De Maccabeis
ΕΙΣ ΤΟΥΣ ΑΓΙΟΥΣ ΜΑΚΚΑΒΑΙΟΥΣ Και εις την μητερα αυτων.
Ὁμιλια αʹ.
αʹ. Ὡς φαιδρα και περιχαρης ημιν η πολις, και του παντος ενιαυτου λαμπροτερα
η σημερον ημερα, ου του ηλιου φανερωτεραν ακτινα της ειωθυιας προς την γην
αφιεντος σημερον, αλλα του φωτος των αγιων μαρτυρων υπερ αστραπην απασαν την
πολιν ημιν καταυγασαντος· μυριων γαρ ηλιων ουτοι λαμπροτεροι, και των μεγαλων
φωστηρων φανοτεροι. ∆ια τουτους σεμνοτερα του ουρανου σημερον η γη. Μη γαρ μοι
την κονιν ειπηις, μηδε την τεφραν λογιζου, μηδε τα χρονωι δαπανηθεντα οστα, αλλ'
ανοιξον της πιστεως τους οφθαλμους, και βλεπε παρακαθημενην αυτοις του Θεου την
δυναμιν, περιβεβλημενην αυτοις του Πνευματος την χαριν, περιστελλουσαν αυτους του
ουρανιου φωτος την δοξαν. Ου τοιαυται εξ ηλιακου κυκλου προς την γην ακτινες
αφιενται, οιαι μαρμαρυγαι και λαμπηδονες εκ των σωματων εξαλλομεναι τουτων
αυτας αποτυφλουσι του διαβολου τας οψεις.
Καθαπερ γαρ ληισταρχοι και τυμβωρυχοι επειδαν ιδωσιν οπλα που κειμενα
βασιλικα, θωρακα, και ασπιδα, και κρανος, χρυσωι παντα καταλαμπομενα, αποπηδωσιν
ευθεως, και ουδε προσελθειν, ουδε αψασθαι τολμωσι μεγαν υφορωμενοι κινδυνον, ει τι
τοιου50.618 τον τολμησαιεν· ουτω δη και οι δαιμονες οι αληθινοι ληισταρχοι, οπουπερ
αν ιδωσι μαρτυρων σωματα κειμενα, δραπετευουσι, και αποπηδωσιν ευθεως. Ου γαρ
προς την φυσιν αυτων βλεπουσι την τεως θνητην, αλλα προς την αποῤρητον αξιαν του
φορησαντος αυτα Χριστου. Ταυτα γαρ τα οπλα ουκ αγγελος, ουκ αρχαγγελος, ουκ αλλη
τις κτιστη ενεδυσατο δυναμις, αλλ' αυτος ο των αγγελων ∆εσποτης. Και καθαπερ ο
Παυλος εβοα λεγων· Ει δοκιμην ζητειτε του εν εμοι λαλουντος Χριστου; ουτω και ουτοι
δυνανται βοαιν και λεγειν· ει δοκιμην ζητειτε του εν ημιν αγνωνισαμενου Χριστου;
Τιμια γαρ τα σωματα, επειδη πληγας εδεξαντο υπερ του ιδιου ∆εσποτου, επειδη
στιγματα βασταζουσι δια τον Χριστον. Και καθαπερ στεφανος βασιλικος λιθοις
ποικιλοις παντοθεν καλλωπιζομενος μαρμαρυγας διαφορους αφιησιν, ουτω δη και τα
σωματα των αγιων μαρτυρων, ωσπερ λιθοις τιμιοις τοις υπερ του Χριστου τραυμασι
κατεστιγμενα, παντος διαδηματος βασιλικου τιμιωτερα και σεμνοτερα φαινεται. Οι μεν
ουν εξωθεν αγωνοθεται αγωνας τιθεντες μεγιστην φιλοτιμιαν ειναι νομιζουσιν, οταν
νεους αθλητας και σφριγωντας εις τα σκαμματα και τους αγωνας εισαγωσιν, ωστε προ
της εν τοις παλαισμασιν επιδειξεως, απο της των μελων ευεξιας θαυμα παρασχειν τοις
θεαταις· ενταυθα δε ουχ ουτως, αλλα παν τουναντιον. Ἀγωνα γαρ τιθεις ο Χριστος ου
τοιουτον οιον εκεινοι, αλλα φρικτον και φοβου γεμοντα· ου γαρ ανθρωπων προς
ανθρωπους η παλη, αλλ' ανθρωπων προς δαιμονας η μαχη· τοιουτον τοινυν αγωνα
τιθεις ημιν, ου νεους αθλητας και σφρι50.619 γωντας προς τα παλαισματα ηγαγεν, αλλα
μειρακια κομιδηι, και μετ' εκεινων γεροντα, τον Ἐλεαζαρον, και προς τουτοις γυναικα
γεγηρακυιαν, την μητερα των μειρακιων. Τι ποτε τουτο αρα εστι, ∆εσποτα; την
αχρηστον ηλικιαν προς τα αγωνισματα εις τα σκαμματα αγεις; τις ηκουσε γυναικα
αγωνιζομενην ποτε εν γηραι τοσουτωι; Ουδεις ηκουσεν· αλλ' εγω το παραδοξον τουτο,
φησι, και καινον και ουτε ακοηι ποτε παραδεχθεν δια των εργων αυτων πιστωσομαι. Ου
γαρ τοιουτος αγωνοθετης εγω, ως τηι των αγωνιζομενων δυναμει το παν επιτρεπειν·
αλλα παρισταμαι, και βοηθω, και χειρα ορεγω τοις εμοις αθληταις, και των
1
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

