαν δε περιεργως ερευνησηις, ουχ
ευρησεις ο ποθεις ουδαμως. Θελεις μαθειν; μαθε απο φανερου σημειου του κατα σε
θαυματος την αληθειαν. Θελεις του μυστηριου της σης γεννησεως την εικονα
θεασασθαι; γειτονα σου και συγγενη την Ἐλισαβετ θεασαι. Ἰδου γαρ, φησιν,
Ἐλισαβετ η συγγενης σου, και αυτη συνειληφυια υιον εν τωι γηραι αυτης· και ουτος
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

4

μην εκτος εστιν αυτηι τηι καλουμενηι στειραι· οτι ουκ αδυνατησει παρα τωι Θεωι παν
ρημα. Ἐλυθη παρ' ελπιδα της Ἐλισαβετ η στειρωσις, ινα της σης παρθενιας της μη
λυομενης η λυσις του παθους διδασκαλος γενηται. Συνελαβεν η στειρα και γραυς
του παρα σου τεχθησομενου βασιλεως τον προδρομον, ινα πιστευσηις οτι συ τον
Κυριον εχεις επι της σης γαστρος. Ἄπελθε, καταμαθε την Ἐλισαβετ· και εαν μη
ουτως αυτην ευρησηις, ως ειπον, μη πιστευσηις μου τωι κηρυγματι. Τι ουν μετα τους
λογους τουτους η 62.768 αγια Μαρια, η παρθενος τωι σωματι και τηι ψυχηι, η ευσεβης
και ευλαβης και ευπειθης, η φιλοτιμια της ανθρωπινης φυσεως, η πυλη της
ημετερας ζωης, η προξενος της σωτηριας ημων; Την του αγγελου φωνην ευμενως
δεξαμενη, λεγει προς αυτον· Ἰδου η δουλη Κυριου, γενοιτο μοι κατα το ρημα σου. Ὡς
δουλη τωι δεσποτικωι προκειμαι νευματι· ως πηλος υποκειμαι ταις του κεραμεως
χερσιν· ως θελει μετ' εξουσιας ο πλαστης, εν εμοι πραττετω το βουλημα· ως θελει
μετα φιλανθρωπιας, εν εμοι θαυματουργειτω την παραδοξον κυησιν. Γενοιτο μοι
κατα το ρημα σου· γενοιτο μοι τα ρηματα σου ταυτα, και πραγματα εναργεστατα και
αληθινα. Και απηλθεν απ' αυτης ο αγγελος, ο κατελθων ουρανοθεν, κατηχησε,
προκατηρτισε την παρθενον, εδιδαξεν αυτην, οσον εχωρησεν· ηκουσε και αυτος παρ'
αυτης, απερ εσπουδαζε μαθειν· και παλιν ανηλθεν οθεν κατηλθε, κατω καταλιπων
τον αποστειλαντα, και παλιν ανω ευρων αυτον εν ουρανοις προσκυνουμενον υπο
πασης αγγελικης στρατολογιας.
Τι ουν προς ταυτα λεγεις, ω Ἄρειε; ειπε μοι, ω αθλιε, πως εχωρηθη ο
αχωρητος εν μητραι παρθενικηι, πως παρθενος ουσα συνελαβε, και παρθενος παλιν
διεφυλαχθη, και του Σωτηρος τον τοκον επλουτησε, και αυτη συνεπλουτισθη τηι
χαριτι. Ἀλλ' ουκ αν εχοις ειπειν. Ει γαρ η μητηρ του μυστηριου το μυστηριον, ο
ετεκεν, ου κατελαβε, πως συ δυνησηι τουτο καταλαβειν; ει Γαβριηλ ο αρχαγγελος
ερωτηθεις παρα της μητρος του Κυριου, Πως εσται μοι τουτο, επει ανδρα ου
γινωσκω, πλειον ειπειν ουκ εδυνηθη, αλλα κατεφυγεν επι το Πνευμα το αγιον, ως
ουδεν ετερον δυναμενος αποφηνασθαι ισχυροτερον, συ πως ευρησεις ειπειν, οπερ ο
Γαβριηλ ουκ ισχυσεν ερμηνευσαι; ει δε την κατα σαρκα γεννησιν του Χριστου, την
γενομενην επ' εσχατων των ημερων, ουδεις κατ' αξιαν δυναται διηγησασθαι,
εκεινην την γεννησιν, την ουρανιον, την αχρονον, την ασωματον, την αορατον, την
απαθη, την παντελως ανεκφραστον και ακαταληπτον, πως τολμαις πολυπραγμονειν;
τις παρεσχε σοι της τοιαυτης τολμης τα σπερματα; Οι αγγελοι την αγιαν Τριαδα
προσκυνουσιν απαυστως βοωντες, Ἅγιος, αγιος, αγιος Κυριος Σαβαωθ, πληρης ο
ουρανος και η γη της δοξης αυτου. Ου λεγουσιν, ως συ λεγεις· Ἁγιωτερος ο Πατηρ,
ως πρεσβυτερος· ου λεγουσιν υφειμεναις φωναις, Ἅγιος ο Υιος, ως νεωτερος· αγιος ο
Παρακλητος, ως βραχυτερος· αλλα μιαν και την αυτην υμνωιδιαν τηι ισηι Τριαδι
προσφερουσι. Ποθεν ουν συ μονος, ω Ἄρειε, εμαθες αντιφθεγγεσθαι τηι κτισει κατα
του ποιητου; Ἀλλα παραγραφηι των ουρανων και των αγγελων την μαρτυριαν. Τινι
ουν εμμενεις, ειπε; τις αρεσκει σοι του δογματος τουτου κριτης; τινα θελεις λαβωμεν
απροσωπολητον δικαστην; τινος δεχηι την περι της ευσεβειας επικρισιν; Ἐμμενεις τωι
Πατρι τωι μαλλον παντων ειδοτι τον οικειον Υιον; Ουκουν ακουσωμεν αυτου
βοωντος· Ουτος εστιν ο Υιος μου ο αγαπητος, εν ωι ηυδοκησα, αυτου ακουετε. Ἐαν
ειπηι, Ἐγω και ο Πατηρ εν εσμεν, αυτου ακουετε· εαν ειπηι, Ἐγω εν τωι Πατρι, και ο
Πατηρ εν εμοι, αυτου ακουετε· εαν ειπηι· Ὁ εωρακως εμε, εωρακε τον Πατερα, αυτου
ακουετε· ου γαρ ψευδεται η αληθεια· εαν ειπηι, Ὁ πεμψας με Πατηρ μειζων μου εστι,
μη τηι θεοτητι του λαλουντος, αλλα τηι ανθρωποτητι το ελαττον προσαρμοσατε.
Ἤκουσας, Ἄρειε, της του Πατρος επικρισεως· ακουσον και του μονογενους αυτου
Υιου τουτοις επιψηφιζομενου τοις ρημασιν· Ουτως ηγαπησεν ο Θεος τον κοσμον, οτι
τον Υιον αυτου τον μονογενη εδωκεν, ινα πας ο πιστευων εις αυτον, μη αποληται,
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

