Schrijverskabinet.nl is ontwikkeld om op een toegankelijke manier de Nederlandse literaire cultuur van de vroegmoderne tijd voor het voetlicht te brengen. De website is ingericht rondom een achttiende-eeuwse verzameling auteursportretten: het Panpoëticon Batavûm. Naast een geschiedenis van deze collectie, presenteert schrijverskabinet.nl een overzicht van de dichters en dichteressen van wie het portret in de verzameling was opgenomen. Veel van de oorspronkelijke Pan-portretten zijn verloren gegaan of (vooralsnog) onvindbaar. In die gevallen is gekozen om de auteurs waar mogelijk te tonen aan de hand van gravures, schilderijen of prenten. In de focus op het Panpoëticon schuilt de beperking van dit project. Deze website presenteert geen overzicht van alle Nederlandse dichters en dichteressen uit de vroegmoderne tijd, maar bevat uitsluitend de auteurs die in het kabinet waren opgenomen. Naast een overzicht van de dichters en dichteressen die in het Panpoëticon waren te vinden, biedt schrijverskabinet.nl een computervisualisatie van het verloren houten kabinet. Het gaat om een hypothetische reconstructie. In de sectie ‘Uit de kast’ introduceren diverse specialisten veel van de auteurs. Deze sectie is geen afgesloten geheel, maar kan in de loop van de tijd verder groeien. De korte artikels streven geen uitputtend bio- of bibliografisch doel na. Ze zijn bedoeld om de (veelal vergeten) auteurs opnieuw onder de aandacht te brengen. Achter elke bijdrage wordt verwezen naar een of twee, zo mogelijk recente en online beschikbare, studies over de besproken auteur en/of (een aspect van) zijn of haar werk, die geschikt zijn voor een nadere kennismaking en een indruk geven van de huidige stand van het onderzoek. De meest voor de handliggende secundaire bronnen (literatuurgeschiedenissen, biografische woordenboeken, wikipagina’s) noemen we in principe niet, behalve als andere publicaties (nog) ontbreken. Alleen in het geval van enkele `groten’ (Vondel, Hooft, Huygens) wijken we van onze regel af: gezien de grote hoeveelheid vaak specialistische publicaties over deze auteurs beperken we ons daar tot het noemen van de meest gebruikte bronnenuitgaven. Bij alle auteurs biedt de link naar de dbnl toegang tot meer complete bibliografische informatie. Schrijverskabinet.nl is in aanbouw. Mocht u ontbrekende portretten weten te vinden of een nog niet besproken auteur willen introduceren in een essay, neem dan contact op met Lieke van Deinsen (lieke.vandeinsen@kuleuven.be).
Het Schrijverskabinet - Panpoëticon Batavûm
En wie kend Schurmans niet! dien by de Zang-Goddessen Van ’t oude Heydendom voorzeker op Parnas Tot Tiende Musa lang vergood, verhemeld, was, Met meerder schyn van rede, als die voor ’t kost’lyk kussen Der zotte Minnaars, om hun geyle vlam te blussen, Goddin der Bloemen wierd, mits datze aan ’t Roomsch gebiedt Het schand’lyk groot gewin haars schoots ten erfdeel liet. Hoe weynig mannen in den roem van vreemde Taalen, Die in gesprek, en schrift de Jonkvrouw afterhalen; Om; staande voets gereed in Prose of Poësy, In welk een stof, naar Grieksche, of Roomsche melody, Behalve, na de taal der Europaesche volken, Gelyk in Moederspraak te lesen, te vertolken De Arabers, Syriërs, Hebreërs, en Chaldêen. Op ’t hoogste; diepste, en swaarst der Hoofd-verborgendhêen, Naar ’t ligt van ’t Heylig woord, en sluytelyke reden, Ontegenspreekelyke oordeelen te besteden. Geen school-geleerdheyd, die haar kennis overtrof; Terwyl haar ommegang niet gemelyk nog dof, Al omme Vriendschap, en wellevendheyd deed blyken. Lambert Bidloo (1720), Panpoëticon Batavum, boek 17.
Scheepsarts, apotheker, dichter op bestelling
‘Eene jonkvrouw van wonderlicke geleertheid’
Ook een herder-dichter past bescheidenheid
'Zonder Meester een Meester in ’t Pinçeel en Poësy'
‘uytnemende Zee-Schilder ende soet-bloeyenden Poët’
Toneelschrijver en succesauteur uit de vroege 18de eeuw
Medestichter van de Amsterdamse liedschool
Een latinist die toch voor het Nederlands koos
Uitgever en kampioen voor de gereformeerde godsdienst
Een voorbeeldelijk en godvruchtig dichter
Leerlooier, leerhandelaar en liefhebber van poëzie
Geleerd multi-genie in een jungle van politieke spanningen
Letterdief en literair executeur-testamentair
Een gevoelige ziel in een geweldig lichaam
Een cultureel ambassadeur avant la lettre
‘Hij heeft nog niets uitgegéven; doch is zeer geleerd’
Van gelauwerd dichter tot armoedig historieschrijver
Burgemeester, schrijver en 'de hechte vriend van Rembrandt’
De eerste Nederlandse renaissancedichter
Toonbeeld van de renaissancekunstenaar in de Noordelijke Nederlanden
Vergeefse afrekening met het grote onrecht
flexibel boegbeeld van wetenschap in dogmatische tijden
Een historicus met belangstelling voor het Nederlands
Leids dichter, lakenhandelaar en patriot
Gekwelde vredestichter, of een oude doffer met een jonge duif
Dichter in de schaduw van het predikambt
Boekverkoper, Bijbelkenner en beeldkunstenaar
Ter geleide van mijne beeltenis, in het Pan Poëticon Batavûm, thans behorende aen den heren Arnoud de Jonghe. Geen straalende eerzucht, uit verblinden waan geboren, Zend hier mijn Beeldtenis in Phoebus Tempelchooren, Waar ’t Panpoëticon, aan ’t kunstenkweekend IJ, De Dichters lauriert om hunne Poëzij: Maar ik voldeed alleen aan ’t vurige verlangen Van Kunstmeçeen de Jongh, om in een’ hoek te hangen. Abraham Blussé (1771), Arnoud van Halen’s Pan Poëticon Batavûm verheerlijkt, 223.
Op de Afbeeldinge van den heere Abraham de Haen, den Jongen.
Dees tweede Nazo leert den Minaars ’t geestig vleien. Hoe teder slaat de galm van zijn verliefde klacht! Wie hoort den Dichter van ’t bevallig Zwaantje schreien, En schreit niet, nevens hem, om ’t meisje, dagh en nacht? Voorzichtig, Adriaan! voorzichtig! staak uw zingen. En jaag den jongeling geen minnekoorts op ’t lijf. Schoon gij geen ooren kwetst, gij kunt de zielen dwingen. Gij spant, voorwaar! gij spant uw snaaren veel te stijf. De liefde vraagt niet meer naar scherpgesleepe schichten: De Min stookt vuur, en vlam, door Hoppesteins gedichten. Philip Zweerts (1735), Arnoud van Halen’s Pan Poëticon Batavûm verheerlijkt, 67
Op de beeltenis van den heere Adriaen vander Vliet. Door de Kunstryken Schilder Dionys van Nymegen Geschilderd. Nymegen maelde dus myn’ Kunstvriendt Vander Vliet, Wiens zang beluistert word door vliet- en veldgodinnen, Terwyl zijn heldeluit en streelend herderriet, Door vloeijend dichtmuzyk, elks gunst en aendacht winnen. De Roode onthoud hem des geen’ welverdienden lof, Maer zet zyn beeldt te pronk in Febus lauwerhof. Dirk Smits (1737), Arnoud van Halen’s Pan Poëticon Batavûm verheerlijkt, 147.
Een lieffelijke galm, slaat Insma op haar luijt; Maar als Zij kweelt van Koertens fenixschaaren, Dan blijkt haar liefde, en Zucht gegroeijt door veele jaaren, Die nimmer door een damp van onmin, is gesluijt. Ongepubliceerd gedichtje op het portret van Insma in het album van Michiel de Roode (thans in de Erfgoed Bibliotheek Hendrik Conscience te Antwerpen)
En wie kend Schurmans niet! dien by de Zang-Goddessen Van ’t oude Heydendom voorzeker op Parnas Tot Tiende Musa lang vergood, verhemeld, was, Met meerder schyn van rede, als die voor ’t kost’lyk kussen Der zotte Minnaars, om hun geyle vlam te blussen, Goddin der Bloemen wierd, mits datze aan ‘t Roomsch gebiedt Het schand’lyk groot gewin haars schoots ten erfdeel liet. Hoe weynig mannen in den roem van vreemde Taalen, Die in gesprek, en schrift de Jonkvrouw afterhalen; Om; staande voets gereed in Prose of Poësy, In welk een stof, naar Grieksche, of Roomsche melody, Behalve, na de taal der Europaesche volken, Gelyk in Moederspraak te lesen, te vertolken De Arabers, Syriërs, Hebreërs, en Chaldêen. Op ’t hoogste; diepste, en swaarst der Hoofd-verborgendhêen, Naar ’t ligt van ‘t Heylig woord, en sluytelyke reden, Ontegenspreekelyke oordeelen te besteden. Geen school-geleerdheyd, die haar kennis overtrof; Terwyl haar ommegang niet gemelyk nog dof, Al omme Vriendschap, en wellevendheyd deed blyken. Lambert Bidloo (1720), Panpoëticon Batavum, boek 17.
Dus maalde Quinkhard ’t beeld der schrandere Rethaan, Reeds in haar morgen zoet op waereldwyze blaên; Maar in haar middag op ’t gedurig onderzoek En ’t welbeleven van de wysheid uit Gods Boek. in haren avondstond sloeg zy, vol hemelvier En kunst, haar handen aan de Godgewyde lier, Totdat de duistre nacht, by haar te vroegen dood, Die zuivre dichtaêr en ’t voorbeeldig leven sloot. Pieter Boddaert (1737), Arnoud van Halen’s Pan Poëticon Batavûm verheerlijkt, 145.
Roem van ons’ eeuw, by wie sal ick u vergelycken? Sal ’t Sappho zyn? ô neen; die moet veer voor u wijcken, Want hadse schoon u geest, zy had niet uwe handt, Die u geen minder lof verkrijght als u verstant. Sal ’t dan Arachne zyn, die wel so trots van herten Op hare naey-kunst was, dat sy dorst Pallas terten? Neen; dese noch veel min het by u halen ken, Want had zy uwe naelt, zy had niet uwe pen. Wel aen begaefde Maeght, laet uwe wyse Dichten, So wel als uwe kunst, voor al de wereld lichten: Op dat, so wiese lees, u oordeel; ’t eenigh een, Een yeder ongelijck, sich selfs gelijck alleen. Johan Van Heemskerck (1622), ‘Eer-dicht, Ghesonden aen Ionck-Vrouw Anna Roemer Visschers, als zy my met hare Sinne-Poppen begift had.’ Uit: Pvb. Ovidii Nasonis Minne-kunst. Het portret dat van Anna Roemersdochter Visscher in het Panpoëticon Batavûm was opgenomen, is (vooralsnog) niet gevonden. Dit moderne alternatief werd gemaakt door illustrator en beeldend kunstenaar Gerard Vroon.
