In principium indictionis, in martyres
Εις την αρχην της ινδικτιωνος του νεου ετους, και εις μαρτυρας, και εις
αιμοῤρουν.
59.575
αʹ. Ἐπαλληλον σημειον παρα του ∆εσποτου Χριστου η των αγαθων επομβρια,
και αλλος αλλον διαδεχεται πλουτον. Ἰδου και σημερον ημας εστιωσιν οι καλλινικοι
μαρτυρες, τους οικειους αθλους προτεθεικοτες εις επικοινον ευφροσυνης συμποσιον.
Ἔδει γαρ, εδει τους αει νεαζοντας τηι χαριτι μαρτυρας, και τηι του ετους εισοδωι
γενεσθαι τοις ευσεβεσιν αφορμην δεξιωσεως· εδει τοιαυτην τωι νεωι ενιαυτωι τοις
πιστοις υπαντησαι την αγαλλιασιν· εδει μετα τοσαυτης ημας ευλογιας ασπασασθαι
της του χρονου εναλλαγης τα προοιμια· εδει την της παρουσης ημερας πανηγυριν τωι
χορωι των αγιων τετιμημενην υποδεξασθαι· εδει τον κυκλον του ετους τωι των
μαρτυρων κοσμηθηναι στεφανωι· εδει τοιαυτηι χρησασθαι επι του επισταντος
ενιαυτου τηι ευωχιαι, επαγομενους και την των μαρτυρων τιμην. Αυτοι γαρ εισι
πασης ευφροσυνης τωι γενει παραιτιοι οι γενναιοι του Χριστου στρατιωται, οι και
μετα θανατον της αυτου δυναμεως κηρυκες, οι τον απατεωνα οφιν ποσι καρτεριας
καταπατησαντες, και τον τυραννοφρονα λεοντα φιλοθεΐας χερσιν αποπνιξαντες, και
την αληθειαν φανερωσαντες· οι την παρουσαν ζωην ως ματαιαν μισησαντες, και την
των ουρανων βασιλειαν, ως υιοι μητερα, ποθησαντες· οι δια θανατου τας της
αθανασιας πυλας ανοιξαντες, και τον του θανατου γεννητορα τωι οικειωι θανατωι
νεκρωσαντες· οι εν σωματι τους ασωματους νικησαντες δαιμονας, ου δυναμει
σωματος, αλλα πιστει ψυχης· δια πιστεως γαρ των του κοσμου κατηγωνισαντο
παντων, ης ουδεν Χριστιανοις αιρετωτερον.
Πιστιν γαρ κεκτημενοι συμπρακτορα τους λογους εργοις εβεβαιωσαν. Μεγα
μεν γαρ ως αληθως το της δικαιοσυνης κατορθωμα· λαμπρα δε και της σωφροσυνης
η αρετη· χρησιμος ομοιως και της φιλοπτωχιας η επιμελεια· καλη μετα τουτων και
της εγκρατειας η ασκησις· φερει δε την κατα παντων νικην το δυνατον της πιστεως
πλεονεκτημα. Αυτη ποτε του Ἀβρααμ την χερσευουσαν της Σαῤρας γαστερα μετα την
πολλην του χρονου δαπανην προς γονιμον εγεωργησεν αρουραν· ταυτηι και Μωυσης
πεζευεσθαι πλεομενην εποιησε θαλασσαν· δια ταυτης Ἠλιας προσεταττεν ουρανωι,
και ηκουετο· αυτη μυρια των παθων επι του Σωτηρος απεδιωξε γενη· λεπρος δια
πιστεως των του παθους απηλλαγη φολιδων· τυφλος δι' εκεινης οφθαλμους, ους η
φυσις ουκ ηνεγκεν, απελαβε· ταυτην συμμαχουσαν η Χαναναια λαβουσα, βιασθεισα
περι γονην αφηρπασε την θυγατερα του κατεχοντος δαιμονος. Ἐξηρανε και
λανθανουσα πιστις αιματων ροας, και επ' αλλων μεν προλαμβανουσης αιτησεως
ηκολουθει το δωρον, ενταυθα δε σιγωσα παρα σιγωντος, ως ενομιζεν, απεσυλα το
χαρισμα. Ὢ γυναικος αθλιας και μακαριας ομου! αθλιας δια τα πρυην, μακαριας δια
τα δευτερα· Ἰδου γαρ, φησι, Γυνη εν ρυσει αιματος αυτης δωδεκα ετη. Τοσουτος
ημερων ει ην αριθμος, οποσος ετων ηναλωτο χρονος, κατεδαμασεν αυτην αν, ουχι
δε ετη δωδεκα.
Εις φυσιν, ως οιμαι, το παθος μετεπεσεν· ητις ιατροις προσαναλωσασα τον
βιον ολον, τωι του σωματος μαρασμωι και την των χρηματων προσεθηκε μειωσιν· υπ'
ουδενος δε ισχυσε θεραπευθηναι. Ὢ το, Ουκ ισχυσεν· ανταγωνιστην ειχεν η γυνη
τον του παθους πολεμιον· επηγαζεν αρα της γυναικος η γαστηρ, κρουνος τις
αιματων ανελλιπης κατεφερετο· ουδε τοσουτου χρονου το μηκος τωι της δυσωδιας
οχετωι την φοραν εδαπανα. Ὀδυναις ετι και φροντισιν εκοπτετο την διανοιαν, πως
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

