De fugienda simulata specie
ΟΤΙ ΕΠΙΠΛΑΣΤΟΝ ΣΧΗΜΑ ΚΑΙ ΜΗ ΑΛΗΘΕΣ ΦΕΥΓΕΙΝ ΧΡΗ, ΟΜΙΛΙΑ.
48.1073
Παλιν χρη μεταχειρισασθαι ημας την ευαγγελικην σαλπιγγα, και την του Κυριου
παραινεσιν προς υμας εκφαναι· Προσεχετε γαρ, φησιν, απο των ψευδοπροφητων,
οιτινες ερχονται προς υμας εν ενδυμασι προβατων, εσωθεν δε εισι λυκοι αρπαγες· απο
των καρπων αυτων επιγνωσεσθε αυτους. Ἐλεγχεται γαρ, φησιν, επιπλαστον σχημα
πανταχου δια των καθ' εκαστην πραττομενων· απο γαρ της προαιρεσεως αι πραξεις· το
σεμνον σχημα την προαιρεσιν ουκ αλλαττει. Ματαιοπονος ουν παρα τοις σοφοις ο
δολερος, τοις δυναμενοις αυτον θηρασαι δια των καρπων, και καταμαθειν οστις ων
οποιος φαινεται. Τι ουν κρυπτεις εν αλλοτριωι σχηματι σαυτον; τι κατακρυπτεις τηι δοραι
του προβατου τον λυκον; Ἐκφαινει γαρ σε μικρον υστερον η αληθεια, και φευγων
αληθειαν αλωσηι δια της αληθειας.
Τι προβαλληι λογους χρηστοτητος, το πικρον ηθος κατακαλυπτων; Ου λαθηις
πικρος ων, καν πανυ γλυκυς ειναι προσποιησηι. Τι φιλιας υποδυηι σχημα πολεμιος ων;
Ουκ εν σκοτει ζωμεν· εκφαινεται τα κρυπτα, και διελεγχεται το μισος, οπερ εκρυπτες. Τι
προσποιηι την φιλιαν; τι κολακευεις μη φιλων; Μισητον σου και το της κολακειας
γενησεται, βλαβην ως παρα εχθρου φερον, ουκ ωφελειαν ως παρα φιλου. Ἐπαινεις γαρ
και τα φαυλα κολακειας ενεκα· ουχ ουτω δε αναισθητος ο κολακευομενος· μισησαι γαρ
οφειλει τον επι τοις αμαρτημασιν επαινουντα. Τι δικαιου χαρακτηρα και σωφρονος
επιμορφαζεις εν αδικημασιν ων και ακολασιαις διατελων; τι καλυπτεις υπερηφανιαν
σχηματι, και ρηματι ταπεινωσεως και ευλαβειας υποκρινηι τον φθονον; Ουκ εστι
κεκαλυμμενον, ο ουκ αποκαλυφθησεται, και κρυπτον, ο ου γνωσθησεται. Μωμος
πονηρος ανθρωπου ψευδος· φυγωμεν την επι τωι ψευδει διαβολην· μη ποιησηις απιστον
τωι φιλωι σεαυτον, ινα μη, και οτε λαλεις αληθειαν, ουκ ετι πιστευσηι· ο γαρ εν ενι
ευρεθεις ψευστης, ουκ ετι εστιν αξιος πιστευθηναι, ουδε αν αληθευσηι ποτε. Ὅτι το
λαλειν δικαια, φησι, και αληθευειν, αρεστον Θεωι μαλλον η θυσιων αιμα. ∆ωρον δεκτον
Θεωι προσοισεις πιστιν και αληθειαν· ευκολον δε και αυτο σοι το τα οντα λαλειν, και μη
τα μη οντα τεχναζεσθαι. Ου γαρ καμηις βιαζομενος το ψευδος εις αληθειαν, ουδε
ατονιασηις μηδεν, λεγων εναντια σεαυτωι, οτι μη συμφωνος ο ψευδης λογος προς
εαυτον· ουκ αισχυνθησηι ψευσαμενος αλλους συ την αληθειαν φυλαττων· ορκου
πιστοτερον τον λογον οι φιλοι ηγησονται, και πασης ενορκου μαρτυριας ισχυροτερον το
ρημα το σον δικαιαν και αναμφισβητητον καταδεξεται σου μαρτυριαν· οποτε
μαρτυρησεις παρελθων, δοξαν μεν σεαυτωι καλλιστην επι την αληθειαν, σωτηριαν δε
κινδυνευουσιν και αδικουμενοις ωφελειαν εν δικαστηριωι προξενων. Χειλη αληθινα,
φησι, κατορθοι μαρτυριαν αληθη· ο δε μαρτυς των αδικων δολιος· οψεται σε δικαστης
ασμενως απαλλαττων της περι 48.1074 την δικην ζητησεως. Ἀλλα γαρ επαινετον παρα
Κυριου της ταπεινοφροσυνης το κατορθωμα, ει δυνηθωμεν κατορθωσαι. Πολλοι μεν
ουν κατορθωσαντες τι αγαθον, εαυτους σμικρυνειν βουλονται παρα την αληθειαν,
ψευδεσθαι καθ' εαυτων βουλομενοι μαλλον. Ἐγω δε σοι λεγω, προς την αληθειαν
ταπεινοφρονησον, ανθρωπε· εις ακοας Θεου λαλει περι σεαυτου ταπεινα, ως ο Ἀβρααμ
ελεγεν· Ἐγω δε ειμι γη και σποδος· ως Παυλος ελεγεν· Ἐγω δε ειμι ο ελαχιστος των
αποστολων, ος ουκ ειμι ικανος καλεισθαι αποστολος, διοτι εδιωξα την Ἐκκλησιαν του
1
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

