######OpenITI#

#META# Creator: escriptorium
#META# Created: 2025-02-14T13:13:11.030726+00:00
#META# LastChange: 2025-02-14T13:13:11.030762+00:00
#META# transcription layer pk: 12761
#META# transcription layer name: kraken:all_arabic_scripts
#META# avg transcription confidence: 0.9763629941545833

#META#Header#End#

# ![image filename](./0615AfdalDinKirmani.MudafBadayicAzman_0010.png)

# المضاف الی بدایع الازمان فی وقایع کرمان
# نسم الله الرحمن الرحیم
# چنین گوید امیر امام عالم ملک الحکما والفضلا صاحب النظم والنثر تاج
~~الادبا
# افضل کرمان حمیدالدین احمدبن حامد رحمه الله که در مناظم قصص تواریخ
# ~~متقدم و اجزاء که مجلد شده است فرضی از من فائت شده و ذکر بهترین
~~مخدومان و
# ~~بزر کترین خداوند گاران ، خورشید حمل شرف و بزر گواری و جمشید سریر
~~حشمت
# ~~و نامداری از موضعی که محل ذکر او بود فرو شده نه برسبیل سهو بل که بر
~~طریق قصد
# ~~و عمد چه آنجا که لایق بشرح مناقب ذات و ذکر صفات آن صدر بزر گوار بود
~~اغیار
# ~~زحمت داده بودند و اغمار غوغا بر آورده ، و حقوق نعمت آن خداوند گار
~~رخصت نداد که
# ~~منابر ذکر فضایل او درمقابر ارانل بینم و عذر آن اهمال در اثناء قصه
~~معلوم گردد .
# قصهآ حال خداوند صاحب عالم عادل
# مؤید منصور مظفر رکن الدولة والدین ، ملک الوزراء العالمین محمد بن
# ~~صلاح الدین المظفر1 وشرح نسب شریف وحسب منیف او وترقی او بردرجات مناصب
~~از
# ~~مبدأ عمر وعنفوان شباب تا امروز که بفضل الله و کمال لطفه بدرجهآ اعلی
~~حشمت رسیده
# ~~است و درعالم رفعت مناصب برسر آمده ، وزارت کرمان وفارس کرده ، دروزارت
~~آن دو
# ~~حضرت آن شیوهآ کرم پیش گرفته و آن طریق لطف و مروت رفته که صیت محاسن
~~ایام و
# ~~لطایف اکرام آل برمک را بخاک افگنده و جراید عواید و دفاتر مآثر آل
~~فرات را
# ~~بآب فرو داده.
# وپدرش صلاح الدین المظفرصدری بود بزرگ محتشم، شرف قدری با شرف بروج
# ~~فلک مجاور و بصر بصیرتی براسرار مقادیر مطلع ، شعر :
# ~~صارم العزم حاضر الحزم ساری الفکر تبت المقام صلب العود PageV01P001
# ![image filename](./0615AfdalDinKirmani.MudafBadayicAzman_0011.png)