Op de Afbeelding van den heer Arnold Hoogvliet. Aenschouw hier ’t siersel van het Panpoëticon; ’t Is wakkre Hoogvliet, die, in Nederduitsche dichten, De Roomsche feesten zong, en als een heldre zon Den Duitschen Zangberg met haer stralen voor blyft lichten. De Godvrucht eert den heldt, om Abrams heldenwerk, En schryft zyn’ naem en lof aen ’t hoog gewelf der Kerk. Adriaen vander Vliet, Arnoud van Halen’s Pan Poëticon Batavûm verheerlijkt, 166.
‘k Zie dus Houbraken, die, door Poësy verligt, En met de Aaloudheyd-kunde, en Vinding onderrigt, Die beyde uytblinken in zyn schoone Taferelen, ‘k Zie in die Oeffening zyn Geesten opgewekt Met Rym-lust, die zig zelfs hoe langs hoe meer ontdekt In een aanminnigheyd van welgestelde Vaarssen, Schoon niet geschoeidt ten maat van Grieksche, of Roomsche Laarssen, Maar in zyn Moeder-taal; wel ryk in Woorden-schat, Om uyt te beelden ’t geen het oordeel heeft bevat. Lambert Bidloo (1720), Panpoëticon Batavum, boek 4.
Op de Afbeelding van den heere Arnold Moonen. Dit ’s Godts Orakeltolk, de Kunstgeleerde Moonen; Wiens toonen rijzen, als een schoonste dageraet, In Herderszangen; daar de Kunst verstomt voor staat! Dus vlecht dees Theokrijt zichzelven lauwerkroonen. Zijn zang verrukt elks oor door ’t hemelsch maatgeluit. Dus dooft dees Kunstzon ’t licht der mindre starren uit. Joan Vermeulen (1739), Arnoud van Halen’s Pan Poëticon Batavûm verheerlijkt, 191.
Een predikant van Amsterdam heeft een gruwelijk boek geschreven, de Betoverde Wereld genaamd, opgepropt met schadelijke en ziel-verderfelijke valse stellingen, tot vermindering en verbreking van de geloofwaardigheid van de Schrift, loochenende hetgeen God van de engelen, goede en kwade, en van hun verschijningen en werkingen, geopenbaard heeft […]; met één woord, handelende daarin weinig anders dan een geslagen atheïst en profaan mens. Jacobus Koelman (ca.1700), Nederlands ondergang.
Op het Afbeeldsel van den heere Balthazar Huydecoper. Dus trof de Schilderkunst het levendig gezicht Van Huydecoper, in zyn edelste ommetrekken, De Fenix onzer eeuw, dat helderstraalend Licht, Waar by het Dichterdom zyn feilen kan ontdekken: Wat is de Schouwburg niet verschuldigt aan zyn vlyt? Daar hy, gants Neêrland lokt, door twee paar Dichtjuweelen! Wat onze Moederspraak, de onsterflykheid gewyd! Toen hy die redde in haar ontelbre taalkrakeelen; Maar wat onze Amstelstad, als zy dien dag beschouwt, Dat zulk een groot vernuft haar op ’t papier herbouwt. Jan de Marre (1737). Arnoud van Halen’s Pan Poëticon Batavûm verheerlijkt, 139.
Op de beeldtenis van den heere Bernardus de Bosch. De Bosch, de jongste Telg der Bybelpoëzy, Die ’s Heilands waereldkomst zo grootsch heeft opgezongen, Wiens lof en naam reeds zweeft op aller Dichtren tongen, Pronkt dus in Beeldtnis door d’ Apel van ’t vlagryk Y. Zyn Zangster streelt en sticht door haar Verlustigingen, Ja voert het hart tot God door alle hemelkringen. Lucas Pater (1741), Arnoud van Halen’s Pan Poëticon Batavûm verheerlijkt, 156.
Het portret dat van Bonaventura Vulcanius in het Panpoëticon Batavûm was opgenomen, is (vooralsnog) niet gevonden. Dit moderne alternatief werd gemaakt door illustrator en beeldend kunstenaar Gerard Vroon.
Op het portret van den E. Heer Kasper Barleus, Professor der Filosofy t’Amsterdam. Dus ziet men Baarles lichaam maalen. Maar was het lyf zoo groot als ’t brein, Hy reikte tot aan ’s hemels zaalen. All’ d’aardt is voor zyn geest te klein. De Wysheidt lyt geen nauwe paalen. Jan Vos (1662), Alle de gedichten I, 190.
Zoo schrandre wijsheit, die getempert is met zeder Die onberisplijk zijn, is d’ allergrootste schat, Zijt gy, o Catharijn’, het alderdierbaarst’ vat, Zoo wel in deugt, vernuft, als wel-gevormde leden. Wat Maagt heeft, op Parnas, dien hogen trap betreden Die vaak uw Zang godin, gelauweriert, betradt? Wat kunst, wat wetenschap, wat wijsheit, ’t wijste blad Ons leert, leert gy u zelfs, en geeft van reden reden. Men ziet in u ’t vernuft van Pallas; uw gelaat Vertoont de Majesteit van Juno; Venus staat, Vol zoete aanminnigheit, in uw bekoorlijk wezen; Dianaas kuisheit hoort elk uit uw’ wijze rêen. Zoo Febus ’t negental vermeerdert met noch een, Zult gy de tiende van de Sang-godinnen wezen. Joan Dullaert (1669), `In het Stamboeck van de wijze en vernuftige Juffrouw Catharina Questiers.’ In: Clioos Cytter […].
Op de afbeelding der weledele jonkvrouwe Christina Leonora de Neufville, Geschilderd door den Heer Verkolje. Dit sierlyk Maagdebeeld, in ’t leven ruim zo schoon, Stelt schrandre De Neufville ons op ’t panneel ten toon. Wat luister moet aan ’t Pan Poëticum niet geven Een Dichteres, begaafd met zo veel kunst en geest, Datze oor en hert verrukt van die haar Dichtwerk leest, ’t Geen haren edlen Naam voor eeuwig zal doen leven? Pieter Boddaert (1742), Arnoud van Halen’s Pan Poëticon Batavûm verheerlijkt, 219.
Byschrift op de Afbeelding van den voortreflyken zededichter, den heere Claas Bruin, Berustende in het Panpoëticon Batavûm. Thans behoorende aan den Heere Michiel de Roode. Zo trof van Blommen ’s Licht der Zedepoëzy, Den Duitschen Seneca, den Cebes van het Y, Den onvermoeiden Bruin, die ieders hart en ooren Met zich ten hemel voert in de opperste englenchoren. Studio Fovetur Ingenium, Arnoud van Halen’s Pan Poëticon Batavûm verheerlijkt, 31.
Pooght ghij, met vliet van rouw, Gods toornevliet te stoppen, Voor koninginnen oor, een perl is elke traen. Al wat uw’ zanglust weeft, in ’t juighen, zie ick aen Voor purper, tot verbandt van koninklijke koppen. Zoo strooit de droeve dauw bekoorelijke droppen, En breekt, met sprenklen blank, het bloosen van de blaên, Als d’ ongerepte roos ’t ontmommen dar bestaen, En dat de nuchtre zon uitkipt de koele knoppen. Al wat uw’ pen ontmoet, zij zinkt ‘er grondigh in, Doorwroet de donkre mijn, en spit, met spitsen zin, Het diepe wonder uit, dat t’ schuil liep inde zaeken. Dit ’s meer. Die meenighmael dat wonder wel doorgrondt, Vindt daer niet wonders in dan uwe wondre vondt. Des moet hij van uw’ geest der wondren wonder maeken. P.C. Hooft (1625), `Aen den heere Constantin Huighens. ridder etc. op zijne ledighe uuren.’ In: Otia.
Zal ook mijn hand een blad aan uwe lofkroon hechten Mijn Vader? zal uw zoon voldoen aan zijnen plicht? Jaa, schoon de lasterzucht mijn liefde zou bevechten, Ik kus uw beeld, en eer uw lieffelijk gedicht. Wanneer gij u verzaadt met letterlekkernije, Dan straalt ‘er uit uw oog een glans van hemelvier, Dan zien wij hoe uw geest zich streelt door Poëzije, En vloeiende in den inkt, zich uitdrukt op ’t papier. Dus maalt ge een tafereel, dat ijder moet behaagen De hemel rekk’ nog lang mijn Vaders levensdagen. Philip Sweerts (1735). Arnoud van Halen’s Pan Poëticon Batavûm verheerlijkt, 65.
Op de Afbeelding van den heere Kornelis vander Pot, In zyn Eds. leeven Lid van ’t Konstgenootschap Onder de Spreuk: Natura et Arte. Natuur heeft Vander Pot met yver, en verstand, En zuivre deugd bezield; de Kunst boodt hem de hand, Op dat hy ’t steile pad der eedle weetenschappen, In zyne blonde jeugd, manmoedig op zou stappen: Maar ach! de Dood heeft ons dien Letterheld benyd. Ziet hier zyn beeltenis Apolloos Choor gewydt. Bernardus de Bosch (1735), Arnoud van Halen’s Pan Poëticon Batavûm verheerlijkt, 89.
[…] Dit is al mynen wensch; ô Phenix van ons tyen! O sonne van ons lant, daer in wy ons verblyen: En trotsen al dat leeft, daer door de Gentsche Maegt, Ver boven Griecken rijt, naer Roomen niet en vraegt. Ick hope noch te sien dat eens ons Vlaemsche mannen ’t Jock sullen moede sijn, verdryven de tyrannen; Dan sal uw’ waerdig beelt sijn op de merckt geplant, Daer keyser Karel staet, maer op zijn rechter hant. Daer sullen nevens u geschildert sijn Godinnen, Die uwen grooten geest, en vremde talen minnen, Die sullen altijt staen getuygen voor de lien, Van dat wy dag voor dag verwondert in u sien. Hoe dat u niet alleen de Griecksch’ of Roomsche spraken, Of Fransch, of Nederduytsch allom vermaert en maken, Maer dat ghy spreken kont soo treffelick Chaldeeus, En u soo wel verstaet in ’t Syrs en in ’t Hebreeus. Hoe dat uw’ kloeck verstant soo hooge staet verheven, Dat noch om doot, noch tijt, noch vyant en moet geven. Hoe ghy in alle konst soo wonder sijt volmaeckt, Dat boven uwen geest noyt mensch en heeft geraeckt. Laet, Goden! latet toe, dat ick sulcks mag beoogen, Eer dat de kouwe doot mijn oogen doet verdroogen; Is ’t dat ick eens zijn beelt mag op ons merckt sien staen, Ick ben dan wel te vreen recht naer het graf te gaen. Jacob Zevecote, `Aan Heer Daniel Heinsius.’ In: Gedichten.
