In parabolam Samaritani
Εις την παραβολην του εμπεσοντος εις τους ληιστας.
62.755
Ἠκουσαμεν, αδελφοι, εν τωι Ευαγγελιωι του Κυριου ημων Ἰησου Χριστου
λεγοντος, οτι Ἄνθρωπος τις κατεβαινεν απο Ἱερουσαλημ εις Ἱεριχω, και ληισταις
περιεπεσεν· οι και εκδυσαντες αυτον, και πληγας επιθεντες κατελιπον ημιθανη
τυγχανοντα. Ἱερευς δε και Λευΐτης διερχομενοι δια της οδου εκεινης, και ιδοντες
αυτον, αντιπαρηλθον. Σαμαρειτης δε τις ελθων επι τον τοπον, και ιδων αυτον,
εσπλαγχνισθη επ' αυτον, και συν ελαιωι οινον βαλων και αναμιξας επεχεεν αυτωι,
και κατεδησε τα τραυματα αυτου, και αναλαβων αυτον επι το ιδιον κτηνος, ηγαγεν
εις πανδοχειον, και εδωκε τωι πανδοχει δυο δηναρια, ειπων· Ἐπιμεληθητι του
ανθρωπου τουτου, και ει τι προσδαπανησηις, εγω εν τωι επανερχεσθαι με αποδωσω
σοι. Ἴδωμεν ουν την τουτων παραβολην, ινα συνιεντες καρδιαι συνετηι, γνωρισωμεν
του Θεου τα μυστηρια. Ἄνθρωπος εστιν ο Ἀδαμ, Ἱερουσαλημ δε η επουρανιος
πολιτεια και η φρονησις, Ἱεριχω δε ο κοσμος. Ἐφ' οσον τοινυν ο Ἀδαμ προ της
παρακοης ειχε το επουρανιον φρονημα, και την ισαγγελον πολιτειαν, ακωλυτον ειχε
την εισοδον εν τηι επουρανιωι πολει Ἱερουσαλημ, και την κατοικιαν και διατριβην εν
ταις εντολαις του Θεου ποιουμενος, υπ' ουδενος ενικατο, ουδε ετραυματιζετο· οτε δε
παρηκουσε του Θεου, και την εντολην ουκ εφυλαξεν, αλλ' απηνεχθη τηι απατηι του
οφεως, τοτε κατεβη εις Ἱεριχω, τουτεστιν, εις την γην, και τα της γης ειργαζετο·
Ἱερουσαλημ γαρ αναβασις ερμηνευεται, Ἱεριχω δε κατακλυσμος. Κατεβη ουν ως απο
Ἱερουσαλημ εις Ἱεριχω, ουτως απο του επουρανιου πολιτευματος, επι το της απατης
του διαβολου πολιτευμα.
Ὅτε γαρ τις φυλασσει τας εντολας του Θεου, τοτε εν ουρανοις πολιτευεται,
καθα φησιν ο Ἀποστολος, Ἡμων δε το πολιτευμα εν ουρανοις υπαρχει. Κατεβη απο
δοξης εις αδοξιαν, απο παραδεισου τρυφης εις ακανθηφορον γην, απο ζωης εις
θανατον· Ἐν ωι γαρ, φησι, φαγεσθε εκ του ξυλου, θανατωι αποθανεισθε· τουτεστι, τηι
αμαρτιαι· θανατος γαρ ψυχης αμαρτια το παρακουσαι Θεωι. Κατεβη απο δικαιοσυνης
της εν τωι παραδεισωι, απο αγιωσυνης της εν ουρανοις, και ηλθεν εις Ἱεριχω,
τουτεστιν, εις το πτωμα της παρακοης, εις τον θανατον της αμαρτιας. Και εμπιπτει
εις τους ληιστας, τουτεστιν, εις τον διαβολον και τας αντικειμενας αυτωι δυναμεις.
Ὁδος δε εστιν ο βιος ουτος, οπου περιπατησας ο Ἀδαμ επεσεν εις τους ληιστας, και
εκδιδυσκουσιν αυτον. Και τι αυτον εξεδυσαν; Την στολην της υπακοης, την μετ'
αγγελων φιλιαν, την ακηρατον δοξαν, την μετα Χριστου διατριβην, την εν
παραδεισωι τρυφην, την επουρανιον ζωην. Ταυτην αυτον εξεδυσαν την στολην. Και
πληγας αυτωι επεθηκαν, τουτεστι, τας αμαρτιας, πορνειας, μοιχειας, ειδωλολατρειας,
φαρμακειας, φονους, φθονους, ερεις, θυμον, και πασαν την λοιπην των κακων
εργασιαν. Ταυτα γαρ τα εργα μαστιγουσι τον ανθρωπον, ταυτα δυσωδιαν και φθοραν
εμποιουσι.
Και οτι εστι τουτο ακριβως, μαθε παρα του ∆αυιδ, πως τας του Ἀδαμ 62.756
πληγας εις εαυτον εικονογραφων, μωλωπας αυτας καλως λεγων· Προσωζεσαν και
εσαπησαν οι μωλωπες μου απο προσωπου της αφροσυνης μου. Πασα δε αμαρτια
μωλωπα και τραυμα εργαζεται. Ἐτραυματισθη τοινυν δια της παρακοης, επληγη δια
των ανομιων, ως φησιν ο προφητης· Ἐπληγην ωσει χορτος, και εξηρανθη η καρδια
μου, οτι επελαθομην του φαγειν τον αρτον μου· τουτεστι, του φυλαξαι την εντολην
του Θεου. Ἡμιθανη δε, φησι, τουτον κατελιπον, ουχ ως μη βουλομενοι τουτον
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