# صفیحهآ ظاهرش بفر ند صلاح و سداد متحلی و صرهآ سینهاش بنقود دیانت و
# ~~خویشتن داری ممتلی، شعر :
# متکرم متورع من کل ما %~% بتحنب المتکرم آلمتورع
# اعمال بزرگ چون عمارت ms01 ثغرتیز1 که دهلیز وزارت است کرده و چون ما
# ~~او را پیر دیدیم هنوز هرعمل که در کرمان مظنهآ راحتی بودی بوی تعلق
~~داشت چون
# ~~و کالت خیول امراء دولت ونیابت دیوان انشاء ملوک وانشاء دیوان وزارت .
# واو را سه پسر بود هرسه دوستکام و فاضل و با اهلیت، وادیبی معروف را
~~بخانه
# ~~برده بود و تأدیب و تعلیم فرزندان را ناز او کشیده و ازاحت علل او کرده
~~، و از میانهآ
# ~~این فرزندان این خداوند گار بفرط ذکاء و وفور هدایت مخصوص بود و از
~~مکتب ادب
# ~~متخرج (1515) و متیقظ و فاضل بیرون آمده و بعد از تحصیل لغت و ادب
~~اشتغال بتعلم
# ~~علم شریعت اولی تر شناخت، خودرا در کنف امام نورالدین نیشابوری رحمه
~~الله 2 جای ساخت
# ~~و چندسال بروی کتب فقه درس کرد وادوات تذ کیر حاصل تا فقیه شد و تذ کیر
~~گفت
# ~~و چون شاخ شبابش در نیکونامی نامی شد و از تعلم و تفقه فارغ و با ابناء
~~عهد واقران
# ~~وقت مخالطت نمود بکمال فضل وادب و شمول کیاست وهنروخفت روح و حلاوت حر
~~کات
# ~~وحسن محاورت ولطف محاضرت و سهولت اخلاق ومتانت رآی و فرط خردهندی بر
~~چشم
# ~~و دل وزراء ملک واکابر عصر چنان محبوب و شیرین شد که هیچ حل وعقد و
~~ابرام و
# ~~نقض امور ممالک بی مداخلت و مشاورت او نبود، بیت :
# چوخواهد بود روز برف وباران %~% پدید آید نشان از بامدادان
# شعر :
# وإن ألهلال إذا رأیت نموه %~% ایقنت ان سیصیر بدرا کاملا
# و هرروز بقوت جد و معونت عقل پای بر درجهآ منصبی رفیع تر مینهاد و دست
# ~~اقبال در دولت خانهآ تازه بروی می گشاد و هرسحر از بهار اخلاق بزر گوار
~~او نسیم
# ~~الطاف زیادت می دمید و هرشب انوار کواکب شمایل نامدار او شعاع افزون
~~میداد PageV01P002
# ![image filename](./0615AfdalDinKirmani.MudafBadayicAzman_0012.png)

# ~~تا کلمات اکابر کرمان بریگانگی او متفق شد و آثار روز بهی1 در ناصیهآ
~~ایام مبارکش ms02
# ~~واضح، شعر :
# # له حرکات موجبات بأنه %~% سیعلو و خیم المرءا عدل شاهد
# # مواعد للأیام فیه ورغبتی %~% وإلی الله فی إنجاز تلک المواعد
# ~~و آنجا که اکفاء و اقران او بچیدن گل لذات از شاخ هوی اشتغال می نمودند
~~او
# ~~در طلب رفعت مناصب و ارتقاء مدارج مراتب سعی میییوست ، شعر :
# قادالحاد لخمس عشرة حجة %~% ولداته إذ ذاک فی الأشغال
# قعدت بهم هماتهم وسمت به %~% همم الملوک وسورة ألأ بطال
# بیلت :
# هر گز نشود مرد ببازی غازی %~% کاهل نکند نشاط تیر اندازی
# وبا این نفس عصامی و دولت نظامی او را همتی که مصراع : یری الدنیا و
~~مافیها
# ~~وحاشاه فأیناه، هرچه او را از حطام دنیاوی بدست می افتاد براخوان انفاق
~~میکرد و ایثار
# ~~اخدان میفرمود تا چنان شد که هیچ دانشمند و صوفی وعلوی ومحتاج و اهل
~~خیر در
# ~~کرمان نماند که نه او را رسمی نهاد از زر وغله و خرما وغیره ، ومال در
~~وجه بهای
# ~~جاه مصروف می داشت، شعر :
# لیس مغبونا بحال %~% مشتری عزر بمال
# والفتی من جعل الأموا ل اثمان المعالی
# ~~تا بکرم شامل و بذل و افرشوارد دلهای خاص و عام را صید و طوطی زبان
~~دوست و دشمن را PageV01P003
# ![image filename](./0615AfdalDinKirmani.MudafBadayicAzman_0013.png)

