In catenas sancti Petri
Λογος εις την προσκυνησιν της τιμιας αλυσεως του αγιου και κορυφαιου
των αποστολων Πετρου.
1 Ὅσοι τωι του κορυφαιου των αποστολων θειωι ερωτι γενομενοι κατοχοι,
πανηγυριζειν αυτωι προτεθυμηστε· οσοι τοις αυτου πνευματικοις ζωγρηθεντες
δικτυοις τωι της εκεινου θεολογιας φωτι κατελαμφθητε, κοινην πανηγυριν
συστησαμενοι σημερον, προς την αυτην ευφημιαν την γλωτταν ιθυνωμεν.
2 ∆ια πολλας μεν αν τις τας αιτιας εις εορτης υποθεσιν, την εκεινου μνημην
ευροι αξιαν προς επαινον, ουχ ηκιστα δε καν δια το αποστολικον αξιωμα και τον του
κηρυγματος δρομον και την του ευαγγελιου διδασκαλιαν, και την εν τοις εθνεσιν εκ
διασπορας των Ἰουδαιων δι' επιστολων νουθεσιαν τε και παραινεσιν, ων πλεον ην
αυτωι μεριμνα και φροντις ως εξ εκεινων και φυντι και γενομενωι· α παντα εις
αφορμην επαινων κρινομενα τε και λαμβανομενα ανυψωσει παντως τον
ευφημουμενον, και προς αυτο το ακρον αναβιβασει της ευφημιας, οσιον γαρ ομου
και δικαιον, και δια το εκ του νομικου γραμματος τον επι σωτηριαι ημων εληλυθοτα,
ενοπτριζεσθαι ταις πρεπουσαις τιμαις μεγαλυνεσθαι τον αποστολον· ουχ ηττον δε
και δια την επ' εσχατων των χρονων οφθεισαν αυτωι θεοφανειαν αυτου του
Μονογενους Υιου του Θεου αμεσως αυτωι προσομιλησαντος και της οικειας
σαρκωσεως αυτοπτην και μυ στην ποιησαμενου.
Ἐφ' ωι και την εαυτου εκκλησιαν οικοδομησαι εις αθλον της θεοπρεπους
αναῤρησεως προυπεφηνε, και τας των ουρανων κλεις αῤραβωνα της περι αυτον
υπεσχετο πιστεως, και των υπ' αυτου δεδεμενων και λελυμενων επι της γης εν
ουρανοις ψηφιζεσθαι την περαιωσιν. Ναι μην και ως ευπειθως κεκληκοτος του
αδελφου καθυπακουσαντα, και ως τωι Χριστωι συν αυτηι κλησει προσεληλυθοτα, και
την Κηφα προσηγοριαν ωςπερ τι σημειον και σφραγιδα της εις αυτον κομισαμενον
πιστεως και ως αυτοθεν ολον ανακραθεντα τωι διδασκαλωι και οιον εκτυρωθεντα,
και δια τουτο το θερμον ως ουκ αλλος τις των αποστολων εν πολλοις πολλακις
επιδειξαμενον.
3 Ταυτα ει και πολλωι τωι μεγεθει τας ανθρωπινας υπερνικαι διανοιας, και
μειζω της των λογων δυναμεως καταφαινεται, ου παντως προς το παντη ανεφικτον
χωρησει και απορον. Συγκαταβησεται γαρ και μεχρι της ημετερας εσχατιας ο παντων
αποστολων υπερτερος, ου μονον δια το συμπαθες ωι προ παντος αλλου χρωμενος
τοις ομοφυεσιν ημιν μεταδιδωσιν, αλλα και δια το προς τον διδασκαλον μιμητικον,
ος και μεχρι της του δουλου μορφης συγκαταβας, το μετριοφρονειν και
συνταπεινουσθαι τοις ταπεινοις τους εαυτου μαθητας εξεπαιδευσε.
4 Φαιδρα μεν γαρ και η της τελειωσεως αυτου εορτη και πολλωι φωτι
καταλαμπομενη του πνευματος· σταυρον προςπηγνυμενος, αναβασις προς αυτον
προθυμος, χειρες εκταδην προσεφαπλουμεναι και το δεσποτικον παθος
απεικονιζουσαι, σχημα σταυρωσεως ουκ ορθιον αλλ' αντιστροφον, ευλαβειας της
προς τον διδασκαλον αινιγμα· αει του κορυφαιου δι' αιδους τα πρωτεια τουτωι
παραχωρουντος και το αυτου ταπεινον προς το εκεινου υψος αντιπαρατιθεντος, και
δια τουτο τα εσχατα και υποδεη αιρουμενου τε και προκρινοντος.
Ἐνδεουσα δε ουδεν της τοιαυτης φαιδροτητος και η σημερον επιστασα
πανηγυρις [φ. 157 ηιο] και των εν τελει τας αιτιας προυποφαινουσα και της επι
σταυρου υψωσεως, ουχ ηττον τα παθηματα διαγγελλουσα, δι' α και ο σταυρος ηδιων
ην αυτωι μαλλον και παντων ερασμιωτερος· αλυσεων γαρ αυτου των τιμιων
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

1

προφαινει φανερωσιν και προσκυνησιν, εν αις καταδεσμουμενος, τας του αρχεκακου
πολυπλοκου διελυσε μηχανας, και τους υπ' αυτου δεσμουμενους αφαρπασας του
νοητου θανατου απελυτρωσατο.
5 Ἅσπερ εις εορτης υποθεσιν εχοντες, και ως αιτιας και προξενους της εν τωι
τελει σταυρωσεως επισταμενοι και περι ενα και τον αυτον αποστολον ταυτας
κακεινην συμβεβηκυιας και ηνωμενας θεωμενοι, ου ποῤρωι την παρουσαν
πανηγυριν της ιερας τελειωσεως λογιουμεθα· αλλα μιαν δι' αμφοτερων
συγκροτησαντες σημερον, ταις εκ των λογων τιμαις καθ' οσον οιον τε ζεουσηι πιστει
καταλαμπρυνωμεν.
6 Ταυτην ως πανευσημον και πανιερον και παντος του κοσμου φωταγωγον
θεοβραβευτον εν ιεραις μελωιδιαις κατακοσμησωμεν. Ταυτην ως παρεκτικην της του
Ἁγιου Πνευματος χαριτος και φωτιστικην των προς τουτο επιτηδειων ψυχων τοις
κατα δυναμιν εγκωμιοις αποσεμνυνωμεν. Ουτω γαρ αν ημιν υπαρξηι εραστας των
αποστολικων δεδειγμενους επαινων, και τον τιμωμενον εις οικτον
προσεπισπασασθαι [φ. 158 ρο], και της εις αυτον ευφημιας πλουτησαι συλληπτορα.
Ἐκεινου γαρ μοι την χαριν της γλωσσης παρασχεθηναι προσλιπαρω, ην η πυρφορος
του Πνευματος διαχαλκευσασα δυναμις και ουρανιου και αποῤρητου διδασκαλιας
εμπλησασα, τα των εθνων πολυσπορα γενη της οικειας σαγηνης εισω μεγαλοπρεπως
εποιησατο. Ἀλλ' ενταυθα τωι λογωι γενομενος και προς των αποστολικων πρακτεων
πελαγος το του νου οπτικον επαφεις ο λογος ιλιγγου και σκοτοδινιας υποπλησθεις
και εις εαυτον συστραφεις, συνωιδος τωι μεγαλοφωνοτατωι Ἡσαιαι φημι· «Ὢ ταλας,
λεγων, εγω, οτι ακαθαρτος ων και ακαθαρτα χειλη εχων» καθαρων εφαπτομαι
υποθεσεων μηδεμιας μοι το προς τα τοιαυτα θαῤρειν αφορμης παρεχουσης το
ευελπι.
7 Ουκουν επι την αβυσσον της αποστολικης ευσπλαγχνιας καθεις εμαυτον,
βραχειαι γλωττηι τους περι αυτου επαινους πειρασομαι διανηξασθαι. Τα μεν ουν περι
γεννησεως και πατριδος και των περιαγαγοντων πατερων παρεισθω τα νυν· σεμνων
μεν και αυτων οντων και αξιων προς ακοην, απασχολουντων δε τον νουν και μη
εωντων προς τα κρειττω, και ων η μνημη ωφελιμος και σωτηριος τον λογον
προσεπεκτεινεσθαι.
8 Πολλαι μεν αι τουδε του αποστολου θεοσημειαι [φ. 158 ηιο] και η των
θαυματων πληθυς και τα αλλα οσα η εν αυτωι κατοικουσα χαρις του Πνευματος δι'
αυτου ενηργησε τε και εδρασεν, ατινα, εαν γραφηται καθ' εν, καλον γαρ περι αυτου
τοις θεολογικοις προσχρησασθαι ρημασιν, ουδε αυτην οιμαι την καθ' ημας των
λογων ισχυν επαρκειν· καν οτι παλιστα προς τουτο νεανιευσοιτο. Ουτος, μετα την εν
τωι πατρωωι θρονωι του Μονογενους Υιου του Θεου υπερφυα και απορρητον
καθιδρυσιν, συνην και συνδιηιτατο τωι λοιπωι των αποστολων συστηματι, και κοινον
μετ' αυτων εποιειτο το του ευαγγελιου κηρυγμα· και ποτε μεν βηματι και
δικαστηριοις μετ' αυτων συμπαριστατο· ποτε δε καν ταις εξ Ἰουδαιων ατιμιαις και
μαστιξι τοις αλλοις συνεπεπονθει, και ουκ ην οπου μη ουχι συνηπτο τοις αποστολοις
και τοις εκεινων εκοινωνει παθημασιν.
9 Ἡ μεν ουν των Πραξεων βιβλος πολλους περι αυτου διεξιουσα κινδυνους,
οις υπεπεσε τε και συνεσχεθη, και πολλων θαυματων μνημην ποιησαμενη, οιον την
παραδοξως ενεργηθεισαν εν τωι χωλωι ιασιν, την Ἀνανιου και Σαπφειρας
αδυσωπητον τελευτην, την της Ταβηθα εξ αυτων του θανατου βροχων αναστασιν,
την Κορνηλιου δι' αγγελικης επιστασιας μεταβολην και μεταθεσιν, την δια της σκιας
του σωματος τοις ασθενουσι προσγινομενην αναρρωσιν· οσας τε καθυπεμεινε
θλιψεις, καθερξεις, επι βηματων παραστασεις· οπως τε υπερ Χριστου μαστιχθεις
εχαιρεν υπερ του ονοματος αυτου καταξιωθεις ατιμασθηναι· τας μετα παῤρησιας
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