Men volge Diederyk, die wel de Afgodery In Digteren bestraft, maar noyt de Poësy, Gerigt naar ’t Heylig Woord, en Christelyke Zeden. Lambert Bidloo (1720), Panpoëticon Batavum, boek 8.
Op de Afbeelding van mijnen vriend; den heere Dirk Smits; Door Dionijs van Nymegen geschilderd. ’t Penseel van Dionijs wilde eer iets groots betrachten, Des maalde ’t Smits, met all’ de trekken der Natuur: ’t Vernuft van mynen Vriend, grofzwanger van Gedachten, Blinkt uit in de oogen by zijn hemelsch yvervuur: De schoone Dichtkunst zag haar’ grooten Zoon geschilderd, En riep, verwonderd, uit: “De Kunst ontfang haar’ loon! Dees Dichter streelt en roert de zielen, hoe verwilderd; De Schilder tart Natuur; men vlecht’ hun elk een kroon!” Willem van der Pot (1734), Arnoud van Halen’s Pan Poëticon Batavûm verheerlijkt, 56.
‘Het Vaderland mogt in onzen leeftijd roem dragen op een paar Vrouwen, zoo als deszelfs tijden en zeden ze behoefden, maar zoo als de natuur ze zelden vormt, en zoo als de vriendschap ze nog zeldzamer vereenigt. Gelijk het in de huislijke opvoeding en verkeering de vrouwelijke zachtheid en bevalligheid zijn, die, met redenlijken godsdienst en zuivere zeden gepaard, beschaven en veredelen, het geen ‘er tuws en stugs is in den mannelijken aard, ja hervormingen van karakters voortbrengen, waaraan de afgetrokkene zedekunde zou gewanhoopt hebben: zoo zouden het waarlijk ook in de beschaving en verbetering der Volkeren wonderen zijn, welke vrouwenhanden konden verrigten, wanneer zij zich met genoegzame vrijmoedigheid aan de hervorming van al het verkeerde, aan de verzachting van al het woeste in de volkszeden konden leenen. Dit deden elisabeth bekker en agatha deken, elk toegerust met uitstekende, doch wijdverschillende, gaven, die door zamenwerking een zeker geheel uitmaakten, welks bezit, eeniglijk tot deszelfs nut besteed, het Vaderland een zegen des Hemels heeft mogen achten. […]’ Anon. (1805), in: Vaderlandsche Letteroefeningen.
XII, `Borgher’ Siet, o Borgher wat ghy zyt, Wat betaemt naer eysch van tijdt: Menght met eer al u ghewin: Eer wat meer, ghewin wat min.
Rampzalig nachtgespuis van razende Ongodisten, Die Godt natuur noemt, gout uw’ Godt schat, of den buik: Vertrek van waar gy komt, keer hellewaart, en duik, Met al uw doornige en verwarde Spinozisten. Waanwysheit, die u dient van blinde Epikuristen, Of Mahomets gebroet, lokt zielen in haar fuik Vergeefs met snode kunst van reênloos reêngebruik: Godts waarheit triomfeert, en tart al ’s afgronts listen. Men lett’, hoe HALMA ’t recht van aller dingen Heer. Met pers en pen vertolkt, en eigen bladt verweer’. De hel mag zulk een werk begrimmen: zalige Engelen Begroeten ’t met muzyk. My dunkt alrede, ik hoor De wachters van Godts troon met vreugt in ’t hoogste koor Wie voor Godt eer dus pleit, een’ lof- en eerkrans strengelen. J. Vollenhove
Op de afbeelding van den heere Frans de Haes. De Haes, die zich niet kreunt aen ’s werelds woest getier, Is hier gelegert in de schaêuw’ van loflauwrier: Als hy is afgeslooft van ’t rennen, ginds en weder, Door handeläkkers of den ruimen lettertuin, Stygt hy, met éénen sprong’, op Pindus hooge kruin, En vlyd zich in den schoot der zanggodinnen neder. Dirk Smits (1735), Arnoud van Halen’s Pan Poëticon Batavûm verheerlijkt, 118.
Op de Beeltenisse van den Heere Frans Greenwood. Dit ’s Greenwoods beeltenis, voor wien d’aloutheit bukt, Wiens diamanten stift op glaezen drinkbokaelen, Wiens dicht- en schilderkunst haer, schaemrood, houd verrukt: Die kunst en wetenschap doet op een’ eertroon praelen. Zij hoort in hem Apol, als hij de snaeren drukt, En ziet Apelles geest door zijn tafrelen straelen. Nikolaes Teyssen (1752), Arnoud van Halen’s Pan Poëticon Batavûm verheerlijkt, 223.
Op de Beeldtenis van den heere Frans Ryk. Thalië en Melpomeen, beide even dier verbonden Aan haren Gunstling Ryk, die Amstels Schouwtooneel Stoffeert, en geestig siert met Vrankryks eêlste vonden, Vergoodden dus zyn Beeld door Quinkhards kunstpenseel. Vlied, Midas Neven, die vergeefs haar’ Lof wilt smooren; Vlied, of dees Martiaal ontdekt uw ezelooren. Studio Fovetur Ingenium (1733), Arnoud van Halen’s Pan Poëticon Batavûm verheerlijkt, 39.
Op de afbeeldinge van den heere Frans van Steenwyk den Jongen; Kunstig geschilderd door den Heere J.M. Quinkhard. Hy, die Andronikus leert zuiver Neêrduitsch spreeken, Die Beleazers deugd voert op het hoog toneel, Die Nadirs heldenmoed grootmoedig af doet steeken, Die keurige oogen streelt door ’t gladde dichtpenseel; De schrandre Steenwyk, doet, door Quinkhards fixe trekken, Zyn beeldtenis, maar zelf best zynen geest ontdekken. Verschooning voor Lof (1745), Arnoud van Halen’s Pan Poëticon Batavûm verheerlijkt, 220.
Op het Afbeeldsel van de welëdele juffrouwe mejuffrouwe Fransina Jacoba van Westrem, Echtgenoote van den weleerw. en geleerden heere Frederik Christiaan Coets, Bedienaar des H. Evengeliums te Arnhem. Door den beroemdem J.M. Quinkhard geschilderd. Zie hier van Westrems Beeld door Quinkhards hand gemaald; De Godsvrucht, deftigheid en deugd blinkt uit dit weezen Niet minder dan haar Geest, aan die haar’ schriften leezen, Waarom haar Beeldtenis in Choor der Dichtren praalt. De Zangberg heeft met recht haar Poëzy te danken, Wyl zy de ziel vergast op zuivre hemelklanken. Dirk Cloes Lutkeman (1734), Arnoud van Halen’s Pan Poëticon Batavûm verheerlijkt, 54.
Grafschrift van Garbrandt Breedero &c. Die elk deedt lachen, wordt hier nu van elk beschreit. Hy dwong het volk door klucht te luistren naar hun plichten. Zoo baard’ hy deugdt door jok, dat errenst wierdt ontzeidt. Wie dat geen Preekstoel vreest, heeft vrees voor hekeldichten. Jan Vos (1662), in: Alle de Gedichten I.
Op de afbeelding van den heere Geeraerdt Brandt. Dit’s Brandt, wiens schrander brein, met kunst en zedigheit, De Kerkhervorming heeft, door kracht en taal, beschreven. De Ruiter, zoo vol moedt, als oordeel en beleit, Den grootsten Waterheldt; door ’t al voor plagh te beven, Heeft hij vereeuwigt door zijn pen. Gansch Nederlandt Roemt zijne Dichtkunst, taal, en stijl en vlugh verstandt. Joan Vermeulen (1739), Arnoud van Halen’s Pan Poëticon Batavûm verheerlijkt, 195.
Een prooi van Burgertwist en Haat, Om Plicht gevolgd, beroofd verdreeven, BACOT, nu zonder Kerkwaad, Trof Kunst in Steinfurt dus naar ’t leven. G.J.G. Bacot (1790), Handelingen 1790, 7.
Wie zou, beroemde Man! uw’ lof oit willen heelen? Die zo veel edel werk, zo nuttig brengt in ’t licht! Gij roert zomtijds noch wel uw’ braaven geest uit spelen, En zingt, in zuiver Duitsch, een keurig maatgedicht. Maar als wij u, Van Loon! zo onvermoeid, zien zweeten, ’t Zij gij de munten schuift zo sierlijk voor de hand: Hetzij gij opdelft dat bijna al was vergeeten, Hoe dier verplicht gy dan ’t beproefde Vaderland! Het doe uw beeltenis op gouden munten zetten, Opdat die uitblinke in de beste kabinnetten. Philip Zweerts (1735). Arnoud van Halen’s Pan Poëticon Batavûm verheerlijkt, 64.
‘k Was hier ten eynde werks; maar ben ik wel gerust, En schynd de Broeder-Liefde in my niet uytgeblust Dat ik zyns niet gedenk! daar hy my staat op zyde In ’t Pan-Poëticon. Dat hoede God! dat lyde Myn agting, heugenis, nog bloed-gemeenschap niet Ten minsten is ’t my een troost in ’t treurige verdriet, Dat my de swakheyd, en ’t verre afgelege woonen, Verhinderden aan hem den jongsten pligt te thoonen; Hem by te staan in dat belemmerd oogenblik Van sterven, om de ziele, op de allerlaasten snik, Met myn gebeeden te vertroosten, te geleyën Ter Zalige Eeuwigheyd in hoope aan hem bescheyën; Lambert Bidloo (1720), Panpoëticon Batavum, 280.
Twee knopen naeyt gy mijn met vele steeken aen, ‘k Heb u te danken dat gy’t voor my hebt gedaen: En soo ik wederom u kan met nayen paejen: Twee knoopen sal ik u, met eene steeck aen naejen. Pieter Elsevier (1667), `Den Po[…]t Bruno aen een Dienst-maegt, die hem twee Knoopen aen sijn Wambays naeyden, zeyt:’. In: Den lacchenden Apoll.
Op de Beeltenis van den heere Hendrik Schim De kristen Flakkus, die zyn Serafynenveer Doopte in de Heilbron, om met vloeiende gedichten, Tot ’s Heilants heerlykheit en eeuwigduurende eer, De schoone Kerkbruit aan zyn’ yver te verpligten; De vlugge Schim, wien ’t vuur der Kunst uit d’oogen straalt, Werdt dus door Diönys naar ’t leven afgemaalt: Die zwygende Poëet kan woordenschilders treffen; Maar stryk, ô Maasäpel, ’t penseel van ’t zonnevier, En schilder hem om ’t hooft een’ Paradyslaurier; Op dat men zyn verdienste en d’uwe moog’ verheffen. Arnold Hoogvlieg, Arnoud van Halen’s Pan Poëticon Batavûm verheerlijkt, 88.
