Procatechesis
ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΚΥΡΙΛΛΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ
ΙΕΡΟΣΟΛΥΜΩΝ ΚΑΤΗΧΗΣΕΙΣ. ΠΡΟΚΑΤΗΧΗΣΙΣ ητοι προλογος των
Κατηχησεων του εν αγιοις Πατρος ημων Κυριλλου Ἀρχιεπισκοπου
Ἱεροσολυμων.
1 Ἤδη μακαριοτητος οσμη προς υμας, ω ΦΩΤΙΖΟΜΕΝΟΙ, ηδη τα νοητα ανθη
συλλεγετε προς πλοκην επουρανιων στεφανων· ηδη του Πνευματος του αγιου
επνευσεν η ευωδια. Ἤδη περι το προαυλιον των βασιλειων γεγονατε· γενοιτο δε και
υπο του βασιλεως εισαχθητε. Ἄνθη γαρ νυν εφανη των δενδρων· γενοιτο δε ινα και
ο καρπος [τελειος ηι]. Ὀνοματογραφια τεως υμιν γεγονε, και στρατειας κλησις· και
νυμφαγωγιας λαμπαδες, και ουρανιου πολιτειας επιθυμια, και προθεσις αγαθη, και
ελπις επακολουθουσα· αψευδης γαρ ο ειπων, οτι τοις αγαπωσι τον Θεον παντα
συνεργει εις το αγαθον. Ὁ μεν γαρ Θεος δαψιλης εστιν εις ευεργεσιαν· περιμενει δε
εκαστου την γνησιαν προαιρεσιν. ∆ια τουτο επηγαγεν ο Ἀποστολος λεγων, τοις κατα
προθεσιν κλητοις ουσιν· η προθεσις γνησια ουσα, κλητον σε ποιει· καν γαρ το σωμα
ωδε εχηις, την δε διανοιαν μη εχηις, ουδεν ωφεληι. 2 Προσηλθε ποτε και Σιμων τωι
λουτρωι ο μαγος· εβαπτισθη, αλλ' ουκ εφωτισθη· και το μεν σωμα εβαψεν υδατι, την
δε καρδιαν ουκ εφωτισε Πνευματι· και κατεβη μεν το σωμα, και ανεβη· η δε ψυχη ου
συνεταφη Χριστωι, ουδε συνηγερθη. Ἐγω δε λεγω τας υπογραφας των πτωματων,
ινα μη συ εμπεσηις. Ταυτα γαρ τυπικως εγενετο εκεινοις, γεγραπται δε προς
νουθεσιαν των μεχρις σημερον προσερχομενων. Μητις υμων ευρεθηι πειραζων την
χαριν· μητις ριζα πικριας ανω φυουσα ενοχληι· μητις υμων εισελθηι λεγων· Ἀφες
ιδωμεν τι ποιουσιν οι πιστοι· εισελθων ιδω, ινα μαθω τα γινομενα. Ἰδειν προσδοκαις,
το δε οφθηναι ου προσδοκαις; και νομιζεις, οτι συ μεν πολυπραγμονεις τα γιγνομενα,
Θεος δε σου ου πολυπραγμονει την καρδιαν; 3 Ἐπολυπραγμονησε τις ποτε τον γαμον
εν τοις ευαγγελιοις· και αναξιον ενδυμα λαβων εισηλθε, και ανεπεσε, και εφαγε·
συνεχωρησε γαρ ο νυμφιος. Ἔδει δε αυτον ιδοντα το λευχειμονουν παντων, και
αυτον αναλαβεσθαι τοιουτον ενδυμα. Ἀλλ' ισων μεν μετελαμβανε βρωματων·
ανισοτητα δε ειχε σχηματων και προαιρεσεως. Ἀλλ' ο νυμφιος, ει και δαψιλης, αλλ'
ουκ ακριτος· περιερχομενος δε των ανακειμενων εκαστον και θεωρων, [εμελε γαρ