κατορθουμενων το πλεον αυτοις εκ της εμης γινεται προστασιας. Ὅταν ουν ιδηις
γυναικα υποτρομον, γεγηρακυιαν, βακτηριας δεομενην, εις αγωνα εισιουσαν, και
καταλυουσαν τυραννου μανιαν, περιγινομενην ασωματων δυναμεων, κρατουσαν του
διαβολου ραιδιως, συγκοπτουσαν αυτου την εξιν μετ' εξουσιας πολλης, θαυμασον του
αγωνοθετου την χαριν, εκπλαγηθι του Χριστου την δυναμιν. Ου σφριγωσι κατα την
σαρκα οι αθληται, αλλα σφριγωσι κατα την πιστιν· ασθενης αυτων η φυσις, αλλα
δυνατη η αλειψασα αυτους χαρις· παραλελυται τα σωματα τωι γηραι, αλλα
συγκεκροτηται τα φρονηματα τωι ποθωι της ευσεβειας. Ουκ εστιν αισθητος ο αγων· μη
τοινυν εξωθεν καταμαθηις τους αθλητας, αλλ' εισελθε τωι λογισμωι προς την της ψυχης
αυτων ευεξιαν· καταμαθε της πιστεως αυτων την ισχυν, ινα μαθηις οτι ο δαιμοσι
πυκτευων ου σωματος ισχυρας δειται περιβολης, ουδε ηλικιας ακμαζουσης, αλλα καν
κομιδηι νεος ηι, καν εις εσχατον γηρας εληλακως, ψυχην δε εχηι γενναιαν και
εῤρωμενην, ουδεν απο της ηλικιας εις τα αγωνισματα παραβλαπτεται. βʹ. Και τι λεγω
γεροντα και νεον, οπου γε και γυναικες προς ταυτα απεδυσαντο τα παλαισματα, και
λαμπρους ανεδησαντο τους στεφανους; Οι μεν γαρ εξωθεν αγωνες και ηλικιαν, και
φυσιν, και αξιαν εξεταζοντες, και δουλοις, και γυναιξι, και πρεσβυτεροις, και μειρακιοις
την προς αυτους εισοδον αποκλειουσιν, ενταυθα δε πασηι μεν αξιαι, πασηι δε ηλικιαι,
εκατεραι δε τηι φυσει το θεατρον μετα πασης αδειας ηνεωικται, ινα και την αφθονιαν και
την αφατον δυναμιν του τον αγωνα τιθεντος καταμαθηις, και το αποστολικον εκεινο δια
των εργων βεβαιουμενον ιδηις, Ὅτι η δυναμις αυτου εν ασθενειαι τελειουται. Ὅταν γαρ
παιδια και γεροντες τα υπερ την φυσιν ισχυωσι, δια παντων λαμπρως η του δι' αυτων
ενεργουντος Θεου διαφαινεται χαρις. Και ινα μαθηις οτι η ασθενεια των αθλητων, αυτη
η εξωθεν, λαμπροτερους ποιει γενεσθαι τους στεφανιτας, φερε δη, τον γεροντα και τα
παιδια αφεντες την ασθενεστεραν αυτων παραγαγωμεν εις μεσον, την γυναικα, την
γεγηρακυιαν, την επτα παιδων μητερα· και γαρ αι ωδινες ου μικρον κωλυμα των
παλαισματων τουτων εισι. Τι ουν αυτης προτερον θαυμασαι αξιον; το της φυσεως
ασθενες, η το της ηλικιας ωριμον, η το της συμπαθειας ευεπηρεαστον; Μεγαλα μεν γαρ
και ταυτα κωλυματα προς τον τοσαυτης καρτεριας δεομενον δρομον. Ἐγω δε και ετερον
εχω τουτων μειζον ειπειν, δι' ου και την ανδρειαν της 50.620 γυναικος και την του
διαβολου κακουργιαν απασαν κατοψομεθα. Τι δε τουτο εστι; Σκοπει μιαρου δαιμονος
πονηριαν· ου πρωτην αυτην ειλκυσεν εις τα σκαμματα, αλλα μετα τους παιδας ηγαγε
προς τα παλαισματα. Τι δηποτε; Ἵνα ταις των επτα παιδων βασανοις προκαταβαλων
αυτης το φρονημα, και το στεῤρον της διανοιας μαλαξας, δια της των γινομενων θεας
προδαπανηθεισης αυτηι της ισχυος εν ταις των εγγονων κολασεσιν, ασθενεστεραι λοιπον
γενομενηι ραιδιως επιθηται. Μη γαρ δη τουτο ιδηις, οτι εκεινοι τας βασανους εδεχοντο,
αλλ' εκεινο σκοπει, οτι αυτη καθ' εκαστον αυτων χαλεπωτερας υπεμενε τας οδυνας, και
καθ' εκαστον αυτων απεσφαττετο. Και το λεγομενον τουτο ισασι καλως, οσαι πειραν
ωδινων ελαβον γυναικες, και μητερες εγενοντο. Πολλακις γουν ορωσα μητηρ παιδιον
πυρετωι φλεγομενον, παντα αν ελοιτο παθειν, ωστε απο του σωματος εκεινου προς
εαυτην μεταγαγειν το πυρ του νοσηματος· ουτω των οικειων κακων τας των παιδων
συμφορας αφορητοτερας αι μητερες ειναι νομιζουσιν. Ει δε τουτο αληθες, ωσπερ ουν
αληθες, χαλεπωτερον των παιδιων εν ταις των παιδιων βασανοις εκολαζετο η μητηρ,
και μειζον το μαρτυριον εν τηι μητρι η εν τοις παιδιοις εγινετο. Ει γαρ ενος παιδιου
νοσος ακουομενη μονον διαταραττει τα σπλαγχνα της τεκουσης, ουχ ενος παιδιου, αλλα
τοσουτου χορου παιδων αναιρουμενου, ουκ ακοηι δεχομενη τα παθηματα, αλλ' οψει
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

