Contra haereticos et in sanctam deiparam
Κατα αιρετικων, και εις την αγιαν Θεοτοκον.
59.709
αʹ. Παλιν τηι παῤρησιαι του αγιου Πνευματος διασπων τας σειρας της αμαθιας
τον διδασκαλικον καταλαμβανω θρονον, ουκ αιδουμενος μου την πτωχειαν·
φιλοπτωχοι γαρ οντες οικτειρετε με δια την της αγαπης φιλοτιμιαν. Πενης γαρ ων
πλουσιοις επεκτεινομαι, ουκ αλαζονειας υποθεμενος νοσον, αλλα της φιλοθεου
υμων ψυχης αποπληρων τον ερωτα. Τερπεσθε γαρ μου τοις λογοις, επειδη καγω
ευφραινομαι υμων τοις τροποις. Ουκ οιδα μου την πτωχειαν, και μογιλαλον φωνην,
το καλον τουτο και επεραστον θεωρων θεατρον. Οιδα γαρ, ως ου κριται 59.710 μου
των λογων, η θεαται των αγωνων συνερχεσθε, αλλ' ινα τωι παιδι ως πατερες
συνεπισχυσητε. Ἐγω γαρ τηι γλωττηι λαλω, υμεις δε τηι καρδιαι φθεγγεσθε προς τον
Θεον τουτο, δοθηναι ημιν λογον εν ανοιξει του στοματος· φιλοπαιδες γαρ οντες και
φιλοτεκνοι τους ημετερους πονους οικειους λογιζεσθε στεφανους. ∆ιο ουκ οκνω
προς το λεγειν· λυει γαρ μου τον οκνον ο περι υμας ποθος, μεταβαλλει μου την
αμαθειαν εις εναρετον διδασκαλιαν η ευαγης προσευχη. Ἀλλα ταυτα μεν εν
προοιμιωι ειρησθω. Ἐγω δε σημερον περιζωσαμενος την οσφυν της 59.711 αληθειας,
και ενδυσαμενος τον θωρακα της δικαιοσυνης, και υποδησαμενος τους ποδας εν
ετοιμασιαι του Ευαγγελιου της ειρηνης, αρχομαι κατα των αιρετικων αναδεξαμενος
αγωνα. Ἐφαπτομαι των αγωνων, ου λογοις λογους συναπτων, ουδε ρητορικηι
δεινοτητι τας σειρας των προτασεων διαλυων, αλλα τηι τελειως επαναγνωσθεισηι
φωνηι τα ευμηχανα των αιρετικων προβληματα, ως ιστον αραχνης, διασπων. Ἔστι δε
αποστολικον αναγνωσμα τουτο· Ὢ βαθος πλουτου, και σοφιας, και γνωσεως Θεου!
ως ανεξερευνητα τα κριματα αυτου, και ανεξιχνιαστοι αι οδοι αυτου! Τι λεγεις, ω
Παυλε; ο πλουτος του Θεου εν βαθει κειται, και εν υψει γνωριζεται; Ναι, φησι, και εν
βαθει, και εν υψει· εν βαθει μεν δια την ανθρωποτητα, εν υψει δε δια την θεοτητα.
Ουτω γαρ δια του προφητου αποκαλυπτων την οικονομιαν ελεγε προς Ἄχαζ·
Αιτησαι σεαυτωι σημειον παρα Κυριου του Θεου σου εις βαθος η εις υψος· εις βαθος
μεν, δια την οικονομιαν, εις υψος δε, δια την θεολογιαν. Βαθυ μεν γαρ σημειον το εκ
Παρθενου τεχθηναι, υψηλον δε κηρυγμα και το εκ Θεου Θεον γεννηθηναι. Ουτε ουν
το υψος, ανθρωπε, περιεργαζομενος καταλαμβανεις, ουτε το βαθος πολυπραγμονων
ευρισκεις. Σεπται γαρ εισιν αι του Χριστου γεννησεις· η μεν γαρ εστι κατα φυσιν, η δε
παρα φυσιν. Παρα φυσιν γαρ εν υστεροις καιροις εκ της Παρθενου ετεχθη, κατα
φυσιν δε προ αιωνων εκ του Πατρος ετεχθη, ως ο γεννησας οιδε. Και η ανω γεννησις
αψευδης. Ἀληθως γαρ εκ Θεου Θεος εγεννηθη, αληθως εκ της Παρθενου ανθρωπος ο
Θεος μετα ανθρωπων ετεχθη· ανω μονος εκ μονου Μονογενης, και κατω μονος εκ
μονης Μονογενης· και ωσπερ επι της ανω γεννησεως ασεβες εστιν υπονοησαι
μητερα, ουτω και επι της Παρθενου βλασφημον εστιν υπονοησαι πατερα. Ὁ Πατηρ
αῤρευστως εγεννησεν, η Παρθενος αφθορως ετεκεν. Ουτε γαρ Θεος ρευσιν υπεμεινε
γεννησας· θεοπρεπως γαρ εγεννησεν· ουτε η Παρθενος φθοραν υπεστη τεκουσα·
πνευματικως γαρ ετεκεν. Ὢ καινου θαυματος! ω σεπτου και αλαλητου μυστηριου!
