De nativitate
Ἰωαννου του Χρυσοστομου λογος εις την Χριστου γεννησιν
Καλως και ωφελιμως οι προλαβοντες ιερεις και την ημεραν εγκωμιασαντες, τον
δεσποτην της ημερας εδοξασαν και ημας τους ακροατας πνευματικως ωικοδομησαν.
Ἐχρην μεν ημας τους αμαθεις σιωπαν, επειδη μαλιστα και η σαρξ ασθενης και η γλωσσα
τραυλη και η διανοια ραιθυμοτερα καθεστηκεν. Ἀναγκαζομεθα δι' υμας τους ακροατας
τον ευτελεστατον ημων λογον εν τηι εκκλησιαι προβαλλεσθαι, ινα και την ημεραν
εγκωμιασωμεν και υμας εις ζηλον θεοσεβειας προκαλεσωμεθα. Σημερον Χριστος ετεχθη
και κοσμος εφωτισθη· σημερον Χριστος εν φατνηι και διαβολος ενεπαιχθη· σημερον
Περσαι και παντα τα εθνη δια του αστερος ευαγγελιζονται, Ἡρωδης δε και η συναγωγη
δια των μαγων θορυβουνται· σημερον Ἰωσηφ και Μαρια και Χριστος εν τωι σπηλαιωι, ως
Ἀβρααμ και Σαρρα και Ἰσαακ εν τηι σκηνηι, Ἡρωδης δε και η συναγωγη, ως Ἄγαρ
καιἸσμαηλ εν τηι ερημωι.
Σημερον Ἡρωδης μαινεται και μαγοι αγαλλονται· εκεινοι τα δωρα και ουτος το
ξιφος· τοις μαγοις ο αστηρ οδος εις σωτηριαν, τωι Ἡρωδηι οι αρχιερεις οδος εις φονον· τα
εθνη τα βαρβαρα χρυσον και λιβανον και σμυρναν και οι νομομαθεις Ἰουδαιοι ξυλον
και ηλους και λογχην· ιππεις και τοξοται ανδρες τουτων καταφρονησαντες, τα δωρα
λαβοντες, τωι αστερι ηκολουθησαν· και οι τον νομον και τους προφητας
αναγινωσκοντες, τουτων καταφρονησαντες, τον δεσποτην τουτων εσταυρωσαν· εκεινοι
τον εν σπαργανοις εσφιγμενον τιμωσιν· ουτοι δε τον εν σημειοις και τερασι αθετουσιν.
Ἐκεινοι τον αστερα ιδοντες, απο απιστιας εις πιστιν μετηλθον· ουτοι δε τον σωτηρα
ιδοντες, απο θεοσεβειας εις ασεβειαν ετραπησαν. Ἐκεινοι τους θεους αυτων
καταλειψαντες, αυτον τον Χριστον περιερχονται ζητουντες· ουτοι δε τον Χριστον
καταλειψαντες, τον Βαραββαν εχειν οι αθλιοι αιτουνται. Σημερον τα εθνη ως αρνια
σκιρτωσιν, εχοντες τον Χριστον μεθ' εαυτων· οι δε Ἰουδαιοι ως κηριον τηκονται, τον
αντιχριστον εκδεχομενοι. Ὅτι δε αντιχριστον δεχονται οι Ἰουδαιοι, μαρτυς ο Χριστος·
εαν γαρ, φησιν, αλλος ελθηι εν τωι ιδιωι ονοματι, εκεινον ληψονται. Σημερον αι
εκκλησιαι των ορθοδοξων καθαπερ λειμωνες ροδων και κρινων και ιων την
πνευματικην αυτων ευωδιαν τωι θεωι αναπεμπουσιν. Αι δε των αιρετικων παρασυναξεις,
καθαπερ σκοτεινοχροα ανθη, αντι ευωδιας δυσωδιαν οι αθλιοι πνεουσιν.
Σημερον ο θεος λογος δι' ημας ανθρωπος εγενετο, και ο θνητος ανθρωπος
αθανατος κατα χαριν γεγενηται. Σημερον Μαρια ετεκε και κοσμος εφωτισθη, εκεινη εν
τωι σπηλαιωι και η οικουμενη εν τηι εκκλησιαι. Τις δε ην χρεια της εκ Μαριας γεννησεως·
ινα ημεις τωι ομοιοπαθει προσελθοντες ζωην και αφθαρσιαν κληρονομησωμεν.
Γενναται Χριστος εκ Μαριας, ινα τους αποστολους εκλεξηται ινα τους ασθενεις
θεραπευσηι, ινα τους νεκρους εγειρηι, ινα τους λεπρους καθαρισηι, ινα τους
ενεργουμενους ελευθερωσηι. Γενναται εκ Μαριας, ινα τα εθνη φωτισηι, ινα τους
Ἰουδαιους διδαξηι, ινα το βαπτισμα ανοιξηι, ινα τον προδοτην ελεγξηι, ινα Ζακχαιον
καλεσηι, ινα τον Ναθαναηλ μακαρισηι. Γενναται εκ Μαριας, ινα τον απατησαντα την
Ευαν οφιν αποκτεινηι, ινα τον Ἀδαμ δια του ληιστου εις τον παραδεισον εισαγαγηι, ινα το
σωμα αυτου και το αιμα εις αφεσιν αμαρτιων ημιν χαρισηται. Τινος δε ενεκεν μορφην
δουλου ανελαβεν; ινα και οι δουλοι προσελθοντες αυτωι ελευθερωθωσιν, ... ινα το
θυσιαστηριον πηξηι. ∆ια τι δε εταπεινωσεν εαυτον; επειδη ημεις ουκ ηδυναμεθα
1
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