2

παραλαμβανουσα τα γινομενα, τι ουκ αν επαθε; πως ουκ εξεστη τηι διανοιαι εκαστον
αυτων ορωσα διαφοροις τισι και φρικταις τιμωριαις κατα μικρον αναιρουμενον; πως
ουκ απεῤραγη του σωματος η ψυχη; πως ουκ απο της πρωτης οψεως επι την πυραν
επεπηδησεν απαλλαττουσα εαυτην της λοιπης θεωριας; Ει γαρ και φιλοσοφος ην, αλλα
μητηρ· ει και θεοφιλης, αλλα και σαρκα περιεκειτο· ει και προθυμος ην, αλλα και
γυναικειας μετειχε φυσεως· ει και τωι ζηλωι της ευσεβειας εζεεν, αλλα και τωι δεσμωι των
ωδινων κατειχετο. Ει γαρ ημεις ανδρες οντες καταδικον πολλακις ορωντες δια της
αγορας αγομενον το σπαρτιον επι του στοματος εχοντα, επι το βαραθρον ελκομενον,
ουδεν δικαιωμα φιλιας προς αυτον εχοντες, απο της θεας μονης κατακλωμεθα, καιτοι
ικανην εχοντες παραμυθιαν προς το μηδεν τοιουτον παθειν, του καταδεδικασμενου την
πονηριαν· τι παθειν ταυτην εικος ουχι καταδικον ενα ορωσαν απαγομενον, αλλ' επτα
παιδια αθροον εν ημεραι μιαι ουχι συντομωι τελευτηι, αλλα ποικιλαις κατακοπτομενα
σφαγαις; Ει γαρ λιθινη τις ην, ει γαρ εξ αδαμαντος αυτηι τα σπλαγχνα επεπηγει, ουκ αν
διεταραχθη, ουκ αν επαθε τι τοιουτον, οιον και γυναικα και μητερα παθειν εικος ην;
Ἐννοησον πως θαυμαζομεν τον πατριαρχην Ἀβρααμ, οτι τον υιον αυτου ανενεγκων
συνεποδισε και επι το θυσιαστηριον ανεβιβασε, και τοτε οψει καλως οση της γυναικος η
ανδρεια. Ὢ πικροτατης θεας και ηδιστης εκεινης· πικροτατης μεν δια την φυσιν των
γινομενων, ηδιστης δε δια την διαθεσιν της ορωσης. Ου γαρ εωρα το καταῤρεον αιμα,
αλλ' εωρα τους στεφανους της δικαιοσυνης πλεκομενους· ουκ εβλεπε διορυττομενας
πλευρας, αλλ' εβλεπεν οικοδομουμενας σκηνας αιω50.621 νιους· ουχ εωρα περιεστωτας
δημιους, αλλ' εωρα κυκλουντας αγγελους· επελαθετο των ωδινων, κατεφρονησε της
φυσεως, υπερειδε της ηλικιας· κατεφρονησε φυσεως, πραγματος τυραννικου, φυσεως, η
και των θηριων κρατειν ειωθε.
Πολλα γουν των δυσαλωτων θηριων ουτως αλισκεται, δια την προς τα παιδια
συμπαθειαν της οικειας αλογουντα σωτηριας, και αφυλακτως εις τας των θηρατων
εμπιπτοντα χειρας· και ουδεν εστι ζωον ουτως ασθενες, ο μη υπερασπιζοι των εγγονων·
ουδεν ουτως ημερον, ο μη των παιδιων αφαιρουμενων παροξυνηται. Ἀλλ' αυτη και την
δια των λογικων ανθρωπων και την δια των αλογων ζωων τεταμενην της φυσεως
τυραννιδα κατελυσε· και ου μονον ουκ επεπηδησε τηι κεφαληι του τυραννου, ουδε
διεσπαραξεν αυτου την οψιν, ορωσα τους σκυμνους διασπαρασσομενους, αλλα
τοσαυτην επεδειξατο φιλοσοφιας υπερβολην, ως και προπαρασκευαζειν αυτωι την
απανθρωπον θοινην, και των προτερων ετι κολαζομενων, τους υπολειπομενους προς
την των αυτων πειραν αλειφειν δεινων.
γʹ. Ἀκουετωσαν μητερες ταυτα, ζηλουτωσαν την ανδρειαν της γυναικος, την
περι τα εγγονα φιλοστοργιαν· ουτω τρεφετωσαν τα παιδια· ου γαρ το τεκειν μητρος,
τουτο γαρ της φυσεως, αλλα το θρεψαι μητρος, τουτο γαρ της προαιρεσεως. Και ινα
μαθηις, οτι ου το τεκειν ποιει μητερα, αλλα το θρεψαι καλως, ακουσον του Παυλου
στεφανουντος την χηραν ου δια τον τοκον, αλλα δια την τροφην των παιδιων. Ειπων
γαρ, Χηρα καταλεγεσθω μη ελαττον ετων εξηκοντα γεγονυια, εν εργοις καλοις
μαρτυρουμενη, το κεφαλαιον των αγαθων εργων επηγαγεν. Τι δε τουτο εστιν; Ει
ετεκνοτροφησε, φησιν· ουκ ειπεν, ει ετεκνοποιησεν, αλλ', Ει ετεκνοτροφησεν.
Ἐννοησωμεν τοινυν τι πασχειν εικος την γυναικα, ει γε γυναικα δει αυτην καλειν,
ορωσαν δακτυλους σπαιροντας επι των ανθρακων, κεφαλην εξαλλομενην, σιδηραν
χειρα επιβαλλομενην ετερου παιδιου κεφαληι, και την δοραν αποσυρουσαν, και τον
ταυτα πασχοντα εστωτα ετι και διαλεγομενον. Πως διηρε στομα; πως εκινησε γλωτταν;
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

