De Chananaea
ΕΙΣ ΤΗΝ ΕΠΙΛΥΣΙΝ ΤΗΣ ΧΑΝΑΝΑΙΑΣ Ἐῤρηθη δε μετα το υποστρεψαι
αυτον εκ της εξοριας.
52.449
αʹ. Πολυς ο χειμων, αλλα την προθυμιαν των παραγενομενων ου διεκωλυσε·
πολλοι οι πειρασμοι, αλλα τον ποθον υμων ουκ εξελυσαν. Ου παυεται η Ἐκκλησια
πολεμουμενη και νικωσα, επιβουλευομενη και περιγινομενη. Ὅσον αλλοι
επιβουλευουσι, τοσουτον αυτη αυξεται· και τα μεν κυματα διαλυεται, η δε πετρα
εστηκεν ακινητος. Ἐν ημεραι διδασκαλια, εν νυκτι παννυχιδες· η ημερα προς την
νυκτα αμιλλαται· εκει συναξεις, και ενταυθα συναξεις. Ἡ νυξ την αγοραν εκκλησιαν
εργαζεται· η δε προθυμια πυρος σφοδροτερα. Ου δεισθε παραινεσεως, και
επιδεικνυσθε την σπουδην. Τις ουκ αν εκπλαγειη; τις ουκ αν θαυμασειεν; Ου μονον
οι οντες ουκ απελειφθησαν, αλλα και οι μη οντες προσεγενοντο. Τοιουτον των
πειρασμων το κερδος· καθαπερ γαρ υετος εις την γην κατιων διεγειρει τα σπερματα,
ουτω και ο πειρασμος εις την ψυχην εισιων διεγειρει την προθυμιαν. Λογος εστι του
Θεου· ακινητος η Ἐκκλησια· Πυλαι ᾅδου ου κατισχυσουσιν αυτης. Ὁ πολεμων
εαυτον καταλυει, την δε Ἐκκλησιαν ισχυροτεραν δεικνυσιν· ο πολεμων την ισχυν
εαυτου καταβαλλει, ημων δε λαμπροτερον εργαζεται το τροπαιον. Ὁ Ἰωβ ην καλος
και προ τουτου· μετα δε ταυτα βελτιων εφανη. Ουχ ουτω καλος ην, οτε ασινης ην το
σωμα, ως καλος ην οτε τωι ιχωρι των τραυματων εστεφανουντο.
Μηδεποτε φοβηθηις πειρασμον, εαν ψυχην παρεσκευασμενην εχηις. Ου
βλαπτει η θλιψις, αλλ' υπομονην κατεργαζεται. Ὥσπερ γαρ το χρυσιον ου βλαπτει η
καμινος, ουτως ουδε τον γενναιον διαφθειρει η θλιψις. Τι ποιει η καμινος τωι
χρυσιωι; Καθαρον αποτελει. Τι εργαζεται η θλιψις τωι φεροντι; Την υπομονην.
Ὑψηλοτερον κατασκευαζει, ραιθυμιαν περικοπτει, συναγει την ψυχην,
σωφρονεστερον ποιει τον λογισμον. Ἐπηγαγον πειρασμον, ινα τα προβατα
απελασωσι, και το εναντιον εξεβη· εισηγαγε γαρ ποιμενα. Ἐν τισι τα ημετερα; Ἐν
ευδοκιμησει. Ἐν τισι 52.450 τα εκεινων; Ἐν αισχυνηι. Που εισι τα εκεινων; Ουδε
φαινονται. Την αγοραν περιερχομαι, και ουδενα βλεπω. Φυλλα ην, και ανεμου
φυσησαντος εξεπεσεν· αχυρα ην, και ανεῤριπισθη, και ο σιτος εφανη ωριμος·
μολυβδος ην, και ετακη, και το χρυσιον διεμεινε καθαρον. Τις αυτους ελαυνει;
Ουδεις· αλλα το συνειδος πολεμιον εχουσι συνοικουντα μετα την αμαρτιαν. Ἴσασι τι
επραξαν. Ἐπει και ο Καιν εβουλετο σφαξαι τον αδελφον αυτου· αλλ' οτε εβουλετο
σφαξαι, η επιθυμια ηνθει· επειδη δε την αμαρτιαν ειργασατο, στενων και τρεμων
πανταχου της οικουμενης περιηρχετο. Ουτοι δε, ει και μη εσφαξαν τηι πειραι, αλλα
εσφαξαν τηι γνωμηι. Ἡ σφαγη προεχωρησεν οσον κατα την εκεινων πονηριαν· η δε
ζωη συνεχωρηθη δια την του Θεου φιλανθρωπιαν. Ταυτα λεγω, την προθυμιαν την
υμετεραν επαλειφων, ινα μηδεποτε φοβηθητε πειρασμον. Πετρα ει; Μη φοβου τα
κυματα· Ἐπι γαρ ταυτηι τηι πετραι οικοδομησω μου την Ἐκκλησιαν, και πυλαι ᾅδου ου
κατισχυσουσιν αυτης, φησι. Ποτε εξωθεν οι πολεμοι, ποτε ενδοθεν· αλλα ουδεις
καταποντιζει το σκαφος.
βʹ. Ἀλλ' ινα μη τον απαντα καιρον εις τα εκεινων εγκληματα αναλωσωμεν,
παραδοντες εαυτους τωι φοβωι του συνειδοτος, και τον δημιον αφεντες ταλανιζειν
αυτων την διανοιαν και τον λογισμον των ακαιρων επιθυμιων, αφεντες ειναι
φυγαδας, μηδενος ελαυνοντος, αφεντες ειναι ατιμους, μηδενος αυτοις πολεμουντος·
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

