De precatione
ΟΜΙΛΙΑ ʹ. Περι ευχης
64.461
Προτερον διεξελθοντες υμιν περι νηστειας, και τα ταυτης πλεονεκτηματα
διηγησαμενοι κατα δυναμιν, και παλιν τηι προτεραι περι βαπτισματος τηι υμετεραι
διεξελθοντες φιληκοΐαι, βουλομεθα και περι ευχης υμιν διηγησασθαι σημερον· τις γε
η ταυτης δυναμις, και τις η απ' αυτης ωφελεια περιγινεται τοις ταυτην
συνδιατελουσιν. Παρακαλω ουν υμας, ευγνωμονως και ευλαβως ακουσατε, την
ακοην ευθειαν τοις λεγομενοις υποθεντες. Μεγιστη ουσα αληθως και πρεσβυτερα,
και μητηρ των εντολων απασων αυτη τετυχηκεν, απαντα τα του Κυριου
απογεννωσα προσταγματα.
Τις γαρ ευχομενος παριδειν τον πλησιον πενομενον δυναται, ινα τον πονον
τον περι ταυτην ανονητον εχηι; Τις δε τοιουτου πλουτου και περιουσιας ορεγεσθαι
δυναται, ινα τωι σωματι μονον αναδεχηται καματον εικαιον, αλλαχου που της
καρδιας αλωμενης; Ἔοικε γαρ της φιλοχρηματιας η νοσος παθει τινι δυσιατωι και
παραμονωι, μητε ταχιον επαγοντι τον θανατον, μητε τελειαν την υγειαν παρεχοντι,
αλλα κατα βραχυ το σωμα των οικειων υπεκλυοντι τονων, αχρις ου ταις
εγγινομεναις ενολκαις υποῤρευσαν μετα μυριους καματους τωι κοινωι του θανατου
παραπεμψηι πτωματι. Τις δε της ευχης εραστης νηστειας αμελησαι δυνησεται υπ'
αυτης της Γραφης διδασκομενος, οτι Νηστεια και δεησις εκ θανατου ρυεται. Ἄλλως
γε ου δυνατον εκ καρδιας επικαλεισθαι τον Κυριον αδηφαγιαι και κραιπαληι συζωντα·
καθως και ο Κυριος εν τωι Ευαγγελιωι τοις εαυτου μαθηταις παρηγγειλεν· Βλεπετε,
φησιν, μη βαρηθωσιν αι καρδιαι υμων εν κραιπαληι και μεθηι. Ἡ γαρ αναθυμιασις του
πληθους των εισπορευομενων τροφων περι τα κοιλα του εγκεφαλου μερη το περι
αυτον τον λογισμον επιθολοι χρησιμον, αυτην επιταραττουσα την καρδιαν, Ουτως η
κατα αληθειαν ευχη πασων των εντολων αφετηρια τις υπαρχει, συμπαρατρεχειν τωι
οικειωι κοσμωι πασας καταναγκαζουσα.
Κορυφαιοτατον αγαθον ευχη και ομιλια Θεου· κοινωνια γαρ εστι και ενωσις
προς Θεον· και ωσπερ οι του σωματος οφθαλμοι φως καθορωντες φωτιζονται, ουτως
και ψυχη προς Θεον εκτεινομενη τωι ανεκλαλητωι αυτου φωτι καταλαμπομενη
φωτιζεται. Ευχη ουν ουκ εν σχηματι γινομενη, αλλ' εκ καρδιας επιτελουμενη· ου
καιροις και διαστημασιν ωρων περικλειομενη, αλλα νυκτωρ και μεθ' ημεραν
απαυστον την εργασιαν εχουσα. Ου γαρ χρη μονον επι την ευχην απιοντα οξεως
απαγειν τον λογισμον προς τον Θεον· αλλα δει και επι τινας ασχολουμενον χρειας, η
περι κηδεμονιαν πτωχων, η περι φροντιδας ετερας, η επωφελεις 64.464 ευποιΐας, τον
ποθον και την μνημην του Θεου καταμισγειν, ινα καθαπερ αλατι τηι του Θεου
αρτυομενη αγαπηι, βρωμα ηδυτατον τωι παντων ∆εσποτηι γινωνται. ∆υναμεθα δε την
εκ ταυτης ονησιν παρα παντα τον βιον αναφαιρετον κτησασθαι, ταυτηι το πλειστον
απονεμοντες του καιρου.
Ευχη φωτισμος ψυχης, αληθης Θεου επιγνωσις, Θεου και ανθρωπων μεσιτης,
παθων ιατρος, αλεξιφαρμακον νοσων, γαληνη ψυχης, οδηγος ουρανια, ου περι γην
στρεφομενη, αλλ' εις αυτην των ουρανων πορευομενη την αψιδα. Ὑπερπηδαι
κτισματα, τεμνει νοητως τον αερα, υπερ τον αερα πορευεται, διαβαινει τας των
αστρων χορειας, ανοιγει πυλας ουρανων, υπερ τους αγγελους γινεται, Θρονους και
Κυριοτητας παρερχεται, διαβαινει τα Χερουβιμ, και υπερανω πασης φυσεως γενητης
γενομενη, προς αυτην την απροσιτον παραγινεται Τριαδα. Ἐκει προσκυνει τηι
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