2

εκεινας προς Ἰουδαιους δημηγοριας· και οπως εξ αγραμματου και ιδιωτικου
στοματος λογοι σοφιας εμπλεοι θειας εξεπορευοντο· τον δια προσευχης γεγονοτα
σεισμον, και το συνεληλυθος πληθος προς πιστιν εφελκυσαμενον.
10 Ταυτα τε και οσα τουτοις ακολουθα πεπονθε τε και εδρασεν, εις ογκου
πληθος ουκ ευαφηγητον αναφερομενα επιτεμων τε και συνελων, ενα των παντων
χαλεπωτατον και δυσδιαφευκτον, μετα θαυματουργιας ενεργηθεντα κινδυνον
επαγορευει, πολλην εχοντα και την κατ' αυτου των Ἰουδαιων ωμοτητα και της εκ
θεου συμμαχιας την ταχυτητα.
11 Ἡρωδης γαρ εκεινος ο του πρωτως βασιλευσαντος εν Ἱερουσαλημ
απογονος, ατε του ιουδαικου και σπερματος ων και σεβασματος, και ζηλωτυπων επι
τηι καταλυσει των πατρικων εθων και νομιμων α ταις των αποστολων ανετετραπτο
διδαχαις και προς καταστροφην υπωρυσσετο, ταις των ομοφυλων οργαις
εξαπτομενος [φ. 159 ηιο] και χαριζομενος αυτοις ει επι μαλλον χρησαιτο τωι κατα
των αποστολων θυμωι και τηι λυσσηι. Πρωτα μεν Ἰακωβου τον αδελ φον Ἰωαννου
ανηιρηκει δια μαχαιρας, της γραφης το θυριωδες αυτου και απανθρωπον δια της
μαχαιρας υποδηλουσης. Ἐξην γαρ αυτωι και ετερωι θανατωι τον αποστολον
καταθυσαι η και θανατου παραπλησιοις κολασεσι και τιμωριαις καταβαλειν· αλλ' ιν'
εκεινου μεν η και θηριων αυτων ωμοτερα γνωμη στηλιτευθηι, τουτου δε η προς
σφαγην επιδοσις προθυμος γνωρισθηι, προβατου δικην του επι σφαγην ελκομενου,
δια μαχαιρας υπεδεχετο την τελειωσιν.
12 Ουτω μεν ουν ο ιερος Ἰακωβος τετελειωται, και μαρτυρικωι θανατωι τον
αποστολικον επεσφραγισε δρομον, εκεινο πιων το ποτηριον, ο παλαι πιειν αυτωι η
του θεου σοφια προεφησε, και βαπτισθηναι τωι ιδιωι αιματι προεσημανεν. Ἰδων δε,
οτι αρεστον εστι τουτο τοις Ἰουδαιοις, προσεθετο συλλαβειν και Πετρον, ον και
πιασας εθετο εν φυλακηι, παραδους τεσσαρσι τετραδιοις στρατιωτων φυλασσειν
αυτον. ∆ια το τας ημερας των αζυμων παρεσταναι, βουλομενος, μετα το Πασχα,
αγαγειν αυτον προς κρισιν τωι λαωι. ∆ια παντων ο συγγραφευς [φ. 160 ρο] το
αιμοχαρες και φονικον αινιττομενος του Ἡρωδου, τοις τοιοισδε ρημασιν εχρησατο·
ουδεν γαρ αυτωι προ των οφθαλμων επραττετο δικαιον, ουδεν εννομον, ουδεν
ευπρεπες και ευφημον. Ἀλλ' οσα προς αρεσκειαν των ομοφυλων, οσα προς
θεραπειαν της βεβηλου αυτων προαιρεσεως, ταυτ' ην αυτωι και λεγομενα και
πραττομενα.
13 Το γαρ τον αποστολον κρατησαι και ειρκτηι παραδουναι και τον θανατον
αυτωι κατα προσωπον επιστηναι, της ιουδαικης αρεσκειας συμπερασμα ην· ᾤοντο
γαρ, ως, ει τουτον ανελοιεν και εκ ποδων ποιησαιντο, ευχερως του λοιπου των
αλλων αποστολων περιγενεσθαι. Αυτος γαρ ην αντιπνεων και αντιμαχομενος εν
συνεδριοις, εν δικαστηριοις, εν συναγωγαις, και το του Ἰησου ονομα διαῤρηδην
ανακηρυττων και τηι τουτου επικλησει τελων τα εξαιρετα.
14 Σκοπειν δε προσηκει, οπως τοις κατα Χριστου μανεισι γραμματευσι τε και
αρχιερευσι εξομοιουσθαι και ουτος εσπουδακεν. Ἐκεινοι γαρ ελεγον, μη εν τηι εορτηι
γενεσθαι την τουτου συλληψιν, ινα μη θορυβος γενηται εν τωι λαωι, ως μετα την
εορτην παντως επι τον σταυρον αγειν μελλοντες. Ἐνταυθα δε μετα το Πασχα την επι
[φ. 160 ηιο] θανατωι (ψηφον) τουτον προσαγεσθαι. Ουκουν αναγκη, ομογνωμονων
οντων τουτων, εκεινοις τοις αυτοις και λογοις και εργοις κεχρησθαι περι τον
αποστολον, οις και περι τον διδασκαλον.
15 Εις τεσσαρας δε τετραδας την των στρατιωτων αφωρισε φυλακην, και ουκ
εφ' ενι τοπωι, αλλ' εν πλειοσι και μικρον αποθεν διεστηκοσιν, ιν' ητε ασφαλεια ειη
οχυρωτερα, και τωι αποστολωι, εαν προσγενηται των δεσμων αποδρασαι και τους
εγγυτερω διαλαθειν φυλακας, υπο των αλλων καταφορος τε και ευληπτος γενοιτο.
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

