De paenitentia (sermo 2) [Sp.]
Κυριακηι της Τυροφαγου περι μετανοιας και ελεημοσυνης. Λογος βʹ.
60.699
αʹ. Βασιλεως μεν του επιγειου στρατιωτας παρασκευαζουσι προς παραταξιν
βοωσαι σαλπιγγες· βασιλεως δε του επουρανιου Ἰησου Χριστου στρατιωτας διεγειρει
προς δοξολογιαν και φοβον Θεου η των θειων Γραφων αναγνωσις· αλλ' εκεινους
μεν προς αισθητων εχθρων και πολεμιων αντιπαραταξιν· ημας δε προς αορατους
εχθρους τε και δαιμονας· καθως φησιν ο Παυλος, οτι Ουκ εστιν ημιν η παλη προς
αιμα και σαρκα, αλλα προς τας αρχας, προς τας εξουσιας, προς τους κοσμοκρατορας
του σκοτους του αιωνος τουτου, προς τα πνευματικα της πονηριας εν τοις
επουρανιοις. Ἴδετε, αδελφοι, ποιους εχθρους εχομεν· ιδετε μετα ποιων πολεμιων
μαχομεθα. Πονηροι γαρ εισιν, ως ορατε, και αναισχυντοι και προς πασαν αμαρτιαν
εκβιαζονται ημας.
Καν αποτυχωσιν εκ τουτου, επι αλλο ερχονται· καν απο εκεινου απορησωσιν,
επι ετερον μεταβαινουσι· και, απλως ειπειν, απ' αλλου εις αλλο μετερχομενοι ουκ
αφιστανται, εως αν το θελημα αυτων γενηται. Και τον μεν κινουσι προς πορνειαν,
τον δε προς μοιχειαν· και αλλον επι το αρπασαι τα αλλοτρια, και αλλον επι το
κλεψαι τα του πλησιον· και τον μεν προς πλεονεξιαν και απληστιαν, τον δε προς
βασκανιαν και φθονον· αλλον προς φονον και λοιδοριαν, και αλλον προς
καταλαλιαν και αδελφοκτονιαν· αλλον προς γαστριμαργιαν και παιδοφθοριαν, και
ετερον προς ιεροσυλιαν και αναισχυντιαν· και τον μεν προς ανθρωπαρεσκειαν και
φιλοδοξιαν, τον δε προς ασπλαγχνιαν και απανθρωπιαν· αλλον προς αρνησιν και
ορκον, και αλλον προς υβριν και ατιμιαν· και τον μεν προς οργην και θυμον, και
αλλον επι τοκον και προς ζηλον και εριν, και ετερον προς βλασφημιαν και
ακαθαρσιαν· και τους μεν πειθουσι μη ελεειν πτωχους, τους δε του γειτονος τους
ορους παρασαλευειν· αλλους αποστερειν ποιουσι των μισθων μισθωτους, ου τι
γενοιτ' αν ελεεινοτερον; αλλους ποιουσιν ορφανους αποδυειν, αλλους χηρας
καταπονειν, αλλους μηδε εις εκκλησιαν εισιεναι, αλλους εις μυρια παθη
κατακρημνιζουσιν, ων ουκ εστιν αριθμος· α και διηγουμενον επιλειψει με ο χρονος
της ζωης μου. Ἴδετε, αδελφοι, εις ποσα κακα εμπιπτομεν καθ' εκαστην ημεραν, και
ου προσεχομεν. Ἀλλ', οιμοι, τις γενωμαι ταυτα διηγουμενος; Πιστευσατε μοι,
αδελφοι, οτι εν ωι και μονον ταυτα γραφω, εκφοβος ειμι και εντρομος, και φρικη μοι
επεπεσε και εξισταμαι, και δακρυειν μοι επερχεται, οταν ενθυμηθω το, εν ποσοις
παθεσι πονηροις και δαιμονικοις δελεαζομεθα. Τι ουν αμελουμεν, τι περιμενομεν;
ποιον καιρον εκδεχομεθα; τι της εαυτων σωτηριας καταφρονουμεν; τι ου
φροντιζομεν τα της εξοδου ημων; τι αμελουμεν, τι αναδυομεθα; εως ποτε αθυμως,
εως ποτε τρυφη, εως ποτε μεθη, εως ποτε ηδοναι, εως ποτε ηδυπαθεια, εως ποτε
απληστια, εως ποτε αρπαγαι, εως ποτε αδικια; εως ποτε η καταδρομη των πτωχων;
εως ποτε αι λεηλασιαι των πενητων; εως ποτε πλουτος, εως ποτε χρηματα, εως ποτε
χρυσος; εως ποτε φιλαργυρια, των ψυχων η αγχονη; εως ποτε φθονος, εως ποτε
ψευδος, εως ποτε καταλαλια, εως ποτε λοιδορια, εως ποτε επιθυμιαι αισχραι και
ακολαστοι; Τι πλανωμεθα; τι αναμενομεν; τι ακαιρως κοπιωμεν; τι εαυτους
χλευαζομεν; τι εαυτους κατακοπτομεν ματην; τι τα αλλοτρια επιτρεχομεν; τι
ταρασσομεθα; τι κοπιωμεν; τι θησαυριζομεν προσκαιρα;
Μετανοησωμεν του λοιπου, εξυπνισωμεν, γρηγορησωμεν, παρακαλω υμας,
αδελφοι, αποτιναξωμεν τον βαθυν υπνον της αμαρτιας. ∆ευτε, ακουσατε, και
 
