In sanctam theophaniam seu baptismum Christi
ΕΙΣ ΤΑ ΑΓΙΑ ΘΕΟΦΑΝΙΑ.
50.805
Ἡ πηγη των ευαγγελικων διδαγματων ανεωιγμε νους εχει τους ρυακας, και
ει τις διψων πινει εξ εκει νης της πηγης, και ζωοποιειται· ζωοποιειται δε κατα
πνευμα και τον νομον των εντολων, ευφροσυνην υπερ οινον δεχομενος. Ἀκορεστος
γαρ η γλυκυτης των πνευματικων λογιων· ου γαρ ευφραινει κοιλιαν, αλλα καρδιαν,
και λογισμους ευσεβων εις φιλοθεΐαν αγει. Ἤκουες γαρ αρτιως εν τωι Ευαγγελιωι του
Βαπτιστου Ἰωαννου βοωντος προς το συνελθον πανταχοθεν και βαπτιζομενον το
των Ἰουδαιων πληθος· Ἐγω μεν βαπτιζω υμας εν υδατι εις μετανοιαν· ο δε οπισω
μου ερχομενος ισχυροτερος μου εστιν. Ὁ οπισω μου ερχομενος· οπισω, δια τον τοκον
της γεννησεως. Ὁ δε οπισω μου ερχομενος ισχυροτερος μου εστιν, ου ουκ ειμι ικανος
τα υποδηματα βαστα σαι.
Και ποια υποδηματα βαστακτεα υπεφερετο ο Κυριος, οτι ελεγεν, Ουκ ειμι
ικανος τα υποδηματα βαστασαι; Ἐνταυθα υποδηματα, τα της οικονομιας μυστηρια
λεγει· υποδηματα γαρ η ενανθρωπησις του Κυριου προσαγορευεται. Και τουτου
μαρτυς ο Κυριος δια του προφητου κραζων· Ἐπι την Ἰδουμαιαν εκτενω το υποδημα
μου. ∆ια τουτο και υποποδιον ηκουσεν η του Κυριου ενανθρωπησις, ως επι γης οφθει
σα, και το τερμα της γης καταλαβουσα. Ὅπερ και ο προφητης εκ των εκατερων την
εμφανειαν ποιουμε νος εκεκραγεν· Ὑψουτε Κυριον τον Θεον ημων, και προσκυνειτε
τωι υποποδιωι των ποδων αυτου. Ἐγω μεν βαπτιζω υμας εν υδατι εις μετανοιαν· ο δε
οπισω μου ερχομενος ισχυροτερος μου εστιν, ου ουκ ειμι ικανος τα υποδηματα
βαστασαι· αυτος υμας βαπτισει εν Πνευματι αγιωι και πυρι. Ου το πτυον εν χειρι
αυτου· και τον μεν σιτον συναξει εις την αποθηκην αυτου, το δε αχυρον κατακαυσει
πυρι ασβεστωι. Ταυτα του Ἰωαννου παρεγγυωντος, και τον ισχυροτερον Κυριον
σαλπιζοντος, οι υπ' αυτου βαπτιζομενοι αντεβαινον τωι Ἰωαννηι, λεγοντες· Ἔχεις
ισχυροτερον σου τινα, ω προφητα; τι σεαυτον συκοφαντεις; συ του μεγαλου
Ζαχαριου υιος, συ και αν θρωποις ποθητος, και θηριοις φοβερος. Ἔχεις ισχυρο τερον
σου τινα; τι αδολεσχεις; Ουκ εστι σου ισχυ ροτερος. Συ και κατ' επαγγελιαν ετεχθης,
συ υπο Γαβριηλ εμηνυθης, συ εν τωι θυσιαστηριωι εφανερω θης, συ την γλωτταν του
γεννησαντος σε δεθεισαν υπο του Γαβριηλ διελυσας, συ Ἰωαννης κεκλησαι, ο χαρις
Θεου ερμηνευεται.