1

ημεις την συνηθη παραθησωμεν τραπεζαν. Ουδε γαρ δικαιον τον καιρον αναλωσαι
εις τα εγκληματα των εχθρων, και τα παιδια λιμωι τηκομενα παριδειν. Χθες τοινυν ο
Παυλος την τραπεζαν ημιν παρεθηκε, σημερον ο Ματθαιος· χθες ο σκηνοποιος,
σημερον ο τελωνης· χθες ο βλασφημος, σημερον ο αρπαξ· χθες ο διωκτης, σημερον ο
πλεονεκτης. Ἀλλ' ο βλασφημος ουκ εμεινε βλασφημος, αλλ' εγενετο αποστολος· και
ο αρπαξ ουκ εμεινεν αρπαξ, αλλ' εγενετο ευαγγελιστης. Λεγω και την προτεραν
κακιαν, και την μετα ταυτα αρετην, ινα μαθηις οση της μετανοιας η ωφελεια, ινα
μηδεποτε σου της σωτηριας απογνωις. Οι διδασκαλοι ημων απο αμαρτιας ελαμπον
προ τουτου, αλλ' υστερον ελαμψαν απο δικαιοσυνης, τελωνης και βλασφημος, τα
ακροθινια της πονηριας. Τι γαρ εστι τελωνιον; Ἁρπαγη εννομος, βια
πεπαῤρησιασμενη, αδικια νομον εχουσα συνηγορον· ληιστων χαλεπωτερος ο
τελωνης. Τι εστι τελωνιον; Βια νομον εις 52.451 συνηγοριαν προβαλλομενη, τον
ιατρον εχουσα δημιον.
Συνηκατε ο ειπον; Οι νομοι ιατροι εισιν, επειτα και δημιοι γινονται· ου γαρ
λυουσι το ελκος, αλλα αυξουσι. Τι εστι τελωνιον; Ἀναισχυντος αμαρτια, αρπαγη
προφασιν ουκ εχουσα, ληιστειας χαλεπωτερον. Ὁ ληιστης καν αισχυνεται κλεπτων·
ουτος δε παῤρησιαζεται αρπαζων. Ἀλλ' ουτος ο τελωνης αθροον ευαγγελιστης
εγενετο. Πως και τινι τροπωι; Παραγων, φησιν, ο Ἰησους, ειδε Ματθαιον επι το
τελωνιον καθημενον, και λεγει αυτωι· Ἀκολουθει μοι. Ὢ λογου δυναμις· εισηλθε το
αγκιστρον, και τον αιχμαλωτον στρατιωτην εποιησε, τον πηλον χρυσον ειργασατο·
εισηλθε το αγκιστρον, Και ευθεως αναστας ηκολουθησεν αυτωι. Εις το βαθος ην της
πονηριας, και εις την αψιδα ανεβη της αρετης. Μηδεις τοινυν, αγαπητοι,
απογινωσκετω της εαυτου σωτηριας. Ουκ εστι φυσεως τα της πονηριας· προαιρεσει
τετιμημεθα και ελευθεριαι. Τελωνης ει; ∆υνασαι γενεσθαι ευαγγελιστης. Βλασφημος
ει; ∆υνασαι γενεσθαι αποστολος. Ληιστης ει; ∆υνασαι παραδεισον συλησαι. Μαγος ει;
∆υνασαι προσκυνησαι τον ∆εσποτην. Ουκ εστιν ουδεμια κακια μετανοιαι μη λυομενη.
∆ια τουτο τα ακροθινια της πονηριας εξελεξατο ο Χριστος, ινα μηδεις προς το τελος
αποφυγειν εχοι.
γʹ. Μη μοι λεγε, Ἀπωλομην, και τι λοιπον; μη μοι λεγε, Ἡμαρτηκα, και τι
ποιησω; Ἰατρον εχεις ανωτερον της αῤρωστιας, ιατρον εχεις νικωντα του νοσηματος
την φυσιν, ιατρον εχεις νευματι θεραπευοντα, ιατρον εχεις θεληματι διορθουμενον,
και δυναμενον και βουλομενον. Ουκ οντα σε παρηγαγεν· οντα σε και διαστραφεντα
πολλωι μαλλον διορθωσαι δυνησεται. Ουκ ηκουσας ως το προτερον ελαβε χουν απο
της γης, και επλασε τον ανθρωπον; πως την γην σαρκα εποιησε; πως νευρα; πως
οστεα; πως δερμα; πως φλεβας; πως ρινα; πως οφθαλμους; πως βλεφαρα; πως οφρυν;
πως γλωτταν; πως θωρακα; πως χειρας; πως ποδας; πως τα αλλα παντα; Γη ην το
υποκειμενον, μια ουσια· και εισηλθεν η τεχνη, και ποικιλην ειργασατο την
δημιουργιαν. Μη δυνασαι τον τροπον ειπειν καθ' ονπερ εδημιουργηθης; Ουτως ουδε
τον τροπον δυνασαι ειπειν καθ' ον καθαιρειται τα αμαρτηματα. Ει γαρ το πυρ
εμπιπτον εις τας ακανθας, αναλισκει αυτας, πολλωι μαλλον το βουλημα του Θεου τα
πλημμεληματα ημων δαπαναι και προῤριζα ανασπαι, και του μη ημαρτηκοτος τον
ημαρτηκοτα ομοιον κατασκευαζει. Μη ζητει τον τροπον, μη περιεργαζου το
γινομενον, αλλα πιστευε τωι θαυματι.
Ἡμαρτηκα, λεγεις, πολλα και μεγαλα. Και τις εστιν αναμαρτητος; Ἀλλα εγω
χαλεπα, φησι, και μεγαλα και υπερ παντα ανθρωπον. Ἀρκει σοι εις θυσιαν τουτο·
Λεγε συ τας ανομιας σου πρωτος, ινα δικαιωθηις. Ἐπιγνωθι οτι ημαρτες, και αρχη σοι
διορθωσεως τουτο γενησεται. Στυγνασον, γενου κατηφης, εκχεε δακρυα. Μη γαρ
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