3

πως ουκ απεπτη της σαρκος η ψυχη; Πως, εγω λεγω. Ουχ εωρα προς την γην, αλλα προς
τα μελλοντα παρεσκευαζετο παντα· εν εδεδοικει μονον, μη φεισηται και προκαταλυσηι
τον αγωνα ο τυραννος, μη διασχισηι τον χορον των παιδιων, μη μεινωσι τινες
αστεφανωτοι. Και οτι τουτο εδεδοικει, τον εσχατον μονονουχι ταις χερσι λαβουσα,
ουτως εις τον λεβητα ενηκεν, αντι χειρων τηι των λογων προς αυτον χρησαμενη
παρακλησει και συμβουληι. Ἡμεις ουκ ακουομεν χωρις αλγηδονος τα αλλοτρια κακα,
κακεινη εβλεπε χωρις αλγηδονος τα οικεια. Ταυτα μη απλως ακουωμεν, αλλ' εκαστος
των ακροατων επι των οικειων αναλαμβανετω παιδιων απασαν ταυτην την τραγωιδιαν·
υποτυπουτω την οψιν την ποθουμενην, και τα φιλτατα υπογραφων εαυτωι, επ' αυτων
αναζωγραφειτω ταυτα τα παθη, και τοτε εισεται καλως των λεγομενων την δυναμιν·
μαλλον δε ουδε ουτως· τα γαρ της φυσεως παθη λογος μεν ουδεις παραστησαι
δυνησεται, πειρα δε διδασκει μονη. Ευκαιρον προς εκεινην ειπειν το προφητικον εκεινο
μετα τον στεφανον των επτα παιδων· Συ δε ωσει ελαια κατακαρπος εν τωι οικωι του
Θεου. Ἐπι μεν ουν των Ὀλυμπιακων αγωνων, χιλιων πολλακις εισελθοντων αθλητων,
εις ενα περιισταται μονον ο στεφανος· ενταυθα δε απο επτα αθλητων επτα στεφανιται
γεγονασι. Ποιαν εχεις μοι δειξαι χωραν ουτως ευφορον; ποιαν νηδυν ουτως ευτοκον;
ποιας τοιαυτας ωδινας; Ἡ μητηρ των υιων Ζεβεδαιου αποστολων εγενετο μητηρ, αλλα
δυο μο50.622 νων· επτα δε μαρτυρας ουκ οιδα μιαν εξενεγκουσαν γαστερα, και αυτην
παλιν προστεθεισαν αυτοις, ουκ εν προσθηκηι μιας μαρτυρος μονον, αλλ' εν πολλωι
πλειονων.
Οι μεν γαρ παιδες επτα μαρτυρες ησαν μονον· το δε σωμα της μητρος αυτων
προστεθεν σωμα μεν ην εν, μαρτυρων δε δις επτα χωραν επληρου, οτι τε καθ' εκαστον
αυτων εμαρτυρησε, και οτι κακεινους τοιουτους ειργασατο, Ἐκκλησιαν ολοκληρον
μαρτυρων ημιν αποκυησασα. Ἑπτα παιδας ωδινε, και ουδενα ωδινε τηι γηι, αλλα παντας
τωι ουρανωι, μαλλον δε τωι βασιλει των ουρανων, εις την μελλουσαν αυτους απαντας
αποκυησασα ζωην. Ὁ μεν ουν διαβολος εσχατην αυτην ηγε προς τα παλαισματα δια την
αιτιαν, ην εφθην ειπων, ινα της δυναμεως αυτηι προαναλωθεισης εν τηι θεωριαι των
βασανων, ευχειρωτος γενηται εσχατη δεχομενη τον αντιπαλον. Ει γαρ αιμα πολλακις
ορωντες καταῤρεον ανθρωποι κατεπεσον ολιγοψυχησαντες, και πολλης εδεηθησαν
πραγματειας, ωστε την ζωην εκλειπουσαν αυτοις και του σωματος αφιπταμενην την
ψυχην επαναγαγειν· τοσουτους εκεινη αιματος βλεπουσα ρυακας ουκ εξ αλλοτριας,
αλλ' εκ της των παιδιων σαρκος καταῤρεοντας, τι ουκ αν υπεμεινεν; ποσον ουκ αν
εδεξατο θορυβον τηι ψυχηι; Ὁ μεν ουν διαβολος, οπερ εφθην ειπων, δια τουτο μετα τους
παιδας αυτην επι τους αγωνας ειλκυσεν, ωστε ασθενεστεραν εργασασθαι· εγενετο δε
τουναντιον· μαλλον γαρ θαῤρουσα προς τους αγωνας ηρχετο.
Τινος ενεκεν, και δια τι; Ὅτι ουκ εδεδοικει λοιπον, ουδε εφροντιζεν υπερ τινων
ενταυθα καταλιμπανομενων αυτηι παιδιων, μη ποτε καταμαλακισθεντες αποστερηθωσι
των στεφανων· αλλα παντας αυτους ωσπερ εις ασυλον αποθεμενη ταμειον τον
ουρανον, και προς τους ανω πεμψασα στεφανους και τα ακινητα αγαθα, θαῤρουσα
επαπεδυετο μετα πολλης της ηδονης· και καθαπερ στεφανωι τινι τον τιμαλφεστατον
λιθον, αυτη την σαρκα την εαυτης τωι χορωι των παιδιων εναρμοσασα προς τον
ποθουμενον Ἰησουν απεδημησε, μεγιστην ημιν καταλιπουσα παρακλησιν και
συμβουλην, την δια των εργων παραινεσιν, ωστε εῤρωμενηι ψυχηι και υψηλωι τωι
φρονηματι παντων κατατολμαιν των δεινων. Τις γαρ ανηρ, ποια γυνη, τις πρεσβυτης,
ποιος νεος συγγνωμης τευξεται λοιπον, η απολογιαν εξει δεδοικως δια τον Χριστον
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