1

αναιρειν, αλλ' ως του Θεου μη συγχωρουντος. Ου βουλομαι γαρ, φησι, τον θανατον
του αμαρτωλου, ως την μετανοιαν. Και που αυτον καταλειπουσιν; Εις την οδον,
τουτεστιν, εις τον βιον τουτον· οδος γαρ λεγεται ο αιων ουτος, επειδη παντες
ανθρωποι δι' αυτου διερχονται. Καταλαβων δε, φησιν ο ιερευς εν τηι οδωι, και ιδων
αυτον, αντιπαρηλθεν. Ἱερεα δε λεγει τον μακαριον Μωυσην και Ἀαρων. Μαρτυρει
γαρ ο ∆αυιδ λεγων, Μωυσης και Ἀαρων εν τοις ιερευσιν αυτου, και Σαμουηλ εν τοις
επικαλουμενοις το ονομα αυτου. Ουτος ουν ο θαυμαστος Μωυσης ενδοξος
γενομενος, ο δεκαπληγωι μαστιγι τους Αιγυπτιους ετασας, ο την Ἐρυθραν θαλασσαν
σχισας και αποξηρανας και διαγαγων τον λαον δι' αυτης, ο το εν Μαῤραι υδωρ
γλυκανας, ο τωι Θεωι δια νεφους προσομιλησας, ο πολλα θαυματα εργασαμενος,
οδευων την οδον του βιου τουτου, και ιδων τον ανθρωπον κειμενον
τετραυματισμενον, παρηλθεν αυτον, και ουκ ανεστησεν. Ὁμοιως δε και Λευΐτης,
τουτεστι, το προφητικον ταγμα.
Και γαρ εκεινοι υστερον μετα τον Μωυσην γενομενοι, και την αυτην οδον
του βιου βαδισαντες, ευροντες τετραυματισμενον ανθρωπον τον Ἀδαμ, ουκ
ανεστησαν. Ουτε Μωυσης δια νομου, ουτε προφηται δια σημειων το του Ἀδαμ
τραυμα εθεραπευσαν. Ουδεις αυτον ηγειρεν, ουδεις αυτωι ζωην εχαρισατο, ουδεις
αυτον εκ θανατου ελυτρωσατο, ουδεις εστειλε της αμαρτιας το τραυμα· και γαρ
αυτοι εν αμαρτιαις κατειχοντο. Ει και δια σεμνην πολιτειαν Θεου φιλοι εγενοντο,
αλλα δια το ομοσαρκους ειναι τωι Ἀδαμ, και απο της ριζης της νεκρας φερεσθαι, ουκ
ηδυναντο κλαδοι οντες την ριζαν ανασπασαι απο της αμαρτιας. Σαμαρειτης δε τις,
φησι, σπουδαιος τοις εργοις, ευσπλαγχνος την προαιρεσιν, συμπαθης περι τους
ομοδουλους, ελθων επι τον τοπον, και ιδων αυτον τετραυματισμενον,
εσπλαγχνισθη, και επεθηκεν ελαιον και οινον, και κατεδησε τα τραυματα αυτου,
τουτεστι, τουτου τας αμαρτιας. Προσωπον και εικονα αναλαμβανει ο Κυριος ημων
Ἰησους Χριστος Σαμαρειτου. Ἀλλ' ερει τις των ακροατων, τι; τον Κυριον Σαμαρειτην
λεγεις; Ναι, Σαμαρειτην λεγω αυτον, ου τηι φυσει της θεοτητος, αλλα τηι μιμησει της
ευσπλαγχνιας. Ὥσπερ γαρ ο Σαμαρειτης τηι μεν φυσει του σωματος ομοιος τοις
αλλοις υπηρχε, τηι δε προαιρεσει της ευσπλαγχνιας ουχ ομοιος, αλλα κρειττων
εφανη· ουτω και ο Κυριος ανθρωπος μεν τηι θεωριαι του σωματος εφανη ομοιος
προφηταις, πατριαρχαις κατα τον εκ 62.757 Μαριας ανθρωπον, τηι δυναμει δε της
θεοτητος μειζων παντων ανεδειχθη· ισος τωι ανθρωπινωι σχηματι. ουκ ισος τηι
υπερκοσμιωι δοξηι. Ἐκεινοι αμελειαι και ασπλαγχνιαι χρησαμενοι, ανηλεως παρηλθον
τον τετραυματισμενον· ο δε Σαμαρειτης ευσπλαγχνοτερος και ευσεβεστερος και
ελεημων εφανη. Ουτω και ο Χριστος, πατριαρχων και προφητων υπεριδοντων τον
δια παρακοης εκπεσοντα ανθρωπον, μονος οικτιρμων και ελεημων εφανη, κατα τον
προφητην τον λεγοντα· Οικτιρμων και ελεημων ο Κυριος, μακροθυμος και
πολυελεος· και παλιν, Ὅτι συ, Κυριε, ευσπλαγχνος. Και ωσπερ ο Σαμαρειτης ουκ ην
του εθνους των Ἰουδαιων, αλλ' εξ αλλης χωρας ωρματο, ουτω και ο Χριστος ουκ ην
απο κοσμου, αλλ' εξ ουρανου.
Ἦλθεν επι της γης· Θεος ων, ανθρωπος γεγονε δι' ημας· ∆εσποτης ων, την
του δουλου μορφην ενεδυσατο. Ἐσπλαγχνισθη περι ημων, κατηλθεν εξ ουρανου επι
της γης, ειδε τον ανθρωπον εῤριμμενον, εσκυλμενον, τετραυματισμενον εν
πορνειαις, ειδωλολατρειαις, μοιχειαις, φονοις· ειδε, και εσπλαγχνισθη επι το ιδιον
πλασμα, και επεβαλεν οινον συν ελαιωι· τουτεστι, και μιξας αμφοτερα εποιησε
βροχην, και επεθηκε τωι ανθρωπωι. Τι εστι, μιξας οινον συν ελαιωι; Τουτεστι, μιξας
την θεοτητα μετα της ανθρωποτητος, μιξας την ευσπλαγχνιαν μετα της σωτηριας,
εσωσε τον ανθρωπον. Μιξας οινον συν ελαιωι, τουτεστι, μιξας Πνευμα αγιον τωι
αιματι αυτου, εζωοποιησε τον ανθρωπον. Του γαρ αιματος του Κυριου σταξαντος
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