Θεου.
Παλιν δε αληθευων επηγαγεν· Χαριτι δε Θεου ειμι ο ειμι. Τουτων δε ουτω προς
ημετεραν διδασκαλιαν προκειμενων πανταχοθεν, φυγωμεν το επιπλαστον σχημα. Τι
προσωπεια εαυτοις περιτιθεαμεν, μη οντες τοιουτοι οιους εαυτους επιδεικνυομεν, τους
μεν χιτωνας μεχρι της γης ελκοντες εν σχηματι αγιων, τον δε τροπον ηγριωμενοι, τωι
μεν λογωι και τηι στοληι αγιοι, τηι δε γνωμηι και τοις εργοις απανθρωποι; Στολισμος ουκ
εισαγει εις βασιλειαν ουρανων, αλλ' εργα δικαιοσυνης. Ουχ ουτως οψεται ανθρωπος ως
οψεται Θεος· ανθρωπος μεν εις προσωπον οψεται, ο δε Θεος εις καρδιαν· Ἐταζων γαρ,
φησιν, καρδιας και νεφρους ο Θεος· ** και δια τον ερχομενον συναγαγειν τους
λογισμους των ανθρωπων· Παντα γαρ γυμνα και τετραχηλισμενα τοις οφθαλμοις
αυτου· Ουκ ενι αποκρυβηναι της θερμης αυτου. Ἥξει καιρος οτε το προσωπειον τουτο
ριψας γυμνος ευρεθησηι, και τοτε εσηι αισχυνομενος οφθηναι τωι προσωπωι του Θεου ως
ο Ἀδαμ εκπεσων. Ἐκει γαρ ουκ ετι σχημα ζητειται, αλλα εργα. Ὧδε μεν γαρ πολλακις
πλανωμεν, και διαφευγομεν τον ελεγχον, και δια του σεμνου σχηματος φαινομεθα ως
δικαιοι, και πολλακις μακαριζομεθα· εκει δε ουκ ετι ενι ψευσασθαι· εκει τα εργα
ζητειται, ουκ ετι το σεμνον σχημα· μαλλον δε μειζονα την κολασιν και το κατακριμα
εξομεν, το μεν σχημα το σεμνον φορεσαντες, τα δε εργα του σχηματος μη πονησαντες.
Ἄκουε του Σωτηρος περι Ἰουδαιων μεν λεγοντος, προς ημας δε διδασκαλιαν
προτεινοντος· Πλατυνουσι γαρ, φησι, τα κρασπεδα, και εν ταις πλατειαις προσευχονται,
οπως φανωσι τοις ανθρωποις δικαιοι· ουτοι δε ληψονται περισσοτερον κριμα.
Ἐπιθυμεις το σεμνον σχημα, και το ονομα του Χριστιανισμου επεποθησας· μη εως
τουτου απομεινηις, αλλ' ως ωμολογησας Θεωι, αποδος την επαγγελιαν τηι των εργων
επιδειξει. Τι προπετης ει εις την επαγγελιαν, μη εργοις βεβαιων αυτην; Χρη ουν και
ευχεσθαι μετα ασφαλειας, και αποδιδοναι το χρεος της επαγγελιας μετα ακριβειας·
Ευξασθε γαρ και αποδοτε Κυριωι τωι Θεωι υμων. Ἁγνηι πολιτειαι οφθητι αυτωι· τουτεστι,
σωματι και πνευματι και ψυχηι· μη τι υφεληις της επαγγελιας, ινα μη παθηις τα Ἀνανιου
και Σαπφειφας. Ἐκεινοι γαρ νοσφισαμενοι εκ της του επαγγελθεντος κτηματος τιμης,