# ~~بذکر خوب خویش گویا [ کرد] شعر:
# یقر له بألفضل من لا یوده %~% و یقضی له بالسعد من لا ینجم
# ~~1525) بیت :
# قد تو سزای تاج وکت2 می آید %~% وز یک سخن توصد نکت می آید
# از مشک تبت بوی نیاید چندان %~% کزخوی تو بوی مملکت می آید
# ~~وچون ملک دینار ملک کرمان را مسلم کرد3 و شهر بردسیر را بگرفت خود اکثر
~~اصحاب
# ~~تیغ وقلم فدا شده بودند وعرصهآ مملکت کرمان از خواجه ومحتشم خالی ، و
~~ملک دینار
# ~~پادشاهی لطیف بود عاقل و مرد شناس و اهل دوست و این خداوند گار بردل او
~~چنان
# ~~شیرین آمد که شیفتهآ او شد و نیز باز دانسته بود که این صدر بزرگوار
~~قول و فعل مجهود ms03
# ~~خویش مبذول داشته بود و علم هوای دولت او افراشته و در تمهید قاعدهآ
~~تربیت واصطناع
# ~~داشت عملی بزرک و منصبی بلند لایق او نمیدید تا اتفاق افتاد ومنشی
~~ممالک او عز الدین
# ~~رحمه الله فرمان یافت دیوان انشاء خویش بکمال فضل و بزر گواری او تفویض
~~فرمود
# ~~و آن اختیاری بود که اعطی القوس باریها و اسکن الدار بانیها افتاد،
~~کاربکاردان
# ~~سپرد وحق بحق دار داد چه دراین فن ابن بجدهآ آن شغل است وابو عذرهآ آن
~~طریقت،
# ~~مایهآ لغت وادب حاصل وطبع کتابت وذ کاء تر سل حاضر وادوات مخاطبات
~~ومکاتبات از
# ~~پدر دیده و آموخته ، مصراع : چون معانی جمع باشد شاعری آسان بود5 .
# لاجرم چند سال دبیری آن پادشاه کرد وهرچه املا کرد از کتب و مناشیر همه
# ~~را نسخت کردند و دست بدست می بردند، پس رأی ملک دینار چنان اقتضا کرد
~~که PageV01P004
# ![image filename](./0615AfdalDinKirmani.MudafBadayicAzman_0014.png)

# ~~چنانکه ملوک آل سلجوق بهر دو سه سال وزیری از وزراء خویش و بزر گی از
~~بزرگان
# ~~حضرت بجانب مکرانات می فرستادند تا حساب معاملات و سیاقات خراج آن طرف
# ~~روشن می گردانید و حملهای بی قیاس و مالهای بسیار بحضرت می آورد یکی را
~~نامزد
# ~~آن شغل خطیر کند، در عرصهآ مملکت خویش جره باز شکار گاه آن خدمت و کره
~~تاز
# ~~مضمار آن مهم ملم را هیچ خواجه را کافی ترازین بزر گوار نشناخت، اورا
~~با هبتی تمام
# ~~از خیل و خول و فوجی از سوار وپیاده دونوبت (1520) بمکران فرستاد وهر
~~نوبتی
# ~~در مدتی نزدیک آن کار نازک را مباشرت نمود و آنچه مقصود پادشاه بود
~~حاصل کرد و
# ~~نفرت امراء آن طرف زایل گردانید و ایشانرا بدانهآ لطف در دام طاعت آورد
~~و ولایت
# ~~مکرانات بیمن دم و بر کت قدم او پادشاه را مسخر و مستقیم شد و بقایای
~~اموال و خراج
# ~~چند سالی که در ایام فترات برایشان باقی بود تحصیل کرده بخزانه رسانید
~~و بکفایت ms04
# ~~این مهم و تیسیر این غرض و تمشیت آن کار بر مقتضی رضاء پادشاه در حضرت
~~ملک دینار
# ~~او را آن منزلت قربت حاصل شد و آن مکانت حرمت او را بفزود که محسود
~~اصحاب
# ~~دیوان شد ووزیر وقت ناصح الدین ابور هیرارا آن کفایت برمذاق حال خوش
~~نیامد و
# ~~ولایت خبیص که مستغل خاص ملک بود و مظنهآ نقدر کنی پیش ازین در تصرف آن
~~بزرگوار
# ~~بود و هرسال مبالغ از آن بخزانه میرسانید فی الجمله دواعی حسد عقارب
~~حقد را در دل
# ~~بوزهیر و جمال کرندی2 و اصحاب دیوان افگند تا تقریر پادشاه کردند که از
~~معاملات
# ~~خبیص مبالغ بر وکلاء رکن الدین باقیست ، و ملک دینار در باب زر بر مادر
~~و فرزند
# ~~خویش رحمت نکردی چنانکه از گفت او نقل کردند ، والعهدة علی الراوی ، که
~~اگر
# ~~من درستی زر در پیشانی پسر خویش بینم پیشانی او بشکافم و زر بیرون آرم
~~.
# فی الجمله رأی پادشاه بروی متغیرشد و آتش خشم او تیز و اورا بمبلغ
~~یکهزارو
# ~~هفتصد دینار رکنی مؤاخذت فرمود. چون مبلغ هزار دینار گزارده شد و در
~~اداء باقی
# ~~تأخیر و توقف میافتاد از آنجا که تیز دندانی حرص ملک دینار بود فرمود
~~تا اورا
# ~~موقوف کردند و درخانهآ پرده دار خویش محبوس داشت، چون مدتی بر آمد امیر
~~جمال الدین PageV01P005
# ![image filename](./0615AfdalDinKirmani.MudafBadayicAzman_0015.png)