2

αλλο τι εξεχεεν η πορνη; Ουδεν ετερον, η δακρυα και μετανοιαν· ελαβε χειραγωγον
την μετανοιαν, και προσηλθε τηι πηγηι.
δʹ. Τι δε φησιν ο τελωνης και ο ευαγγελιστης, ακουσωμεν. Και εξελθων ο
Ἰησους εκειθεν, ηλθεν εις τα μερη Τυρου και Σιδωνος· και ιδου γυνη. Θαυμαζει ο
ευαγγελιστης· Ἰδου γυνη, το παλαιον οπλον του διαβολου, η του παραδεισου με
εκβαλουσα. 52.452 η μητηρ της αμαρτιας, η αρχηγος της παραβασεως, αυτη εκεινη η
γυνη ερχεται, αυτη η φυσις· καινον θαυμα και παραδοξον· Ἰουδαιοι φευγουσι, και η
γυνη καταδιωκει. Και ιδου γυνη απο των οριων εκεινων εξελθουσα, παρεκαλει
αυτον λεγουσα· Κυριε, υιε ∆αυιδ, ελεησον με. Ευαγγελιστρια γινεται η γυνη, και την
θεοτητα και την οικονομιαν ομολογει· Κυριε, την δεσποτειαν· Υιε ∆αυιδ, της σαρκος
την αναληψιν. Ἐλεησον με. Ὅρα φιλοσοφον ψυχην. Ἐλεησον με· ουκ εχω
κατορθωματα βιου, ουκ εχω παῤρησιαν πολιτειας· επι ελεον καταφευγω, επι τον
κοινον των ημαρτηκοτων λιμενα· επι ελεον καταφευγω, οπου δικαστηριον ουκ
εστιν, οπου ανεξεταστος η σωτηρια· καιτοι ουτω πονηρα ουσα και παρανομος,
ετολμησε προσελθειν.
Και ορα γυναικος φιλοσοφιαν· ου παρακαλει Ἰακωβον, ου δεεται Ἰωαννου,
ουδε προσερχεται Πετρωι, ουδε διετεμε τον χορον. Ουκ εχω μεσιτου χρειαν, αλλα
λαβουσα την μετανοιαν συνηγορον, αυτηι τηι πηγηι προσερχομαι. ∆ια τουτο κατεβη,
δια τουτο σαρκα ανελαβεν, ινα καγω αυτωι διαλεχθω. Ἄνω τα Χερουβιμ αυτον
τρεμει, και κατω πορνη αυτωι διαλεγεται. Ἐλεησον με. Ψιλον το ρημα, και πελαγος
αχανες σωτηριας ευρισκει. Ἐλεησον με· δια τουτο παρεγενου, δια τουτο σαρκα
ανελαβες, δια τουτο εγενου οπερ εγω ειμι. Ἄνω τρομος, και κατω παῤρησια.
Ἐλεησον με· ου χρειαν εχω μεσιτου, Ἐλεησον με. Τι εχεις; Ἔλεον ζητω. Τι πασχεις;
Ἡ θυγατηρ μου κακως δαιμονιζεται· η φυσις βασανιζεται, η συμπαθεια γυμναζεται.
Ἐξηλθε συνηγορος του θυγατριου· ου φερει την νοσουσαν, αλλα φερει την πιστιν·
Θεος εστι, και τα παντα βλεπει. Ἡ θυγατηρ μου κακως δαιμονιζεται. Πενθος
χαλεπον· το κεντρον της φυσεως την μητραν διεσχισε, το κλυδωνιον εν τοις
σπλαγχνοις. Τι ποιησω; απολλυμαι. Και δια τι μη λεγεις, Ἐλεησον την θυγατερα μου,
αλλα, Ἐλεησον με; Ἐκεινη εν αναισθησιαι εχει το παθος, ουκ οιδε τι πασχει, ουκ
αισθανεται της οδυνης, παραπετασμα της συμφορας εχουσα το ανωδυνον, μαλλον δε
το αναισθητον. Ἐμε δε ελεησον την θεωρον των καθημερινων κακων· θεατρον εχω
συμφορας εν τηι οικιαι. Που απελθω; Εις την ερημον; Ἀλλ' ου τολμω αυτην
καταλιπειν μονην. Ἀλλα εις την οικιαν; Ἀλλ' ευρισκω τον πολεμιον ενδον, τα
κυματα εν τωι λιμενι, θεατρον συμφορας. Τι αυτην καλεσω; Νεκραν; αλλα κινειται.
Ἀλλα ζωσαν; Ἀλλ' ουκ οιδε τι ποιει. Ουκ οιδα ευρειν ονομα ερμηνευον το παθος.
Ἐλεησον με. Ει ετεθνηκει το θυγατριον, ουκ αν τοιαυτα επασχον· παρεδωκα αν τοις
κολποις της γης το σωμα, και τωι χρονωι την ληθην αν εισηγαγον, και διεφορησα αν
το ελκος· νυν δε νεκρον εχω διηνεκη θεωριαν μοι εργαζομενον, υφαινοντα μοι το
τραυμα, πλεοναζοντα μοι το παθος. Πως ιδω οφθαλμους διαστρεφομενους; χειρας
στραγγαλουμενας; πλοκαμους λυομενους; αφρον προιεμενον; τον δημιον ενδον
οντα και μη φαινομενον; τον μαστιζοντα μη ορωμενον, τας δε μαστιγας φαινομενας;
Ἕστηκα θεωρος των αλλοτριων κακων, εστηκα της φυσεως με κεντριζουσης·
Ἐλεησον με. Χαλεπον το κλυδωνιον, παθος και φοβος· παθος φυσεως, και φοβος
δαιμονος. Προσελθειν ου δυναμαι, ουδε κατασχειν. Ὠθει με το παθος, και
διακρουεται με ο φοβος. Ἐλεησον με.
εʹ. Ἐννοησον γυναικος φιλοσοφιαν. Ουκ απηλθε προς μαγους, ουκ εκαλεσε
μαντεις, ου περιαπτα εποιησεν, 52.453 ου μαγγανευτριας γυναικας εμισθωσατο,
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

