In ramos palmarum
Του Χρυσοστομου λογος εις τα Βαΐα, Κυριε ευλογησον.
Ὅτε ηγγισεν ο Κυριος εις Ἱεροσολυμα και ηλθεν εις Βηθσφαγην προς το
Ὄρος των Ἐλαιων, απεστειλε δυο μαθητας λεγων· πορευεσθε εις την κωμην την
κατεναντι υμων και ευρησετε ονον δεδεμενην και πωλον μετ' αυτης· λυσαντες
αγαγετε μοι· και εαν τις υμιν ειπηι τι, ερειτε, οτι ο Κυριος αυτων χρειαν εχει· και
ευθεως αποστελλει αυτους· τουτο δε γεγονεν, ινα το ρηθεν πληρωθηι δια του
προφητου· 310 ειπατε τηι θυγατρι Σιων· ιδου ο βασιλευς σου ερχεται σοι πραυς και
επιβεβηκως επι ονον και πωλον υιον υποζυγιου. Καιτοι πολλακις επεβη των
Ἱεροσολυμων προτερον αλλ' ουδεποτε μετα τοσαυτης περιφανειας.
Τι ουν το αιτιον; προοιμιον ην τοτε οικονομιας και ουτε αυτος σφοδρα
καταδηλος ην ουτε ο καιρος του παθειν εγγυς· διοπερ αδιαφορωτερον αυτοις
ανεμιγνυτο και μαλλον κρυπτων εαυτον. Ουτε γαρ αν εθαυμασθη φαινομενος ουτως
και εις μειζονα αυτους εξηγειρεν οργην. Ἐπειδη δε και της αυτου δυναμεως πειραν
εδωκεν ικανην και ο σταυρος επι θυραις ην, μειζονως επιλαμπει λοιπον και μετα
πλειονος απαντα πραττει περιφανειας τα μελλοντα αυτους εκκαιειν. ∆υνατον μεντ'
αρ' ην και παρα την αρχην τουτο γε-νεσθαι, αλλ' ουδεν χρησιμον ουδε λυσιτελες
ουτως. Συ δε μοι θεα οσα θαυματα γινεται και οσαι πληρουνται προφητειαι. Ειπεν,
οτι ευρησετε ονον· προειπεν, οτι ουδεις κωλυει, αλλ' οτι ακουσαντες σιγησουσι. Και
τουτο δε ου μικρον κριμα Ἰουδαιων εστι. Τους ουδεποτε γνωριμους αυτωι ουδε
φανεντας πειθει τα εαυτων προεσθαι και μηδε αντειπειν και δια των μαθητων.
Ουτοι δε αυτωι θαυματουργουντι παροντες ουκ επεισθησαν. Μη δη μικρον ειναι
νομισηις το γεγενημενον.
Τις γαρ αυτους επεισε των Ἰουδαιων αφαιρουμενων και ταυτα πενητας
οντας ισως και γεωργους μη αντειπειν; τι λεγω μη αντειπειν; μη ερεσθαι η και
ερομενους σιγησαι και παραχωρησαι; Και γαρ αμφοτερα ομοιως θαυματα ην· και ει
μηδεν ειπον ελκομενων των υποζυγιων και ειποντες και ακουσαντες, οτι ο Κυριος
αυτων χρειαν εχει παρεχωρησαν και ουκ αντεστησαν και ταυτα ουκ αυτον ορωντες
αλλα τους μαθητας. Ἀπο τουτων αυτους παιδευει, οτι και Ἰουδαιους ηδυνατο και
ακοντας κωλυσαι διολου μελλοντας αυτωι επιεναι και αφωνους καταστησαι. Ἀλλ'
ουκ ηθελησεν.
Και ετερον δε μετα τουτων διδασκει τους μαθητας οπερ αν αιτησηι διδοναι
και αυτην κελευει την ψυχην προεσθαι και ταυτην παρεχειν και μη αντιλεγειν. Ει
γαρ αγνοουντες ουτω παρεχωρησαν, πολλωι μαλλον αυτου αποντος εξιστασθαι δει.
Προσδε προφητειαν και ετεραν παλιν επληρου διπλην, την μεν δι' εργων την δε δια
ρηματων. Και η μεν δια των εργων ην η δια της καθεδρας του ονου, η δε δια
ρηματων, η του προφητου Ζαχαριου. Και γαρ 311 ειπεν, οτι καθεδειται ο βασιλευς
επι ονου· και καθισας αυτος και πληρωσας αυτην. Ἑτερα παλιν προφητεια· αρχην
διο εποιει τα μελλοντα προδιατυπων. Πως και τινι τροπωι; των ακαθαρτων εθνων
την κλησιν προαναφωνει και οτι αυτος επαναπαυσεται και ηξουσιν αυτωι και
οψονται. Και προφητεια διεδεχετο προφητειαν. Ἐμοι δε ου δια τουτο μονον δοκει
τον ονον εκαθισε, αλλα και τροπον ημιν φιλοσοφιας παρεχων. Ου γαρ δη μονον
προφητειας επληρου ουδε δογματα εφυτευσε τα της αληθειας, αλλα και τον βιον
διωρθου δι' αυτων τουτων, πανταχου κανονας ημιν τιθεις της αναγκαιας ζωης και
δια παντων την ζωην κατορθων την ημετεραν.
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