TER GEDACHTENISSE VAN LAMBERT BIDLO, APOTHEKER EN POËET. Hier rust de Schryver van het Pan Poëeticon, Die ’t Nederlands Gedicht tot in den grond verston Doch, die meêr zaakelyk dan sierlyk in zyn dichten, Veel min bedacht was op vermaaken dan op stichten: Hy voerde op Amsteldams Parnas, Zwaard, Galg en Rad; Schoon ’t by een ygelyk nog is en blyft onzeker, Wie aan dien straffen Arts en koddigen Aptheker, Die hooge Vierschaar en dat recht gegeeven hadd’; En echter blykt dat Hy ‘er menig, naa hun leeven, Door zyne scharpe Penn’,die niemand heeft gespaart, Een strenge Geesseling’,Brandmerk of ’t dubbeld Zwaard, En eene Konstsneede in het aanzicht heeft gegeeven, Zulks ik hem aanmerk, ook hoe zeer Apol zyn’gunst Hem schonk, als onbeschoft straatschenner van de Kunst. Uit: H. van den Burg, Aanhangsel van gedigten, of Derde deel zyner mengelpoëzy. Amsterdam, `voor den maker’, 1741(p. 88).
Gy dichters, die uw’ tyt en zweet Zoo vlytigh nacht en dagh besteedt Om eenen rykdom op te gâren Van vonden uit uitheemsche blâren, Scheurt nu alle uwe boeken vry En werpt uw dichtpen aen een zy, Gy moet uw’ arbeit u beklagen, Terwyl een lantman op koomt dagen; Een lantman, die van vrou Natuur Alleen bezielt met yvervuur De kunst hier tart der letterbraven, Daer hy een’ schat ontsluit van gaven En niet alleen een eenigh dicht Aen Neêrlant levert in het licht, Maer eenen bondel van gedichten, Die met vermaek den lezer stichten […]. Joan de Haes (1722), ‘Op de gedichten van H.K. Poot’. In: Mengeldichten II.
Het portret dat van Aubertus Miraeus in het Panpoëticon Batavûm was opgenomen, is (vooralsnog) niet gevonden. Dit moderne alternatief werd gemaakt door illustrator en beeldend kunstenaar Gerard Vroon.
Aan Delft Poogt Delft de Groot een graf te delven? Hier is zijn lijk: maar voor het brein Zijn alle graaven veel te klein: Wie ’t doen wil moet all d’aardt verwelven. De geest is grooter dan de Groot. De wijsheidt vult de werreldtkloot. Jan Vos (1662), ‘Op Hugo de Groot’. In: Gedichten I.
Hoe schoone Parel aan de Kroon der Poësy Is Westerbaan! Hoe hoog in ’t vloeiënden Gety Van allerhande drift het Topzeyl op te halen! Maar wien is ’t mogelyk te danken, te betalen ’s Mans overgroote vlyt, en moeite, om ’t Neerlands Digt Hoe heerlyk uyt zig zelfs, als met een Zonne-ligt Uyt straalen, en den Geest van Romen glanz te geven, Naar ’t yders wensch verhoopt zyn Rym te zien verheven: ’t Zy dat hem Treur-spel, of der Helden-Roem gevalt, Of eerelyk in Jok des Weirelds Wan gestalt In Bly-spel thoonen wil; of ’t al te hevig Minnen Door Klaag-gezangen tragt Ziel-roerig te bezinnen; In dit, en meerder heeft de groote Westerbaan, Door zyn Vertaling en bevat’lyk doen verstaan, En Maro, Naso, en Terentius ontslooten, Ten hulp der Poësy van zyne Lands-genooten […]. Lambert Bidloo (1720), Panpoëticon Batavum, boek 17.
Dat dan ook het tegenwoordig geslacht genot en voedsel voor verstand, smaak en hart opzamele uit deze lettervruchten, die zeker niet alle van hetzelfde gehalte zijn, maar toch alle met eenig regt den eernaam dragen, onder welken zij ons worden aangeboden, en wier bevallige verscheidenheid van toon en stof aan alle soorten van lezers, zoo wel den minnaar van het proza als dien der poëzij, zoo wel den sentimentelen als den luimigen, zoo wel den wijsgeerigen als den eenvoudigen, zijne gading zal doen vinden. Anon., recensie van Proeven voor het Verstand, den Smaak en het Hart, door Bellamy en eenigen zijner Kunstvrienden. In: Vaderlandsche letteroefeningen, 1826.
Dit ’s ’t aangezicht van Zeeus, Apolloos Troetelkindt; Die aan de blanke Merk een Dichter wierd geboren. Hij van het Negental, gevoed, gestreelt, bemint, Liet zich, al in zijn jeugd, gelijk een wonder hooren: Zijn grootsche Poëzij, rolt heerlijk, glad van toon, Vol kunst, en houding, vol verhevene gedachten. Zijn wolf in ’t Schaapsvel spant van zijne kunst de kroon; Een Dichtstuk, dat zich, om zijn majesteit doet achten, Het wel zijn’ grooten Naam heeft tijdt en doot ontrukt, En dien op ’t voorhooft van d’onsterflijkheid gedrukt. Joan Vermeulen (1739), Arnoud van Halen’s Pan Poëticon Batavûm verheerlijkt, 177.
Op de afbeelding van wylen den heere Jan Baptista Wellekens.
Op de Afbeelding van den Heere Jan de Marre; Door denzelfden Heere J.M. Quinkhard kunstig afgemaald. Men zie, indien Natuur alleen kan Dichters vormen, Dat wonder in De Marre, ons hier verdeeld, volwrocht. Deze Amstelzwaan, gekweekt in de opgeruide stormen, Beschaamt de Goesche Zwaan, door grootscher Watertogt, Den Batavier ter eere, aan Javaas kunst te zingen. Waakt, Treurspeldichters! dees zal den prys ontwringen. Studio Fovetur Ingenium (1734), Arnoud van Halen’s Pan Poëticon Batavûm verheerlijkt, 101.
Op het Afbeeldsel van den Welëdelen Grootächtbaaren heere, den heere Jan Six, In zyn WelEds. leven Heer van Wimmenum en Vromade, Burgemeester en Raad der Stad Amsterdam, enz. enz. enz. Gy, die de Poëzy durft hoonen en versmaaden, Wykt af, op ’t aanzien van deez’ achtbren Burgerheer! ’t Is Six, op Pindus top ontuild met eeuwige eer; Een Paerel aan de Kroon der zes- en- dertig Raaden. Zyn Beeld en Dicht, dat hy den Nazaat achter laat, Toont dat een eedle kunst geen’ eedlen Man misstaat. Lucas Pater (1734), Arnoud van Halen’s Pan Poëticon Batavûm verheerlijkt, 53.
Dog immer is ’t Jan Vos in geenen deel geweest. Dit zouw hem Seneca, beroepen door zyn geest, Indien ’t hem mooglyk was slegts eenmaal op te ryzen, Met zyn Thyestes, zelf van woord tot woord, bewyzen; Terwyl ik anderszins, om de agting, die ik draag Voor de Oudheên-kundigheyd, en grootsche styl, wel graag Belyd myn ongeduld, schoon ’t werk mogt zyn gebrekkig, Van de onbeschofte schoft te zien besmeurdt zoo drekkig: Waarom myn Digt-lust dien verkeerden Salomon Met Roede, en Brandmerk bant van ’t Pan-Poëticon. Lambert Bidloo, Panpoëticon Batavûm, 1720, 224.
Dus maelt de Vriesche Apel de Sapho van zyn Land; Den roem van haare kunnen, in Poëzy ervaaren: ’t Is Vander Malen, die, beroemd door vlug verstand, Van Deugd en Godsvrucht word bekranst met lauwerblaêren: Dies zy met recht verdient het Helicons Meceen, In Neêrlands Dichtchoor haar een hooge plaats verleen’. Lucas Pater (1738), Arnoud van Halen’s Pan Poëticon Batavûm verheerlijkt, 155.
Op de Afbeelding van den heere Mr. Jan Jacob Mauricius, Resident der H.H. Straten generaal, by den Nedersaxischen kreits; Mede door den Heere J.M. Quinkhard Kunstig geschilderd. Juich vry, ô Elvestroom! om de eer, dat Nederland Zyn heil, en ’t uwe, door Mauricius doet bloeijen: De zangberg juicht niet min om dit geleerd Verstand, ’t Geen Amstels Treurtooneel in luister aan doet groeijen: Noch blyder juicht de Kerk, wanneer zyn dichtpenseel Gods liefdewondren maalt in ’s Heilands Kruistafreel. Studio Foventur Ingenium, Arnoud van Halen’s Pan Poëticon Batavûm verheerlijkt, 102.
Op de afbeelding van den welëdelen heere Mr. Joan Steengracht, Bewindhebber der Oostindische Maetschappyë ter kamer zeelandt, en eerste pensionaris der stat Middelburg. De Dichtkunst bloost van vreugd’, nu ze, in haer heiligdom, ’t Raetsheerelyk gelaet van Steengracht dus ziet pronken. De zangberg heeft dit hoofdt de lauwerkroon geschonken; De Rechtsgeleertheit hong dees’ Heldt den tabbert om: De zilvren glans der Deugd’ en de onbezwalkte stralten Der Godvrucht’ zetten voorts dit wezen luister by. De Zeeuwsche Hoffstat ziet dus haren Raetsman pralen, Wien ’t Ooste hulde doet, aen ’t roer der Maetschappy. Zoo eert de Kunstmin hier, met Hollands Letterbraven, Dees’ Steengracht als een Bron vol onwaerdeerbre gaven. Dirk Smits (1737), Arnoud van Halen’s Pan Poëticon Batavûm verheerlijkt, 133.
Op de afbeelding van den heere Joan Broekhuizen.