# ~~حیدر بن ابراهیم که امیری بود از امراء تر کمانان خراسان و بخدمت ملک
~~دینار آمده1 و
# ~~ملک او را کوبنات و سرحد خراسان باقطاع داده و مردی بود متمیز ومتودد و
~~ر کن الدین
# ~~چنانکه برشارع هردلی جوازی داشت (153a) مهر او در زاویهآ دل جمال الدین
~~حیدرهم
# ~~پای باز کرده بود، بحکم نصیحت با ملک گفت مسلمانی را مردی فاضل بزرک
~~محتشم
# ~~وخدمتکاری مشفق موقوف فرمودهآ وزر نقد میخواهی، در و سع اوزیادت از
~~آنکه گزارده
# ~~نیست مصلحت آنست که اورا خلاص دهی ومن ضامن وی باشم تا بتدریج ms05 ازعهدهآ
~~باقی
# ~~بیرون آید . تیر این کلمه بر غرض قبول آمد و او را خلاص داد و در صحبت
~~امیر جمال الدین
# ~~حیدر رغبت کوبنات نمود ودر کوبنات مد بر امور وفرمان ده مطاع وحا کم
~~مطلق شد
# ~~وامیر جمال الدین محکوم ومطیع او ، وچون ملک دینار حق خدمت آن بزرگ
~~نشناخت
# ~~ودر مقابلهآ سوابق وفا صواعق جفا تقدیم نمود حق تعالی اورا بدین کبیره
~~مؤاخذت کرد
# ~~و در اعهآ دولت وقباء بقاء از وی بر کشید و از تخت مملکت او را بتختهآ
~~مهلکت رسانید2
# ~~و چنانکه ییش ازین معلوم شده است کرمان بوفات او بهم برآمد و پسر او
~~فرخشاه
# ~~برجای پدر نشست و احوال او چنانکه معلوم شده است در اضطراب افتاد و
~~سرهنگان
# ~~غلبه نمودند و حشم غز را ازشهر بردر زدند و روی بمحراب حضرت خوارزم
~~آوردند
# ~~و التجا بخدمت خوارزمشاه3 کرد4 تا لشکری فرستد و غز را مقهور گرداند و
~~سکه و
# ~~خطبه بنام او کردند و رسول و قاصد برین مهم متواصل و مترادف داشت و از
~~کوبنات
# ~~هم برین قضیت مینوشتند و در استدعاء فوجی از حشم منصور و تسلیم ولایت
# ~~موافقت مینمودند.
# بعداللتیا والتی نصرةالدین اتابک پسر محمد انر5 بکرمان رسید و کدخدای
# ~~ومد بر کار او رضی الدین ابوبکر بن علی [نیشابوری] خواجهآ مستجمع آلات
~~سروری
# ~~همتی عالی ومالی و افرومجالی فراخ، و چون شهر بر دسیر باتابک نصرة
~~الدین دادند جمال الدین PageV01P006
# ![image filename](./0615AfdalDinKirmani.MudafBadayicAzman_0016.png)