1

∆ια τουτο και ηνικα τικτεσθαι εμελλεν, ουκ επεζητησε λαμπραν οικιαν ουδε
μητερα πλουσιαν και περιφανη αλλα πτωχην και μνηστηρα τεκτονα εχουσαν. Και εν
καλυβηι γενναται και εν φατνηι τιθεται και μαθητας εκλεγων ου ρητορας και σοφους
ουδε ευπορους και ευγενεις αλλα πενητας και εκ πενητων και παντοθεν ασημους
εξελεξε. Και τραπεζαν παρατιθεμενος ποτε μεν κριθινους αρτους παρατιθεται ποτε
δε προς αυτον τον και-ρον εξ αγορας τους μαθητας ωνησασθαι κελευων. Και
στιβαδας ποιων απο χορτου και ιματια αμφιεννυμενος ευτελη και των πολλων
ουδεν διαφεροντα περιβαλλεται. Οικιαν δε ουδε εσχεν, ει δε και μεταβηναι εκ τοπων
εδει οδοιπορων ως και κοπιαν και καθημενος ου θρονου δειται ουδε προσκεφαλαιου,
αλλ' επι του εδαφους ποτε μεν εν τωι ορει ποτε δε παρα την πηγην και ου παρα
πηγην μονον αλλα και μονος και σαμαρειτιδι διαλεγεται.
Παλιν λυπης μετρα τιθεις, ηνικα θρηνησαι εδει, δακρυει ηρεμα, πανταχου
κανονας, οπερ εφην, και ορους πηγνυς μεχρι που προβαινειν δει και περαιτερω
μηκετι. ∆ια δη τουτο και νυν, επειδη συνεβαινε τινας ασθενεστερους οντας
υποζυγιων δεισθαι, κανταυθα μετρον εθηκε δεικνυς, οτι ουχ ιππους ουδε ημιονους
ζευξαντας φερεσθαι δει, αλλ' ονωι κεχρησθαι και περαιτερω μη προβαινειν και
πανταχου της χρειας ειναι. Ἴδωμεν και την προφητειαν την δια των ρηματων. Τις
ουν η προφητεια; ιδου ο βασιλευς σου ερχεται σοι πραιος και επιβεβηκως επι
υποζυγιον και πωλον νεον, ουχ αρματα ελαυνων ως οι λοιποι βασιλεις, ου φορους
312 απαιτων, ου σοβων και δορυφορους περιαγων, αλλα πολλην επιεικειαν
καντευθεν επιδεικνυμενος Ἐρωτησον τοινυν τον Ἰουδαιον ποιος βασιλευς επι ονου
οχουμενος εισηλθεν εις Ἱερουσαλημ; αλλ' ουκ αν εχοις ειπειν, αλλ' η τουτο μονον·
Ἐποιει δε ταυτα, οπερ εφην, τα μελλοντα προδηλων. Ἐνταυθα γαρ η Ἐκκλησια
δηλουται δια του πωλου και ο λαος ο νεος και ποτε ακαθαρτος μετα δε το καθισαι
τον Ἰησουν καθαρος γενομενος. Και ορα διολου την εικονα σωζομενην. Οι γαρ
μαθηται λυουσι τα υποζυγια· δια γαρ των αποστολων κακεινοι και ημεις εκληθημεν,
δια των αποστολων προσηχθημεν.
Ἐπειδη δε και η ημετερα ευδοκιμησις εκεινους παρεζηλωσε, δια τουτο
φαινεται ονος ακολουθουσα τωι πωλωι. Μετα γαρ το καθισαι τον Χριστον επι τα
εθνη, τοτε ηξουσι κακεινοι παραζηλουντες. Και τουτο δηλων ο Παυλος ελεγεν· οτι
πωρωσις απο μερους του Ἰσραηλ γεγονεν αχρις ου το πληρωμα των εθνων εισελθηι,
και τοτε πας Ἰσραηλ σωθησεται. Ὅτι γαρ προφητεια ην δηλον εκ των ειρημενων· ου
γαρ αν εμελησε τωι προφητηι μετα τοσαυτης ακριβειας ονου την ηλικιαν ειπειν, ει μη
τουτο ην. Ου ταυτα δε μονον δηλουται δια των ειρημενων, αλλ' οτι και μετ'
ευκολιας αυτους αξιουσιν οι αποστολοι. Ὥσπερ γαρ ενταυθα ουδεις αντειπεν εις το
κατασχειν, ουτως ουδε επι των εθνων ουδεις ηδυνηθη διακωλυσαι των κατεχοντων
αυτους εμπροσθεν. Ου καθηται δε επι γυμνον τον πωλον, αλλ' επι τα ιματια των
αποστολων. Ἐπειδη γαρ τον πωλον ελαβον, απαντα λοιπον προΐενται, καθως και
Παυλος ελεγεν· εγω δε ηδιστα δαπανησω και δαπανηθησομαι υπερ των ψυχων
υμων. Σκοπει δε το ευηνιον του πωλου, πως αδαμαστος ων και χαλινου απειρος ουκ
εσκιρτησεν αλλ' ευτακτως εφερετο, ο και αυτο προφητειων τις ην, δηλουσα το
καταπειθες των εθνων και την αθροαν εις ευταξιαν μεταβολην. Και γαρ παντα το
ρημα ειργασατο λεγον· λυσαντες αγαγετε μοι· ωστε τα ατακτα ευτακτα και τα
ακαθαρτα γενεσθαι λοιπον καθαρα. Ἀλλ' ορα το ταπεινον των Ἰουδαιων. Το-σαυτα
θαυματα ειργασατο και ουδεποτε αυτον ουτως εξεπλαγησαν. Ἐπειδη δε ειδον οχλον
συντρεχοντα, τοτε θαυμαζουσι.
Ἐσεισθη γαρ πασα η πολις λεγουσα. Τις εστιν ουτος, οι δε οχλοι ελεγον.
Ουτος εστιν ο προφητης, ο απο Ναζαρετ της Γαλιλαιας· και οτε εδοξαν τι μεγα
λαλειν, τοτε χαμαιζηλος αυτων η γνωμη και ταπεινη και σεσυρμενη. 313 Ταυτα δε
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

