Ascetam facetiis uti non debere
ΟΤΙ ΟΥ ΧΡΗ ΕΥΤΡΑΠΕΛΙΖΕΙΝ ΤΟΝ ΑΣΚΗΤΗΝ
48.1055
Παναγιαι αι παραινεσεις του μακαριου Παυλου, μετα φοβου κελευουσαι την
εαυτων σωτηριαν κατεργαζεσθαι. Ὁ γαρ μη μετα φοβου και πολλης επιμελειας την
ασκησιν της αρετης εργαζομενος, πολλας υφισταται τας εις το κακον εκτροπας, και
ωσπερ εξ ευθειας και βασιλικης οδου πλανωμενος εις τας δι' ακανθων και σκολοπων
πλαγιας και ανοδιας· διο και προς τον Θεον ευχαι αδιαλειπτοι οδηγοι εις το αγαθον
γινονται, Ὁδηγησον με, λεγοντων, επι την αληθειαν σου· και, Καταρτισον τα
διαβηματα μου εν ταις τριβοις σου. Ἀγαθον ουν η χρηστοτης, και η αγαπη κεφαλαιον
εστι των αγαθων· τουτοις δε ακολουθει φαιδροτης πολλη, και γελως υπερβαλλων το
μετρον, και η την σεμνοτητα ταπεινουσα ευτραπελια. ∆εινον δη το διαχυθηναι τηι
ευτραπελιαι. Ὁ γαρ γελως χαυνοι τον δεσμον της σωφροσυνης, γελως απωθει
σεμνοτητα, γελως ου μιμνησκεται φοβου Θεου, γελως ου φοβειται απειλην γεεννης,
γελως πορνειας οδηγος, ευτραπελια ελεγχος εστι του ακολαστου ανθρωπου,
γελωτοποιια εις ραιθυμιαν κατενεχθηναι ποιει, γελωτοποιια καταφρονησεως
προφασις. ∆ια τουτο ο μακαριος Ἀποστολος απαγορευει λεγων· Μωρολογια η
ευτραπελια, τα ουκ ανηκοντα, εκ του στοματος υμων μη εκπορευεσθω, αλλα μαλλον
ευχαριστια· τουτο λεγων, οτι την ευθυμιαν μη προφασιν κτησησθε ραιθυμιας, αλλα
ευχαριστιας υποθεσιν προς τον δεδωκοτα. ∆ια τουτο μαρτυρει μεν Ἰωβ υπερ εαυτου
λεγων· Ει δε και ημην πεπορευμενος μετα γελοιαστων. Ἐπιπληττει δε τωι
φιλογελωτι τροπωι Σολομων· Ἀγαθον, φησι, θυμος υπερ γελωτα, οτι εν κακιαι
προσωπου αγαθυνθησεται καρδια. Καρδια σοφων εν οικωι πενθους, καρδια δε
αφρονων εν οικωι ευφροσυνης. Ἀγαθον το ακουσαι επιτιμησιν σοφων υπερ ανδρα
ακουοντα ᾆσμα αφρονων. Το δε απρεπες και ατιμον των εις γελωτα εγκειμενων
ελεγχων, φησι· Φωνη ακανθων υπο τον λεβητα, ουτως ο γελως των αφρονων. Προς
τι δε προσηκει το πανυ φαιδρον και ιλαρον εις το σοφον ησυχιον και σεμνον αισθητι.