3

ταυτας τας γοητευουσας δαιμονας και αυξουσας το ελκος· αλλ' αφηκε του διαβολου
το εργαστηριον, και ερχεται επι τον Σωτηρα των ψυχων των ημετερων. Ἐλεησον με·
η θυγατηρ μου κακως δαιμονιζεται. Ἴστε το παθος, οσοι πατερες εγενεσθε·
βοηθησατε μου τωι λογωι, οσαι μητερες εγενεσθε. Ου δυναμαι ερμηνευσαι τον
χειμωνα, ον υπεμεινε το γυναιον. Ἐλεησον με· η θυγατηρ μου κακως δαιμονιζεται.
Ειδες την φιλοσοφιαν της γυναικος; ειδες την καρτεριαν; την ανδρειαν; την
υπομονην; Ὁ δε ουκ απεκρινατο αυτηι λογον. Καινα πραγματα. Παρακαλει, δεεται,
κλαιει την συμφοραν, αυξει την τραγωιδιαν, διηγειται το παθος· και ο φιλανθρωπος
ουκ αποκρινεται· ο Λογος σιωπαι, η πηγη κλειεται, ο ιατρος τα φαρμακα συστελλει. Τι
το καινον; τι το παραδοξον; Ἄλλοις επιτρεχεις, και ταυτην επιτρεχουσαν ελαυνεις;
Ἀλλ' εννοησον του ιατρου την φιλοσοφιαν. Ὁ δε ουκ απεκρινατο αυτηι λογον. Τινος
ενεκα; Ὅτι ου τα ρηματα εξηταζεν, αλλα τα αποῤρητα της διανοιας κατεμανθανεν.
Ὁ δε ουκ απεκρινατο αυτηι λογον. Τι δε οι μαθηται; Ἐπειδη ουκ ετυχεν η γυνη
αποκρισεως, προσελθοντες αυτωι λεγουσιν· Ἀπολυσον αυτην, οτι κραζει οπισθεν
ημων. Ἀλλα συ της εξωθεν ακουεις κραυγης, εγω δε της ενδοθεν· μεγαλη η φωνη
του στοματος, αλλα μειζων η της διανοιας. Ἀπολυσον αυτην, οτι κραζει οπισθεν
ημων· αλλος δε λεγει ευαγγελιστης, Ἔμπροσθεν ημων. Ἐναντια τα ειρημενα, αλλ'
ου ψευδη· αμφοτερα γαρ εποιει.
Προτερον γαρ οπισθεν εκραζεν· οτε δε ουκ απεκριθη, ηλθεν εμπροσθεν,
καθαπερ κυων λειχων τους ποδας του κυριου αυτου. Ἀπολυσον αυτην· θεατρον
περιεστησε, δημον συνηγαγε· την οδυνην εθεωρουν την ανθρωπινην εκεινοι, ο δε
∆εσποτης την φιλανθρωπιαν, και την σωτηριαν της γυναικος. Ἀπολυσον αυτην, οτι
κραζει οπισθεν ημων. Τι ουν ο Χριστος; Ουκ απεσταλην ει μη εις τα προβατα τα
απολωλοτα οικου Ἰσραηλ. Ὅτε απεκρινατο, χειρον αυτης εποιησε το ελκος· ιατρος
γαρ ην τεμνων, ουχ ινα διεληι, αλλ' ινα συναψηι.
ʹ. Ἐνταυθα προσεχετε μοι μετα ακριβειας, και συντεινατε μοι την διανοιαν.
Ζητημα γαρ βαθυ ανερευνησαι βουλομαι. Ουκ απεσταλην ει μη εις τα προβατα τα
απολωλοτα οικου Ἰσραηλ. Τουτο ολον; ∆ια τουτο ανθρωπος εγενου, σαρκα
ανελαβες, οικονομιας τοσαυτας ειργασω, ινα μιαν γωνιαν σωσηις, και ταυτην
απολλυμενην; η δε οικουμενη πασα ερημος, Σκυθαι, Θραικες, Ἰνδοι, Μαυροι, Κιλικες,
Καππαδοκες, Συροι, Φοινικες, οσην ο ηλιος εφοραι γην; ∆ια Ἰουδαιους μονους ηλθες,
τα δε εθνη εν ερημιαι υπεροραις; και περιοραις κνισσαν; περιοραις καπνον; περιοραις
τον Πατερα σου υβριζομενον; ειδωλα προσκυνουμενα; δαιμονας θεραπευομενους;
Καιτοι οι προφηται ου ταυτα λεγουσιν, αλλ' ο προγονος σου ο κατα σαρκα τι φησιν;
Αιτησαι παρ' εμου, και δωσω σοι εθνη την κληρονομιαν σου, και την κατασχεσιν σου
τα περατα της γης. Ἡσαΐας δε ο των Σεραφιμ θεωρος· Και εσται η ριζα του Ἰεσσαι,
και ο ανισταμενος αρχειν εθνων· επ' αυτον εθνη ελπιουσι. 52.454 Και Ἰακωβ· Ουκ
εκλειψει αρχων εξ Ἰουδα, ουδε ηγουμενος εκ των μηρων αυτου, εως ου ελθηι ωι
αποκειται, και αυτος προσδοκια εθνων. Και Μαλαχιας· ∆ιοτι εν υμιν
συγκλεισθησονται πυλαι χαλκαι, και ουκ αλλαξονται το προκειμενον, οτι απο
ανατολων και μεχρι δυσμων ηλιου το ονομα σου δοξαζεται εν τοις εθνεσι, και εν
παντι τοπωι θυμιαμα προσφερεται τωι Κυριωι, και θυσια καθαρα.
Και ο ∆αυιδ παλιν· Παντα τα εθνη, κροτησατε χειρας, αλαλαξατε τωι Θεωι εν
φωνηι αγαλλιασεως· οτι Κυριος υψιστος, φοβερος, βασιλευς μεγας επι πασαν την
γην. Ἀνεβη ο Θεος εν αλαλαγμωι, Κυριος εν φωνηι σαλπιγγος. Και αλλος·
Ευφρανθητε, εθνη, μετα του λαου αυτου. Και συ αυτος ελθων ου μαγους ευθεως
εκαλεσας, την ακροπολιν των εθνων; την τυραννιδα του διαβολου; την δυναμιν των
δαιμονων; ου καταβας προφητας αυτους εποιησας; Συ μαγους καλεις· οι προφηται
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