Τολμω γαρ ειπειν, οπερ λεγων ου σφαλλομαι· οτι και ανω παρθενος εγεννησε φυσις
καθαρα γαρ εστι και αφθορος η της θεοτητος ουσια, και κατω Παρθενος ετεκεν
αφθορος αφθορον· Ου δωσεις γαρ τον Ὅσιον σου ιδειν διαφθοραν. Ὅταν η φυσις
ταξει βαινηι, τοτε τα κατα φυσιν ζητει, ανθρωπε· οταν δε Θεος τι προστασσηι, τοτε η
φυσις την εαυτης αρνειται ταξιν, και εκεινα πραττει, απερ ο του Θεου βουλεται
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

1

νομος. Οιον τι λεγω· Ἐκελευσεν ο Θεος τηι πετραι εν τηι ερημωι εκβλυσαι υδωρ, και
εβλυσεν, ουχ ο ειχεν εν κολποις, αλλ' ο εναπεθετο το προσταγμα. Ὥσπερ ουν η
πετρα νευματι του Θεου πηγη γεγονε, και τηι φοραι των υδατων χειμαῤρους ετεκεν,
ου φλεβος υποκειμενης, ου παρα ποταμου δανεισαμενη, αλλ' η ξηρα και αφλεβος
και ανυγρος αφνω γεγονε ποταμων μητηρ, αφθονως προχεουσα οπερ ουκ εσχεν
υδωρ· ουτω και η απειρογαμος Παρθενος τηι επισκιασει του αγιου Πνευματος τον
Κυριον ημων ετεκε κατα σαρκα, ου ταξει φυσεως κινηθεισα, αλλα τηι δυναμει του
Ὑψιστου επι το τεκειν ελθουσα. Ου γαρ δανεισαμενη παρα τον νομον της φυσεως
ετεκεν, αλλα δυναμωθεισα τωι αγιωι Πνευματι ουτως ετεκεν, ωσπερ η του Θεου χαρις
ηθελησε. Πνευμα γαρ, φησιν, αγιον επελευσεται επι σε, και δυναμις Ὑψιστου
επισκιασει σοι· διο και το γεννωμενον αγιον κληθησεται Υιος Θεου. Ει δε θελεις
γνωναι, πως η φυσις αρνειται την εαυτης ταξιν, ινα παρα φυσιν υπηρετησηι τηι του
Θεου βουληι, ερωτησον την ραβδον την Ἀαρων· Ειπε, η ραβδος η ξηρα, πως φυλλα
και καρπον εν ακαριαιαι ροπηι παρα φυσιν εβλαστησας; Ου τηι γηι Μωυσης σε
προεθετο, ουκ ομβροις ηρδευσεν, ου χρονος τας ριζας εθρεψεν, ου θερος ειδες η εαρ,
ου χειμωνος απηλαυσας, η μετοπωρου· πως ουν φυλλα, και ανθη, και καρπον
εδωκας; Και η ραβδος, Ου τροπαις, φησιν, αερων η μεταβολαις καιρων εδουλευσα,
αλλα τωι θειωι υπηρετησαμενη λογωι την φυσιν επατησα, και παρα φυσιν καρπον
εδωκα, ινα και κατα φυσιν και παρα φυσιν τωι του αριστοτεχνου υπηρετησωμεν
θεληματι. Ὥσπερ ουν η ραβδος παρα φυσιν καρπον εδωκεν, ανθρωπε, ινα πιστευσηι η
Ἰουδαια· ουτω και η ζωσα ραβδος, η βασιλικη Παρθενος, ανευ γαμικων νομων
ετεκεν, ινα σωθηι η οικουμενη.
