Epistula i ad Corinthios
Του αγιου Κλημεντος
του Ῥωμης επισκοπου
επιστολη προς Κορινθιους Α’.
Ἐκ προσωπου της Ῥωμαιων Ἐκκλησιας γραφεισα.
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Α’.
Ἡ εκκλησια του θεου η παροικουσα Ῥωμην τηι εκκλησιαι
του θεου τηι παροικουσηι Κορινθον, κλητοις ηγιασμενοις εν
θεληματι θεου δια του κυριου ημων Ἰησου Χριστου. Χαρις
υμιν και ειρηνη απο παντοκρατορος θεου δια Ἰησου Χριστου
πληθυνθειη.
∆ια τας αιφνιδιους και επαλληλους γενομενας ημιν
συμφορας και περιπτωσεις βραδιον νομιζομεν επιστροφην
πεποιησθαι περι των επιζητουμενων παρ' υμιν πραγματων,
αγαπητοι, της τε αλλοτριας και ξενης τοις εκλεκτοις του
θεου μιαρας και ανοσιου στασεως, ην ολιγα προσωπα προπετη
και αυθαδη υπαρχοντα εις τοσουτον απονοιας εξεκαυσαν,
ωστε το σεμνον και περιβοητον και πασιν ανθρωποις αξιαγαπητον ονομα υμων μεγαλως βλασφημηθηναι.
Τις γαρ παρεπιδημησας προς υμας την παναρετον και
βεβαιαν υμων πιστιν ουκ εδοκιμασεν; την τε σωφρονα και
επιεικη εν Χριστωι ευσεβειαν ουκ εθαυμασεν; και το μελαγοπρεπες της φιλοξενιας υμων ηθος ουκ εκηρυξεν; και την
τελειαν και ασφαλη γνωσιν ουκ εμακαρισεν;
Ἀπροσωπολημπτως γαρ παντα εποιειτε και εν τοις νομιμοις του θεου
επορευεσθε, υποτασσομενοι τοις ηγουμενοις υμων και τιμην
την καθηκουσαν απονεμοντες τοις παρ' υμιν πρεσβυτεροις·
νεοις τε μετρια και σεμνα νοειν επετρεπετε· γυναιξιν τε εν
αμωμωι και σεμνηι και αγνηι συνειδησει παντα επιτελειν
παρηγγελλετε, στεργουσας καθηκοντως τους ανδρας εαυτων·
εν τε τωι κανονι της υποταγης υπαρχουσας τα κατα τον οικον
σεμνως οικουργειν εδιδασκετε, πανυ σωφρονουσας.
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Β’.
Παντες τε εταπεινοφρονειτε μηδεν αλαζονευομενοι,
υποτασσομενοι μαλλον η υποτασσοντες, ηδιον διδοντες η
λαμβανοντες. Τοις εφοδιοις του Χριστου αρκουμενοι και
προσεχοντες τους λογους αυτου επιμελως ενεστερνισμενοι ητε
τοις σπλαγχνοις, και τα παθηματα αυτου ην προ οφθαλμων
υμων.
Oυτως ειρηνη βαθεια και λιπαρα εδεδοτο πασιν
και ακορεστος ποθος εις αγαθοποιιαν, και πληρης πνευματος
αγιου εκχυσις επι παντας εγινετο·
 
 
 

1
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

μεστοι τε οσιας
βουλης εν αγαθηι προθυμιαι μετ' ευσεβους πεποιθησεως εξετεινετε τας χειρας υμων προς τον παντοκρατορα θεον, ικετευοντες
αυτον ιλεων γενεσθαι, ει τι ακοντες ημαρτετε.
Ἀγων
ην υμιν ημερας τε και νυκτος υπερ πασης της αδελφοτητος,
εις το σωζεσθαι μετ' ελεους και συνειδησεως τον αριθμον των
εκλεκτων αυτου.
Eιλικρινεις και ακεραιοι ητε και αμνησικακοι εις αλληλους.
Πασα στασις και παν σχισμα
βδελυκτον ην υμιν. Ἐπι τοις παραπτωμασιν των πλησιον
επενθειτε· τα υστερηματα αυτων ιδια εκρινετε.
Ἀμεταμελητοι ητε επι πασηι αγαθοποιιαι, «ετοιμοι εις παν εργον
αγαθον».
Τηι παναρετωι και σεβασμιωι πολιτειαι κεκοσμημενοι παντα εν τωι φοβωι αυτου επετελειτε· τα προσταγματα και τα δικαιωματα του κυριου επι τα πλατη της
καρδιας υμων εγεγραπτο.
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Γ’.
Πασα δοξα και πλατυσμος εδοθη υμιν, και επετελεσθη το γεγραμμενον· «Ἔφαγεν και επιεν, και επλατυνθη
και επαχυνθη, και απελακτισεν ο ηγαπημενος.»
Ἐκ
τουτου ζηλος και φθονος, ερις και στασις, διωγμος και ακαταστασια, πολεμος και αιχμαλωσια.
Oυτως επηγερθησαν
«οι ατιμοι επι τους εντιμους», οι αδοξοι επι τους ενδοξους,
οι αφρονες επι τους φρονιμους, οι νεοι επι τους πρεσβυτερους.
∆ια τουτο πορρω απεστιν η δικαιοσυνη και ειρηνη, εν
τωι απολιπειν εκαστον τον φοβον του θεου και εν τηι πιστει
αυτου αμβλυωπησαι, μηδε εν τοις νομιμοις των προσταγματων αυτου πορευεσθαι μηδε πολιτευεσθαι κατα το καθηκον
τωι Χριστωι, αλλα εκαστον βαδιζειν κατα τας επιθυμιας της
καρδιας αυτου της πονηρας, ζηλον αδικον και ασεβη ανειληφοτας, δι' ου και «θανατος εισηλθεν εις τον κοσμον».
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ∆’.
Γεγραπται γαρ ουτως· «Και εγενετο μεθ' ημερας
ηνεγκεν Καιν απο των καρπων της γης θυσιαν τωι θεωι, και
Ἄβελ ηνεγκεν και αυτος απο των πρωτοτοκων των προβατων
και απο των στεατων αυτων.
Και επειδεν ο θεος επι
Ἄβελ και επι τοις δωροις αυτου, επι δε Καιν και επι ταις
θυσιαις αυτου ου προσεσχεν.
Και ελυπηθη Καιν λιαν, και
 
 
 

2
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

συνεπεσεν το προσωπον αυτου.
Και ειπεν ο θεος προς
Καιν· Ἱνατι περιλυπος εγενου, και ινατι συνεπεσεν το προσωπον σου; Oυκ, εαν ορθως προσενεγκηις, ορθως δε μη διεληις,
ημαρτες;
Ἡσυχασον· προς σε η αποστροφη αυτου, και
συ αρξεις αυτου.
Και ειπεν Καιν προς Ἄβελ τον αδελφον
αυτου· ∆ιελθωμεν εις το πεδιον. Και εγενετο εν τωι ειναι
αυτους εν τωι πεδιωι ανεστη Καιν επι Ἄβελ τον αδελφον αυτου
και απεκτεινεν αυτον.»
Ὁρατε, αδελφοι, ζηλος και
φθονος αδελφοκτονιαν κατειργασατο.
∆ια ζηλος ο πατηρ
ημων Ἰακωβ απεδρα απο προσωπου Ἠσαυ του αδελφου
αυτου.
Ζηλος εποιησεν Ἰωσηφ μεχρι θανατου διωχθηναι
και μεχρι δουλειας εισελθειν.
Ζηλος φυγειν ηναγκασεν
Μωυσην απο προσωπου Φαραω βασιλεως Aιγυπτου εν τωι
ακουσαι αυτον απο του ομοφυλου· «Τις σε κατεστησεν
κριτην η δικαστην εφ' ημων; μη ανελειν με συ θελεις, ον
τροπον ανειλες εχθες τον Aιγυπτιον;»
∆ια ζηλος
Ἀαρων και Μαριαμ εξω της παρεμβολης ηυλισθησαν.
Ζηλος ∆αθαν και Ἀβειρων ζωντας κατηγαγεν εις ᾅδου
δια το στασιασαι αυτους προς τον θεραποντα του θεου
Μωυσην.
∆ια ζηλος ∆αυιδ φθονον εσχεν ου μονον υπο
των αλλοφυλων, αλλα και υπο Σαουλ βασιλεως Ἰσραηλ
εδιωχθη.
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Ε’.
Ἀλλ' ινα των αρχαιων υποδειγματων παυσωμεθα,
ελθωμεν επι τους εγγιστα γενομενους αθλητας· λαβωμεν της
γενεας ημων τα γενναια υποδειγματα.
∆ια ζηλον και
φθονον οι μεγιστοι και δικαιοτατοι στυλοι εδιωχθησαν και
εως θανατου ηθλησαν.
Λαβωμεν προ οφθαλμων ημων
τους αγαθους αποστολους·
Πετρον, ος δια ζηλον αδικον
ουχ ενα ουδε δυο, αλλα πλειονας υπηνεγκεν πονους και ουτω
μαρτυρησας επορευθη εις τον οφειλομενον τοπον της δοξης.
∆ια ζηλον και εριν Παυλος υπομονης βραβειον εδειξεν·
επτακις δεσμα φορεσας, φυγαδευθεις, λιθασθεις, κηρυξ
γενομενος εν τε τηι ανατοληι και εν τηι δυσει το γενναιον της
πιστεως αυτου κλεος ελαβεν·
 
 
 

3
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

δικαιοσυνην διδαξας ολον
τον κοσμον και επι το τερμα της δυσεως ελθων και μαρτυρησας επι των ηγουμενων, ουτως απηλλαγη του κοσμου και
εις τον αγιον τοπον επορευθη, οπομονης γενομενος μεγιστος
υπογραμμος.
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Ϛ’.
Τουτοις τοις ανδρασιν οσιως πολιτευσαμενοις συνηθροισθη πολυ πληθος εκλεκτων, οιτινες πολλαις αικιαις και
βασανοις δια ζηλος παθοντες υποδειγμα καλλιστον εγενοντο
εν ημιν.
∆ια ζηλος διωχθεισαι γυναικες ∆αναιδες και
∆ιρκαι αικισματα δεινα και ανοσια παθουσαι επι τον της
πιστεως βεβαιον δρομον κατηντησαν και ελαβον γερας γενναιον αι ασθενεις τωι σωματι.
Ζηλος απηλλοτριωσεν
γαμετας ανδρων και ηλλοιωσεν το ·ηθεν υπο του πατρος
ημων Ἀδαμ· «Τουτο νυν οστουν εκ των οστεων μου και
σαρξ εκ της σαρκος μου.»
Ζηλος και ερις πολεις
μεγαλας κατεστρεψεν και εθνη μεγαλα εξεριζωσεν.
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Ζ’.
Ταυτα, αγαπητοι, ου μονον υμας νουθετουντες επιστελλομεν, αλλα και εαυτους υπομιμνησκοντες· εν γαρ τωι
αυτωι εσμεν σκαμματι, και ο αυτος ημιν αγων επικειται.
∆ιο απολιπωμεν τας κενας και ματαιας φροντιδας και
ελθωμεν επι τον ευκλεη και σεμνον της παραδοσεως ημων
κανονα
και ιδωμεν, τι καλον και τι τερπνον και τι προσδεκτον ενωπιον του ποιησαντος ημας.
Ἀτενισωμεν εις το
αιμα του Χριστου και γνωμεν, ως εστιν τιμιον τωι πατρι
αυτου, οτι δια την ημετεραν σωτηριαν εκχυθεν παντι τωι
κοσμωι μετανοιας χαριν επηνεγκεν.
∆ιελθωμεν εις τας γενεας πασας και καταμαθωμεν, οτι
εν γενεαι και γενεαι μετανοιας τοπον εδωκεν ο δεσποτης τοις
βουλομενοις επιστραφηναι επ' αυτον.
Νωε εκηρυξεν
μετανοιαν και οι υπακουσαντες εσωθησαν.
Ἰωνας Νινευιταις καταστροφην εκηρυξεν· οι δε μετανοησαντες επι τοις
αμαρτημασιν αυτων εξιλασαντο τον θεον ικετευσαντες και
ελαβον σωτηριαν, καιπερ αλλοτριοι του θεου οντες.
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Η’.
Oι λειτουργοι της χαριτος του θεου δια πνευματος
 
 
 

