De Melchisedech
ΤΟΥ ΑΥΤΟΥ Εις τον Μελχισεδεκ.
56.257
αʹ. Ἀποστολικην υμιν σημερον βουλομαι παραθειναι τραπεζαν, και προς το
πελαγος της Παυλου φωνης διατειναι τον λογον παρασκευαζομαι. Ἀλλα τι παθω; Ὀκνω
και δεδοικα μηποτε τον λιμενα εξελθοντες, και προς το βαθος καταντησαντες των
αποστολικων νοηματων ιλιγγιασωμεν, οπερ πασχουσιν οι των πλωτηρων αηθεις. Και
γαρ εκεινοι επειδαν την γην αφεντες, εξ εκατερου μερους της νηος πελαγος ιδωσιν, και
ουδεν ετερον η θαλατταν και ουρανον, σκοτοδινιαι κατεχονται, και περιφερεσθαι αυτοις
το πλοιον κυκλωι νομιζουσι μετα της θαλαττης. Ἀλλ' ου παρα την φυσιν της θαλαττης,
αλλα παρα την απειριαν των πλουντων οι ιλιγγοι γινονται. Ἕτεροι ουν των ναυτων
γυμνοις τοις σωμασιν εκκυβιστωσι κατα των κυματων, και ουδεν πασχουσι τι τοιουτον·
αλλα προς το βαθος καταβαντες αυτο, των εν εδαφει καθημενων ασφαλεστερον
διατριβουσι, και τωι στοματι, και τοις οφθαλμοις, και παντι τωι σωματι δεχομενοι την
αλμην, ου δυσχεραινουσιν. Τοσουτον εστι μαλλον και τοιουτον απειρια κακον. Ουτως
αυτη και των φοβερων καταφρονειν πειθει· εκεινη δε και τα ασφαλη υποπτευειν και
δεδοικεναι παρασκευαζει. Οι μεν γαρ εφ' υψηλων των ικριων καθημενοι της νηος, και
προς την θεαν ιλιγγιωσιν, οι δε εν μεσοις ου θορυβουνται τοις κυμασιν. Τουτο και επι
της διανοιας γινεται της ημετερας. Και γαρ και ταυτην πολλακις καταλαμβανει κυματα
παθων, θαλαττιων αγριωτερα, οιον ζαλη, θυμον κατωθεν στρεφοντα την καρδιαν,
πνευματα επιθυμιας πονηρας, ποιουντα πολλην της διανοιας την συγχυσιν. Ἀλλ' ο μεν
απειρος και αμελετητος, αρχομενου του χειμωνος της οργης, ευθεως θορυβειται,
ταραττεται, κλονειται· οραι γινομενην υποβρυχιον την ψυχην υπο των παθων, και
ναυαγιον υπομενουσαν· ο δε εμπειρος και μεμελετηκως, τα τοιαυτα φερει γενναιως·
καθαπερ κυβερνητης επι των οιακων, ουτως τον λογισμον επανω των παθων καθισας,
ου προτερον αφισταται παντα ποιων, εως αν κατευθυνηι το σκαφος προς τον ευδιον της
φιλοσοφιας λιμενα. Ὅπερ ουν επι της θαλαττης γινεται, και επι της διανοιας συμβαινει,
τουτο και εν τηι εξηγησει των Γραφων συμπιπτειν αναγκη, θορυβεισθαι, ταραττεσθαι·
επειδαν δε εξελθωμεν εις το πελαγος· ουκ επειδη το πελαγος φοβερον, αλλ' επειδη
ημεις οι πλεοντες απειροι. Ὅτι γαρ εστιν, ευκολον φυσει 56.258 λογον οντα, δυσκολον
γενεσθαι παρα την απειριαν των ακουοντων, Παυλον υμιν παραστησομαι μαρτυρα.