Και δια φοβου και μεριμνης του οφθηναι Θεωι περιαιρειν το αγαν ιλαρον. Οι γαρ
φαιδροτησιν αμετροις και γελοιοις διαχεομενοι εοικασιν αγνοειν τα καθ' εαυτους,
ληθηι τινι βεβαρημενοι την ψυχην, και μηδε του ∆εσποτου την παρουσιαν
προσδοκωντες. Ουπω του ∆εσποτου την ευμενειαν, ω ανθρωπε, ουπω των κακων
βεβαιως εχεις την απαλλαγην· ου γινωσκεις το μικρον υστερον εσομενον, ο τι μεν
αυτος εσηι, τι δε σοι συμβησεται· ειτα γελαις αφροντιστως, και ευτραπελιζεις, και
αγεις σεαυτον αφοβως, δεον εγκεισθαι ταις προς Θεον ικεσιαις, αγωνιαιν δε υπερ των
μελλοντων, και τρεμειν μεν υπερ αυτου μη ποτε της αρετης εκτραπηις, φροντιζειν δε
και δεδοικεναι περι των απαντησομενων μη χαλεπωτερα και μειζονα της σης
δυναμεως επελθοι, τοσουτων και τηλικουτων εν μεσωι πολεμων απειλημμενος;
Ἀγωνα εχετω η ψυχη σου· πολεμουσιν αορατως δαιμονες, πολεμουσι προφανως
ανθρωποι, πολεμει τα της ψυχης ενδον παθη, αι δια σωματος εγειρομεναι ηδοναι,
και αι περι το σωμα εξωθεν συμφοραι.
Τοις γαρ πλησιον ου συναλγεις, ουκ ασθενεις μετα των ασθενουντων, ου
κλαιεις μετα των κλαιοντων, ου δεδοικας περι των μη βεβαιως περι την πιστιν
διακειμενων, μη μετακινηθωσι και πεσωσιν· ου θρηνεις τους πεπτωκοτας, ου χειρα
ορε 48.1056 γεις τοις κειμενοις, ουκ επιλαμβανηι του γελωντος ενδοθεν στεναγμοις,
επειδη εληθαργησε την ητοιμασμενην κολασιν· ουκ ανατρεπει σου την ακαιρον
τρυφην ο του συνεσταλμενου καιρου λογισμος, ουχι της μελλουσης φοβερας ημερας
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

1

παρουσια· αλλ' εκεινους μεν μεμιμησαι τους μετα κιθαρας και ψαλτηριου τον οινον
πινοντας, οις αντι της ευφροσυνης το ουαι ηπειλησεν ο προφητης. Ἐγω μεν γαρ,
φησιν, εκηρυξα κλαυθμον και κοπετον και ξυρησιν κεφαλης, και περιζωσιν σακκου·
αυτοι δε εποιησαντο ευφροσυνην και χαραν λεγοντες· Φαγωμεν και πιωμεν, αυριον
γαρ αποθνησκομεν· και ανακεκαλυμμενα εισι ταυτα εν τοις ωσι Κυριου Σαβαωθ, οτι
ουκ αφεθησεται αυτοις η αμαρτια αυτη, εως αν αποθανωσιν. Ἀκουων ταυτα
φοβηθητι και στεναξον· μη μιμησηι τους φαγοντας και πιοντας, και ανασταντας
παιζειν· και ινα το πικροτερον ειπω, θυσιαι και τροφαι και παιγνια του προς Θεον
ληθαργησαι φοβου εποιησαν, και προς ειδωλολατρειαν εξειλκυσαν. Φοβηθητι μη
σου γελωντος ο ∆εσποτης οργιζηται, ο τους μεν κλαιοντας μακαρισας, τους δε
γελωντας ταλανισας, μη την παιγνιαν σου, και τον εκκεχυμενον γελωτα αφοβιαν
περι Θεου και ληθην των συμφεροντων ο διαβολος ευρων επιβηι τηι ψυχηι σου, και
σπειρηι τα εαυτου ζιζανια. Ἦν οτε ανεσιν ειχον οι καιροι μαλλον επιτηδειως· αλλ'
ομως και τοτε πολυ παρα τοις αγιοις ην το σκυθρωπον αντι του περιχαρους· και
φησιν ο ψαλμωιδος· Ὅλην την ημεραν σκυθρωπαζων επορευομην, και, Λουσω καθ'
εκαστην νυκτα την κλινην μου, εν δε δακρυσι μου την στρωμνην μου βρεξω·
κατηφης επι ταις αμαρτιαις γινομενος, και περι των συμφορων οδυρομενος, και τας
της Ἱερουσαλημ συμφορας, καθηται κλαιων ο προφητης Ἱερεμιας. Και συ τοινυν μη
καρηβαριαι και μεθηι χρωμενος και γελοιοις και ευτραπελιαι εκδωσηις σεαυτον· δια
τουτο γαρ σου και κιθαρα περιηιρηται, και ουτε τυμπανον εχεις εν χερσι· και καρδιαι
μαλλον η τωι στοματι ψαλλειν ο Παυλος εδιδασκεν, ο πανταχοθεν συστελλων τον
ανθρωπον απο πασης εκλυσεως και διαχυσεως.