4
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

αγιου περι μετανοιας ελαλησαν
και αυτος δε ο δεσποτης
των απαντων περι μετανοιας ελαλησεν μετα ορκου· «Ζω
γαρ εγω, λεγει κυριος, ου βουλομαι τον θανατον του αμαρτωλου ως την μετανοιαν», προστιθεις και γνωμην αγαθην·
«Μετανοησατε, οικος Ἰσραηλ, απο της ανομιας υμων·
ειπον τοις υιοις του λαου μου· Ἐαν ωσιν αι αμαρτιαι υμων
απο της γης εως του ουρανου και εαν ωσιν πυρροτεραι κοκκου
και μελανωτεραι σακκου, και επιστραφητε προς με εξ ολης
της καρδιας και ειπητε· Πατερ, επακουσομαι υμων ως λαου
αγιου.»
Και εν ετερωι τοπωι λεγει ουτως· «Λουσασθε
και καθαροι γενεσθε, αφελεσθε τας πονηριας απο των ψυχων
υμων απεναντι των οφθαλμων μου· παυσασθε απο των πονηριων υμων, μαθετε καλον ποιειν, εκζητησατε κρισιν, ·υσασθε
αδικουμενον, κρινατε ορφανωι και δικαιωσατε χηραι, και
δευτε και διελεγχθωμεν, λεγει κυριος· και εαν ωσιν αι αμαρτιαι υμων ως φοινικουν, ως χιονα λευκανω, εαν δε ωσιν ως
κοκκινον, ως εριον λευκανω, και εαν θελητε και εισακουσητε
μου, τα αγαθα της γης φαγεσθε· εαν δε μη θελητε μηδε
εισακουσητε μου, μαχαιρα υμας κατεδεται· το γαρ στομα
κυριου ελαλησεν ταυτα.»
Παντας ουν τους αγαπητους
αυτου βουλομενος μετανοιας μετασχειν εστηριξεν τωι παντοκρατορικωι βουληματι αυτου.
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Θ’.
∆ιο υπακουσωμεν τηι μεγαλοπρεπει και ενδοξωι
βουλησει αυτου, και ικεται γενομενοι του ελεους και της
χρηστοτητος αυτου προσπεσωμεν και επιστρεψωμεν επι τους
οικτιρμους αυτου, απολιποντες την ματαιοπονιαν την τε εριν
και το εις θανατον αγον ζηλος.
Ἀτενισωμεν εις τους
τελειως λειτουργησαντας τηι μεγαλοπρεπει δοξηι αυτου.
Λαβωμεν Ἐνωχ, ος εν υπακοηι δικαιος ευρεθεις μετετεθη, και ουχ ευρεθη αυτου θανατος.
Νωε πιστος
ευρεθεις δια της λειτουργιας αυτου παλιγγενεσιαν κοσμωι
εκηρυξεν, και διεσωσεν δι' αυτου ο δεσποτης τα εισελθοντα
εν ομονοιαι ζωια εις την κιβωτον.
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Ι’.
Ἀβρααμ, ο φιλος προσαγορευθεις, πιστος ευρεθη
εν τωι αυτον υπηκοον γενεσθαι τοις ·ημασιν του θεου.
Oυτος δι' υπακοης εξηλθεν εκ της γης αυτου και εκ της
συγγενειας αυτου και εκ του οικου του πατρος αυτου, οπως
γην ολιγην και συγγενειαν ασθενη και οικον μικρον καταλιπων
κληρονομησηι τας επαγγελιας του θεου. Λεγει γαρ αυτωι·
 
 
 

5
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

«Ἄπελθε εκ της γης σου και εκ της συγγενειας σου και
εκ του οικου του πατρος σου εις την γην, ην αν σοι δειξω· και
ποιησω σε εις εθνος μεγα και ευλογησω σε και μεγαλυνω το
ονομα σου, και εσηι ευλογημενος· και ευλογησω τους ευλογουντας σε και καταρασομαι τους καταρωμενους σε, και ευλογηθησονται εν σοι πασαι αι φυλαι της γης.»
Και παλιν εν
τωι διαχωρισθηναι αυτον απο Λωτ ειπεν αυτωι ο θεος·
«Ἀναβλεψας τοις οφθαλμοις σου ιδε απο του τοπου, ου νυν
συ ει, προς βορραν και λιβα και ανατολας και θαλασσαν· οτι
πασαν την γην, ην συ οραις, σοι δωσω αυτην και τωι σπερματι
σου εως αιωνος.
Και ποιησω το σπερμα σου ως την
αμμον της γης· ει δυναται τις εξαριθμησαι την αμμον της γης,
και το σπερμα σου εξαριθμηθησεται.»
Και παλιν λεγει·
«Ἐξηγαγεν ο θεος τον Ἀβρααμ και ειπεν αυτωι· Ἀναβλεψον
εις τον ουρανον και αριθμησον τους αστερας, ει δυνησηι
εξαριθμησαι αυτους· ουτως εσται το σπερμα σου. Ἐπιστευσεν δε Ἀβρααμ τωι θεωι, και ελογισθη αυτωι εις δικαιοσυνην.»
∆ια πιστιν και φιλοξενιαν εδοθη αυτωι υιος εν γηραι,
και δι' υπακοης προσηνεγκεν αυτον θυσιαν τωι θεωι προς εν
των ορεων ων εδειξεν αυτωι.
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΙΑ’.
∆ια φιλοξενιαν και ευσεβειαν Λωτ εσωθη εκ Σοδομων, της περιχωρου πασης κριθεισης δια πυρος και θειου,
προδηλον ποιησας ο δεσποτης οτι τους ελπιζοντας επ' αυτον
ουκ εγκαταλειπει, τους δε ετεροκλινεις υπαρχοντας εις
κολασιν και αικισμον τιθησιν.
Συνεξελθουσης γαρ αυτωι
της γυναικος ετερογνωμονος υπαρχουσης και ουκ εν ομονοιαι,
εις τουτο σημειον ετεθη, ωστε γενεσθαι αυτην στηλην αλος
εως της ημερας ταυτης, εις το γνωστον ειναι πασιν οτι οι
διψυχοι και οι δισταζοντες περι της του θεου δυναμεως εις
κριμα και εις σημειωσιν πασαις ταις γενεαις γινονται.
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΙΒ’.
∆ια πιστιν και φιλοξενιαν εσωθη Ῥααβ η πορνη.
Ἐκπεμφθεντων γαρ υπο Ἰησου του του Ναυη κατασκοπων
εις την Ἱεριχω εγνω ο βασιλευς της γης οτι ηκασιν κατασκοπευσαι την χωραν αυτων, και εξεπεμψεν ανδρας τους συλλημψομενους αυτους, οπως συλλημφθεντες θανατωθωσιν.
Ἡ
ουν φιλοξενος Ῥααβ εισδεξαμενη αυτους εκρυψεν εις το
υπερωιον υπο την λινοκαλαμην.
Ἐπισταθεντων δε των
παρα του βασιλεως και λεγοντων· ‘Προς σε εισηλθον οι
 
 
 

6
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

κατασκοποι της γης ημων· εξαγαγε αυτους, ο γαρ βασιλευς
ουτως κελευει’, η δε απεκριθη· Ἐισηλθον μεν οι ανδρες,
ους ζητειτε, προς με, αλλ' ευθεως απηλθον και πορευονται τηι
οδωι’, υποδεικνυουσα αυτοις εναλλαξ.
Και ειπεν προς
τους ανδρας· ‘Γινωσκουσα γινωσκω εγω οτι κυριος ο θεος
παραδιδωσιν υμιν την γην ταυτην· ο γαρ φοβος και ο τρομος
υμων επεπεσεν τοις κατοικουσιν αυτην. Ὡς εαν ουν γενηται
λαβειν αυτην υμας, διασωσατε με και τον οικον του πατρος
μου’.
Και ειπαν αυτηι· ‘Ἔσται ουτως, ως ελαλησας
ημιν. Ὡς εαν ουν γνωις παραγινομενους ημας, συναξεις παντας
τους σους υπο το στεγος σου, και διασωθησονται· οσοι γαρ
εαν ευρεθωσιν εξω της οικιας, απολουνται.’
Και προσεθεντο αυτηι δουναι σημειον, οπως εκκρεμασηι εκ του οικου
αυτης κοκκινον, προδηλον ποιουντες οτι δια του αιματος του
κυριου λυτρωσις εσται πασιν τοις πιστευουσιν και ελπιζουσιν
επι τον θεον.
Ὁρατε, αγαπητοι, οτι ου μονον πιστις, αλλα
και προφητεια εν τηι γυναικι γεγονεν.
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΙΓ’.
Ταπεινοφρονησωμεν ουν, αδελφοι, αποθεμενοι πασαν
αλαζονειαν και τυφος και αφροσυνην και οργας, και ποιησωμεν το γεγραμμενον· λεγει γαρ το πνευμα το αγιον·
«Μη καυχασθω ο σοφος εν τηι σοφιαι αυτου μηδε ο
ισχυρος εν τηι ισχυι αυτου μηδε ο πλουσιος εν τωι πλουτωι
αυτου, αλλ' ο καυχωμενος εν κυριωι καυχασθω, του εκζητειν
αυτον και ποιειν κριμα και δικαιοσυνηνη· μαλιστα μεμνημενοι των λογων του κυριου Ἰησου, ους ελαλησεν διδασκων
επιεικειαν και μακροθυμιαν·
Oυτως γαρ ειπεν· «Ἐλεατε,
ινα ελεηθητε· αφιετε, ινα αφεθηι υμιν· ως ποιειτε, ουτω
ποιηθησεται υμιν· ως διδοτε, ουτως δοθησεται υμιν· ως
κρινετε, ουτως κριθησεσθε· ως χρηστευεσθε, ουτως χρηστευθησεται υμιν· ωι μετρωι μετρειτε, εν αυτωι μετρηθησεται
υμιν.»
Ταυτηι τηι εντοληι και τοις παραγγελμασιν τουτοις στηριξωμεν εαυτους εις το πορευεσθαι υπηκοους οντας
τοις αγιοπρεπεσι λογοις αυτου, ταπεινοφρονουντες· φησιν γαρ
ο αγιος λογος·
«Ἐπι τινα επιβλεψω, αλλ' η επι τον
πραυν και ησυχιον και τρεμοντα μου τα λογια;»
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Ι∆’.
∆ικαιον ουν και οσιον, ανδρες αδελφοι, υπηκοους
ημας μαλλον γενεσθαι τωι θεωι η τοις εν αλαζονειαι και ακατα 
 
 

7
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

στασιαι μυσερου ζηλους αρχηγοις εξακολουθειν.
Βλαβην
γαρ ου την τυχουσαν, μαλλον δε κινδυνον υποισομεν μεγαν,
εαν ·ιψοκινδυνως επιδωμεν εαυτους τοις θελημασιν των
ανθρωπων, οιτινες εξακοντιζουσιν εις εριν και στασεις, εις
το απαλλοτριωσαι ημας του καλως εχοντος.
Χρηστευσωμεθα εαυτοις κατα την ευσπλαγχνιαν και γλυκυτητα του
ποιησαντος ημας.
Γεγραπται γαρ· «Χρηστοι εσονται
οικητορες γης, ακακοι δε υπολειφθησονται επ' αυτης· οι
δε παρανομουντες εξολεθρευθησονται απ' αυτης.»
Και
παλιν λεγει· «Eιδον τον ασεβη υπερυψουμενον και επαιρομενον ως τας κεδρους του Λιβανου· και παρηλθον, και ιδου,
ουκ ην, και εξεζητησα τον τοπον αυτου, και ουχ ευρον.
Φυλασσε ακακιαν και ιδε ευθυτητα, οτι εστιν εγκαταλειμμα
ανθρωπωι ειρηνικωι.»
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΙΕ’.
Τοινυν κολληθωμεν τοις μετ' ευσεβειας ειρηνευουσιν, και μη τοις μεθ' υποκρισεως βουλομενοις ειρηνην.
Λεγει γαρ που· «Oυτος ο λαος τοις χειλεσιν με τιμαι, η δε
καρδια αυτων πορρω απεστιν απ' εμου.»
Και παλιν·
«Τωι στοματι αυτων ευλογουσαν, τηι δε καρδιαι αυτων κατηρωντο.»
Και παλιν λεγει· «Ἠγαπησαν αυτον τωι
στοματι αυτων και τηι γλωσσηι αυτων εψευσαντο αυτον, η δε
καρδια αυτων ουκ ευθεια μετ' αυτου, ουδε επιστωθησαν εν τηι
διαθηκηι αυτου.»
∆ια τουτο «αλαλα γενηθητω τα
χειλη τα δολια τα λαλουντα κατα του δικαιου ανομιαν».
Και παλιν· «Ἐξολεθρευσαι κυριος παντα τα χειλη τα δολια,
γλωσσαν μεγαλορημονα, τους ειποντας· Την γλωσσαν ημων
μεγαλυνουμεν, τα χειλη ημων παρ' ημιν εστιν· τις ημων
κυριος εστιν;
Ἀπο της ταλαιπωριας των πτωχων και
του στεναγμου των πενητων νυν αναστησομαι, λεγει κυριος·
θησομαι εν σωτηριωι,
παρρησιασομαι εν αυτωι.»
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΙϚ’.
Ταπεινοφρονουντων γαρ εστιν ο Χριστος, ουκ
επαιρομενων επι το ποιμνιον αυτου.
Το σκηπτρον της
μεγαλωσυνης του θεου, ο κυριος Ἰησους Χριστος, ουκ ηλθεν
 
 
 

8
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

εν κομπωι αλαζονειας ουδε υπερηφανιας, καιπερ δυναμενος,
αλλα ταπεινοφρονων, καθως το πνευμα το αγιον περι αυτου
ελαλησεν· φησιν γαρ·
«Κυριε, τις επιστευσεν τηι ακοηι
ημων; και ο βραχιων κυριου τινι απεκαλυφθη; Ἀνηγγειλαμεν
εναντιον αυτου, ως παιδιον, ως ριζα εν γηι διψωσηι· ουκ εστιν
αυτωι ειδος ουδε δοξα, και ειδομεν αυτον, και ουκ ειχεν ειδος
ουδε καλλος, αλλα το ειδος αυτου ατιμον, εκλειπον παρα το
ειδος των ανθρωπων· ανθρωπος εν πληγηι ων και πονωι και
ειδως φερειν μαλακιαν, οτι απεστραπται το προσωπον αυτου,
ητιμασθη και ουκ ελογισθη.
Oυτος τας αμαρτιας ημων
φερει και περι ημων οδυναται, και ημεις ελογισαμεθα αυτον
ειναι εν πονωι και εν πληγηι και εν κακωσει.
Aυτος δε
ετραυματισθη δια τας αμαρτιας ημων και μεμαλακισται δια
τας ανομιας ημων· παιδεια ειρηνης ημων επ' αυτον, τωι
μωλωπι αυτου ημεις ιαθημεν.
Παντες ως προβατα επλανηθημεν, ανθρωπος τηι οδωι αυτου επλανηθη.
Και κυριος
παρεδωκεν αυτον υπερ των αμαρτιων ημων, και αυτος δια το
κεκακωσθαι ουκ ανοιγει το στομα. Ὡς προβατον επι σφαγην
ηχθη, και ως αμνος εναντιον του κειραντος αφωνος, ουτως
ουκ ανοιγει το στομα αυτου. Ἐν τηι ταπεινωσει η κρισις
αυτου ηρθη.
Την γενεαν αυτου τις διηγησεται; οτι αιρεται
απο της γης η ζωη αυτου.
Ἀπο των ανομιων του λαου
μου ηκει εις θανατον.
Και δωσω τους πονηρους αντι της
ταφης αυτου και τους πλουσιους αντι του θανατου αυτου· οτι
ανομιαν ουκ εποιησεν, ουδε ευρεθη δολος εν τωι στοματι
αυτου. Και κυριος βουλεται καθαρισαι αυτον της πληγης.
Ἐαν δωτε περι αμαρτιας, η ψυχη υμων οψεται σπερμα
μακροβιον.
Και κυριος βουλεται αφελειν απο του πονου
της ψυχης αυτου, δειξαι αυτωι φως και πλασαι τηι συνεσει,
δικαιωσαι δικαιον ευ δουλευοντα πολλοις· και τας αμαρτιας
αυτων αυτος ανοισει.
∆ια τουτο αυτος κληρονομησει
πολλους και των ισχυρων μεριει σκυλα, ανθ' ων παρεδοθη
εις θανατον η ψυχη αυτου, και εν τοις ανομοις ελογισθη·
και αυτος αμαρτιας πολλων ανηνεγκεν και δια τας αμαρτιας αυτων παρεδοθη.»
Και παλιν αυτος φησιν· «Ἐγω
δε ειμι σκωληξ και ουκ ανθρωπος, ονειδος ανθρωπων και
εξουθενημα λαου.
 
