In illud: Ignem veni mittere in terram
Πυρ ηλθον βαλειν επι την γην· και, Ουκ ηλθον βαλειν ειρηνην, αλλα
μαχαιραν.
62.739
Αι των νηπιων φιλοτεκνοι μητερες, μεχρι δ' αν προς μειζονα ηλικιαν και
δυνατωτεραν οι νηπιοι αυξηθωσι, τας γαλακτοτροφους πηγας των μαζων
προΐσχουσαι τοις φιλτατοις, την ακαματον τροφην του γαλακτος υφελκειν αυτους
κολακευουσιν· επειδαν δε προς μειζονα ηλικιαν και αισθησιν ελθωσιν, ως και
οδουσι λοιπον τα τρυφερα των βρωματων λεαινειν, προτερον αι μητερες το σκληρον
του αρτου συντριψασαι, απαλην και τρυφε ραν, δικην μυελου, την τροφην
ετοιμασασαι τωι στο ματι αυτων ενοικιζουσι. Τοιουτοι εισιν οι της Ἐκκλη σιας
διδασκαλοι. Τοις γαρ επι την εξιν της φρονησεως νηπιαζουσιν, ου δυσνοητα αυτοις
και δυσδιακριτα νοη ματα προσβαλλουσιν, αλλα, τροπον μητερων, την θηλην της
διανοιας αυτοις προσχαλασαντες, το αδολον του λο γου γαλα πραει νευματι
υφελκειν αυτους παρακαλου σιν.
Ειτα, οποταν προς μειζονα νοηματων καταληψιν οι νηπιοι αυξηθωσι τηι
φρονησει, μειζονων αυτοις μυστη ριων αποκαλυπτειν ειωθασι νοηματα. Τουτο και
Παυ λος εποιει· νηπιοις γαρ τυγχανουσι γραφων ελεγε· Γαλα υμας εποτισα, ου
βρωμα. Τον αυτον τροπον ο Κυριος ημων εισετι και νυν ποιει· προς γαρ το μετρον
της εξεως των ακουοντων την των ευαγγελικων νοημα των γραφην
συσταθμησαμενος, εν ταις προλα βουσαις ημεραις, καθαπερ νηπιοις, απαλην και
ευλυτον την τροφην του λογου ημιν παρεσχετο· νυνι δε τον νουν της φρονησεως
ημων αυξηθεντα σκοπησας, μειζονων ημας συγχωρει απολαυειν διδαγματων. Τι γαρ
φησι; Πυρ ηλθον βαλειν επι την γην· και, Ουκ ηλθον βαλειν ειρηνην, αλλα
μαχαιραν. Ἀλλ' οι μεν νηπιοι ταις φρεσιν οιονται εληλυθεναι τον Κυριον επι το πυρι
τα παντα αναλωσαι, και μαχαιρα τους παντας κατα σφαξαι. Ἀλλα δευρο, και ημεις τα
αυτα τοις νηπιοις νοησαντες, τα του Κυριου ρηματα προς τον Κυριον διαλεχθωμεν,
ινα του Κυριου ρηματα τοις νηπιοις δια πορθμευσωμεν.
Πυρ ηλθον βαλειν επι την γην. Πυρ ηλθες βαλειν επι την γην, Κυριε, και ουκ
ηλθες βα λειν ειρηνην, αλλα μαχαιραν; Ἁμαρτια ημων κατ ηγωνισατο, θανατος
ημων εκυριευσε, γεεννα πυρος ημιν ηπειληται, των εναγων δαιμονων στρατοπεδον
κατηγω 62.740 νισατο ημων, και σε αρωγον παρα των προφητων ακουοντες
εξεδεχομεθα· και ελθων λεγεις, Πυρ ηλθον βαλειν επι την γην· και, Ουκ ηλθον
βαλειν ειρηνην, αλλα μαχαιραν; Τροπαιον παρ' ημιν ουχ υπηρχε πι στεως, τηι του
διαβολου παραταξει ουκ ισχυομεν· οπλον γαρ ημιν ουχ υπηρχε πιστεως· τον θωρακα
της δικαιοσυνης ημων ετι οντα τον Ἀδαμ εν τωι παραδεισωι εκδυσας ο διαβολος
εγυμνωσε. ∆ιο εκαστος ημων γυ μνος βοηθειας υπαρχων προς σε βοαι λεγων·
∆ικασον, Κυριε, τους αδικουντας με, πολεμησον τους πολε μουντας με· επιλαβου
οπλου και θυρεου, και ανα στηθι εις την βοηθειαν μου· εκχεον ρομφαιαν, και
συγκλεισον εξ εναντιας των καταδιωκοντων με· ειπον τηι ψυχηι μου, σωτηρια σου
εγω ειμι· και ελ θων προς βοηθειαν ημων λεγεις, Ουκ ηλθον βαλειν ειρηνην, αλλα
μαχαιραν; Και που η των αγιων ικεσια η περι ειρηνης προς σε γεγενημενη, το, Κυριε
ο Θεος ημων, ειρηνην δος ημιν. Παντα γαρ απεδωκας ημιν. Ειρηνην ικετευσαμεν,
γαληνης εδεηθημεν, πολεμον ουκ ηθελησαμεν, μαχαιραν απειπαμεθα· και ελθων
λεγεις, Ουκ ηλθον βαλειν ειρηνην, αλλα μαχαιραν; ∆εινον αυτου το καθ' ημων
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