1

τον δεσμον διαῤρηξει του χαλεπου αῤρωστηματος, πως το δωδεκαετες αποτιναξεται
παθος, πως λυσει τας ανενδοτους ωδινας, πως στησει τα αχαλινωτα ρειθρα, πως
παυσει των φλεβων την μανιαν· παντων ιατρων νυκτοπορουσα και συρομενη
κατετριβετο θυραις· παρηιτειτο γαρ το φως, μη αι των αιματων κατιουσαι σταγονες
ατραπον 59.576 εργασαμεναι, στηλιτευσωσι την λανθανουσαν της βαδιζουσης
αισχυνην. Μισθον τοις θεραπευειν εθελουσι, πασαν ην ειχε περιουσιαν εξηντλησε,
της αναγκης βιαζομενης την δοσιν· η γαρ επιθυμια της υγιειας πειθει χρηματων μη
φειδεσθαι. Και ουτως ιατροι παντες τηι νοσωι πολεμουντες, ητονουν· ποικιλαι
φαρμακων επινοιαι την του παθους ουκ ισχυον εξημερουν αγριοτητα· ωσπερ γαρ τι
δυσκωφον θηριον της των επαιδοντων τεχνης ανηκοον εμενεν, ωσπερ αντιλεγειν
τοιαυτα δοκουν τοις βιαζομενοις ανονητα· Τι μαχεσθε δυνατωτερωι θηριωι; χρονος
με τοσουτος της εν σωματι νομης ουκ εσυλησεν, ιατρευοντων επιστημαις ουκ εικω
χρημασιν ουδεις εξαγορασει την δυναμιν, ουδεις μου την φοραν των επι γης
ανακοψει· εις με μονος εκ παρθενου γεννηθεις ιατρος φυγαδευσει· εκεινου καγω
προς δοξαν φυλαττομαι· μαρτυς μετα των αλλων της εκεινου τηρουμαι δυναμεως.
Τι ουν απρακτους επιδεικνυσθε πονους, δεσποτου προαρπαζειν οι δουλοι βιαζομενοι
νικην; Ου φεισομαι του πλασματος, αν μη τον πλαστην θεασωμαι. Ὢ ποσα τηι
γυναικι τα μαχομενα! χρονου μηκος, αλγηδονες ανενδοτοι, δημευσεις ανωφελητοι,
μαραινομενου σωματος λυπη, λογισμος κεναις ελπισι δαπανηθεις. Ἀλλα τοσουτοι
πολεμιοι το της πιστεως της κινδυνευουσης ουκ εσυλησαν οπλον· τοσαυται των
δεινων τρικυμιαι τηι γυναικι ναυαγιον ουκ ειργασαντο· τοσαυται πειρασμων
προσβολαι την υπομενουσαν ου κατεβαλον γυναικα.
Ειδε, φησι, τον Ἰησουν. Ειδεν η απολλυμενη τον σωζοντα, ειδεν η δεδεμενη
τον λυτρωτην, ειδεν η χειμαζομενη του κοσμου την αγκυραν, ειδε τον ανωθεν
ελθοντα των παθων βασιλεα, ειδεν ελπιδα χαρας απροσδοκητον, ειδε θεραπειαις
ακαταγωνιστον δυναμιν, ειδε πηγην ιαματων αμισθι μεριζουσαν ναματα, ειδε ζωην
νεκρουμενοις ενδημησασαν· ειδε, και τοιαυτην ευθυμιας ανεστρεφεν εννοιαν.
Ευρον, λεγουσα, θεραπευτην επιτηδειον· ουτος ο ιατρος μισθον ουκ απαιτησει
χρυσιου· ενα μισθον, ως οιμαι, γνωμην απαιτησει γνησιαν· μιαν πιστεως επιζητησει
με δοσιν. Ἀλλ' εχω· ταυτης γαρ με μονης η νοσος ουκ απεστερησεν. Ἀλλα λογισμων
αποριαις ανθελκομαι. Τι γαρ; προσδραμουσα κατασχω; Τον απο του πληθους
υποστελλομαι κινδυνον. Βοησω τα κατ' εμαυτην; ∆ιωξουσιν ως ακαθαρτον. Κρυψω
την συμφοραν; Ἀλλα την οδυνην ου φερω. Ὡς ιατρωι προσδραμω της φυσεως; Ἀλλ'
ως βασιλεα φοβουμαι. Ὡς ικετευουσαν δεξεται; Μη ως μολυνουσαν φυγηι. Ἐλεησει
το παθος; Μη κατακρινηι φανεισαν.
βʹ. Τι ουν δρασω; ποιον αναδεξομαι λογισμον; αναισχυντος φανω; Αιδουμαι,
μη παλιν αθεραπευτος μεινω. Μη δειλιασω το πληθος, καταφρονησω του δεους,
θεατρον γενωμαι, φυγω τον εξωθεν γελωτα· ιασομαι τον ενδοθεν πολεμον. Ὁ νομος
ως εῤρυπωμενην μισει, ο νομοδοτης ως νοσουσαν οικτειρει. Προθυμια και οκνος της
γυναικος την ψυχην εμεριζοντο· αλλ' ευρε πιστιν μεσιτιν της εγχειρησεως.
Προσελθουσα γαρ, φησιν, οπισθεν του Ἰησου, Ἥψατο του κρασπεδου του ιματιου
αυτου. Ἔλεγε γαρ εν εαυτηι, οτι Μονον εαν αψωμαι του κρασπεδου του ιματιου
αυτου, σωθησομαι. Ὢ κλοπης πιστιν κτησαμενης μητερα! ω κλοπης, ην αυτος
επηινεσεν ο τας κλοπας τιμωρουμενος! ω κλοπης τον κλαπεντα τερπουσης! ω συλων
στεφανουμενων εκ δικαστου! Και ορα το θαυμαστον. Ληιστευσασα το κερδος, ως
χαρισαμενη θαυμαζεται. Ἔλεγε γαρ εν εαυτηι. Ὁ Θεος, φησι, ∆εσποτης εστιν ουδεν
αγνοων· ∆εσποτης, σωματικων οφθαλμων ου δεομενος, ιατρος εστι ψυχας ιωμενος,
οφθαλμος εστι λογισμους εμβατευων· οραι και κρυπτομενην εμε, ακουει και μη
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

