In illud: Nolite thesaurizare vobis thesauros in terra
(Κωδ. 27 συλλογης αγ. Σαββα φυλ. 27α–29β.) "Του αυτου εις το "μη
θησαυριζετε εαυτοις θησαυρους επι της γης και τα εξης"
Ὁ φιλανθρωπος δεσποτης, ο μονογενης Υιος του Θεου Λογος, ο ομοιος κατα
παντα τωι Πατρι και τωι Πνευματι τωι παναγιωι, αφ' ων αυτος δια φιλανθρωπιαν
χαριζεται, απο τουτων και ημας εις φιλανθρωπιαν προσκαλειται· διο ελεγε "γινεσθε
οικτιρμονες καθως και ο πατηρ υμων ο ουρανιος οικτιρμων εστιν" "οστις ανατελλει
τον ηλιον αυτου επι πονηρους και αγαθους και βρεχει επι δικαιους και αδικους".
Ὅταν δε ειπηι ο 630 του Πατρος, δηλον οτι την φυσιν της αγ. Τριαδος κηρυττει. Και
γαρ Θεος ο Πατηρ, Θεος ο Υιος· ουτε γαρ αλλοτριος της φυσεως του Πατρος ο Υιος·
δηλον οτι και Θεος το Πνευμα το αγιον.
Πως γαρ Πετρος ελεγε προς Ἀνανιαν "ινα τι επληρωσεν ο σατανας την
καρδιαν σου ψευσασθαι σε το Πνευμα το αγιον; ... ουκ εψευσω ανθρωποις αλλα τωι
Θεωι"; Ουκουν θεοτητα τριαδος προσκυνησωμεν, ινα μη θεοτητος εκπεσωμεν. Που
τοινυν ημας χειραγωγει λεγων "μη θησαυριζετε υμιν θησαυρους επι της γης, οπου
σης και βρωσις αφανιζει και οπου κλεπται διορυσσουσι και κλεπτουσι· αλλα
θησαυριζετε υμιν θησαυρους εν ουρανωι, οπου ουτε σης ουτε βρωσις αφανιζει, ουτε
κλεπται διορυσσουσι και κλεπτουσι"; Ἐπει και ελεεινως ημας προτρεπεται επι
φιλανθρωπιαν προσκαλουμενος και λεγων· ᾔτησας και εδωκα· οταν δε και συ παρα
των πενητων αιτηθηις χαρισαι Ἐζητησας ολιγα και εδωκα σοι πολλα. Και συ οταν
αιτηθηις πολλα, καν ολιγα χαρισαι. Ἀπηγορευσεν η γη παρ' ολιγον τας ελπιδας,
απηγορευσε τα γεννηματα, το ουρανιον γαλα. Φοβος και τρομος των ανθρωπων τας
καρδιας διεσεισε. Ἀνεμεινα την δοσιν, ινα συ ζητησηις την δοσιν· υπερεθεμην την
χαριν, ινα συ προελθηις τηι χαριτι. Ἠπειλησα προς ολιγον, ινα μαθηις τον βρεχοντα
και προσκυνησηις τον τρεφοντα, ινα επιγνωις τον ζωην σοι παρεχοντα. Ἐγω ως
επεγνωσθην, παρεκληθην. ∆εδωκας πλουσιωτεραν την δωρεαν. Αυτος γαρ εστιν ο
ποιων "εκ περισσου ων αιτουμεθα η νοουμεν". Ἐπληθυνθη πασα η γη του γνωναι
τον Κυριον δι' υμων των λιτανευοντων ως υδωρ πολυ κατακαλυψαι θαλασσας,
μαλλον δε σκεπασαι τα γεννηματα. Και βοαι προ των λογων τα πραγματα. Τοιγαρουν
οι λαβοντες παρ' εμου μεγαλα, καν μικρα τοις πενησι χαρισασθε.
Ἐγω τα μεγαλα χαριζομαι, διδου συ τα μικρα απο των μεγαλων, ων ελαβες
παρ' εμου· τα εμα εμοι δος· εγω την χαριν λογιζομαι, καγω αυτα ποιησω μετα
πολλης προσθηκης. ∆ια γαρ τουτο εκαλεσα σε, φησι, και ετεροις δουναι, ινα συ
μαλλον ασφαλεστερα κατεχηις· ως μεν γαρ αυτα κατεχεις ουδε ουτως κατεχεις, οταν
δε ετεροις δωσηις δι' εμε, τοτε αυτα ποιησω μετα πασης προσθηκης. Ουτως η φιλια
του Θεου παντα υπερβαινει. ∆ωμεν τοινυν τωι 631 Θεωι τωι δεδωκοτι. Ὁ γαρ δους
ημιν, μηδεν λαβων παρ' ημων, πολλωι μαλλον μετα το λαβειν αυτον δωσει
μειζονως. Ἐγω το αιμα εξεχεα υπερ σου· συ καν αργυριον δος υπερ εμου μη κατα τον
Ἰουδαν εις προδοσιαν αλλα τωι πενητι δια φιλανθρωπιαν.
Ἐγω Θεος ων ανθρωπος γεγονα δια σε· συ τον αρτον χαρισαι δια σαυτον τωι
πενητι, ουχ ινα πενητα θρεψηις μονον· αλλ' ινα καμε δια του πενητος θρεψηις και
χορτασηις τον ειποντα· "επεινασα και εδωκατε μοι φαγειν" και "εφ' οσον εποιησατε
ενι τουτων των αδελφων μου των ελαχιστων εμοι εποιησατε". Ουτω λεγει ο Θεος ο
των ολων ∆εσποτης· "οτι σοι εγκαταλελειπται ο πτωχος". Ὥσπερ αν παιδιωι δωσηι
αργυριον τις, μετα πασης ασφαλειας κατεχειν επιταττει και λαβων μετα πασης
σπουδης ασφαλιζεται, ουτω θελει ο Θεος· δος, φησι, τωι δεομενωι, παραδος εις τον
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