5

αλλ' εχηι ζωην αιωνιον. Ὁ πιστευων, ουχ ο λεγων· Ἦν ποτε οτε ουκ ην· Ὁ πιστευων,
ουχ ο αμφιβαλλων.
Τι ουν το πιστευειν αφεις, υβριζειν επιχειρεις, τον κριτην εχων πολεμιον;
Ἀλλα συ μεν, Ἄρειε, ληρε και παραφρον, ως θελεις, πιστευε· ει μη γαρ θελεις,
ταλαιπωρε, επιγνωναι το συμφερον, φλυαρει καθ' εαυτου. Ουτε γαρ τον Υιον
αδικησεις, και κατα της εαυτου κεφαλης αναψεις της γεεννης το πυρ. Ἐγω δε
παιδαγωγουμενος υπο των αγιων Γραφων υμνω τον Πατερα, τον αει Πατερα
τυγχανοντα· υμνω τον Υιον, τον εκ της πατρυας ουσιας αχρονως εκλαμψαντα·
υμνω το Πνευμα το αγιον, το εκ του Πατρος εκπορευομενον, και εν Υιωι
αναπαυομενον· ομολογω τον Χριστον, Θεον τελειον, και ανθρωπον τελειον τον
αυτον· κηρυττω της θεοτητος αυτου 62.769 τα υψηλα, και ουκ επαισχυνομαι της
ανθρωποτητος αυτου τα ταπεινα· αλλα μετα του μεγαλου και μακαριου αποστολου
Πετρου βοω προς αυτον, Συ ει ο Χριστος, ο Υιος του Θεου του ζωντος· και σοι πρε
62.770 πει η δοξα και η τιμη και η προσκυνησις, αμα τωι Πατρι συν τωι αγιωι Πνευματι,
νυν και αει, και εις τους αιωνας των αιωνων. Ἀμην.

 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

6