2

λαλουσης εμου, απτεται, καν αφεστηκα· οιδεν, οτι παντως ως αναξια την θεαν ουκ
ηνεγκα. Τι ουν; Λανθανουσαν ποιησομαι προσοδον, 59.577 και τηι γνωμηι τιμωσα, και
ου καθυβριζουσα τηι οψει, κατοπιν αψομαι του χιτωνος ελθουσα· αρκει μοι και τουτο
μονον, αν επιτυχω, προς ιασιν· παντως γαρ που και αυτος της του φορουντος
ενεργειας πεπληρωται. Ου δυναται γαρ το της ζωης περιβολαιον μη και αυτο
σωτηριας αποπεμπειν ακτινας.
Μεγας ην εν προφηταις Μωυσης, και λαου δυσκολου σωφρονιστης, αλλ'
ομως ανθρωπος· ουτος δεσποτης εκεινου, και φιλανθρωπος. Ει ουν του δουλου η
ραβδος την Ἐρυθραν διετεμε θαλασσαν, τειχοποιιαν εργασαμενη εν τοις υδασι, πως
ουκ αν του ∆εσποτου το κρασπεδον πετρωσηι των αιματων τα ρευματα; Ζηλωτης ο
Ἠλιας, και θερμος του Θεου υπηρετης, αλλα και αυτος εις υπηρχε της φυσεως, και
ομως μηλωτην ειχε θαυματων εργατιν. Αυθις Ἐλισσαιος κληρονομησας μετα
προσθηκης του διδασκαλου την χαριν, εχαλινου τηι μηλωτηι του Ἰορδανου τα ρειθρα.
Ει ουν τοσαυτη παρα τοις προφηταις η χαρις, ποση εσται του παρ' αυτων
προφητευομενου η δυναμις; Τι συντομως ου λεγω; Πετρου η σκια θεραπευει· και το
του Χριστου ιματιον ουκ ιασεται; Αισθανομαι, ποσον μοι και το βουλευσασθαι μονον
την τρεχουσαν εχαλινωσε νοσον. Ὢ πιστεως, αναβολην μη παρασχουσης τωι παθει!
Ἐπιστευσε γαρ μονον, και το πολεμουν εδραπετευεν· επιστευσε, και το φιλονεικον
ουκ αντειπε θηριον· επιστευσε, και η των αιματων αενναος εξηρανθη πηγη, καθαπερ
υπο τινος αορατου τυφλωθεισα καυτηρος. Ἀλλ' η μεν ιματιου καθηπτετο, και τοις
εξωθεν παρηγγιζεν· ο δε τους ενδοθεν λογισμους επεγινωσκεν. Ἐκεινη μεν αφανως
τωι σωματι την θεραπειαν εξηντλησεν· ο Σωτηρ δε αυτης το ψυχικον εδημοσιευσε
καλλος· ουκ ειασε γαρ τοιαυτην ευσεβειας αθριαμβευτον ωραιοτητα· ουκ αφηκε
δικαιοσυνης σπινθηρα ληθης παραδοθηναι νυκτι. Ἐχαρισατο τωι βιωι η των
Ευαγγελιων διηγησις, μιας γυναικος πιστιν, Θεον καλως συλησασης τηι αδιστακτωι
γνωμηι. Τις η δια κλοπην ως πιστει τιμωμενη; Προελαβε τον ληιστην η πιστις της
