Ad eos qui magni aestimant opes
ΟΜΙΛΙΑ Εʹ. Προς τους μεγαλα τα παροντα νομιζοντας και περι τα του
βιου λαμπρα ματην επτοημενους.
64.453
Ἀγγελοις μεν ουρανος ευφροσυνης χωριον, Ἐκκλησια δε πιστοις αντ'
ουρανων εν διαιτημα και νομιμον, ταις ψυχαις ηδονην δωρουμενη των ιερων
επωιδων την ακροασιν. Ταυτης ποτε την Μαριαν εκκρεμαμενην ο της μακαριοτητος
δοτηρ εμακαριζεν· Μαρια, φησιν, την καλην μεριδα εξελεξατο, ητις ουκ
αφαιρεθησεται απ' αυτης. Μονον δε της ευσεβους διδασκαλιας το κερδος και ζωσιν
ημιν αγαθον φυλακτηριον, και τεθνεωσιν προς τον κριτην συνοδευον· η δε των
αλλων απαντων ευκαταλυτος κτησις, ου μονον οτι ταφον την διαδοχον εχει, αλλ'
οτι και προ του ταφου μυρια τα του βιου ναυαγια. Καθαπερ γαρ θαλατταν τον
παροντα ναυτιλλομεθα βιον σφοδροτεροις κυματων συμπτωμασι χρωμενον. Ου
πλουτος σταθερας απολαυει γαληνης, αλλ' εξ ουριας πολλακις τοις κεκτημενοις
συμπλεων, αιφνιδιωι λαιλαπι πειρασμων εβαπτισθη. Ου θρονος το της 64.456
δυναστειας ακατασειστον υψος· αθροαι γαρ πνευσασαι καταιγιδες κινδυνων
αυτοῤριζον την ευημεριαν ανεσπασαν. Ου το της υγειας αδιαδοχον δωρον, αλλ'
εφεδρευει και ταυτηι νοσηματων απροσδοκητος βλαβη. Πτεροῤρυει ποικιλως της
ευπραγιας η κτησις, και δενδρωι τινι προσεοικεν ανθρωπος, νυν μεν το της ευθηνιας
ανθηρον περιφερων, νυν δε τωι ταυτης ως δενδρον εκδυομενος φυλλον. Ουδεν των
βιωτικων ανθηρων εξεταζων γειτονα κεκτημενον τον μαρασμον ουχ ευρησεις. Ουτω
γαρ ημιν τον βιον ο Κτιστης συνεθηκεν των προς την γην κεχηνοτων εκλυων την
ορεξιν, και συνεζευξεν μαρασμωι το του βιου περιβλεπτον, ιν' οταν σε των γηΐνων το
τερπνον καταθελξηι, το προσκαιρον ελπισθεν αναστηση. Του γαρ παροντος αιωνος
οδοιπορος κατεταχθης, ου κτητωρ, και την εν τηι κτισει μονην ως πανδοχειου
παροδευομεν χρησιν. Καθαπερ γαρ οδοιποροι μικρας εν πανδοχειωι διατριβης
απολαυσαντες, την εφεξης εκβαντες πληρουσιν οδοιποριαν, ουτω και τον της ζωης
ταυτης οδοιπορουντες αιωνα, μικρον ως εν καταλυματι τωι βιωι προσμειναντες, της
εντευθεν εκδημουμεν οικησεως.
Ἄλλον γαρ ημιν ο Θεος προηυτρεπισεν βιον και του προς εκεινον δρομου
την παρουσαν ζωην οδον κατεσκευασεν, τας παρα της κτισεως χρειας εις εφοδιον
μονον της οδου καταταξας. Ταυτην δε ημιν την οδον εξελθουσιν ο των κτηθεντων
απαντων ασυνοδευτος πλουτος· ουδεν γαρ ων εσχηκαμεν, εσχηκαμεν ιδιον. Ἣν γαρ
φορουμεν πρωτον ως ιδιαν εσθητα, την των προβατων εξεθυσαμεν φυσιν· α
περιβαλλομεν τοις ποσιν υποδηματα, παρα της των βοσκηματων δορας
κεκομισμεθα· την των βρωματων και ποτων χορηγιαν εκ των της γης συμποριζομεν
κολπων· ταυτης εστιν και χρυσος, ον παντες ως ημετερον σφιγγομεν. Μαργαριτας εξ
οστρεων και βασιλεις ερανιζονται. Ἐξ αλλοτριας ζωμεν εισφορας και πλουτουμεν.