3

Ἀλλ' ο μεν Πετρος, φησιν, ην εν τηι φυλακηι κοιμωμενος μεταξυ δυο στρατιωτων και
δεδεμενος αλυσεσι δυσι. «Προσευχη δε ην εκτενης υπερ αυτου υπο της εκκλησιας».
16 Τινος χαριν επι τοσαυταις εφρουρειτο ταις ημεραις, και ου παρ' ευθυ του
θυμου ζεοντος και των Ἰουδαιων τον αυτου θανατον διψωντων, παρ' αυτικα τουτον
επηγον τωι κορυφαιωι; Κατα μεν τον νουν του συγγραφεως, δια τας των αζυμων
ημερας, εν αις καθαιροντες εαυτους Ἰουδαιοι και παντος ατοπου χωριζομενοι
πραγματος, την του Πασχα διηνυον εορτην, αθωοις χερσι, της νομικης εφαπτομενοι
θυ σιας. Κατα δε τροπον ετερον, λυσσης απειρου κατα του αποστολου πεπληρωμενος
ο Ἡρωδης, εις παρεκτασιν ημερων [φ. 161 ρο] την τουτου καθειρξιν διωρισατο, ως
αν επι πλεον αικιζοιτο και τιμωροιτο, και ανιαις και θλιψεσι περιστοιχιζοιτο, τηι τε
των αλυσεων βαρυτητι, και τηι εκ του λιμου θανατωσεως γε ηλπιζε, και τηι των
συγκαθευδοντων αυτωι στρατιωτων απανθρωπωι διαθεσει.
17 Ποσους γαρ αν δια μεσου τουτων των ημερων λογους θρασεις και
απειλητικους εξηνεγκαν προς αυτον; ποσους ονειδισμους; ποσας υβρεις και ατιμιας;
πη μεν ως τα των αλλοφυλων Ἰουδαιων καθαιρουντα και ανατρεποντα, πη δε ως
βασιλικοις προσταγμασιν αντιλεγοντα· και ποτε μεν ως στασιωδη και θορυβων
αιτιον διαβαλλομενον, ποτε δε ως των μωσαικων νομων αντιπαλον λοιδορουμενον.
Ἔστι δ' οτε και πυγμαις και ραπισμασι και κονδυλοις παιομενον και αικιζομενον ουκ
απιστησειε δ' αν τις ως ουχι και ταις αλυσεσι σφοδροτερως και επιπονοτερως αυτον
συνεσφιγγον και συνεθλιβον· ιν' εκ παντων η των αλγεινων αυτωι επιστασις και
συναισθησις επι μειζον γενομενη, ταχιστα του ζην αυτον απαλλαξειεν. Ἠλεγχοντο
δε δια παντων εις υδωρ γραφοντες και εις αερα πυκτευοντες. Στερροτερος γαρ
μαλλον τηι παρατασει της καθειρξεως δεικνυμενος ο αποστολος, και τοις
περικυκλουσιν αυτον δεινοις ωσπερ τισι κεντροις [φ. 161 ηιο] νυττομενος και
διανισταμενος, τοσουτον απειχε τουτοις εξασθενειν τε και κατατρυχεσθαι, οσον οι
φυλακες τηι επ' αυτωι σωτηριωι και θαρσοποιωι ευφροσυνηι ενεκαλυπτοντο τε και
κατηισχυνοντο.
18 Τουτων ουτως επ' αυτωι τελουμενων, η μεν παρα της εκκλησιας γενομενη
ευχη προς ουρανους ανεφερετο· παρ' αυτικα δε αγγελος εκειθεν εξεπεμπετο και
προσεπιστας τηι ειρκτηι, ταυτην μεν επληρου φωτος, ιν' ακραιφνη την ορασιν εχοι ο
κορυφαιος των θαυματουργουμενων. Νυξας δε τουτον κατα πλευραν· «Ἀναστα,
φησιν, εν ταχει». Και ινα μητι ατοπον κατα διανοιαν αυτον υποδραμηι, ως και αυτου
του σατανα εσθ' οτε εις αγγελον μετασχηματιζομενου φωτος, υποκλεπτην τε την
αισθησιν εν τωι φαινομενωι προσχηματι, αμα τωι λογωι εξεπεσον αι αλυσεις αυτου
απο των χειρων ως πιστωθηναι τους λογους τωι πραγματι, και μη δυναμιν
αποστατικην η φαντασιαν ανυπαρκτον ηγησασθαι το φανεν, αλλ' αγγελον αληθη
και οψιν υπαρκτικην το αψευδες αυτοπιστον εχουσαν.
19 Τουτων δε ουτω προκεχωρηκοτων τωι αποστολωι, επειπερ ετι περιδεης ην
και εντρομος, ου μονον ταις περι του φανεντος αμφιβολιαις κλυδωνιζομενος, αλλα
και περι του πως τας τεταγμενας διελθοι των στρατιωτων φυλακας, [φ. 162 ρο]
πολληι περι αυτον κεχρημενων τηι ασφαλειαι και ακοιμητως επαγρυπνουντων τωι
πραγματι, φησιν, ο φανεις· «Ὑποδησαι τα σανδαλα σου και περιβαλου το ιματιον
σου και ακολουθει μοι». Ἐπειδη γαρ ετι σε, φησιν, ο βασιλικος αμα και ιουδαικος
φοβος, και η των φυλασσοντων εν κυκλωι περιοχη και συντηρησις ορρωδουντα και
τεθηποτα πεποιηκασι, και δια τουτο ουκ ευχερως τοις παρ' εμου λεγομενοις
πιστευειν εθελεις, τοσαυτης σε βοηθειας και συμμαχιας εμπιπλω, και παντα φοβον
της σης απορραπιζω διανοιας, ως και αυτο το ιματιον διχα παντος δεους
περιβαλεσθαι, και τα σανδαλια υποδυσασθαι. Ὢ της εκ θεου ταχιστης επικουριας και
της αποστολικης προς αυτον εντευξεως! Ὢ μεγιστης εγκαρδιου ευχης, ητις ως απο
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

4

τινος σφενδονης του της Ἐκκλησιας στοματος εκπεμφθεισα προς ουρανους, την μεν
Ἡρωδου καρδιαν και ριως κατετρωσε, τον δε κορυφαιον των αυτου χειρων
διεσωσατο! Βαβαι χαριτος αποστολικης και ελπιδος ενυποστατου και αληθους, δι'
ων το θειον εχων ευηκοον, εξ αυτων των του θανατου βροχων αφηρπαστο! Ει δε τις
αντεπαγων διαποροιη, τι δηποτε μη προς αυτο το συλληφθηναι γενομενον τον
αποστολον αναρπαστον των ιουδαικων χειρων [φ. 162 ηιο] ο διδασκαλος εποιησατο,
αλλα και δεσμοις και φυλακηι και ημερων παραδρομηι και κακωσει περισχεθηναι
συγκεχωρηκεν, ιστω ως ουχ ουτως εις αποριαν και θαυμα τους εχθρους η του
συλληφθηναι αυτον θεοθεν συμμαχια συνηλαυνεν, ως το εν χερσιν τουτον ελοντας,
και αλυσεσι πεδησαντας και φρουροις ασφαλισαμενους, εκ μεσου των αφυκτων
τουτων και αδραστων αρκυων ανασωσασθαι.
20 Ἐκει μεν γαρ τοις συλλαβουσιν ευχειρωτος ων ταχα αν εδοξε
φαντασιωδη τινα τεχνην ενηργηκεναι, τωι πορρωι γενεσθαι συλληψεως, και ην εν
χλευηι τα του αποστολου θαυματουργηματα. Ἐνταυθα δε και δεδεμενος αλυσεσι, και
τεσσαρσι τετραδιοις στρατιωτων φυλασσομενος, και μεταξυ δυο κοιμωμενος
στρατιωτων, και μηδενος ελλειποντος των οσα προς θανατον συνελαυνειν οιδε τον
κατακριτον, ουτω της ανωθεν βοηθειας ηξιωται, και παραδοξου τυγχανει
απολυτρωσεως· οσωι τουτο εκεινου θαυμαστοτερον και παραδοξοτερον, οσωι το εκ
μεσων ανασωθηναι των δεινων του μηδε προς πειραν αυτων ελθειν εξαισιωτερον τε
και φρικωδεστερον. Ἀλλα και μετα τοσαυτην θαυματουργιας δυναμιν και
προτροπην αγγελικην ουκ ᾔδει οτι αληθες ην το γινομενον δια του αγγελου [φ. 163
ρο]· αλλ' εδοκει οραμα βλεπειν. Ἠλεγχετο γαρ ετι της ανθρωπινης φυσεως η
ασθενεια, και το υπερ φυσιν και αφραστως γινομενον τηι φυσικηι ακολουθιαι
παραμετρουμενον, εις ανυποστατον οραμα διεκρινετο. Τι ουν ο φανεις αγγελος;
Ἐπειπερ αυτον ειδεν ετι τωι της απιστιας χειμαζομενον κλυδωνι, και μηδεν των υπ'
αυτωι τελεσθεντων παραδοξως γενεσθαι υποτοπαζοντα, την μεν πρωτην και
δευτεραν φυλακην των στρατιωτων ουτω συν αυτωι διηλθεν αψοφητι, ως μηδ'
αισθεσθαι τους φυλασσοντας της τουτου διαβασεως, θειωι τινι νευματι του υπνου τα
εκεινου πεδησαντος βλεφαρα προς το μη συνιεναι το γεγονος.
21 Ὡς δε προς την σιδηραν αφικοντο πυλην την εις την πολιν φερουσαν, η
μεν αυτοματη τουτοις ηνοιχθη, του Θεου κανταυθα θαυματουργησαντος και το του
αποστολου περιδεες κατα μικρον υπεξαιροντος και προθυμον αποδεικνυντος προς
το εξης.
22 Και επειδηπερ εξελθοντες προηλθον ρυμην μιαν, ο μεν αγγελος αποστας
ην αφανης· ο δε του θαυματος εν συναισθησει γενομενος, και λογισαμενος τα τε
προτερον περι αυτον εν τηι φυλακηι τελεσθεντα θαυματα, «τα τε νυν υπερφυως
τερατουργηθεντα» και ταυτα εκεινοις συμβαλλων και αντεξεταζων και πιστωθεις
[φ. 163 ηιο] το της οπτασιας αληθες και βεβαιον και ως ου φαντασια ην το ορωμενον,
αλλα πραγματος εκβασις εναργης, τοιανδε μετ' ευχαριστιας ηφιει φωνην· «Νυν οιδα
αληθως οτι εξαπεστειλε Κυριος τον αγγελον αυτου και εξειλετο με εκ χειρος
Ἡρωδου και πασης της προσδοκιας του λαου των Ἰουδαιων».
23 Τι φης αποστολων υπερτερε; Νυν οιδας; Νυν πεπιστευκας; Νυν επιχαιρεις
τωι θαυματι; Που σοι το αψευδες των ελπιδων απεπτη; Πως τα της θερμης εκεινης
ομολογιας διερρυη. Αι δε κλεις της ουρανων βασιλειας και το της εκκλησιας
χρηματιζειν ερεισμα, που; Που δε ο διακαης και διαπυρος εκεινος ποθος, και η μεχρι
θανατου αδιαζευκτος ενωσις και συναφεια. Ἆρ' εις κενον τα της τοσαυ της
κατηντησε πιστεως; Ἆρ' εις αυρας αι τηλικαυται σου ελπιδες διελυθησαν. Ἆρ' ᾔσθου
των παρα του διδασκαλου τελεσθεντων τερατουργηματων; Ἐπελαθου δε του εν
θαλασσηι κλυδωνος, και οπως τηι δεξιαι σε βυθιζομενον διεσωσατο; Ουκ ενηχους ετι
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

