De non judicando proximo
Εις το λεγειν τους Ἰουδαιους, "∆αιμονιον εχεις," και εις το, "Μη κρινετε
κατ' οψιν."
60.763
Ὥσπερ η φαεσφορος σεληνη τα της νυκτος αμαυρα λευκαινουσα, τοις τε
κατα γην και θαλατταν πλωτηρσι τε και οδοιποροις το καλλος δαιδουχουσα,
ανεμποδιστον εκαστωι την πορειαν κατεργαζεται· ωσαυτως και ο της Ἐκκλησιας
διδασκαλος δικην σεληνης τας της θεογνωσιας λαμπηδονας δια λογου αυγαζων,
τους τε εν τωι πελαγει του βιου τουτου την αλμυριδα των ηδονων παρατρεχοντας,
και τους την χριστοφορον οδον βαινοντας, επι την αληθειαν Χριστον παραπεμπει.
Οιδε δε και η θεια Γραφη τους της Ἐκκλησιας διδασκαλους και εν σεμνηι πολιτειαι
βιουντας, εν εικονι σεληνης και αστερων ονομαζειν, ως φησιν ο προφητης ∆αυΐδ·
Σεληνην και αστερας, α συ εθεμελιωσας.
Σαφεστερον δε εστιν εκ των του Ἀποστολου ρηματων ιδειν την διαφοραν
των αγιων επι ταξει ηλιου και σεληνης και αστερων ονομαζομενην· Ἄλλη δοξα,
φησιν, ηλιου και αλλη δοξα σεληνης, και αλλη δοξα αστερων και αστηρ αστερος
διαφερει εν δοξηι. ∆ευρο τοινυν και ημεις δικην αστερος βραχυτατου υπολαμψαντες,
τας αστραπας των ευαγγελικων νοηματων σαφως υμιν υποδειξωμεν. Ἔλεγον ουν οι
Ἰουδαιοι, φησι, τωι Κυριωι· ∆αιμονιον εχεις· ο δε, Μη κρινετε κατ' οψιν, αλλα την
δικαιαν κρισιν κρινατε. Ὦ Ἰουδαιοι, εμε λεγετε δαιμονιον εχειν· συγκρινατε τα εργα
τα εμα τοις υμετεροις, και εν τωι γνωμονι της συνειδησεως υμων διερευνησαντες,
ειπατε, τις αρα εχει δαιμονιον, εγω, η υμεις; Μη κρινετε κατ' οψιν, αλλα την δικαιαν
κρισιν κρινατε. Ὑμεις δια θαλασσης Ἐρυθρας, ως δια χλοηφορου πεδιου διελθοντες,
και εν τηι ερημωι εν αφραστωι γλυκασματος μεταποιουμενον εδεξασθε υδωρ εκ
πετρας, και εκ μεσου αερος ορτυγομητραν προσπιπτουσαν· και μετα την τοσουτων
και πλειονων αλλων αγαθων παροχην, Μωυσεως εις το ορος αναδραμοντος,
μοσχοποιησαντες, τωι λεγεωνι των δαιμονων προσεκυνησατε· εγω δε ελθων τον
λεγεωνα των δαιμονων απο της ανθρωποτητος απηλασα. Τις ουν εχει δαιμονιον,
εγω, η υμεις; ειπατε. Μη κρινετε κατ' οψιν, αλλα την δικαιαν κρισιν κρινατε. Ὑμεις
τους υιους υμων και τας θυγατερας τοις δαιμονιοις θυετε, εγω δε τον υιον της χηρας
και την θυγατερα του αρχισυναγωγου τεθνεωτας ανεστησα· τον μεν λαρνακι
κατακειμενον αφηι χειρος, την ιαματικην δυναμιν προς τον ενδοθεν κειμενον
εκπεμψας, υγιασα· την δε ρηματι εκ θανατου, ως εξ υπνου, ηγειρα. Τις ουν εχει
δαιμονιον; εγω, η υμεις; Μη κρινετε κατ' οψιν, αλλα την δικαιαν κρισιν κρινατε.
Ὑμεις πλαστοις ρημασι της Ἰεζαβελ τον Ναβουθε αποκτειναντες, τον της
ευφροσυνης γεννητορα τον αμπελωνα ανασκαψαντες, λαχανηφορον αρουραν
εποιησατε, ασθενουντων βρωματα, ως φησιν ο Ἀποστολος, Ὁ γαρ ασθενων λαχανα
εσθιει· εγω δε τους δικην λαχανων χθαμαλων, τους υπο της αῤρωστιας
καταπεσοντας, εν ροπηι οφθαλμου υγιασας και υγιοποιησας, αρτου ουρανιου βρωσιν
μετεδωκα, και παλιν εις την αυτην ταξιν εγεωργησα λεγων· Ἐγω ειμι η αμπελος, και
υμεις τα κληματα. Τις ουν εχει δαιμονιον, εγω, η υμεις; ειπατε. Μη κρινετε κατ' οψιν
60.764 αλλα την δικαιαν κρισιν κρινατε. Ὑμεις τον Ἡσαΐαν ξυλινωι πριονι
πρισαντες, διελυσατε· εγω δε την διαλυθεισαν τωι θανατωι ανθρωποτητα, τηι
μετουσιαι του ξυλου του σταυρου συναρμοσας ανεστησα. Τις ουν εχει δαιμονιον, εγω,
η υμεις; ειπατε. Μη κρινετε κατ' οψιν, αλλα την δικαιαν κρισιν κρινατε. Ὑμεις
Ἱερεμιαν τον προφητην εις λακκον βορβορωι βαλοντες απεπνιξατε· εγω τον εν τωι
 
