De paenitentia
Περι μετανοιας.
60.765
Στεφανωι χρυσοκομοις ανθεσι πεπλεγμενωι τας των φιληκοων κεφαλας
δοξασαι βουλομενοι, εκ των ακηρατων λειμωνων Χριστου δακτυλοις ανθεα
περικαλλη τρυγησαντες, αγγελους ημιν συνεργειν Πνευματι θειωι προσταχθεντας
ερωτωμεν. Ἄξιος γαρ ει ο του Θεου λαος, μαλλον δε ναος, τοιουτωι στεφανωι
δεδοξασθαι, οσοι μαλιστα ασπιλον και αμολυντον τον ναον του Θεου εφυλαξατε,
πορφυρεοις στομασι και τωι εμφεγγει μαργαριτηι τας εν τωι σκοτει ψυχας
περιλαμψαντες, τουτοις το φεγγος της ευσεβειας αστραψατε. Χαλασατε αυτοις
χειρας αγαπης, και καθαπερ εκ βαθους της αγνωσιας επι το θαυμαστον φως της
ελπιδος αυτους αναξατε.
Ὅσοι δε εξ απροσεξιας ταις ηδυπαθειαις τον ναον του Θεου διεφθειρατε, μη
εις τελος εαυτους απελπισατε, αλλα δια της μετανοιας τουτον παλιν ανακαινισατε.
Ὥσπερ γαρ ανηρ φρονιμος τον εξ αμελειας εαυτου οικον σαθρωθεντα και
διαφθαρεντα σπουδαιως επανορθωσαμενος ανακτιζει, ως ουδεν αυτον
απολιμπανεσθαι τον εξ αρχης ανοικοδομηθεντα οικον· ωσαυτως και ο ενοικος της
ψυχης ημων νους την ταις αμαρτιαις διολισθησασαν και πεπτωκυιαν ψυχην τηι
μετανοιαι παλιν ανακαινιζει. Μετανοια γαρ την πεπτωκυιαν ψυχην ανισται, την
απαλλοτριωθεισαν Θεου παλιν φιλην καθιστησι· μετανοια την επισυμβασαν τηι
ψυχηι σκοτομηνιαν αποσοβει, και την νεκρωσιν απελαυνει· μετανοια την
κατηραμενην ψυχην ανεγειρει, την χωλευουσαν ανορθοι, την συντετριμμενην ιαται,
την τετραυματισμενην υγιαζει. ∆ραμωμεν προς την μετανοιαν, την της βασιλειας
προξενον, την των αμαρτιων εξαλειπτηριον, την της σωτηριας μητερα. Μετανοια,
διαβολου διωγμος, δαιμονων σκελισμος. Ὢ μετανοια, δι' ην Ἰωνας ο προφητης
εφυγεν εκ προσωπου του Θεου, ωρισμενην ψηφον Θεου θανατικην ανατρεψασα, και
τον κηρυκα του θανατου ψευστην αναδειξασα· συ γαρ υπαντησασα τηι του Θεου
βουληι κατα των Νινευιτων αποφασει, αυτην μεν ενεποδισας, τοις δε Νινευιταις
πηγας ζωης αφθονως εξωμβρισας.
Μετανοια μετα δακρυων προσπεσουσα Θεωι, Ἐζεκιαι τωι βασιλει αντι θανατου
ζωην εχαρισατο. Ὢ 60.766 μετανοια απο γης εις ουρανους ανατρεχουσα, και
αγγελικας δυναμεις υπερβαινουσα, και τωι θειωι Πνευματι Κυριου προσεγγιζουσα
θρονωι, και Θεωι συνομιλος γινομενη, και καθαπερ εξ οικειων θησαυρων των του
Θεου θησαυρων το ζηιν λαμβανουσα, και τοις εχουσι σε μετα παῤρησιας δωρουμενη.
Ὢ μετανοια των παθων ιατρε, η τας απειλας πραΰνουσα, και το πυρ
κατασβεννυουσα του θυμου, και τας οργας κοιμιζουσα, και φιλιας λαμπαδας
ασβεστους πρυτανευουσα. Ὢ μετανοια εν καρδιαι ανθρωπου τικτομενη, και
παραχρημα εις ουρανους αυλιζομενη· σε ευρηκως ο μακαριος ∆αυιδ, την επι τοις
δυσιν αμαρτημασι, φονου λεγω και μοιχειας, αιωνιας τιμωριας εξεφυγε δικην. Ὢ
μετανοια, τα δεσμα των αμαρτηματων διαλυουσα, και ησφαλισμενας ψυχας
διασωζουσα. Μετανοια εκ μεσης καρδιας στεναγμον αναπεμπουσα Θεον δυσωπει·
μετανοια δακρυον θερμον απο οφθαλμων δροσιζουσα, τας εσπιλωμενας ψυχας τωι
βαπτισματι εκλαμπρυνει. Ὢ μετανοια, εκ θνητου ανθρωπου γενομενον φαρμακον
αθανασιας παρεκτικον· σε εχουσα ψυχη λεγει· Μελαινα ειμι, καλη δε· μελαινα δια το
της αμαρτιας πενθος σκυθρωπον, καλη δια το εκ της μετανοιας φεγγος αγαθον. Ὢ
μετανοια Πετρου συνηγορε, και Παυλου υπερμαχε και συνεκδικε· σε εαν ευρηι ο
 