1

ασφαλεστερον κολπον του πενητος, ινα μη τις αρπασηι, δος εις τον ασυλον
θησαυρον, ινα μη τις αποκλεψηι, σκορπισον εις την ευθαλεστεραν γην, ινα
εκατονταπλασιονα ληψεσαι. Και που ο τοκος ειπε, φησιν, ω δεσποτα; ο τοκος, φησι,
ζωην αιωνιον κληρονομησετε. Ἀλλα παλιν λεγει τις των αφρονων· διδασκαλε, τις
τα εμα απο των εμων θησαυρων συλησαι δυνησεται; τα κλειθρα κεκλεισται μετα
πασης ασφαλειας.
Φυλακες παριστανται πολλοι και πιστοι, οι τας εμας πεπιστευμενοι
παραθηκας. Πανταχοθεν ησφαλισαμην τοιχον και δωμα· κλειθρα σιδηρα και φυλακη
πολλη. Ὢ της απονοιας! ο ταλαιπωρος χρυσος εν δεσμωτηριωι κατακειται, μηδεν
αμαρτησας και ουδε φωτος αξιουται, ο πασης υλης τιμιωτερος ων νομιζομεν. Ναι η
τιμη εν ατιμιαι μετα αξιοπιστου φυλακης. Και τις τα εμα απο των εμων αρπασαι
δυναται, φησιν; αλλ' ελαθες εαυτον ω ανθρωπε φυλαττων αφυλακτως τον χρυσον,
τον μηδεποτε πιστιν εχοντα. Προκειται γαρ, τοις πολλοις απο τουτου προς εκεινον
ταχεως μεταβαινων, προκειται τοις πολλοις ...... και αρχουσι και συκοφανταις και
ταις των δυναστευοντων επιβουλαις και κλεπταις και ληισταις και τοιχωρυκταις.
Ἐπειγομαι καταλειπειν σε και εις ετερων χειρας μεταβαινειν· πολλα γαρ πηδαι ο
χρυσος ως ακρις απο τοπου εις τοπον, απο τουτου εις εκεινον.
Ὅταν δε δια 632 τουτων απαντων μη δυνηθηι σε καταλιπειν, τοτε λοιπον
αποθνησκοντος σου ουδεν σοι προσφερει, ουδε μεχρι των ταφων συνερχεται, αλλ'
επειγεται δια πολλου χρονου το φως ιδειν και ταχεως εις τας ετερων χειρας
μεταπηδησαι. ∆ια τουτο και ο προφητης βοαι· "μη φοβου οταν πλουτησηι ο ανθρωπος
η οταν πληθυνθηι η δοξα του οικου αυτου, οτι ουκ εν τωι αποθνησκειν αυτον ληψεται
τα παντα". Ἀλλα και φησιν ο ανους· πλουσια γεγονε τα τεκνα μου· τι προς σε
ταλαιπωρε τον γυμνον και πενητα απερχομενον; τι προς σε τον απαιτουμενον
ευθυνας εκει υπερ των ενταυθα παρα σου καταλειφθεντων; ∆ιπλας γαρ απαιτηθησει
τας ευθυνας εκει υπερ ων κακως εθησαυρισας και υπερ ων αφορμην δεδωκας τοις
σοις κληρονομοις εις ασωτειας και γοητειας και πορνειας και συνθηκας παρανομους
δαπανησαι σου τους καματους. ∆ια τουτο και η Γραφη λεγει "τινων ανθρωπων αι
αμαρτιαι προδηλοι εισι προαγουσαι εις κρισιν"· τισι δε και επακολουθουσι δια των
παρανομων δαπανηματων των γινομενων υπο των σων κληρονομων. ∆ιο και ο
Χριστος ελεγε· "μη θησαυριζετε υμιν θησαυρους επι της γης· αλλα θησαυριζετε υμιν
θησαυρους εν ουρανωι". Θελεις μαθειν τουτου την ασθενειαν και την ισχυν; προθες
σεαυτωι τους θησαυρους εν μεσωι και κειμενος και πυρεσσων και κακως εσει
περισφιγγομενος πανταχοθεν και προς εκεινην την απαραιτητον αποδημιαν
ελκομενος. Και προθες εις μεσον τον χρυσον και ειπε· ω χρυσε, ο οξυς τοις
ανθρωποις εις αμαρτιαν· πολλακις επιορκησα δια σε· πολλακις εβλασφημησα δια σε·
πολλακις κινδυνους θαλασσης επερασα δια σε· τους γεννησαντας εξυβρισα δια σε·
τους φιλους εμισησα δια σε· τους απο γενους απεστραφην δια σε· μυριοις κακοις
υπευθυνος εγενομην· δια σε αμαρτιας εχω· συ καν απαξ μοι βοηθησον αντι των
πολλων μου κακων· καν απαξ μοι ευεργετησον, κουφισον μου τον πυρετον,
ελαφρυνον μου την νοσον, εξαγορασον μου τον θανατον· εγω πεντηκοντα χρυσινων
ανθρωπον οικετην ηγορασα.
Συ πορευθητι μετα μυριων χρυσινων η και αλλων τοσουτων και ανεσιν μοι
ωνησατε. Ου λεγω σοι θανατον τον εμον εξαγορασον, ουδε γαρ δυνασαι. Ἀλλα καν
ολιγων ημερων προθεσμιαν μοι ζωης ωνησατε. Κακεινος προς σε αποκρινεται. Τι
ανθρωπε πλανασαι; ουκ εμαθες μου την ισχυν, οτι μονον ενταυθα δι' ολιγου χρονου
ταραχην εχω; ουκ ειδες πολλακις τον σημερον πλουσιον αυριον πενητα; ουκ ειδες
πολλακις τον σημερον δικαστην αυριον δεσμωτην; Ουκ ειδες πολλακις 633 τον
σημερον παντων υψηλοτερον δεσποτην αυριον παντων ελαχιστοτερον οικετην; ουκ
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