 

1
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

βορβορωι των ηδονων υμων αποθανοντα προφητικον λογον απεσπασα, και εν ταις
ψυχαις των υπηκοων μοι ενιδρυσα. Τις ουν εχει δαιμονιον, εγω, η υμεις; ειπατε. Μη
κρινετε κατ' οψιν, αλλα την δικαιαν κρισιν κρινετε. Ὑμεις Ζαχαριαν τον μεγαν
μεταξυ του ναου και του θυσιαστηριου απεκτεινατε· Ζαχαριας δε ερμηνευεται,
μνημα Θεου· εγω δε ελθων, τουτον τον Ζαχαριαν, την μνημην του Θεου, τον μεταξυ
του ναου και του θυσιαστηριου υφ' υμων αποκτανθεντα, τουτεστι, μεταξυ σωματος
και ψυχης ναος γαρ ψυχης σωμα, ως και θυσιαστηριον Θεου ψυχη, εν ηι προσφορα
της λογικης λατρειας και θυμιαματα των προσευχων αναπεμπεται· ταυτην την
μνημην του Θεου ζωοποιησας, εν ταις καρδιαις των ανθρωπων ενυκισα, προς το
παντας τους δεξαμενους ιερατευειν Θεωι. Τις ουν εχει δαιμονιον, εγω, η υμεις;
ειπατε. Μη κρινετε κατ' οψιν, αλλα την δικαιαν κρισιν κρινετε.
Μεμνηνται δε και οι μαθηται του Κυριου του ρηματος τουτου. Ὅτε γαρ υπο
των γραμματεων και Φαρισαιων ενεκαλουντο μη διδασκειν εν τωι ονοματι του
Χριστου· Ου παραγγελιαι παρηγγειλαμεν υμιν μη διδασκειν επι τωι ονοματι του
Ἰησου; και ιδου επληρωσατε την Ἱερουσαλημ της διδαχης υμων· τοτε αποκρινονται,
υπομιμνησκοντες αμα το κρινειν αδικως, και λεγοντες· Ει δικαιον εστιν υμων
ακουειν μαλλον, η του Θεου, κρινατε. Ὅρα και τον προφητην, αγαπητε, εν τωι
αρτιως ημιν υποψαλεντι ψαλμωι φανερωτατα λεγοντα περι της του Κυριου
ενσαρκου παρουσιας και του μη κρινειν αδικως· Ὁ Θεος εστη, φησιν, εν συναγωγηι
θεων, εν μεσωι δε θεους διακρινει. Και τις αν ειη ο Θεος ο σταθεις εν συναγωγηι θεων,
η παντως ο Χριστος, ο σταθεις εν τηι συναγωγηι των Ἰουδαιων, των ποτε οντων
θεων, προς ους απεκριθη, Ἐγω ειπα, Θεοι εστε; Ὅσον γαρ επι τηι του Θεου
φιλανθρωπιαι, θεους αυτους ωνομασεν· οσον δε εν τηι εαυτων κακιαι, ως ανθρωποι
απεθνησκον, και ως εις των αρχοντων επιπτον· αρχοντων δε, ου των επιγειων των