 

1
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

διηγησομαι υμιν, παντες οι φοβουμενοι τον Θεον· δευτε, ακουσατε πραγματα και
ρηματα πνευματικα και σωτηρια· δευτε, μαθετε βουλην σωζουσαν και θεαρεστον·
δευτε, γνωτε πως εξομολογησομεθα τωι Θεωι τωι Σωτηρι ημων· δευτε πριν λυθηι του
βιου η πανηγυρις· δευτε πριν αποκλεισθωσιν αι θυραι της ζωης, πριν ο θανατος ελθηι
και ευρηι υμας ανετοιμους· δευτε πριν ο 60.700 ηλιος δυνηι, πριν σκοτασηι το φως·
∆ευτε, ακουσατε, παντα τα εθνη, και ενωτισατε, παντες οι κατοικουντες την
οικουμενην· δευτε, Γηγενεις και υιοι των ανθρωπων, επι το αυτο πλουσιος και
πενης· δευτε, ευγενεις και ενδοξοι, δουλοι και ελευθεροι· δευτε παν γενος, και
ηλικια πασα, ανδρες ομου και γυναικες, μικροι τε και μεγαλοι, νεοι τε και γεροντες·
δευτε, ιερεις Κυριου, και παν το πληρωμα της Ἐκκλησιας της απο περατων εως
περατων της οικουμενης· δευτε, Νεανισκοι και παρθενοι, πρεσβυτεροι μετα
νεωτερων· δευτε, βασιλεις της γης, οι τε σοφοι και ιδιωται· δευτε, Προσπεσωμεν
εναντιον Κυριου του ποιησαντος ημας· οτι αυτος εστιν ο Θεος ημων, και ημεις λαος
νομης αυτου, και προβατα χειρος αυτου. ∆ευτε, αδελφοι, και γνωμεν, οτι ουδεν
ωφελησουσιν ημας τα περατα της γης. ∆ευτε, ιδετε οτι γυμνοι εισηλθομεν, και παλιν
γυμνοι μελλομεν απερχεσθαι εκει. ∆ευτε, εξομολογησωμεθα τωι Κυριωι εν δακρυσι
και στεναγμοις, εν ελεημοσυναις, εν οικτιρμοις πενητων· και αυτος διδαξει ημας
πως σωθωμεν.
Ειπωμεν και ημεις προς αυτον· Κυριε, ημαρτομεν εις τον ουρανον και
ενωπιον σου· δεξαι ημων την επιστροφην και την μετανοιαν, δεξαι ημων τον
στεναγμον και τα δακρυα, δεξαι ημων των αμαρτωλων την μετανοιαν, τον οδυρμον
και κλαυθμον τον επι θανατον· δεξαι ημας τους αθλιους, και αισχρως βιωσαντας·
δεξαι ημας, φιλανθρωπε, τους πολλα σε παροργισαντας· δεξαι ημας, ∆εσποτα, τους
εν ασωτιαι και πασηι πονηριαι και ακαθαρσιαι τον βιον ολον δαπανησαντας· δεξαι,
Κυριε ο Θεος, τους των σων εντολων παρακουσαντας· δεξαι ημας, ∆εσποτα, τους
αναξιους δουλους σου, και μη αποδυης ημιν κατα τα εργα των χειρων ημων.
Ὁμολογουμεν, ∆εσποτα, οτι ουδε του ζηιν αξιοι δια τας αμαρτιας ημων·
ομολογουμεν, Κυριε, ουδε τον ηλιον τουτον θεωρειν υπαρχομεν αξιοι, διοτι ουκ
εστιν αμαρτημα, ουκ ειδος παντοιου κακου, ο ουκ επραξαμεν οι αθλιοι· αλλα δεξαι
ημας, ∆εσποτα, ωσπερ τον ασωτον υιον, δεξαι ως τον ληιστην, δεξαι ως την πορνην
και τον τελωνην. Κυριε, επιστρεψον ημας· Κυριε, συνετισον ημας, και μη οργισθηις,
αλλα ιλασθητι ταις αμαρτιαις ημων. Συ ει ο Θεος ημων, και εκτος σου αλλον ουκ
οιδαμεν. Κυριε, εξελου ημας εκ των εχθρων ημων, και μη εισελθηις εις κρισιν μετα
των δουλων σου. Κυριε, συ ει Θεος, και ημεις σος λαος. Ἡμαρτομεν γαρ,
ηνομησαμεν, ηδικησαμεν, και το πονηρον εποιησαμεν, και εξημαρτομεν εν πασι, και
των εντολων σου ουκ ηκουσαμεν, και δια τουτο μακραν σου απεπλανηθημεν. Ἀλλ'
ελεησον, Κυριε, τα εργα των χειρων σου· ελεησον, ∆εσποτα, τους τηι απατηι του
οφεως εκβληθεντας του παραδεισου· ελεησον ημας, και ενδυσον χιτωνα
ευφροσυνης, και σωτηριον ιματιον· ελεησον ημας, ους εγυμνωσεν ο διαβολος της
σης βοηθειας. Ευσπλαγχνε, ελεησον τους σε καταλιποντας, και εκεινωι
δουλευσαντας· ελεησον τους πεπλανημενους, ελεησον τους τας σας παραγγελιας μη
φυλαξαντας, και ταις δαιμονων κακουργιαις καθυπουργησαντας· ελεησον τους εν
αμαρτιαις μολυνθεντας, ελεησον τους τυραννουμενους υπο του διαβολου, ελεησον
τους ρερυπωμενους εν ασωτιαι· ελεησον ελεημον, ελεησον αγαθε, ελεησον
μακροθυμε, οτι παν κακον και πασαν ακαθαρσιαν και πλεονεξιαν και αδικιαν αι
χειρες ημων εποιησαν. Ἐμιαναμεν γαρ την ψυχην, ην κατ' εικονα σου εποιησας·
εμιαναμεν το σωμα, εμιαναμεν αισθησιν. Ἡ γλωσσα ημων μαχαιρα οξεια εγενετο
κατα του πλησιον, οι οφθαλμοι ημων πυρ βλεπουσιν, αι χειρες ημων αιματος
πληρεις, οι ποδες ημων οξεως εις το κακον του ποιησαι τινα.
 