Op de Afbeelding van den Heere Joannes Antonides vander Goes. I. De Schilderkunst trof dus Antonides, naar ’t leven, De Goesche Zwaan, die al seen Hemelsch Kunstlicht praalt! Hij ’t wonder van zijn’ tijdt, daar Vondels Geest uit straalt, Heeft zelf zijn kunstvuur, kracht en eêl vernuft beschreven, Met gouden lettren, in zijn grootsche Poëzij. Hij zong Bellone aan bandt, eer ’t iemant dorst verwachten; En vloog op vleugels van zijn schrandre kunstgedachten, Den ganschen Aertkloot rond; om ’t Waereld dwingent IJ In top te heffen, en zijn’ Stroomgodt te versieren, Als opperste Monarch, van s’ Waerelds Hooftrivieren. II. Hier staat Antonides, Apolloos zoon, verbeelt; De Goesche Zwaan; wier kunst, en grootsche Maatgedichten Het al, in houding, zwier en glans, voor zich doen zwichten, Wat buiten Vondel, door de Dichtkunst is geteelt. Wie twijfelt, sta zijn oog op ’s Mans geleerde blaren; Daar klinkt zijn Glorie op verrukkende IJstroomsnaaren. III. Dus wort Antonides, de Goesche Zwaan, verbeelt; In kunst Heldt Vondels Zoon, en Neêrlandts eer, en luister, De glorie van Parnas, waarin het Dichtvuur speelt, En straalt met zwier en glans, gelijk een star in ’t duister. Hij heeft zijn Kunstfaam, in zijn grootsche Poëzij, Vereeuwigt, met den Lof van ’t Kunst- en scheeprijk IJ. Joan Vermeulen (1739). Arnoud van Halen’s Pan Poëticon Batavûm verheerlijkt, 175-176.
Op de Afbeelding van den Heere Joannes Vollenhove. I. Dit ’s Godts Orakeltolk, de Haagsche Boetgezant, De schrandre Vollenhove, in Dichtkunst diep ervaaren. Hij boude kunst en taal. Zijn hemelsch vlug verstandt Zong ’t Kruistriomfgezang van Euangeliesnaaren; En hoe heldt Willem met de zege in ’t harnas blonk, Waarvoor die Vorst hem zelfs zijn gouden beeltnis schonk. II. Dit ’s Vollenhove, dit ’s de Haagsche Guldemont, Die wakkre Bijbeltolk; een Noortstar der Poëten, In Dichtkunst uitgleert: en van Gods geest bezeten, Ontvoude hij Gods Kerk, en Oude en Nieuw Verbondt; Of kneedde ’t zondig hart, en deed alle ondeugd zwichten, Door zijne Boetbazuin, en Kruistriomfgedichten. III. Dit is de Guldemont, ’t is Vollenhove, een Licht Den Christenkerke: in taal en dichtkunst diep ervaaren. Wie zong ooit hooger toon dan ’t Kruistiomfgedicht? De kerstof rolde alleen niet van ’s Mans gouden snaaren: Hij boude in zijn gedicht Vorst Willems Krijgstrofeen; Die hem zijn borstbeelt schonk, in dierbaar goud gesneên. Joan Vermeulen (1739), Arnoud van Halen’s Pan Poëticon Batavûm verheerlijkt, 192-193.
‘k Meen Raadsheer Houwaard, thans zoo walgelyk te lezen, Dat hy voor pond papier tot scheuren werd verwezen. Lambert Bidloo, Panpoëticon Batavum (1720)
Op de inwijding van den heere Johan Pieter Broeckhoff, in het. Pan Poëticon Batavûm. Intaminatis fulget Honoribus Vind ik, mijn Broeckhoff! u, naar ’t leven afgemaald, In ‘t Panpoëticon, om uwe kunst verheven, Gij zult met Vondels, Hoofts, Antonidessen leven, Van ’t licht der Poëzij, van goelijk vuur bestraald; Gij prijkt dan in den rang van Neêrlands Kunstgenooten, De Jongh siert met uw Beeld zijn Zaal van Lettergrooten! Van Lettergrooten, die voorheen aan ’t Scheeprijk IJ, Aan Maas- en Merwestroom op grootsche toonen zongen, Wier lof na hunnen dood nog leeft op alle tongen, Vermaard in Nederland door de eedle Poëzij, Gij moogt, mijn Kunstörest! met hen naar d’eerprijs dingen, Die deugd en ondeugd schetste in uw Bespiegelingen. Gij vlegt der Deugd een kroon van onverderflijk loof, Verheft haar heerlijkheid op uwe fiksche snaaren, Wie ziet hier de ondeugd niet ten duistren afgrond vaaren? Voor pligt, vermaaning en voor zedelessen doof, Van al wat eerlijk heet, verbasterd en verwilderd, In haarre afschuwelijkheid met echte verf geschilderd. Roemt Neêrland op uw werk, Kunststukken voor den tijd, Daar houding, vinding, geest zich met sieraard verëenden, Daar hoogsels, diepsels, licht en schaduw kracht verleenden, Aan ’t laat Nageslacht als spiegels toegewijd; Die op dit Letteröost ons twee jaar lang onthaalde, Verdient, dat hij tot loon in uwe Kunstzaal praalde. Daar zal hij met een’ Smits, een’ Hoogvliet, Vlaardings lust, Die ons zijn’ Abraham, in ’t goud der kunst, liet horen, De Marre, Feitama, tot Poëzij gebooren, De Haes, van Braam en Poot, met gaven toegerust, En andre Dichters, reeds ter starren ingevlogen, Tot een Gedenkzijl zijn, verheerlijkt in elks oogen. Zo eert men Helden, die tot nut van ’t algemeen In ’t strijdperk voor het Land en zijne Vrijheid traden, Zo kroont men Dichters met een’ krans van lauwerbladen, Wien ’t licht der weetenschap gelijk een zon bescheen; Zo blijft, ô Broeckhoff! van de sterflijkheid beveiligd, Uw naam met uwen lof aan de eeuwigheid geheiligd. Zo rigtge een’ Tempel op, die eer aan kunst vergeld, En volgt de Roode na met onvermoeide stappen, De Jongh! die Poëzij bemint, en weetenschappen, Zo word uw roem alom in Nederland vermeld, Zo blijven Dichters in gedachtenis verheven Door u, en gij met hun voor ’t oog der waereld leven. Philalethes (1771), Arnoud van Halen’s Pan Poëticon Batavûm verheerlijkt, 229-231.
Op het Afbeeldzel van den heere Johannes Haverkamp. Dus trof Apelles Zoon, het werktuig van ’t verstant, Dat ’t Lands geschichten maalt op een volmaakten trant; Uitheemsche volken, in hun zege en ongelukken, Uit ’s Waerelds donkere eeuw in onzen dag kan rukken; Waar aan de dappre Zweed oneindig is verpligt, Daar ’t zyne Koningen een eeuwige eerzuil sticht; Terwyl ons Schouwtooneel dat oor en ziel kan treffen, Zyn Dichttaffreelen tot den Hemel moet verheffen: Wie is dat groot vernuft, door omtrek niet bepaalt? ’t Is Haverkamp, die hier in ’t koor der Dichtren praalt. Jan de Marre (1737). Arnoud van Halen’s Pan Poëticon Batavûm verheerlijkt, 140.
Dat ik uw Voorhoofd kuss, myn Leydsman naar Athene . Heb ik zoo lang verzuymdt te melden uwen Naam In ’t Panpoëticon, zoo Lofryk door de Faam, ‘k Zal u, zelfs van de wieg, myn schuldigheyd betalen. ‘k Laat dan, wien ’t lusten mag, Hoogdravend op te halen Een hoogen Adeldom, en herkomste uyt een Stad, Ik zoek myn Meursius, daar hy zyn oirsprong had, Slegts uyt een Schamel Dorp in Holland opgeschooten, Om ’t Wonder van zyn Geest onsterflyk te vergrooten; […] [Mijn Meursius] Die al de Duysternis der Grieken. Waar voor alle Arenden, door ’t slepen van hun wieken, Betuygden blind te zyn, heldagend heeft verligt… Lambert Bidloo (1720), Panpoëticon Batavum, boek 7.
Op de Afbeelding van den heere Joannes van Braam.
Dit ’s Vondel, d’ Aertspoëet, de Fenix van zijn’ tijdt; De fiere Rijnzwaan; ’t licht van Neêrlandts Hooftpoëten; Met Pallas brein bezielt, van Febus geest bezeten; De Dichtkunst heeft zijn’ Naam aan d’eeuwigheid gewijdt. Spaar ’t schittrend diamant om dezen Heldt te sieren; Want Febus schonk Hem zelf zijn heilige Laurieren. Joan Vermeulen (1739), Arnoud van Halen’s Pan Poëticon Batavûm verheerlijkt, 173.
Op het Afbeeldzel van den heere Kornelis Boon van Engelant. Wat Deftigheid! wat zwier! wat onbepaalt vermogen Vertoond zich in den schets van Boon van Engelant! Het vuur der Dichtkunst, dat uit de edele oogen brand, Straalt als een heldre Baak de Dichtren in hunne oogen! De Merwe, roem vry op zyn Maro, grootsch van stof, De Vecht, de Vliet, de Schie, de Rotte, en ’t kielryk Ye, Al schoolen van de kunst! op Helden die hun lof, En naam vereeuwigden door edle Poëzye; De gryze Maas, zo wel beroemd als deze fes, Lauwriert de schrandre kruin van dezen Sofokles. Jan de Marre (1737). Arnoud van Halen’s Pan Poëticon Batavûm verheerlijkt, 139.
Aan Lambert Bidloo (fragment). Zo rent gy schrandre man door alle letterperken, Vaar voort, de prys hangt op, voor uw doorluchte werken, Een prys van grooter nut, voor die het recht waardeert, Als naa ’t Olimphiesch spel den helden wierd vereerd. Pieter Langendijk (1751), De gedichten, deel 3, 131.
Op de afbeelding van den heere Laurens Bake, Heere van Wulverhorst enz. enz. Dit’s Baak, der Dichtren Baak, die van Gods geest bezeten, Door onnavolgbre Poëzij, Op ’t heilig woord geschoeid, den Grootvorst der Poëeten In kracht en schoonheid streeft voorbij. Wat eerkroon voegt’s Mans hoofd, om ’t naar waardij te sieren? Een krans van eeuwige Lauwrieren. Lambert van den Broek (1736), Arnoud van Halen’s Pan Poëticon Batavûm verheerlijkt, 129.
Weêrklank ter afbeeldinge van den heere Lucas Pater. Dit ’s Pater, die al vroeg, door zuivre Poëzy In Gracchus dood zyn’ naam beroemd maakt aan het Y. Apol, schoon uwe gunst mij ook ten Zangberg noodde ’t Is vruchtloos; ‘k zie de kiel van myne hoop gestrand: Die Zoon verkrygt den prys, tot eer van Amstelland, En siert het Dichtrenkoor van Kunstmeceen de Roode. Jan de Marre (1735), Arnoud van Halen’s Pan Poëticon Batavûm verheerlijkt, 79.
Brouërius! gij hebt door kloek, door naarstig slooven, ‘Aaloude dingen, haast verlooren, weêr hersteld. Geen werk viel u te zwaar. Gij kwaamt het al te boven, En droegt in ’t letterperk u als een wakker held. Gij weet een’ grooten schat van zaaken op te zoeken. Van ouds, van nieus, van daar noch nooit om is gedacht. Na honderd jaaren, zal ’t sieraad der woordenboeken Getuigen van uw’ naam, en uw beroemd geslacht. Dat niets uw’ lof verdoov’, die, met het puik der tongen Het goed en ’t kwaad der Tong, doorluchtig hebt gezongen. Philip Zweerts (1735), Arnoud van Halen’s Pan Poëticon Batavûm verheerlijkt, 67.