 
 

9
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

Παντες οι θεωρουντες με εξεμυκτηρισαν με, ελαλησαν εν χειλεσιν, εκινησαν κεφαλην· Ἤλπισεν
επι κυριον, ρυσασθω αυτον· σωσατω αυτον, οτι θελει αυτον.»
Ὁρατε, ανδρες αγαπητοι, τις ο υπογραμμος ο δεδομενος
ημιν· ει γαρ ο κυριος ουτως εταπεινοφρονησεν, τι ποιησωμεν
ημεις οι υπο τον ζυγον της χαριτος αυτου δι' αυτου ελθοντες;
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΙΖ’.
Μιμηται γενωμεθα κακεινων, οιτινες εν δερμασιν
αιγειοις και μηλωταις περιεπατησαν κηρυσσοντες την
ελευσιν του Χριστου· λεγομεν δε Ἠλιαν και Ἐλισαιε, ετι δε
και Ἰεζεκιηλ, τους προφητας, προς τουτοις και τους μεμαρτυρημενους.
Ἐμαρτυρηθη μεγαλως Ἀβρααμ και φιλος
προσηγορευθη του θεου, και λεγει ατενιζων εις την δοξαν
του θεου ταπεινοφρονων· «Ἐγω δε ειμι γη και σποδος.»
Ἔτι δε και περι Ἰωβ ουτως γεγραπται· «Ἰωβ δε ην
δικαιος και αμεμπτος, αληθινος, θεοσεβης, απεχομενος απο
παντος κακου.»
Ἀλλ' αυτος εαυτου κατηγορει λεγων·
«Oυδεις καθαρος απο ·υπου, ουδ' αν μιας ημερας η ζωη
αυτου.»
Μωυσης «πιστος εν ολωι τωι οικωι αυτουη
εκληθη, και δια της υπηρεσιας αυτου εκρινεν ο θεος Aιγυπτον
δια των μαστιγων και των αικισματων αυτων· αλλα κακεινος
δοξασθεις μεγαλως ουκ εμεγαλορημονησεν, αλλ' ειπεν εκ της
βατου χρηματισμου αυτωι διδομενου· «Τις ειμι εγω, οτι με
πεμπεις; Ἐγω δε ειμι ισχνοφωνος και βραδυγλωσσος.»
Και παλιν λεγει· «Ἐγω δε ειμι ατμις απο κυθρας.»
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΙΗ’.
Τι δε ειπωμεν επι τωι μεμαρτυρημενωι ∆αυιδ; προς
ον ειπεν ο θεος· «Eυρον ανδρα κατα την καρδιαν μου, ∆αυιδ
τον του Ἰεσσαι· εν ελεει αιωνιωι εχρισα αυτον.»
Ἀλλα
και αυτος λεγει προς τον θεον· «Ἐλεησον με, ο θεος, κατα
το μεγα ελεος σου, και κατα το πληθος των οικτιρμων σου
εξαλειψον το ανομημα μου.
Ἐπι πλειον πλυνον με απο
της ανομιας μου, και απο της αμαρτιας μου καθαρισον με· οτι
την ανομιαν μου εγω γινωσκω, και η αμαρτια μου ενωπιον
μου εστιν διαπαντος.
Σοι μονωι ημαρτον, και το πονηρον
ενωπιον σου εποιησα· οπως αν δικαιωθηις εν τοις λογοις σου,
και νικησηις εν τωι κρινεσθαι σε.
Ἰδου γαρ εν ανομιαις
συνελημφθην, και εν αμαρτιαις εκισσησεν με η μητηρ μου.
Ἰδου γαρ αληθειαν ηγαπησας· τα αδηλα και τα κρυφια της
 
 
 

10
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

σοφιας σου εδηλωσας μοι.
Ῥαντιεις με υσσωπωι, και
καθαρισθησομαι· πλυνεις με, και υπερ χιονα λευκανθησομαι.
Ἀκουτιεις με αγαλλιασιν και ευφροσυνην· αγαλλιασονται
οστα τεταπεινωμενα.
Ἀποστρεψον το προσωπον σου απο
των αμαρτιων μου, και πασας τας ανομιας μου εξαλειψον.
Καρδιαν καθαραν κτισον εν εμοι, ο θεος, και πνευμα ευθες
εγκαινισον εν τοις εγκατοις μου.
Μη αποριψηις με απο
του προσωπου σου, και το πνευμα το αγιον σου μη αντανεληις
απ' εμου.
Ἀποδος μοι την αγαλλιασιν του σωτηριου
σου, και πνευματι ηγεμονικωι στηρισον με.
∆ιδαξω
ανομους τας οδους σου, και ασεβεις επιστρεψουσιν επι σε.
Ῥυσαι με εξ αιματων, ο θεος, ο θεος της σωτηριας μου·
αγαλλιασεται η γλωσσα μου την δικαιοσυνην σου. Κυριε,
το στομα μου ανοιξεις, και τα χειλη μου αναγγελει την
αινεσιν σου.
Ὅτι ει ηθελησας θυσιαν, εδωκα αν· ολοκαυτωματα ουκ ευδοκησεις.
Θυσια τωι θεωι πνευμα συντετριμμενον· καρδιαν συντετριμμενην και τεταπεινωμενην ο
θεος ουκ εξουθενωσει.»
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΙΘ’.
Των τοσουτων ουν και τοιουτων ουτως μεμαρτυρημενων το ταπεινοφρον και το υποδεες δια της υπακοης ου
μονον ημας, αλλα και τας προ ημων γενεας βελτιους εποιησεν,
τους τε καταδεξαμενους τα λογια αυτου εν φοβωι και αληθειαι.
Πολλων ουν και μεγαλων και ενδοξων μετειληφοτες
πραξεων επαναδραμωμεν επι τον εξ αρχης παραδεδομενον
ημιν της ειρηνης σκοπον και ατενισωμεν εις τον πατερα και
κτιστην του συμπαντος κοσμου και ταις μεγαλοπρεπεσι και
υπερβαλλουσαις αυτου δωρεαις της ειρηνης ευεργεσιαις τε
κολληθωμεν.
Ἴδωμεν αυτον κατα διανοιαν και εμβλεψωμεν τοις ομμασιν της ψυχης εις το μακροθυμον αυτου βουλημα·
νοησωμεν, πως αοργητος υπαρχει προς πασαν την κτισιν
αυτου.
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Κ’.
Oι ουρανοι τηι διοικησει αυτου σαλευομενοι εν
ειρηνηι υποτασσονται αυτωι.
Ἡμερα τε και νυξ τον
τεταγμενον υπ' αυτου δρομον διανυουσιν, μηδεν αλληλοις
εμποδιζοντα.
 
 
 

11
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

Ἥλιος τε και σεληνη, αστερων τε χοροι
κατα την διαταγην αυτου εν ομονοιαι διχα πασης παρεκβασεως
εξελισσουσιν τους επιτεταγμενους αυτοις ορισμους.
Γη
κυοφορουσα κατα το θελημα αυτου τοις ιδιοις καιροις την
πανπληθη ανθρωποις τε και θηρσιν και πασιν τοις ουσιν επ'
αυτης ζóοις ανατελλει τροφην, μη διχοστατουσα μηδε
αλλοιουσα τι των δεδογματισμενων υπ' αυτου.
Ἀβυσσων
τε ανεξιχνιαστα και νερτερων ανεκδιηγητα κριματα τοις
αυτοις συνεχεται προσταγμασιν.
Το κυτος της απειρου
θαλασσης κατα την δημιουργιαν αυτου συσταθεν εις τας
συναγωγας ου παρεκβαινει τα περιτεθειμενα αυτηι κλειθρα,
αλλα καθως διεταξεν αυτηι, ουτως ποιει.
Eιπεν γαρ·
«Ἕως ωδε ηξεις, και τα κυματα σου εν σοι συντριβησεται.»
ωκεανος απεραντος ανθρωποις και οι μετ' αυτον κοσμοι
ταις αυταις ταγαις του δεσποτου διευθυνονται.
Καιροι
εαρινοι και θερινοι και μετοπωρινοι και χειμερινοι εν ειρηνηι
μεταπαραδιδοασιν αλληλοις.
Ἀνεμων σταθμοι κατα τον
ιδιον καιρον την λειτουργιαν αυτων απροσκοπως επιτελουσιν· αεναοι τε πηγαι, προς απολαυσιν και υγειαν δημιουργηθεισαι, διχα ελλειψεως παρεχονται τους προς ζωης ανθρωποις
μαζους· τα τε ελαχιστα των ζωων τας συνελευσεις αυτων εν
ομονοιαι και ειρηνηι ποιουνται.
Ταυτα παντα ο μεγας
δημιουργος και δεσποτης των απαντων εν ειρηνηι και ομονοιαι
προσεταξεν ειναι, ευεργετων τα παντα, υπερεκπερισσως δε
ημας τους προσπεφευγοτας τοις οικτιρμοις αυτου δια του
κυριου ημων Ἰησου Χριστου·
ωι η δοξα και η μεγαλωσυνη εις τους αιωνας των αιωνων. Ἀμην.
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΚΑ’.
Ὁρατε, αγαπητοι, μη αι ευεργεσιαι αυτου αι πολλαι
γενωνται εις κριμα ημιν, εαν μη αξιως αυτου πολιτευομενοι
τα καλα και ευαρεστα ενωπιον αυτου ποιωμεν μεθ' ομονοιας.
Λεγει γαρ που· «Πνευμα κυριου λυχνος ερευνων τα
ταμιεια της γαστρος.»
Ἴδωμεν, πως εγγυς εστιν, και
οτι ουδεν λεληθεν αυτον των εννοιων ημων ουδε των διαλογισμων ων ποιουμεθα.
∆ικαιον ουν εστιν μη λειποτακτειν
ημας απο του θεληματος αυτου.
Μαλλον ανθρωποις
 
 
 

12
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

αφροσι και ανοητοις και επαιρομενοις και εγκαυχωμενοις εν
αλαζονειαι του λογου αυτων προσκοψωμεν η τωι θεωι.
Τον
κυριον Ἰησουν Χριστον, ου το αιμα υπερ ημων εδοθη, εντραπωμεν, τους προηγουμενους ημων αιδεσθωμεν, τους πρεσβυτερους τιμησωμεν, τους νεους παιδευσωμεν την παιδειαν του
φοβου του θεου, τας γυναικας ημων επι το αγαθον διορθωσωμεθα·
το αξιαγαπητον της αγνειας ηθος ενδειξασθωσαν,
το ακεραιον της πραυτητος αυτων βουλημα αποδειξατωσαν, το
επιεικες της γλωσσης αυτων δια της σιγης φανερον ποιησατωσαν, την αγαπην αυτων μη κατα προσκλισεις, αλλα πασιν
τοις φοβουμενοις τον θεον οσιως ισην παρεχετωσαν.
Τα
τεκνα ημων της εν Χριστωι παιδειας μεταλαμβανετωσαν·
μαθετωσαν, τι ταπεινοφροσυνη παρα θεωι ισχυει, τι αγαπη
αγνη παρα θεωι δυναται, πως ο φοβος αυτου καλος και μεγας
και σóζων παντας τους εν αυτωι οσιως αναστρεφομενους εν
καθαραι διανοιαι.
Ἐρευνητης γαρ εστιν εννοιων και ενθυμησεων· ου η πνοη αυτου εν ημιν εστιν, και οταν θεληι,
ανελει αυτην.
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΚΒ’.
Ταυτα δε παντα βεβαιοι η εν Χριστωι πιστις· και
γαρ αυτος δια του πνευματος του αγιου ουτως προσκαλειται
ημας· «∆ευτε, τεκνα, ακουσατε μου, φοβον κυριου διδαξω
υμας.
Τις εστιν ανθρωπος ο θελων ζωην, αγαπων ημερας
ιδειν αγαθας;
Παυσον την γλωσσαν σου απο κακου και
χειλη σου του μη λαλησαι δολον.
Ἔκκλινον απο κακου
και ποιησον αγαθον.
Ζητησον ειρηνην και διωξον αυτην.
Ὀφθαλμοι κυριου επι δικαιους, και ωτα αυτου προς
δεησιν αυτων· προσωπον δε κυριου επι ποιουντας κακα, του
εξολεθρευσαι εκ γης το μνημοσυνον αυτων.
Ἐκεκραξεν
ο δικαιος, και ο κυριος εισηκουσεν αυτου, και εκ πασων των
θλιψεων αυτου ερυσατο αυτον.»
«Πολλαι αι μαστιγες του αμαρτωλου, τους δε ελπιζοντας επι κυριον ελεος
κυκλωσει.»
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΚΓ’.
Ὁ οικτιρμων κατα παντα και ευεργετικος πατηρ
εχει σπλαγχνα επι τους φοβουμενους αυτον, ηπιως τε και
 