Ἔπαιζεν ο πατηρ Ἰσαακ προς την εαυτου γυναικα· αλλα σοι και τα προς
γυναικα σεμνοτερα διατετακται, οτι Ὁ καιρος συνεσταλμενος εστιν, ινα και οι
εχοντες γυναικας ως μη εχοντες ωσι, και οι χαιροντες ως μη χαιροντες, και οι
αγοραζοντες ως μη κατεχοντες, και οι χρωμενοι τωι κοσμωι τουτωι ως μη
καταχρωμενοι· παραγει γαρ το σχημα του κοσμου τουτου. Συ δε ου βουληι
συστελλεσθαι, παντων των πραγματων συστελλομενων, αλλα και ενωπιον
γυναικων αδιαφορως εκχεεις δακρυα, και πληθυνεις παιγνια, και γελοια προτεινεις,
και διακλασαι αισχρολογιας προφερων· μη φερων γαρ την εν τωι ακολαστωι σου
σωματι πυρωσιν, λοιπον εκφερεις τον βορβορον εξω, και εαυτον φανερον ποιεις·
οιος ει δια ρηματων, τοιουτος παντως εσηι, και πολυ χειρων εν τωι εσω ανθρωπωι. Τι
αφοβως συναναμιγνυσαι γυναιξι; τι σεαυτωι εις την παγιδα κατατρεχεις; τι εις τον
κινδυνον εαυτον εμβαλλεις; τι φαιδρυνηι προς θηλειας, και συνδιαγειν τολμαις; ∆ια
τουτο νηστειαι, δια τουτο προσευχαι, δια τουτο κατα ξηρου διαιτα, δια τουτο
πολυτροπους ασκησεις επινοουσιν ανθρωποι, δια τουτο τας ερημους μεταδιωκουσιν·
ενιοι δε ουδε αρτου, ουδε υδατος κορεννυνται, δι' ουδεν ετερον η δια το φυγειν
εκεινα τα σκανδαλα, δια το μη εμπεσοντας ταις θηλειαις πτωμα γενεσθαι αισχρον.
Συ δε ταυτα παντα παραδραμων, και μητε τον κινδυνον εννοησας μετα την παγιδα,
δι' ης ο πρωτοπλαστος εκ της τηλικαυτης μακαριοτητος εξεπεσεν, ουκ εννοεις το
οπλον του διαβολου, δι' ου ο αρχαιος τρωθεις καταβεβληται; Και ο μεν ∆εσποτης και
το εμβλεψαι γυναικι απηγορευσε, πορνειαν διαγραφων· συ δε εις τοσουτον εμανης,
και πλαστα ονοματα επιθεις τηι προσωνυμιαι της αγαπης, προφασει χρηστοτητος εαυ
48.1057 τωι συνοικον επεσπασω, ως η Ευα τον οφιν. Ἀποδησας το πυρ εν τωι κολπωι,
και λυχνον εις χορτον θησας, κινδυνον εξ αμφοτερων εξεις· η γαρ εις αυτο το πτωμα
του βαραθρου εμπεσων περι την σωφροσυνην εκινδυνευσας· η ει μη τουτο παθοις,
φημην αισχραν εαυτωι περιαψεις, ο κελευομενος προνοεισθαι καλα, ου μονον
ενωπιον Θεου, αλλα και ενωπιον ανθρωπων. ∆ιο παραινεσιν εχων εκκλησιαστικην
οφειλεις παραφυλαττεσθαι οσα σεμνα· και ου μονον τουτο, αλλα και οσα ευφημα.