 

2
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

Το στομα ημων μεμιασται ταις λοιδοριαις· και απλως ειπειν, εμιαναμεν την
γην και τον αερα· αι γαρ αδικιαι ημων εως του ουρανου ηγγισαν, αι αρπαγαι ημων
υπερ τα ορη υψωθησαν, αι πλεονεξιαι υπερ τας νεφελας επηρθησαν, αι κακιαι ημων
εως του ουρανου εφθασαν, αι 60.701 αμαρτιαι ημων ασυγχωρητοι, τα σφαλματα
ημων παραμυθιαν ουκ εχει, η αποτυχια ημων απαρηγορητος, και ιδου η γη τα κακα
ημων βασταζειν ου δυναται· και δια τουτο, ∆εσποτα, του σου ελεους χρηιζομεν.
Γινωσκεις την ασθενειαν της φυσεως ημων· ελεησον, Κυριε, των χειρων σου το
ποιημα. Την σην γαρ ευσπλαγχνιαν επικαλουμεθα· της σης βοηθειας μη υστερησηις
ημας· το σον ελεος εξαποστειλον ημιν τοις αναξιοις· την σην αντιληψιν δωρησαι
ημιν τοις αμαρτωλοις, και επιφανον το προσωπον σου, και σωθησομεθα. Ταυτα,
αδελφοι μου, λεγοντες και ποιουντες, φυγωμεν πασαν κακιαν και πασαν
ακαθαρσιαν, φυγωμεν πασαν αδικιαν και πλεονεξιαν, φυγωμεν κενοδοξιαν, μεθην
και πασαν απληστιαν, φυγωμεν γαστριμαργιαν την γεννητριαν παντων των κακων,
φυγωμεν φιλαργυριαν την αρχην και ριζαν πασης αμαρτιας, φυγωμεν μισαδελφιαν
και ασπλαγχνιαν, φυγωμεν καταλαλιαν και λοιδοριαν· φυγωμεν πορνειαν,
μοιχειαν, και πασαν βλασφημιαν· φυγωμεν κλεψιαν, αρπαγην· φυγωμεν φιλοδοξιαν
και προσωποληψιαν και εριν και ζηλον και την λοιπην απατην του ματαιου βιου
τουτου· ινα μη ελθηι ο Κυριος ημων Ἰησους Χριστος, και ευρησηι ημας ραιθυμουντας,
και διχοτομησηι ημας, και αποφαινηται καθ' ημων λεγων· ∆ησαντες αυτων χειρας
και ποδας, αρατε αυτους, και εμβαλλετε εις το σκοτος το εξωτερον· εκει εσται ο
κλαυθμος και ο βρυγμος των οδοντων. Ὢ ποσα μελλομεν τοτε κλαιειν, αδελφοι, και
οδυρεσθαι και θρηνειν και εαυτους κατακοπτειν, μηδεν ωφελουντες λοιπον; Ουαι εν
τηι ωραι εκεινηι τηι φοβεραι, εαν ουτως ευρεθωμεν αμετανοητοι· καλον ην ημιν μη