Ἀποδος τοις προβατοις το εριον, και ουδεν εξεις της σαρκος περιβολαιον· αποδος τας
αυτων δορας τοις βοσκημασιν, και σκεπην ιδιοκτητον τοις ποσιν ουχ ευρησεις·
αποδος τα σηρικα τοις σκωληξι νηματα, και σηρικην ιδιαν ου προσοισεις εσθητα.
Ἀλλ' ουδε ψιχων ευπορησεις ιδιων, αν μη την τρεφουσαν γην οις φιλει κολακευσηις.
Τουτο και Χριστος ενδεικνυμενος ελεγεν· Ει εν τωι αλλοτριωι πιστοι ουκ εγενεσθε, το
υμετερον τις υμιν δωσει; Μη μοι των εκ των κτηνων και της γης προβαλλομενος
πλουτον, ως επ' ιδιοις τοις μη σοις καλλωπιζου. Ἑνος ει κτηματος μονου ευσεβειας
ιδιοκτητωρ. Ταυτης σε θανατος επελθων ου συλησει· των αλλων δε απαντων
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

1

εκβαλει και μη θελοντα· εις υποκαταστασιν γαρ την βιωτικην παντες παρελαβομεν
κτησιν και μονην ταυτης την χρησιν· εκαστος καρπουμενος απεισιν, βραχυ παρα του
βιου κομιζομενος μνημα. Τουτο γαρ πασης ευημεριας το τελος, τουτο των βιωτικων
αγαθων το συμπερασμα. Μετα πολυπλεθρον κτησιν και χρυσον πολυταλαντον
στενην τινα και δυσωδη κληρονομουμεν σορον.
Ὄντως Πασα σαρξ χορτος και πασα δοξα ανθρωπου ως ανθος 64.457 χορτου.
Μικρα σφοδροτης πυρετων εμπεσουσα πασαν του βιου την ευθηνιαν εσκορπισεν·
προσελεγε μεν γαρ εξωθεν η τεχνη τα φαρμακα· τοις φαρμακοις δε πυκτευων
αορατως ο θανατος, κατα μικρον προιων χειρουται τον αῤρωστον· ο δε βλεπων τον
αφυκτον εγκειμενον δημιον, και την ψυχην βιαιως ωθουντα προς εξοδον, τρεπει
μεν στενων την κεφαλην εφ' εκατερα, περιφερει δε το βλεμμα συν δακρυσιν.