5

τους αυτου κατεχεις λογους φασκοντος· «Ὡς ο πιστευων εις εμε, τα εργα α εγω ποιω
κακεινος ποιησει, και μειζονα τουτων εργασεται; Ου συμπαρης αυτωι οτε τους ηδη
[φ. 164 ρο] νενεκρωμενους προσταγματι παρεσκευαζεν αλλεσθαι; οτε τοις
εστερημενοις φωτος την οπτικην παρειχεν ενεργειαν; οτε του μνηματος εξανιστατο
και τους φρουρουντας νεκρους απεδεικνυεν, και τας σφραγιδας αλυμαντους
εφυλαττεν; οτε σοι την δυναμιν των σημειων δια της του Πνευματος επιδημιας
κεχαριστο; οτε τον εν τηι ωραιαι πυληι χωλον; οτε τον Αινεαν; οτε την Ταβηθα; τον
μεν αρτιπουν και ευδρομον απειργαζου; τον δε της χρονιας απελυτρου αρρωστιας;
της δε την ψυχην αποπτασαν επανηγαγες; Τοσουτων και τηλικουτων θαυματων
γενομενος εν μετοχηι, και τα μεν ιδων, τα δε δρασας αυτος, και πειραν πολλην της
του θεου δυναμεως ειληφως, νυν οιδας οτι εξαπεστειλε Κυριος τον αγγελον αυτου
και εῤρυσατο σε εκ χειρος Ἡρωδου; Ει μη τοις προγεγενημενοις θαυμασιν
επιστωθης, πως τωι ενι πιστωθησηι; Ει μη το τουτων πληθος βεβαιωσιν σοι παρεσχε
της αληθειας, πως το μοναδικον καταπραυνει σου τον λογισμον κυμαινομενον; Ναι,
φησιν, ου γαρ τοιαυτα τα της θειας δυναμεως, ωςτε ραιδιως καταλαμβανεσθαι και
προς πιστιν ευκολως εναγεσθαι. Τουτο γαρ ου μονον ουκ αυξει [φ. 164 ηιο] τα
θαυματα, αλλα και μειοι ταυτα και ελαττοι και τους τουτων χαρακτηρας εκ της
ψυχης απαλειφει· το δε μετα βασανου και λογισμων αμφιβολων πολλακις
δοκιμασθεν, και πλεον του αληθους το φαντασιωδες εμποιησαι, ως του αβεβαιου και
ασθενους της ψυχης και προς αυτα τα υπερ αισθησιν φρικτα δυσπαραδεκτον
ποιουντος το ενεργουμενον· οιδε μετα τον πολυν και ποικιλον εκεινον σαλον των
λογισμων, περι το τελος αυτο το πιστον και αληθες, ταις ψυχαις ενιεναι και
εμβαθυνειν, και παγιαν και ισχυραν χαριζεσθαι μονιμοτητα.
24 Ἐντευθεν τηι των συνηθροισμενων οικιαι πιστων προσελθων και την
πυλην παταξας, ανεγνωριζετο μεν παρα της παιδισκης και τοις ενδον κατεμηνυετο,
ηπιστειτο δε, την τουτου δε παρουσιαν ευαγγελιζομενης, ως και μανιαν εγκληθηναι
και ουκ αυτον, αλλα τον τουτου παρειναι αγγελον αυτους οιεσθαι.
25 Ὡς δε της πυλης διανοιγεισης εισηιει προς το ενδοτερον, εκστασις τε
αυτους κατειχε και θαμβος, το της απολυτρωσεως ορωντας ανελπιστον, και ος
αυτικα διηγειτο την υπο Ἡρωδου κατασχεσιν, την εν φυλακηι καθειρξιν, την δια
σιδηρων αλυσεων δεσμησιν, την αγγελικην επιφανειαν [φ. 165 ρο], και οπως δια της
εκεινου οπτασιας, αι μεν αλυσεις των χειρων εξεπιπτον, αυτος δε αυτωι ακολουθων,
και των φρουρουντων παρηλθε τας φυλακας και την πυλην αυτοματην
διανοιχθεισαι διεληλυθει. 26 Προς οισπερ εκδειματωθεντες και τωι παραδοξωι του
διηγηματος καταπλαγεντες εφ' εαυτων μενειν ουκ εδυναντο, της χαρας
συγκραθεισης τωι θαυματι και υπο δυο τουτων παθων πολιορκουμενων. Τοιαυτα γαρ
τα του Θεου ουτε υπο της αγαν ευθυμιας εκλυεσθαι παρασκευαζοντος τον ακροατην,
ουτε υπο του θαυματος εκπιπτειν προς το λιαν θαμβητικον και εξεστηκος· αλλα δια
μεν της ανιστησι την ψυχην και προς το ευφροσυνον μετατιθησι· δια δε των
συστελλων επεχει και της του προσω αναχαιτιζει ορμης και δι' αμφοιν εν τωι
καθεστωτι συντηρει τον ακουοντα.
27 Συ δε μοι σκοπει το ατυφον και αφιλοτιμον, και την ενουσαν αυτωι
μετριοφροσυνην προς τα παραδοξα. Ου γαρ εσαλπισεν τα του θαυματος, οπερ αν
αλλος ισως πεπονθε τις· ουχ ωσπερ εκπομπευων τοις κατορθωμασιν επι των
δωματων ταυτα εκηρυξεν, ουκ εκ περιχαρειας τηι εκκλησιαι τα περι αυτου
εθριαμβευσεν, ου προσηλυτοις, ου γνωριμοις αυτα προσανεθετο, αλλα κατασεισας τηι
χειρι τους εν τηι εκκλησιαι [φ. 165 ηιο] τουτοις μονοις ησυχη προσανηγγειλεν, μεθ' ων
και Ἰακωβωι και τοις συν αυτωι.
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