2

απο της πλευρας επι την γην, απεπλυνεν ημων το χειρογραφον απο των αμαρτιων.
Τι δε εστι, Κατεδησε τα τραυματα αυτου; Τουτεστιν, εδησε τον διαβολον, και ελυσε
τον ανθρωπον· εδησε το σκαφος, και εζωοποιησε το ναυαγησαν πλοιον· κατεδησε
και εδουλωσε τας δυναμεις του πονηρου, και ηλευθερωσε τον ανθρωπον. Ει δε
θελεις και ετερως νοειν, ακουε. Μιξας οινον συν ελαιωι· ελαιον επαγει τον
παρακλητικον λογον, οινον δε τον στυπτικον καταδευομενος, την διδασκαλιαν την
συναγουσαν την διεσκορπισμενην διανοιαν, κατα το ειρημενον υπο του Ἀποστολου·
Ἔλεγξον, επιτιμησον, παρακαλεσον. Ἔθηκε δε αυτον επι το ιδιον κτηνος· τουτεστι,
λαβων ο Χριστος την σαρκα επι τους ιδιους ωμους της θεοτητος, ανηνεγκε τωι Πατρι
εις ουρανους. Ου γαρ χρυσον, η αργυρον, η λιθους τιμιους ανηνεγκεν, αλλα τον κατ'
εικονα ανθρωπον ανηνεγκεν απο γης εις ουρανους, εις το μεγα και θαυμαστον και
ευρυχωρον πανδοχειον, εις ταυτην την καθολικην Ἐκκλησιαν.
Και παρεδωκε τωι πανδοχει, τωι μακαριωι Παυλωι, τωι στυλωι των Χριστιανων,
τωι γνησιωι πανδοχει, δους αυτωι δυο δηναρια· δια δε Παυλου τοις καθ' εκαστην
Ἐκκλησιαν αρχιερευσι και διδασκαλοις και λειτουργοις· δυο δηναρια, Παλαιαν τε
και Καινην ∆ιαθηκην, ειπων· Ἐπιμεληθητι του ανθρωπου τουτου, και ει τι δ' αν
προσδαπανησηις, εγω ελθων αποδωσω σοι. Ὁ δε λεγει, τουτο εστιν· Ἐπιμελησαι,
φησι, του λαου 62.758 του εξ εθνων, ον σοι παρεδωκα εν τηι Ἐκκλησιαι. Ἐπειδη
ασθενουσιν οι ανθρωποι τετραυματισμενοι υπο των αμαρτιων, θεραπευσον αυτους,
επιτιθεις αυτοις λιθον εμπλαστρου, τα προφητικα ρηματα και τα ευαγγελικα
διδαγματα, υγιαινων αυτους δια των της Παλαιας και Νεας ∆ιαθηκης νουθεσιων και
παρακλησεων, πειθων αυτους αποστηναι της αμαρτιας, και καταλειψαι την του
διαβολου πλανην. Ἐαν δε και ουτως αδιορθωτοι μεινωσι, πεισον αυτους απο των
σων κατορθωματων, καμψον αυτους δια των αυστηρων σου λογων· τυπος αυτων
γενου, και υπογραμμος αγαθος, εν λογωι, εν εργωι, εν αναστροφηι, εν πιστει, εν
αγαπηι, εν σεμνοτητι, ινα τωι σωι τυπωι εξακολουθησωσι, και μιμηται σου γινωνται
της αγαθης πολιτειας. Και τουτο αν ποιησηις, και ιδιαν τινα προσθηκην λογων η
εργων παρασχηις, ει τι αν προσδαπανησηις, εγω επανελθων αποδωσω σοι· τουτεστιν,
εν τηι δευτεραι μου παρουσιαι της ανταποδοσεως αξιον των καματων σου αποδωσω