4

επαγομενους αυτωι κινδυνους, οταν γυνη, και γεγηρακυια, και τοσουτων παιδων μητηρ,
και προ της χαριτος αγωνισαμενη, κεκλεισμενων ετι των του θανατου πυλων, ουπω της
αμαρτιας σβεσθεισης, ουδε του θανατου καταγωνισθεντος, μετα τοσαυτης προθυμιας τε
και ανδρειας τοσαυτας φαινηται δια τον Θεον υπομενουσα τιμωριας; Ταυτα δε παντα
λογισαμενοι, και γυναικες και ανδρες, και νεοι και γεροντες, τους αγωνας και τα
παλαισματα ωσπερ επι πινακος τινος της καρδιας ημων απογραψαντες, διηνεκη
συμβουλην προς την των δεινων υπεροψιαν την εκεινης καρτεριαν εχωμεν
εναποκειμενην ημων τηι ψυχηι, ινα ενταυθα μιμησαμενοι την αρετην των αγιων
τουτων, κακει των στεφανων δυνηθωμεν αυτοις κοινωνησαι, οσην εν τοις κινδυνοις
φιλοσοφιαν επεδειξαντο, τοσαυτην εν τοις αλογοις παθεσιν ημεις καρτεριαν
επιδεικνυμενοι, θυμωι, και επιθυμιαι χρηματων, σωματων, δοξης κενης, και των αλλων
των τοιουτων απαντων. Ει γαρ της τουτων περιγενοιμεθα φλογος καθαπερ εκεινοι του
πυρος, δυνησομεθα στηναι 50.623 πλησιον αυτων, και της αυτης μετασχειν παῤρησιας·
ης γενοιτο παντας ημας επιτυχειν, χαριτι και φιλανθρωπιαι του Κυριου ημων Ἰησου
Χριστου, 50.624 δι' ου και μεθ' ου τωι Πατρι δοξα, αμα τωι αγιωι Πνευματι, νυν και αει,
και εις τους αιωνας των αιωνων. Ἀμην.

ΕΙΣ ΤΟΥΣ ΑΓΙΟΥΣ ΜΑΚΚΑΒΑΙΟΥΣ.
Ὁμιλια βʹ.
αʹ. Ἅπαντας μεν ουν εγκωμιασαι τους αγιους μαρτυρας ου δυνατον μιαι γλωττηι,
αλλα καν μυρια στοματα εχωμεν και γλωττας τοσαυτας, λειπομεθα των εγκωμιων· και
ταυτον πασχω προς τα κατορθωματα των επτα μαρτυρων ορων, οιον αν ει
φιλοχρηματος ανθρωπος, επιστας πηγηι ρεουσηι χρυσον επτα στοματα εχουσηι, πασαν μεν
αυτην εξαντλησαι επιχειροιη, μετα δε τον πολυν και αφατον πονον το πλεον αφεις
απελθοι. Πηγης γαρ οσον αν εξαντλησηις, το πλεον απολειπεται. Τι ουν; επειδη τα κατ'
αξιαν εισενεγκειν ου δυναμεθα, σιγησομεν; Ουδαμως. Μαρτυρες γαρ εισιν οι τα δωρα
δεχομενοι, και τον εαυτων ∆εσποτην μιμουνται εν τηι κρισει της τοιαυτης φιλοτιμιας.
Πως δε εκεινος ποιει; Ὅταν τις προσενεγκηι δωρα, ου τωι μεγεθει του προσενεχθεντος,
αλλα τηι προθυμιαι του προσενεγκαντος προσεχων μετρει την αντιδοσιν.
Ουτως εποιησεν επι της χηρας εκεινης· δυο κατεβαλεν οβολους η γυνη, και
προετιμηθη των πολλα καταβεβληκοτων· ου γαρ την ολιγοτητα των χρηματων, αλλα
την πολυτελειαν της γνωμης ειδεν ο Θεος· δυο οβολοι τα χρηματα, αλλα μυριων χρυσου
ταλαντων τιμιωτερα η γνωμη. Ἁψωμεθα δη των εγκωμιων θαῤρουντες, και οπερ χθες
εποιησαμεν, τουτο ει δοκει γενεσθω και νυν· και γαρ χθες την μητερα απολαβοντες
μονην εις αυτην τον λογον ανηλωσαμεν· εποιουμεν δε τουτο ουκ αποσχισαι βουλομενοι
του χορου των παιδων αυτην, αλλ' ασφαλεστερον ημιν κατασκευασαι τον πλουτον·
τουτο δη και νυν ποιησωμεν· ενα των παιδων αποσπασαντες, εις αυτον ολιγα ειπωμεν·
δεος γαρ μη ποτε καθαπερ επτα ποταμοι, οι των επτα μαρτυρων επαινοι συνελθοντες
αθροον τον λογον ημιν επικλυσωσιν. Ουκουν ενα των νεανισκων απολαβωμεν, ουδε
τουτον αποσχιζοντες του χορου των αδελφων, αλλα κουφον ημιν ποιουντες το
φορτιον· και γαρ ενος επαινουμενου, κοινος και των αλλων ο στεφανος εσται, επει και
των αθλων των αυτων εκοινωνησαν απαντες. Παντως δε επεισελευσεται ημιν η μητηρ
και σημερον, καν μη αυτης απτωμεθα· η γαρ ακολουθια αυτην των λογων επισπασεται
παντως, και ουκ ανεξεται αφειναι τα παιδια· ει γαρ εν τοις αγωσιν ουκ απεστη των
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