αυτωι, ουχ οπως φαγωσιν, αλλ' οπως ευσχημονωσιν] ιδων τινα αλλοτριον, μη
εχοντα γαμου ενδυμα, ελεγε προς αυτον· Ἑταιρε, πως εισηλθες ωδε; ποιωι χρωματι;
ποιαι συνειδησει; εστω, ο θυρωρος ουκ εκωλυσε, δια το δαψιλες του παρεχοντος·
εστω, αγνοιαν ειχες ποταπωι δει σχηματι εισελθειν εις το συμποσιον· εισηλθες, ειδες
αστραπτοντα ωσπερ τα σχηματα των ανακειμενων· ουκ εδει σε καν εκ των
φαινομενων διδαχθηναι; ουκ εδει σε εξελθειν ευκαιρως, ινα και ευκαιρως εισελθηις;
Νυν δε ακαιρως εισηλθες, ινα ακαιρως εκβληθηις. Και προστασσει τοις υπηρεταις·
∆ησατε αυτου ποδας, τους τολμηρως εισβαλλοντας· δησατε αυτου χειρας, τας μη
ειδυιας ενδυμα περιβαλεσθαι φαιδρον· και εκβαλετε αυτον εις το σκοτος το
εξωτερον· αναξιος γαρ εστι λαμπαδων νυμφικων. Ἰδε τι συνεβη τωι τοτε· ασφαλισαι
τα σεαυτου. 4 Ἡμεις μεν γαρ, οι διακονοι Χριστου, δεδεγμεθα εκαστον, και θυρωρων
ωσπερ ταξιν επεχοντες, ανετην αφηκαμεν την θυραν. Ἐγχωρει δε σε
βεβορβορωμενην εχοντα την ψυχην αμαρτιαις, και την προαιρεσιν εσπιλωμενην,
εισελθειν. Εισηλθες· κατηξιωθης· ονομα σου ενεγραφη. Βλεπεις μοι το σεμνον τουτο
της εκκλησιας καταστημα; θεωρεις μοι ταξιν και επιστημην; γραφων αναγνωσιν,
κανονικων παρουσιαν, διδασκαλιας ακολουθιαν; δυσωπηθητι και τον τοπον, και
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

1

παιδευθητι εκ των φαινομενων· εξελθε ευκαιρως τα νυν, και εισελθε αυριον
ευκαιροτατα. Ει φιλαργυρον εχεις το σχημα της ψυχης, αλλο ενδυσαμενος εισελθε·
[εκδυσαι το σχημα ο ειχες, μη επικαλυψηις] εκδυσαι μοι πορνειαν και ακαθαρσιαν,
και ενδυσαι μοι σωφροσυνης λαμπροτατην στολην. Ἐγω παραγγελλω, πριν ο
νυμφιος των ψυχων εισελθηι Ἰησους, και ιδηι τα σχηματα. Πολλη σοι η προθεσμια·
τεσσαρακοντα ημερων μετανοιαν εχεις· εχεις πολλην ευκαιριαν και εκδυσασθαι και
αποπλυνασθαι, και ενδυσασθαι και εισελθειν. Ει δε επιμενεις κακηι προαιρεσει, ο μεν
λεγων αναιτιος, συ δε μη προσδοκα ληψεσθαι την χαριν· το μεν [γαρ] υδωρ σε
δεξεται, το δε πνευμα σε ου δεξεται. Ει τις συνοιδεν εαυτωι το τραυμα, την
εμπλαστρον λαβετω· ει τις επεσεν, εγειρεσθω· μηδεις εν υμιν Σιμων, μηδεμια
υποκρισις, μηδε περιεργια του πραγματος. 5 Ἐγχωρει σε και προφασει αλληι ελθειν·
εγχωρει γαρ και ανδρα βουλεσθαι γυναικι καθικετευσαι, και δια τουτο προσελθειν·
αντιστρεφει και επι γυναικων το ομοιον ο λογος· και δουλος πολλακις δεσποτηι, και