ανθρωπων, αλλ' εκ των ουρανιων αψιδων καταπεσοντων, περι ων λεγει και
Παυλος· Ουκ εστιν ημιν η παλη προς αιμα και σαρκα, αλλα προς τας αρχας, προς τας
εξουσιας, προς τους κοσμοκρατορας του σκοτους τουτου, προς τα πνευματικα της
πονηριας εν τοις επουρανιοις. Ὁ Θεος ουν εστη εν συναγωγηι θεων, εν μεσωι δε θεους
διακρινει. Θεους απο των ποτε θεων διακρινει Ἰουδαιων. Και φησι προς αυτους το
Πνευμα το αγιον· Ἕως ποτε κρινετε αδικιαν, και προσωπα αμαρτωλων λαμβανετε;
και ο Κυριος φησι· Μη κρινετε κατ' οψιν, αλλα την δικαιαν κρισιν κρινετε. Ειτα
παλιν το Πνευμα το αγιον· Κρινατε ορφα 60.765 νωι και πτωχωι. Ὅρα μοι πως περι
Χριστου παντα εισηγειται, παντα διδασκει, βουλομενος αναψαι την παρ' αυτων
γινομενην αδικιαν· Κρινατε γαρ, φησιν, ορφανωι και πτωχωι, ταπεινον και πενητα
δικαιωσατε.
Ἀλλ' ισως ερει τις των ακροατων και απορειν ημας δεικνυναι του, οτι
ορφανος ακηκοεν ο Κυριος. Το μεν γαρ πτωχον, ραιδιον εστι καταμαθειν εκ των του
Ἀποστολου ρηματων· Ὃς δι' ημας επτωχευσε πλουσιος ων· αλλα τις αν ειη ορφανος,
η παντως ο μητε πατερα εχων μητε μητερα; Ἄκουε δε του Ἀποστολου λεγοντος περι
του Χριστου· Ἀπατωρ, αμητωρ, αγενεαλογητος. Ἀπατωρ επι της γης κατα την
ανθρωποτητα ο Κυριος, και αμητωρ εν ουρανοις κατα την θεοτητα. Κρινατε ορφανωι
και πτωχωι, τωι δι' ημας πτωχευσαντι. Τοις πασι γαρ τα παντα γεγονε πλειον του
Ἀποστολου, ινα τους παντας κερδησηι. Ταπεινον και πενητα δικαιωσατε. Μαθετε απ'
εμου, οτι πραος ειμι και ταπεινος τηι καρδιαι. Ἀλλα τι φησιν; Ουκ εγνωσαν, ουδε
συνηκαν· Ἐν σκοτει διαπορευονται. Ουκ εγνωσαν τον Θεον Λογον σαρκα γεγονοτα
δι' ημας· ο Λογος γαρ σαρξ εγενετο, ου τραπεις, αλλα καθο εσκηνωσεν εν ημιν. Ουκ
εγνωσαν την αΐδιον της θεοτητος μορφην εν τηι του δουλου εικονι· ουκ εγνωσαν· ει
γαρ εγνωσαν, ουκ αν τον Κυριον της δοξης εσταυρωσαν. Ἀλλ' ουδε συνηκαν· ου
συνηκαν γαρ των θαυματουργηματων αυτου την δυναμιν, οσων ειχε συμβολων
 
 