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

2

Μετρησον τωι σεμνωι το χρηστον· τον φοβον επιθες σωφρονιστην. Τι χραινεις το
καλον ονομα του Χριστιανισμου; τι και τας ετερων παγιδευεις ψυχας συνοικον
επισπασαμενος; Ου μονον γαρ της περι της σης ψυχης απολογιας δωσεις λογον, αλλα
και περι ων δια σε εσκανδαλισθησαν. Ἔκβαλε τον οφιν εκ του κολπου σου, εκβαλε
τον κινδυνον απο σεαυτου· ει επιποθεις υπο θηλειων διακονεισθαι, δια τι αρχαιον
νομον ουκ εφυλαξας, και γαμωι νομιμωι συνηφθης; Ὁ γαμος κολασιν ουκ εχει, η
μοιχεια κολασιν εχει απαραιτητον· μοιχεια γαρ εστι και μεγαλη μοιχεια η συν
γυναιξι συνοικησις. Ἀνερευνησον την συνειδησιν σου, ει ουδεποτε εβλαβης, ει ουτε
νυκτος, ουτε ημερας εδεξω πληγην. Ἐγω δε αναπτυξω σου την καρδιαν, ει και
μελλεις αχθεσθαι. Ἀλλ' εμοι ου μελει· πανυ γαρ αλγω, οταν ιδω ασκητην
συνεισακτον επισπασαμενον· εγω δε σοι λεγω οτι κατα πασαν ωραν τραυματιζηι, και
κατα πασαν ωραν θηριαλωτος γινηι· χαυνουσαι γαρ του της σωφροσυνης δεσμου,
εκλυηι ο γενναιος πολεμιστης, αιχμαλωτος αντι νικητου αναδεικνυηι. Μη γαρ λιθος
ει; Ἄνθρωπος ει, τοις κοινοις της φυσεως συμπτωμασιν υποκειμενος· πυρ εχεις εν
τωι κολπωι, και ου καιηι; και πως εχει λογον; Θες λυχνον εις χορτον, και τοτε ιδε, ει
δυνασαι μοι ειπειν, οτι ου καιεται ο χορτος. Ει δε αρνησαι, οτι ου καιεται ο χορτος,
εμοι μη λεγε, αλλα τωι ειδοτι τα κρυφια, ος ερχεται συναγαγειν τους λογισμους·
κριτικος γαρ εστιν ενθυμησεων και λογισμων, και εννοιας καρδιων συνιει· λεγει
γαρ· Ὁ εμβλεψας γυναικι προς το επιθυμησαι, ηδη εμοιχευσεν αυτην εν τηι καρδιαι
αυτου. Βλεπε μη κατα πασαν ωραν μοιχεια εν σοι ευρισκηται. Παντως ερεις·
Νηστειαις και ασκησεσι και τηι κατα ξηρου διαιτηι τειχιζω εμαυτον, ινα μη του
προκειμενου εκπεσω. Ουκουν δι' ουδεν ετερον εστιν η ασκησις σου αλλ' η δια την
συνοικον σου· ουκουν ουκ ετι θησαυριζεις δικαιοσυνην· υπεσυρε γαρ σου εκεινη την
ασκησιν. Ἔκβαλε τοινυν απο σεαυτου την ζημιουσαν σε πολλων αγαθων, μη σε
εκβαληι εκ του παραδεισου, μη σε ποιησηι παιγνιον τωι διαβολωι· μη στησηις αυτην
παρα σαυτωι, μηπως καταστρεψασα σε συν σοι εις γεενναν κατενεχθηι. Φοβηθητι τον
φοβερον δικαστην· διαθου σεαυτωι διαθηκην μηδε ατενισαι γυναικι· πρεσβυτερων
παροντων αιδου πολιαν, και καθαπερ πατερας αιδουμενος φειδου μωρολογιας και
παιγνιας και γελωτος.