σοι τον μισθον. ∆ια τουτο Παυλος θαῤρων ταις υποσχεσεσι ταυταις λεγει· Ἐγω δε
ηδιστα υπερ Χριστου δαπανησω, και εκδαπανησομαι υπερ των ψυχων υμων· την εις
τα εθνη λεγων διδασκαλιαν και την διακονιαν του λογου. Αυτος γαρ εστιν ο τας
Ἐκκλησιας του Θεου εποικοδομων και στηριζων, και παντας ανθρωπους θεραπευων
δια των πνευματικων νουθεσιων, εκαστωι τα προσφορα νεμων, οδηγει τας ψυχας
ημων εις ζωην αιωνιον. Τοις πασι γαρ, φησι, γεγονα τα παντα, ινα τους παντας
σωσω. Ουτος εστιν ο καλος της Ἐκκλησιας πανδοχευς, παντας δεχεται και παντας
επιμελειται· ου πορνον απωθειται, ου μεθυσον, ου λοιδορον, ουχ αρπαγα
αποστρεφεται, ουκ ειδωλολατρην βδελυσσεται, ουχ ετερον τινα ασεβη και
ακαθαρτον αποδιωκει, αλλα τους παντας δεχεται. Καθαπερ ιατρος αποπλυνει τα
τραυματα, και δια λουτρου της αναγεννησεως αποσμηχει και καθαιρει, και
προσφερει τα στυπτικα ρηματα, ωσπερ οινον. προς το μη αγεσθαι ταις κατα αγνοιαν
πραχθεισαις αμαρτιαις ητοι κακιαις.
Και παλιν θεραπευει δια παρακλησεως, δικην ελαιου αλειφων τας ψυχας
ημων· λεγει γαρ ουτος· Παρακαλουμεν δε υμας, αδελφοι, δια των οικτιρμων του
Θεου, παραστησαι τα σωματα υμων θυσιαν ζωσαν, αγιαν, ευαρεστον, την λογικην
λατρειαν υμων. Ὅσοι τοινυν των του Παυλου ρηματων μαθηται τυγχανετε, τας
εντολας του Χριστου φυλαξωμεν· ινα μη της επουρανιου Ἱερουσαλημ εκπεσωμεν
και πολεως Θεου ζωντος.
 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

3

Γενοιτο δε θεραπευθεντας ημας και ψυχης και σωματος τραυματα, εν υγειαι
και τελειοτητι πιστεως παραστηναι τωι Χριστωι σωους και ανεκλυτους, μη
λειπομενους εν παντι εργωι αγαθωι, και απολαυσαι της εν ουρανοις αγαθης
επαγγελιας, χαριτι και φιλανθρωπιαι του Κυριου ημων Ἰησου Χριστου, μεθ' ου τωι
Πατρι δοξα, συν τωι παναγιωι Πνευματι, νυν και αει, και εις τους αιωνας των αιωνων.
Ἀμην.

 
 

Ερευνητικο εργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ.
Εργαστηριο ∆ιαχειρισης Πολιτισµικης Κληρονοµιας, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab.
Χρηµατοδοτηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. ποροι 25%).
Πανεπιστηµιο Αιγαιου, Τµηµα Πολιτισµικης Τεχνολογιας και Επικοινωνιας, © 2006.
Επιτρεπεται η ελευθερη χρηση του υλικου µε αναφορα στην πηγη προελευσης του.

4