 
 

13
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

προσηνως τας χαριτας αυτου αποδιδοι τοις προσερχομενοις
αυτωι απληι διανοιαι.
∆ιο μη διψυχωμεν, μηδε ινδαλλεσθω η ψυχη ημων επι ταις υπερβαλλουσαις και ενδοξοις
δωρεαις αυτου.
Πορρω γενεσθω αφ' ημων η γραφη αυτη, οπου λεγει·
«Ταλαιπωροι εισιν οι διψυχοι, οι δισταζοντες τηι ψυχηι, οι
λεγοντες· Ταυτα ηκουσαμεν και επι των πατερων ημων, και
ιδου, γεγηρακαμεν, και ουδεν ημιν τουτων συνβεβηκεν.
ω ανοητοι, συμβαλετε εαυτους ξυλωι· λαβετε αμπελον·
πρωτον μεν φυλλοροει, ειτα βλαστος γινεται, ειτα φυλλον,
ειτα ανθος, και μετα ταυτα ομφαξ, ειτα σταφυλη παρεστηκυια.» Ὁρατε, οτι εν καιρωι ολιγωι εις πεπειρον κατανται
ο καρπος του ξυλου.
Ἐπ' αληθειας ταχυ και εξαιφνης
τελειωθησεται το βουλημα αυτου, συνεπιμαρτυρουσης και της
γραφης, οτι· «Ταχυ ηξει και ου χρονιει», και· «Ἐξαιφνης
ηξει ο κυριος εις τον ναον αυτου, και ο αγιος, ον υμεις προσδοκατε».
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Κ∆’.
Κατανοησωμεν, αγαπητοι, πως ο δεσποτης επιδεικνυται διηνεκως ημιν την μελλουσαν αναστασιν εσεσθαι,
ης την απαρχην εποιησατο τον κυριον Ἰησουν Χριστον εκ
νεκρων αναστησας.
Ἴδωμεν, αγαπητοι, την κατα καιρον γινομενην αναστασιν.
Ἡμερα και νυξ αναστασιν ημιν δηλουσιν· κοιμαται η νυξ, ανισταται η ημερα· η ημερα απεισιν, νυξ επερχεται.
Λαβωμεν τους καρπους· ο σπορος πως και τινα
τροπον γινεται;
Ἐξηλθεν ο σπειρων και εβαλεν εις την
γην εκαστον των σπερματων· ατινα πεσοντα εις την γην ξηρα
και γυμνα διαλυεται· ειτ' εκ της διαλυσεως η μεγαλειοτης
της προνοιας του δεσποτου ανιστησιν αυτα, και εκ του ενος
πλειονα αυξει και εκφερει καρπον.
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΚΕ’.
Ἴδωμεν το παραδοξον σημειον το γινομενον εν τοις
ανατολικοις τοποις, τουτεστιν τοις περι την Ἀραβιαν.
”Oρνεον γαρ εστιν, ο προσονομαζεται φοινιξ· τουτο μονογενες υπαρχον ζηι ετη πεντακοσια, γενομενον τε ηδη προς
απολυσιν του αποθανειν αυτο σηκον εαυτωι ποιει εκ λιβανου
και σμυρνης και των λοιπων αρωματων, εις ον πληρωθεντος
του χρονου εισερχεται και τελευται.
Σηπομενης δε της
σαρκος σκωληξ τις γενναται, ος εκ της ικμαδος του τετε 
 
 

14
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

λευτηκοτος ζóου ανατρεφομενος πτεροφυει· ειτα γενναιος
γενομενος αιρει τον σηκον εκεινον, οπου τα οστα του προγεγονοτος εστιν, και ταυτα βασταζων διανυει απο της Ἀραβικης
χωρας εως της Aιγυπτου εις την λεγομενην Ἡλιουπολιν.
Και ημερας, βλεποντων παντων, επιπτας επι τον του ηλιου
βωμον τιθησιν αυτα και ουτως εις τουπισω αφορμαι.
Oι
ουν ιερεις επισκεπτονται τας αναγραφας των χρονων και
ευρισκουσιν αυτον πεντακοσιοστου ετους πεπληρωμενου
εληλυθεναι.
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΚϚ’.
Μεγα και θαυμαστον ουν νομιζομεν ειναι, ει ο
δημιουργος των απαντων αναστασιν ποιησεται των οσιως
αυτωι δουλευσαντων εν πεποιθησει πιστεως αγαθης, οπου και
δι' ορνεου δεικνυσιν ημιν το μεγαλειον της επαγγελιας αυτου;
Λεγει γαρ που· «Και εξαναστησεις με, και εξομολογησομαι σοι», και· «Ἐκοιμηθην και υπνωσα, εξηγερθην, οτι
συ μετ' εμου ει.»
Και παλιν Ἰωβ λεγει· «Και αναστησεις την σαρκα μου ταυτην την αναντλησασαν ταυτα παντα.»
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΚΖ’.
Ταυτηι ουν τηι ελπιδι προσδεδεσθωσαν αι ψυχαι ημων
τωι πιστωι εν ταις επαγγελιαις και τωι δικαιωι εν τοις κριμασιν.
Ὁ παραγγειλας μη ψευδεσθαι πολλωι μαλλον αυτος ου
ψευσεται· ουδεν γαρ αδυνατον παρα τωι θεωι ει μη το ψευσασθαι.
Ἀναζωπυρησατω ουν η πιστις αυτου εν ημιν,
και νοησωμεν οτι παντα εγγυς αυτωι εστιν.
Ἐν λογωι
της μεγαλωσυνης αυτου συνεστησατο τα παντα, και εν λογωι
δυναται αυτα καταστρεψαι.
«Τις ερει αυτωι· Τι εποιησας;
Ἢ τις αντιστησεται τωι κρατει της ισχυος αυτου;» Ὅτε
θελει και ως θελει, ποιησει παντα, και ουδεν μη παρελθηι των
δεδογματισμενων υπ' αυτου.
Παντα ενωπιον αυτου εισιν,
και ουδεν λεληθεν την βουλην αυτου,
ει «οι ουρανοι
διηγουνται δοξαν θεου, ποιησιν δε χειρων αυτου αναγγελλει
το στερεωμα· η ημερα τηι ημεραι ερευγεται ρημα, και νυξ
νυκτι αναγγελλει γνωσιν· και ουκ εισιν λογοι ουδε λαλιαι, ων
ουχι ακουονται αι φωναι αυτων».
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΚΗ’.
Παντων ουν βλεπομενων και ακουομενων φοβη 
 
 

15
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

θωμεν αυτον και απολιπωμεν φαυλων εργων μιαρας επιθυμιας, ινα τωι ελεει αυτου σκεπασθωμεν απο των μελλοντων
κριματων.
Που γαρ τις ημων δυναται φυγειν απο της
κραταιας χειρος αυτου; ποιος δε κοσμος δεξεται τινα των
αυτομολουντων απ' αυτου; Λεγει γαρ που το γραφειον·
«Που αφηξω και που κρυβησομαι απο του προσωπου
σου; Ἐαν αναβω εις τον ουρανον, συ εκει ει· εαν απελθω εις
τα εσχατα της γης, εκει η δεξια σου· εαν καταστρωσω εις τας
αβυσσους, εκει το πνευμα σου.»
Ποι ουν τις απελθηι
η που αποδρασηι απο του τα παντα εμπεριεχοντος;
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΚΘ’.
Προσελθωμεν ουν αυτωι εν οσιοτητι ψυχης, αγνας
και αμιαντους χειρας αιροντες προς αυτον, αγαπωντες τον
επιεικη και ευσπλαγχνον πατερα ημων, ος εκλογης μερος
ημας εποιησεν εαυτωι.
Oυτω γαρ γεγραπται· «Ὅτε
διεμεριζεν ο υψιστος εθνη, ως διεσπειρεν υιους Ἀδαμ, εστησεν
ορια εθνων κατα αριθμον αγγελων θεου. Ἐγενηθη μερις
κυριου λαος αυτου Ἰακωβ, σχοινισμα κληρονομιας αυτου
Ἰσραηλ.»
Και εν ετερωι τοπωι λεγει· «Ἰδου, κυριος
λαμβανει εαυτωι εθνος εκ μεσου εθνων, ωσπερ λαμβανει
ανθρωπος την απαρχην αυτου της αλω· και εξελευσεται εκ
του εθνους εκεινου αγια αγιων.»
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Λ’.
Ἁγιου ουν μερις υπαρχοντες ποιησωμεν τα του
αγιασμου παντα, φευγοντες καταλαλιας, μιαρας τε και αναγνους συμπλοκας, μεθας τε και νεωτερισμους και βδελυκτας
επιθυμιας, μυσεραν τε μοιχειαν και βδελυκτην υπερηφανιαν.
«Θεος γαρ, φησιν, υπερηφανοις αντιτασσεται, ταπεινοις
δε διδωσιν χαριν.»
Κολληθωμεν ουν εκεινοις, οις η
χαρις απο του θεου δεδοται· ενδυσωμεθα την ομονοιαν
ταπεινοφρονουντες, εγκρατευομενοι, απο παντος ψιθυρισμου
και καταλαλιας πορρω εαυτους ποιουντες, εργοις δικαιουμενοι και μη λογοις.
Λεγει γαρ· «Ὁ τα πολλα λεγων
και αντακουσεται· η ο ευλαλος οιεται ειναι δικαιος;
Eυλογημενος γεννητος γυναικος ολιγοβιος. Μη πολυς εν ·ημασιν
γινου.»
Ὁ επαινος ημων εστω εν θεωι και μη εξ αυτων·
αυτεπαινετους γαρ μισει ο θεος.
Ἡ μαρτυρια της αγαθης
 
 
 

16
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

πραξεως ημων διδοσθω υπ' αλλων, καθως εδοθη τοις πατρασιν
ημων τοις δικαιοις.
Θρασος και αυθαδεια και τολμα τοις
κατηραμενοις υπο του θεου· επιεικεια και ταπεινοφροσυνη
και πραυτης παρα τοις ηυλογημενοις υπο του θεου.
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΛΑ’.
Κολληθωμεν ουν τηι ευλογιαι αυτου και ιδωμεν,
τινες αι οδοι της ευλογιας. Ἀνατυλιξωμεν τα απ' αρχης γενομενα.
Τινος χαριν ηυλογηθη ο πατηρ ημων Ἀβρααμ,
ουχι δικαιοσυνην και αληθειαν δια πιστεως ποιησας;
Ἰσαακ μετα πεποιθησεως γινωσκων το μελλον ηδεως
προσηγετο θυσια.
Ἰακωβ μετα ταπεινοφροσυνης εξεχωρησεν της γης αυτου δι' αδελφον και επορευθη προς Λαβαν και
εδουλευσεν, και εδοθη αυτωι το δωδεκασκηπτρον του Ἰσραηλ.
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΛΒ’.
Ὃ εαν τις καθ' εν εκαστον ειλικρινως κατανοησηι,
επιγνωσεται μεγαλεια των υπ' αυτου δεδομενων δωρεων.
Ἐξ αυτου γαρ ιερεις και λευιται παντες οι λειτουργουντες
τωι θυσιαστηριωι του θεου· εξ αυτου ο κυριος Ἰησους το κατα
σαρκα· εξ αυτου βασιλεις και αρχοντες και ηγουμενοι κατα
τον Ἰουδαν· τα δε λοιπα σκηπτρα αυτου ουκ εν μικραι δοξηι
υπαρχουσιν, ως επαγγειλαμενου του θεου, οτι· «Ἔσται το
σπερμα σου ως οι αστερες του ουρανου.»
Παντες ουν εδοξασθησαν και εμεγαλυνθησαν ου δι'
αυτων η των εργων αυτων η της δικαιοπραγιας ης κατειργασαντο, αλλα δια του θεληματος αυτου.
Και ημεις ουν, δια
θεληματος αυτου εν Χριστωι Ἰησου κληθεντες, ου δι' εαυτων
δικαιουμεθα ουδε δια της ημετερας σοφιας η συνεσεως η
ευσεβειας η εργων ων κατειργασαμεθα εν οσιοτητι καρδιας,
αλλα δια της πιστεως, δι' ης παντας τους απ' αιωνος ο παντοκρατωρ θεος εδικαιωσεν· ωι εστω η δοξα εις τους αιωνας των
αιωνων. Ἀμην.
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΛΓ’.
Τι ουν ποιησωμεν, αδελφοι; αργησωμεν απο της
αγαθοποιιας και εγκαταλιπωμεν την αγαπην; Μηθαμως τουτο
εασαι ο δεσποτης εφ' ημιν γε γενηθηναι, αλλα σπευσωμεν
μετα εκτενειας και προθυμιας παν εργον αγαθον επιτελειν.
Aυτος γαρ ο δημιουργος και δεσποτης των απαντων επι
τοις εργοις αυτου αγαλλιαται.
Τωι γαρ παμμεγεθεστατωι
αυτου κρατει ουρανους εστηρισεν και τηι ακαταληπτωι αυτου
συνεσει διεκοσμησεν αυτους· γην τε διεχωρισεν απο του
 