Νεωτερωι μη προσπαιζε, μηδε δεικνυε ραιθυμιας οδον, καταρχων ταυτης
αυτος, και πολυ πλειονα την καταφρονησιν εμποιων· γυναικα δε και μεχρι της
αντιβλεψεως αυτης αιδου. Ὁ σος βιος εκειναις γενεσθω τυπος· τοιουτον σεαυτον
επιδειξον, ινα σε εκειναι αιδωνται, και τυπος και αρχη της αιδους εκειναις γενηι, οτι
και ηγεμονικωτερον ανηρ γυναικος, και μη την σην ευχερειαν προσθηις ευχερεστεραι
φυσει τηι γυναικειαι. Γυνη αιδεισθω διαφεροντως, οσωι και χαλεπωτερον ονειδος
αναισχυντια γυναικος. Ει και παῤρησιαζεσθαι προς ανδρας πολυ δεινον και
τολμηρον, φοβου προστεθεντος γυναικι προς τον ιδιον ανδρα μαλλον η
παῤρησιαζεσθαι. Ἡ γαρ γυνη, φησιν, ινα φοβηται τον ανδρα· ει ουν τηι εχουσηι ανδρα
τοιουτος ο νομος προκειται τι λοιπον προς σε την 48.1058 μη εχουσαν ανδρα; Σοι
λοιπον τουτο πρεπει, μηδε ολως εγγιζειν ανδρι, ει ενδεχεται, μηδε ολως βλεπετω
ανηρ το προσωπον σου. Νυμφη γαρ Χριστου ει· ουτω προερχου, ως νυμφη
κεκοσμημενη, εσκεπασμενη τωι περιβολαιωι την οψιν, ινα μη τινα δια της ορασεως
τραυματισασα της εκεινου απωλειας συ την αμοιβην αποληψηι. Και ημεις μεν ταυτα
λεγομεν κατα τας αῤρητους των Γραφων διδασκαλιας· πολλαι δε μηδε τον φοβον
του Θεου εν νωι λαβουσαι, μητε την ευχερη αυτων πτωσιν φοβηθεισαι, μητε την
αποκειμενην κολασιν προιδουσαι αδιαφορως ηνεγκαν, και οικειαι γνωμηι προσηλθον
υπηρετειν ανδρασιν, ουτε εξ ισου τωι κανονι της γαμηθεισης και εχουσης ανδρα. Συ
δε ουδε τουτον τον ορον φυλαττεις· ου γαρ μετα φοβου συναναστρεφηι, αλλα μετα
πολλης αδειας και καταφρονησεως, και συνεσθιεις, και συμπινεις, και συνομιλεις,
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

3

και συγγελαις ατακτως· και επι τουτοις πασιν συ μεν θελεις παρθενος καλεισθαι, ουκ
ετι δε σε παρθενον ερω την ουτως εαυτην ριψασαν, και μηδε φοβηθεισαν τον
κινδυνον. Τολμησω ειπειν το προφητικον, Ἐκστητω ο ουρανος επι τουτωι, και
φριξατω η κτισις, εις οσην αναισχυντιαν κεχωρηκαμεν, και των εν τοις εργαστηριοις
πορνων. Ὥσπερ γαρ εκειναι, υπο μιμων αγελωμεναι ... ανθρωπων, ιταμωτεραι προς
τας ασεμνους πραξεις γινονται· ουτω και αυται ευδοκιμησασαι ανδρασι συνοικειν.
Θεος αγανακτει, ανθρωποι διασυρουσι, κακειναι τον αδικον κριτην μιμουμεναι, ουδε
τον Θεον φοβουνται, ουτε ανθρωπον εντρεπονται· αλλ' επι τουτοις πασι μειζονως
παῤρησιαζονται και των εν γαμωι σεμνως παροικουσων ανδρασιν.