 

1
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

χριστοκτονος Φαρισαιος, χριστοφορος Γαλιλαιος γινεται. Μετανοια την
κατεῤραγμενην ψυχην μεταλλευουσα, την ακανθοφορον καρδιαν ευθυς μεταβαλλει.
Φασι τινες τον αετον γηρασαντα, εις υψος μεταρσιον επαρθεντα, εις διειδεστατην
πηγην εαυτον χαλασαντα ανακαινιζεσθαι. Τοιαυτη εστιν η μετανοια· την γαρ
εχουσαν αυτην καρδιαν εις υψος μεταρσιον επαρασα, τηι πηγηι των δακρυων την μεν
παλαιοτητα των αμαρτηματων αποσμηχει, την δε καινοτητα του Πνευματος
επενδυει. ∆ιο και το Πνευμα προς την εν μετανοιαι ουσαν ψυχην λεγει το,
Ἀνακαινισθησεται ως αετου η νεοτης σου.
Ταυτην ειδως ο μεγας των ψυχων ημων ιατρος πασων των αρετων ειναι
ενεργεστεραν, συμβουλευει λεγων· Μετανοειτε· ηγγικε γαρ η βασιλεια των
ουρανων. Προσ 60.767 ελθετε τηι μετανοιαι θαρσαλεως, Ἐμβλεψατε εις αρχαιας
γενεας, και ιδετε, τις επιστευσε τωι Κυριωι, και κατηισχυνθη; η τις ενεμεινεν εν τωι
φοβωι αυτου, και εγκατελειφθη; η τις επεκαλεσατο αυτον, και υπερειδεν αυτον; ∆ιοτι
οικτιρμων και ελεημων ο Κυριος, και αφιησιν αμαρτιας, και σωζει εν καιρωι
θλιψεως. Και μη αισχυνθηις, τεκνον, ομολογησαι τας αμαρτιας σου· εστι γαρ αισχυνη
η επαγουσα αμαρτιαν, και εστιν αισχυνη η δοξα και χαρις. Ἡ ενταυθα μετανοουσα
ψυχη λαμβανει την αφεσιν των αμαρτηματων· Ἐν γαρ τωι ᾅδηι τι εξομολογησεται τωι
Κυριωι; Στεναξον επι ταις αμαρτιαις σου, ινα σωθηις· Ὅταν γαρ, φησιν, αποστραφεις
στεναξηις, τοτε σωθησηι. Λεγε συ, φησι, τας αμαρτιας σου, οπως αν δικαιωθηις εν τοις
λογοις σου, και νικησηις εν τωι κρινεσθαι σε. Λεγε τας αμαρτιας σου. Ἁμαρτιας
νεοτητος μου, και αγνοιας μου μη μνησθηις. Κατα το ελεος σου μνησθητι μου συ
ενεκεν της χρηστοτητος σου, Κυριε. Προσεχε, οτι ο βιος ουτος εστιν ως σκια
παρατρεχουσα. Που εισιν αι απολαυσεις των παρελθοντων χρονων; που η μεριμνα η
κενη; που αι θλιψεις; που αι ανεσεις; ουχ ως ομιχλη υπο λαιλαπος εισιν
ελαυνομεναι; Τα παντα παρεδραμον. Μη μονον βλεπωμεν εις τον εστωτα βιον, αλλα
και εις τον μελλοντα, Μιμνησκου, φησι, τα εσχατα σου, και εις τον αιωνα ουχ
αμαρτησεις. Ἔνιδε την ημεραν και την ωραν της εξοδου, οιος εθελεις ειναι επι
κλινης βεβλημενος και αδυνατος, μη εχων εαυτωι τινα βοηθησαι· ορα τους κυκλωι
σου περιεστωτας φιλους, γειτονας, συγγενεις, αδελφους, οικετας· παντες
ομοθυμαδον ολοφυρομενοι, δακρυοντες, απαρηγορητοι, οδυρομενοι δια σε· ομοιως
δε τα τεκνα εκατερωθεν εστηκοτα, και την του πατρος φωνην συνηθως επιζητουντα,
κλαυθμυριζοντα και μη ακουοντα σου· η γυνη παλιν κατωδυνος, τον θανατον
γλιχομενη προ σου δια σε· αγγελους φοβερους το δανειον της ψυχης σου
απαιτουντας. Ἐαν μεν ηι τιμης αξια πεποιηκυια η ψυχη, υπο των αγγελων
δορυφορηθησεται· εαν δε ηι ανιλεως 60.768 προς τους ομοφυλους πενητας
ανατραφεισα, ανιλεως κατακριθησεται· Ἡ γαρ κρισις, φησιν, ανιλεως τωι μη
ποιησαντι ελεος. Εισελθε εις το ταμειον της ψυχης σου· γενου θεατης των υπο σου
πεπραγμενων· αντιβαλε τα καλα σου τοις φαυλοις, και εαν ιδηις, οτι υπερβαλληι τα
φαυλα, χωσον αυτα ταις ευποιιαις, ως μελλων αντιπροσωπα θεωρειν σου τα
αμαρτηματα. Ὅρα μοι τον σκωληκα τον ακοιμητον, και το χαος το αφεγγες, το πυρ
το ασβεστον, το υπο υδατος μη σβεννυμενον, υπο δε μετανοιας νικωμενον. Ὢ
μετανοια, το πυρ το ασβεστον και αιωνιον κατασβεννυουσα, και τον σκωληκα τον
ακοιμητον εδαφιζουσα, και το χαος το αφεγγες εξομαλιζουσα και φωτιζουσα·
ω μετανοια, τειχος ψυχης αῤραγες, πολις πεπυργωμενη, εν ηι Πατηρ και Υιος
και αγιον Πνευμα βασιλευει· ω μετανοια, η το κεντρον του θανατου λυσασα, και τον
διαβολον υπο ποδας φερουσα, και τον δρακοντα αναιρουσα. και τον Χριστον
ανυμνουσα, και ζωην εξανθουσα· ω μετανοια, η εν τωι πενθει χαραν αναθαλλουσα,
και εν τοις δακρυσιν αγαλλομενη, και δια δακρυων τα αιωνια δακρυα αφαιρουσα· ω
μετανοια, η εν δακρυσι σπειρουσα, και εν αγαλλιασει θεριζουσα· ω μετανοια, η εν τωι
 