φιλος φιλωι αρεσαι ηθελησε. ∆εχομαι το δελεαρ του αγκιστρου, και καταδεχομαι σε,
κακηι προαιρεσει μεν ελθοντα, ελπιδι δε αγαθηι σωθησομενον. Ἴσως ουκ ᾔδεις που
ερχηι, ουδε ποια σε σαγηνη λαμβανει· γεγονας εισω δικτυων εκκλησιαστικων·
ζωγρηθητι· μη φυγηις· αγκιστρευει γαρ σε Ἰησους, ουχ ινα θανατωσηι, αλλ' ινα
θανατωσας ζωοποιησηι· δει γαρ σε αποθανειν και αναστηναι· ηκουσας γαρ του
Ἀποστολου λεγοντος· Νεκροι μεν τηι αμαρτιαι, ζωντες δε τηι δικαιοσυνηι· αποθανε
τοις αμαρτημασι, και ζησον τηι δικαιοσυνηι· απο του σημερον ζησον. 6 Βλεπε μοι
πηλικην [σοι] αξιαν ο Ἰησους χαριζεται. Κατηχουμενος ελεγου, εξωθεν
περιηχουμενος· ακουων ελπιδα, και μη ειδως· ακουων μυστηρια, και μη νοων·
ακουων γραφας, και μη ειδως το βαθος. Ουκ ετι περιηχηι, αλλ' ενηχηι· το γαρ ενοικον
Πνευμα, λοιπον οικους θειους την διανοιαν σου εργαζεται. Ὅταν ακουσηις τα περι
των μυστηριων γεγραμμενα, τοτε νοησεις α μη ᾔδεις. Και μη νομισηις οτι μικρον
πραγμα λαμβανεις· ανθρωπος ων οικτρος, Θεου λαμβανεις προσηγοριαν. Ἄκουε
Παυλου λεγοντος· Πιστος ο Θεος· ακουε αλλης γραφης λεγουσης· Θεος πιστος και
δικαιος. Τουτο προβλεπων ο Ψαλμωιδος ελεγεν εκ προσωπου του Θεου, επειδη
μελλουσιν ανθρωποι Θεου προσηγοριαν λαμβανειν· Ἐγω ειπα, θεοι εστε, και υιοι
Ὑψιστου παντες· αλλα βλεπε, μη πιστου μεν η προσηγορια, απιστου δε η προαιρεσις.
Εισηλθες εις αγωνα, καμε τον δρομον· αλλον καιρον τοιουτον ουκ εχεις. Ει σοι
γαμων ημεραι προεκειντο, ουκ αν κατεφρονησας παντων, και περι την ετοιμασιαν
της εστιασεως εγενου; μελλων δε την ψυχην καθοσιουν τωι επουρανιωι νυμφιωι, ουκ
αργησεις σωματικων, ινα αρηις πνευματικα; 7 Ουκ ενι δις και τρις λαβειν το λουτρον·
επει ην ειπειν· Ἅπαξ αποτυχων, δευτερον κατορθω· εαν δε το απαξ αποτυχηις,
αδιορθωτον το πραγμα. Εις γαρ Κυριος, και μια πιστις, και εν βαπτισμα· μονον γαρ
αιρετικοι τινες αναβαπτιζονται· επειδη το προτερον ουκ ην βαπτισμα. 8 Ουδεν γαρ
αλλο παρ' ημων ζητει ο Θεος, ει μη προαιρεσιν αγαθην· μη λεγε· Πως μου
εξαλειφονται αι αμαρτιαι; Ἐγω σοι λεγω, τωι θελειν, τωι πιστευειν· τι τουτου
συντομωτερον; Ἐαν δε τα μεν χειλη σου λεγηι το θελειν, η δε καρδια μη λεγηι,
καρδιογνωστης ο κρινων. Ἄργησον απο της σημερον απο παντος φαυλου
πραγματος· μη σου λαλησατω η γλωσσα ασεμνα ρηματα· μη σου το βλεμμα