Maar welk een Eerlyk oor is duld’lyk in Tengnagel Te hooren dat zoo vuyl uytgieten van Jan Hagel! Men noemde een aartigheyd van Vinding, Digter-gril, Dat hy het heymelykst der Sluyk-Min straffen wil. Men ziet zyn Maneschyn dus gunstig door de ving’ren, Bordeelen in, en uyt, als huys-genoot doorsling’ren En ’t geen ‘er omgaat, met der Hoeren monster-rol, Naam-kundigen op te doen, als afgesloofde Pol, En Opper Roffiaan, naneef van Juvenalis. En meer gelyk te zyn den vuyl-bek Martialis, Als Zedenmeester, met wiens mantel ook dit paar Bedekken wilde ’t vuylst der woorden, en gebaar Van ’t Roomsche Hoerendom. Lambert Bidloo (1720), Panpoëticon Batavum, boek 16.
Op de afbeelding van mynen kunstgenoot den heer Nikolaes Versteeg. Al slooft, en slaeft, en draeft Versteeg, schier al den dag, Ten dienst der koopmanschap, met yverende zinnen, Vergeet hy echter niet den dienst der Zanggodinnen, Maer leeft, wanneer ’t zyn geest, in rust, gebeuren mag In maetgezang den lof der Dichtkunst uit te meten, Des prykt zyn beeltenis in ’t midden der Poëten. Lucas Pater (1739), Arnoud van Halen’s Pan Poëticon Batavûm verheerlijkt, 164.
Op de Afbeelding van den heere Petrus Francius, Hoogleeraar in de historien, welsprekentheit en Grieksche tale, in de doorluchtige schole te Amsterdam. Dus heeft de Schilderkunst ons Francius vertoont: Maar niet zijn Hemelsch brein; zoo als ‘t, met zeelaurieren, Den grootsten Waterheldt, de Ruiter, heeft gekroont, En trotsch aan d’ eeuwigheit gewijdt op zijn papieren. Dit is de Fenix der welsprekentheit aan ’t IJ, ’t Sieraat der eedle Roomsche, en Grieksche Poëzij. Joan Vermeulen (1739), Arnoud van Halen’s Pan Poëticon Batavûm verheerlijkt, 37.
Wie isser oyt gheweest van over hondert jaeren Die soo in d’edel Const van teeck’nen was ervaren? En in Poëtery, jae alderhande tael In’t leven ende spraeck hy wist het altemael. Hoe wonder wist hy niet van als te inventeren Een schat-kist voor de jeucht om jevrich naer te leeren: Hoe wonder heeft hy niet het licht van sijn verstandt Ontsteken aen t’pinceel van Titiaen in brandt. Hy was in sin soo fray in groot en cleyn figuren In Landtschap heel plaisant, wist alles uyt te vueren. Gaet naer’t Escoriael in Spanien vermaert Daer heeft sijn cloeck verstant het merck der Const ghebaert. Hoe menich geestich quant can sijn verstant verscherpen Als hy sijn Conste siet in d’edel stadt Antwerpen In ons Lieffvrouwen Kerck, een recht Const Cabinet Daer heeft hy menich stuck van sijn pinceel gheset. Tot Brussel, Mechelen, tot Gendt en ander steden Iae in Italien wordt sijn Schildry beleden Te wesen d’uyterste dat naer het leven treckt Die door de Edel Const het leven schier ontdeckt. Cornelis de Bie (1662), Het gulden cabinet van de edel vry schilderconst.
Op de afbeelding van den heere Philip Zweerts.
Op het afbeeldsel van den welëdelen heere, Den heere Mr. Pieter Boddaert Cornelisz. Griffier des edelmogenden leenhofs van vlaanderen, en zeeraads in zeeland. Wie Boddaert kennen wil, den schranderen Griffier, Beschouwe in dit tafreel de trekken van zyn weezen: De Godsvrucht kroont zyn hoofd met heiligen lauwrier, Terwyl ’s Mans eedle deugd in Zeeland word geprezen. Zyn Zangster, die altoos een lust der Christnen was, Koos David tot Apol, en Sion tot Parnas. Lukas Pater (1736), Arnoud van Halen’s Pan Poëticon Batavûm verheerlijkt, 122.
Op de Afbeeldingen van eenige Nederlandsche dichteren, Als van de Heeren: Pieter Burman. De groote Burman, wiens bekwaamheid in ’t welspreeken Vermaard is overal daar wijsheid wordt bemind, Zingt als een Orfeus of Arion, onbezweeken: Dees, Pallas wakkre Zoon! is ook den Muzen vrind. Men leere uit dit gezicht, vol viers, ’t verstandig peinzen. O hooggeleerde geest! dat u de Schilder maal’ Daar Van der Doezen, daar de Groot, geleerde Heinzen, En Vossen zich in verf vertoonen op metaal. Want waarom zoude uw beeld niet bij hun beelden pronken? Daar reeds de faam hunn’ roem ook heeft u geschonken. Anoniem, Arnoud van Halen’s Pan Poëticon Batavûm verheerlijkt, 63.
Dus ziet men Hooft, het hooft der schryvers en Poëeten: Maar ’t oordeel, ryk van geest, wordt door hem zelf gemaalt. Apols vernuft is door Apels niet af te meeten. Staat-nutte schranderheidt wordt door geen verf bepaalt. Zyn geesten vliegen op de vleugels van zyn pennen, En baanen hem een spoor, om naar ’t gestarnt te gaan. De wyzen kan men best aan hunne schriften kennen. Zoo ziet men Tacitus en Maro in zyn blaân. Men hoeft het hooft van Hooft met geen laurier te naadren. De schoonste praalkrans wordt gevlecht van schrandre blaadren. Jan Vos (1662), `Den Eed. Gestr. Heer P. Kornelisz. Hooft, Ridder, Drost van Muide, Baljuw van Gooilandt, &c. Door Sandrart geschildert.’ In: Vos, Alle de gedichten I.
Beter weynich en goet: Dan snood in overvloet. (motto voorafgaand aan de Nederlandse gedichten van Pieter Hogerbeets)
Aan den Heere Michiel de Roode. By gelegenheid dat ik my op zyn aanhoudend verzoek, ter vermeerdering van zyn Pan Poëticon, Door den wakkeren Portraitschilder J.M. Quinkhard in het klein liet schilderen. Waarheen vervoert u d’overmaat Van onverdiende gunst’, De Roode! om Quinkhards kunst Te laaten treffen myn gelaat, En dat te plaatsen by Uw’ Neêrlands Digterry: Die Digterry in vroeger’ tyd, ’t Werk van Van Halens hand, Dog nu in beter’ stand Gebragt, en veel vermeerd door vlyt En kosten, die gy mild Daar aan besteeden wilt? Gy drongt, met vriendelyken dwang, Slechts op ’t gezicht belust, My, ganschlyk onbewust Van ’t oogmerk, dat ge reeds voorlang Genomen hadt, om my Te zien in schildery. Ik had (gy weet het uit myn’ mond) Nooit lust, dat ik in prent By yder wierd bekend, En veil dus voor elks oogen stond; Schoon iemand heuschlyk dat My aangeboden had. Dog wie kon zulk een’ dwang weêrstaan, Wie had zoo hard een’ borst Dat hy vlak weigren dorst Een’ eereblyk, hem aangedaan, Door ’t plaatsen by de bloem Der Dichtren, hoogst in roem? Uw kabinet houd hen bedekt Voor ’t oog van ’t wust gemeen; Maar toont hen aan elkeen’ Die, door een’ zugt tot kunst gewekt, Veel’ Mannen, groot van naam, Daar ziet gebragt te saam’. Hoofddigters van den eersten bloei Der Digtkunst’ vind men hier: Men vind ‘er, wier papier Haar toont in een’ volmaakten groei, Sint Hoofts en Vondels tyd, Op ’t cierlyxt uitgedyd. Die vrugtbaarheid houd nog steeds aan, En zweeft en leeft, vol glans, In Huydecoper thans, In Feitama (wiens spelen slaan d’ Aeloudheid naar de kroon) In Hoogvliet, Schim en Boon. De besten van verscheiden aart, Daar Neêrland roem op draagt, Wie stof en toon behaagt, In ’t nette schryn byéén geschaard, Verquikken hier ’t gezigt Door verwe, als ’t oor door digt. Wat toonde Roomes pantheon? Verdigtsels, anders niet. ’t Zyn wezens, die men ziet In Amstels Pan Poëticon. Wie kiest dan niet dit zyn Voor dien versierden schyn? Beroemde Geesten aan het Y, Aan Rhyn, of Maas, of Scheld’ Hoe is ‘t, dat gy vergeldt, Naar heur verdiensten en waardy, De Roodes milde gunst Ter eere van de kunst? De meesten queeten in hunn’ pligt Zig, yder reeds om ’t beste; Dies koome ik ook op ’t lest En offer u myn dankgedigt: Want zulk een’ Letterkroon Agt gy den liefsten loon. De vader Bidloo had voorheen Vereerd Van Halens vlyt; Maar, in veel korter tyd, Ziet gy alreeds, hoe meenigéén Der braafste Digtren stof Verschaft heeft tot uw’ lof. Verheug u nog, De Roode, lang, In het bespieglen van Uw fraai vermeerderd Pan, En in verscheiden lofgezang, Dat menige edle veêr Gesteld heeft u ter eer. Pieter de la Ruë (1735), Arnoud van Halen’s Pan Poëticon Batavûm verheerlijkt, 94-98.
ô Langendijk! die uwen zangberg hebt aan ’t Sparen, Dat zo veel Dichters plag te kweeken aan zijn’ room, Wanneer gij in den Hout beweegt uw zachte snaaren, Zingt dan de nachtegaal niet schooner in den boom? Gij vloeit, gelijk een beek, langs veld en boterweijen. Uw lof praalt als de zon die op de duinen blinkt. Wanneer gij boert, en jokt, verdient gij groene meijen; Dan gaat den Schouwburg aan: dan lacht men dat het klinkt. ô Langendijk! die u vermaakt in ’s Landskronijken, Uw Trouw en liefde tot de kunst, moet altoos blijken. Philip Zweerts, Arnoud van Halen’s Pan Poëticon Batavûm verheerlijkt, 66.
Op de Afbeelding van den heere Pieter le Clercq.
’t Gevalt myn Digt-lust, hier den Lands-lien op te dragen Een Man, die in den Styl van Vaarssen onzer dagen Zoo min berisp’lyk is, dat, buyten Vittery, En Spinne-Vuyligheyd, op zyne Poësy Digt-kondig Onderzoek, hoe fyn, hoe scharp, kan smalen, Of door Bet-wetery ten opspraak afterhalen. ‘k Meen Ansloo , wiens Gedigt , van ’t bloeien myner Jeugd, Als dat van Zuylichem tot heden my geheugdt, En des verdienstig, door myn dank’bre pligt verschuldigt, Het Panpoëticon te werden in gehuldigdt. Bidloo (1720), Panpoëticon Batavum, 127.