γεννηθηναι, εαν ουτω μελλωμεν ευρισκεσθαι.
Κλαυσωμεν πικρον λοιπον, ω αδελφοι, ινα μη εκει αθανατα τιμωρηθωμεν·
ελεησωμεν, ινα ελεηθωμεν, ινα συγχωρηθωμεν· σκορπισωμεν ημεις αυτοι χρηματα,
ινα μη αλλοι μετα την τελευτην ημων τον κοπον εσθιοντες και πινοντες και
σπαταλωντες, ψαλλωσι λεγοντες· Θησαυριζει ο πλουσιος, και ου γινωσκει τινι
συναξει αυτα· και παλιν, Ἰδου ανθρωπος, ος ουκ εθετο τον Θεον βοηθον αυτου. Τι
γαρ οφελος, αδελφοι, οταν ημεις κοπιωμεν, και αλλοι τον κοπον ημων απολαυωσι;
Προπεμψωμεν εκει, ινα ευρωμεν. Ὃ γαρ σπειρει ανθρωπος, τουτο και θερισει.
Μηδεις προφασιζεσθω, οτι Γυναικα εχω και τεκνα, και ου δυναμαι δι' αυτα
σκορπισαι τα χρηματα, ινα μη αποθνησκων πτωχους αυτους καταλιπω.
βʹ. Μη, αδελφοι, μη, παρακαλω παντας υμας, μη τουτο μεριμνωμεν. Ἔστι
γαρ Θεος εν ουρανωι ο οικτιρμων; ο μεριμνων και διοικων την γυναικα και τα τεκνα,
ο και ποιησας αυτους· μονον ημεις εαυτους μεριμνησωμεν, εαυτους κλαυσωμεν,
εαυτους ευτρεπισωμεν, εαυτους προς τα εκει κριτηρια και δικαστηρια
προασφαλισωμεθα. Ἐν γαρ τηι ωραι εκεινηι ουτε τεκνα ουτε γυνη, ου πατηρ, ου
μητηρ, ουκ αδελφος, ου συγγενης, αλλ' ουδε αυτος ο Ἀβρααμ, η Νωε, η ∆ανιηλ, η
Πετρος, η Παυλος δυνησονται λυτρωσασθαι ημας εκ των ακαταληπτων εκεινων
βασανων, ει μη τα εργα ημων. Ἐξ ουρανου ερχεται κριναι ζωντας και νεκρους,
ερχεται ο εταζων καρδιας και νεφρους· ερχεται, και τις λοιπον εκφυγηι τας χειρας
αυτου; ερχεται καθημενος επι θρονου Χερουβιμ, και επιβλεπων αβυσσους· ερχεται ο
Θεος των θεων, και Κυριος των κυριευοντων· ερχεται ο Ἄρχων των αρχοντων, και
Κριτης των κριτων· ερχεται ο Βασιλευς των βασιλευοντων, και ∆ικαστης των
δικαστων· ερχεται ο δημοσιευων και ελεγχων παν φαυλον και αποκεκρυμμενον
μυστηριον· ερχεται ο φανερως ποιων και αποκαλυπτων τα εσφαλμενα των
κρυφιων· ερχεται ο τα ενθυμηματα και τας πραξεις και τα ρηματα και παν εννοημα
 