αμαρτανετω, μηδε ρεμβεσθω τα μη χρησιμα. 9 Οι δε ποδες σου εις τας κατηχησεις
σπευδετωσαν. Τους επορκισμους δεχου μετα σπουδης· καν εμφυσηθηις, καν
επορκισθηις, σωτηρια σοι το πραγμα. Νομισον ειναι αργον χρυσον, και δεδολωμενον,
ποικιλαις υλαις αναμεμιγμενον, χαλκωι, και κασσιτερωι, και σιδηρωι, και μολυβδωι·
ζητουμεν τον χρυσον μονον εχειν· χρυσος μη δυναται ανευ πυρος καθαρθηναι τα
ανοικεια· ουτως ανευ επορκισμων ου δυναται καθαρθηναι ψυχη· εισι δε θειοι, εκ
θειων γραφων συνειλεγμενοι· εσκεπασται σου το προσωπον, ινα σχολασηι λοιπον η
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

2

διανοια· ινα μη το βλεμμα ρεμβομενον ποιησηι ρεμβεσθαι και την καρδιαν. Των δε
οφθαλμων εσκεπασμενων, ουκ εμποδιζεται τα ωτα δεξασθαι το σωτηριον. Ὃν γαρ
τροπον οι της χρυσοχοικης εργασιας εμπειροι, δια τινων λεπτων οργανων το πνευμα
τωι πυρι παρεμβαλλοντες, και το εν τηι χωνηι κεκρυμμενον χρυσιον αναφυσωντες,
την παρακειμενην ερεθιζοντες φλογα ευρισκουσι το ζητουμενον· ουτω των
επορκιζοντων, δια Πνευματος θειου εμβαλλοντων τον φοβον, και ωσπερ εν χωνηι,
τωι σωματι, την ψυχην αναζωπυρουντων· φευγει μεν ο εχθρος δαιμων, παραμενει δε
η σωτηρια, και παραμενει η ελπις της αιωνιου ζωης, και λοιπον η ψυχη καθαρθεισα
των αμαρτηματων εχει την σωτηριαν. Παραμενωμεν τοινυν τηι ελπιδι, αδελφοι, και
δωμεν εαυτους, και ελπισωμεν· ινα ο Θεος των ολων, την ημετεραν προαιρεσιν
ιδων, καθαρηι μεν ημας των αμαρτιων, ελπιδας δε ημιν αγαθας παρασχηι των πραγμα
των, και δωηι ημιν μετανοιαν σωτηριας. Θεος εκαλεσε, συ δε εκληθης. 10 Παραμενε
ταις κατηχησεσιν· ει και πολλα παρατεινωμεν λεγοντες, μηποτε η διανοια σου
εκλυθηι· οπλα γαρ λαμβανεις κατα αντικειμενης ενεργειας· οπλα λαμβανεις κατα
αιρεσεων, κατα Ἰουδαιων, και Σαμαρειτων, και Ἐθνων· πολλους εχθρους εχεις,
πολλα βελη λαμβανε· προς πολλους γαρ ακοντιζεις· και χρεια σοι μαθειν πως
κατακοντισηις τον Ἕλληνα, πως αγωνισηι προς αιρετικον, προς Ἰουδαιον και
Σαμαρειτην· και τα μεν οπλα ετοιμα, και το ξιφος του Πνευματος ετοιμοτατον· δει δε
και δεξιας τεινειν δια προαιρεσεως αγαθης, ινα πολεμον Κυριου πολεμησηις, ινα
νικησηις αντικειμενας ενεργειας, ινα αηττητος γενηι παντι αιρετικωι πραγματι. 11
Παραγγελια δε σοι και τουτο εστω· τα λεγομενα μανθανε, και τηρει εις τον αιωνα.
