Quod mari similis sit haec vita
ΣΤʹ. Του αυτου, οτι θαλασσηι παρεικασται ο βιος ουτος, και εις το, "Ὅτε
ανεβη ο Ἰησους μετα των μαθητων αυτου εις το πλοιον και
αφυπνωσεν."
64.19
Οι πελαγιοι πλωτηρες, επειδαν ευθυβολωι πνευματι καταφυσωμενοι τον
πλουν ανυωσι, χαροποιοις τοις προσωποις γινομενοι, αντιμιμον της γαληνης την
οψιν ρυθμιζουσιν· επειδαν δε της γαληνης η ευδια παραμεινασα τους ναυτας
εκλυσηι, και τους μεν καθευδειν, τους δε και παιδιοις εμπιστευειν τα της ολκαδος
πηδαλια παρασκευασηι, και του μεν κυβερνητου αμεριμνουντος, των δε ναυτων τον
πονον της τεχνης τηι ευδιαι λυσαντων, αφνω δε λαιλαπος τραχυτατου
κατασπιλασαντος, επι το πελαγος αδοκητως εκδραμωσιν οι ανεμοι, και αρξηται η
θαλασσα εξ 64.20 αγριαινομενη μορμυρειν, και η των κυματων πληθυς εμποδιζειν
τηι νηι, και αι των πολυπλοκων σχοινιων διατασεις αι αμφι τον ιστον ηρτημεναι τηι
των ανεμων βιαιαι εμβοληι μαστιζομεναι συριζωσιν· τοτε δη, αγαπητοι, θρους μεν
ζαλωδης και κλαυθμυρωδης υπο των επιβατων γινεται, βυθινον θανατον παρα τον
φυσικον προσδοκωντων.
Ἔστι δε ιδειν τους ναυτας υπο της εξωθεν αυτους περιεχουσης ζαλης
χειμαζομενους, πλεον δε υπο της των ενδοθεν ολοφυρο 64.21 μενων κραυγης
εκνευριζομενους, ως και τον μεν κυβερνητην υποτρομον γεγονοτα απο της δειλιας
μηκετι δυνασθαι χρησθαι τηι κυβερνητικηι χειρι προς την της νηος ευθυπλοΐαν,
παντας δε ομου της εν ανθρωποις ζωης μετα φωνης απεκδεχεσθαι. Τοιουτον τι
συμβεβηκε τοις μαθηταις του Κυριου· μεταβαλε γαρ μοι τωι λογωι επι το Ευαγγελιον.
Ἀνεβη ο Ἰησους μετα των μαθητων εις το πλοιον, και διηρχετο την θαλασσαν
ευμαρως. Και εως μεν αυτοις ο ∆εσποτης Χριστος εγρηγορει, πας εναντιος ανεμος
εφιμουτο, ηπλουτο δε αυτοις και η θαλασσα ως ηπειρος, ουδεν κυμα τηι χριστοφορωι
νηι προσεφιστατο· οτε δε οικονομικως ο Ἰησους εν τωι πλοιωι εκαθευδε κατα την του
σωματος φυσιν, και ου κατα την της θεοτητος αξιαν (αυπνον γαρ το ομμα της
θεοτητος)· τοτε οι ανεμοι θεωρησαντες τον εαυτων παιδευτην και ταξιαρχον
υπνωσαντα, καθαπερ ιπποι ηνιοχου καθευδοντος κατολιγωρησαντες, λαβρωι
φυσηματι αγριον χειμωνα συριζοντες κατα της αποστολικης ολκαδος εφεροντο.
Γενομενης δε ζαλης ανεικαστον θανατον αποπνεουσης, και της θαλασσης κοχλαδον
αναζεουσης, και τον θυμον των κυματων τηι οροθετιδι ψαμμωι επιφριζουσης,
θεωρησαντες οι μαθηται τον πολυθρυλλητον χειμωνα, τον πολυυμνητον
προμαχεωνα Χριστον παρεκαλουν· τι λεγοντες; Ἐπιστατα, σωσον ημας, απολλυμεθα.
Ἐκαθευδεν ο Κυριος οικονομικως εν τωι πλοιωι, ουκ αγνοων το μελλον γινεσθαι, ουκ
αδυνατων γαληνην βραβευσαι· ειδως δε μελλουσαν ταρασσεσθαι την θαλασσαν,
κατα δυο αιτιας εκαθευδεν· ινα και το σαθρον της ολιγοπιστιας των μαθητων εν τωι
χειμωνι διελεγξηι, και το δυνατον της θεοτητος αυτοις ενδειξηται.
Ἦν ουν ιδειν, αγαπητοι, διαγρηγορησαντος του ∆εσποτου σωματικως, παντα
οξυτερον εαυτου γενομενον, και τον ανεμον προς το ιδιον σπηλαιον υποφευγοντα,
την τε θαλασσαν μηκετι απειλουσαν τηι αποστολικηι ολκαδι, αλλα τα κυματα προς
την προσκυνησιν επιστρεφοντα. Τοιαυτη εστιν και η του βιου φορα, μηδεποτε μενειν
εν ταυτοτητι τα πραγματα, αλλα ποτε μεν γαληνιαιν ειρηνηι και ευθηνιαι τροφων
ανενδεει, ποτε δε ταρασσεσθαι ωσπερ την θαλασσαν, τουτο μεν βαρβαρων
καταδρομαις, τουτο δε τυραννων επιβουλαις και πραγματων πλοκαις, και πολλοις
αλλοις κλονοις και ακαταστασιαις. Και γαρ η ειρημενη ιστορια περι της αποστολικης
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