4

περι εθνων λεγουσιν. Ἀναστας απο του ᾅδου λεγεις τοις μαθηταις· Πορευθεντες
μαθητευσατε παντα τα εθνη, βαπτιζοντες αυτους εις το ονομα του Πατρος, και του
Υιου, και του αγιου Πνευματος· και οτε ηλθεν η αθλια, η ταλαιπωρος, υπερ θυγατρος
παρακαλουσα, συμφοραν δεομενη λυσαι, τοτε λεγεις· Ουκ απεσταλην ει μη εις τα
προβατα τα απολωλοτα οικου Ἰσραηλ; Και οτε μεν εκατονταρχος προσηλθε, λεγεις·
Ἐγω ελθων ιασομαι αυτον· οτε ο ληιστης, Σημερον μετ' εμου εσηι εν τωι παραδεισωι·
οτε ο παραλυτικος, Ἐγερθεις αρον σου την κλινην, και υπαγε· οτε ο Λαζαρος,
Λαζαρε, δευρο εξω, και εξηλθε τετραημερος. Λεπρους καθαιρεις, νεκρους εγειρεις,
παραλυτικον σφιγγεις, τυφλους θεραπευεις, ληιστας σωζεις, πορνην παρθενου
σωφρονεστεραν ποιεις, και ταυτηι ουδεν αποκρινηι; Τι το καινον; τι το ξενον; τι το
παραδοξον;
ζʹ. Προσεχετε ακριβως, ινα μαθητε γυναικος ανδρειαν και ∆εσποτου σοφιαν
και κηδεμονιαν, ινα μαθητε μελλησιν κερδος εχουσαν, ινα μαθητε παραιτησιν
πλουτον παρεχομενην· ινα καν ευξηι και συ, και μη λαβηις, μηδεποτε αποστηις.
Προσεχε και συντεινον σεαυτον. Ὅτε της Αιγυπτιακης απηλλαγησαν Ἰουδαιοι
τυραννιδος, και του Φαραω τας χειρας αποφυγοντες επι την ερημον ᾔεσαν, και
εμελλον εισιεναι την Χαναναιων γην, των ειδωλομανων και ασεβων ανθρωπων,
προσκυνουντων λιθους, θεραπευοντων ξυλα, πολλην ασεβειαν επιδεικνυμενων,
δεδωκεν αυτοις ο Θεος τον νομον τουτον, λεγων· Μη λαβηις παρα των υιων εις
γαμβρους, μηδε δωις την θυγατερα σου νυμφην αυτοις. Μη μεταδωις αυτοις χρυσιον,
μητε τραπεζης κοινωνιαν, μηδε συνουσιαν, μηδε αλλου μηδενος των τοιουτων, οτι
παρανομα τα εθνη, εις α εισαγω σε κληρονομησαι αυτων. Τουτο ουν αυτοις ο νομος
μονονουχι ενετελλετο· Μη αγορασηις, μη πωλησηις, μη γαμον επιτελεσηις, μηδε
συμβολαια, αλλ' εσο, ει και τωι τοπωι εγγυς, αλλα τωι τροπωι κεχωρισμενος. Μηδεν
σοι κοινον προς αυτους, μη συναλλαγματα, μη πρασεις, μη αγορασιαι, μη επιγαμιαι,
μη επιγαμβριαι, ινα μη της συγγενειας η αναγκη εις ασεβειαν σε εξολισθησαι
παρασκευασηι, ινα μη το δουναι και το λαβειν ποιηι σε φιλον αυτων· αλλ' εχθρος αει
εσο αυτοις. Μηδεν σοι και Χαναναιοις· μη χρυσον αυτων λαβηις, μηδε αρ 52.455
γυριον, μη ιματισμον, μη θυγατερα, μη υιον, μη αλλο τι των τοιουτων μηδεν· αλλ'
αυτος καθ' εαυτον εσο.
Γλωτταν εχεις χωριζουσαν σε, και νομον σοι εδωκα· δια τουτο και ο νομος
φραγμος λεγεται. Ὥσπερ γαρ αμπελωνι φραγμος περικειται, ουτω και τοις Ἰουδαιοις
ο νομος, ινα μη υπερβαντες αναμιγωσι τοις Χαναναιοις. Ἦσαν γαρ παρ' αυτοις
παρανομοι επιμιξιαι, διεφθαρμενοι της φυσεως οι νομοι, ειδωλα προσκυνουμενα,
ξυλα θεραπευομενα, Θεος υβριζομενος, τεκνα σφαττομενα, πατερες εμπτυομενοι,
μητερες ατιμαζομεναι, παντα ηλλοιωτο, παντα ανατετραπτο, δαιμονων ζωην εζων.
∆ια τουτο ουδεποτε συναλλαγματα εποιουν, ου συμβολαια, ου πρασεις μετ' εκεινων·
αλλ' ο νομος επι τοις μεγιστοις κειμενος, ειργε μετ' αλληλων τους γαμους, τα
συμβολαια, τας επιγαμβριας· ουδεν κοινον προς εκεινους ειχον. Ἀπειρημενον ουν ην
τωι νομωι το συναλλαξαι Χαναναιοις, το χρυσιον μεταδουναι, η ετερον τι, ινα μη της
φιλιας η υποθεσις ασεβειας αφορμη γενηται· ο νομος περιεκειτο αντι φραγμου·
Ἀμπελωνα, φησιν, εφυτευσα, και φραγμον περιεθηκα, τουτεστι νομον, ουχι απο
ακανθων, αλλ' απο εντολων, τειχιζοντα και απειργοντα αυτους. Ἀπειρημενοι ουν οι
Χαναναιοι, βδελυροι, ασεβεις, εναγεις, μιαροι, ακαθαρτοι· διο και ουδε ακουσαι
αυτων ηνειχοντο οι Ἰουδαιοι τον νομον πληρουντες αυτον λοιπον. Ἐπει ουν αυτη η
γυνη απο των Χαναναιων ην· Ἰδου γαρ γυνη, φησιν, απο των οριων εκεινων
εξελθουσα· επει ουν αυτη η γυνη απο των Χαναναιων ην, προσηλθε δε τωι Χριστωι,
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

5

δια τουτο ελεγε, Τις εξ υμων ελεγχει με περι αμαρτιας, ει παρεβην τον νομον;
Ἐπειδη γαρ ανθρωπος ην, και τα ανθρωπινα επεδεικνυτο.
ηʹ. Λοιπον προσεχετε μετα ακριβειας τωι λογωι. Ἐπειδη η γυνη Χαναναια ην,
και των οριων εκεινων, ενθα και λυσσαι, και μανια, και ασεβεια, ενθα διαβολου
τυραννις, και δαιμονων βακχειαι, και φυσις πατουμενη, και εις αλογων αλογιας
κατηνεχθησαν, εις δαιμονων μανιας, επεταττε δε και ο νομος,
Μηδεν σοι και Χαναναιοις, μη δωις, μη λαβηις παρ' εκεινων, μη γυναικα
λαβηις, μη υιον λαβηις, μη συμβολαια ποιησηις, μη συναλλαγματα· δια τουτο δε
φραγμον περιεθηκα· ελθων δε ο Χριστος, και τα των ανθρωπων αναλαβων οπλα,
αυθωρον περιετμηθη, θυσιας προσηνεγκε, προσφορας, τα αλλα παντα, εμελλε δε
λυειν τον νομον· ινα μη λεγωσιν, οτι ατονησας πληρωσαι αυτον, δια τουτο ελυσε,
προτερον αυτον πληροι, και τοτε λυει, ινα μη νομισηις οτι ατονει, αλλα πληροι
παντα κατα το εθος. ∆ια τουτο βοαι και λεγει, Τις εξ υμων ελεγχει με περι αμαρτιας;
Ἐπει ουν και τουτο νομιμον ην, το μηδεν κοινον εχειν μετα Χαναναιων, ινα μη
αρξωνται εγκαλειν αυτωι οι Ἰουδαιοι και λεγειν, ∆ια τουτο ουκ επιστευσαμεν σοι·
παρανομος γαρ ης, ελυσας τον νομον· απηλθες εις την Χαναναιων χωραν,
Χαναναιοις ανεμιγης, του νομου λεγοντος· Μη αναμιγηις· δια τουτο αυτηι ουδεν
λαλει τεως. Προσεχε πως πληροι τον νομον, και ου προδιδωσι την σωτηριαν· και
Ἰουδαιους επιστομιζει, και ταυτην ανακταται.
Ὁ δε ουκ απεκρινατο, φησιν, αυτηι λογον. Μη μοι προφασεις ειπηις. Ἴδε, ου
λαλω· ιδε, ου διαλεγομαι· ιδε συμφορα, και το εμαυτου ουκ επιδεικνυμι· ιδε
ναυαγιον, και ο κυβερνητης ουκ αναλυω τον χειμωνα δια την υμετεραν
αγνωμοσυνην, 52.456 ινα μη εχητε προφασιν. Ἴδε, γυνη θεατρον μοι περιεστηκε, και
ουπω λαμβανει αποκρισιν, ινα μη λεγητε, οτι Ἐπεδωκας σεαυτον Χαναναιοις, και
παρεβης τον νομον, και ταυτην προφασιν εχομεν του μη πιστευσαι σοι. Σκοπει πως
δια τουτο ουκ απεκρινατο τηι γυναικι, ινα αποκριθηι Ἰουδαιοις· η προς την γυναικα
σιγη, φωνη αγνωμοσυνης τοις Ἰουδαιοις εγινετο.
θʹ. Ταυτα δε εποιει ου προς την οικειαν αξιαν, αλλα προς την εκεινων
συγκαταβαινων ασθενειαν. Και γαρ οτε τον λεπρον εκαθαρισε, λεγει· Ἄπελθε,
προσενεγκε το δωρον, ο προσεταξε Μωυσης. Συ εκαθαρας, και πεμπεις αυτον εις τον
νομον Μωυσεως; Ναι. ∆ια τι; ∆ια τους Ἰουδαιους, ινα μη αρξωνται εγκαλειν, οτι
παρεβην τον νομον. ∆ια τουτο και οτε εθεραπευσε τον λεπρον, ξενως εθεραπευσεν
αυτον· και ακουε πως· Και ιδου λεπρος προσελθων παρεκαλει αυτον λεγων, Κυριε,
εαν θεληις, δυνασαι με καθαρισαι· και εκτεινας την χειρα αυτου, ηψατο αυτου λεγων·
Θελω, καθαρισθητι. Ἐν τωι νομωι ουκ εχρην απτεσθαι λεπρου. Ὅτε ουν ηλθε Νεαιμαν
ο στρατηλατης προς Ἐλισσαιον τον προφητην λεπραι κατεχομενος, λεγει αυτωι ο
μαθητης, Ἰδου λεπρος στρατηλατης εξω. Ὁ δε πεμπει τον μαθητην εξελθειν και
ειπειν αυτωι, Ἄπελθε, λουσαι εις τον Ἰορδανην. Και ουκ ετολμησεν εξελθειν αυτος
και ιδειν τον λεπρον, και αψασθαι αυτου. Ἐπει ουν εκαθαρισεν ο Ἐλισσαιος λεπρον,
ινα μη λεγωσιν οι Ἰουδαιοι, οτι ομοιως Ἐλισσαιωι εκαθαρε, δια τουτο εκεινος μεν ου
τολμαι αψασθαι, ουτος δε απτεται, και λεγει, Θελω, καθαρισθητι· και εκτεινας την
χειρα αυτου, ηψατο του λεπρου. ∆ια τι ηψατο; Ἵνα σε διδαξηι οτι ουκ εστι δουλος
υποκειμενος νομωι, αλλα ∆εσποτης επικειμενος τωι νομωι. Πως ουν ετηρησε τον
νομον; Τωι ειπειν, Θελω, καθαρισθητι, και μη ευθεως αυτου αψασθαι. Προελαβεν ο
λογος, εδραπετευσε το νοσημα, ειτα ηψατο του ακαθαρτου, και ειπε, Θελω,
καθαρισθητι. Πως; Ευθεως εκαθαρισθη. Ουχ ευρισκει ο ευαγγελιστης ειπειν και γαρ
το ευθεως βραδυ εστι, ουχ ευρισκει λογον ισοῤροπον τωι ταχει της ενεργειας.
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