Ειπων γαρ, οτι ο Χριστος εγενετο αρχιερευς κατα την ταξιν Μελχισεδεκ, και ζητων τις
εστιν ουτος ο Μελχισεδεκ, επηγαγεν· Περι ου πολυς ημιν ο λογος και δυσερμηνευτος. Τι
λεγεις, ω Παυλε; ∆υσερμηνευτος σοι τωι την πνευματικην εχοντι σοφιαν; τωι τα
αποῤρητα ακουσαντι; τωι προς τριτον αρπαγεντι ουρανον; Ει σοι δυσερμηνευτος, τινι
καταληπτος; Ἐμοι δυσερμηνευτος, φησιν, ου παρα την οικειαν μου ασθενειαν, αλλα
παρα την δυσκολιαν των ακουοντων. Ειπων γουν, ∆υσερμηνευτος, επηγαγεν· Ἐπειδη
νωθροι γεγονατε ταις ακοαις. Ὁραις οτι ουχ η φυσις του λογου, αλλ' η απειρια των
ακουοντων δυσκολον το ου δυσκολον πεποιηκεν; Ου μονον δε δυσκολον, αλλα και
πολυν ποιει αυτον βραχυν η αυτη αιτια. ∆ιο ουδε δυσερμηνευτον εφησεν ειναι μονον,
αλλα και πολυν, και του μηκους και της δυσκολιας αναθεις την αιτιαν τηι νωθροτητι της
ακοης. Καθαπερ γαρ επι των αῤρωστουντων ουκ αναγκαιον συντομον και
εσχεδιασμενην παραθειναι τραπεζαν, αλλα δει παρασκευασαι τα σιτια διαφορα, ινα αν
1
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

τουτο ο καμνων μη βουληθηι, το ετερον λαβηι, κακεινο προσιεται, το αλλο δεξηται, καν
τουτο διακρουσηται, θατερου επιλαβηται, και τηι ποικιλιαι την δυσκολιαν νικησωμεν,
και τωι πολυτροπωι της τραπεζης το δυσαρεστον θεραπευσωμεν της γνωμης· ουτω
πολλακις και επι ακροασεως δει ποιειν, οταν ασθενεις ωμεν, και πολυν παρασκευασαι
χρη λογον, και ποικιλας παραβολας και παραδειγματα εχοντα, κατασκευας και
περιοδους, και ετερα πολλα τοιαυτα, ινα εκ παντων ραιδια γενηται ημιν των
συμφεροντων η αιρεσις. Πλην αλλ' ει και πολυς ο λογος και δυσερμηνευτος, ουκ
απεστερησεν αυτους της διδασκαλιας του Μελχισεδεκ· το μεν ειπειν, Πολυς και
δυσερμηνευτος, αναστησας αυτων την σπουδην, ινα μη ραιθυμοτεροι γινωνται περι την
ακροασιν· το δε παρασχειν την τραπεζαν, χαρισαμενος αυτων την επιθυμιαν.
βʹ. Τουτο δη και ημεις ποιησωμεν. Ει και προς το πελαγος και βαθος των
νοηματων αδυνατουμεν, κατατολμησωμεν της θαλαττης, ου κατα την ημετεραν
δυναμιν, αλλα κατα την ανωθεν διδομενην ημιν χαριν· ου δια την ημετεραν παῤρησιαν,
αλλα δια την υμων ωφελειαν κατατολμησωμεν της θαλαττης, και εν τουτωι Παυλον
μιμουμενοι. Ὅτι γαρ ουκ απεστερησεν αυτους του λογου του περι τον Μελχισεδεκ,
ακουσον των εξης. Ειπων γουν, Περι ου πολυς ο λογος και δυσερμηνευτος, επηγαγεν·
Ουτος γαρ ο Μελχισεδεκ βασιλευς δικαιοσυνης, επειτα δε και βασιλευς Σαλημ, ο εστιν,
βασιλευς 56.259 ειρηνης, απατωρ, αμητωρ, αγενεαλογητος, μητε αρχην ημερων εχων,
μητε τελος ζωης, αφωμοιωμενος δε τωι Υιωι του Θεου, μενει ιερευς εις το διηνεκες. Ἆρ'
ου κατεξανεν υμων τας ακοας, περι ανθρωπου διαλεγομενος και λεγων, Ἀπατωρ,
αμητωρ, αγενεαλογητος; Και τι λεγω περι ανθρωπου; Ει γαρ περι του Υιου λεγοιτο
τουτο, ουκ αν πολλην και ουτως παρασχηι ζητησιν; Ει γαρ απατωρ, πως Υιος; Ει δε
αμητωρ, πως Μονογενης; Ὁ γαρ υιος οφειλει πατερα εχειν, επει ουκ αν ειη υιος. Ἀλλα
και απατωρ εστιν ο Υιος του Θεου, και αμητωρ· απατωρ την κατω γεννησιν, αμητωρ την
ανω. Ουτε γαρ επι γης εσχεν πατερα, ουτε εν ουρανοις μητερα. Ἀγενεαλογητος.