1

ολκαδος τουτον εχει τον νουν· ουκ ην γαρ υπο του Κυριου γινομενον, ο ουκ ην
μυστηριου εχομενον. Θαλασσηι παρεικασται ο βιος ουτος, πλοιωι η ανθρωπινη
υποστασις, φερουσα καθαπερ επιβατας και κυβερνητην τους λογισμους και τον νουν.
Ἐαν ουν τουτο το πλοιον, τουτεστιν η ανθρωπινη υποστασις, εν τουτωι τωι βιωι
χειμαζομενη υπο της του διαβολου κακιας, και απο των εναντιων δαιμονων των τα
κυματα των επιθυμιων εξεγειροντων, και τον αλμυρον αφρον των ηδονων προς τον
ενδοθεν νουν επιῤριπτοντων και ταις επιθυμιαις τον κυβερνητην νουν σειοντων,
και προς την αμαρτιαν βυθιζοντων οτι δε εκαστος των ανθρωπων ταις πολυφλογοις
ηδοναις σειομενος προς την αμαρτιαν εβυθιζετο, μαρτυρει μου τωι λογωι ∆αυιδ ο
προφητης. Ὅτε γαρ περι την σωφροσυνην εναυαγησεν, ανεβοα λεγων· Ἦλθον εις τα
βαθη της θαλασσης, και καταιγις κατεποντισε με. Ου γαρ τουτο κατα ιστοριαν
ευρουμεν που γεγραμμενον τωι ∆αυΐδ· που γαρ ∆αυιδ επλευσεν; η εις ποιον πελαγος
απελθων εβυθισθη; αλλ' ου 64.22 δαμου.
Τι ουν εστιν ο λεγει, η παντως, εν τωι βιωι τουτωι ωσπερ εν θαλασσηι υπαρχων,
και σεισθεις ταις ηδοναις καθαπερ κυμασι, και τους αρμους των λογισμων λυθεις,
λαβρον το κυμα της επιθυμιας ενδοθεν δεξαμενος, του ανδρος προς την του Ουριου
γυναικα εκλυθεις, ναυαγιον σωφροσυνης υπεμεινεν. ∆ιο ελεγεν· Ἦλθον εις τα βαθη
της θαλασσης, και καταιγις κατεποντισε με. Ειτα παλιν μετανοησας και οιονει
ανανηψας εκ του βαθους της αμαρτιας, παλιν κρατων του πηδαλιου της
σωφροσυνης, και τον εαυτου βιον εν σωφροσυνηι ρυθμιζων, ηυχετο τωι Θεωι λεγων·
Μη με παλιν καταποντισατω καταιγις υδατος, μηδε καταπιετω με βυθος. Τοιουτον τι
και ο Ἀποστολος μυστικως αινιττομενος λεγει την ανθρωποτητα, Τριτον εναυαγησα.
Τι γαρ φησιν; Τρις εναυαγησα; νυχθημερον εν τωι βυθωι πεποιηκα. Τριτον γαρ
εναυαγησεν η ανθρωποτης, απαξ εν τωι παραδεισωι δια της παραβασεως, δευτερον
παλιν εν τωι κατακλυσμωι Νωε, τριτον μετα το δεξασθαι τον νομον προς την
ειδωλολατρειαν εξεπεσεν ο λαος, εως ου ελθων ο των ψυχων ημων κυβερνητης
Χριστος, στησας το ιστιον του σταυρου εν μεσηι τηι γηι, αχειμαστον ημιν τον εις