βʹ. Ει δε λεγεις, Τι ομοιον ραβδος βλαστανουσα προς Παρθενον τικτουσαν;
μανθανε, ως πανυ την ομοιοτητα σω 59.712 ζει. Ἡ γαρ ραβδος τυπος ην της
Παρθενου· εκεινη εικων, αυτη η αληθεια· και το προλαβον υποδειγμα, τουτο
αποδειξις. Ὥσπερ γαρ εκεινη η ραβδος καρπον εδωκε παρα φυσιν, ουτω και ωδε
παρα φυσιν η Παρθενος το ανθος της ευσεβειας εβλαστησεν Ἐξελευσεται γαρ, φησι,
ραβδος εκ της ριζης Ἰεσσαι, και ανθος εξ αυτης αναβησεται. Μη ματην ουν ο Παυλος
τον πλουτον του Θεου θαυμαζει, τουτεστι, την ενσαρκον οικονομιαν του Χριστου;
Φευ της απιστιας των αιρετικων! φευ τουτων της λυσσης και θεομαχου γλωσσης!
Παυλος, ο των ουρανων πολιτης, ο του παραδεισου θεατης, ο του Χριστου διαπυρος
εραστης, ο των αλαλητων μυστηριων ακροατης, και την οικονομιαν ζητησας εφριξε
και ιλιγγιασε· και υμεις την θεοτητα διερμηνευοντες ου φριττετε; Παυλος τα
κριματα του Θεου ανεξερευνητα λεγει· και συ την φυσιν του Πατρος ως ευθηρατον
ερευναις; Καιρος δε σε καλεσαι, σκυθρωπασαντα επαναστρεψαι κατα των υπο σου
αφραστως ειρημενων. Πως ετεκεν η Παρθενος ουκ οιδας, και πως εγεννησεν ο Θεος
ειδεναι βουλει; την εν τηι Ἡρωδου κατα σαρκα γεννησιν του Χριστου αγνοεις πως
γεγονε, και την εκ Πατρος αναρχως και ανερμηνευτως και σεπτως και αλαλητως
προ πασης εννοιας και καιρων και αιωνων αμεσιτευτως γεγενημενην ερμηνευειν
τολμαις, και δοκιμαζειν επιχειρεις; Ει το σταυρωθεν σωμα του Χριστου Θωμας
ψηλαφησας αναπαιδευτος ουκ εμεινε, και γε αποστολος ων· ποιας εισι τιμωριας
αξιοι οι μη χειρι το σωμα ψηλαφωντες του Χριστου, αλλα τηι γλωττηι την αΐδιον της
θεοτητος αυτου διερευνωντες φυσιν; Θωμας γαρ και ο ειδε σωμα, εψηλαφησεν·
ουτοι δε ην μη ειδον θεοτητα, ως εωρακοτες εξηρευνησαν. Ειπε δε, ω δεινε και
ευμηχανε ρητορ Ευνομιε, ο τριχως την της θεοτητος διακρινων φυσιν, ο μικρου
παλιν βραχυτερον αναπλαττων θεους, δια τι κτισμα, και ου γεννημα τον Χριστον
λεγεις; Ἵνα μη, φησι, ρευσεως εννοιαν τηι ακτιστωι του Θεου προσψαυσω φυσει· τον
γαρ γεννωντα αναγκη υπομειναι ρευσιν. Ουκουν και κτιζοντα ακολουθον υπομειναι
πονον. Ὁ γαρ κτιζων, ακοπως ου κτιζει. Ει τοινυν της ρευσεως εννοιαν φυγων, τον
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

2