Ἀκουετωσαν οι την ουσιαν αυτου πολυπραγμονουντες. Καιτοι τινες νομιζουσιν οτι το
Ἀγενεαλογητος τουτο, περι της ανω γεννησεως ειρηται. Οι μεν γαρ αιρετικοι ουτε τουτο
βουλονται· και γαρ και εκεινην πολυπραγμονουσι και περιεργαζονται· οι δε
επιεικεστεροι τουτων εκεινην μεν παραχωρουσι, περι δε ταυτης κατω νομιζουσιν
ειρησθαι το, Ἀγενεαλογητος. ∆ειξωμεν ουν οτι περι εκατερας της γεννησεως τουτο
Παυλος ειπε, και περι της ανω, και περι της κατω. Και γαρ κακεινη φρικτη, και αυτη
μυστικωτατη. ∆ια τουτο και Ἡσαΐας φησιν· Την γενεαν αυτου τις διηγησεται; Ἀλλα περι
εκεινης, φησιν, ειπεν της ανω. Τι ουν ερουμεν τωι Παυλωι αμφοτερας ειποντι τας
γεννησεις, και τοτε επαγαγοντι το, Ἀγενεαλογητος; Ἵνα μη μονον κατ' εκεινην την
γεννησιν, καθ' ην αμητωρ εστιν, αλλα και κατα ταυτην, καθ' ην απατωρ εστι, την κατω
λεγω, αγενεαλογητον ειναι πιστευσηις· δια τουτο αμφοτερα θεις, τοτε ειπεν,
Ἀγενεαλογητος. Και γαρ και αυτη η κατω ακαταληπτος, ινα προς εκεινην μηδε
παρακυψαι τολμησωμεν. Ει γαρ τα προαυλια του ναου ουτω φοβερα και απροσιτα, προς
τα αδυτα τις εισελθειν επιχειρησει; Ὅτι εγεννηθη παρα του Πατρος οιδα, το δε πως, ουκ
οιδα. Ὅτι ετεχθη υπο της Παρθενου επισταμαι, τον δε τροπον ουδε ενταυθα
καταλαμβανω. Ἑκατερα γαρ η γεννησις ωμολογηται, και εκατερας ο τροπος σεσιγηται.
Και οπερ ενταυθα επι της Παρθενου, ουκ ειδως πως εκ της παρθενου εγεννηθη,
ομολογω οτι εγεννηθη, και ουκ αναιρω το πραγμα δια την αγνοιαν· ουτω και συ
ποιησον επι του Πατρος, ει και ουκ οιδας πως εγεννηθη, ομολογησον. Καν ειπηι σοι ο
αιρετικος· Πως εγεννηθη εκ του Πατρος ο Υιος; κατασπασον αυτου το φρυαγμα εις την
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

2

γην, και ειπε προς αυτον· Καταβηθι εκ των ουρανων, και δειξον πως εγεννηθη εκ της
Παρθενου, και τοτε εκεινα ορα. Κατασχε αυτον και περιστησον, μη αφηις αποπηδησαι,
μηδε αναχωρησαι εις τον λαβυρινθον των λογισμων, αλλα κατασχε και αποπνιξον, μη
τηι χειρι, αλλα τωι ρηματι. Μη δωσηις αυτωι διαστολην, και διαφυγηι ως βουλεται.