 
 

17
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

περιεχοντος αυτην υδατος και ηδρασεν επι τον ασφαλη του
ιδιου βουληματος θεμελιον, τα τε εν αυτηι ζωια φοιτωντα
τηι εαυτου διαταξει εκελευσεν ειναι· θαλασσαν και τα εν
αυτηι ζωια προετοιμασας ενεκλεισεν τηι εαυτου δυναμει.
Ἐπι πασι το εξοχωτατον και παμμεγεθες, ανθρωπον, ταις
ιεραις και αμωμοις χερσιν επλασεν της εαυτου εικονος χαρακτηρα.
Oυτως γαρ φησιν ο θεος· «Ποιησωμεν ανθρωπον
κατ' εικονα και καθ' ομοιωσιν ημετεραν. Και εποιησεν ο θεος
τον ανθρωπον, αρσεν και θηλυ εποιησεν αυτους.»
Ταυτα
ουν παντα τελειωσας επηινεσεν αυτα και ηυλογησεν και ειπεν·
«Aυξανεσθε και πληθυνεσθε.»
Ἴδωμεν, οτι εν εργοις
αγαθοις παντες εκοσμηθησαν οι δικαιοι, και αυτος δε ο κυριος
εργοις αγαθοις εαυτον κοσμησας εχαρη.
Ἔχοντες ουν
τουτον τον υπογραμμον αοκνως προσελθωμεν τωι θεληματι
αυτου· εξ ολης της ισχυος ημων εργασωμεθα εργον δικαιοσυνης.
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Λ∆’.
Ὁ αγαθος εργατης μετα παρρησιας λαμβανει τον
αρτον του εργου αυτου· ο νωθρος και παρειμενος ουκ αντοφθαλμει τωι εργοπαρεκτηι αυτου.
∆εον ουν εστιν προθυμους
ημας ειναι εις αγαθοποιιαν· εξ αυτου γαρ εστιν τα παντα.
Προλεγει γαρ ημιν· «Ἰδου ο κυριος, και ο μισθος αυτου
προ προσωπου αυτου, αποδουναι εκαστωι κατα το εργον
αυτου.»
Προτρεπεται ουν ημας πιστευοντας εξ ολης
της καρδιας επ' αυτωι μη αργους μηδε παρειμενους ειναι επι
παν εργον αγαθον.
Το καυχημα ημων και η παρρησια εστω εν αυτωι· υποτασσωμεθα τωι θεληματι αυτου· κατανοησωμεν το παν πληθος
των αγγελων αυτου, πως τωι θεληματι αυτου λειτουργουσιν
παρεστωτες.
Λεγει γαρ η γραφη· «Μυριαι μυριαδες
παρειστηκεισαν αυτωι, και χιλιαι χιλιαδες ελειτουργουν
αυτωι, και εκεκραγον· Ἅγιος, αγιος, αγιος κυριος σαβαωθ,
πληρης πασα η κτισις της δοξης αυτου.»
Και ημεις
ουν, εν ομονοιαι, επι το αυτο συναχθεντες τηι συνειδησει,
ως εξ ενος στοματος βοησωμεν προς αυτον εκτενως εις το
μετοχους ημας γενεσθαι των μεγαλων και ενδοξων επαγγελιων αυτου.
Λεγει γαρ· «Ὀφθαλμος ουκ ειδεν και ους
ουκ ηκουσεν και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη, οσα ητοι 
 
 

18
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

μασεν τοις υπομενουσιν αυτον.»
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΛΕ’.
Ὡς μακαρια και θαυμαστα τα δωρα του θεου,
αγαπητοι.
Ζωη εν αθανασιαι, λαμπροτης εν δικαιοσυνηι,
αληθεια εν παρρησιαι, πιστις εν πεποιθησει, εγκρατεια εν
αγιασμωι· και ταυτα υπεπιπτεν παντα υπο την διανοιαν ημων.
Τινα ουν αρα εστιν τα ετοιμαζομενα τοις υπομενουσιν;
Ὁ δημιουργος και πατηρ των αιωνων ο παναγιος αυτος
γινωσκει την ποσοτητα και την καλλονην αυτων.
Ἡμεις
ουν αγωνισωμεθα ευρεθηναι εν τωι αριθμωι των υπομενοντων,
οπως μεταλαβωμεν των επηγγελμενων δωρεων.
Πως δε
εσται τουτο, αγαπητοι; Ἐαν εστηριγμενη ηι η διανοια ημων
πιστως προς τον θεον, εαν εκζητωμεν τα ευαρεστα και
ευπροσδεκτα αυτωι, εαν επιτελεσωμεν τα ανηκοντα τηι αμωμωι
βουλησει αυτου και ακολουθησωμεν τηι οδωι της αληθειας,
απορριψαντες αφ' εαυτων πασαν αδικιαν και πονηριαν,
πλεονεξιαν, ερεις, κακοηθειας τε και δολους, ψιθυρισμους τε
και καταλαλιας, θεοστυγιαν, υπερηφανιαν τε και αλαζονειαν,
κενοδοξιαν τε και αφιλοξενιαν.
Ταυτα γαρ οι πρασσοντες
στυγητοι τωι θεωι υπαρχουσιν, «ου μονον δε οι πρασσοντες
αυτα, αλλα και οι συνευδοκουντες αυτοις».
Λεγει γαρ
η γραφη· «Τωι δε αμαρτωλωι ειπεν ο θεος· Ἱνατι συ διηγηι τα
δικαιωματα μου και αναλαμβανεις την διαθηκην μου επι
στοματος σου;
Συ δε εμισησας παιδειαν και εξεβαλες
τους λογους μου εις τα οπισω. Eι εθεωρεις κλεπτην, συνετρεχες αυτωι, και μετα μοιχων την μεριδα σου ετιθεις. Το
στομα σου επλεονασεν κακιαν, και η γλωσσα σου περιεπλεκεν
δολιοτητα. Καθημενος κατα του αδελφου σου κατελαλεις, και
κατα του υιου της μητρος σου ετιθεις σκανδαλον.
Ταυτα
εποιησας, και εσιγησα· υπελαβες, ανομε, οτι εσομαι σοι
ομοιος.
Ἐλεγξω σε και παραστησω σε κατα προσωπον σου.
Συνετε δη ταυτα, οι επιλανθανομενοι του θεου,
μηποτε αρπασηι ως λεων και μη ηι ο ρυομενος.
Θυσια
αινεσεως δοξασει με, και εκει οδος, ην δειξω αυτωι το σωτηριον του θεου.»

 
 
 

19
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΛϚ’.
Aυτη η οδος, αγαπητοι, εν ηι ευρομεν το σωτηριον
ημων, Ἰησουν Χριστον, τον αρχιερεα των προσφορων ημων,
τον προστατην και βοηθον της ασθενειας ημων.
∆ια
τουτου ατενιζομεν εις τα υψη των ουρανων, δια τουτου
ενοπτριζομεθα την αμωμον και υπερτατην οψιν αυτου, δια
τουτου ηνεóχθησαν ημων οι οφθαλμοι της καρδιας, δια τουτου
η ασυνετος και εσκοτωμενη διανοια ημων αναθαλλει εις το
φως, δια τουτου ηθελησεν ο δεσποτης της αθανατου γνωσεως
ημας γευσασθαι, «ος ων απαυγασμα της μεγαλωσυνης αυτου
τοσουτωι μειζων εστιν αγγελων, οσωι διαφορωτερον ονομα
κεκληρονομηκεν».
Γεγραπται γαρ ουτως· «Ὁ ποιων
τους αγγελους αυτου πνευματα και τους λειτουργους αυτου
πυρος φλογα.»
Ἐπι δε τωι υιωι αυτου ουτως ειπεν ο
δεσποτης· «Υιος μου ει συ, εγω σημερον γεγεννηκα σε·
αιτησαι παρ' εμου, και δωσω σοι εθνη την κληρονομιαν σου
και την κατασχεσιν σου τα περατα της γης.»
Και παλιν
λεγει προς αυτον· «Καθου εκ δεξιων μου, εως αν θω τους
εχθρους σου υποποδιον των ποδων σου.»
Τινες ουν οι
εχθροι; οι φαυλοι και αντιτασσομενοι τωι θεληματι αυτου.
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΛΖ’.
Στρατευσωμεθα ουν, ανδρες αδελφοι, μετα πασης
εκτενειας εν τοις αμωμοις προσταγμασιν αυτου.
Κατανοησωμεν τους στρατευομενους τοις ηγουμενοις ημων, πως
ευτακτως, πως εικτικως, πως υποτεταγμενως επιτελουσιν τα
διατασσομενα.
Oυ παντες εισιν επαρχοι ουδε χιλιαρχοι
ουδε εκατονταρχοι ουδε πεντηκονταρχοι ουδε το καθεξης,
αλλ' εκαστος εν τωι ιδιωι ταγματι τα επιτασσομενα υπο του
βασιλεως και των ηγουμενων επιτελει.
Oι μεγαλοι διχα των μικρων ου δυνανται ειναι, ουτε οι
μικροι διχα των μεγαλων· συγκρασις τις εστιν εν πασιν, και
εν τουτοις χρησις.
Λαβωμεν το σωμα ημων· η κεφαλη
διχα των ποδων ουδεν εστιν, ουτως ουδε οι ποδες διχα της
κεφαλης· τα δε ελαχιστα μελη του σωματος ημων αναγκαια
και ευχρηστα εισιν ολωι τωι σωματι· αλλα παντα συνπνει και
υποταγηι μιαι χρηται εις το σωζεσθαι ολον το σωμα.
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΛΗ’.
 
 
 

20
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

Σωιζεσθω ουν ημων ολον το σωμα εν Χριστωι Ἰησου,
και υποτασσεσθω εκαστος τωι πλησιον αυτου, καθως ετεθη
εν τωι χαρισματι αυτου.
Ὁ ισχυρος τημελειτω τον ασθενη, ο δε ασθενης εντρεπετω τον ισχυρον· ο πλουσιος επιχορηγειτω τωι πτωχωι, ο δε
πτωχος ευχαριστειτω τωι θεωι, οτι εδωκεν αυτωι δι' ου
αναπληρωθηι αυτου το υστερημα· ο σοφος ενδεικνυσθω την
σοφιαν αυτου μη εν λογοις, αλλ' εν εργοις αγαθοις· ο ταπεινοφρονων μη εαυτωι μαρτυρειτω, αλλ' εατω υφ' ετερου εαυτον
μαρτυρεισθαι· ο αγνος εν τηι σαρκι μη αλαζονευεσθω, γινωσκων, οτι ετερος εστιν ο επιχορηγων αυτωι την εγκρατειαν.
Ἀναλογισωμεθα ουν, αδελφοι, εκ ποιας υλης εγενηθημεν,
ποιοι και τινες εισηλθαμεν εις τον κοσμον, εκ ποιου ταφου και
σκοτους ο πλασας ημας και δημιουργησας εισηγαγεν εις τον
κοσμον αυτου, προετοιμασας τας ευεργεσιας αυτου πριν
ημας γεννηθηναι.
Ταυτα ουν παντα εξ αυτου εχοντες
οφειλομεν κατα παντα ευχαριστειν αυτωι· ωι η δοξα εις τους
αιωνας των αιωνων. Ἀμην.
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΛΘ’.
Ἄφρονες και ασυνετοι και μωροι και απαιδευτοι
χλευαζουσιν ημας και μυκτηριζουσιν, εαυτους βουλομενοι
επαιρεσθαι ταις διανοιαις αυτων.
Τι γαρ δυναται θνητος;
η τις ισχυς γηγενους;
Γεγραπται γαρ· «Oυκ ην μορφη
προ οφθαλμων μου, αλλ' η αυραν και φωνην ηκουον·
Τι
γαρ; μη καθαρος εσται βροτος εναντι κυριου, η απο των
εργων αυτου αμεμπτος ανηρ, ει κατα παιδων αυτου ου
πιστευει, κατα δε αγγελων αυτου σκολιον τι επενοησεν;
Oυρανος δε ου καθαρος ενωπιον αυτου· εα δε, οι κατοικουντες οικιας πηλινας, εξ ων και αυτοι εκ του αυτου πηλου
εσμεν. Ἔπαισεν αυτους σητος τροπον, και απο πρωιθεν εως
εσπερας ουκ ετι εισιν· παρα το μη δυνασθαι αυτους εαυτοις
βοηθησαι απωλοντο.
Ἐνεφυσησεν αυτοις, και ετελευτησαν παρα το μη εχειν αυτους σοφιαν.
Ἐπικαλεσαι δε,
ει τις σοι υπακουσεται, η ει τινα αγιων αγγελων οψηι· και γαρ
αφρονα αναιρει οργη, πεπλανημενον δε θανατοι ζηλος.
Ἐγω δε εωρακα αφρονας ριζας βαλλοντας, αλλ' ευθεως
εβρωθη αυτων η διαιτα.
Πορρω γενοιντο οι υιοι αυτων
απο σωτηριας· κολαβρισθειησαν επι θυραις ησσονων, και ουκ
εσται ο εξαιρουμενος. α γαρ εκεινοις ητοιμασται, δικαιοι
εδονται· αυτοι δε εκ κακων ουκ εξαιρετοι εσονται.»
 