 

3
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

επι παντων θριαμβευων· ερχεται ο αληθης και ακοιμητος οφθαλμος, ο
απροσωποληπτος δικαστης, ο αδωροδοκητος εξεταστης, ο πασαν ρυπαραν πραξιν και
αισχραν ηδονην καταφλεγων, και εις γεενναν παραπεμπων· ερχεται ο αγαπων
ειρηνην, και μισων παν πονηρον ρημα, και παν αρπαγμα, και αμαρτιαν πασαν, και
τους ποιουντας τα σκανδαλα αιωνιως τιμωρουμενος· ερχεται, ου απο προσωπου
αυτου η γη φευγει, η θαλασσα ξηραινεται· ο ουρανος ειλισσεται ως βιβλιον, τα αστρα
πιπτουσιν, ο αηρ κλονειται, ο ηλιος σκοτιζεται, η σεληνη ου δωσει το φεγγος αυτης,
αι δυναμεις των ουρανων σαλευθησονται, τα Χερουβιμ τρεμει, τα Σεραφιμ
εξιστανται, αγγελοι φριττουσιν, αρχαγγελοι τρεμουσι, τα ανω, τα κατω δονειται, τα
παντα σειεται· 60.702 ερχεται ο μη λαμβανων προσωπον ανθρωπου, και μη ελεων
πτωχον εν κρισει· ερχεται ο αποδιδους εκαστωι κατα τα εργα αυτου, ο ελεγχων και
στηλιτευων πασης πνοης τα βουλευματα και τα κινηματα· ερχεται ο ελεων τους
ελεημονας, και κατακρινων τους ασπλαγχνους, Ὁ φοβερος εν βουλαις υπερ τους
υιους των ανθρωπων· ερχεται ωι καμπτει παν γονυ επουρανιων και επιγειων και
καταχθονιων· ερχεται ου ο θρονος φλοξ πυρος, και οι τροχοι αυτου πυρ φλεγον·
ερχεται τους μεν δικαιους σωσαι και δοξασαι, τους δε αμαρτωλους τιμωρησασθαι·
ερχεται μακαρισαι τους διψωντας, τους δε εμπεπλησμενους ταλανισαι· ερχεται
τιμησαι τους αγωνιζομενους και αγρυπνουντας εν προσευχαις και ψαλμωιδιαις, εν
ευχαριστιαι και δεησει και υπομονηι· τους δε ραιθυμους και αμελεις εις βασανους και
τιμωριας παραπεμψει· ερχεται προς μεν τους αμαρτωλους φοβερος και σκληρος, και
μετα πολλης απειλης κολασει· προς δε τους δικαιους πραος και ιλαρος και ημερος·
και τι φησι προς αυτους; ∆ευτε, οι ευλογημενοι του Πατρος μου, κληρονομησατε την
ητοιμασμενην υμιν βασιλειαν απο καταβολης κοσμου· ουχ οτι πλουτον πολυν
εκτησασθε επι της γης, ουδ' οτι πολλους δουλους και δουλας εσχηκατε, ουδ' οτι
ευγενεις και ενδοξοι εγινεσθε· ουχ οτι πολλους αγρους και αμπελωνας
εκληρονομησατε, ουχ οτι αποθηκας και λαμπρας οικιας ωικοδομησατε, ουχ οτι
πολλα ζευγη βοων και αγελας προβατων ευπορησασθε, ουδ' οτι τραπεζης πλουσιας
και αφθονου απηλαυσατε, ουδ' οτι ιματια λαμπρα ενεδυσασθε, ουδ' οτι μυροις και
αρωμασιν ηλειφεσθε, ουδ' οτι πολλα παρα παντων ετιμηθητε· ουχ οτι εδοξασθητε
και υψωθητε και εμεγαλυνθητε, ουδ' οτι ενηστευσατε η ηγρυπνησατε· ουδ' οτι
παρθενιαν εφυλαξατε, η οτι εκακοπαθησατε· αλλ' Ὅτι επεινασα, και εδωκατε μοι
φαγειν· εδιψησα, και εποτισατε με· ειδετε με ξενον, και εις τους οικους υμων
συνηγαγετε με, και μεγαλως με παρεμυθησασθε· εωρακατε με γυμνον, και
ενεδυσασθε· εθεασασθε με εν ασθενειαι κατακειμενον, και επεσκεψασθε με, και
πολλης θεραπειας ηξιωσατε· ειδετε με εν φυλακηι, και μετα πολλης προθυμιας
ηλθετε προς με.
Και λεγουσιν αυτωι οι δικαιοι· Κυριε, ποτε σε ειδομεν πεινωντα, και
εθρεψαμεν; η διψωντα, και εποτισαμεν; η ξενον, και συνηγαγομεν; η γυμνον, και
περιεβαλομεν; η ασθενη η εν φυλακηι, και διηκονησαμεν σοι; Ὁ δε Κριτης προς
αυτους φησιν· Ἀμην, αμην λεγω υμιν, εφ' οσον εποιησατε ενι τουτων των αδελφων
μου των ελαχιστων, των πτωχων, των απεῤριμμενων, των ξενων, των ταπεινων,
των εξουθενημενων, των λελωβημενων, των εν περιστασει, των εν αναγκηι, των εν
θλιψει, των εν λιμωι, των εν διψει, των τετραυματισμενων, των καταπονουμενων,
των ασθενουντων, των κακουχουμενων· εφ' οσον εποιησατε εκ παντων τουτων ενι,
εμοι εποιησατε, τα εμα μελη εθερμανατε, εμοι διηκονησατε, την εμην ψυχην
ανεπαυσατε· δια τουτο, ∆ευτε, οι ευλογημενοι του Πατρος μου, κληρονομησατε την
ητοιμασμενην υμιν βασιλειαν απο καταβολης κοσμου. ∆ευτε εν πρωτοις, οι την
πιστιν ασπιλον και αμολυντον φυλαξαντες· δευτε, οι δι' εμε πτωχευσαντες την
πνευματικην πτωχειαν· δευτε, οι εν ερημιαις και ορεσι και σπηλαιοις και ταις οπαις
 
 