Ἐκειθεν γαρ θορυβον εμποιουσι τοις διαλεγομενοις, επειδη ημεις αυτοις ακολουθουμεν,
και ουκ απαγομεν υπο τους νομους των θειων Γραφων. Περιθες τοινυν αυτωι παντοθεν
τειχιον τας απο των Γραφων μαρτυριας, και ουδε χαναι δυνησεται. Ειπε, Πως εγεννηθη
εκ της Παρθενου; Ουκ αφισταμαι σου, ουδε αναχωρω. Ἀλλ' ουκ αν εχοι τον τροπον ημιν
ειπειν, καν μυρια φιλονεικηι. Ὅταν γαρ ο Θεος αποκλεισηι, τις ανοιξηι λοιπον; Μονηι τηι
πιστει τα τοιαυτα παραδεκτα. Ει δε ουκ αν εχοις, αλλα λογισμους επιζητεις, ερω προς σε,
ο προς Νικοδημον ο Χριστος φησιν· Ει τα επιγεια ειπον υμιν, και ου πιστευετε, πως,
56.260 εαν τα επουρανια ειπω, πιστευετε; Περι της εκ Παρθενου γεννησεως ειπον, και
ουκ οιδας, ουδε χαναι τολμαις, και την ουρανιον περιεργαζηι; Και ειθε μεν τον ουρανον
μονον, αλλα και τον ∆εσποτην των ουρανων πολυπραγμονεις. Ει τα επιγεια ειπον υμιν,
και ου πιστευετε. Ουκ ειπεν, ου πειθεσθε, αλλ' Ου πιστευετε· δεικνυς ημιν, οτι ει και τα
επιγεια πιστεως δειται, πολλωι μαλλον τα ουρανια. Καιτοι τοτε τωι Νικοδημωι περι
τοκετου διελεγετο πολυ ελαττονος· περι του βαπτισματος γαρ ο λογος ην, και της
αναγεννησεως της πνευματικης· αλλα δηλον οτι και ταυτα πιστει εστι καταληπτα.
Ἐπιγεια δε αυτα εκαλεσεν, ουκ επειδη επιγεια εστιν, αλλ' επειδη εν τηι γηι τελειται, και
τηι συγκρισει της ανω γεννησεως της αποῤρητου και παντα υπερβαινουσης νουν, επιγεια
ταυτα εστιν. Ει τοινυν πως αναγεννωμεθα εκ των υδατων ου δυνατον ειδεναι, αλλα
πιστει μονηι παραδεχεσθαι χρη το γινομενον, και τον τροπον μη περιεργαζεσθαι· ποσης
αν ειη μανιας επι της ανω γεννησεως του μονογενους Υιου λογισμους ανθρωπινους
κινειν, και τροπου γεννησεως ευθυνας απαιτειν; Πως απατωρ και αμητωρ ο Υιος του
Θεου, ικανως αποδεδεικται, και πως αγενεαλογητος.
γʹ. Ἀλλ' επειδη πολλοι μη
νοησαντες τα περι αυτου γεγραμμενα, και μειζονα του Χριστου αυτον ειναι ειρηκασι,
και συνεστησαντο εαυτοις αιρεσιν, και λεγονται Μελχισεδεκιται, και φιλονεικουσιν
ημιν, δειξαι βουλομενοι, οτι μειζων εστι του Χριστου, προφεροντες το, Συ ιερευς εις τον
αιωνα κατα την ταξιν Μελχισεδεκ· δει και προς αυτους απαντησαι. Φασι γαρ· Πως ουκ
αν ειη Χριστου μειζων, ου κατα την εικονα και την ταξιν ιερατευει Χριστος; Ἡμεις ουν
λεγομεν αυτον ανθρωπον ομοιοπαθη ημιν, και ουτε μειζονα του Χριστου, αλλ' ουτε
Ἰωαννου του Βαπτιστου· Μειζων γαρ αυτου, φησιν ο Χριστος, εν γεννητοις γυναικων
ουκ εγηγερται. Ἄλλοι δε παλιν πλανηθεντες λεγουσιν αυτον ειναι το Πνευμα το αγιον·