1

στρατοπεδον των εναγων δαιμονων εξωπλισε· παντας ημας τηι διστομωι ρομφαιαι της
αμαρ τιας κατασφαξας, εις ᾅδην κατηκοντισε.
∆ια τουτο οικτον παρα σου αιτουμεν· ο πας αγιων χορος προς σε ανεφθεγγετο
λεγων· Ὁ ποιμαινων τον Ἰσραηλ προσχες, ο οδηγων ωσει προβατον τον Ἰωσηφ, ο
καθημενος επι των Χερουβιμ, εμφανηθι, εξεγειρον την δυναστειαν σου, και ελθε εις
το σωσαι ημας. Λεγεις, Ουκ ηλθον βαλειν ειρηνην, αλλα μαχαιραν; και που η ση
επαγγελια η λεγουσα· Ἰδου εκκλινω εις αυτους ως ποταμος ειρηνης και ως
χειμαῤρους επικλυζων δοξαν εθνων; η που η προῤρησις των αγιων Πατερων η
λεγουσα, Ἰδου εξερχεται Κυριος, και συντριψει πολεμον; Συντριβεντος δε του πολε
μου, ειρηνην και βοηθειαν εξεδεχομεθα· και ελθων λεγεις, Ουκ ηλθον βαλειν
ειρηνην, αλλα μαχαιραν; Προφητας προαπεστειλας, πατριαρχας προεπεμψας, οπλοις
δικαιοσυνης αυτους εθωρηξας προς το αντιστη 62.741 ναι τηι μαχηι του διαβολου, και
συντριψαντας τον πολεμον ειρηνην τωι κοσμωι βραβευσαι, ως εις αυτων ευχαριστων
ελεγεν· Ευλογητος Κυριος ο διδασκων τας χειρας μου εις παραταξιν, τους δακτυλους
μου εις πολεμον· και ουτοι ηττηθεντες νωτα δεδωκασι, προς σε βοων τες, σε
καλουντες βοηθον, λεγοντες· Κυριε, κλινον ουρανους, και καταβηθι· και κλινας
ουρανους, και καταβας επι το σωσαι το γενος των ανθρωπων εν ειρηνηι, λεγεις, Ουκ
ηλθον βαλειν ειρηνην, αλλα μα χαιραν;
Τι δε μακαριζεις τους ειρηνοποιους, οτι υιοι Θεου κληθησονται; Τι ουν ο
διδασκων αλλους ειρηνο ποιειν, τι λεγεις περι σεαυτου, Ουκ ηλθον βαλειν ειρηνην,
αλλα μαχαιραν; ∆ια τα αμαρτηματα ημων εχθρος ημων γεγονεν ο Κυριος· μεσιτου
εδεομεθα του λυοντος μεν την μεταξυ ημων εχθραν, ειρηνην δε γλυ κειαν
βραβευοντος. Και ο πατηρ ημων Ἰωβ περι του μεσιτου ηυχετο λεγων· Ειθε ην ο
μεσιτης ημων και ελεγχων· και ελθων μεσιτευσαι και λυσαι την εχθραν, τα εναντια
λεγεις, Ουκ ηλθον βαλειν ειρηνην, αλλα μαχαιραν; Και εν τινι λοιπον την ελπιδα
της ειρηνης εκδεξομεθα; Ἀλλα ναι, πυρ ηλθον βαλειν επι την γην, την υφ' υμετεροις
ποσι πατουμενην. Ἐπει δηπερ ο διαβολος εν ταις των ανθρωπων καρδιαις ακανθας
και τριβολους ενεσπειρεν αμαρτιων, πυρ ηλθον βαλειν επι την γην, την των
ακανθων αναλωσιν. ∆ια τουτο πυρ ηλθον βαλειν επι την γην, και θελω, ει ηδη
ανηφθη, καθαρισαι την εμην γην.
∆ει με τα του διαβολου πικροφορα και βλαβοποια βλαστηματα πυρι εξανα
λωσαι, ινα καθαραι τηι ψυχηι τον ουρανιον σπορον ενρανω. ∆ια τουτο πυρ ηλθον
βαλειν επι την γην. Πλασας εξ αρχης τον ανθρωπον εκ γης, σπινθηρα θειον πυρος εν
μεσηι αυτου τηι καρδιαι ᾤκισα, προς το δια πυρος εχε σθαι αυτον της προς Θεον
αγαπης. Ἐπει ουν τουτον τον θειον σπινθηρα του πυρος και ταυτην την θερμην
εκβαλειν ην αδυνατον, ινα καλλιφερες εχωσι την του αγιου Πνευματος εξαψιν
(κρυμωι γαρ ασεβειας τας των ανθρωπων ψυχας ενεκρωσεν ο διαβολος), δει με πυρ
βαλειν επι την γην· ινα εκλυσας και χαυνωσας τον εκ του διαβολου επιγεγενημενον
ταις ψυχαις χειμωνα της απιστιας, ευδιον και γαληνιωσαν την φρενα καταστησας,
αναθαλλειν και χλοηφορειν αυτην ποιησω.
Εισερχεται ουν εις την μανδραν αυτου, καλυπτων τον ποιμενα εν τωι αρνιωι
του σωματος, ου βακτηριαν επιφερομενος, ου ραβδον απειλουσαν την προτεραν πλα
νην, ινα μη δειλιασαν και πτοηθεν το προβατον παλιν αποδρασηι του ιδιου ποιμενος.
Ἀλλ' εισερχεται εις τον οικον του Φαρισαιου, ουχ ως Θεος, ουχ ως βασιλευς, ουχ ως
ηλιος δικαιοσυνης, αλλ' ως ανθρωπος προς αν θρωπον, ως αρνιον προς αρνιον,
συνδιαιταται αυτωι, συννεμεται, συγχλοαζεται, εισερχεται, συναναπιπτει τωι ηδη
πεπτωκοτι υπο την αμαρτιαν, ινα εν τωι συν αναπεσειν, τον ηδη πεπτωκοτα εαυτωι
συνεγειρηι. Και εισελθων ουκ εβαπτισθη κατα το ηθος των Φαρισαιων. Τουτο δε
εποιει κατα δυο τροπους, ινα δωσηι τωι προ βατωι αφορμην λαλειν προς τον ποιμενα,
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