ουρανοπολιν πλουν οικονομησεν. Νυχθημερον εν τωι βυθωι πεποιηκα. Νυκτα λεγει
την προ της του Σωτηρος παρουσιας εν τηι σκοτεινηι πλανηι διατριβην· ημεραν δε
λεγει την μετα Χριστου παρουσιαν εν τωι φωτεινωι βαπτισματι διαγωγην. Πασης ουν
της ανθρωποτητος, καθως εφαμεν υπο της του διαβολου κακιας χειμαζομενης,
θεωρησας ο του Θεου Λογος, ελθων εις τονδε τον βιον, εισερχεται εις την κοιλιαν
του πλοιου της Παρθενου Μαριας· ου την εικονα εν Ἰωναι τωι προφητηι γεγονυιαν
ευραμεν. Πεμπεται γαρ Ἰωνας εις Νινευι, ερχεται ο Χριστος εις τονδε τον βιον·
απερχεται ο Ἰωνας εις το πλοιον, και εις την κοιλην του πλοιου καθευδει, και ο του
Θεου Λογος εν εννεα μησιν εν τηι κοιλιαι της Παρθενου Μαριας σχεδον εκαθευδε
σιωπων τοις ανθρωποις. Τοτε μαλλον εξηγειρετο ο διαβολικος της κακιας χειμων,
ως επι του Ἰωνα· αλλ' οτε εῤριφη Ἰωνας εις το πελαγος, τουτεστιν, οτε Ἰησους
προηλθεν εκ της κοιλιας της Παρθενου εις τονδε τον βιον, και πας εναντιος ανεμος
εφιμουτο, και μεχρις ου φθασηι το κητος εις τον ᾅδην, πολλα σημεια και τερατα
επετελει διανηχομενος εις τονδε τον βιον. Ἦλθεν Ἰωνας εις το κητος, και αυτος εις
τον ᾅδην ηλθεν· τρεις ημερας και τρεις νυκτας τας αυτας τωι Ἰωναι εν τωι ᾅδηι
πεποιηκεν.
Ἐκριπτεται Ἰωνας εκ του κητους εις την Νινευι, και Χριστος ανισταται εκ
νεκρων και ερχεται εις τον κοσμον τουτον κηρυσσει μετανοιαν· μετανοουσι
Νινευιται, και οι του κοσμου τουτου πολιται· νηστευουσι τριαδα ημερων, και
σωζεται τα πολυαριθμητα πληθη, ως και εν τηι Νινευι δεκαδυο μυριαδες ανθρωπων
και κτηνη πολλα. Του γαρ Κυριου κηρυσσοντος τωι κοσμωι τουτωι την μετανοιαν και
την πιστιν, σωζονται αι δεκα δυο φυλαι του Ἰσραηλ. Ὅταν γαρ Το πληρωμα των
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

2

εθνων εισελθηι, τοτε, πας Ἰσραηλ σωθησεται. Ὅτι δε εικων του Χριστου ην Ἰωνας
αυτος ο Κυριος λεγει εν τωι Ευαγγελιωι· Ὃν τροπον Ἰωνας εποιησεν εν τηι κοιλιαι του
κητους τρεις ημερας και τρεις νυκτας, ουτως εσται και ο Υιος του ανθρωπου εν τηι,
καρδιαι της γης τρεις ημερας και τρεις νυκτας. Αυτωι η δοξα και το κρατος εις τους
αιωνας των αιωνων. Ἀμην.

 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

3