Αυται μαλλον επηρμενως τα μεθ' ων συνοικουσιν διατιθενται, και
εκταρασσουσι, και ανθυβριζουσι, και πασης αυτου της υπαρξεως δεσποζειν
βουλονται· καν ενιοτε βουληται εις ευποιιαν εκτειναι την χειρα αυτου, διακωλυει,
και λοιπον ουκετι υπηρετις, αλλα δεσποινα γεγονεν. Ἀποχωρει ουν της αλλοτριας
συνοικησεως, ω παρθενε, και ουχι μονον της συνοικησεως λεγω, αλλα και του
συνομιλειν η συγγελαιν παρατηρησαι. Ει γαρ τωι φρονιμωι ανδρι μολις ησυχηι μειδιαιν
επιτετραπται, τηι σοφηι γυναικι μολις και τουτο κελευει. Και γαρ και το μειδιασαι
γυναικι επαγγελλομενηι θεοσεβειαν, βαρυ και επικινδυνον· πολυ γαρ βελτιων επι
σεμνοτητι θεωρειται γυνη, ηπερ επι τηι φαιδροτητι και ιλαροτητι. Και δη επι την
πνευματικην νυμφην απο της γυναικος επιφερων τους επαινους ο το μυστικον ᾆσμα
γεγραφως την σιωπην αυτης θαυμαζων, και το του σχηματος αυστηρον επαινει,
θαμβος ονομαζων αυτο· τουτο γαρ το πανυ σεμνον και καταπληκτικον τοις ορωσι
γινεται. ∆ει γαρ αυτης την σεμνοτητα φοβεραν ειναι τοις περιεργοις οφθαλμοις, και
της πολυπραγμονος αναιδειας αποτρεπτικην· ης δια τουτο και τον κοσμον αφειλε
τον δια χρυσου και τριχων εμπλοκης και εσθητος πολυτελους, ινα μη καταστιλβηι
τοις περικειμενοις κοσμημασι, και φαιδρυνηι τον οφθαλμον των ορωντων, και
προκαληται εις σκανδαλον· δια τουτο νηστειαι, και εγκρατειαι, και ασκησεις, και
ωχρον και στυγνον το ειδος, και την στολην ευτελεστεραν οφειλει εχειν η παρθενος
δια το της φυσεως ευολισθον· δια τουτο και ο Παυλος τωι γνησιωι τεκνωι Τιμοθεωι
γραφων, την προς γυναικας αυτου τιμητικην χρηστοτητα της αγνειας ασφαλειαι
προφυλαττει, λεγων· Νεωτερας χηρας τιμαιν ως αδελφας εν πασηι αγνειαι. Ει δε
γυναικος τον περι το σωμα κοσμον αφαιρει τα θεια γραμματα, ποσωι μαλλον ανδρι
προσηκει το παντελως ακαλλωπιστον, και η μεχρι της χρειας περιβολη, ινα
σκεπασμα ηι και μη καλλωπισμα, καθαπερ ωνομασεν ο Παυλος· Ἔχοντες διατροφας
και σκεπασματα, τουτοις αρκεσθησομεθα. Αι γαρ εις καλλωπισμον εσθητες,
γυναικειαι μαλλον η ανδρειαι νομιζεσθωσαν· και γαρ ο νομος λεγει· Ουκ ενδυσεται
ανηρ στολην γυναικειαν. Μη τοινυν θηλυνεσθω ανηρ, οπου ουδε το θηλυ σφοδρα
προσηκει θηλυνεσθαι παρα τωι Θεωι. Ἐκ τριχων καμηλου ο Ἰωαννης εσθητα εφορει,
και ζωνην δερματινην περι την οσφυν αυτου· και προτερον Ἠλιας, ου το πνευμα ο
Ἰωαννης εφορεσε, μηλωτην μονον κακεινος 48.1059 ημφιαστο. Νωθρας και
ραιθυμου ψυχης το θαυμαζειν ευανθες ενδυμα και κατα την εργασιαν λεπτον· ψυχη
δε μεγαλοφυης η του οντως κοσμου του αληθινου αισθανομενη διαπτυει πασαν
μαλακην εσθητα, την υψηλοτεραν αυτης επιποθουσα την απεριεργον, την
ευπρεπεστεραν, την σεμνοτατην, την αγνειαν παντων προτιμησασα. Ἀρκεσθητε
τοινυν τηι δια των ειρημενων υπομνησει, φυλαξατε δε την σεμνοτητα, μη περα του
μετρου εξαγαγειν ως πικραν την ακριβειαν, ητις γλυκυτερα υπερ μελι και κηριον
αυτωι τε τωι ακουοντι και τοις πλησιαζουσι γινεται.