6

28 Ἵν' ακουσαντες εξ οιων δεσμων ανελπιστως ερρυσθη πλειονως επιδοιεν
εαυτους προς το της πιστεως κηρυγμα, τηι των θαυματων ελπιδι νευρουμενοι, και
αμα οι της ιουδαικης αποσταντες αρτι κακοπιστιας, και το της θεογνωσιας
πεφωτισμενοι φωτι αναρρωσθειεν και ανακληθειεν, της ενδομυχουσης αυτοις περι
την θειαν πιστιν αμφιβολιας και παγιωτεροι προς το καλον διαμεινοιεν. Ἀλλ' ω
πωρωσεως ψυχικης, ητις δι' αυτων των νοητων αισθητηριων του Ἡρωδου
χωρησασα, ολον απειθη και ασυλλογιστον προς την των αποστολικων θαυμασιων
πεποιηκε δυναμιν.
29 Ἐχρην γαρ την παραδοξον απολυτρωσιν του αποστολου, εκ τε των
φρουρων, εκ τε των αλυσεων, εκ τε των εσφραγισμενων πυλων πιστωθεντα, και ως
ου δι' αμελειαν τι συμβεβηκε των αυτου την ψυχην ανιωντων επαισχυνθηναι,
εγκαλυφθηναι και ει μη διαρρηδην δια το των Ἰουδαιων κατα του αποστολου
μανιωδες θαυμασαι το τερατουργημα, αλλ' ουν καθ' εαυτον και εν τηι ψυχηι τουτο
εκπλαγεντα, της των φρουρουντων αποσχεσθαι σφαγης.
30 Ὁ δε, ινα και μαλλον αυτωι το θηριωδες και απανθρωπον αυξοιτο, τηι του
θανατου ψηφωι τους ανευθυμους υπαγει, και ταυτα [φ. 166 ρο] μηδεν περι την
φυλακην και ασφαλειαν κατοκλασαντας· οτι γαρ μη κατ' εκεινου ισχυσε τωι θυμωι
αποχρησασθαι, και την εαυτου γαστερα αποστολικων εμπλησαι σαρκων, κατα των
φρουρουντων μανιωδως επαγει τον θανατον· ει δ' οτι δι' αυτον κατακεκριντο, μη
του θανατου θαυματουργησας τουτους εξειλετο ο αποστολος. ∆ιττον εχει τον της
επιλυσεως λογον· ενα μεν τον απανθρωπως και θηριωδως τουτους κεχρησθαι τωι
αποστολωι, συγκοιμωμενους αυτωι και δριμυτερας των δεσμων, τας εκ των λογων
προσφεροντας μαστιγας, και ουχ ηττον Ἡρωδου κατ' αυτου μεμηνοτας τε και
φρονουντας· ετερον δε το μη προς μονον τον κορυφαιον τηι τοσαυτηι χρησασθαι
θηριωδιαι, η γαρ αν και φιλανθρωπιας ηξιωντο απαξ τωι τοιουτωι παρωλισθηκοτες
πτωματι.
31 Ἀλλ' επειδη και προς τους λοιπους αποστολους τηι αυτηι λυσσηι εχρωντο,
και αλλους των πιστων διωγμοις και κολασεσι και παντοδαπαις βασανοις αυτους
περιεβαλον, και θανατου θηρατρα πανταχοθεν αυτοις περιεπηγνυον τουθ' ενεκα την
επι θανατωι κατεκριθησαν, παλαιας και συντεθραμμενης και ανιατου κακιας
τιννυντες αντεκτησιν.
32 Τουτο του κορυφαιου των μαθητων το κατα του διαβολου [φ. 166 ηιο]
περιφανεστατον τροπαιον. Τουτο των εις αυτον τελεσθεντων θαυματων το
υπερφυεστατον τερατουργημα. Τι πρωτον του αποστολου τουτου θαυμασω; το του
ποθου διαπυρον προς Χριστον; Ἀλλ' ω της δια του Πατρος ανωθεν γεγονυιας αυτωι
αποκαλυψεως! Το συνθανειν εθελειν τωι διδασκαλωι, και μηδε θανοντι
συναπορρηγνυσθαι; Ἀλλ' ω της μετα την αναστασιν τριττης ερωτησεως, δι' ης ου
μονον τον εκεινου προς αυτον εγκαρδιον διετρανωσεν ερωτα, αλλα και τα της
τελευτης προηνιξατο δια της νεοτητος και του γηρως και του αλλοτριου
περιζωματος, το της αντιστροφου σταυρωσεως υποσημηναμενος σχημα.
33 Ουτος περιουσιαι πιστεως την εκ Θεου και Πατρος δεξαμενος αποκαλυψιν,
Υιον του Θεου του Ζωντος τον Χριστον τρανως ανεκηρυξε και το των δυο φυσεων
αληθες επιστωσατο. Ουτος τηι διδασκαλικωι κατεμπιπραμενος ποθωι πορρωθεν τα του
παθους του Ἰησου προαινιττομενου. «Ἵλεως σοι, φησι, Κυριε, ου μη εσται σοι
τουτο». Και ως τα των ανθρωπων φρονων και ουχι τα του Θεου επιτιμηθεις την περι
τουτου σιγην εδιδασκετο.
34 Ουτος και του πλοιου τον διδασκαλον απεπεμπετο τωι υπερβαλλοντι του
θαυματος υπερεκπληττομενος, και της εκβολης αιτιαν, το εαυτον αμαρτωλον ειναι
προβαλλομενος. Ουτος [φ. 167 ρο] και μεταμορφουμενωι παρην τωι Χριστωι και
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

7

σκηνας επι του ορους οικοδομειν προτεθυμητο, την Ἰουδαιων μιαιφονον εκκλινων
ορμην. Ἆρ' ουχ ο αυτος εν τωι του παθους καιρωι και συντεθναναι τωι Ἰησου
υπισχνειτο; και τηι μαχαιραι το του φονεως ους αφηιρηκει; εν πασι το ζεον δεικνυς και
διαπυρον της πιστεως; Ἆρ' ινα μη δε προς το λιαν ασυμπαθες και ασπλαγχνον
αποφεροιτο, ουκ αρνησει περιπεσειν συγκεχωρητο, και κλαυθμωι το αμαρτημα
εξιασασθαι; Τι τ' αλλα; Ἐω την δειλιαν, την φυγην, την απιστιαν, την εις αυτον τον
ταφον εισελευσιν, τα των μυροφορων προς αυτον ευαγγελια, την ιδιαζοντως του
Σωτηρος προς αυτον εμφανειαν, την επι της Τιβεριαδος θαυματουργιαν, τα τε αλλα
και οσα και προ του παθους και μετα την αναστασιν απιστουντι τε και πιστευοντι
ενηργηθη και διεπραχθη· απερ ου ματην συνεχωρουντο, αλλ' οσον εις ανθρωπινην
ηκεν καταληψιν. Ἔσθ' οτε μεν ανακτωμενα το χαυνον του αποστολου και ασθενες·
εσθ' οτε δε το αυστηρον και θρασυ της εκεινου γνωμης απορραπιζοντα και δι'
εκατερων διδασκοντα μητε μειζους της ανθρωπινης ασθενειας ποιεισθαι τας
υποσχεσεις, μητε κατα πιπτειν και τεθηπεναι [φ. 167 ηι0] και ορρωδειν· οτε δεον
συγκοινωνειν του παθους τωι διδασκαλωι, και το της μαθητειας υποφαινειν
δουλοπρεπες, αλλ' εν οροις μενειν μεσοτητος, οσου απεχειν θερμοτητος
ανεπισκεπτου και ταπεινοτητος μικροψυχου.
35 Ἐγω δε και τουτο λεγειν ουκ οκνησω περι αυτου, οτι και μαρτυς, ως αυτος
φησι, των του Χριστου παθηματων γνωριζεται, και της μελλουσης αποκαλυπτεσθαι
δοξης κοινωνος· οτι και τοις εν τηι διασποραι πιστευσασιν Ἰουδαιοις, αρμοζουσας τας
πνευματικας δι' επιστολων υπεθετο παραινεσεις, δι' ων αγαπην αυτοις και
στηριγμον της εν Χριστωι πιστεως καθυπεφηνε, και την αυτου παρουσιαν εκ παντος
εσομενην ελπιζειν ηινιξατο, εν αις και την εκ τουδε του σκηνους μεταθεσιν
προσημαινει και ταυτην μονον προς ζηλον και φυλακην των θειων εντολων
αναμιμνησκει· εμφοβους τε και περιδεεις εργαζεται τωι του κατακλυσμου
παραδειγματι και τηι των αμαρτησαντων αγγελων κατακρισει και ταρταρωσει, προς
οις και της δευτερας παρουσιας υπομιμνησκει, εν η τους ουρανους μεν
παρελευσεσθαι φησι, στοιχεια δε καυσουμενα διαλυθησεσθαι.
36 Τουτον και ο Μονογενης Υιος του Θεου εμακαρισε και [φ. 168 ρο] ο τουτου
Θεος και Πατηρ εστεφανωσε και το συγγενες και Παρακλητον Πνευμα καθαγιασαι
θεοπνουν οργανον απεδειξε. Τουτον αι των νοερων αγγελων επευφημησαν ταξεις.
Τουτον ο των αποστολων υπερηγασθη χορος και ως εαυτων στομα περιεπτυξαντο τε
και ανυμνησαν. Τουτον οι τωι Χριστωι πεπιστευκοτες οδηγον και διδασκαλον
εχοντες, τοις της απιστιας προσκομμασιν ου προσπταιουσι. Τουτον και ουρανομηκη
και πολυφωτον στυλον του νοητου Ἰσραηλ ονομαζομεν και κυβερνητην των εν
πελαγει κακοπιστιας χειμαζομενων ψυχων. Τουτον και ως του νομου παρωσαμενον
το σκιωδες υπερτιμωμεν και προς το της αληθειας φεγγος μεταταξαμενον
ανυμνουμεν. Ὄντως ουτος εστιν η των αποστολων κρηπις, ο των ουρανιων
μυσταγωγος, ο των αποῤρητων υφυγητης, ο των σαλευομενων στηριγμος, ο των
καταπιπτοντων ανορθωτης, ο των εστηριγμενων συντηρητης, ο της μετανοιας
θερμοτατος οδηγος, Πετρος το μεγα θαυμα του κοσμου παντος, το της εκκλησιας
καυχημα, το των μαθητων σεμνολογημα, το των ορθοδοξων ωραισμα, το των
θεολογων εγκαλλωπισμα, το στομα Χριστου, ο νους ο ουρανιος, το της Τριαδος
καθαρωτατον σκηνωμα, ο των προσκεκρουκοτων διαλλακτης, ο των σεμνως
βιουντων χειραγωγος, ο των καλως τρεχοντων υπασπιστης, ο παντος ουρανιου και
επιγειου επαινου και πασης ευφημιας επαξιος.
37 Τουτου αι μεν σκιαι και τα σουδαρια νοσων υπηρχον φυγαδευτηρια. Αι δε
του τιμιου σωματος προσψαυσασθαι αλυσεις οσωι πλησιεστερας ετυχον της
προσψαυσεως, τοσουτον αφθονοτερας της των θαυματων μετεσχον ενεργειας·
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