2

ετι δε και δογμα Ἰουδαικον καταλυσαι, και βεβαιωσαι πνευμα τικον· Ειδε γαρ, φησιν,
ο Φαρισαιος, και εθαυμα σεν, οτι ου προτερον εβαπτισθη. Ἐθαυμασεν, ουκ επαινων
τον διδασκαλον, αλλ' απορων το γινομενον· ουκ επαινων, αλλα κρινων. Και ην
ιδειν, αγαπητοι, τον ζωοπλαστην υπο του πλασματος κρινομενον, και τον κεραμεα
υπο του πηλου διορθουμενον.
Τουτο δε εφασκεν ο Φαρισαιος, μη θεωρων τοις κρυπτοις οφθαλμοις της
καρδιας τον ενδοθεν των αγγελων ταξιαρχον και των 62.742 Σεραφιμ και Χερουβιμ.
Ει γαρ εθεασατο τουτον, προσ επεσεν αν αυτου τοις γονασι, και τοις δακρυσιν αυτου
επλυνε τους ποδας, και ελεγεν· Ἱλασθητι μοι τωι αμαρτωλωι· ελεγε γαρ αν· Συ ει ο εξ
ουκ οντων τα παντα εις το ειναι παραγαγων· τωι σωι λογωι οι ουρανοι εστερεωθησαν,
και τωι πνευματι του στοματος σου πασα η δυναμις αυτων· συναγων ωσει ασκον
υδατα θαλασσης· συ τιθεις εν τοις θησαυροις αβυσσους· απο σου φοβειται πασα η γη·
απο σου σαλευεται η συμπασα οικουμενη. Ἀλλ' ουδεν τουτων ουτε εννοησας, ουτε
ειρηκως, εκρινε τον διδασκαλον.
Ὁ δε Κυριος προφασιν δεδωκως, ωσπερ κακεινηι τηι Σαμαρειτιδι εν του
αιτησαι αυτον παρ' αυτης υδωρ, εδωκεν αυτηι καιρον του αιτησαι παρ' αυτου το
αιωνιον υδωρ· αρχεται ουν ο Κυριος ηρεμα επιστρεφειν το προβατον, και απο της
πλανης επι την αληθειαν αυτο χειραγωγειν. Ἄρτι γαρ, υμεις Φαρισαιοι, το εξωθεν
του ποτηριου και του πινακος πλυνετε το δε εσωθεν γεμει αρπαγης και δολου.
Τουτεστιν, Ὑμεις νυν το σωμα καλλωπιζετε, τας δε ψυχας κακιζετε. Πως δε και
τερψει χρυσουν εαν ηι το ποτηριον, οταν ενδοθεν εχηι θανατηφορον ποτον; Ουχι
τοιαυται αι πορναι; τας οψεις εαυτων τοις χρωμασιν ανθιζουσαι, τας ψυχας
αφανιζουσιν. Ἢ γαρ ουχι τας οψεις εαυτων τωι φοινικι ερυθραινουσαι, ειδωλον της
μελλουσης αυτας διαδεχεσθαι φλογος οικειοις δακτυλοις εργαζονται, δεον αυτας τωι
αιματι Ἰησου τας καρδιας ραντιζειν, και τωι πνευματι τας ψυχας εκλευκαινειν, ινα το