Τι τοινυν συκοφαντεις εαυτον; Ουκ εχεις τον ισχυροτερον σου. Ὁ δε
Ἰωαννης, ως δουλος υπερ του ∆εσποτου μαρτυρων, θεικην αξιαν σφετερισασθαι μη
καταδεξαμενος, αντεβοα τοις αντιβαινουσιν οχλοις λεγων· Ὑμεις, ο ουκ οιδατε, λε
γετε· εγω, ο οιδα, μαρτυρω. Ἰσχυροτερος μου ερχεται. Ἐγω δι' εκεινον, εκεινος ου δι'
εμε· εγω εκ στειρας, εκεινος εκ παρθενου· εγω στρατιωτης, εκεινος βασιλευς· εγω
προδρομος, εκεινος ουρανιος· εγω το Πνευμα δεδανεισμενος, εκεινος ζωην παρεχει
πασιν ανθρωποις· εγω μετανοιας κηρυξ, εκεινος υιοθεσιας δοτηρ· εγω βαπτιζω υμας
εν υδατι, προκαθαιρων υμας ως σκευη ρερυπωμενα ταις αμαρτιαις, εκεινος εμβαλει
το μυρον της χαριτος· Αυτος βαπτισει υμας εν Πνευματι αγιωι και πυρι, ου καυστικωι,
αλλα αγια στικωι. Ἐγω νουθεσιας γλωτταν κινω, εκεινος δικαιο 50.806 κρισιας πτυον
βασταζων, και τους μεν δικαιους ωσπερ σιτον ωραιον εν τηι αποθηκηι των ουρανων
ανενεγκει, τους δε αμαρτωλους και μη μετανοησαν τας ως αχυρα τωι ασβεστωι πυρι
παραδωσει. Ὁ δε οπισω μου ερχομενος ισχυροτερος μου εστιν. Ἐκει νον
προσμεινατε, παρ' εκεινου το τελειον δεξασθε βα πτισμα· εγω λυχνος εν μερει,
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

1

εκεινος ηλιος πανταχου. Ὁ δε οπισω μου ερχομενος ισχυροτερος μου εστι. Ταυτα του
Ἰωαννου παρεγγυωντος και παραπλησια τουτων, οι υπ' αυτου βαπτισθεντες οχλοι
προσεμενον αντιβαλλοντες προς αλληλους, και λεγοντες· Καρτερη σωμεν και
ιδωμεν την μελλουσαν διαβαινειν βασι λειαν η φαντασιαν· εφορτωσεν ημων τας
ακοας Ἰωαν νης καταπληκτικοις λογοις· ισχυροτερον αυτου παρα γενεσθαι λεγει,
πτυον και πυρ και Πνευμα φεροντα. Ἐν τουτοις των οχλων καραδοκουντων
κοσμικης βα σιλειας παρουσιαν, ενι ο των ολων ∆εσποτης και Θεος ανωθεν
διαβαινον, ιδε και ο Κυριος τηι οψει της ενανθρωπησεως, μονος, λιτος, μονοχιτων,
ως εις των ολων ανθρωπων, επι τον Ἰορδανην φθασας, προσεκλινε την κεφαλην τωι
Ἰωαννηι, θελων υπ' αυτου βαπτισθη ναι. Ταυτην τοινυν την ταπεινην θεαν της του
Χρι στου επιστασιας ο Βαπτιστης Ἰωαννης παρα πολλην προσδοκιαν θεασαμενος,
ιλιγγιασεν, ηπορησε, και εξ επλαγη· τοπος φυγης περιεβλεπετο, θελων δραπετευ σαι·
και ουχ ηυρησεν· αορατος γαρ ην κρατουμενος και συνεχομενος· εβοα προς τον
κρατουντα Κυριον λεγων· Ἐγω χρειαν εχω υπο σου βαπτισθηναι, και συ ερχηι προς
με; Τι ποιεις, ∆εσποτα; τι προ διδως με τοις οχλοις εις θανατον; Νυν ως ψευδολογον.