8

αλυσεις εκειναι αι πανσεπτοι, αι παντιμοι, αι το αποστολικον εκεινο και μακαριον
συνδεσμησασαι σωμα, αι τας θαυματουργους αυτου περισφιγξασαι χειρας, αι της
θειας χαριτος εξ αυτου εμπλησθεισαι, αι τα θαυματα ποταμηδον αναβλυζουσαι, αι
τους καμνοντας των νοσων απολυτρουμεναι αι τους πιστως προσπτυσσομενους
καθαγιαζουσαι, αι των ψυχων τας ρυτιδας μυστικως εκκαθαιρουσαι, αι των σαρκων
τας νοσωδεις επιρροιας αναστελλουσαι, αι τωι αεριωι υψει συμπαρεκτεινομεναι
μεχρις αυτων ουρανων φθανουσαι, και ως απο τινος αγκυρας του δεσποτικου και
θειου θρονου αποτεινομεναι. Ταυτας εφριξε μεν ο των αποστατικων [φ. 169 ρο]
δυναμεων αρχων και εις ετι και νυν δεδοικε και συνδεει πολλωι υποχωρει και
συστελλεται. Ταυτας και η των αεριων πληθυς δεδοικυια και τρεμουσα ταις εξ
αυτων θαυματουργοις βολισι βαλλομενη, μακραν απεληλαται· ου γαρ φερει την εν
αυταις επισκιαζουσαν χαριν του Πνευματος, ουδ' υποστεγει τους εν αυταις του θειου
πυρος αναπτομενους σπινθηρας, αλλ' υπ' αυτων πυρπολουμενη κατατεφρουται και
καταφλεγεται.
38 Ταυτας εχαλκευσε μεν ο του Πατρος συναΐδιος και συναναρχος Λογος εις
αθλον της εκεινου θεολογου ομολογιας· εξεπυρωσε δε ο τωι Ἡσαιαι προφανεις
θεοπτικωτατος ανθραξ. Το δε Παρακλητον Πνευμα τηι παρ' αυτου εμπνευσει το εκ
του ανθρακος αναφυσησαι πυρ προς εργασιαν εναπετελεσεν. ∆ια τοι τουτο καν
σιδηρας ουσιας τυγχανωσι, θεικης πεπληρωνται χαριτος και δυναμεως. Ὑπο τουτων
τα των δαιμονιων πονηρα δεσμουμενα πνευματα θανατουται και αποπνιγεται. Ὑπο
τουτων ο του κοσμου αρχων συρομενος, ως αιχμαλωτος υπο πιστων ανδρων
καταπαιζεται. Ὑπο τουτων οι τοις των πταισματων βροχοις γεγονοτες κατοχοι
λελυνται τε και ηλευθερωνται, και οι τοις του θανατου αρκυσι περιεσχημενοι προς
ζωην μεταβαινουσιν. [φ. 169 ηιο] Αυται τα της Θεου κληρονομιας ορια περιζωννυσαι
και περιφραττουσαι, αναλωτα τοις εχθροις απεργαζονται. Αυται τας των
χριστωνυμων στεφανουσαι κορυφας απημαντους της των αορατων συντηρουσιν
επιβουλης. Ει γαρ και παρα των κακουντων εις κολαστηριου ειδος τωι αποστολωι
γεγονασιν, αλλ' εις αποτροπην των κακουργων βουλομενων εδεικνυτο, ου μαλλον
κολαζουσαι, η φρουρουσαι και περιτειχιζουσαι το αποστολικον εκεινο και τιμιον
σωμα. Ταυταις εκαλλωπιζετο ο αποστολος. Ταυταις εγανυτο και κατετερπετο και ως
βασιλειον κοσμον περιφερων ηγαλλετο. Ταυτας και κολασεως αιτιας εγινωσκε και
στεφανων προ ξενους υπελαμβανε. Ταυτας και νυν η του Θεου παναμωμος και
πανακηρατος νυμφη Ἐκκλησια ωσπερ τινας μαργαρωδεις ορμισκους και
χρυσηλατους κοσμους περικειμενη, και οιον τινι στεφανωι εξ ακηρατων ανθεων
διαπλακεντι σεμνυνομενη, εκ δεξιων του νοητου Νυμφιου παρισταται.
39 Ταυτας και ημεις ο Χριστου λαος περιουσιος κατασμαζομεθα σημερον.
Ταυτας ευλαβως προσκυνουμεν τε και σεβομεθα και ως ψυχων αναπλασιν
λογιζομεθα. Ταυταις πασαν αισθησιν και παν μελος προσπελαζοντες [φ. 170 ρο] του
εκειθεν αγιασμου εμπιπλαμεθα, και νοητως την του Πνευματος χαριν εν ταις ψυχαις
εισδεχομεθα. Ἔδει γαρ, εδει μη μονον των αποσπολικων χειρων τας αλυσεις
υπερτιμαν και γεραιρειν, αλλα και καθ' εν των αυτου μελων τα προσπελασαντα
δικαστηρια περιπτυσσεσθαι τε και κατασπαζεσθαι και καθ' εκαστον αυτων εορτην
συγκροτειν και πανηγυριν.
40 Ἔπρεπε δ' αυ παλιν και τηι περι ημας αυτου προνοιαι και φιλανθρωπωι
σχεσει δι' ους κεκοπιακε, δι' ους καθ' εκαστην ηθλει και ηγωνιζετο, δι' ους και τας
των αλυσεων βαρυτητας περιεκειτο, και τον δια σταυρου θανατον ηδεως
καθυπεδεξατο, εαυτον τοις δι' αυτου πιστευσασι τωι Χριστωι διανειμαι και
συμμετρησασθαι, και Ῥωμηι μεν τηι παλαιαι την του πανσεπτου σωματος δωρησασθαι
καταθεσιν και ταφην, τηι δε βασιλευουσηι και νεαι τα των παθων αυτου συμβολα τε
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

9

και σημαντρα, και αντι του πανιερου σωματος αυτου δωρον εναποθεσθαι ταυτα
ποθουμενον, α ουκ αν τις πιστευσειεν αθεει και κατα τηνδε πεφοιτηκεναι την
μεγαλοπολιν.
41 Παλαιος γαρ τις και αρχαιζων λογος και βιβλοις αυταις εναπογραφος
κατεισιν ως ημας μη μακραν των του τετραρχου Ἡρωδου βασιλειων, φρουρεισθαι τε
και συγκεκλεισθαι [φ. 170 ηιο] τον αποστολον, πλησιον δε που και συνεγγυς ταις
στρατιωτικαις σπειραις φυλαττεσθαι. ∆εει του μη παρα τινων των δεσμων
απολυθεντα τερατουργημα δοξηι το δραματουργημα· ιν' εκ τε του πλησιαζειν ταις
βασιλικαις οικιαις, εκ τε των φυλασσοντων και της των αλυσεων περιβολης τε και
περιστασεως, παντοθεν σχοιη το αναποδραστον. Ἀλλ' επειδη πολλοι των δι' αυτου
τωι Χριστωι πεπιστευκοτων ανα την βασιλικην εστιαν διηγον τε και διετριβον, και
ταις βασιλεως θεραπειαις υπηρετουμενοι, το προς Χριστον και τον αυτου αποστολον
φιλτρον, εν καρδιας μυχοις περιεφερον. Παραδοξως της απολυτρωσεως δι'
αγγελικης επιστασιας ενεργηθεισης, εκεινος μεν δια της πυλης εξηιει της προς την
πολιν φερουσης· τας δε γε αλυσεις περι την φρουραν καταλειφθεισας, οι των του
Ἡρωδου υπηρετων, οσοις το της θεογνωσιας ενηστραψε φως, ταυτας κρυφηι
ανελομενοι και παρ' εαυτοις θησαυρισαντες, και παις παρα πατρος, ο δη λεγεται, το
περι αυτας διηγημα τοις εφεξης παραπεμψαντες εν ασφαλει κατειχον και
συγκατεκρυπτον, εως το της ιουδαικης πατριας εργον γεγονυιας πολεμου και εις
φρουδον χωρησασης, ετι μην και της ειδωλικης σκοτομηνης περιαιρεθεισης, υπο
βασιλευσι πιστοις τα Ῥωμαιων γεγονε σκηπτρα, οις δια σπουδης οντα περι Χριστου
και των αυτου αποστολων παντοιως τιμαν, φανερουται και η αποστολικη αυτη
αλυσις, και υπ' αυτων προς την βασιλευουσαν των πολεων αναφερεται, και τωι του
αποστολου ιερωι τεμενει επαξιως εγκατατιθεται, ην ως αυτου εκεινου το
θαυματουργον σκηνος και τιμωμεν και κατασπαζομεθα.
42 Ταυτην γαρ βλεποντες, εκεινον νοητως κατοπτευ ομεν και ταυτηι
προσψαυοντες, εκεινωι προσψαυειν οιομεθα. Τι δε η μαχαιρα; ου δε γαρ ταυτην
παροπτεον, οτι και αυτη χειρι σπωμενη αποστολικηι, ολην εκειθεν του παναγιου
Πνευματος την χαριν επλουτησε, μεθ' ης και κατα τον του παθους καιρον παισας του
αρχιερεως τον δουλον και το τουτου αποτεμων ωτιον, εδειξε μεν το θερμον της προς
τον διδασκαλον πιστεως· εδρασε δε τι μειζον και υπερ ανθρωπον, ουκ αυτος, αλλα
προς το του διδασκαλου δυνατον αφορων, δι' ου το τιμηθεν αυθις τωι πεπληγοτι
αποκαθιστατο. Ἵνα τι γενηται; Ἱν' εντευθεν [φ. 171 ρο] το μεμηνος εκεινο πληθος
κατ' αυτου των Ἰουδαιων τηι θεραπειαι του τμηθεντος μοριου σωφρονισθεν και της
κατα Χριστον λυσσης απαλλαγεν της προδοσιας αποσχοιτο, και γνωι δια της πειρας
του προδιδομενου το παντοδυναμον και το της αυτου θεοτητος μεγεθος. ∆ιδασκοιτο
δε και ο αρχιερευς παρ' αυτου του θαυματος εναργεστερον και γνοιη ως ουκ αν ουτω
ταχειας ηξιωτο θεραπειας ο πεπονθως, ει μη Θεος ην αληθης ο παρ' αυτου
εταζομενος και κρινομενος.
43 Παρην δε τωι αποστολωι η μαχαιρα, ουχ ως αν τις φαιη χρειαις ιδιαις
υπηρετησαμενη και προς εργα χειρων αντιληψομενη. Πως γαρ; Ὅς γε ταις του
∆ιδασκαλου πειθομενος παραινεσεσι, μη πηραν, μη ζωνην, μη μαχαιραν.
επιφερεσθαι, απεριττος τε και ασκευος και των βιωτικων παντη απηλλαγμενος, τοις
υποδεχομενοις το κηρυγμα εγνωριζετο.
44 Ἀλλ' επειδηπερ ο του παθους ηλπιζετο καιρος, ετι τε τοις μαθηταις οι
λογισμοι περι αυτον εκυμαινοντο τε και εσαλευοντο εν μεταιχμιωι ουσιν απιστιας
και πιστεως, μητε δι' εκεινης προς υψηλοτερας εννοιας ανελθειν συγχωρουμενοι,
μητε δια ταυτης προς ταπεινοτερας κατελθειν αφιεμενοι. [φ. 172 ρο] Και καθαρως
μεν τα του παθους προσημαναι ουκ ην ακινδυνον ατελεστεροις ουσιν· εδεδιει δ'
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