Ἡ γαρ πνευματικη χαρα σεμνως και μεγαλοπρεπως εις ενοτητα Θεου
προσορμιζει την ψυχην, πληροι δε της γλυκυτητος και τους συντυγχανοντας. Ἀλλα
μη προφασιν λαβων εκ των εμων λογων, οτι εκωλυθης εν ιλαροτητι διαγειν, αρξηι
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

4

σκυθρωπος και χαλεπος ειναι προς τους ερχομενους αδελφους, μηδε απηνης τις και
δυσπροσιτος και απανθρωπος εσο αντι χρησιμου και αγαπητικου, μηδε εν ταις
δεξιωσεσι των προσιοντων αδελφων σκυθρωπος, και περι αποκρισιν και λογον
ακοινωνητος. Παντοτε γαρ χαιρειν προσταγμα εστιν αποστολικον, και το,
Παρακαλειτε αλληλους, και γινεσθε εις αλληλους χρηστοι· και, Ἡ αγαπη, φησι,
χρηστευεται· και αι των αποστολων φιλοφροσυναι τοις γραμμασιν αυτων ενεισιν,
ως τεκνα φιλοφρονουμενοι τους ακουοντας, ως αδελφους παρακαλουντες τους
προσεχοντας· και πολλα περι της ιερας κατα την αγαπην χρηστοτητος εστιν εκ των
αγιων 48.1060 Γραφων καταμαθειν. Μηδε δει προς αμετρον ιλαροτητα μεταγειν,
μηδε γελωτοποιιαι λυμηνασθαι την εις Θεον μιμησιν χρηστοτητα, αλλα μεταξυ
στηναι της τελειας ιλαροτητος, και μητε λυπειν τους συντυγχανοντας, μητε εκλυειν
και ραιθυμους αποτελειν, μητε χαλεπως επιπληττειν, μητε απατηλως κολακευειν,
αλλα και συμφεροντως επιστρεφειν και χρηστως παρακαλειν. Ὃς φειδεται, φησι,
ρημα προεσθαι σκληρον, νοημων· κηρια δε μελιτος λογοι καλοι, γλυκασμα δε αυτων
ιασις ψυχης· εισιν οι λεγοντες τιτρωσκουσιν ως μαχαιραι, γλωσσαι δε σοφων ιωνται.
Καλον δε και το θειαις ωιδαις ανακεισθαι μετριως· η γαρ τοιαυτη φαιδροτης αγιαζει
την ψυχην, κατα τον Ἀποστολον· Πληρουσθε, φησι, Πνευματι, αιδοντες και
ψαλλοντες εν ταις καρδιαις υμων τωι Κυριωι.
Καλον ουν τηι προς την τοιαυτην ευφροσυνην σπουδηι προσιεναι, και μη δια
τινα τροπον πικρον και σκληρον οκνηρως εχειν προς την θειαν ωιδην, ως μη
καταξιουντα φωνην προσκομισαι προς την του Θεου μελωιδιαν. Προς γαρ τοιουτον
θειον πνευμα, και προς την ομιλιαν την ιεραν φαιδρως εχειν δει ουκ εις ηδυφωνιαν
εκλυομενους, ουδε βακηλως διακεισθαι εις τας θειας ωιδας, ουδε μελωιδικως
ανακλαιν, και περιβλεπεσθαι ωδε κακει, οπως επαινεθηις, αλλ' ενευφραινομενους
Θεωι, και αυτωι μονωι αρεσκειν σπουδαζοντας, και ενταυθα δη μαλιστα, ινα τωι σεμνωι
το ιλαρον κεκραμενον ευρησηται, του μεν προς Θεον φοβου την σεμνοτητα
παρεχοντος ημιν, της δε θειας ωιδης εις φαιδροτητα εναγουσης, και μιμησιν της
αιωνιου χαρας εμποιουσης, εν ηι την μελλουσαν ζωην οι καλως εμπολιτευσαμενοι
ζησονται παρα Κυριωι· ωι η δοξα και το κρατος εις τους αιωνας των αιωνων. Ἀμην.

 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

5