Ουδαμοθεν δε της βιας βοηθεια· ουκ οικεται, την κλινην περιεστωτες, ελκομενον
σωζουσιν, ου τα των φιλων κολακευει τον θανατον δακρυα, ου χρυσος την προς τον
κριτην κωλυει παραστασιν. Ἀδωροδοκητος γαρ ο θανατος δημιος, και δεξιαν ουκ
εχων τωι χρυσωι πειθομενην, ουδε πλουσιου εξαργυριζων νεκρους, αλλα παντας εν
ταφοις ως εν ειρκταις φυλακιζων. Προς τα των οστων παρακυψον λειψανα, και
πικροτερον κλαυσεις του βιου το ματαιον. Τετεφρωται προσωπον, μελανθεν υπερ
ασβολον· οφθαλμοι διατετρηνται σηπεδονι γλυφεντες· διακεχηνεν στομα και
παροδον πολλακις ερπετων υποδεχεται. Τι καθ' εκαστον μελος ενδιατριβω; Φθοραι
σκωληκες, απαν το σωμα καθαπερ πολεμιοι τινες συμμεριζονται και σαρκας και
νευρα και φλεβας ακριβως ερευνωντες. Καλως αρα το βρεφος της γαστρος
παρακυψαν, θρηνων ευθεως ου γελωτος αρχεται· κλαιει γαρ ωσπερ του βιου
καταβοων, παρ' ου θνησιμαιων εκ προοιμιων απογευεται δωρων. Τεχθεν γαρ χειρας
ευθεως σπαργανουται και ποδας και δεσμοις ενειλημμενον της θηλης απολαυει, ως
προοιμιου ζωης προδρομου νεκρωσεως. Ἄρτι το βρεφος εις ζωην παρεληλυθεν, και
νεκρων ευθεως αυτωι στολισμος προσηνεχθη. Ὑπομιμνησκει γαρ του τελους τους
τεχθεντας η φυσις· διο και το παιδιον γεννηθεν αποδυρεται καθαπερ τηι μητρι δια
του θρηνου βοων· Τι με προς ταυτην, ω μητερ, την ζωην απεκυησας, εν ηι του ζηιν η
προσθηκη προσκοπη προς τον θανατον; Τι με προς πολυταραχον αιωνα παρηγαγες
ου τεχθεν; Τι μοι τα προοιμια σπαργανα; Τι με τοιουτωι παρηγαγες βιωι, εν ωι και
νεοτης ελεεινη τρυγωμενη προ γηρως, και γηρας φευκτον ως επι θανατον αγον;
∆εινον, ω μητερ, του βιου το σταδιον, θανατον εχον των τρεχοντων καμπτηρα.
Πικραν την βιωτικην οδοιπορουμεν οδον, και ταφον εχουσαν των οδευοντων
καταλυμα. Χαλεπον το του βιου διαπλεομεν πελαγος· ᾅδην γαρ εχει πειρατην
εφεστωτα. Ουχ ως πονηρον στηλιτευω τον βιον; Τουτο γαρ των της μανιας
επωνυμων το νοσημα· αλλ' ως προσκαιρου μη σφοδρως εξηρτησθαι μαρτυρομαι.
Ταυτην του βιου και Παυλος κηρυττων την αθλιοτητα, την της κτισεως φυσιν
εισηγεν στεναζουσαν· Πασα, φησιν, η κτισις στεναζει και συνωδινει αχρι του νυν.
Ὅλη γαρ σκυθρωποτητος η κτισις αναμεστος· καν ακριβη ποιησηι των οντων
ερευνησιν, τον οικειον εν εκαστωι στεναγμον καθοπτευσεις· πρωτος παρ' ανθρωπων
στεναγμος αναπεμπεται τηι της φθορας λειτουργουντων δαπανηι. 64.460 Στενει μετ'
ανθρωπων και γη, την καταραν δι' ημας δεξαμενη· αποδυρεται θαλαττα, καλη μεν εξ
αρχης παρα Θεου γενομενη, ταφος δε μετα την αμαρτιαν ευρισκομενη πολλοις.
Σκυθρωπαζει και ηλιος, τους τον αυτου κτιστην ουχ ορωντας φωτιζων· αστερες συν
σεληνηι στεναζουσιν, οτι δια της ειρηναιου μετ' αλληλων χορειας τον ειρηνοποιον
δεικνυντες ου πειθουσιν. Ουδε των κτηνων το γενος αστενακτον· ου μονον εις ημας
απαραιτητωι δουλειαι κοπτομενα, αλλα και δαιμοσι ματην εν γωνιαις σφαττομενα.