5

εκγονων, ουδε εν τοις εγκωμιοις αυτων αφεξεται. Τινα ουν βουλεσθε των επτα
απολαβωμεν αθλητων; Ἆρα τον πρωτον, η τον δευτερον, η τον τριτον, η τον εσχατον;
Μαλλον δε ουδεις εν αυτοις εσχατος· χορος γαρ εστι, χορου δε ουτε αρχη, ουτε τελος
φαινεται· αλλ' ινα γνωριμωτερον ποιησωμεν τον επαινουμενον, τον εσχατον τηι ηλικιαι
λεγομεν. Ἀδελφα γαρ τα παλαισματα, και συγγενη τα κατορθωματα· 50.624 ενθα δε η
συγγενεια κατορθωματων, ουκ εστι πρωτος και δευτερος. Ἀπολαβωμεν ουν τον εσχατον
τηι ηλικιαι και ομηλικα τωι φρονηματι, ου τοις αδελφοις ομηλικα μονον, αλλα και αυτωι
τωι γεροντι. Ουτος μονος των αδελφων λελυμενος ηγετο προς τα βασανιστηρια· ου γαρ
ανεμεινε τας των δημιων χειρας· αλλα προελαβε τηι οικειαι προθυμιαι την εκεινων
ωμοτητα, και λελυμενος ηγετο.
Και των μεν αδελφων ουδενα ειχε θεατην· παντες γαρ ησαν τελειωθεντες· ειχε
δε σεμνοτερον των αδελφων θεατρον, τους της μητρος οφθαλμους. Ουκ ελεγον υμιν,
οτι και μη σπουδαζοντων ημων επεισελευσεται και η μητηρ παντως; Ἰδου τοινυν
εισηγαγεν αυτην η ακολουθια του λογου. Τουτο δε το θεατρον ουτω σεμνον ην και
μεγα, ωστε και αυτον των αγγελων τον δημον, μαλλον δε και τους αδελφους ειχεν
αυτον θεωμενους, ουκ ετι απο της γης, αλλ' εκ των ουρανων. Ἐστεφανωμενοι γαρ
εκαθηντο, καθαπερ εν τοις Ὀλυμπιακοις αγωσιν οι δικασται, ουχι κρινοντες τοις
παλαισμασιν, αλλα τον στεφανιτην επειγομενοι λαβειν. Ειστηκει τοινυν λελυμενος, και
φθεγγομενος ρηματα φιλοσοφιας γεμοντα· εβουλετο μεν γαρ μεταστησαι τον τυραννον
προς την οικειαν ευσεβειαν· ως δε ουκ ισχυσε, το εαυτου λοιπον εποιησεν, εξεδωκεν
εαυτον τηι τιμωριαι. Κακεινος μεν ᾤκτειρεν αυτον της ηλικιας, ουτος δε εδακρυσεν
αυτον της ασεβειας· ου γαρ τα αυτα βλεπει ο τυραννος και ο μαρτυς· αμφοτεροις μεν
γαρ οι αυτοι οφθαλμοι, αλλα της σαρκος· οι δε της πιστεως ουκ ετι οι αυτοι· αλλ'
εκεινος μεν εβλεπε την παρουσαν ζωην, ουτος δε εβλεπε την μελλουσαν, προς ην
εμελλεν αναπτησεσθαι· και ο μεν τυραννος εωρα τηγανα, ο δε μαρτυς εωρα την
γεενναν, εις ην εμελλεν εαυτον εμβαλειν ο τυραννος. Ει δε τον Ἰσαακ θαυμαζομεν, οτι
δεθεις υπο του πατρος και συμποδισθεις, ουκ εξηλατο του βωμου, ουδε εσκιρτησεν ορων
μαχαιραν επαγομενην· πολλωι μαλλον τουτον θαυμαζειν χρη, οτι ουκ εδεθη, ουδε της
απο των δεσμων αναγκης χρειαν εσχεν, ουδε ανεμεινε τας χειρας των δημιων, αλλ'
αυτος εαυτωι και θυμα και ιερευς και θυσιαστηριον γεγονε. Περισκοπησας γαρ κυκλωι,
και ιδων ουδενα των αδελφων παροντα εθορυβηθη, ηπειχθη σπευσαι και καταλαβειν,
ωστε μη αποσχισθηναι του καλου τουτου χορου. ∆ια τουτο ουκ ανεμεινε τας των
δημιων χειρας· εφοβειτο γαρ την φειδω του τυραννου, μη ποτε αυτον κατελεησας
εξαρπασηι της κοινωνιας των αδελφων· δια τουτο προλαβων εαυτον εξηρπασε της
φιλανθρωπιας της ανημερου. Και γαρ πολλα ην ικανα επικαμψαι τον τυραννον, της
ηλικιας το νεον, των αδελφων των τοσουτων η τιμωρια, η και θηριον ικανη κορεσαι
αλλ' εκεινος ουκ εκορεννυτο, η πολια 50.625 της μητρος, το μηδεν αυτωι γενεσθαι πλεον
απο της κολασεως των προλαβοντων. βʹ. Ταυτα παντα εννοησας ο νεανιας ενεβαλεν
εαυτον εις τιμωριαν, αφ' ης διαφυγειν ουκ ενην, και ως εις πηγην ναματων ψυχρων,
ουτως εις τους λεβητας εκυβιστα, λουτρον αυτους θειον και βαπτισμα νομιζων.
Καθαπερ γαρ ανθρωποι φλεγομενοι εις ευριπον ψυχρων υδατων εαυτους αφιασιν,
ουτως εκεινος εκκαιομενος τηι των αδελφων επιθυμιαι προς την τιμωριαν εκεινην
αφηκεν εαυτον. Προσηγαγε δε και η μητηρ παρακλησιν, ουκ επειδη παρακλησεως
εκεινος εδειτο, αλλ' ινα μαθηις παλιν το στεῤρον της γυναικος· επ' ουδενι γαρ των επτα
παιδων επαθε τα μητερων, μαλλον δε εφ' εκαστωι τα μητερων επαθεν· ου γαρ ειπε προς
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