6

Ευθεως· πως; Ἅμα εξεβη ο λογος, και εδραπετευσε το νοσημα, εφυγαδευθη η λεπρα,
λοιπον καθαρος ο λεπρος. ∆ια τουτο λεγει· Ὕπαγε, σεαυτον δειξον τωι ιερει, και
προσενεγκε το δωρον, ο προσεταξε Μωυσης, εις μαρτυριον αυτοις. Τισι; Τοις
Ἰουδαιοις, ινα μη λεγωσιν οτι παραβαινω τον νομον. Ἐγω εθεραπευσα, και λεγω,
Προσενεγκε το δωρον του νομου, ινα εκεινηι τηι ημεραι ο λεπρος αυτων κατηγορησηι
λεγων, Ἐμοι προσεταξε δωρον κατα νομον προσενεγκειν.
Και ωσπερ πολλα ενεκεν Ἰουδαιων εποιει ο Χριστος, αναπολογητους αυτους
εις παντα ποιων, ουτω και ενταυθα. Ἐλεησον με, οτι η θυγατηρ μου κακως
δαιμονιζεται. Ὁ δε ουκ απεκρινετο αυτηι λογον. Προσελθοντες δε οι μαθηται αυτου,
λεγουσιν, Ἀπολυσον αυτην, οτι κραζει οπισθεν ημων. Τι ουν αυτος; Ουκ απεσταλην
ει μη εις τα προβατα τα απολωλοτα οικου Ἰσραηλ· ινα μη λεγωσιν Ἰουδαιοι, οτι
Ἀφηκας ημας, και απηλθες εξω, και δια τουτο σοι ουκ επιστευσαμεν. Ἰδου, φησι, και
απο εθνων ερχονται, και ου δεχομαι αυτους· υμας δε και φευγοντας 52.457 καλω,
∆ευτε προς με, παντες οι κοπιωντες, και ουκ ερχεσθε· ταυτην αποῤριπτω, και
παραμενει. Λαος, ον ουκ εγνων, εδουλευσε μοι, φησιν· εις ακοην ωτιου υπηκουσε
μου· και αλλαχου· Ἐμφανης εγενομην τοις εμε μη ζητουσι, και ευρεθην τοις εμε μη
επερωτωσιν. –Ἀπολυσον αυτην, οτι κραζει οπισθεν ημων. Ἴδωμεν ουν τι φησιν ο
Χριστος.
Ουκ απεσταλην ει μη εις τα προβατα τα απολωλοτα οικου Ἰσραηλ. Ουκ ην τα
ρηματα αποτρεπτικα; Μονονουχι γαρ λεγει, Ἀποστηθι, οτι ουδεν κοινον εχεις προς
εμε· ουκ ηλθον δια σε, αλλ' ηλθον δια Ἰουδαιους. Ουκ απεσταλην ει μη εις τα
προβατα τα απολωλοτα οικου Ἰσραηλ. Ἡ δε ακουσασα ειπε· Ναι, Κυριε, βοηθει μοι,
και προσεκυνει, λεγουσα· ο δε ουκ απεκρινατο αυτηι. Ἀλλα ορα αποκρισιν· Ουκ εστι
καλον λαβειν τον αρτον των τεκνων, και βαλειν τοις κυναριοις. Ὢ κηδεμονια
ιατρου· εν απαγορευσει επισπαται αυτην. Ουκ εστι καλον λαβειν τον αρτον των
τεκνων· τινων; Των Ἰουδαιων· και δουναι τοις κυναριοις, τουτεστιν, υμιν.
ιʹ. Ὄντως εις αισχυνην Ἰουδαιων ταυτα ειρηκεν ο Κυριος· τεκνα γαρ
καλουμενοι, κυνες εγενοντο. ∆ια τουτο και Παυλος λεγει· Βλεπετε τους κυνας,
βλεπετε τους κακους εργατας, βλεπετε την κατατομην· ημεις γαρ εσμεν η περιτομη.
Οι εθνικοι κυνες εκληθησαν, και εγενοντο τεκνα. Τεκνα μου, ους παλιν ωδινω, αχρις
ου μορφωθηι Χριστος εν υμιν. Το εγκωμιον τουτο, Ἰουδαιου κατηγορια εστιν. Ουκ
εστι καλον λαβειν τον αρτον των τεκνων, και δουναι τοις κυναριοις. Τι ουν η γυνη;
Ναι, Κυριε. Ὢ βια γυναικος, ω φιλονεικια ψυχης. Ὁ ιατρος λεγει, Ουχι, και αυτη
λεγει, Ναι· ο ∆εσποτης λεγει, Ουκ· αυτη λεγει, Ναι· ου κατηγορουσα ουδε
αναισχυντουσα, αλλα σωτηριαν εκδεχομενη. Ουκ εστι καλον λαβειν τον αρτον των
τεκνων, και δουναι τοις κυναριοις. Ναι, Κυριε. Κυνα με καλεις, εγω δε σε Κυριον
καλω· συ με υβριζεις, εγω δε σε υμνω. Ναι, Κυριε· και γαρ τα κυναρια εσθιουσιν απο
των ψιχιων των πιπτοντων εκ της τραπεζης των κυριων αυτων. Ὢ σοφια γυναικος·
απο του υποδειγματος ευρε λογον πρεποντα. Κυνα με καλεις, ως κυων τρεφομαι. Ου
παραιτουμαι το ονειδος· ου φευγω την κλησιν· λαβω ουν την τροφην του κυνος· και
λεγει πραγμα εν συνηθειαι συμβαινον. Συ τα σα στησον· κυνα με εκαλεσας, δος μοι
ψιχιον· συνηγορος εγενου μοι τηι αιτησει· εν τηι παραιτησει την συγκαταθεσιν
επιδειξον. Ναι, Κυριε· και γαρ τα κυναρια εσθιουσιν απο των ψιχιων των πιπτοντων
απο της τραπεζης των κυριων αυτων. Τι ουν ο παραιτουμενος, ο διωκων, ο
ελαυνων, ο λεγων, Ουκ εστι καλον λαβειν τον αρτον των τεκνων, και βαλειν τοις
κυναριοις; ο λεγων, Ουκ απεσταλην ει μη εις τα προβατα τα απολωλοτα οικου
Ἰσραηλ; – Ω γυναι, μεγαλη σου η πιστις. Ἐπαινετης αθροον εγενου; ανακηρυττεις
την γυναικα; ουκ ηλαυνες, ουκ εδιωκες; Θαρσει· δια τουτο ανεβαλομην. Ει γαρ
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