Κοινος τις της κτισεως πανταχοθεν ο θρηνος την της παρουσης ζωης
κλαιουσης καταστασιν, ην ευστοχως κεκληκεν ο προφητης εικονα· Τα συμπαντα
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

2

γαρ, φησι, ματαιοτης, πας ανθρωπος ζων, μεντοιγε εν εικονι διαπορευεται
ανθρωπος. Και βλεπε της φωνης την αληθειαν, την ανθρωπινην ακριβως
ανερευνησας ζωην. Καθαπερ γαρ εν εικονι καθηται μεν επι θρονων βασιλευς
χρυσοπαστων· προσφερουσι δε πολεις εν τοις χρωμασι δωρα· δεχεται δε του
βασιλεως η χειρ τα διδομενα· παντα δε σκια και σκηνη τα φαινομενα, και ραγεισης
της σινδονος εγυμνωθη το σχημα· τον αυτον τροπον, και των ανθρωπων η φυσις
καθαπερ εν εικονι τωι βιωι βασιλευς τις εγκαθημενη, δεχεται μεν τας της θαλαττης
και γης ωσπερ εκ τινων πολεων εισφορας διδομενας· ραγεισης δε αυτηι της ζωης ως
σινδονος, απαν εσχεν του βιου διαῤρεον το καλλος. Ἓν δε μεγιστον των εν
ανθρωποις καλων καρδιας συντετριμμενης ταπεινωσις και την της τελευτης αει
μελετωσης ημεραν, καθ' ην γυμνοι της βιωτικης ταυτης εξιοντες θαλαττης τας των
πραξεων εκπομπευουσας τηι κτισει κατοψομεθα στηλας. Βουλει σοι τουτου
παραγαγω παραδειγμα; Ἐπι μιας τινος ολκαδος συνεπλεον τινες και την αυτην
αλληλοις συνναυτιλλομενοι θαλατταν, ποικιλας κατ' αλληλων κλοπας
επεδεικνυντο. Ταυτας ο κυβερνητης ακριβως κατοπτευων, τον των κλεμματων τεως
ουκ επομπευεν ελεγχον· αλλ' ως λιμενι το σκαφος προσεγγιζον εωρα, γυμνους
παντας της ολκαδος εξιεναι κελευσας, ευρεν εκαστου την κλοπην εν τωι πλοιωι
κειμενην. Κατα τουτο μοι της ζωης το παραδειγμα σκοπει· προκειται γαρ ημιν αντι
θαλαττης ο βιος· σκαφος δε τι προς τον πλουν η κτισις συνηρμοσται, κυβερνητηι μεν
τωι Θεωι κεχρημενον, πασας δε τας των εργων εμπορειας δεχομενον. Ἂν
διεφθαρμενον τις εμπορευσηται βιον, εν τωι της κτισεως αυτον αποθησεται πλοιωι·
αν ευπολιτευτον ζωην πραγματευσηται, επι της κρισεως εσται το πραχθεν
φυλαττομενον.
Ειτα των της τελευτης εγγισαντων λιμενων, γυμνους ημας εκ του γηΐνου
σκαφους ο κυβερνητης εκβαλλει, και μενει παντων η πραξις εν τηι κρισει
πομπευομενηι. Ἄμεμπτοι τοινυν το του βιου ναυτιλλωμεθα πελαγος· εργων αγαθων
την κτισιν κτησωμεθα μαρτυρα· τον σκιωδη των παροντων υπερβαινωμεν κομπον·
της θνητης αποστησωμεν την καρδιαν τερπνοτητος· την εις φθοραν τελευτωσαν
σπουδην αποφυγωμεν· τοις γηΐνοις την ψυχην μη συνδησωμεν βροχοις· της
αποῤρυτου των θνητων υπερφρονησω 64.461 μεν δοξης· ως βαφην ευαποπλυτον το
των προσκαιρων διαπτυσωμεν ανθος· ουρανοπορωι τον βιον πτερωδει διαδραμωμεν
ευχηι, οι την βιωτικην οδοιπορουντες οδον και το της ανω κλησεως βραβειον
μεταδιωξωμεν εν Χριστωι, ωι η δοξα εις τους αιωνας των αιωνων. Ἀμην.

 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

3


