De caritate
Περι αγαπης.
60.773
Λογος μεν ουδεις περι αγαπης κατ' αξιαν ειπειν ικανος, δια το μη ειναι αυτην
επιγειον, αλλ' επουρανιον. Οιμαι δε και την των αγγελων γλωτταν απορειν προς την
ταυτης ακριβεστατην ζητησιν, επειδηπερ εξ αυτης της του Θεου μεγαλονοιας
απαυστως προερχεται. Ἆρα ουν επειδηπερ ουτε ανθρωπων γλωσσα ικανη προς την
ταυτης ακριβεστατην εξηγησιν, αποκνησομεν και ημεις; Ἀλλα μηδαμως· επειδη
παρα Θεωι και των πολυαργυρων παμμεγεθεις προσφοραι ευπροσδεκτοι· αλλα και
των ανυποκριτων μετα γνωμης ιλαρας, καν σφοδρα βραχυτατα τυγχανωσιν, ως και
της χηρας εκεινης της βαλουσης τα δυο λεπτα εις το γαζοφυλακιον προεκριθη η
προσφορα των τον πολυν χρυσον θεμενων.
Και ημεις την ελπιδα επι τον Κυριον θεμενοι αρωγον και διορθωτην των
λεγομενων, προθυμωι καρδιαι τα δυο δηναρια της αγαπης εις το γαζοφυλακιον της
διανοιας υμων βαλωμεθα. Ταυτα γαρ οιμαι εκεινα τα δυο δηναρια τας δυο εντολας,
εν αις ο νομος ολος κρεμαται και οι προ 60.774 φηται. Ειρηται γαρ παρα Κυριου εν
Ευαγγελιοις, Ἀγαπησεις Κυριον τον Θεον σου εν οληι καρδιαι σου, και τον πλησιον
σου ως εαυτον. Ἐν ταυταις ταις δυσιν εντολαις ο νομος και οι προφηται. Ἀγαπη προς
Θεον, και αγαπη προς τον πλησιον, δυο εντολαι αλληλων εχομεναι· ο εχων μιαν
τουτων, την δε αλλην ουκ εχων, ουτος ουδε ην δοκει εχειν κεκτηται. Ὡς γαρ ψυχη
ανευ σωματος ου καλειται ανθρωπος, ουδ' αυ παλιν σωμα ανευ ψυχης· ουτως ουδε
αγαπη προς Θεον, εαν μη εχηι ακολουθον και την προς τον πλησιον αγαπην, ου
τυγχανει αγαπη· ουδ' αυ παλιν η προς τον πλησιον αγαπη, εαν μη εχηι την προς τον
Θεον, ου καλειται αγαπη. ∆ιο σπανιον εστιν ευρειν τελειαν αγαπην. Ἕλληνες
ταυτην αγνοουσι, καν δοκωσιν εις αλληλους εχειν αγαπην· τον Θεον δε αγνοουντες,
ταυτης ξενοι τυγχανουσι. Ἰουδαιοι, καν προς αλληλους εχωσιν αγαπην, μιμησαντες
τον Κυριον του νομου λεγοντος, Ἀγαπησεις Κυριον τον Θεον σου εξ ολης καρδιας
σου, αυτοι αντι της 60.775 αγαπησεως μισος εγκολπωσαμενοι, τον Κυριον της δοξης
εσταυρωσαν, καθα φησιν εν τωι προφητηι· Και εθεντο μισος αντι της αγαπησεως μου.
Ταυτην την αγαπην ουτε οι λεγοντες τον Υιον του Θεου κτισμα η ποιημα κεκτηνται,
καν εχωσιν εις αλληλους αγαπην.
Πως γαρ ο αγαπων τον Θεον, τουτον λεξει κτιστην η ποιητην του Χριστου,
και ουχι προγεννητορα; η πως τον Υιον λεξει αγαπαιν, ο φασκων ειναι τουτον κτισμα
η ποιημα; Καν τον Πατερα λεξηι αγαπαιν, τον Υιον μη αγαπων, εστερηται της προς
τον Πατερα αγαπης, ως φησιν ο Ἀποστολος· Ὁ μη εχων τον Υιον ουδε τον Πατερα
εχει. Ταυτην την αγαπην οι το Πνευμα κτισμα η ποιημα λεγοντες ουκ εχουσι, καν
δοκωσι Πατερα ομολογειν και αγαπαιν. Ει τις γαρ Πνευμα ουκ εχει Χριστου, ουτος
ουκ εστιν αυτου. Ὅσοι τοινυν ορθοδοξως φρονουσι περι Πατρος και Υιου και αγιου
Πνευματος, και την εις αλληλους φυλαττουσιν αγαπην, ουτοι κεκτηνται το τελειον
της αγαπης. Ἀγαπη Πατερα ομολογει, Υιον προσκυνει, και το Πνευμα το αγιον
δοξολογει· αγαπη την συμφωνιαν της Τριαδος ου διαιρει. Ὢ αγαπη, αγγελων
συμβιος, πατερων συντροφος, προφητων συσκηνος, μαρτυρων συναθλος,
αποστολων συγχορος, Ἐκκλησιας συνδεσμος.
Ἀγαπη πολεμον ουκ οιδεν, εχθρον ουκ εχει, ειρηνην βραβευει· αγαπη
φονικους θυμους πραΰνει, λογικους λαους σεμνυνει· αγαπη, η εν τωι κοσμωι μη
χωρουσα, και εν ταπεινηι καρδιαι κατοικουσα· αγαπη μελιτος και γαλακτος
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