2
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

εικονας· ου συνηκαν τον εν τωι αγρωι κεκρυμμενον θησαυρον, τουτεστι, την εν σαρκι
αποκεκρυμμενην θεοτητα, και εν ουρανοις συν Πατρι αυλιζομενον· ου συνηκαν τα
επι του Λαζαρου γεγονοτα· ου συνηκαν τον λιθον τον αποκυλισθεντα του μνηματος,
οτι την ηλιθιον καρδιαν των ανθρωπων αποκινεισθαι ελεγεν· ου συνηκαν αυτο το
μνημα, και τον ενδοθεν αποκειμενον Λαζαρον τετραημερον, τινος ην τυπος, οτι εν
εικονι σωματος ο ταφος ην περιεχων ενδοθεν τον νουν εναποθανοντα και
νεκρωθεντα. Ὄντως γαρ ταφος ην το σωμα ημων προ της του Χριστου παρουσιας,
καθως φησιν εν 60.766 τωι Ευαγγελιωι· Ταφοι κεκονιαμενοι. Ὄντως ημεν ταφοι
μεμεστωμενοι νεκρων αμαρτηματων, εχοντες ενδοθεν τον νουν τεθανατωμενον
ταις ηδοναις, τον τετραημερον και ηδη οζοντα, τον εκ τεσσαρων γενικων αρετων
συνεστωτα νουν, φρονησεως, δικαιοσυνης, ανδρειας, σωφροσυνης. Ὁμοιως και το
σωμα εκ τεσσαρων στοιχειων συνεστηκε, θερμου, ψυχρου, υγρου τε και ξηρου. Ουκ
εγνωσαν, ουδε συνηκαν· Χριστον γαρ μη δεξαμενοι το φως, εν σκοτει
διαπορευονται. Και το φως γαρ εν τηι σκοτιαι φαινει, και η σκοτια αυτο ου κατελαβε.
Σαλευθητωσαν παντα τα θεμελια της γης· ου της πατουμενης, αλλα περι ης λεγει,
οτι Γη ει, και εις γην απελευσηι. Θεμελιος γαρ σωματος η ψυχη· ης εξελθουσης,
καθαπερ θεμελιου υποχωρησαντος, ο οικος του σκηνους ημων καταπιπτει.
Σαλευθητωσαν παντα τα θεμελια της γης, τουτεστι, μετακινηθητωσαν και
μεταστητωσαν αι ψυχαι απο της ειδωλολατρειας εις την θεογνωσιαν. Ειτα, Ἀναστα,
ο Θεος, φησι, κρινον την γην. Ἀναστα, ο σταυρωθεις, αναστα, ο τας αμαρτιας ημων
εν εικονι ακανθων επι της εαυτου κεφαλης αναδησαμενος, Ἀναστα, ο Θεος, κρινον
την γην. Την γην ειπεν, ου τον ουρανον.
Μη φοβηθηις, αγαπητε. Ει αναγεγεννησαι εξ υδατος και Πνευματος, ουρανος
ει· Ὅσοι γαρ εις Χριστον εβαπτισθητε, Χριστον ενεδυσασθε. Οιος ο χοικος, τοιουτοι
και οι χοικοι· και οιος ο επουρανιος, τοιουτοι και οι επουρανιοι. Ἀναστα ο Θεος,
κρινον την γην, οτι συ κατακληρονομησεις εν πασι τοις εθνεσι. Συ ο Χριστος, ωι
δεδωκεν ο Πατηρ εξουσιαν παντων, εξουσιαν παντας κρινειν. Και γαρ Ὁ Πατηρ
κρινει ουδενα· πασαν γαρ την κρισιν δεδωκε τωι Υιωι, ινα τιμωσι τον Υιον, καθως
τιμωσι τον Πατερα. Συ κατακληρονομησεις εν πασι τοις εθνεσι. Σοι γαρ ειπεν ο
Πατηρ· Αιτησαι παρ' εμου, και δωσω σοι εθνη την κληρονομιαν σου, και την
κατασχεσιν σου τα περατα της γης. Τωι Θεωι ουν δωμεν δοξαν εν Χριστωι Ἰησου τωι
Κυριωι ημων, ωι η δοξα εις τους αιωνας των αιωνων. Ἀμην.

 
 

3
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.