Πατερα Πατερα ειπειν παραιτεις, μητε δημιουργον αυτον ειπηις, ινα μη πονων και
ιδρωτων υπονοιαν επιῤριψηις. Ἀλλ' ουχ οιαν, φησι, δοξαν περι ανθρωπων εχομεν,
τοιαυτην και περι Θεου εκλαμβανειν οφειλομεν. Ἄνθρωποι γαρ κτιζοντες, πονωι και
ιδρωτι κτιζουσι· Θεος δε κτιζων, απονως κτιζει· ασυνθετος γαρ εστι την φυσιν. Ἐπει
ουν, ω σοφε και επιστημων, ο κτιζων Θεος κτιζει απονως, αῤρευστως γενναιν ου
δυναται; αλλ' οτε μεν κτιζει, απονως ο Θεος κτιζει, οτε δε γενναι, ως ανθρωπος
υπομενει ρευσιν; και δημιουργων μεν απαθης μενει, γεννων δε ανθρωπινωι
περιπιπτει παθει; Φριττω, και δεδιω, και τρεμω την βλασφημον, την αθυρωτον, την
αχαλινωτον των αιρετικων γλωτταν, εννοων, οτι αφθαρτως η Παρθενος ετεκε,
πιστευουσι, και οτι Θεος αῤρευστως εγεννησεν, αμφιβαλλουσιν. Ἡ αφθορος της
Παρθενου μητρα και μετα το τεκειν αλυτος εμεινεν, ανθρωπε, και η του Πατρος
φυσις εν τωι γενναιν την ρευσιν ου διεφυγεν; Ἀλλ' η Παρθενος και μετα το τεκειν
παρθενος εμεινεν, εκ του τεκειν μη ζημιωθεισα την παρθενιαν· και ο Πατηρ μετα το
γεννησαι ο αυτος μειναι ουκ ηδυνατο, αῤρευστου και αναλλοιωτου της ουσιας
μενουσης; Και οπου μεν ογκος σωματος, μελων αρμονια, οστεων συνθεσις, νευρων
ταξις, φλεβων πληθη, αρθρων δεσμοι, το βρεφος εξηλθεν ως οιδε, και εν τηι
παρθενικηι αποῤρητως εαυτον υφανας γαστρι· οπου δε ου σωμα, ου μελος, ουκ
αρθρα, ου νευρα, ουκ οστεα, ου φλεβες, αλλ' αναφης και ασωματος και αορατος
φυσις, ρευσιν εισαγεις και μειωσιν νοεις; Και προηλθεν εκ μητρας, και αλυτος
εμεινεν η μητρα. Ὁ γαρ ανευ σπερματος εν τηι Παρθενωι εμψυχωσας εαυτωι ναον,
αυτος και αλυτον διετηρησε την μητραν, ως Θεος. Τα γαρ εργα του Θεου ου τηι φυσει
των πραγματων δουλευει, αλλα τηι κελευσει του Θεου Λογου εξακολουθει. Ποτε μεν
γαρ ο Θεος κατα φυσιν κτιζει, ινα γνωις της φυσεως την ευταξιαν· ποτε δε παρα
φυσιν δημιουργει, ινα μαθηις του ενεργουντος την δυναμιν. Ουτε γαρ παντα κατα
φυσιν γινεται, ινα μη θεολογηθηι η φυσις, ουτε παντα παρα φυσιν, ινα μη αταξια της
φυσεως νομισθηι τα παρα φυσιν πραττομενα. Πλαττει δε Θεος κατα φυσιν,
δημιουργει και παρα φυσιν, ινα μαθηις ως η φυσις θερα 59.713 παινιδος ταξιν
επεχουσα κατα φυσιν κινειται, και παρα φυσιν τρεχει, προσταγμα πληρουσα Θεου.