1

γλυκυτερα, ου μονον εν τωι στοματι το γλυκυ εχουσα, αλλα και εν τωι βαθει της
καρδιας, κεκτεισθαι· αγαπη παντων αρμοζει, δι' ης συνεστηκε μεν τα επιγεια, αυξει
δε τα επουρανια· αγαπη, δι' ην ο Θεος τον εαυτου Υιον απεστειλεν εις τον κοσμον·
Ουτω γαρ ηγαπησεν ο Θεος τον κοσμον, ωστε τον Υιον αυτου τον μονογενη εδωκεν
εις τον κοσμον υπερ ημων· αγαπη τα εκ κινδυνων και κατα γην και θαλασσαν
υπομενειν εδιδαξεν· αγαπη μαρτυρας τελειοι, μακαριοι, στε 60.776 φανοι· αγαπη τον
πλησιον ως εαυτον οραι, και τα ιδια πασι κοινα ηγειται· αγαπη την ενδειαν του
πλησιον ιδιαν τιθεται· αγαπη κοινην τραπεζαν πασιν ισται, πλουσιωι τε και πενητι,
σοφωι τε και ιδιωτηι· αγαπη την πεπικρασμενην ψυχην γλυκαινει, την τεθλιμμενην
θεραπευει, την τεταπεινωμενην αναθαλλει· αγαπη ασβεστον λαμπαδα της παρθενιας
περιφερει, και τους ιδιους περιεργαζεται ζητουσα· αγαπη τας της βασιλειας θυρας
ανοιγει, και την παρθενιαν στεφανηφορον εισαγει, και τους εν σεμνωι γαμωι
βιουντας εισελθειν ου κωλυει· αγαπη την ελεημοσυνην φιλει, και τωι αυτης γεωργωι
στεφανους χρυσαυγεις ετοιμαζει· αγαπη υπερηφανιαν ουκ οιδε, ταπεινους δε
δοξαζει· αγαπη κακολογιαν φευγει, και ευλογιαν δε στεργει· αγαπη ανδρας και
γυναικας γαμωι συναφθεντας ομονοειν συμβουλευει, χωριζεσθαι δε απ' αλληλων ου
ποτε θελει· αγαπη τους πατερας φιλειν τα τεκνα προτρεπεται, και τα τεκνα
δουλευειν ως δεσποταις τοις γονευσιν· αγαπη τους δεσποτας ελεημονας ειναι
παρακαλει προς τους οικετας, και τους οικετας υπουργειν τοις δεσποταις αδολως
παραινει· αγαπη τον φοβον εξω τιθεται, και την προς τον Θεον παῤρησιαν
ενστερνιζεται· Ἡ γαρ τελεια αγαπη, φησιν, εξω βαλλει τον φοβον· αγαπη τον
στεφανον τουτον των πατερων επλεξεν ημιν, και το στελεχος της ελπιδος γλυκυ και
καρποφορον ιδρυσεν ημιν, αγαπη το ποιμνιον εις την μανδραν της Ἐκκλησιας
εισαγει, και την χλοηφορον του παραδεισου νεμεται τρυφην· αγαπη την παντων
ημων ακοην εις μιαν φιληκοΐαν δεξαμενη εῤρυθμισε, και την υμετεραν γλωσσαν
επλατυνεν· αγαπη το σωμα παιδευει, το πνευμα θερμαινει, την ψυχην λευκαινει·
αγαπη τους των ασκητων πονους σεμνυνει, και τους του Υιου κολπους τουτοις
γελωντας ανοιγει· εις ους και ημας ο παντων ∆εσποτης αξιωσειε, εις τους αιωνας
των αιωνων. Ἀμην.

 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

2