Μη νομισηις τας συνηθεις ειναι προσομιλιας· κακειναι μεν γαρ αγαθαι, και πιστεως
αξιαι· αλλ' εαν σημερον αμελησωμεν, αυριον μανθανομεν· τα δε περι του λουτρου
της παλιγγενεσιας κατ' ακολουθιαν διαδιδομενα διδαγματα εαν σημερον αμεληθηι,
ποτε κατορθωθησεται; Νομισον [μοι] φυτειας ειναι δενδρων καιρον· εαν μη
σκαψωμεν και βαθυνωμεν, ποτε δυναται αλλοτε καλως φυτευθηναι το απαξ κακως
φυτευθεν; Νομισον μοι οικοδομην ειναι την κατηχησιν· [εαν μη βαθυνωμεν, και
θεμελιον θωμεν,] εαν μη κατ' ακολουθιαν δεσμοις οικοδομης αρμολογησωμεν τον
δομον, ινα μη ευρεθηι τι χαυνον, και σαθρα γενηται η οικοδομη, ουδεν οφελος ουδε
του προτερου κοπου· αλλα δει κατ' ακολουθιαν λιθον μεν λιθωι ακολουθειν, και
γωνιαν γωνιαι επεσθαι· αποξεοντων δε [ημων] τα περιττα, ουτως τελειαν οικοδομην
αναβαινειν· ουτω προσφερομεν σοι λιθους ωσπερ γνωσεως· δει ακουειν τα περι Θεου
ζωντος· δει ακουειν τα περι κρισεως· δει ακουειν τα περι Χριστου· δει ακουειν τα
περι αναστασεως· και πολλα εστιν ακολουθως λεγομενα, νυν μεν σποραδην
ειρημενα, τοτε δε καθ' αρμονιαν προσφερομενα· εαν δε μη συναψηις εν τωι ενι, και
μνημονευσηις των πρωτων και των δευτερων, ο μεν οικοδομων οικοδομει, συ δε
σαθραν εξεις την οικοδομην. 12 Ὅτε τοινυν η κατηχησις λεγηται, εαν σε
κατηχουμενος εξετασηι, τι ειρηκασιν οι διδασκοντες, μηδεν λεγε τωι εξω· μυστηριον
γαρ σοι παραδιδομεν, και ελπιδα μελλοντος αιωνος· τηρησον το μυστηριον τωι
μισθαποδοτηι. Μη ποτε σοι τις ειπηι· τι βλαπτηι, εαν καγω μαθω; Και οι νοσουντες τον
οινον ζητουσιν· αλλ' εαν ακαιρως δοθηι, φρενιτιν εργαζεται· και δυο κακα γινεται,
και ο νοσων απολλυται, και ο ιατρος διαβαλλεται· ουτως ο κατηχουμενος, εαν
ακουσηι παρα πιστου· και ο κατηχουμενος φρενιτιαι, ουκ οιδε γαρ τι ηκουσε, και
ελεγχει το πραγμα, και εκμυκτηριζει το λεγομενον· και ο πιστος ως προδοτης
κατακρινεται. Ἤδη δε συ εν μεθοριωι στηκεις, βλεπε μοι μη εκλαλησηις· ουχ οτι ουκ
αξια λαλιας τα λεγομενα, αλλ' οτι η ακοη αναξια του δεξασθαι· ης και συ ποτε
κατηχουμενος, ου διηγησαμην σοι τα προκειμενα· οταν τηι πειραι λαβηις το υψωμα
των διδασκομενων, τοτε αν γνωσηι, οτι αναξιοι οι κατηχουμενοι της ακοης. 13 Μιας
μητρος γεγονατε υιοι και θυγατερες, οι απογραφεντες· οταν εισελθητε προ της ωρας
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

3

των επορκισμων, εις εκαστος υμων λαλειτω τα προς ευσεβειαν· καν τις υμων μη
παρηι, επιζητησατε. Εις τραπεζαν ει εκληθης, ουκ αν περιεμενες τον συγκεκλημενον;
αδελφον ει ειχες, ουκ αν τωι αδελφωι το αγαθον εζητεις; Μη πολυπραγμονει λοιπον
πραγματων ανωφελειαν· μη, τι εποιησε πολις; μη, τι εποιησε κωμη; μη, τι εποιησε
βασιλευς; μη, τι εποιησεν επισκοπος; μη, τι εποιησε πρεσβυτερος; ανω βλεπε· ο
καιρος ο σος εκεινου χρειαν εχει. Σχολασατε και γνωτε, οτι εγω ειμι ο Θεος. Ἐαν
ιδηις τους πιστους διακονουντας, και μη μεριμνωντας· εχουσι το ασφαλες, οιδασι τι
ελαβον, κατεχουσι την χαριν· συ δε ακμην εν ζυγωι στηκεις, η δεχθηναι, η μη
δεχθηναι· μη μιμηισηι τους εχοντας το αμεριμνον, αλλα μετελθε τον φοβον. 14 Και
οταν επορκισμος γενηται, εως οτου οι αλλοι επορκιζομενοι παραγενωνται, ανδρες
