In sanctum Stephanum
Εις τον αγιον πρωτομαρτυρα Στεφανον.
59.699
Παντες μεν οι των μαρτυρων αγωνες επιδοξοι, και θαυμαζεται πανταχου των
δικαιων η αθλησις· αλλ' οπου το περιβλεπτον αγεται Στεφανου του πρωτομαρτυρος
σταδιον, εκει και η αφωνος γλωττα προς ευφημιαν 59.700 διεγειρεται. Τινα γαρ ου
καλει προς επαινον ο μακαριος Στεφανος, ο και μονηι τηι προσηγοριαι την οικειαν
σημαινων αξιωσιν, και αυτωι τωι ονοματι την τιμην ηδη προκεκτημενος της νικης;
Ἐν τουτωι γαρ και την 59.701 παλην, και την νικην, και την τιμην κηρυττει το του
μαρτυρος ονομα. Στεφανος, ο και των αγωνων πρωτος, και των επαινων πρωτος,
και των επαινων εξαιρετος, ο τοις ιχνεσι του ∆εσποτου επομενος, και αρχη των
αθλουντων γενομενος.
Τουτον γαρ πρωτον ο Σωτηρ εις σωτηριαν εγεωργησε μαρτυρα· τουτον ο του
Χριστου θανατος ευθεως καταφρονησαι και αυτου του θανατου επεισε· τουτον
εκχεαι και το ιδιον αιμα η του ∆εσποτου πλευρα προεξενησεν. α γαρ εγνω τον
∆εσποτην υπερ δουλων παθοντα, ταυτα παθειν ηνεσχετο υπερ αυτου του ∆εσποτου,
ουκ αναμεινας καιρον, ου προλαβοντας ιδων, ου θεασαμενος αθλησιν. Ἐπειδη γαρ
την εαυτου πολιτειαν επομενην εδειξε, πανταχου το ∆εσποτηι συναγωνιζεσθαι, και
την τελευτην ομοιαν εργασασθαι, φυλαττων, ως μαθητης, διδασκαλου ταξιν. Και
βλεπε μοι τον μακαριον εν εργοις τε και λογοις αυτον τον ∆εσποτην μιμουμενον.
Ἐδοξασε τον Σωτηρα των σημειων η δυναμις· μακαριζεται και εν τουτωι η χαρις του
μαρτυρος. Στεφανος γαρ, φησι, πληρης χαριτος και δυναμεως, εποιει τερατα και
σημεια εν τωι λαωι. Θαυμαζεται διδασκων ο Κυριος, επαινειται δημηγορων ο μαρτυς.
Ἀρξαμενος γαρ απο της κατα τον Ἀβρααμ οπτασιας, και διελθων καθεξης
ακολουθως, επιμεμνηται μεν των καιριωτερων προσωπων τε και πραγματων,
εισαγει δε την εις Χριστον προφητειαν, και δεικνυσιν αει τους Ἰουδαιους τον Θεον
παροργιζοντας. Ἀλλ' ωσπερ εσχεν ο Χριστος Φαρισαιους αντιλεγοντας, ουτω και ο
μαρτυς τους εκ της συναγωγης αυτωι αντιπιπτοντας. Ἀνεστησαν γαρ τινες, φησι, των
απο της συναγωγης της λεγομενης Λιβερτινων και Κυρηναιων και Ἀλεξανδρεων,
και απο των απο Κιλικιας και Ἀσιας, συζητουντες τωι Στεφανωι· και ουκ ισχυον
αντιστηναι τηι σοφιαι και τωι πνευματι, ωι ελαλει. Κατηγορειται περι του ναου ο
∆εσποτης· συκοφαντειται και ο μαρτυς εν τουτωι. Ὁ γαρ ανθρωπος ουτος, φησιν, ου
παυεται λαλων ρηματα κατα του τοπου του αγιου τουτου, και του νομου. Ἔξω της
πολεως ο ∆εσποτης σταυρουται· εξω της πολεως και ο μαρτυς λιθαζεται.
Ἐκβαλλοντες γαρ αυτον εξω της πολεως ελιθοβολουν. Ἰουδαιοι σταυρουσι τον
Χριστον, Ἰουδαιοι λιθαζουσι και τον Στεφανον. Ἀπονεμει συγγνωμην ο ∆εσποτης
σταυρουμενος· Πατερ γαρ, φησιν, αφες αυτοις την αμαρτιαν ταυτην· ου γαρ οιδασι τι
ποιουσι.
Παρακαλει ομοια περι αυτων και ο μαρτυς. Θεις γαρ, φησι, τα γονατα
προσηυξατο λεγων· Κυριε Ἰησου Χριστε, μη στησηις αυτοις την αμαρτιαν ταυτην.
Ουδε εν λογοις, ουδε εν εργοις ακολουθων ο μαρτυς τωι ∆εσποτηι παρελειψεν, αλλ'
εδειξε και το της ψυχης ανεξικακον, και το της υπομονης ανδρειον· οθεν και ταυτης
της 59.702 θειας οπτασιας αξιουται. Ἀτενισας γαρ, φησιν, εις τον ουρανον, ειδε
δοξαν Θεου, και Ἰησουν εστωτα εκ δεξιων του Πατρος. Μεγα των αγωνων τουτο το
σταδιον. Ὁ γαρ αθλητης κατω παλαιει, και ο αγωνοθετης εξ ουρανων κατοπτευει·
ουτος αγωνιζεται πυκτευων ενταυθα, κακεινος ανωθεν συναγωνιζεται στηκων. Ου
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