αλλ' ημεις ουδε τουτο φαμεν. Ἐπει τις χρεια τον Λογον του Θεου ενανθρωπησαι, ηδη
παλαι του Πνευματος ανθρωπου γεγονοτος; Ὅτι δε ουκ εστιν μειζων Χριστου, ουτε δε
παλιν το Πνευμα το αγιον, ειπατωσαν ημιν εκεινοι, ποιου χωριου ειναι αυτον λεγουσιν·
αρα ουρανιου; αρα επιγειου; η καταχθονιου; Ἐαν ουν ειπωσιν, οτι των ουρανιων εστιν ο
Μελχισεδεκ, η αλλου τινος χωριου, ακουσατωσαν οτι και αυτος γονυ καμπτει τωι
Χριστωι τωι σαρκωθεντι εκ της θεοτοκου Μαριας. Λεγει γαρ ο Ἀποστολος, οτι Αυτωι
καμψει παν γονυ, και τα εξης. Ει ουν παν γονυ καμπτει, ο Μελχισεδεκ ελαττων αν ειη
του Χριστου· προσκυνει γαρ τωι προσκυνουμενωι Χριστωι. Ει δε οι αθλιοι και ταλανες, και
το εξης ειρημενον σκοπησωσιν· επιφερει γαρ λεγων, Ἀφωμοιωμενος τωι Υιωι του Θεου·
ουτω δει νοειν, οτι ωσπερ και ημεις κατ' εικονα Θεου γεγοναμεν και ομοιωσιν, ουτω και
αυτος. Ἰουδαιοι μεν γαρ αυτον λεγουσιν εκ πορνειας γεννηθεντα, και δια τουτο
αγενεαλογητον γενεσθαι· προς ους ερουμεν, οτι Κακως φατε. Και γαρ και Σολομων εκ
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

3

της του Ουριου γεννηθεις γυναικος μοιχαλιδος γενεαλογειται. Ἀλλ' επειδη ο
Μελχισεδεκ τυπος ην του Κυριου, και εικονα εφερε του Χριστου, καθως και Ἰωνας, δια
τουτο η Γραφη παρελιπεν αυτου τον πατερα, ινα εν εκεινωι, καθαπερ εν εικονι τον
αληθως απατορα και αγενεαλογητον Χριστον ενοπτρισωμεθα. Ἀντιλεγουσι δε και τουτο
ημιν οι Μελχισεδεκιται λεγοντες· Τι ουν εστιν ο λεγει προς αυτον ο Πατηρ· Συ ιερευς εις
τον αιωνα κατα την 56.261 ταξιν Μελχισεδεκ; Προς ους λεγομεν, οτι ουτος ο
Μελχισεδεκ ανηρ δικαιος γεγονε, και αληθως εικονα εφερε του Χριστου. Προφητικωι
τοινυν πνευματι κινουμενος, την μελλουσαν προσφοραν υπερ των εθνων
προσκομιζεσθαι νοησας, αρτωι και οινωι τον Θεον εγεραιρε, μιμουμενος τον μελλοντα
Χριστον.
Ἐπειδη ουν η Ἰουδαιων συναγωγη εν ταξει του Ἀαρων θυσιαν προσεφερε τωι
Θεωι, ουκ αρτον και οινον, αλλα μοσχους και αμνους, και θυσιαις δι' αιματος εδοξαζε
τον Θεον, ο Θεος προς 56.262 τον μελλοντα γεννασθαι εκ της παρθενου Μαριας Ἰησουν
τον Χριστον, τον Υιον του Θεου, βοαι και λεγει· Συ ιερευς εις τον αιωνα κατα την ταξιν
Μελχισεδεκ· ου κατα την Ἀαρων, του εν μοσχοις και αρνασι λατρευοντος· αλλα, Συ
ιερευς εις τον αιωνα κατα την ταξιν Μελχισεδεκ, αρτωι και οινωι την των
προσκομιζοντων προσφοραν εις το διηνεκες προσαγων. ∆ι' ου τωι Πατρι η δοξα συν τωι
παναγιωι Πνευματι, νυν και αει, και εις τους αιωνας των αιωνων. Ἀμην.

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

4