7

εξαρχης αυτην απελυσα, ουκ αν εμαθες αυτης την πιστιν. Ει εκ προοιμιων ελαβεν,
ανεχωρει αν ταχυ, και τον θησαυρον αυτης ουκ αν ηπιστατο τις.
∆ια τουτο ανεβαλομην την δοσιν, ινα απασι δειξω την πιστιν. Ὦ γυναι. Θεος
λεγει, Ὦ γυναι. Ἀκουετωσαν οι ευχο 52.458 μενοι μετα βαναυσιας. Ὅταν ειπω τινι,
Παρακαλεσον τον Θεον, δεηθητι αυτου, ικετευσον αυτον, λεγει· Παρεκαλεσα απαξ,
δευτερον, τριτον, δεκατον, εικοστον· και ουκετι ουκ ελαβον. Μη αποστηις, αδελφε,
εως αν λαβηις· τελος αιτησεως, η δοσις του αιτουμενου. Τοτε αποστηθι, οταν λαβηις,
μαλλον δε μηδε τοτε, αλλα και τοτε παραμενε. Καν μη λαβηις, αιτει ινα λαβηις· οταν
δε λαβηις, ευχαριστησον, οτι ελαβες. Εισερχονται πολλοι εν τηι εκκλησιαι,
απαρτιζουσι μυριους στιχους ευχης, και εξερχονται, και ουκ οιδασι τι ειπον· τα χειλη
κινειται, η δε ακοη ουκ ακουει. Συ ουκ ακουεις της ευχης σου, και τον Θεον θελεις
εισακουσαι της ευχης σου; Ἔκλινα, λεγεις, τα γονατα· αλλ' η διανοια σου εξω
επετετο· το σωμα σου ενδον της εκκλησιας, και η γνωμη σου εξω· το στομα ελεγε την
ευχην, και η διανοια ηριθμει τοκους, συμβολαια, συναλλαγματα, χωρια, κτηματα,
φιλων συνουσιας. Ὁ γαρ διαβολος πονηρος ων, και ειδως οτι εν καιρωι ευχης μεγαλα
ανυομεν, τοτε επερχεται. Πολλακις κειμεθα υπτιοι εν κλινηι, και ουδεν λογιζομεθα·
ηλθομεν ευξασθαι, και μυριοι λογισμοι, ινα εκβαληι ημας κενους.
ιαʹ. Ταυτα τοινυν ειδως εν ταις ευχαις, αγαπητε, γινεσθαι, την Χαναναιαν
μιμησαι, ο ανηρ την γυναικα, την αλλοφυλον, την ασθενη, την απεῤριμμενην και
ευκαταφρονητον. Ἀλλ' ουκ εχεις θυγατερα δαιμονιζομενην; Ἀλλ' εχεις ψυχην
αμαρτανουσαν. Τι ειπεν η Χαναναια; Ἐλεησον με· η θυγατηρ μου κακως
δαιμονιζεται· ειπε και συ, Ἐλεησον με· η ψυχη μου κακως δαιμονιζεται. Μεγας γαρ
δαιμων η αμαρτια. Ὁ δαιμονων ελεειται, ο αμαρτανων μισειται· εκεινος συγγνωμην
εχει, ουτος απολογιας εστερηται. Ἐλεησον με· βραχυ το ρημα, και πελαγος ευρε
φιλανθρωπιας· οπου γαρ ελεος, παντα τα αγαθα. Καν εξω ηις, κραζε και λεγε,
Ἐλεησον με, μη κινων τα χειλη, αλλα τηι διανοιαι βοων· και σιωπωντων γαρ ακουει ο
Θεος. Ου ζητειται τοπος, αλλ' αρχη τροπου. Ὁ Ἱερεμιας εν βορβορωι ην, και τον Θεον
επεσπασατο· ο ∆ανιηλ εν λακκωι λεοντων, και τον Θεον εξευμενισατο· οι παιδες οι
τρεις εν τηι καμινωι ησαν, και Θεον υμνουντες εδυσωπησαν· ο ληιστης εσταυρωθη, και
ουκ εκωλυσεν ο σταυρος, αλλα παραδεισον ηνοιξεν· ο Ἰωβ εν κοπριαι ην, και τον
Θεον ιλεων κατεσκευασεν· ο Ἰωνας εν τηι κοιλιαι του κητους, και τον Θεον υπηκοον
εσχε. Καν εν βαλανειωι ηις, ευχου, καν εν οδωι, καν επι κλινης· οπου εαν ηις, ευχου.
Ναος ει του Θεου, μη ζητει τοπον· γνωμης χρεια μονον. Καν δικαστηι παραστηις,
ευχου· οταν οργιζηται ο δικαστης, ευχου. Θαλαττα ην εμπροσθεν, οπισθεν Αιγυπτιοι,
μεσος ο Μωυσης· πολλη εν τηι ευχηι στενοχωρια, αλλα μεγα το πλατος της ευχης ην.
Ὄπισθεν οι Αιγυπτιοι εδιωκον, εμπροσθεν η θαλασσα, μεση η ευχη· και ουδεν ελαλει
ο Μωυσης· και λεγει αυτωι ο Θεος· Τι βοαις προς με; Το μεν στομα ου λαλει, η δε
διανοια βοαι. Και συ τοινυν, αγαπητε, οταν παραστηις δικαστηι μαινομενωι,
τυραννουντι, τα μεγιστα απειλουντι, και αλλοις δημιοις τα αυτα ποιουσιν, ευξαι συ
τωι Θεωι, και ευχομενου σου τα κυματα καταστελλεται. Ὁ δικαστης επι σε; Συ επι τον
Θεον καταφευγε. Ὁ αρχων πλησιον σου; Συ τον 52.459 ∆εσποτην καλεσον. Μη γαρ
ανθρωπος εστιν, ινα απελθηις εις τοπον; Θεος αει εγγυς εστιν. Ἐαν θεληις
παρακαλεσαι ανθρωπον, ερωταις τι ποιει, καθευδει, ασχολειται· διακονων ουκ
αποκρινεται σοι. Ἐπι δε του Θεου ουδεν τουτων· οπου εαν απελθηις και καλεσηις,
ακουει· ουκ ασχολια, ου μεσιτης, ου διακονος διατειχιζει. Ειπε, Ἐλεησον με, και
παρευθυς Θεος παραγινεται· Ἔτι γαρ, φησι, λαλουντος σου, ερω, Ἰδου εγω παρειμι.
Ὢ ρημα ημεροτητος γεμον.
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