4
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

της γης μετα των θηριων δια το ονομα μου οικησαντες· δευτε, οι πενθουντες και
τεθλιμμενοι· δευτε, οι δι' εμε πεινασαντες και διψησαντες· δευτε, οι δεδιωγμενοι
ενεκεν δικαιοσυνης· δευτε, οι ονειδισθεντες και μισηθεντες δια το ονομα μου· δευτε,
οι καθαροι τηι καρδιαι· δευτε, οι ελεημονες· δευτε, οι ευμεταδοτοι· δευτε, οι
ευσπλαγχνοι· δευτε, οι ορφανοτροφοι· δευτε, οι ξενοδοχοι· δευτε, οι των χηρων
προσταται· δευτε, οι των αδυνατων αντιληπτορες· δευτε, οι των ασθενουντων
παραμυθητορες· δευτε, οι τους εν φυλακηι επισκεπτομενοι· δευτε, οι των
χρεωστουντων πληρωται· δευτε, οι τας ψυχας των πεινωντων και διψωντων δια το
ονομα μου εμπλησαντες· δευτε, οι των αδικως καταδουλωθεντων και
κινδυνευοντων προσταται θερμοτατοι· δευτε, οι των εν εξοριαι και πικραις δουλειαις
ευσπλαγχνοι ελευθερωται· δευτε, οι τον ηρεμον και ησυχιον βιον δι' εμε
πολιτευσαμενοι· δευτε, οι παρθενιαι και ασκησει και σεμνηι πολιτειαι εως θανατου
αγωνισαμενοι, δευτε, οι εν σωφροσυνηι και αγνειαι το σωμα και την ψυχην ασπιλον
και αμιαντον διατηρησαντες· δευτε, οι εν νηστειαις και αγρυπνιαις και ψαλμωιδιαις
ολον εαυτων τον βιον τελεσαντες· δευτε, οι καθ' εκαστην νυκτα και 60.703 ημεραν
της εκκλησιας μη αφισταμενοι· δευτε, οι τα θυσιαστηρια μου κοσμουντες και
επιμελουμενοι· δευτε, οι καταφρονησαντες των επιγειων, απολαβετε τα ουρανια·
δευτε, οι καταλειψαντες δι' εμε πατερας και μητερας, υιους και θυγατερας, οικιας
και αγρους και συγγενεις, απολαβετε τα αγαθα Ἱερουσαλημ της επουρανιου· δευτε
και θεασασθε την δοξαν την εμην, και χαιρετε και αγαλλιασθε, οτι ο μισθος υμων
πολυς εν τοις ουρανοις· δευτε, και ιδετε οιου ∆εσποτου υπηρεται τυγχανετε, και
χαιρετε και σκιρτησατε, οτι υμετερα εστιν η βασιλεια των ουρανων.
Εισελθετε εις την χαραν του Κυριου υμων, απολαβετε τα αγαθα εκεινα, α
οφθαλμος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε, και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη·
εισελθετε εις τα ταμιεια του Πατρος μου, οπου επιθυμουσιν αγγελοι παρακυψαι·
δεξασθε τα βραβεια και τους στεφανους και τα επαθλα των αγωνων υμων.
Ἐβαστασατε το βαρος και τον καυσωνα της ημερας· απολαβετε την βασιλειαν των
ουρανων· υπεμεινατε πειναν και διψαν, χαμαικοιτιαν και ξηροφαγιαν· απολαυσατε
ουν δοξης ανεικαστου, και χαρας ανεκλαλητου, ην προητοιμασα υμιν τοις φιλοις·
αναπαυσασθε λοιπον εις τας αυλας του παραδεισου, εις τας μονας τας φωτοειδεις,
εις τρυφην και χαρμονην τελος ουκ εχουσαν, εις σκηνωματα λαμπρα και
δεδοξασμενα. Εισελθετε εις τοπους φωτεινους, και αναπαυεσθε εκ των κοπων υμων,
ων δι' εμε υπεμεινατε. Ἀναπαυεσθε μετα των αγιων μου αγγελων, μετα αποστολων,
μετα προφητων και των απ' αιωνος μοι ευαρεστησαντων αγιων· εισελθετε εις το
εμον παλατιον, οπου ουκ εστι πονος, λυπη, και στεναγμος ουδε δακρυον, αλλα
αιωνιος ζωη και ατελευτητος. Τοιαυτας δωρεας χαριζομαι εγω τοις τον εμον λογον
τηρησασιν· ουτως εγω τιμω τους εμε τιμησαντας, ουτως εγω δοξαζω τους εμε
δοξαζοντας, ουτως εγω αναπαυω τους τα εμα μελη, τους πτωχους και αδυνατους,
αναπαυοντας· ουτως εγω μακαριζω τους των Ἐκκλησιων μου επιμελουντας, ουτως
εγω αποδιδωμι πλουσιως και αφθονως και εκατονταπλασιως, την αιωνιον ζωην.
Ἐδωκατε μοι κλασμα αρτου, λαβετε βασιλειαν ουρανιον· εδωκατε μοι αργυριον,
λαβετε τον παραδεισον της τρυφης· εδωκατε μοι ιματιον παλαιον, ενδυω υμας το
αδυτον φως· εδωκατε μοι ποτηριον υδατος, απολαβετε το υδωρ το ζων της
αναπαυσεως· εισηγαγετε με εν τηι σκεπηι· ιδου χαριζομαι υμιν το ειναι μετα των
αγιων αγγελων· εδωκατε μοι φθαρτα, λαβετε αφθαρτα· εδωκατε μοι προσκαιρα,
λαβετε αιωνια· ηξιωσατε με της τραπεζης υμων, λαβετε τρυφην αιωνιον· εῤρυσασθε
με απο δεσμωτηριου, επεσκεψασθε με ασθενουντα, ελυσατε μου τον λιμον και την
διψαν, ενιψατε μου τους ποδας, εθερμανατε με ριγουντα· ιδου χαριζομαι υμιν τον
κολπον του Ἀβρααμ. Ἔλαβον πηλον, διδωμι μαργαριτας· ελαβον χορτον, διδωμι
 
 