Op het Afbeeldsel van den heere Sybrand Feitama. Hierzietge, Aanschouwers! een’ van Febus grootste Zoonen, Den schrandren Feitama, die door verrukkend Dicht En eedle Treurstof, zich een zuil op Pindus sticht, Alwaar de Muzen hem met veil en Lauwren kroonen. Men eer’ de Beeldtenis van Neêrlands Fenelon, Door Quinkhards hand gemaald in ‘t Pan-Poëticon. Lucas Pater (1733), Arnoud van Halen’s Pan Poëticon Batavûm verheerlijkt, 37.
Aan de bestuurders van het Taal- en Dichtlievend genootschap Ter spreuke voerende: “Kunst wordt door arbeid Verkregen;” By ’t plaatsen van mijne afbeelding in het Pan Poëticon Batavum. Zo wort dan ook mijn beeld by Nederlands Homeeren, Den roem van ’t vaderland en ’t siersel van hunn’ tijd, Wier namen, kunde en smaak, met diep ontzach vereeren, Het staatlijk tempelchoor der glorie ingewijd! – Kan ’t zijn; of heeft me een waan, een ijdle droom bevangen? Meceenen! wijst me uw keur zoo groot een voorrecht toe, En breekt mijn tong niet los in dankbre vreugdezangen? Is ’t mooglijk, dat mijn drift niet aan mijn’ plicht voldoe! Helaas! ontroerd, verward, verbijsterd, opgetogen, Verrukt, door zoo veel eer, mijn vroege jeugd vergond, Ontbreekt d’ ontroerden geest het staamlend spraakvermogen; ’t Erkentlijk hart welt op; maar de aandrift sluit den mond. Een zedig zwijgen smeekt uw heuschheid slechts verschooning Voor d’ ingetogen’ schroom met mijn geringe kunst; Bekommerd, dat wellicht haar dorre plichtbetooning, U-zelv’ mocht blozen doen om ’t voorwerp van uw gunst. Want hoe vermat ze zich, met weidsche dichtsieraden, Of trotschen woordentooi, u onder ’t oog te treên; Die nooit, dan in den schaaûw van uwe lauwerbladen Dan onder uw geleide, in ’t licht des daags verscheen? U, welker naam en roem haar dichtgebreken dekken! Wier lofspraak, haar verkwist door uw grootmoedigheid, Wier gunst en eergeschenk, haar voor verdiensten strekken, Waarmeê heur eigen waan haar-zelv het hart niet vleit! Hoe dan, hoe waar ze in staat, een dankbewijs te geven, En u, en de eereplaats, haar toegewezen, waard? Of zou ze in ’t openbaar uw aller stem weêrstreven? Die valsche nedrigheid verried een’ trotschen aart: Zy zwijgt dan, en ontfangt, doch schaamrood en verslagen, Al de eer, waarmede uw hand haar schedle overstort: Maar gy, by zoo veel gunst, haar zwakheid toegedragen, Leert haar, op welk een wijs zy ze eenmaal waardig word’! Willem Bilderdijk (1779), Verspreide gedichten II, 178.
Brabandsche Poësy gewoon werd uytgejouwd, Maar gy, bezoek Ogiers, zoo gy my iets betrouwd; Die, in zyn taal, en styl, en zedelyke Bloemen, Meer Amsterdammer, als Antwerper, is te noemen By wien niets ergelyk voor ’t allertederst oor, In straf van ’t vuylste quaad der zonden komt te voor, Waarom zyn Beeltenis, als waardig Neêrlands Digter, In ’t Pan-Poëticon geëerd werd door den Stigter. Lambert Bidloo, Panpoëticon Batavûm, 1720, 184.
De zilvren Maasstroom danst wanneer hij u hoort zingen, O Van der Pot! en zet zijn gretige ooren schrap, Uw stad prijst niet alleen de drie paar lievelingen Van Febus, al wat speelt roemt ook het Broederschap. Dat, door Natuur, de Kunst weet kracht en vuur te geeven. Het broederschap, daar gij een waardig lid van zijt! Dat, door een zuivre drift, en edle zucht gedreeven, De Dichtkunst niet onteert door jaloezij, of nijd. Uw lof bloeie onverwelkt, ô braave Kunstgenooten! De gansche Zangberg blijve als gij in een geslooten. Philip Zweerts (1735), Arnoud van Halen’s Pan Poëticon Batavûm verheerlijkt, 69.
Portret van Abraham Blussé
Portret van Adriaen van de Venne
Portret van Gerard Jacob Georg Bacot
Portret van Gerard Outhof
Portret van Gerard van Loon
Portret van Gerardus Vossius
Portret van Gerbrand Adriaensz Bredero
Portret van Gezine Brit
Portret van Gijsbert Tysens
Portret van Govert Bidloo
Portret van Govert Klinkhamer
Portret van Guilliam van Nieulandt
Portret van Adriaen van der Vliet
Portret van Gysbert Japicx
Portret van Hadrianus Junius
Portret van Hadrianus Marius
Portret van Heiman Dullaart
Huidige verblijfplaats Panpoëticon-portret onbekend
Portret van Hendrick Bruno
Portret van Hendrick Laurensz. Spieghel
Portret van Hendricus Vos
Portret van Hendrik Graauwhart
Portret van Hendrik Schim
Portret van Hendrik Smetius
Portret van Adrianus Hofferus
Portret van Hendrik van Bracht
Portret van Hendrik van der Zande
Portret van Hermannus Angelkot jr.
Portret van Hermannus Angelkot sr.
Portret van Hermanus van der Burg
Portret van Hieronymus Sweerts
Portret van Hubert Korneliszoon Poot
Portret van Hubertus Gregorius van Vryhoff
Portret van Hugo de Groot
Portret van IJsbrand Vincent
Portret van Adrianus Reland
Portret van J.C. Wystrat
Portret van Jacob Campo Weyerman
Portret van Jacob Cats
Portret van Jacob de Ryck
Portret van Jacob de Witt
Portret van Jacob Duym
Portret van Jacob Lescailje
Portret van Jacob Schotte
Portret van Jacob Steendam
Portret van Jacob van Maerlant
Portret van Adrianus van Assendelft
Portret van Jacob Westerbaen
Portret van Jacob Willemsen
Portret van Jacob Zeeus
Portret van Jacobus Arminius
Portret van Jacobus Bellamy
Portret van Jacobus Eyndius
Portret van Jacobus Heyblocq
Portret van Jacobus Kantelaar
Portret van Jacobus Revius
Portret van Jacobus Storm
Portret van Adrianus van Royen
Portret van Jacques van Musschert
Portret van Jan Baptista Wellekens
Portret van Jan de Cerf
Portret van Jan de Groot
Portret van Jan de Kruijff sr.
Portret van Jan de Kruyff jr.
Portret van Jan de Marre
Portret van Jan de Regt
Portret van Jan Goeree
Portret van Jan Harmensz. Krul
Portret van Aernout van Overbeke
Portret van Jan Jacobz. Schipper
Portret van Jan Jakob Schultens
Portret van Jan Jansz. Starter
Portret van Jan Klinkenberg
Portret van Jan Lemmers
Portret van Jan Luyken
Portret van Jan Norel
Portret van Jan Six
Portret van Jan van Arnhem
Portret van Jan van der Noot
Portret van Alexander de Muncq
Portret van Jan van der Rosieren
Portret van Jan van der Veen
Portret van Jan van Gijsen
Portret van Jan van Hoogstraten
Portret van Jan van Hout
Portret van Jan van Royen
Portret van Jan van Scorel
Portret van Jan Vos
Portret van Jan Zoet
Portret van Janus Doesa
Portret van Alexander Morus
Portret van Janus Dousa jr.