 
 

21
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Μ’.
Προδηλων ουν ημιν οντων τουτων και εγκεκυφοτες
εις τα βαθη της θειας γνωσεως παντα ταξει ποιειν οφειλομεν,
οσα ο δεσποτης επιτελειν εκελευσεν κατα καιρους τεταγμενους·
Τας τε προσφορας και λειτουργιας επιτελεισθαι,
και ουκ εικηι η ατακτως εκελευσεν γινεσθαι, αλλ' ωρισμενοις
καιροις και ωραις·
που τε και δια τινων επιτελεισθαι
θελει, αυτος ωρισεν τηι υπερτατωι αυτου βουλησει, ιν' οσιως
παντα γινομενα εν ευδοκησει ευπροσδεκτα ειη τωι θεληματι
αυτου.
Oι ουν τοις προστεταγμενοις καιροις ποιουντες
τας προσφορας αυτων ευπροσδεκτοι τε και μακαριοι· τοις
γαρ νομιμοις του δεσποτου ακολουθουντες ου διαμαρτανουσιν.
Τωι γαρ αρχιερει ιδιαι λειτουργιαι δεδομεναι εισιν και τοις
ιερευσιν ιδιος ο τοπος προστετακται και λευιταις ιδιαι διακονιαι επικεινται· ο λαικος ανθρωπος τοις λαικοις προσταγμασιν
δεδεται.
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΜΑ’.
Ἕκαστος ημων, αδελφοι, εν τωι ιδιωι ταγματι
ευαρεστειτω τωι θεωι εν αγαθηι συνειδησει υπαρχων, μη παρεκβαινων τον ωρισμενον της λειτουργιας αυτου κανονα, εν
σεμνοτητι.
Oυ πανταχου, αδελφοι, προσφερονται θυσιαι
ενδελεχισμου η ευχων η περι αμαρτιας και πλημμελειας, αλλ'
η εν Ἱερουσαλημ μονηι· κακει δε ουκ εν παντι τοπωι προσφερεται, αλλ' εμπροσθεν του ναου προς το θυσιαστηριον,
μωμοσκοπηθεν το προσφερομενον δια του αρχιερεως και των
προειρημενων λειτουργων.
Oι ουν παρα το καθηκον της
βουλησεως αυτου ποιουντες τι θανατον το προστιμον εχουσιν.
Ὁρατε, αδελφοι· οσωι πλειονος κατηξιωθημεν γνωσεως,
τοσουτωι μαλλον υποκειμεθα κινδυνωι.
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΜΒ’.
Oι αποστολοι ημιν ευηγγελισθησαν απο του κυριου
Ἰησου Χριστου, Ἰησους ο Χριστος απο του θεου εξεπεμφθη.
Ὁ Χριστος ουν απο του θεου, και οι αποστολοι απο του
Χριστου· εγενοντο ουν αμφοτερα ευτακτως εκ θεληματος
θεου.
Παραγγελιας ουν λαβοντες και πληροφορηθεντες
δια της αναστασεως του κυριου ημων Ἰησου Χριστου και
πιστωθεντες εν τωι λογωι του θεου μετα πληροφοριας πνευματος αγιου εξηλθον ευαγγελιζομενοι την βασιλειαν του θεου
μελλειν ερχεσθαι.
 
 
 

22
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

Κατα χωρας ουν και πολεις κηρυσσοντες καθιστανον τας απαρχας αυτων, δοκιμασαντες τωι
πνευματι, εις επισκοπους και διακονους των μελλοντων
πιστευειν.
Και τουτο ου καινως· εκ γαρ δη πολλων χρονων
εγεγραπτο περι επισκοπων και διακονων· ουτως γαρ που
λεγει η γραφη· «Καταστησω τους επισκοπους αυτων εν
δικαιοσυνηι και τους διακονους αυτων εν πιστει.»
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΜΓ’.
Και τι θαυμαστον, ει οι εν Χριστωι πιστευθεντες
παρα θεου εργον τοιουτο κατεστησαν τους προειρημενους;
οπου και ο μακαριος «πιστος θεραπων εν ολωι τωι οικωιη
Μωυσης τα διατεταγμενα αυτωι παντα εσημειωσατο εν ταις
ιεραις βιβλοις, ωι και επηκολουθησαν οι λοιποι προφηται συνεπιμαρτυρουντες τοις υπ' αυτου νενομοθετημενοις.
Ἐκεινος γαρ ζηλου εμπεσοντος περι της ιερωσυνης και στασιαζουσων των φυλων, οποια αυτων ειη τωι ενδοξωι ονοματι
κεκοσμημενη, εκελευσεν τους δωδεκα φυλαρχους προσενεγκειν αυτωι ραβδους επιγεγραμμενας εκαστης φυλης κατ'
ονομα· και λαβων αυτας εδησεν και εσφραγισεν τοις δακτυλιοις των φυλαρχων και απεθετο αυτας εις την σκηνην του
μαρτυριου επι την τραπεζαν του θεου·
και κλεισας την
σκηνην εσφραγισεν τας κλειδας ωσαυτως και τας ραβδους,
και ειπεν αυτοις· ‘Ἄνδρες αδελφοι, ης αν φυλης η ραβδος
βλαστησηι, ταυτην εκλελεκται ο θεος εις το ιερατευειν και λειτουργειν αυτωι.’
Πρωιας δε γενομενης συνεκαλεσεν παντα
τον Ἰσραηλ, τας εξακοσιας χιλιαδας των ανδρων, και επεδειξατο τοις φυλαρχοις τας σφραγιδας και ηνοιξεν την σκηνην
του μαρτυριου και προειλεν τας ραβδους· και ευρεθη η ραβδος
Ἀαρων ου μονον βεβλαστηκυια, αλλα και καρπον εχουσα.
Τι δοκειτε, αγαπητοι; ου προηιδει Μωυσης τουτο μελλειν
εσεσθαι; μαλιστα ᾔδει· αλλ' ινα μη ακαταστασια γενηται εν
τωι Ἰσραηλ, ουτως εποιησεν, εις το δοξασθηναι το ονομα του
αληθινου και μονου· ωι η δοξα εις τους αιωνας των αιωνων.
Ἀμην.
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Μ∆’.
Και οι αποστολοι ημων εγνωσαν δια του κυριου
ημων Ἰησου Χριστου, οτι ερις εσται περι του ονοματος της
επισκοπης.
∆ια ταυτην ουν την αιτιαν προγνωσιν ειληφοτες τελειαν κατεστησαν τους προειρημενους και μεταξυ
επινομην εδωκαν, οπως, εαν κοιμηθωσιν, διαδεξωνται ετεροι
δεδοκιμασμενοι ανδρες την λειτουργιαν αυτων.
 
 
 

23
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

Τους ουν
κατασταθεντας υπ' εκεινων η μεταξυ υφ' ετερων ελλογιμων
ανδρων συνευδοκησασης της εκκλησιας πασης και λειτουργησαντας αμεμπτως τωι ποιμνιωι του Χριστου μετα ταπεινοφροσυνης, ησυχως και αβαναυσως, μεμαρτυρημενους τε πολλοις χρονοις υπο παντων, τουτους ου δικαιως νομιζομεν
αποβαλλεσθαι της λειτουργιας.
Ἁμαρτια γαρ ου μικρα
ημιν εσται, εαν τους αμεμπτως και οσιως προσενεγκοντας τα
δωρα της επισκοπης αποβαλωμεν.
Μακαριοι οι προοδοιπορησαντες πρεσβυτεροι, οιτινες εγκαρπον και τελειαν εσχον
την αναλυσιν· ου γαρ ευλαβουνται, μη τις αυτους μεταστησηι
απο του ιδρυμενου αυτοις τοπου.
Ὁρωμεν γαρ, οτι ενιους
υμεις μετηγαγετε καλως πολιτευομενους εκ της αμεμπτως
αυτοις τετιμημενης λειτουργιας.
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΜΕ’.
Φιλονεικοι εστε, αδελφοι, και ζηλωται περι των
ανηκοντων εις σωτηριαν.
Ἐνκεκυφατε εις τας ιερας
γραφας, τας αληθεις, τας δια του πνευματος του αγιου.
Ἐπιστασθε, οτι ουδεν αδικον ουδε παραπεποιημενον
γεγραπται εν αυταις. Oυχ ευρησετε δικαιους αποβεβλημενους
απο οσιων ανδρων.
Ἐδιωχθησαν δικαιοι, αλλ' υπο
ανομων· εφυλακισθησαν, αλλ' υπο ανοσιων· ελιθασθησαν υπο
παρανομων· απεκτανθησαν υπο των μιαρον και αδικον ζηλον ανειληφοτων.
Ταυτα πασχοντες ευκλεως ηνεγκαν.
Τι γαρ ειπωμεν, αδελφοι; ∆ανιηλ υπο των φοβουμενων
τον θεον εβληθη εις λακκον λεοντων;
Ἢ Ἀνανιας και
Ἀζαριας και Μισαηλ υπο των θρησκευοντων την μεγαλοπρεπη και ενδοξον θρησκειαν του υψιστου κατειρχθησαν εις
καμινον πυρος; Μηθαμως τουτο γενοιτο. Τινες ουν οι ταυτα
δρασαντες; Oι στυγητοι και πασης κακιας πληρεις εις
τοσουτο εξηρισαν θυμου, ωστε τους εν οσιαι και αμωμωι
προθεσει δουλευοντας τωι θεωι εις αικιαν περιβαλειν, μη ειδοτες, οτι ο υψιστος υπερμαχος και υπερασπιστης εστιν των εν
καθαραι συνειδησει λατρευοντων τωι παναρετωι ονοματι αυτου·
ωι η δοξα εις τους αιωνας των αιωνων. Ἀμην.
Oι δε
υπομενοντες εν πεποιθησει δοξαν και τιμην εκληρονομησαν,
επηρθησαν τε και εγγραφοι εγενοντο απο του θεου εν τωι
μνημοσυνωι αυτου εις τους αιωνας των αιωνων. Ἀμην.
 
 
 

24
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΜϚ’.
Τοιουτοις ουν υποδειγμασιν κολληθηναι και ημας
δει, αδελφοι.
Γεγραπται γαρ· «Κολλασθε τοις αγιοις,
οτι οι κολλωμενοι αυτοις αγιασθησονται.»
Και παλιν
εν ετερωι τοπωι λεγει· «Μετα ανδρος αθωου αθωιος εσηι, και
μετα εκλεκτου εκλεκτος εσηι, και μετα στρεβλου διαστρεψεις.»
Κολληθωμεν ουν τοις αθωοις και δικαιοις· εισιν
δε ουτοι εκλεκτοι του θεου.
Ἱνατι ερεις και θυμοι και
διχοστασιαι και σχισματα πολεμος τε εν υμιν;
Ἢ ουχι
ενα θεον εχομεν και ενα Χριστον και εν πνευμα της χαριτος
το εκχυθεν εφ' ημας, και μια κλησις εν Χριστωι;
Ἱνατι
διελκομεν και διασπωμεν τα μελη του Χριστου και στασιαζομεν προς το σωμα το ιδιον και εις τοσαυτην απονοιαν
ερχομεθα, ωστε επιλαθεσθαι ημας, οτι μελη εσμεν αλληλων;
Μνησθητε των λογων Ἰησου του κυριου ημων.
Eιπεν
γαρ· «Oυαι τωι ανθρωπωι εκεινωι· καλον ην αυτωι, ει ουκ
εγεννηθη, η ενα των εκλεκτων μου σκανδαλισαι· κρειττον
ην αυτωι περιτεθηναι μυλον και καταποντισθηναι εις την
θαλασσαν, η ενα των εκλεκτων μου διαστρεψαι.»
Το
σχισμα υμων πολλους διεστρεψεν, πολλους εις αθυμιαν εβαλεν,
πολλους εις δισταγμον, τους παντας ημας εις λυπην· και
επιμονος υμων εστιν η στασις.
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΜΖ’.
Ἀναλαβετε την επιστολην του μακαριου Παυλου
του αποστολου.
Τι πρωτον υμιν εν αρχηι του ευαγγε
λιου εγραψεν;
Ἐπ' αληθειας πνευματικως επεστειλεν
υμιν περι εαυτου τε και Κηφα τε και Ἀπολλω, δια το και
τοτε προσκλισεις υμας πεποιησθαι.
Ἀλλ' η προσκλισις
εκεινη ηττονα αμαρτιαν υμιν προσηνεγκεν· προσεκλιθητε γαρ
αποστολοις μεμαρτυρημενοις και ανδρι δεδοκιμασμενωι παρ'
αυτοις.
Νυνι δε κατανοησατε, τινες υμας διεστρεψαν και
το σεμνον της περιβοητου φιλαδελφιας υμων εμειωσαν.
Aισχρα, αγαπητοι, και λιαν αισχρα και αναξια της εν
Χριστωι αγωγης ακουεσθαι, την βεβαιοτατην και αρχαιαν
 
 
 