48.1075 θανατωι κατεδικασθησαν· και ημας χρη ταυτα φοβεισθαι. ∆ει γαρ ειδεναι, και μη
αγνοειν, οτι α επαγγελλομεθα τωι Θεωι, ουκ ετι λοιπον ημιν εστιν, αλλα Θεωι διαφερει.
Θεου κειμηλιον εστιν η ημετερα επαγγελια· και εαν απο τουτων συρωμεν, ουκ ετι τα
ημετερα εσμεν λαμβανοντες, αλλ' ως τα του Θεου ιεροσυλουντες κειμηλια, και οντως
ως ιεροσυλοι κριθησομεθα. Ἡ δε επαγγελια ου μονον χρηματων εστιν, αλλα και μεχρι
λογου και προαιρεσεως· Ὑπερ παντος, φησι, λογου αργου αποδωσεις λογον εν ημεραι
κρισεως. Το γαρ θειον και μεγα μυστηριον ουκ επι χρημασιν εχει την υποστασιν, αλλ'
επι προαιρεσει τελειαι και τηι κατα Θεον πιστει· παντες γαρ επηγγειλαμεθα, και παντες
επαγγελιας εσμεν χρεωσται. Ὥστε αναγκη αποδιδοναι την μεν παρθενον την
παρθενιαν, οποιαν και επηγγειλατο· τον δε εγκρατη την εγκρατειαν, τον δε εν γαμωι την
σωφροσυνην, και την προς αλληλους αγαπην. Ἥτις γαρ παρθενευειν η εγκρατευεσθαι
δια χηρειας επαγγελληται, ψευσηται δε την επαγγελιαν, και εις γαμον μετενεχθηι, κριμα
εχει, οτι την πρωτην πιστιν ηθετησεν.
Εικοτως δε και ο πρεσβυτερος οφειλει αποδουναι την ιερωσυνην ευαρεστον, και
ο διακονος την διακονιαν αμωμητον, μη κλοποφορων τα της διακονιας, ινα μη
κατακριθηι ως ο Ἰουδας πωλων. Πολλης ουν ακριβειας ενταυθα χρεια, μηπου τις
ψευσηται Θεον, μη αποδιδους σωαν την επαγγελιαν, μαλλον δε την παρακαταθηκην,
ηνπερ και εκαστος ημων επηγγειλαμεθα. Ουκ ετι ημετερον εστιν· αλλ' ουτως οφειλομεν
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

2

λογιζεσθαι, οτι παρακαταθηκην παρα Θεου ελαβομεν, και ινα μετα προσευχης
φυλαξαντες ανοσφιστον το επαγγελμα παραστησωμεν τωι φοβερωι βηματι Χριστου, ινα
μη ως αγνωμονας ημας η αποφασις καταλαβηι, κατα το παραδειγμα Ἀνανιου.
Ουκουν ενταυθα πολλης ασφαλειας χρεια, μη εν τινι πταισαι, μηδε υφειλασθαι
της επαγγελιας, αλλα μετα ακριβειας αποδουναι την επαγγελιαν σπουδασωμεν. Μη εως
του σχηματος ειναι νομισωμεν τον Χριστιανισμον, μηδε τουτωι τερπομενοι
εναπομεινωμεν, αλλα τηι δια των εργων βεβαιωσει αληθειας και δικαιοσυνης οικειοι
διαμειναντες, των επομενων τηι δικαιοσυνηι τιμων τευξωμεθα παρα Χριστου, ωι η δοξα
εις τους αιωνας. Ἀμην.

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

3