# ~~حیدر بحکم سوابق معرفت و مواصلتی که میان ایشان بوده است از کوبنات باز
~~وی
# ~~پیوست و رکن الدین مصحوب او باعزاز واکرام ، وچون آن خداوندرا با رضی
~~الدین
# ~~اتفاق ملاقات افتاد در او جایی مکین یافت و رضی را با وی خوش افتاد
~~(1530) و در
# ~~احترام وتوقیر او مبالغت نمود تا ایام اتابک نصرة چنانکه معلوم است
~~منقرض شد1 و
# ~~نایرهآ سیاست او منطفی و برعقب مراجعت جلال الوزرا از کرمان از حضرت
~~جلت2 ms06
# ~~شخصی نامعلوم را بکرمان فرستادند چون بومی شوم یعنی حاجب عمر2 ناخوش
~~منکر
# ~~بی بصیرت بی بصر . و در دولت او ناصح الدین ابوزهیر در پیش کار افتاد
~~ومجمرهآ سینهآ او
# ~~از حقد ر کن الدین و صدر سعید نظام الدوله عثمان رحمه الله پر اخگر
~~کینا، و تا این
# ~~دور ابلهی می جست که بدست او مار مرادی بگیرد و بمدد جهالت او غرض خود
~~بر آورد،
# ~~وجود وحضور حاجب عمر فرصت تمام دانست و از پس پردهآ حماقت حاجب عمر حکم
# ~~موقوف داشتن رکن الدین و نظام الدوله بیرون آورد و هر دو را بعلت
~~مصادرهآ مال
# ~~محبوس داشت.
# و بقول : وإذا انتهیت الی السلامة فی مدان فلا تجاوز
# ~~اینجا دیگر سرپلی است که بی اجازت حفاظ بر نمیتوان گذشت و باژ گاه
~~منعمی
# ~~است که بی رشوت ثنا محاوزت نمی [توان] کرد ، حقوق نعمت نظام الدوله
~~رحمه الله
# ~~سرراه سخن گرفته است و بزیان حال میگوید که ما احو جنی الی دنائگ ،
~~مصراع :
# ~~اذ کر محبتنا و حس ودادن]، گیرم که ترا قوت دست دفع آن ستم که برمن رفت
# ~~نبود زبان ذکرخیرو دعایت کجاست ؟
# صدر کبیر نظام الدوله خواجهآ بود دانا وزیرک وصاحب مروت و بذول وخورنده
# ~~و بخشنده، شعر :
# تعود بسط الکف حتی لوانه %~% ثناها لقبض لم تطعه انامله
# ولو لم یکن فی کفه غیر روجه %~% لحادبها فلیتق الله سائله PageV01P007
# ![image filename](./0615AfdalDinKirmani.MudafBadayicAzman_0017.png)

# خود را برین عادت کریم و بذل عمیم از مبدأ عمر ا نبوبا فا نبوبا
~~بصدردیوان
# ~~استیفاء ممالک کرمان رسانید بعد ما که اکثر اعمال جزوی از کدخدائی
~~امراء دولت و
# ~~عمل املاک خاص و امثال آن کرده بود و بر دقایق معاملات و حقایق محاسبات
~~کرمان
# ~~واقف شده، درین باب اسرار زعما و باز یاران 1 ولایت بدانسته و ایشان را
~~بشمول
# ~~معرفت در قید اسر آورده و بحسن معاشرت وفرط مراعات و فیض احسان رقاب
~~احرار
# ~~کرمان را بربقهآ عبودیت بسته ms07 (154a) و بدست هردوستی گل تفصل داده و بر
~~گردن
# ~~هر دشمنی غل ذل نهاده تا در کرمان کریم براطلاق ومنعم باتفاق شده وخواص
~~وعوام
# ~~هر بامداد خدمت در گاه و سلام مشاهدهآ جمال او وظیفهآ خویش ساخته و بعد
~~از نماز فرض
# ~~بامداد آنرا واجب شناخته.
# فی الجمله وزیر بو زهیر آن دو بزرک را بدست حشم خوارزم باز داد و در
~~ایذاء
# ~~و مطالبت وصیت میکرد تا اصداف کیایی ایشان از درر2 نعمت تهی گردانید و
~~آخلاف3
# ~~کدخدایی ایشان از درر4 ثروت خالی کرد و چون حاجب عمر درین میانه سقط شد
# ~~یسرابله اوخود جمله کرد و پنداشت که اشارت وزیر بوزهیر فرمان خدای است
~~، نظام الدوله
# ~~را بقلعه کوه5 فرستاد و او را در شکنجه وعقوبت هلاک کرد، شعر :
# فعطل صدر مجلسه المحلی %~% وأغمد سیف دو لته الشهیر
# و ذاق محاقه قمر منیر %~% یضیء الدست منه ویستنیر
# سقی الله ثراه وجعل الجنة مثواه ولاعاش من ارداه . وچون وزیر نظام الملک
~~طوسی PageV01P008
# ![image filename](./0615AfdalDinKirmani.MudafBadayicAzman_0018.png)