γʹ. Ειπε δε, ο ζητων, πως ο Χριστος εκ της αλυτου μητρας προελθων ουκ
ηφανισε την σφραγιδα της παρθενιας, πως εκ του παρθενικου Ἀδαμ η παρθενος Ευα
προηλθε. Ἡ Θεοτοκος γαρ Μαρια μη γνουσα ανδρα, ανδρα ετεκεν, ο πρωτοπλαστος
Ἀδαμ μη γνους γυναικα, γυναικα εβλαστησεν. Ἀλλα το μεν παρθενον γεννησαι, ει
και παραδοξον, αλλ' ομως εχεται λογου, καθ' ο γαστηρ και μητρα και φυσικη τοις
τικτομενοις προτετυπωται οδος· επι δε του Ἀδαμ παντα ξενα. Τις γαρ ειδεν απο
πλευρας τικτομενον ανθρωπον; ποτε δε πλευρα συνεισηνεγκε καρποφοριαν; Ὕπνον
επεβαλε τωι Ἀδαμ ο Θεος, ινα μη λυπηθηι δια την αφαιρεσιν της πλευρας, αλλ' ομως
υπνωσεν αυτου τα δεσμα· δεσμα γαρ εισι της φυσεως τα νευρα. Και μαρτυς ∆ανιηλ
λεγων, Και ειδον την οπτασιαν, και επεσα· και οι συνδεσμοι μοι της οσφυος
διελυθησαν. Πλευραν ουν νομωι φυσεως ησφαλισμενην, δεσμοις νευρων
συμπεπλεγμενην, σαρξιν υφασμενην, φλεψιν ηνωμενην πως εξειλε; πως απεσπασε;
πως και η πλευρα εξηλθε, και ο Ἀδαμ σωος εμεινε; Πως; Ὁ λυσας οιδεν· ο λυσας και
εδησεν. Ει μεν γαρ αλλος ο δησας, και αλλος ο λυσας, ζητημα ην· ει δε ο αρμοσας
ελυσε, και ο πλευραν εκ γης πλασας, την πλευραν αφειλατο, εκεινος μονος οιδε, πως
ελυσεν, ο και μονος επισταμενος, πως την των μελων αρμονιαν συνεθηκεν. Ὥσπερ
ουν και μετα την αφαιρεσιν της πλευρας σωος εμεινεν ο Ἀδαμ, ουτω και μετα την
προοδον του βρεφους αφθορος εμεινεν η Παρθενος. Ουτε γαρ η των του Ἀδαμ
εβλαβη αρμονια, ληφθεισης της πλευρας, ουτε της παρθενιας υβρισθη η σφραγις,
προελθοντος του βρεφους. Καθαπερ γαρ εφ' ημων εαν τις αλλοτριον δεσμον λυσαι
θελησηι, αφανιζει αυτον, και συγκοπτει δι' απειριαν, ο δε δησας ακοπως λυει οιδε
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

3

γαρ ων εδησε την αρμονιαν· ουτω και ο Θεος ο αρμοσας, ο συσφιγξας, ο κομβωσας το
σωμα, και τους συνδεσμους των νευρων ᾔδει, και πως συνηψε πλευραν προς
πλευραν, και αρθρον, και μελος· και εξ ων παρεδησεν, επιστημονως και πανσοφως
επηρε πλευραν, και ουκ εμειωσε τον Ἀδαμ. Ἔπλασεν αυτον ο μονογενης Υιος του
Θεου εν τηι Παρθενωι, και ουτε την παρθενιαν πλαττων διελυσεν, ουτε δια της
μητρας προελθων την μητραν διεφθειρεν. Ειπε ουν, ω σοφε και επιστημων τι
ευκοπωτερον εστι, παρθενον τεκειν, και μετα το τεκειν παρθενον παλιν μειναι· η
ραβδον εις ζωον ψυχωθηναι, και απο ζωου παλιν ραβδον γενεσθαι; Πως η ραβδος
Μωυσεως εις δρακοντα μετεβληθη; πως το αψυχον ψυχην ελαβε; πως το ακινητον
επι γης ειρπε; πως δε παλιν απο δρακοντος ραβδος γεγονε, την οικειαν επιγνους
φυσιν; Ποτε μεν γαρ απο ραβδου δρακων, ποτε δε απο δρακοντος ραβδος εγενετο.