6

εαυτην· Τι ποτε τουτο εστιν; ανηρπασται μοι των παιδων ο χορος· ουτος υπολελειπται
μονος· εν τουτωι μοι κινδυνευει τα της απαιδιας· τις με γηροκομησει λοιπον, αν ουτος
απελθηι; ου γαρ ηρκει μοι τους ημισεις παραστησαι, ει δε μη τους ημισεις, τας δυο
μοιρας; αλλα και τον υπολελειμμενον μοι μονον εις παραμυθιαν του γηρως, και αυτον
επιδωσω παλιν; Ουδεν τουτων ουκ ειπεν, ουκ ενενοησεν, αλλα καθαπερ χερσι τηι
παρακλησει των λογων επαρασα ενεβαλεν εις τον λεβητα τον υιον, δοξαζουσα τον
Θεον, οτι ολον αυτης τον καρπον της γαστρος εδεξατο, και ουδενα απεδοκιμασεν, αλλ'
ολοκληρον το δενδρον ετρυγησεν· ωστε θαῤρων αν ειποιμι, οτι μειζονα αυτη των
παιδων επαθεν. Ἐκεινοις μεν γαρ το πολυ της οδυνης και η λειποψυχια λοιπον
υπετεμνετο, αυτη δε ακεραιωι διανοιαι και ακραιφνει γνωμηι τρανοτεραν ελαμβανε των
γινομενων την αισθησιν δια την φυσιν. Και ην ιδειν τριπλουν πυρ, οπερ εκαυσεν ο
τυραννος εκεινος, οπερ ανεφλεξεν η φυσις, οπερ εξηψε το Πνευμα το αγιον. Ου
τοιαυτην ανηψε καμινον ο Βαβυλωνιος τυραννος εκεινος, οιαν ανηψε τηι μητρι καμινον
ο τυραννος ουτος· εκει μεν γαρ η τροφη του πυρος ναφθα, και πισσα, και στυππιον, και
κληματις ην· ενταυθα δε φυσις, ωδινες, φιλοστοργια, παιδων συμφωνια. Ουχ ουτως
ετηγανιζοντο εκεινοι επι του πυρος κειμενοι, ως ετηγανιζετο αυτη δια την
φιλοστοργιαν· αλλ' εκρατει δια την ευσεβειαν, και φυσις εμαχετο χαριτι, και η νικη της
χαριτος ην· ευσεβεια ωδινων περιεγενετο, και πυρ εκρατει πυρος, το πνευματικον του
φυσικου, και του παρα της ωμοτητος του τυραννου καυθεντος.
Και καθαπερ θαλαττια πετρα δεχομενη κυματων προσβολας αυτη μεν ακινητος
μενει, εκεινα δε εις αφρον διαλυουσα αφανιζει ραιδιως· ουτω δη και η καρδια της
γυναικος εκεινης, ωσπερ τις θαλαττια πετρα κυματα δεχομενη τας προσβολας των
οδυνων, αυτη μεν ακινητος εμενε, τας δε προσβολας εκεινας στεῤρωι και φιλοσοφιας
γεμοντι διελυε λογισμωι· εφιλοτιμειτο δειξαι τωι τυραννωι, οτι οντως μητηρ αυ50.626
των εστιν, οντως εκεινοι γνησιοι παιδες αυτης, ου δια την συγγενειαν της φυσεως, αλλα
δια την κοινωνιαν της αρετης· ουκ ενομιζεν οραιν κολαστικον πυρ, αλλα γαμηλιον
λαμπαδα. Ουχ ουτω μητηρ κοσμουσα παιδας εις γαμον ευφραινεται, ως εκεινη
κολαζομενους βλεπουσα εχαιρε· και καθαπερ τον μεν στοληι περιβαλλουσα νυμφικηι, τωι
δε στεφανους πλεκουσα, τωι δε πασταδας ιστασα γαμηλιους, ουτω τον μεν επι τους
λεβητας, τον δε επι τα τηγανα τρεχοντα, τον δε την κεφαλην αποτεμνομενον ορωσα
ηγαλλετο. Και ην παντα καπνου και κνισσης μεστα, και δια των αισθητηριων απαντων
την πειραν εδεχετο των παιδων, δια των οφθαλμων ορωσα, δια της ακοης των
φιλτατων ακουουσα ρηματων, αυτηι τηι ρινι τον καπνον δεχομενη των σαρκων τον ηδυν
εκεινον και αηδη· αηδη μεν τοις απιστοις, τωι Θεωι δε και αυτηι παντων ηδιστον· τον
καπνον εκεινον ος τον μεν αερα εθολωσε, την δε διανοιαν της γυναικος ουκ εθολωσεν·
ειστηκει γαρ ακλινης και απεριτρεπτος εγκαρτερουσα πασι τοις γινομενοις. Ἀλλ' ωρα
λοιπον καταπαυσαι τον λογον, ωστε πλειονων αυτους απολαυσαι των εγκωμιων παρα
τωι κοινωι διδασκαλωι. Ταυτην μιμεισθωσαν πατερες, ζηλουτωσαν μητερες, και γυναικες,
και ανδρες, εν παρθενιαι ζωντες, και σακκους περιβεβλημενοι, και κλοια περικειμενοι·
οπου γαρ αν αφικωμεθα σκληραγωγιας τε και φιλοσοφιας, προφθανει την καρτεριαν
ημων της γυναικος η φιλοσοφια. Μηδεις τοινυν των εις ακρον εληλακοτων ανδρειας
και καρτεριας αναξιον ειναι νομιζετω την γυναικα την γεγηρακυιαν διδασκαλον εχειν·
αλλ' ευξωμεθα κοινηι παντες, και οι τας πολεις οικουντες, και οι ταις ερημιαις
ενδιαιτωμενοι, και οι παρθενιαν ασκουντες, και οι εν γαμωι σεμνωι διαλαμποντες, και οι
των παροντων υπερορωντες απαντων, και το σωμα σταυρωσαντες, δυνηθηναι τον
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

7

αυτον αυτηι δρομον αραμενοι της αυτης αυτηι καταξιωθηναι παῤρησιας, και εγγυς αυτης
στηναι κατα την ημεραν εκεινην ευχαις αυτης της αγιας, και των αυτης παιδων, και του
τον χορον αυτων συμπληρουντος Ἐλεαζαρου του μεγαλου και γενναιου γεροντος και
ψυχην αδαμαντινον εν τοις δεινοις ενδειξαμενου. ∆υνησομεθα δε αν μετα των αγιων
αυτων ευχων και τα παρ' εαυτων παντα εισφερωμεν, προ των πολεμων και των δεινων
εν τωι καιρωι της ειρηνης των εν ημιν κρατουντες παθων, τα ατακτα της σαρκος
περικοπτοντες σκιρτηματα, υπωπιαζοντες και δουλαγωγουντες το σωμα. Ουτω γαρ αν
τε εν ειρηνηι διαγωμεν, λαμπρους εξομεν των γυμνασιων τους στεφανους· αν τε τον
αυτον ημιν αγωνα ανυσαι δοκηι τωι φιλανθρωπωι Θεωι, παρεσκευασμενοι προς τα
παλαισματα ηξομεν, και των ουρανιων επιτευξομεθα αγαθων· ων γενοιτο παντας ημας
επιτυχειν, χαριτι και φιλανθρωπιαι του Κυριου ημων Ἰησου Χριστου, δι' ου και μεθ' ου
τωι Πατρι, αμα τωι αγιωι Πνευματι, δοξα, τιμη και κρατος εις τους αιωνας των αιωνων.
Ἀμην.