5
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

χρυσον. Παντα γαρ τα υμετερα, οια εισι, προς τας εμας δωρεας χορτος εισι και πηλος·
τα γαρ υμετερα επιγεια, τα δε εμα επουρανια· τα υμετερα παντα μαραινομενα, τα δε
εμα φως, ζωη και χαρα και αναπαυσις.
Οιδα εγω οσα μοι εποιησατε, γινωσκω εγω οσα εκ του στοματος υμων
απεκοψατε, και την εμην ψυχην ενεπλησατε· επισταμαι, και ουκ επελαθομην οσα με
εξενοδοχησατε· και δια ταυτα παντα, οσα εν ουρανωι και οσα επι της γης υπαρχει
αγαθα, υμιν χαριζομαι τοις φιλοις μου εις αιωνα αιωνος.
γʹ. Ειδετε, αδελφοι, της ελεημοσυνης το κερδος, εγνωτε αυτης την ισχυν,
εμαθετε αυτης την δυναμιν, κατενοησατε αυτης την ωφελειαν. Ειτα, φησιν, ο Κυριος
προς τους ευωνυμους λεγει, προς τους ανηλεεις, προς τους αισχρως τον βιον
δαπανωντας· Ἐπεινασα γαρ, φησι, και ουκ εδωκατε μοι φαγειν· εδιψησα, και ουκ
εποτισατε με, και τα εξης. Ποσα ηλθον εις την θυραν υμων ζητων εντολην, και
απρακτον με απεστρεψατε; ποσα ηλθον εις τους οικους υμων, και ειδον τραπεζαν
παντοιων αγαθων μεστην, και πορνας τρεφουσαν και ορχηστας και κολακας, και εμε
καν κλασματος αρτου ουκ ηξιωσατε; Μη γαρ τα υμετερα εζητουν; Και εκ των εμων
ουκ εδωκατε μοι φαγειν. Ποσα ηλθον εις τους οικους υμων χειμωνος σφοδρου
επικειμενου, γυμνος και ανυποδετος, μηδε λαλησαι δυναμενος απο της βιας και της
αναγκης· υμεις δε επιταξαντες, εξουθενησαντες, εξωθεν με εγκατελιπετε, και ουδε
καν ως ενα των κυναριων ελογισασθε; Και δια τουτο πορευεσθε απ' εμου, οι
κατηραμενοι, εις το πυρ το εξωτερον, οπου ο σκωληξ ο ακοιμητος, 60.704 και
βρυγμος οδοντων· οτι ου μονον υμεις με ουκ ηλεησατε, αλλα και τους θελοντας με
πολλακις ελεειν εκωλυετε, και επειθετε λεγοντες, οτι Κλεπται εισιν οι πτωχοι· τι
ελεειτε αυτους; Τους κυνας ετρεφετε, τους ιππους εθεραπευετε, των κτηνων
επεμελεισθε και επεβλεπετε ονους, και χοιρους και προβατα εμεριμνατε· τα δε εμα
μελη, τους πτωχους και αδυνατους, ουδεποτε ηλεησατε· ουτως ουδε υμεις
ελεηθησεσθε. Ουκ οιδατε, αθλιοι, οτι δια των πτωχων εχει πας ανθρωπος την
σωτηριαν; ουκ ανεγνωτε, οτι αδελφους μου αυτους επεκαλεσα; ουκ ηκουσατε της
Γραφης λεγουσης, οτι Ὁ ελεων πτωχον, δανειζει Θεωι; ουκ εμαθετε, οτι Κρισις
ανιλεως εστι τοις μη πραξασιν ελεος; Ὢ ποσα εβοων οι πενητες, οι αδελφοι μου,
οδυρομενοι, κλαιοντες και θρηνουντες; ποιον ρημα ουκ επιβοωμενοι εις το
επικαμψαι υμων την αμειλικτον καρδιαν, Ἐλεειτε, βοηθειτε, λεγοντες, δοτε οι
αγαθοποιοι, δοτε οι ελεημονες, δοτε οι φιλοι του Θεου, δοτε οι ευσπλαγχνοι, και
αλλα μυρια ρηματα και σχηματα επιτηδευομενοι τα δυναμενα και λιθους μαλαξαι,
και αγριων θηριων την ημεροτητα ποιησαι· υμεις δε εσκληρυνατε τα σπλαγχνα
υμων, και ου μονον ουκ ελεειτε και παραμυθεισθε, αλλα και μαλλον κατεδιωκετε
απο τοπου εις τοπον, ωστε πολλους αποθνησκειν απο του λιμου και του ψυχους;
Ὢ ποσους ορφανους ηδικησατε, ποσας χηρας επλεονεκτησατε, ποσους
αδυνατους εθλιψατε, ποσους καταπονουμενους γυμνους και αιχμαλωτους
κατεστησατε; ω ποσων μισθιων μισθους εκρατησατε, υπερ ων και αιωνιως
τιμωρηθησεσθε; Ουκ εμαθετε εκ των πεντε μωρων παρθενων, οτι πασα αρετη χωρις
ελεημοσυνης ουδεν ωφελει; Καν παρθενιαν ειπηις, καν νηστειαν, καν προσευχην,
καν αγρυπνιαν, ξηροφαγιαν τε πειναν τε και διψαν, καν οτιουν ειπηις χωρις
ελεημοσυνης, ουδεν εστι. Λοιπον τι ειπω προς την απανθρωπον υμων προαιρεσιν;
∆ια τουτο Πορευεσθε απ' εμου, οι κατηραμενοι, εις το πυρ το αιωνιον. Εις γαρ το
εμον παλατιον ανελεημων ουκ εισερχεται, εις τας ουρανιους μονας ασπλαγχνος ουκ
αξιουται· εις τον εμον παραδεισον πονηρος η βλασφημος η πανουργος ουκ ερχεται·
εις την εμην πασταδα πορνος η μοιχος η αρσενοκοιτης ου καταξιωθησεται· εις την
εμην τραπεζαν σκληρος η αμεταδοτος ουκ ανακλιθησεται· εις τας ανω μονας αρπαξ
 