2

αυτος εποιει δεικνυμενος, αλλ' ομου μεν, οπερ ειπον, και προφητειαν πληρων και
φιλοσοφιαν παιδευων, ομου δε και τους μαθητας παραμυθουμενος, λυπουμενους
δια τον θανατον και δεικνυς, οτι παντα ταυτα πασχει εκων. Συ δε μοι θαυμασον του
προφητου την ακριβειαν πως παντα προειπε· και τα μεν ο ∆αυΐδ, τα δε ο Ζαχαριας
προανεφωνησεν. Ουτω και ημεις ποιωμεν και υμνωμεν και τα ιματια προωμεθα τοις
αυτον φερουσι.
Τινος γαρ αν ειημεν αξιοι, οταν οι μεν την ονον περιβαλλωσιν ην εκαθητο, οι
δε τοις ποσιν αυτης υποστρωννυωσι τα ιματια, ημεις δε αυτον γυμνον ορωντες ουδε
αποδουναι κελευομενοι, αλλ' απο των μενοντων δαπαναν μηδε ουτως ωμεν
φιλοτιμοι; Κακεινοι μεν παρακολουθουσιν εμπροσθεν και οπισθεν, ημεις δε και
προσιοντας παραπεμπομεθα, διακρουομεθα, υβριζομεν. Ποσης ταυτα κολασεως αξια;
μη δη πτωχευωμεν, μηδε απανθρωποι και ωμοι περι ημας αυτους γινωμεθα, αλλ'
εμπορευσωμεθα την καλην ταυτην πραγματειαν, ινα και αυτοι λαβοντες αυτην
απελθωμεν και τοις υιοις τοις εαυτων καταλειψωμεν και των μελλοντων
επιτυχωμεν αγαθων, χαριτι και φιλανθρωπιαι του Κυριου ημων Ἰησου Χριστου, ωι η
δοξα και το κρατος εις τους αιωνας των αιωνων. Ἀμην".

 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

3