μετ' ανδρων, και γυναικες μετα γυναικων. Νυν γαρ μοι χρεια της του Νωε κιβωτου·
ινα ηι Νωε χωρις και οι υιοι αυτου· και η γυνη, και αι γυναικες των υιων αυτου. Ει
γαρ και μια ην η κιβωτος, και κεκλεισμενη ην η θυρα· αλλα εσχηματιστο τα
πραγματα. Ει και κεκλεισται η εκκλησια, και παντες υμεις ενδον· αλλα διεσταλθω τα
πραγματα, ανδρες μετ' ανδρων, και γυναικες μετα γυναικων· μη γενηται η υποθεσις
της σωτηριας, προφασις απωλειας· καν η υποθεσις καλη, πλησιον αλληλων
καθεζεσθαι, αλλα μακραν εστω τα παθη. Ειτα οι ανδρες καθεζομενοι και εχετωσαν
βιβλιον χρησιμον· και ο μεν τις αναγινωσκετω, ο δε τις ακουετω· καν μη βιβλιον
παρηι, ο μεν προσευχεσθω, ο δε τι χρησιμον λαλειτω. Και ο συλλογος παλιν ο
παρθενικος ουτω συνειλεχθω, η ψαλλων η αναγινωσκων ησυχηι· ωστε λαλειν μεν τα
χειλη, μη ακουειν δε τα αλλοτρια ωτα. Γυναικι γαρ λαλειν εν εκκλησιαι ουκ
επιτρεπω· και η εγγαμος [δε] ομοιως μιμεισθω· και προσευχεσθω, και τα χειλη
κινεισθω, φωνη δε μη ακουεσθω· ινα παρελθηι Σαμουηλ, ινα σου η στειρα ψυχη
γεννησηι την σωτηριαν Θεου επακουσαντος. Ὁ γαρ Σαμουηλ ταυτην εχει την
ερμηνειαν. 15 Ὄψομαι την σπουδην εκαστου, οψομαι το ευλαβες εκαστης.
Πυρουσθω η διανοια προς ευλαβειαν, χαλκευεσθω η ψυχη, σφυροκοπεισθω το
σκληρον της απιστιας, αποπεσατωσαν αι περιτται του σιδηρου λεπιδες, μενετω το
καθαρον· αποπεσατω του σιδηρου ο ιος, μενετω δε το γνησιον. Ποτε υμιν δειξηι ο
Θεος εκεινην την νυκτα, το σκοτος το ημεροφανες, περι ου ειρηται· Σκοτος ου
σκοτισθησεται απο σου, και νυξ ως η ημερα φωτισθησεται· τοτε υμων εκαστωι και
εκαστηι παραδεισου θυρα ανοιχθηι. Τοτε υδατων απολαυσητε Χριστοφορων, εχοντων
ευωδιαν. Τοτε Χριστου προσηγοριαν λαβητε, και ενεργειαν θειων πραγματων. Ἤδη
μοι της διανοιας το ομμα αναβλεψατε· ηδη μοι χορους αγγελικους εννοησατε, και
δεσποτην των ολων Θεον καθεζομενον, Ὑιον δε μονογενη εν δεξιαι συγκαθημενον,
και Πνευμα συμπαρον, Θρονους δε και Κυριοτητας λειτουργουντας· και υμων δε
εκαστον και εκαστην, σωζομενον και σωζομενην. Ἤδη υμων τα ωτα ωσπερ
κατηχεισθαι ποιησατε εκεινην την καλην ηχην, οτε υμων σωθεντων οι αγγελοι
επιφωνησουσι· Μακαριοι ων αφεθησαν αι ανομιαι, [και ων επεκαλυφθησαν αι
αμαρτιαι] οτε, ωσπερ αστερες της Ἐκκλησιας, εισελθητε φαιδροι τωι σωματι, και
φωτεινοι τηι ψυχηι. 16 Μεγα, το προκειμενον βαπτισμα· αιχμαλωτοις λυτρον·
αμαρτηματων αφεσις· θανατος αμαρτιας· παλιγγενεσια ψυχης· ενδυμα φωτεινον·
σφραγις αγια ακαταλυτος· οχημα προς ουρανον· παραδεισου τρυφη· βασιλειας
προξενον· υιοθεσιας χαρισμα. Ἀλλα δρακων παρα την οδον τηρει τους
περιπατουντας. βλεπε μη δακηι τηι απιστιαι. Βλεπει τοσουτους σωζομενους, και ζητει
τινα καταπιηι. Προς Πατερα πνευματων εισερχηι, αλλα δι' εκεινου του δρακοντος
διερχηι· πως ουν αυτον διελθηις; Ὑποδησαι τους ποδας εν ετοιμασιαι του ευαγγελιου
της ειρηνης· ινα καν δακηι, μη βλαπτηι· πιστιν ενοικον εχε, κραταιαν ελπιδα, κρηπιδα
ισχυραν, ινα διελθηις τον εχθρον, και εισελθηις προς τον δεσποτην. Την σαυτου
καρδιαν ετοιμασον εις υποδοχην διδασκαλιας, εις κοινωνιαν αγιων μυστηριων.