ανθος της ψυχης αστραπτον, καθαπερ ροδον εν κρινωι μεμιγμενον υπαρχηι; Νυν δε
τας οψεις αυτων εκσπογγιζουσιν, ινα τας των νεων καρδιας εις μανιαν ελκυσωσι.
Νυν υμεις οι Φαρισαιοι το εξωθεν του ποτηριου και του πινακος πλυνετε, το δε
εσωθεν υμων γεμει αρπαγης και πονηριας. Ὁ Ἰωαννης ελεγε· ∆ια τι το μεν σωμα
υδατι λουετε, τα δε πταισματα τωι πνευματι ου λουετε;
Τολμω γαρ ειπειν, αγαπητε, ουδεν ωφεληθησεται ανθρωπος, καν το σωμα
πλυνηι και το πνευμα, εαν μη εχηι συνεργον και συνδρομον την ελεημοσυνην. Ὥσπερ
δε ποτηριον εξωθεν και ενδοθεν πλυθεν, μη εχον δε ποτον ουκ αν ιασηται του
διψωντος την επιθυμιαν, ομοιως δε και πινακιον πλυθεν εσωθεν και εξωθεν ου
θρεψει τον πεινωντα, εαν μη εχηι ενδοθεν βρωματα· ουτω και ανθρωπος, καν
εσωθεν ηι πεπλυμμενος και εξωθεν, ου θρεψει τον Κυριον, εαν μη θρεψηι τον
συνδουλον. ∆ιο επιφερει ο Κυριος και λεγει· Πλην τα ενοντα δοτε ελεημοσυνην, και
ιδου τα παντα καθαρα υμιν εσται. Πλην τα ενοντα, λεγει. Ου γαρ τοσουτον τηι των
πολυχρυσων προσκομιδηι τερπεται, οσον τηι των αδολων ανυποκριτωι προσφοραι. Μη
βοησηις ουν ο πενης, οτι ουκ εχεις χρυσου και αργυρου τοσας· ριψον εις το
γαζοφυλακιον ο εχεις· και δυο λεπτα δικαιοι· μνησθητι της χηρας εκεινης, οτι
εδικαιωθη υπερ τους πολυχρυσους.
Ὁ Θεος ου χρηματα οιδε σταθμιζειν, αλλα συνειδησιν δοκιμαζει. Ἐλεημοσυνη
σπιλους μοιχων αποσμηχει, και μισθους αγαθους θησαυριζει· ελεημοσυνη τας ψυχας
εκλευκαινει, και τας τρυφερας εξυφαινει. Ὢ ελεημοσυνη ψυχων ζωτικη, χορηγια
ψυχης, καλη στρατηγια. Ῥιψατε χρυσον, και λαβετε Χριστον· δοτε αργυριον, και
λαβετε το Πνευμα το αγιον· σκορπισατε χαλκον, και συνεξελευσεται αυτωι ο ιος της
αμαρτιας· δροσισατε τον ελεον, και σβεσατε την καμινον· και δοτε ιματια, ινα
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

3

λαβητε ιαματα, εν Χριστωι Ἰησου τωι Κυριωι ημων, ωι η δοξα και το κρατος εις τους
αιωνας των αιωνων. Ἀμην.

 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

4