2

ειδες πολλακις οτι πως των αυτων δεσμων απηλαυσαμεν καγω και ο κεκτημενος
μοι; ολιγον χρονον την ταραχην και τον θορυβον ενταυθα εχω. Μη γαρ ειδες με ποτε
εκδημησαντα; ουχ ως ο πηλος ουτος λελογισμαι τωι δεσποτηι, μη δυναμενος
ωφελησαι τινα των κακων, ει μη οτε προς τας χειρας των πενητων διασκορπισθω;
Ἀλλα θελεις βοηθησω σοι ανθρωπε; Λυσον με των δεσμων των ενταυθα καγω λυσω
σε των δεσμων των εκεισε· απολυσον με της φυλακης, παραδος με τοις πενησι,
σκορπισον με τοις πτωχοις· "Ἐσκορπισεν, εδωκε τοις πενησι· η δικαιοσυνη αυτου
μενει εις τον αιωνα". Συγχωρησον μοι θρεψαι τους ορφανους, ολως ει θελεις ιν'
ακολουθησω σοι.
Συγχωρησον μοι καλυψαι τους γυμνητευοντας καγω σε καλυπτω εν εκεινηι
τηι ημεραι. "Μακαριος γαρ ο συνιων επι πτωχον και πενητας, εν ημεραι πονηραι
ρυσεται αυτον ο Κυριος". Θελεις βοηθησω σοι; Ἄφες βοηθησαι τοις πενησι·
ελεημοσυναις γαρ και πιστεσιν αποκαθαιρονται αμαρτιαι. ∆ιπλην εχω την δυναμιν
και την ισχυν. Ἐαν ενταυθα φυλαχθω, γινομαι δικαστης εκει και καταδικαζω τους
φυλασσοντας με. "Ἡ γαρ κρισις ανιλεως εστι τωι μη ποιησαντι ελεος". Ἐαν ενταυθα
σκορπισθω, γινομαι ελεημοσυνη και ελεω τους ελεουντας με. "Μακαριοι γαρ οι
ελεημονες, οτι αυτοι ελεηθησονται". ∆ια γαρ τουτο ο Χριστος ελεγε· "ποιησατε υμιν
φιλους εκ του μαμμωνα της αδικιας, ινα δεξωνται υμας εις τας αιωνιους μονας
αυτων". Ουκουν συγχωρησον μοι μεταβληθηναι την φυσιν και γινομαι αντι χρυσου
ελεημοσυνη και εισερχομαι εις τον βασιλεα των βασιλευοντων και γινομαι σοι
συνηγορος μετα πολλης παρρησιας και συνηγορω σοι καθως συνηγορησα Κορνηλιωι.
"Αι γαρ προσευχαι σου και ελεημοσυναι σου ανεβησαν ενωπιον του Θεου".
Φυλαξωμεν εαυτους αδελφοι, γενωμεθα ελεημονες καθως και ο Πατηρ ημων
ο ουρανιος ελεημων εστιν· οτι αυτωι πρεπει τιμη και κρατος αμα τωι αγιωι Πνευματι,
νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. Ἀμην.

 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

3