1

θεοτητι, εκει καταξιουται συνομιλος γενεσθαι τωι ουρανιωι βασιλει. ∆ι' αυτης η ψυχη
μετεωρος αρθεισα εις ουρανους, περιπλεκεται τωι Κυριωι περιπλοκαις αῤρητοις,
ωσπερ νηπιον προς ιδιαν μητερα μετα δακρυων βοαι του θειου γλιχομενη γαλακτος·
αιτει δε τα οικεια θεληματα, και λαμβανει δωρεας κρειττονας πασης ορατης φυσεως.
Πρεσβις γαρ αιδεσιμος υπαρχει ευχη, χαροποιει την καρδιαν, αναπαυει την ψυχην,
φοβον εγγεναι κολασεως, βασιλειας ουρανων επιθυμιαν, ταπεινοφροσυνην διδασκει,
επιγνωσιν αμαρτιας παρεχει, απαξαπλως πασι κατακοσμει τοις αγαθοις τον
ανθρωπον, ωσπερ τινα πεπλον ποικιλον πασαν φυσιν αρετης τηι ψυχηι περιτιθεισα.
Αυτη και τηι Ἄννηι τον Σαμουηλ εδωρησατο, και τουτον προφητην του Κυριου
απεδειξεν· αυτη και τον Ἠλιαν ζηλωτην του Κυριου πεποιηκεν· και της επι την
θυσιαν καθοδου του ουρανιου πυρος οδηγος γεγενηται. Των γαρ ιερεων της Βααλ
πανημεριον επικαλουμενων το ειδωλον, αυτος εκ καθαρας καρδιας την φωνην
ανατεινας, και βοησας καρδιαι και στοματι, το πυρ κατηγαγεν εξ ουρανων, μαρτυρια
της ευχης της δικαιας.
Καθαπερ γαρ τις αετος επι το θυσιαστηριον επιπτας, τωι λαβρωι της φυσεως
κατεκαρπωσεν απαντα. Τουτο δε πεποιηκεν ο μεγας θεραπων του Θεου Ἠλιας ο
ζηλωτης, ημας επι τα πνευματικα δια των τοτε παιδαγωγων, ινα και ημεις εκ
καρδιας προς τον Θεον βοωντες, το αῤρητον του Πνευματος πυρ επι το θυσιαστηριον
της ημετερας καρδιας κατελθειν προτρεψωμεθα, δια τουτο τελειον ολοκαρπωμα
γινομενοι τωι Κυριωι. Ευχη και Μωυσην τον νομοθετην ιλαστηριον του Θεου
πεποιηκεν τον Ἰσραηλ, και προπαια κατα των εναντιων τοις Ἰσραηλιταις επηξεν. ∆ι'
ευχης και Ἰησους, ο του Ναυη, το μεγα και περιφανεστατον εν τοις ουρανοις αστρον
τον ηλιον, μεσον ηδη του πολου κατατεμνοντα τον αιθερα, εν αυτωι τωι τοπωι καιρον
ημερας διατριψαι πεποιηκεν. Ουτω δη ταυτηι τα πρεσβεια των εντολων ο Κυριος
εδωκεν, ωστε πολεων 64.465 και κωμων και των ιδιων αποφευγοντα μαθητων, εν
ταις ερημοις υποχωρειν της προσευχης ενεκεν, ινα εκτος θορυβων και περιστασεων
ανθρωπινων εν ησυχιαι ταυτηι μετα μεγαλου ποθου προσομιληι, διδασκων ημας αμα,