25
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

Κορινθιων εκκλησιαν δι' εν η δυο προσωπα στασιαζειν προς
τους πρεσβυτερους.
Και αυτη η ακοη ου μονον εις ημας
εχωρησεν, αλλα και εις τους ετεροκλινεις υπαρχοντας αφ'
ημων, ωστε και βλασφημιας επιφερεσθαι τωι ονοματι κυριου
δια την υμετεραν αφροσυνην, εαυτοις δε κινδυνον επεξεργαζεσθαι.
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΜΗ’.
Ἐξαρωμεν ουν τουτο εν ταχει και προσπεσωμεν τωι
δεσποτηι και κλαυσωμεν ικετευοντες αυτον, οπως ιλεως γενομενος επικαταλλαγηι ημιν και επι την σεμνην της φιλαδελφιας
ημων αγνην αγωγην αποκαταστησηι ημας.
Πυλη γαρ δικαιοσυνης ανεωιγυια εις ζωην αυτη, καθως
γεγραπται· «Ἀνοιξατε μοι πυλας δικαιοσυνης· εισελθων εν
αυταις εξομολογησομαι τωι κυριωι.
Aυτη η πυλη του
κυριου· δικαιοι εισελευσονται εν αυτηι.»
Πολλων ουν
πυλων ανεωιγυιων η εν δικαιοσυνηι αυτη εστιν η εν Χριστωι, εν
ηι μακαριοι παντες οι εισελθοντες και κατευθυνοντες την
πορειαν αυτων εν οσιοτητι και δικαιοσυνηι, αταραχως παντα
επιτελουντες.
Ἤτω τις πιστος, ητω δυνατος γνωσιν εξει
πειν, ητω σοφος εν διακρισει λογων, ητω αγνος εν εργοις·
τοσουτωι γαρ μαλλον ταπεινοφρονειν οφειλει, οσωι δοκει
μαλλον μειζων ειναι, και ζητειν το κοινωφελες πασιν, και μη
το εαυτου.
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΜΘ’.
Ὁ εχων αγαπην εν Χριστωι ποιησατω τα του
Χριστου παραγγελματα.
Τον δεσμον της αγαπης του
θεου τις δυναται εξηγησασθαι;
το μεγαλειον της καλλονης
αυτου τις αρκετος εξειπειν;
Το υψος, εις ο αναγει η
αγαπη, ανεκδιηγητον εστιν.
Ἀγαπη κολλαι ημας τωι θεωι,
«αγαπη καλυπτει πληθος αμαρτιων», αγαπη παντα ανεχεται, παντα μακροθυμει· ουδεν βαναυσον εν αγαπηι, ουδεν
υπερηφανον· αγαπη σχισμα ουκ εχει, αγαπη ου στασιαζει,
αγαπη παντα ποιει εν ομονοιαι· εν τηι αγαπηι ετελειωθησαν
παντες οι εκλεκτοι του θεου· διχα αγαπης ουδεν ευαρεστον
εστιν τωι θεωι.
Ἐν αγαπηι προσελαβετο ημας ο δεσποτης·
δια την αγαπην, ην εσχεν προς ημας, το αιμα αυτου εδωκεν
υπερ ημων Ἰησους Χριστος ο κυριος ημων εν θεληματι θεου,
 
 
 

26
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

και την σαρκα υπερ της σαρκος ημων και την ψυχην υπερ των
ψυχων ημων.
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Ν’.
Ὁρατε, αγαπητοι, πως μεγα και θαυμαστον εστιν
η αγαπη, και της τελειοτητος αυτης ουκ εστιν εξηγησις.
Τις ικανος εν αυτηι ευρεθηναι, ει μη ους αν καταξιωσηι
ο θεος; ∆εωμεθα ουν και αιτωμεθα απο του ελεους αυτου,
ινα εν αγαπηι ευρεθωμεν διχα προσκλισεως ανθρωπινης,
αμωμοι.
Aι γενεαι πασαι απο Ἀδαμ εως τησδε της
ημερας παρηλθον· αλλ' οι εν αγαπηι τελειωθεντες κατα την
του θεου χαριν εχουσιν χωρον ευσεβων· οι φανερωθησονται εν
τηι επισκοπηι της βασιλειας του Χριστου.
Γεγραπται
γαρ· «Eισελθετε εις τα ταμεια μικρον οσον οσον, εως ου
παρελθηι η οργη και ο θυμος μου· και μνησθησομαι ημερας
αγαθης και αναστησω υμας εκ των θηκων υμων.»
Μακαριοι εσμεν, αγαπητοι, ει τα προσταγματα του θεου εποιουμεν
εν ομονοιαι αγαπης, εις το αφεθηναι ημιν δι' αγαπης τας
αμαρτιας.
Γεγραπται γαρ· «Μακαριοι, ων αφεθησαν αι
ανομιαι, και ων επεκαλυφθησαν αι αμαρτιαι· μακαριος ανηρ,
ου ου μη λογισηται κυριος αμαρτιαν, ουδε εστιν εν τωι στοματι
αυτου δολος.»
Oυτος ο μακαρισμος εγενετο επι τους
εκλελεγμενους υπο του θεου δια Ἰησου Χριστου του κυριου
ημων· ωι η δοξα εις τους αιωνας των αιωνων. Ἀμην.
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΝΑ’.
Ὅσα ουν παρεπεσαμεν και εποιησαμεν δια τινας
παρεμπτωσεις του αντικειμενου, αξιωσωμεν αφεθηναι ημιν·
και εκεινοι δε, οιτινες αρχηγοι στασεως και διχοστασιας
εγενηθησαν, οφειλουσιν το κοινον της ελπιδος σκοπειν.
Oι γαρ μετα φοβου και αγαπης πολιτευομενοι εαυτους
θελουσιν μαλλον αικιαις περιπιπτειν η τους πλησιον· μαλλον
δε εαυτων καταγνωσιν φερουσιν η της παραδεδομενης ημιν
καλως και δικαιως ομοφωνιας.
Καλον γαρ ανθρωπωι
εξομολογεισθαι περι των παραπτωματων η σκληρυναι την
καρδιαν αυτου, καθως εσκληρυνθη η καρδια των στασιασαντων
προς τον θεραποντα του θεου Μωυσην, ων το κριμα προδηλον
εγενηθη.
«Κατεβησαν γαρ εις ᾅδου ζωντες», και
«θανατος ποιμανει αυτους».
Φαραω και η στρατια
αυτου και παντες οι ηγουμενοι Aιγυπτου, τα τε αρματα και
 
 
 

27
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

οι αναβαται αυτων ου δι' αλλην τινα αιτιαν εβυθισθησαν εις
θαλασσαν ερυθραν και απωλοντο, αλλα δια το σκληρυνθηναι
αυτων τας ασυνετους καρδιας μετα το γενεσθαι τα σημεια
και τα τερατα εν Aιγυπτωι δια του θεραποντος του θεου
Μωυσεως.
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΝΒ’.
Ἀπροσδεης, αδελφοι, ο δεσποτης υπαρχει των
απαντων· ουδεν ουδενος χρηιζει ει μη το εξομολογεισθαι
αυτωι.
Φησιν γαρ ο εκλεκτος ∆αυιδ· «Ἐξομολογησομαι
τωι κυριωι, και αρεσει αυτωι υπερ μοσχον νεον κερατα εκφεροντα και οπλας· ιδετωσαν πτωχοι και ευφρανθητωσαν.»
Και παλιν λεγει· «Θυσον τωι θεωι θυσιαν αινεσεως και
αποδος τωι υψιστωι τας ευχας σου· και επικαλεσαι με εν ημεραι
θλιψεως σου, και εξελουμαι σε, και δοξασεις με.»
«Θυσια γαρ τωι θεωι πνευμα συντετριμμενον.»
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΝΓ’.
Ἐπιστασθε γαρ και καλως επιστασθε τας ιερας
γραφας, αγαπητοι, και εγκεκυφατε εις τα λογια του θεου.
Προς αναμνησιν ουν ταυτα γραφομεν.
Μωυσεως γαρ αναβαντος εις το ορος και ποιησαντος τεσσαρακοντα ημερας και
τεσσαρακοντα νυκτας εν νηστειαι και ταπεινωσει ειπεν προς
αυτον ο θεος· «Καταβηθι το ταχος εντευθεν, οτι ηνομησεν
ο λαος σου, ους εξηγαγες εκ γης Aιγυπτου· παρεβησαν ταχυ
εκ της οδου ης ενετειλω αυτοις, εποιησαν εαυτοις χωνευματα.»
Και ειπεν κυριος προς αυτον· «Λελαληκα προς
σε απαξ και δις λεγων· Ἑωρακα τον λαον τουτον, και ιδου
εστιν σκληροτραχηλος· εασον με εξολεθρευσαι αυτους, και
εξαλειψω το ονομα αυτων υποκατωθεν του ουρανου, και
ποιησω σε εις εθνος μεγα και θαυμαστον και πολυ μαλλον
η τουτο.»
Και ειπεν Μωυσης· «Μηθαμως, κυριε·
αφες την αμαρτιαν τωι λαωι τουτωι, η καμε εξαλειψον εκ βιβλου
ζωντων.»
Ὢ μεγαλης αγαπης, ω τελειοτητος ανυπερβλητου· παρρησιαζεται θεραπων προς κυριον, αιτειται αφεσιν
τωι πληθει, η και εαυτον εξαλειφθηναι μετ' αυτων αξιοι.
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Ν∆’.
Τις ουν εν υμιν γενναιος, τις ευσπλαγχνος, τις
πεπληροφορημενος αγαπης;
Eιπατω· Eι δι' εμε στασις
και ερις και σχισματα, εκχωρω, απειμι, ου εαν βουλησθε, και
 
 
 

28
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

ποιω τα προστασσομενα υπο του πληθους· μονον το ποιμνιον
του Χριστου ειρηνευετω μετα των καθεσταμενων πρεσβυτερων.
Τουτο ο ποιησας εαυτωι μεγα κλεος εν Χριστωι
περιποιησεται, και πας τοπος δεξεται αυτον. «Του γαρ
κυριου η γη και το πληρωμα αυτης.»
Ταυτα οι πολιτευομενοι την αμεταμελητον πολιτειαν του θεου εποιησαν και
ποιησουσιν.
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΝΕ’.
Ἵνα δε και υποδειγματα εθνων ενεγκωμεν· πολλοι
βασιλεις και ηγουμενοι λοιμικου τινος ενσταντος καιρου
χρησμοδοτηθεντες παρεδωκαν εαυτους εις θανατον, ινα ·υσωνται δια του εαυτων αιματος τους πολιτας· πολλοι εξεχωρησαν
ιδιων πολεων, ινα μη στασιαζωσιν επι πλειον.
Ἐπισταμεθα πολλους εν ημιν παραδεδωκοτας εαυτους εις δεσμα,
οπως ετερους λυτρωσονται· πολλοι εαυτους παρεδωκαν εις
δουλειαν και λαβοντες τας τιμας αυτων ετερους εψωμισαν.
Πολλαι γυναικες ενδυναμωθεισαι δια της χαριτος του
θεου επετελεσαντο πολλα ανδρεια.
Ἰουδιθ η μακαρια, εν
συγκλεισμωι ουσης της πολεως, ηιτησατο παρα των πρεσβυτερων εαθηναι αυτην εξελθειν εις την παρεμβολην των αλλοφυλων.
Παραδουσα ουν εαυτην τωι κινδυνωι εξηλθεν δι'
αγαπην της πατριδος και του λαου του οντος εν συγκλεισμωι,
και παρεδωκεν κυριος Ὀλοφερνην εν χειρι θηλειας.
Oυχ
ηττονι και η τελεια κατα πιστιν Ἐσθηρ κινδυνωι εαυτην παρεβαλεν, ινα το δωδεκαφυλον του Ἰσραηλ μελλον απολεσθαι
ρυσηται· δια γαρ της νηστειας και της ταπεινωσεως αυτης
ηξιωσεν τον παντεποπτην δεσποτην, θεον των αιωνων· ος
ιδων το ταπεινον της ψυχης αυτης ερυσατο τον λαον, ων χαριν
εκινδυνευσεν.
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΝϚ’.
Και ημεις ουν εντυχωμεν περι των εν τινι παραπτωματι υπαρχοντων, οπως δοθηι αυτοις επιεικεια και ταπεινοφροσυνη εις το ειξαι αυτους μη ημιν, αλλα τωι θεληματι του
θεου· ουτως γαρ εσται αυτοις εγκαρπος και τελεια η προς τον
θεον και τους αγιους μετ' οικτιρμων μνεια.
Ἀναλαβωμεν
παιδειαν, εφ' ηι ουδεις οφειλει αγανακτειν, αγαπητοι. Ἡ νουθετησις, ην ποιουμεθα εις αλληλους, καλη εστιν και υπεραγαν
ωφελιμος· κολλαι γαρ ημας τωι θεληματι του θεου.
 
 
 

29
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

Oυτως
γαρ φησιν ο αγιος λογος· «Παιδευων επαιδευσεν με ο κυριος,
και τωι θανατωι ου παρεδωκεν με.»
«Ὃν γαρ αγαπαι
κυριος, παιδευει· μαστιγοι δε παντα υιον, ον παραδεχεται.»
«Παιδευσει με γαρ, φησιν, δικαιος εν ελεει και ελεγξει με·
ελαιον δε αμαρτωλων μη λιπανατω την κεφαλην μου.»
Και παλιν λεγει· «Μακαριος ανθρωπος, ον ηλεγξεν ο
κυριος· νουθετημα δε παντοκρατορος μη απαναινου· αυτος γαρ
αλγειν ποιει, και παλιν αποκαθιστησιν·
επαισεν, και αι
χειρες αυτου ιασαντο.
Ἑξακις εξ αναγκων εξελειται σε,
εν δε τωι εβδομωι ουχ αψεται σου κακον.
Ἐν λιμωι ρυσεται
σε εκ θανατου, εν πολεμωι δε εκ χειρος σιδηρου λυσει σε·
και απο μαστιγος γλωσσης σε κρυψει, και ου μη φοβηθησηι κακων επερχομενων.
Ἀδικων και ανομων καταγελασηι, απο δε θηριων αγριων ου μη φοβηθηις·
θηρες γαρ
αγριοι ειρηνευσουσιν σοι.
Eιτα γνωσηι, οτι ειρηνευσει σου
ο οικος· η δε διαιτα της σκηνης σου ου μη αμαρτηι.
Γνωσηι δε, οτι πολυ το σπερμα σου, τα δε τεκνα σου ωσπερ το
παμβοτανον του αγρου.
Ἐλευσηι δε εν ταφωι ωσπερ σιτος
ωριμος κατα καιρον θεριζομενος, η ωσπερ θημωνια αλωνος
καθ' ωραν συγκομισθεισα.»
Βλεπετε, αγαπητοι,
ποσος υπερασπισμος εστιν τοις παιδευομενοις υπο του
δεσποτου· πατηρ γαρ αγαθος ων παιδευει εις το ελεηθηναι
ημας δια της οσιας παιδειας αυτου.
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΝΖ’.
Ὑμεις ουν οι την καταβολην της στασεως ποιησαντες υποταγητε τοις πρεσβυτεροις και παιδευθητε εις
μετανοιαν καμψαντες τα γονατα της καρδιας υμων.
Μαθετε υποτασσεσθαι αποθεμενοι την αλαζονα και υπερηφανον
της γλωσσης υμων αυθαδειαν· αμεινον γαρ εστιν υμιν, εν τωι
ποιμνιωι του Χριστου μικρους και ελλογιμους ευρεθηναι, η
καθ' υπεροχην δοκουντας εκριφηναι εκ της ελπιδος αυτου.
Oυτως γαρ λεγει η παναρετος σοφια· «Ἰδου προησομαι
υμιν εμης πνοης ·ησιν, διδαξω δε υμας τον εμον λογον.
Ἐπειδη εκαλουν και ουχ υπηκουσατε, και εξετεινον λογους
και ου προσειχετε, αλλα ακυρους εποιειτε τας εμας βουλας,
 