 

6
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

η πλεονεκτης ου μη περιπατησει· εις τα εμα βασιλεια κλεπτης η λοιδορος ου μη
προσεγγισει· εις το ανω θυσιαστηριον ψευστης η καταλαλος η μεθυσος ουκ
εισελευσεται· εις τον εμον οικον φιλαργυρος η αποστερητης ουκ αναπαυσεται· εις το
ουρανιον καταπετασμα ακαθαρτος η ασελγης η βεβηλος ου διερχεται· εις αιωνιαν
αναπαυσιν ραιθυμος η υπνωδης η ανδροφονος ου διελευσεται· εις το εμον δειπνον
οργιλος η γογγυστης η μνησικακος ου μη προσψαυσει· εις τον εμον νυμφωνα
φλυαρος η μυθολογος η γελωτοποιος ουδε ολως αυλισθησεται· εις αιωνια
σκηνωματα αναισχυντος η φθονερος κληρονομιαν ουκ εχει.
Μηδεις πλανασθω· ουδεις αδικος η τις των τοιουτων εις την βασιλειαν των
ουρανων ου καταξιωθησεται· αλλ' εκεινοι μονον εισελευσονται, οι ευμεταδοτοι, οι
πτωχοι τωι πνευματι, οι πενθουντες, οι πραεις, οι πεινωντες και διψωντες
δικαιοσυνην, οι καθαροι τηι καρδιαι, και οι ειρηνοποιοι· οι τοιουτοι εισελευσονται εις
την βασιλειαν των ουρανων, και χαρησονται και αγαλλιασονται, οτι ο μισθος αυτων
πολυς εν τωι ουρανωι. Ὑμεις δε, οι απανθρωποι και ανελεημονες, πορευεσθε εις το
πυρ το εξωτερον, το ητοιμασμενον τωι διαβολωι και τοις αγγελοις αυτου. Ὥσπερ γαρ
ουκ ηλεησατε, ουτω δη υμεις ουκ ελεηθησεσθε. Λοιπον αποχωρειτε απ' εμου, οι
εργαται της ανομιας· υπαγετε εις το σκοτος το αιωνιον, οι κατηραμενοι και
μεμισημενοι, οπου ο σκωληξ ο ακοιμητος, και το πυρ ου σβεννυται· εκει εσται ο
κλαυθμος και ο βρυγμος των οδοντων. Και απελευσονται ουτοι εις κολασιν αιωνιον,
οι δε δικαιοι εις ζωην αιωνιον.
Ταυτα τοινυν μαθοντες, αδελφοι, δευτε, και επιστρεψωμεν εκ της οδου ημων
της πονηρας· μετανοησωμεν, στεναξωμεν, τυψωμεν το στηθος, γρηγορησωμεν οι
νυσταζοντες, εξυπνισωμεν, δακρυσωμεν επι ταις αμαρτιαις ημων· και ει τινος τι
εσυκοφαντησαμεν η ηρπασαμεν, αποδωμεν, ινα μη κατακριθωμεν· ελεησωμεν, ινα
ευρωμεν ελεος. Και ει τι εχομεν κατα τινος η πενητος η πλουσιου, παντα
συγχωρησωμεν απ' αυτης της καρδιας ημων, ως ο Χριστος εκελευσε, μη πως
κατακριθωμεν και καταδικασθωμεν και ημεις εν τηι ημεραι της κρισεως, καθως
εκεινοι οι ανελεημονες και μισ60.705 ανθρωποι.
Γενωμεθα εις αλληλους ευσπλαγχνοι, φιλανθρωποι, ημεροι, φιλαγαθοι,
επιεικεις, μακροθυμοι, αλληλοις βοηθουντες, αλληλους υπομενοντες, αλληλοις
συγχωρουντες, αλληλους διορθουμενοι, αλληλους νουθετουντες, αλληλων τα βαρη
βασταζοντες· ινα και των προειρημενων κολασεων την πειραν διαφυγωμεν, και τον
παροντα 60.706 βιον εν αφεσει αμαρτιων διανυσαντες, των αιωνιων αγαθων
επιτυχωμεν, χαριτι και φιλανθρωπιαι του Κυριου ημων Ἰησου Χριστου, ωι η δοξα και
το κρατος, αμα τωι Πατρι και τωι αγιωι Πνευματι, νυν και αει, και εις τους αιωνας των
αιωνων. Ἀμην.

 
 

7
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.