οχλοι λιθασουσιν· εγω μεγαλα περι σου εκηρυξα, και συ ως λιτος και ξενος
παραγεγονας.
Τι ποιεις, ∆ε σποτα; και ανω Υιος βασιλεως, και κατω Υιος βασι λεως· και
ουδαμως σκηπτρον βασιλικον; ∆ειξον σου την αξιαν· τι μονος και λιτος
παραγεγονας; που σου το των αγγελων στιφος; που το των αρχαγγελων ταγ μα; που
σου η εξαπτερυγος των Χερουβιμ λειτουρ για; που το πτυον; που το πυρ; που σου το
Πνευμα το αγιον; Μωυσην εδοξασας, νεφελην φωτεινην παρ εστησας, στυλον πυρος
πορευεσθαι αυτωι παρεσκευα σας, το προσωπον αυτου αγγελικηι δοξηι περιηστρα ψας,
τον δουλον εν τοσαυτηι δοξηι ημφιασας, και συ ο ∆εσποτης εν ιδιωτικωι σχηματι
παραγενομενος την κεφαλην μοι προσκλινεις; Ἀνανευσον, κεφαλη παν των
υπαρχεις· δειξον οπερ εις· εδειξας τα ταπεινα, δειξον και τα υψηλα· βαπτισον τους
παροντας, και προ παντων εμε. Τι βαπτισαι θελων; Ὁ Ἰορδανης ου δεξεται· εγνωρισε
σε τον ποιητην, ανετρεψε τα ρειθρα εις τα οπισω, ου προβαινει εις τα εμπροσθεν,
αρνειται την ταξιν. Τα στοιχεια γνωριζουσι, καγω μη γνωρισω; Ει θελεις
βαπτισθηναι, εαυτον βαπτι σον. Ουκ εκτεινω τας χειρας· αρνουνται την συνθε σιν,
ναρκωσι, συστελλονται· ο ουκ εδιδαχθησαν κρατειν, ουκ επιδεχονται. Ἐγω χρειαν
εχω υπο σου βαπτισθηναι, και συ ερχηι προς με; Οιδα σε τις ει, 50.807 και γινωσκεις
οτι οιδα σε. Τι με κρυπτεις τον ειδοτα σε; Ἐν τηι νηδυι της μητρος μου υπαρχων
κατεσφα λισμενος, και προ καιρου την εξοδον μη ευρισκων, μονον εθεασαμην σε
φερομενον υπο της παρα σου φερομενης· εγνωρισα σε, και τι λαλειν μη ευρισκων, το
της μητρος μου χρησαμενος στομα, εβοησα δι' αυτης τα εμα λεγων· Ποθεν μοι τουτο,
ινα ελθηι η μητηρ του Κυριου μου προς με; Ἐκει ουκ εσφα λην, και ωδε ου γινωσκω;
Ἐγω χρειαν εχω υπο σου βαπτισθηναι, και συ ερχηι προς με; Ὁ δε Κυριος προς αυτον,
καθως αρτιως ηκουες· Ἄφες αρτι· ουτω γαρ πρεπον εστιν ημιν πληρωσαι πασαν
δικαιοσυνην. Ἄφες αρτι· ουκ οιδας ο λεγεις· εγω οιδα ο πραγματευομαι. Την δοξαν
της θεοτητος μου ζητεις αποκαλυφθηναι σοι· ουκ εχει ο καιρος· παντα καλα εν
καιρωι αυτων.