οτι χρη τον τοιαυτην επαγγελλομενον πολιτειαν, τοπους καταλαμβανειν ερημους,
απερισπαστως το τοιουτον πραττοντας.
∆ι' ευχης και το μεγα των αποστολων συστημα κατηξιωθη τον Παρακλητον
δεξασθαι σημερον· τουτου γαρ ενεκεν περι αυτης υμιν ηναγκασθην σημερον
διεξελθειν. Ευχη, του σωματος επι γης κειμενου, την ψυχην προς εκεινην την
επουρανιον αποκομιζει πηγην, κακεινου του ποματος εμφορησασα ταυτην ποιει εν
αυτηι πηγην υδατος αλλομενου εις ζωην αιωνιον. Αυτη των μελλοντων αληθη
διδωσιν πληροφοριαν, κρειττονα λοιπον πιστεως την επιγνωσιν των εκεισε
παρεχομενη αγαθων, θησαυρους αποκρυφους, αορατους, σκοτεινους ανοιγει,
δεικνυει σοι τον αντιπαλον· τεμνει τας των αλλοφυλων παραταξεις, τας
αντικειμενας αφανιζει δυναμεις, και προς αυτον οδηγει τον βασιλεα. Ευχην οταν
ειπω, μη νομισηις λογους ειναι.
Ποθος εστι προς Θεον, αγαπη ανεκλαλητος, ουκ εξ ανθρωπων επιτελουμενη,
αλλ' εκ θειας ενεργουμενη χαριτος περι ης και ο Ἀποστολος λεγει· Το γαρ τι
προσευξωμεθα καθο δει, ουκ οιδαμεν, αλλ' αυτο το Πνευμα υπερεντυγχανει υπερ
ημων στεναγμοις αλαλητοις. Την τοιαυτην ευχην εαν τινι χαρισηται ο Κυριος,
πλουτος εστιν αναφαιρετος, και σιτισις ουρανια κορεννυουσα την ψυχην· ης ο
γευσαμενος τον προς Κυριον ποθον αΐδιον κεκτηται, ωσπερ πυρ τι λαβρον την αυτου
καρδιαν εκκαιον.
Ταυτην δε πρωτοτυπως επιτελων, επιεικειαι και καρδιαι ταπεινηι, ζωγραφει
τον οικον σου, καταφαιδρυνε τωι της δικαιοσυνης φωτι, εργοις αγαθοις, ωσπερ τινι
δοκιμηι πλακι, τον σεαυτου διακοσμησον οικον, και αντι τειχεων και ψηφιδος πιστει
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

2

και μακροθυμιαι καλλωπισον· επι πασι την ευχην ωσπερ οροφον εις απαρτισμον
επιτιθεις του οικου, ινα τελειον τον σαυτου οικον παρασκευασηι τωι ∆εσποτηι, και
ωσπερ εν οικωι βασιλικωι και περιφανει τον Κυριον υποδεξηι, καθαπερ αγαλμα
λοιπον αυτον εν τωι της ψυχης ναωι καθιδρυμενον εχων δια της χαριτος αυτου, οτι
αυτωι η δοξα και το κρατος εις τους αιωνας των αιωνων. Ἀμην.

 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

3