Ὥσπερ ουν η Μωυσεως ραβδος, ανθρωπε, κατα φυσιν μεν ην ραβδος, κατ'
οικονομιαν δε δρακων· 59.714 ουτω και η Μαρια κατα φυσιν μεν ην παρθενος, κατ'
οικονομιαν δε μητηρ εγενετο, ινα πιστευσωσι των Χαλδαιων οι μαγοι, καθαπερ, ινα
φοβηθηι Αιγυπτος, η ραβδος δρακων εγενετο. Τοιγαρουν ινα σωθηι η οικουμενη, ουκ
ηθελες συ την Παρθενον φανηναι; Ειτα δε σεισμων γινομενων διαιρουνται τοιχοι
και συναπτονται· Χριστου δε τικτομενου ουκ ηνοιγετο μητρα, και παλιν υφαινεται;
Και εν σεισμοις μεν ουτω διαιρουνται τοιχοι, ως και θανατον απειλειν· ουτω δε
ενουνται, ως μηδε σχημα η ιχνος φαινεσθαι της διαιρεσεως· επι δε της αφθαρτου
εκεινης γεννησεως ουκ ηθελες λυθηναι μεν την μητραν προς τιμην του τικτομενου,
συνελθειν δε και ενωθηναι και το της παρθενιας απολαβειν σχημα δυναμει του
ενεργουντος; Και μη μοι λεγε· Ποθεν υπεστη σαρξ και αιμα, σπερματος μη
υποκειμενου; Ἔστι γαρ εκ των καθ' ημας μαθειν το υπερ ημας. Και καλει μοι εις
εικονας των λεγομενων τους των ζωγραφων παιδας, οι πολλακις και φυτα και
δενδρα και λειμωνας και ποταμους ζωγραφουσιν, και επειδαν δη την φυσιν
συνεργουσαν ουκ εχουσι, τεχνηι βιαζονται τηι κρασει των χρωματων τας των
πραγματων παρισταιν εικονας. Ποιουσι γαρ ποταμον, παρα ποταμων μη δανειζομενοι
ρειθρον· ποιουσιν ανθρωπον, μηδεν παρα της ανθρωπινης ερανιζομενοι φυσεως.
Ὥσπερ ουν οι ζωγραφοι δια των χρωματων και ανθρωπον και πηγην και ποταμον
ζωγραφουσι, μηδεν παρα πηγης η ποταμου η ανθρωπου λαμβανοντες· τον αυτον
τροπον και το Πνευμα το αγιον εν τηι Παρθενωι ου χρωμασιν, αλλα βουληι εμψυχον
κατεσκευασεν ανθρωπον, παρα της ανθρωπινης φυσεως μη ερανισαμενος σπερμα εις
συστασιν του πλαττομενου. Ὁ Θεος χουν λαβων απο της γης, ου χερσιν ανθρωπιναις
ασυνθετος γαρ της θεοτητος η φυσις τον Ἀδαμ εμορφωσεν ως ηθελησε· το δε
Πνευμα το αγιον ου χουν ελαβεν, ου φυσικωι νομωι καταβληθηναι σπερμα
συνεχωρησεν, αλλα μονον επελαμψε, και οστεα επηξε, και νευρα ετεινε, και ρινα και
ωτα, οφθαλμους τε και γλωτταν χειρας και ποδας, ψυχην και νουν και λογισμον και
λογον συνεστησατο, καν μη βουλωνται οι αιρετικων παιδες. Ὥσπερ γαρ οι εν
κατοπτρωι εγκυπτοντες εικονα αντεγειρομενην αυτων ορωσι τηι οψει εκ της
αμορφου υλης, εικονα γελωσαν πολλακις, και κλαιουσαν, κινουμενην τε και
πολυτροπως μετερχομενην, και της ζωσης μορφης τα σχηματα μιμουμενην· ουτω
και το Πνευμα το αγιον εν καθαρωι κατοπτρωι, τωι ασπιλωι σωματι της Παρθενου
ελαμψε, τελειον εδημιουργησεν ανθρωπον ου νομωι φυσεως, ου χρονωι, ουκ
ανθρωπινωι σπερματι, αλλ' οψει μονον, νοεραι τε και αγιαι δυναμει προς ωδινας την
Παρθενον εκινησεν, αποῤρητως εν αυτηι το βρεφος υφανας, ως ιματιον, επι σωτηριαι
των ανθρωπων. Ταυτα μεν ουτως· ημεις δε υπερ των ειρημενων δοξαν τωι δι' ημας
ενανθρωπησαντι Θεωι αναπεμψωμεν, οτι αυτωι η δοξα και τωι Πατρι και τωι αγιωι
Πνευματι, εις τους αιωνας των αιωνων. Ἀμην.
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

4