ΕΙΣ ΤΟΥΣ ΑΓΙΟΥΣ ΜΑΚΚΑΒΑΙΟΥΣ
Ὁμιλια γʹ.
Και τοις μαρτυσιν ορων την των εργων ευφημιαν οφειλομενην, και το πληθος
στενοχωρουμενον βλεπων 50.626 οκνω. Ουκουν, ει δοκει, την διδασκαλιαν προς 50.627
το παρον υπερθωμεθα, μιμεισθαι δε σπουδαζωμεν των μαρτυρων τον τονον. Ουκουν
πρωτος ημιν Ἐλεαζαρος ο πρεσβυτης εις μεσον ηκετω, η των αγωνων αρχη, ο της
μαρτυριας θεμελιος, των σκαμματων η θυρα, της ανδρειας ο αρχηγος, της καρτεριας ο
προδρομος, η νεαζουσα πολια, ο της Παλαιας πρωτομαρτυς, η Πετρου του κορυφαιου
των αποστολων εικων· εκαμε κολακευων και μαστιγων ο πολεμιος, και ουκ επαυσατο
ρητορευων ο κολαζομενος· ειστηκει τρεμων ο πρεσβυτης υπο του γηρως, εκαθητο δε
απειλης και φονου πνεων ο τυραννος, και ο μεν τρεμων απηλθεν ακμαζων, ο δε
σφριγων απηλθε νενικημενος· ειστηκει πολια καταξαινομενη, εδικαζε δε νεοτης μετα
αυθεντιας αγριουμενη, και τηι πολιαι τα της νικης εγινετο. Ὢ τροπου νικητηριων
καινου· ολην ομου τοξευουσαν στρατιαν τυπτομενος εις ετρεψατο γερων. Ουκ εαι με
προς την των νεων ανδρειαν των του γεροντος αθλων μεταβαινειν το θαυμα·
πορευτεον δ' ουν ομως ημιν επ' αυτους τουτον βιασαμενους· λαμπρα γαρ και παρ'
εκεινοις κατα του τυραννου τα τροπαια· ου γαρ εμελλε πολιας νεοτης ατολμηροτερα
φανεισθαι. Ἑπτα γουν εφεξης αριστευοντες εστεφανωντο νεοι εκ μιας γαστρος εις μιαν
δραμοντες παραταξιν. Ει δοκει, καταπαυω τον λογον, ισχυρων μαρτυρων ισχυροι
χορευται. Ἀλλ', οπερ ελεγον, επτα εφεξης αριστευοντες εστεφανωντο νεοι εκ μιας
γαστρος εις μιαν δραμοντες παραταξιν, μιαι γονων αδελφοτητι και τροπωι
κεκοσμημενοι, αλλος επ' αλλωι τοις αγωσιν εμβαλλων.
Νυν μοι της ευαγγελικης εκεινης εφ' υμιν, ω γενναιοι, μνημονευτεον φωνης·
Μακαρια, φησιν, η κοιλια η βαστασασα υμας, και μαστοι, ους εθηλασατε. Ἐπει δε
μαστων και κοιλιας εμνησθην, ωρα μοι και προς την των αριστεων διαβαινειν μητερα
την εν ενι σωματι πολλακις αποθανουσαν· 50.628 μαλλον δε την πολλακις σφαγεισαν,
και μηδε απαξ αλγησασαν· την ατρωτον ομου και πολυτρωτον. Ουκ εταραττεν αυτην ο
πρωτος ελκομενος εις θανατον των παιδων, ως ο δευτερος μηδεπω των αγωνων
αψαμενος επτοει· ουκ ελυπει του δευτερου παλιν η τελευτη, ως η του τριτου παιδος
εφοβει ζωη το περας αγνοουμενον εχουσα· μικρος ην αυτηι και τριτος και τεταρτος
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

8

αποσφαττομενος παις, του πεμπτου μηπω πεφονευμενου· ουδε του εκτου το πτωμα την
φιλοσοφιαν ενικησεν· εμενε λοιπον τελευταιος προς τους αγωνας ο εβδομος ο την
επταφθογγον των μαρτυρων συμπληρωσας κιθαραν. Τι ουν; επεκαμφθη τωι της ηλικιας
αωρωι, συνηλγησε καν τωι λειψανωι της φυσεως; Αυτη μεν ουν το παιδιον προς τον
θανατον ωθει, ει και μη ταις χερσιν, αλλα ταις συμβουλαις. Μη διακοψηις, φησι, των
στεφανων, ω τεκνον, τον αριθμον· γενου μετα των ωδινων και των κατορθωματων τοις
αδελφοις κοινωνος· μιμησαι την κοινωνιαν της φυσεως τηι κοινωνιαι της πραξεως·
δειξον σαυτον των ανηιρημενων και εν τοις σκαμμασιν αδελφον. Ἕβδομος μοι παις
ετεχθης παρα της φυσεως, εβδομος μοι μαρτυς γενου παρα της προαιρεσεως· μη με
δειξηις, ω τεκνον, παιδων με επτα, μαρτυρων δε εξ καλουμενην μητερα. Που μοι νυν οι
μηδε τας εκ χρηματων τωι Θεωι προσφορας προσκομιζοντες; Ἑπτα τωι ∆εσποτηι σημερον
παιδας απαλους προσηγαγε μητηρ, και ουκ εναρκησεν εκ των σπλαγχνων θυσιαν
προσφερουσα· πολλοι δε ημιν και περι οβολων εν καιρωι μικρολογουνται προσκομιδην.
Ἀλλ' ημεις τωι Θεωι και ψυχων και χρηματων και σωματων προσκομιδην
προσαγαγωμεν, επι πασι δοξαζοντες Χριστον, ωι η δοξα και το κρατος εις τους αιωνας
των αιωνων. Ἀμην.

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

9