προσεγγισαι τηι ακρατωι αυτου θεοτητι. Και γαρ οι σοφοι των θηρευτων τουτο ποιουσι· ο
βουλομενος στρουθιον θηρευσαι, στρουθιον προβαλλεται· ο βουλομενος περδικα
θηρευσαι, περδικα προβαλλεται· ο βουλομενος περιστεραν θηρευσαι, περιστεραν
προβαλλεται, ινα το ομοιον δια του ομοιου θηρευθηι. Ουτως και ο Χριστος εποιησεν·
τους ανθρωπους δια του ανθρωπου εσαγηνευσεν, τον διαβολον δια της
ταπεινοφροσυνης κατεπατησεν, τον Σαταναν δια της ανοχης αυτου εσκυλευσεν, και
τοις τας εντολας αυτου φυλαττουσι την βασιλειαν των ουρανων ητοιμασεν. Σημερον
αγγελοι δοξολογουσι και ανθρωποι προσκυνουσι και νεκροι ικετευουσιν. Σημερον τρεις
ταξεις δωρα αυτωι προσφερουσιν· τον χρυσον ως βασιλει ανθρωποι, λιβανον ως θεωι
αγγελοι, σμυρναν νεκροι ως †δια των νεκρων†. ∆ιαφορα ειδη προσφερουσιν, επειδη
γενη διαφορα την προσκυνησιν αυτωι σημερον αγουσιν. ∆ευτε ουν οσοι των εμων
λογων ακροαται τυγχανετε, χρι στιανικως εορτασωμεν σημερον. Πως εσται τουτο;
μηδενι κακον αντι κακου αποδωσωμεν, οτι γεγραπται εν παροιμιαις· εαν πειναι ο εχθρος
σου, ψωμιζε αυτον· τουτο γαρ ποιων ανθρακας πυρος σωρευσεις επι την κεφαλην
αυτου. Μη αιτιος σκανδαλου γινου, οτι λεγει εν ευαγγελιοις ο κυριος· αμην λεγω υμιν·
οστις σκανδαλισηι ενα των μικρων τουτων των πιστευοντων εις εμε, συμφερει αυτωι ινα
κρεμασθηι μυλος ονικος επι τον τραχηλον αυτου και ριφηι εις την θαλασσαν. Μεταδος
τωι δεομενωι στεγης, σκεπης, σιτιων, ο υπερ την χρειαν τουτοις χρωμενος· οτι παλιν
φησιν ο κυριος· μακαριοι οι ελεημονες, οτι αυτοι ελεηθησονται.
Μη μεγα φρονει· ο γαρ δοκων τι ειναι μηδεν ων, εαυτον φρεναπαται. Τους ιερεις
υμων πολλης τιμης και δορυφοριας αξιωσατε· Αυτοι γαρ αγρυπνουσιν υπερ των ψυχων
υμων, ως λογον αποδωσοντες. Ἀπεχεσθε πορνειας και πνικτου και αιματος.
Ἐπικαταρατος γαρ εναντιον κυριου ο εσθιων αιμα η πνικτον η θηριαλωτον η
πετεινοθνητον η θηραθνητον εν παγιδι τεθνηκος· και εξολο θρευθηι εκ γης το
μνημοσυνον αυτου. Την συνηθειαν των ορκων εκκοψατε, τον γεννηθεντα Χριστον
δοξαζοντες, οτι αυτωι πρεπει τιμη και προσκυνησις εις τους αιωνας των αιωνων. Ἀμην.

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

2