Συ αληθευεις, αλλ' ου πιστευηι· απιστον γαρ το των Ἰουδαιων εθνος· ου
γεννηματα εχιδνων αυτους προσηγορευσας; Πως ουν τουτοις ανακαλυφθηναι με
θελεις; Ου δεχονται σου την περι εμου μαρτυριαν· υπονοουσι σε δια το υποπτον, ως
ειναι προδρομον· Ἄφες αρτι, μειζονα μαρτυριαν δεξονται. Ἄφες αρτι· ουτω γαρ
πρεπον εστιν ημιν πληρωσαι πασαν δικαιοσυνην. Ὁ δε Ἰωαννης λεγει προς αυτον·
Πως, ∆εσποτα; Και ο Κυριος προς αυτον· Ὥσπερ περιετμηθην, ινα τον νομον
πληρωσω, βαπτιζομαι ινα την χαριν κυρωσω. Ἐαν μερος πληρωσω, και μερος
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

2

καταλειψω, κολοβον καταλιμπανω την οικονομιαν· δει με παντα πληρωσαι, ινα
μετα ταυτα γραψηι Παυλος· Πληρωμα νομου Χριστος εις δικαιοσυνην παντι τωι
πιστευοντι. Ἄφες αρτι· ουτω γαρ πρεπον εστιν ημιν πληρωσαι πασαν δικαιοσυνην.
Ἄφες, Ἰωαννη, την του 50.808 υδατος φυσιν αγιασθηναι· δει με παντα πληρωσαι. Ει
μη εγω υπο σου βαπτισθηναι, ου καταδεξεται βασιλευς υπο ιερεως πτωχου
βαπτισθηναι. Ἄφες αρτι, αφες ανωθεν τον Πατερα επιβοησαι, Ουτος εστιν ο Υιος μου
ο αγαπητος, ινα μη αρχωνται οι Ἰουδαιοι λεγειν υιον του τεκτονος, αλλα του
επουρανιου Πατρος. Ἄφες αρτι· μη αντιβαινε τωι Ἀδαμ· δευτερος Ἀδαμ γεγονα, τον
εκεινου ρυπον των πλημ-μεληματων εκπλυναι θελων· ει μη εγω βαπτισθω, πως
εκεινος καθαρισθησεται; ∆ια γαρ τουτο και τριακοντα ετων βαπτιζομαι, τον εκεινου
χρονον εκδεχομενος, ινα τωι εκεινου το εμον κυρωθηι. Ἄφες αρτι, ινα πληρωθηι το
ρηθεν δια του προφητου· Φωνη Κυριου επι των υδατων. Και ην ιδειν θεωριαν
φρικωδη. Ἥψατο μεν της κορυφης του ∆εσποτου συντρομος ο Ἰωαννης· ανωθεν δε
ουρανων ανοιχθεντων, κατ-εσκοπουν αγγελοι το γενομενον· Πνευματος δε χαρις εν
ειδει περιστερας τηι του ∆εσποτου κεφαληι προσφοιτωσα, την του Ἰωαννου δεξιαν
παρωθειτο.
Ειστηκει δε το πληθος απορουμενον επι πλεον, και το, Τις εστιν ουτος; προς
αλληλους λαλουν. Ειτα ως αποκριναμενος τοις πληθεσι, Τις εστιν ουτος; προς
αλληλους ζητουσιν, εβοησεν ο Πατηρ, λεγων· Ουτος εστιν ο Υιος μου ο αγαπητος, εν
ωι ηυδοκησα· αυτου ακουετε. Βοαι την εις τον Υιον ο γεννητωρ φιλοστοργιαν, ινα
μαθηις την του Κτιστου περι τον κοσμον διαθεσιν, οτι τοιουτον υπερ των τοιουτων
δουλων Υιον απεδωκεν, υπερ μισουμενων τον ποθουμενον, υπερ αμαρτωλων τον
αναμαρτητον, υπερ αδοξων τον ενδοξον. ∆οξασωμεν ουν τον επιφανεντα ∆εσποτην
συν τωι Πατρι, και τον Υιον, και το αγιον Πνευμα, νυν, και αει, και εις τους αιωνας
των αιωνων. Ἀμην.

 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

3