 
 

30
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

τοις δε εμοις ελεγχοις ηπειθησατε· τοιγαρουν καγω τηι υμετεραι απωλειαι επιγελασομαι, καταχαρουμαι δε, ηνικα αν
ερχηται υμιν ολεθρος και ως αν αφικηται υμιν αφνω θορυβος,
η δε καταστροφη ομοια καταιγιδι παρηι, η οταν ερχηται υμιν
θλιψις και πολιορκια.
Ἔσται γαρ, οταν επικαλεσησθε με,
εγω δε ουκ εισακουσομαι υμων· ζητησουσιν με κακοι, και
ουχ ευρησουσιν. Ἐμισησαν γαρ σοφιαν, τον δε φοβον του
κυριου ου προειλαντο, ουδε ηθελον εμαις προσεχειν βουλαις,
εμυκτηριζον δε εμους ελεγχους.
Τοιγαρουν εδονται της
εαυτων οδου τους καρπους και της εαυτων ασεβειας πλησθησονται.
Ἀνθ' ων γαρ ηδικουν νηπιους φονευθησονται, και
εξετασμος ασεβεις ολει· ο δε εμου ακουων κατασκηνωσει επ'
ελπιδι πεποιθως και ησυχασει αφοβως απο παντος κακου.»
Ὑπακουσωμεν ουν τωι παναγιωι και ενδοξωι ονοματι
αυτου φυγοντες τας προειρημενας δια της σοφιας τοις απειθουσιν απειλας, ινα «κατασκηνωσωμεν πεποιθοτεςη επι το
οσιωτατον της μεγαλωσυνης αυτου ονομα.
∆εξασθε την
συμβουλην ημων, και εσται αμεταμελητα υμιν. Ζηι γαρ ο θεος
και ζηι ο κυριος Ἰησους Χριστος και το πνευμα το αγιον, η τε
πιστις και η ελπις των εκλεκτων, οτι ο ποιησας εν ταπεινοφροσυνηι μετ' εκτενους επιεικειας αμεταμελητως τα υπο
του θεου δεδομενα δικαιωματα και προσταγματα, ουτος
εντεταγμενος και ελλογιμος εσται εις τον αριθμον των σωιζομενων δια Ἰησου Χριστου, δι' ου εστιν αυτωι η δοξα εις τους
αιωνας των αιωνων. Ἀμην.
Ἐαν δε τινες απειθησωσιν τοις υπ' αυτου δι' ημων
ειρημενοις, γινωσκετωσαν οτι παραπτωσει και κινδυνωι ου
μικρωι εαυτους ενδησουσιν.
Ἡμεις δε αθωιοι εσομεθα απο ταυτης της αμαρτιας και
αιτησομεθα εκτενη την δεησιν και ικεσιαν ποιουμενοι, οπως
τον αριθμον τον κατηριθμημενον των εκλεκτων αυτου εν ολωι
τωι κοσμωι διαφυλαξηι αθραυστον ο δημιουργος των απαντων
δια του ηγαπημενου παιδος αυτου Ἰησου Χριστου του κυριου
ημων, δι' ου εκαλεσεν ημας απο σκοτους εις φως, απο αγνωσιας εις επιγνωσιν δοξης ονοματος αυτου,
ελπιζειν επι το αρχεγονον πασης κτισεως ονομα σου,
ανοιξας τους οφθαλμους της καρδιας ημων εις το γινωσκειν
σε τον μονον υψιστον εν υψιστοις, αγιον εν αγιοις αναπαυομενον· τον ταπεινουντα υβριν υπερηφανων, τον διαλυοντα
λογισμους εθνων, τον ποιουντα ταπεινους εις υψος και τους
υψηλους ταπεινουντα· τον πλουτιζοντα και πτωχιζοντα, τον
αποκτεινοντα και ζην ποιουντα, μονον ευεργετην πνευματων
και θεον πασης σαρκος· τον επιβλεποντα εν ταις αβυσσοις, τον
εποπτην ανθρωπινων εργων, τον των κινδυνευοντων βοηθον,
 
 
 

31
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

τον των απηλπισμενων σωτηρα, τον παντος πνευματος
κτιστην και επισκοπον· τον πληθυνοντα εθνη επι γης και εκ
παντων εκλεξαμενον τους αγαπωντας σε δια Ἰησου Χριστου
του ηγαπημενου παιδος σου, δι' ου ημας επαιδευσας, ηγιασας,
ετιμησας.
Ἀξιουμεν σε, δεσποτα, βοηθον γενεσθαι και
αντιληπτορα ημων· τους εν θλιψει ημων σωσον, τους πεπτωκοτας εγειρον, τοις δεομενοις επιφανηθι, τους ασθενεις ιασαι,
τους πλανωμενους του λαου σου επιστρεψον· χορτασον τους
πεινωντας, λυτρωσαι τους δεσμιους ημων, εξαναστησον τους
ασθενουντας, παρακαλεσον τους ολιγοψυχουντας· γνωτωσαν
σε παντα τα εθνη οτι συ ει ο θεος μονος και Ἰησους Χριστος
ο παις σου και «ημεις λαος σου και προβατα της νομης
σου».
Συ γαρ την αεναον του κοσμου συστασιν δια των
ενεργουμενων εφανεροποιησας· συ, κυριε, την οικουμενην
εκτισας, ο πιστος εν πασαις ταις γενεαις, δικαιος εν τοις
κριμασιν, θαυμαστος εν ισχυι και μεγαλοπρεπειαι, ο σοφος εν
τωι κτιζειν και συνετος εν τωι τα γενομενα εδρασαι, ο αγαθος
εν τοις ορωμενοις και χρηστος εν τοις πεποιθοσιν επι σε,
ελεημον και οικτιρμον, αφες ημιν τας ανομιας ημων και
τας αδικιας και τα παραπτωματα και πλημμελειας.
Μη
λογισηι πασαν αμαρτιαν δουλων σου και παιδισκων, αλλα
καθαρισον ημας τον καθαρισμον της σης αληθειας, και κατευθυνον τα διαβηματα ημων εν οσιοτητι καρδιας πορευεσθαι
και ποιειν τα καλα και ευαρεστα ενωπιον σου και ενωπιον των
αρχοντων ημων.
Ναι, δεσποτα, επιφανον το προσωπον
σου εφ' ημας εις αγαθα εν ειρηνηι, εις το σκεπασθηναι ημας τηι
χειρι σου τηι κραταιαι και ·υσθηναι απο πασης αμαρτιας τωι
βραχιονι σου τωι υψηλωι, και ·υσαι ημας απο των μισουντων
ημας αδικως.
∆ος ομονοιαν και ειρηνην ημιν τε και πασιν
τοις κατοικουσιν την γην, καθως εδωκας τοις πατρασιν
ημων, επικαλουμενων σε αυτων οσιως εν πιστει και αληθειαι,
υπηκοους γινομενους τωι παντοκρατορι και παναρετωι ονοματι
σου, τοις τε αρχουσιν και ηγουμενοις ημων επι της γης.
Συ, δεσποτα, εδωκας την εξουσιαν της βασιλειας
αυτοις δια του μεγαλοπρεπους και ανεκδιηγητου κρατους σου,
εις το γινωσκοντας ημας την υπο σου αυτοις δεδομενην δοξαν
και τιμην υποτασσεσθαι αυτοις, μηδεν εναντιουμενους τωι
θεληματι σου· οις δος, κυριε, υγειαν, ειρηνην, ομονοιαν,
ευσταθειαν, εις το διεπειν αυτους την υπο σου δεδομενην
αυτοις ηγεμονιαν απροσκοπως.
Συ γαρ, δεσποτα επου
ρανιε, βασιλευ των αιωνων, διδως τοις υιοις των ανθρωπων
δοξαν και τιμην και εξουσιαν των επι της γης υπαρχοντων·
 
 
 

32
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

συ, κυριε, διευθυνον την βουλην αυτων κατα το καλον και
ευαρεστον ενωπιον σου, οπως διεποντες εν ειρηνηι και πραυτητι ευσεβως την υπο σου αυτοις δεδομενην εξουσιαν ιλεω
σου τυγχανωσιν.
Ὁ μονος δυνατος ποιησαι ταυτα και
περισσοτερα αγαθα μεθ' ημων, σοι εξομολογουμεθα δια του
αρχιερεως και προστατου των ψυχων ημων Ἰησου Χριστου,
δι' ου σοι η δοξα και η μεγαλωσυνη και νυν και εις γενεαν
γενεων και εις τους αιωνας των αιωνων. Ἀμην.
Περι μεν των ανηκοντων τηι θρησκειαι ημων και των
ωφελιμωτατων εις εναρετον βιον τοις θελουσιν ευσεβως και
δικαιως διευθυνειν, ικανως επεστειλαμεν υμιν, ανδρες αδελφοι.
Περι γαρ πιστεως και μετανοιας και γνησιας αγαπης και
εγκρατειας και σωφροσυνης και υπομονης παντα τοπον
εψηλαφησαμεν, υπομιμνησκοντες δειν υμας εν δικαιοσυνηι και
αληθειαι και μακροθυμιαι τωι παντοκρατορι θεωι οσιως ευαρεστειν, ομονοουντας αμνησικακως εν αγαπηι και ειρηνηι μετα
εκτενους επιεικειας, καθως και οι προδεδηλωμενοι πατερες
ημων ευηρεστησαν ταπεινοφρονουντες τα προς τον πατερα και
θεον και κτιστην και παντας ανθρωπους.
Και ταυτα
τοσουτωι ηδιον υπεμνησαμεν, επειδη σαφως ᾔδειμεν γραφειν
ημας ανδρασιν πιστοις και ελλογιμωτατοις και εγκεκυφοσιν
εις τα λογια της παιδειας του θεου.
Θεμιτον ουν εστιν τοις τοιουτοις και τοσουτοις
υποδειγμασιν προσελθοντας υποθειναι τον τραχηλον και τον
της υπακοης τοπον αναπληρωσαι, οπως ησυχασαντες της
ματαιας στασεως επι τον προκειμενον ημιν εν αληθειαι
σκοπον διχα παντος μωμου καταντησωμεν.
Χαραν γαρ
και αγαλλιασιν ημιν παρεξετε, εαν υπηκοοι γενομενοι τοις
υφ' ημων γεγραμμενοις δια του αγιου πνευματος εκκοψητε
την αθεμιτον του ζηλους υμων οργην κατα την εντευξιν, ην
εποιησαμεθα περι ειρηνης και ομονοιας εν τηιδε τηι επιστοληι.
Ἐπεμψαμεν δε ανδρας πιστους και σωφρονας απο
νεοτητος αναστραφεντας εως γηρους αμεμπτως εν ημιν,
οιτινες και μαρτυρες εσονται μεταξυ υμων και ημων.
Τουτο δε εποιησαμεν, ινα ειδητε οτι πασα ημιν φροντις
και γεγονεν και εστιν εις το εν ταχει υμας ειρηνευσαι.
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΝΗ’.
Λοιπον ο παντεποπτης θεος και δεσποτης των πνευματων και κυριος πασης σαρκος, ο εκλεξαμενος τον κυριον
Ἰησουν Χριστον και ημας δι' αυτου εις λαον περιουσιον,
δóη πασηι ψυχηι επικεκλημενηι το μεγαλοπρεπες και αγιον
ονομα αυτου πιστιν, φοβον, ειρηνην, υπομονην και μακροθυμιαν, εγκρατειαν, αγνειαν και σωφροσυνην εις ευαρεστησιν
τωι ονοματι αυτου δια του αρχιερεως και προστατου ημων
 
 
 

33
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

Ἰησου Χριστου, δι' ου αυτωι δοξα και μεγαλωσυνη, κρατος
και τιμη, και νυν και εις παντας τους αιωνας των αιωνων.
Ἀμην.
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΝΘ’.
Τους δε απεσταλμενους αφ' ημων Κλαυδιον Ἔφηβον
και Oυαλεριον Βιτωνα συν και Φορτουνατωι εν ειρηνηι μετα
χαρας εν ταχει αναπεμψατε προς ημας, οπως θαττον την
ευκταιαν και επιποθητην ημιν ειρηνην και ομονοιαν απαγγελ
λωσιν, εις το ταχιον και ημας χαρηναι περι της ευσταθειας
υμων.
Ἡ χαρις του κυριου ημων Ἰησου Χριστου μεθ' υμων
και μετα παντων πανταχη των κεκλημενων υπο του θεου δι'
αυτου, δι' ου αυτωι δοξα, τιμη, κρατος και μεγαλωσυνη,
θρονος αιωνιος απο των αιωνων εις τους αιωνας των αιωνων.
Ἀμην.

 
 
 

34
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.