Portret van Janus Gruterus
Portret van Janus Secundus
Portret van Jason Pratensis
Portret van Jasper Lemmers
Portret van Jeremias de Decker
Portret van Jeronimo de Bosch
Portret van Jetske Reinou van der Malen
Portret van Joachim Oudaen
Portret van Joan Blasius
Portret van Andries Pels
Portret van Joan de Haes
Portret van Joan Jacob Mauricius
Portret van Joan Steengragt
Portret van Joan van Broekhuizen
Portret van Joan van Paffenrode
Portret van Joan Vermeulen
Portret van Joannes Antonides van der Goes
Portret van Joannes Badon
Portret van Joannes van Sambeeck
Portret van Joannes van Zuren
Portret van Abraham Bogaert
Portret van Anna Insma
Portret van Joannes Vollenhove
Portret van Johan Baptista Houwaert
Portret van Johan de Brune
Portret van Johan de Witt
Portret van Johan Frederik Gronovius
Portret van Johan Pieter Broeckhoff
Portret van Johan van den Broucke
Portret van Johan van der Marck
Portret van Johan van Nijenborch
Portret van Johannes Brandt
Portret van Anna Maria van Schurman
Portret van Johannes Cools
Portret van Johannes Haverkamp
Portret van Johannes le Francq van Berkhey
Portret van Johannes Meursius
Portret van Johannes Polyander Kerckhoven
Portret van Johannes Rutgers
Portret van Johannes Stalpart van der Wiel
Portret van Johannes van Braam
Portret van Johannes van Spaen
Portret van Joos Lambrechts
Portret van Joost van den Vondel
Portret van Joost van Geel
Portret van Josephus Justus Scaliger
Portret van Juliana Cornelia de Lannoy
Portret van Julius Caesar Scaliger
Portret van Justus Lipsius
Portret van Karel van Mander
Portret van Karel Verloove
Portret van Katharina Lescailje
Portret van Kornelis Boon van Engelant
Portret van Anna Rethaan
Portret van Kornelis van Arkel
Portret van Kornelis Westerbaen
Portret van Laevinus Torrentius
Portret van Lambert (Paludanus) van den Broek
Portret van Lambert Bidloo
Portret van Laurens Bake
Portret van Laurens Janszoon Coster
Portret van Laurens Reael
Portret van Laurentius Steversloot
Portret van Leonard de Fuyter
Portret van Anna Roemers Visscher
Portret van Lucas Trip
Portret van Lucretia Wilhelmina van Merken
Portret van Ludolph Smids
Portret van Lukas Pater
Portret van Lukas Rotgans
Portret van Marcus van Vaernewyck
Portret van Marcus Zuerius Boxhorn
Portret van Margaretha van Godewijck
Portret van Margaretha van Oostenrijk
Portret van Maria Tesselschade Roemers Visscher
Portret van Anselmus Boetius de Boodt
Portret van Martinus Hamconius
Portret van Mattheüs Brouërius van Nidek
Portret van Mattheus Gansneb Tengnagel
Portret van Matthijs Balen
Portret van Matthijs de Castelein
Portret van Matthijs van der Merwede
Portret van Melis Stoke
Portret van Nicolaas Bulius
Portret van Nicolaas Heinsius
Portret van Nicolaas Simon van Winter
Portret van Anthony Hartsen
Portret van Nicolaas Versteeg
Portret van Nicolaus Grudius
Portret van Otto van Veen
Portret van Paulus Merula
Portret van Peeter Heyns
Portret van Peter Scholier
Portret van Petreius Tiara
Portret van Petronella Moens
Portret van Petrus Baard
Portret van Petrus Bertius
Portret van Anthony Janssen
Portret van Petrus Datheen
Portret van Petrus Francius
Portret van Petrus Johannes Kasteleijn
Portret van Petrus Paulus Rubens
Portret van Petrus Schaak
Portret van Petrus Scriverius
Portret van Petrus van der Straten
Portret van Philip Malfait
Portret van Philip Sweerts
Portret van Philippus d’Orville
Portret van Arnold Hoogvliet
Portret van Philips van Marnix van Sint Aldegonde
Portret van Piërius Winsemius
Portret van Pieter Boddaert
Portret van Pieter Bor
Portret van Pieter Burman
Portret van Pieter Cornelisz. Hooft
Portret van Pieter de Groot
Portret van Pieter de la Rue
Portret van Pieter Hogerbeets
Portret van Pieter Langendijk
Portret van Arnold Houbraken
Portret van Pieter le Clercq
Portret van Pieter Leonard van de Kasteele
Portret van Pieter Leuter
Portret van Pieter Nieuwland
Portret van Pieter Nuyts
Portret van Pieter Rabus
Portret van Pieter Verhoek
Portret van Pieter Verleus
Portret van Pieter Vlaming
Portret van Pieter Vreede
Portret van Abraham de Haen
Portret van Arnold Moonen
Portret van Reinier Neuhusius
Portret van Reyer Anslo
Portret van Rhijnvis Feith
Portret van Robert Keuchenius
Portret van Roemer Visscher
Portret van Romeyn de Hooghe
Portret van Salomon van Til
Portret van Samuel Ampzing
Portret van Samuel Coster
Portret van Samuel van Hoogstraten
Portret van Arnoldus Soek
Portret van Sara Maria van der Wilp
Portret van Sibylle van Griethuysen
Portret van Sijbrand Feitama
Portret van Simon Abbes Gabbema
Portret van Simon de Vries
Portret van Simon Doekes
Portret van Simon Eikelenberg
Portret van Simon Schijnvoet
Portret van Simon van der Waal
Portret van Theodoor Rodenburg
Portret van Arnoud van Halen
Portret van Theodoor van Snakenburg
Portret van Theodorus Schrevelius
Portret van Theodorus Velius
Portret van Tieleman Jansz. van Bracht
Portret van Tobias Gutberleth
Portret van Volkerus van Oosterwyck
Portret van Willem Baudart
Portret van Willem Bilderdijk
Portret van Willem d’Orville
Portret van Willem de Groot
Portret van Aubertus Miraeus
Portret van Willem G. van Focquenbroch
Portret van Willem Goeree
Portret van Willem Ogier
Portret van Willem op den Hooff
Portret van Willem Spiring
Portret van Willem van der Borcht
Portret van Willem van der Hoeven
Portret van Willem van der Pot
Portret van Willem van Heemskerk
Portret van Zacharias Heyns
Portret van Balthasar Bekker
Portret van Balthazar Huydecoper
Portret van Bernardus de Bosch
Portret van Bonaventura Peeters
Portret van Bonaventura Vulcanius
Portret van Brouërius Broes
Portret van Adam Lintz
Portret van Caspar Barlaeus
Portret van Caspar Brandt
Portret van Caspar van Kinschot
Portret van Catharina Questiers
Portret van Christina Leonora de Neufville
Portret van Christoffel Pierson
Portret van Christoffel Plantijn
Portret van Claes Bruin
Portret van Claude de Grieck
Portret van Claude Salmasius
Portret van Adam Sasbout
Portret van Constantijn Huygens
Portret van Cornelia van der Veer
Portret van Cornelis de Bie
Portret van Cornelis Ketel
Portret van Cornelis Liens
Portret van Cornelis Musius
Portret van Cornelis Schonaeus
Portret van Cornelis Sweerts
Portret van Cornelis Udemans
Portret van Cornelis van Beveren
Portret van Adriaan Hoppestein
Portret van Cornelis van Coeverden
Portret van Cornelis van der Pot
Portret van Cornelis van Overstege
Portret van Cornelius Valerius
Portret van Daniël Heinsius
Portret van Daniël Lingelbach
Portret van Daniël van Alphen
Portret van Daniël Willink
Portret van David Questiers
Portret van David van Hoogstraten
Portret van Adriaan Pars
Portret van Desiderius Erasmus
Portret van Diederik Liebergen
Portret van Dirck Buysero
Portret van Dirck Graswinckel
Portret van Dirck Pietersz. Pers
Portret van Dirck Volkertszoon Coornhert
Portret van Dirk Adriaansz. van Disselburg
Portret van Dirk Rafaelsz. Camphuysen
Portret van Dirk Schelte
Portret van Dirk Smits
Portret van Adriaan Tymens
Portret van Dominicus Baudius
Portret van Edo Neuhusius
Portret van Elizabeth Wolff
Portret van Erycius Puteanus
Portret van Everard Syceram
Portret van Everhard Meyster
Portret van Florentius van Schoonhoven
Portret van Franciscus Junius
Portret van Franciscus Planté
Portret van François Halma
Portret van Adriaen Egbert Drost
Portret van François Snelling
Portret van Frans de Haes
Portret van Frans Godin
Portret van Frans Greenwood
Portret van Frans Ryk
Portret van Frans van Hoogstraten
Portret van Frans van Steenwijk
Portret van Fransina Jacoba Westrem
Portret van Geeraerd Brandt
Portret van George Hendrik Petri
Arnoud van Halen, vervangen door Nicolaas Reyers
Lid van Nil Volentibus Arduum en dichter te Leeuwarden
Burgemeester van Middelburg, bewindhebber van de V.O.C. en dichter
Arts, Drost van St. Maartensdijk en dichter.
Rector van het Agathaklooster te Delft en dichter
Oprichter van het Nieuwe Doolhof, Amsterdam
Dichter en boekhandelaar te Rotterdam en Dordrecht
Geschiedschrijver, penningkundige en dichter
Theoloog, taalkundige en geschiedschrijver
Dichter en hoogleraar in de geneeskunde te Leiden
Arts, geschiedschrijver, vertaler en Neolatijns dichter
Kanselier van Gelderland en Neolatijns dichter
Rechtsgeleerde en toneeldichter te Amsterdam
Hoogleraar te Leiden, predikant, historicus en dichter
Conrector van de Latijnse school te Haarlem
Heer van Oud Beijerland, Burgemeester en dichter te Rotterdam
Zeeman, dichter en directeur van de Amsterdamse Schouwburg
Beschermheer van Kunst wordt door arbeid verkregen
Staatman, advocaat, dichter en bibliothecaris te Leiden
Filoloog, verzamelaar, dichter en bibliothecaris te Heidelberg
Bewindvoerder van de Oost Indische Compagnië te Zeeland en penningmeester van Middelburg
Filoloog, jurist en hoogleraar te Leiden
Raad, burgemeester en hoofdschout te Leiden
Hoogleraar in de godgeleerdheid te Leiden
Advocaat, gezant van het Zweedse hof te ’s Gravenhage, filoloog en Neolatijns dichter
Humanist, tweede bisschop van Antwerpen en Neolatijns dichter
Bewindhebber en gouveneur-generaal van de V.O.C.
Geschiedschrijver en hoogleraar te Leiden
Hertogin van Savoye en landvoogdes van de Nederlanden
Dichter, classicus en gezant van Christina van Zweden
Kassier van de staten van Brabant en dichter
Arts en hoogleraar Grieks in Douai, Leiden en Franeker
Secretaris van Goes en Neolatijns dichter
Hoogleraar in de welsprakendheid en de geschiedenis te Franeker
Advocaat, commissaris, secretaris, griffier en dichter
Pensionaris en Nederlands gezant in Zweden en Frankrijk
Commissaris van de Staten-Generaal, geschiedschrijver en dichter
Vertaler, (toneel)dichter, schout en directeur van de Amsterdamse Schouwburg
Geschiedschrijver van Friesland en Leeuwarden
Bouwmeester, tekenaar, graveerder en verzamelaar
Koopman, apotheker, scheepsdokter en dichter
Schepen van Zierikzee, burgemeester, dichter
Hoogleraar in de geneeskunde en kruidkunde te Leiden
Toneeldichter en voorman van Nil Volentibus Arduum
Kapelaan, bibliothecaris en geschiedschrijver
Schepen van Amsterdam, historicus en (toneel)dichter
Dichter, secretaris van prins Frederik Hendrik en prins Willem II, eerste raad en rekenmeester van Willem III
Boekhandelaar, toneelschrijver en dichter
Bestuurder en afgevaardigde van de Staten van Holland
Priester, theoloog, humanist en schrijver
Theoloog, musicus, kunstenaar en schrijver
Hoogleraar welsprekendheid, geschiedenis en rechten te Leiden
Neolatijns dichter, burgemeester van Gouda
Predikant, biograaf en geschiedschrijver
Dichter en conrector van de Latijnse school te Hoorn
Heer van Brantwyck-en-Ghysbelant, arts, predikant en dichter
Rector van de Latijnse school te Amsterdam
Hoogleraar in de godgeleerdheid en Oosterse talen
Knecht van Kunst wordt door arbeid verkregen
Diplomaat, gouverneur in Suriname, vertaler en dichter
Raad en rekenmeester van Brabant en dichter
Rechtsgeleerde, geschiedschrijver en Neolatijns dichter te Hoorn
Schoolmeester, graveur, lettergieter, drukker en schrijver
Hoogleraar te Leiden, humanist en dichter
Boekhandelaar, vertaler, dichteres te Amsterdam
Heer van Clootwijck en dichter te Dordrecht
Hofschilder van Alexander Farnese, hertog van Parma
Advocaat, classicus en geschiedschrijver
Vertaler en voorzitter van de Synode van Dordrecht
Hoogleraar welsprekendheid, geschiedenis en Grieks aan het Atheneum Illustre
Diplomaat, geleerde, schrijver en Antwerps buitenburgemeester
Drost van Muiden, geschiedschrijver en dichter
Patriot, lakenfabrikant te Tilburg en (toneel)dichter
Humaniste, taalkundige, theologe, kunstenares en dichteres
Schilder, graveur, dichter en verzamelaar