1

γαρ καθεζομενον, αλλ' εστωτα θεωρει τον Σωτηρα. Ὢ ποση της αξιας η χαρις!
εστηκεν ο ∆εσποτης αθλουντος του μαρτυρος. Ειδος γαρ αγωνοθετου και το σχημα
σημαινει των αγωνων το μεγεθος. Τοτε γαρ οι αγωνοθεται των θρονων ανιστανται,
οτε το θερμον των αγωνων αναπτεται· τοτε το στεῤρον των αθλουντων ελεγχεται,
οτε το χρεος της τιμης αποδιδοται.
Ἡ δε τιμη του Σωτηρος αυτη, ως και των αγγελων προτιμηθηναι τον
μαρτυρα. Ἀτενισας γαρ, φησιν, εις τον ουρανον, ειδε δοξαν Θεου, και Ἰησουν εστωτα
εκ δεξιων του Θεου. Ειδε τον αορατον ου μονον τοπον και δοξαν, αλλα και αυτον
τον ποθουμενον, οπου φοβειται και των αγγελων στρατια παρακυψαι. Ἐκει ο μαρτυς
ατενιζει το βλεμμα, οπου τα Χερουβιμ καλυπτει τα προσωπα εκεινα καθαρα,
αναβλεψαι τα Σεραφιμ τοις οφθαλμοις ου τολμαι εις το απεραντον υψος. Ὤφθη ουν
κατα τουτο των αγγελων ανωτερος, των εξουσιων υψηλοτερος, των θρονων και
των κυριοτητων επεκεινα. Ειλκε γαρ αυτον η του ∆εσποτου φωνη,
προεπαγγειλαμενη και λεγουσα· Ὅπου ειμι εγω, εκει και ο διακονος ο εμος εσται.
Πρωτος ουτος του Σωτηρος διακονος, ως και πρωτος της αθλησεως μαρτυς. Και των
πραγματων το ξενον, οτι ου πυρι, ου σιδηρωι, ου θηριοις, ουχ ετεροις δεινοις το του
δικαιου τουτου πληρουται μαρτυριον, αλλα μονηι τηι των λιθων βοληι. Ἔδει λιθοις
κοσμηθηναι μονοις τον Στεφανον, και δεξασθαι της αληθειας την χαριν εκ της των
λιθων προσθηκης. Ὡς γαρ εν χρυσωι τωι σωματι η των λιθων ενετεθη βολη, και
μαλιστα εν τηι πανταχοθεν περιῤρεομενηι τωι αιματι τηι κεφαληι. Ὁρωντες ουν πολλοι
γεγονασι μαρτυρες.
Περιποθητος γαρ τοις αθλουσιν ο Στεφανος, την τε τιμην προξενων, και
εκδιδασκων την αθλησιν· οδηγει γαρ τοις ιδιοις παλαισμασι, και προτρεπεται τωι
ιδιωι ονοματι. ∆ιο και εκ των πραγματων των αυτου προ του Παυλου βοαι· Μιμηται
μου γινεσθε, καθως καγω Χριστου. Ἠκολουθησα γαρ, φησι, και λογωι, και βιωι, και
τελευτηι τωι των απαντων ∆εσποτηι. ∆ευτε, μιμησασθε και υμεις εκαστα τουτων συν
εμοι κατορθουντες· δυνατον γαρ και συμφερον τοις θελουσι. Και μαρτυς εγω, ο και
πρωτος μετα τον ∆εσποτην αθλησας, και πρωτος εν ουρανωι τα κρυπτα θεωρησας.
Ειδον γαρ εκ δεξιων του Πατρος τον Ἰησουν εστωτα, κακεινο περιεσκοπουν
γενομενον· Ειπεν ο Κυριος τωι Κυριωι μου, Καθου εκ δεξιων μου, εως αν θω τους
εχθρους σου υποποδιον των ποδων σου αυτωι η δοξα και το κρατος εις τους αιωνας
των αιωνων Ἀμην.

 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

2