8

Ουδε αναμενει τελεσαι την ευχην· ουπω τελεις την ευχην, και λαμβανεις την
δοσιν. Ἐλεησον με. Ταυτην μιμησωμεθα την Χαναναιαν, παρακαλω· Ἐλεησον με· η
θυγατηρ μου κακως δαιμονιζεται. Ὁ δε Κυριος λεγει προς αυτην· Ὦ γυναι, μεγαλη
σου η πιστις· γενηθητω σοι ως θελεις. Που ο αιρετικος; Μη ειπε, Παρακαλεσω μου
τον Πατερα; μη ειπεν, Ἱκετευσω τον γεννησαντα με; μη ευχης χρεια ενταυθα;
Ουδαμως. ∆ια τι; Ἐπειδη μεγαλη ην η πιστις, μεγα ην το σκευος, μεγαλη και η χαρις
εξεχυθη. Ὅπου δει ευχης, ασθενες το σκευος. Ὦ γυναι, μεγαλη σου η πιστις. Ου
νεκρον ειδες εγειρομενον, ου λεπρον καθαριζομενον, ου προφητων ηκουσας, ου
νομον εμελετησας, ου θαλατταν ειδες σχιζομενην, ουχ ετερον τι σημειον εωρακας
παρ' εμου γενομενον· υβρισθης δε μαλλον παρ' εμου, και εξηπορηθης· απηγορευσα
σου το παθος, και ουκ ανεχωρησας, αλλα παρεμεινας· λοιπον απολαβε και συ παρ'
εμου αξιαν και πρεπουσαν ευφημιαν· Ὦ γυναι, μεγαλη σου η πιστις. Ἀπεθανεν η
γυνη, και το εγκωμιον αυτης μενει, διαδηματος ον λαμπροτερον. Ὅπου εαν απελθηις,
ακουεις του Χριστου λεγοντος, Ὦ γυναι, μεγαλη σου η πιστις. Εισελθε εις Περσων
την εκκλησιαν, και ακουσεις του 52.460 Χριστου λεγοντος, Ὦ γυναι, μεγαλη σου η
πιστις· εις την Γοτθων, εις την βαρβαρων, εις την Ἰνδων, εις την Μαυρων, οσην
ηλιος εφοραι γην· ενα λογον ο Χριστος εφθεγξατο, και ου σιωπαι ο λογος, αλλα
μεγαληι τηι φωνηι ανακηρυττει την πιστιν αυτης, λεγων, Ὦ γυναι, μεγαλη σου η
πιστις· γενηθητω σοι ως θελεις. Ουκ ειπε, Θεραπευθητω το θυγατριον σου· αλλ', Ὡς
θελεις. Συ αυτην θεραπευσον· συ γενου ιατρος· σοι εγχειριζω το φαρμακον· υπαγε,
επιθες, Γενηθητω σοι ως θελεις. Το θελημα σου θεραπευσατω αυτην. Ἡ Χαναναια
θεληματι εθεραπευσε, και ο Υιος του Θεου αφ' εαυτου ου θεραπευει; Γενηθητω σοι
ως θελεις. Ουδε εκελευσεν η γυνη, ουδε επεταξε τωι δαιμονιωι, αλλ' ηθελησε μονον,
και το θελημα της γυναικος εθεραπευσε, και δαιμονας εξεβαλε. Που εισιν οι
τολμωντες λεγειν, οτι δι' ευχης ο Υιος ηνυσε; Γενηθητω σοι ως θελεις. Βλεπε και της
λεξεως την ευγενειαν· τον Πατερα τον εαυτου μιμειται.
Ὅτε γαρ εποιει τον ουρανον ο Θεος, ειπε, Γενηθητω ο ουρανος, και εγενετο ο
ουρανος· γενηθητω ηλιος, και εγενετο ηλιος· γενηθητω γη, και εγενετο γη·
επιταγματι την ουσιαν ηγαγεν. Ουτω και αυτος, Γενηθητω σοι ως θελεις. Ἡ
συγγενεια της λεξεως την κοινωνιαν της φυσεως εδειξε. Και ιαθη η θυγατηρ αυτης.
Ποτε; Ἀπο της ωρας εκεινης· ουκ εξ οτου ηλθεν η μητηρ αυτης εν τωι οικωι, αλλα
πριν ελθειν. Ἦλθεν ευρειν δαιμονιωσαν, και ευρεν υγιαινουσαν, τωι θεληματι αυτης
θεραπευθεισαν. Ὑπερ δε τουτων απαντων ευχαριστησωμεν τωι Θεωι, οτι αυτωι πρεπει
δοξα εις τους αιωνας των αιωνων. Ἀμην.

 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

9