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

4

Ευχου πυκνοτερον, ινα ο Θεος σε καταξιωσηι των επουρανιων και αθανατων
μυστηριων. Μητε ημεραν αργει, μητε νυκτα· αλλ' οταν ο υπνος εκ των ομματων σου
εκπεσηι, τοτε η διανοια [σου] εις προσευχην σχολαζετω. Καν ιδηις λογισμον αισχρον
αναβαντα εις την διανοιαν σου, λαβε κρισεως υπομνηστικον σωτηριας· σχολασον
την διανοιαν εις το μαθειν, ινα επιλαθηι φαυλων πραγματων. Ἐαν ιδηις τινα σοι
λεγοντα· Και εισερχηι εις το υδωρ καταβηναι; αρτι γαρ ουκ εχει η πολις βαλανεια;
Γινωσκε οτι ο δρακων της θαλασσης ταυτα σοι κατασκευαζει· μη προσεχε τοις
χειλεσι του λαλουντος, αλλα τωι ενεργουντι Θεωι. Φυλασσε την σαυτου ψυχην, οπως
αληπτος γενηι· ινα παραμεινας τηι ελπιδι, κληρονομος γενηι σωτηριας αιωνιου. 17
Ἡμεις μεν ταυτα, ως ανθρωποι, και παραγγελλομεν και διδασκομεν. Μη ποιησητε δε
την οικοδομην ημων χορτον, και καλαμην, και αχυρα· ινα μη του εργου
κατακαεντος, ζημιωθωμεν· αλλα ποιησατε το εργον χρυσιον, και αργυριον, και
λιθους τιμιους. Ἐν εμοι μεν γαρ εστι το ειπειν, εν σοι δε το προθεσθαι, εν Θεωι δε το
τελειωσαι. Νευρωσωμεν την διανοιαν· συντεινωμεν την ψυχην· ετοιμασωμεν την
καρδιαν· περι ψυχης τρεχομεν· περι αιωνιων πραγματων ελπιζομεν. ∆υνατος δε ο
Θεος, [ο τας καρδιας υμων ειδως, και γινωσκων τις μεν εστι γνησιος, τις δε
υποκριτης] τον μεν γνησιον φυλαξαι, τον δε υποκριτην πιστοποιησαι. ∆υναται γαρ ο
Θεος και τον απιστον πιστοποιησαι, εαν μονον δωι την καρδιαν. Και εξαλειψαι το
καθ' υμων χειρογραφον· αμνηστιαν δε υμιν παρασχοι των πρωτων παραπτωματων·
φυτευσοι δε υμας εις την Ἐκκλησιαν, και στρατευσοι υμας εαυτωι, οπλα περιβαλων
της δικαιοσυνης· ουρανιων δε πραγματων καινης διαθηκης πληρωσειε, και
Πνευματος αγιου σφραγιδα δωηι ανεξαλειπτον εις τους αιωνας, εν Χριστωι Ἰησου τωι
Κυριωι ημων, ωι η δοξα εις τους αιωνας των αιωνων. Ἀμην.
Προσλογιον.
[Τας των Φωτιζομενων κατηχησεις ταυτας, τοις μεν τωι βαπτισματι προσερχομενοις,
και τοις το λουτρον εχουσιν ηδη πιστοις, εις αναγνωσιν παρεχομενος, μη δος το
συνολον μητε κατηχουμενοις, μητε αλλοις τισι τοις μη ουσι χριστιανοις· επει τωι
Κυριωι λογον δωσεις. Και εαν ποιηις αντιγραφον, ως επι Κυριου ταυτα προγραψον].

 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

5