 

2
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

σακκωι την εξαστραπτουσαν στολην Χριστου μνηστευομενη· ω μετανοια, η τον
τροπον του Καιν εκ της καρδιας ελαυνουσα, και τον ποθον και χαραν της αγνειας
εμβαλλουσα· ω μετανοια, η την δυσωδιαν των αμαρτηματων αποσμηχουσα, και την
ευωδιαν των κατορθωματων στολιζουσα· ω μετανοια ειρηνης συνοικε, φιλιας
ομοσκηνε, αγαπης ομοζυγε, ελπιδοπνοον ανθος· σε οι νεμομενοι αργυροχροοι αρνες
πορφυρεα σκηπτρα της Τριαδος ερευγονται. Ἀλλ' ινα μη μηκυναντες τον λογον
δοξωμεν ερεσχελειν, ενταυθα το βαλαντιον των λογων ημων σφραγισαντες επι τον
θεοκτιστον λειμωνα υμας παραπεμψωμεν, εν ωι εισι τα καλλιπνοα δενδρα των
δογματων στελεχη, α ο Θεος δια των πατερων εις οροφην της Ἐκκλησιας υμιν
κατεφυτευσε δια Ἰησου Χριστου του Κυριου ημων, ωι η δοξα και το κρατος συν αγιωι
Πνευματι εις τους αιωνας των αιωνων. Ἀμην.

 
 

3
Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.