10

αυθις εκφαντικωτερον τουτο προσθειναι, το δειλον αυτων υποπτευων και εμφοβον
αινιγματωδως εντιθησι την του παθους υπομνησιν.
45 Τι φασκων; Και «Ὅσα μη εχετε μαχαιρας, αγορασατε». Ἀκαταλληδα τα
ρηματα. Ὁ προ μικρου διδασκων μη πηραν μη μαχαιραν κτασθαι, νυν κελευει
μαχαιρας ωνεισθαι. Ναι, φησιν, οτι τοτε μεν τα της ακτημοσυνης αυτοις εντιθεις
σπερματα και κουφους και ευσταλεις προς τον του Ευαγγελιου δρομον αποτελων,
και μαχαιρων και των αλλων υλων απηγορευε την κτησιν. Ἐνταυθα δε, καιρου
καλουντος, εν ωι το σωτηριον παθος εμελλεν ενεργεισθαι ηρεμα και κρυφιομυστως
τουτο υποσημαινειν βουλεται, ως ου χρη καθευδειν και αναπεπτωκεναι, αλλα προς
Ἰουδαιους ανθοπλιζεσθαι προς φονευτας αντιπαρατασσεσθαι, προς θεοκτονους
ανταγωνιζεσθαι, προς τους τον εμον διψωντας θανατον (αντιπολεμειν και)
αντιμαχεσθαι.
46 Ουκ ετι καιρος διδασκαλιας, ουκ ετι θεραπειας αρρωστουντων, ου
θαυματων επιδειξεως· οπλων χρεια, μαχαιρων και των ομοιων τουτοις αμυντηριων,
οις οι μιαιφονοι προς την εμην αφαιρεσιν [φ. 172 ηιο] χρησονται. Κατα τουτον δη τον
τροπον Πετρος την μαχαιραν επεφερετο, ειδοτος μεν του Ἰησου το του μαθητου
θερμον και διαπυρον, και ως δια ταυτης, την εκτομην ποιησαιτο του ωτος, ου μην
απειρξαντος, ινα και το διακαες αυτου προς τον διδασκαλον παραγυμνωθηι και το
της ιασεως εργον εις ελεγχον των θεοκτονων αποφανθηι· και οτι ου προς αμυναν
την των μαχαιρων κτησιν τοις μαθηταις διωριζετο, αλλα προς σημασιαν του παθους
τοις ευαγγελικοις πιστωθητι ρημασι· «Βαλε, φησιν, την μαχαιραν σου εις την θηκην
αυτης». Ου γαρ δια ταυτα υμιν παρεκελευσαμην μαχαιρας κτησασθαι, ωςτε δι' αυτων
τους επιοντας αμυνασθαι. Ουκ εστι παρ' εμον τουτο στεργοτερον. Ει γαρ προσηκον
ην και βουλητον εμοι αντιμαχεσθαι, ειχον αν παρακαλεσαι τον Πατερα μου και
παρεστησεν αν μοι πλειους η δωδεκα λεγεωνας αγγελων.
47 Ἀλλ' επει εκουσιως αυτον προς τους θεοκτονους εκδεδωκα, δια τουτο και
την των μαχαιρων κτησιν προς σημασιαν του παθους υπηινιξαμην. Ει γαρ και μικρον
σοι παρεχωρησα χρησασθαι τηι μαχαιραι δι' ας προεφην αιτιας, και το τους μαθητας
φιλοκινδυνους εργασασθαι, αλλ' ουν αποστρεψον αυτην εις την θηκην αυτης, ως ου
θεμιτον εμοι μαχαιραις [φ. 173 ρο] και ξιφεσι την εκ του παθους ζητειν
απολυτρωσιν.
48 Το δ' αυτο τουτο και αλλαχοθι προαινιττομενος ει εστι παρα τοις μαθηταις
μαχαιρα ᾔρετο, των δε φησαντων μιαν ειναι παρ' αυτοις, αρκεισθαι ταυτην
προσεπειπειν τον ∆ιδασκαλον. Τι δια της ερωτησεως κατασκευαζων; μη μακραν
εσεσθαι το εαυτου παθος υποδηλων, αλλα και ταις μαχαιραις χρησθαι των επιοντων
εις αμυναν· ειτε την του νομικου Πασχα προσαγορευων μεταληψιν και τον εν αυτωι
δια μαχαιρας αμνον τυθησομενον, ουτω της μαχαιρας επικτηθεισης τωι Πετρωι
επεφερετο ταυτην καν τωι κηρυγματι αμα μεν, ειπου δεησειε ταυτηι χρησομενος· το
δε προδηλον προς μνημην δι' αυτης εναγομενος της του διδασκαλου παραινεσεως
και δια ταυτης τον του παθους καιρον αναλογιζομενος και οσα του παθους, τον
φθονον, το μισος, την επιβουλην, την προδοσιαν, την αδικον κρισιν, την
αδικωτεραν του θανατου ψηφον, τον σταυρον, την ταφην, και οσα εξην δρασαι τοις
μιαιφονοις.
49 Ταυτα δια μαχαιρας προενωπτριζετο. Ταυτα κατα διανοιαν ανιστορει και
εστρεφεν. Ταυτα τηι διανοιαι ανελογιζετο, της μαχαιρας προς υπομνησιν τουτον
διεγειρουσης και θερμοτερον αποτελουσης περι το κηρυγμα. Αυτη [φ. 173 ηιο] και
προς παντα μεν κινδυνον τον υπερ Χριστου τουτον επηλειψε και επερρωσεν· ουχ'
ηκιστα δε και προς το τας ιερας περιθεσθαι αλυσεις και την καταδικον οικησαι
ειρκτην, και τελος την δια σταυρου τελειωσιν δεξασθαι. Ὅθεν και ως τιμια και
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