γυναικος· προ της εκεινου γλωσσης η ταυτης 59.578 ευφημειται παλαμη· πριν
εκεινος φωνηι συλησηι τον παραδεισον, εληιστευσεν αυτη της βασιλειας τον χορηγον
τηι σιωπηι.
Γνους γαρ, φησιν, ο Ἰησους την εξελθουσαν δυναμιν εξ αυτου, επηρωτα τους
μαθητας, τις μου ηψατο; πως ουκ εγνωτε την κλοπην; πως ηγνοησατε την ληιστειαν;
τις μου ηψατο; τις νοσου εκ των εμων θησαυρων υγειαν επλουτησε; τις μου ηψατο;
Τι λεγεις, ω ∆εσποτα; συ δεδωκας, και την δεξαμενην ουκ οιδας; την πιστιν ειδες, και
την πιστευουσαν ουκ εγνωρισας; την λανθανουσαν κατενοησας γνωμην, και την
φαινομενην ουκ εσκοπησας οψιν; Τις μου ηψατο; Τις σου ηψατο; τινι το φαρμακον
της ενεργειας επεθηκας; τινι την ιασιν εξεπεμψας, ∆εσποτα; Το παθος εδιωξας, και
την σωθεισαν ηγνοησας; Τις μου ηψατο; τις με τηι διανοιαι προ των χειρων
εψηλαφησε, τις μου κατεσχε λογισμος την θεοτητα; τις ο δικαιος ουτος της εμης
ενεργειας ληιστης; τις αυτου της εσβεσμενης σωτηριας τον λυχνον υπανηψεν εκ της
εμης λαμπαδος; Τις μου ηψατο; Ἢ μαθω παρ' υμων, η διδασκω. Ἐβουλομην προς το
της υποθεσεως περας δραμειν· ο καιρος δε λοιπον ετεραν τωι θαυματι φυλαττει
διδασκαλιας ημεραν. Ει γαρ εκεινη δωδεκαετη χρονον πολεμηθεισα τωι παθει, τον
της υπομονης ουκ εξελυσε τονον, ημεις αλλην μιαν ημεραν τοις μακροις αγωσι της
γυναικος ουκ εναπομεινωμεν; ης την πιστιν και ο των μαρτυρων δημος εζηλωσεν,
ου δεσποτικων κρασπεδων αψαμενοι, αλλα και αυτο το σωμα δια Χριστον
εκδυσαμενοι. Και ημεις τοινυν, αγαπητοι, προς ζηλον της ομοιας πιστεως τας
ημετερας διαναστησωμεν γνωμας· μη γενωμεθα χειρους μιας γυναικος αλλοφυλου,
ει εις ευσεβειαν πλεον ημεις η εκεινη απελαυσαμεν θεας. Ἐκεινη μονον ηρκεσεν
απαξ ιματιου καθαψασθαι· ημεις δε καθ' εκαστην, ως ιστε, το του Σωτηρος σωμα
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

3

κατεχοντες, καν ως τρεφομενοι τοις του ∆εσποτου μελεσιν, ευχαριστιαν
προσφερωμεν· αυτωι γαρ πρεπει δοξα εις τους αιωνας των αιωνων. Ἀμην.

 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

4