11

πανσεπτος και ταις αποστολικαις χερσιν και υπουργησασα και προσψαυσασα και
προς ισοτητα των παντιμων αλυσεων και τιμωμενη και σεβομενη, της εν βασιλειοις
ελαχε καταθεσεως, εν οις τεμενος ιερον τωι αποστολωι ανιδρυμενον ως θησαυρον
ιερον και ουρανιον ταυτην ενδον ενεκολπωσατο τε και περιεστειλε. Και νυν
βασιλευσι πιστοις και θεραπειαι βασιλεων, και πληθεσι παντων πιστων αγιασμου
πηγη, χαριτων ουρανιων παροχη, ιαματων παντοιων επιρροη, προσκυνουντων
σωτηριος φυλακη και των ασπαζομενων ανορθωσις ψυχικη. Ει δε και βραχεια τις
οραται και αμορφος ου δια τουτο παρορατεον· την γαρ αποστολικην εν αυτηι
περιεχει των τεραστιων ισχυν τε και δυναμιν. Ταυτην και ως δυνατου ρομφαιαν
εκεκτητο και ως διστομον εγνωριζε μαχαιραν. Ἐπει και ταλλα των αποστολικων
εσθηματων τε και περιβληματων πολλης γεμει της ευτελειας και ταπεινοτητος,
αλλα προς την νοητην ευπρεπειαν και μεγαλειοτητα [φ. 174 ρο] τις απιδων ευρησει
ταυτα πεπληρωμενα θεικης και ουρανιου χαριτος και των αποστολικων
τερατουργηματων κατα μηδεν ελλειποντα, αλλ' αυτον εκεινον τε ειπειν και τουτων
επιμνησθηναι. Ἐγω δε και αυτην την φρουραν παντοιως αξιω ευφημιας και πασης
σεβασμιοτητος εμπλεων ως αξιωθησαν τηλικουτων αγιωσυνης τεμενος ενδον
εισδεξασθαι.
50 Ἐγω και αυτο το εδαφος εφ' ωι ανακληθεις εκαθευδησε δεσμιος,
αγιοπρεπες υπολαμβανω και της αποστολικης χαριτος μετοχον. Ἀλλα δισταζει τις μη
ουτως εχειν αυτα, μηδ' εν μετουσιαι της εν τωι αποστολωι καθιστασθαι χαριτος. Αι
σκιαι τουτον πεισατωσαν και τα σιμικινθια. Αι μεν τηι αντιφρασει του σωματος προς
το ηλιακον φως συνισταμεναι και μακραν ουσαι της του κορυφαιου προσψαυσεως,
τα δε τωι τουτου χρωτι πλησιασαντα της εκειθεν μετειληφε θειας χαριτος, της ισης
θαυματουργου δυναμεως εμπιπλαμενα και, ο τουτου παραδοξοτερον, κατα δευτεραν
μετουσιας ακολουθιαν τε και μεταβασιν των χαριτων τοις προσπελαζουσι
μεταδιδομενων και το ταυτον της εναργειας των θαυματων αναβλυζοντων
αμειωτον.
51 Σκοπειν ουν χρη, ει [φ. 174 ηιο] τα ενεργουμενα τοιαυτα ποταπος ην ο
ενεργων, και ει τα μετεχοντα τηλικουτων θαυματων παρεκτικα, πηλικον οιεσθαι
δειν τον υπ' αυτων μετεχομενον. Μειζον γαρ το δι' ου του εν ωι εστι, αιτιαν του
λογου επεχον προς αιτιον και υποδεους προς δεκτικον υψωμα και αξιωμα. Ει δε και
τα σανδαλια τουτου και τα ιματια, α περιβαλεσθαι προς του αγγελου επετετραπτο,
δοιη μοι τις θεασασθαι, ησπασαμην αν και περιεπτυξαμην και ως ουρανιον δωρον
τοις της καρδιας ταμειοις συνεκρυψα. Την ουν τοιαυτην ιεραν μαχαιραν ταις ιεραις
και αποστολικαις επισυναπτοντες αλυσεσιν, εκεινον οραν νοητως φανταζομεθα, και
αμφοτεροις προσψαυοντες, εκεινωι προσψαυειν οιομεθα. Και ουδαμως ταις εννοιαις
συνδιιστωμεν τα τοπικως απ' αλληλων διισταμενα τε και διαιρουμενα. Ἀλλ'
εντυπουντες αυτα τωι νωι και ταυτα κακεινον εις εν δια της πιστεως ενουντες και
συναπτοντες, προς τον δι' αυτον πεπονθοτα την αναφοραν του λογου ποιουμεθα.
52 Ταυτα περιπτυσσομενοι αυτον εκεινον οραν πιστευομεν. Κακεινον
ανιστορουντες, ταυτα τουτωι περικειμενα οραν οιομεθα, και ου παντη των αυτου
χαριτων αμετοχα [φ. 175 ρο] καθεστηκαμεν. Ἀλλ' ει και τηι παλαιαι εμφιλοχωρει
Ῥωμηι δια της του σωματος αποκληρωσεως, ουδε ημων απολιμπανεσθαι βουλεται
δια της αυτου μαχαιρας και των αλυσεων. Παρεστι γαρ και προς ημας. Και τουτον ως
ολον κατεχοντες, ουκ απερρηγμεθα της προς αυτον συναφειας τε και ενωσεως.
Ἀλλα και της χαριτος μιας ουσης της δια του σωματος και των αλυσεων και ιματιων
και της μαχαιρας ενεργουσης, ουκ αν τις διαπιστησειεν μη ουχι και εν εκαστωι
τουτων, αρτιον και ολοκληρον συμπαρειναι, και τοις πιστως προσιουσι και
περιπτυσσομενοις προς το του θειου ποθου διαπυρον αντιμετρειν την αντιδοσιν.
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

12

53 Ουτος και εις εστιν και πολλοις επιμεριζομενος ουκ ηλαττωται, αλλα και
καθ' εαυτον ων, της ολοτητος το ταυτον επιδεικνυται. Καν τοις του παθους
συμβολοις αυτου μεταβαινων και διαιρουμενος, ο αυτος εστιν ο ενεργων και
θαυματουργων και τηι αποστολικηι εκκλησιαι τερατουργων τα υπερφυη· ουτως ουδεν
των τωι κορυφαιωι προσοντων κενον τε και ανεργητον, ουδεν αδοξαστον, ουδεν των
εκ θεου θαυματων αμετοχον.
54 Συ δε μοι Πετρε, Χριστου εκκλησιας πετρα και στηριγμα, η κορυφαια των
αποστολων ακροτης, ο του Χριστου γνησιος και διαπυρος μαθητης, ο πλεον των
αλλων τηι προς αυτον παρρησιαι χρωμενος, ο Θεου Υιον Ζωντος τουτον ανακηρυξας,
ο τας κλεις των ουρανων βασιλειας εγχειρισθεις, και δεσμειν και λυειν εν ουρανοις
τα υπο σου εν γηι και δεσμουμενα και λυομενα, ο της ενανθρωπησεως Χριστου
μεγαλοφωνοτατος κηρυξ, ο τους εκ περιτομης νομικης προς την ακροβυστιαν της
του Θεου επιγνωσεως μεταθεμενος, ο παντα δια Χριστον καταλιπων και αυτον
μονον αντι πλουτου παντος κτησαμενος, ο θανατουν και ζωογονειν την ενεργειαν
ειληφως παρ' αυτου, δι' ας εκεινος αιτιας σοι απεκαλυψεν, ο απο γης εις ουρανους
ανατεταμενος στυλος και οδηγων τους προς τας εκεισε μονας επισπευδοντας, ο δια
της λευιτικης ιδιωτειας την ελληνικην τεχνολογιαν απομωρανας, ο εν Πνευματι
θειωι φθεγγομενος, και τωι ρηματι μονον προς το δοκουν μετατρεπων τα υποκειμενα,
ο την επωδυνον εκεινην καθυποστας σταυρωσιν, ιν' εν μηδενι καθυστερηις των του
διδασκαλου παθων, ο τας αλυσεις ταυτας δικην κακουργου φορεσας και ιαματων
πηγην ταυτας αποτελεσας, παρεσο σημερον συμπαθως, επιδημησον ενταυθοι
αορατως, επιστηθι, τωι θαυματουργωι σου τουτωι τεμενει και τηι σηι αγιαι κλησει
διαφεροντως [φ. 176 ρο] τιμωμενωι, εν ωι σου τας τιμιας αλυσεις θησαυρισθηναι
ευδοκησας, εν ωι ταμισθηναι ταυτας ως ιερωτατα κειμηλια κεκρικας, εν ωι και
προκειμεναι και πασι πιστοις καθορωμεναι, τας εκ σου νοητας εποχετευσεις των
θαυματων κρουνηδον τοις εθελουσιν αναβλυζουσι. Ταυταις καταδησον τα των
ψυχων ημων τραυματα. Ταυταις τας εκ των πταισματων ογκωσεις και φλεγμονας
ανατεμων νοητοις φαρμακοις συνουλωσον. Ταυταις ως οπλωι ευδοκιας το του
Χριστου στεφανωσον ποιμνιον.
Ταυταις τους βαρβαρους δεσμωτας αναδειξον· δοριαλωτους απεργασαι, και
τηι τιμωσηι σε πολει λαφυρον πολεμικον αποτελεσον. Προ δε παντων τον ευσεβη και
πιστοτατον ημων αυτοκρατορα, αντι στρατιωτικων οπλων, ταυταις καθοπλισον,
περιφραξον, περιφρουρησον, νικαις και τροπαιοις καταστεψον, φοβερον πολεμιοις
αναδειξον, ποθεινον υπηκοοις απεργασαι, ως αν, ειρηνικως υπ' αυτου
βασιλευομενοι τε και κυβερνωμενοι, ηρεμον και ησυχιον διανυωμεν βιον,
δοξαζοντες τον αληθινον Θεον ημων, ον δια παντος εδοξασας τε και εμεγαλυνας,
οτι αυτωι πρεπει πασα τιμη και προσκυνησις συν τωι αναρχωι Πατρι και συμφυει και
ομοουσιωι Πνευματι νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. Ἀμην.

 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

13