# ~~عمیدالملک جهشیار فارسی1 را هلاک کرد در آن معنی یکی از شعرا گفت شعر :
# آتفرح أن قتلت جهشیار %~% فکم لله منل جهشیار
# بیت :
# # کردی زجهان نظام عثمان کم و کاست %~% تا خود بنشینی اندرین ملکت راست
# # ایزد دگری قهر ترا بگمارد %~% ای بس عمروعلی وعثمان کی وراست
~~PageV01P009
# ![image filename](./0615AfdalDinKirmani.MudafBadayicAzman_0019.png)

# و خداوند رکن الدین را مدالله عمره وادام عصره چون کرد گار یار بود و
~~جبار
# ~~نگاهدار و جوی حیوة او پرآب و علماء خدم در استبقاء او مستجاب از قید
~~کید اعدا
# ~~چون موی از خمیر بیرون آمد وخود چنانکه مذ کور است در آن وهلت امراء
~~شیانکاره
# ~~نزدیک آمدند و حشم خوارزم را از شهر بیرون کردند و شهر بردسیر تسلیم
~~شبانکاره [شد
# ~~امیر قطب الدین مبارز بذکاه فراستی و نور هدایتی که داشت و علی مرور
~~الأیام
# ~~ذ کر مناقب وصیت فضایل رکن الدین شنیده بود هیچ کس در نظر اختیار او ms08
# ~~نیامد وسایهآ عنایت او برهیچ آفریده نیفتاد الا بر آن مخدوم و فرمود که
~~بحکم نیابت
# ~~او در دیوان بنشیند . بامدادی وزیر بوزهیر بدیوان شد و ر کن الدین را
~~دید در صدر
# ~~نیابت مر بع نشسته، جهان بردیدهآ او تاریک شد ورشتهآ امید او بحیوة
~~(1540) باریک،
# ~~ودانست که این ختم ایام رفاهیت است و سر جریدهآ دیوان کراهیت، از آن
~~جای باز
# ~~برسعی آن کریم بانتقام باز گشت . حق ذوالجلال والاکرام هر روز رأیت
~~احتشام آن
# ~~مخدوم بفرط اعتلا مخصوص داشت واراذل اعداء اورا درسجن ابتلاء امتهان
~~محبوس، و
# ~~درجات منزلت او هر روز رفیعتر میشد تا آن روز که امراء ایگ عزیمت بر
~~معاودت
# ~~خانهآ قدیم مقصور فرمودند، حملهآ اکابر کرمان را با خود بایگ بردند
~~وهمه را ببلاءجلاء
# ~~و طن مبتلی کردند و منصب نیابت مملکت بر کن الدیر مفوض فرمودند و قائم
~~مقام خویش
# ~~در کرمان بنشاند . چون چند گاهی بگذشت امیر مبارزالدین را تغییر رأیی
~~حاصل آمد
# ~~یا تجدد خیالی روی نمود بی سببی ظاهر سعدالدین ابوسعد را کبه منشی و
~~صاحب سر
# ~~او بود بحکم نیابت نامزد کرمان فرمودنه بر آن وجه که با خداوند رکن
~~الدین خطابی
# ~~کند یا طریق عنف پیش گیرد . و این سعدالدین فضلی وخطی داشت اما مردی
~~پرا گندهآ
# ~~آفاک سفاک بود ودر میزان معاملت کفهآ قول او با کفهآ عمل موازی نه، شعر
~~:
# و کأن وسواس الفؤاد یروعه %~% من حنة او نشوة او افکل
# چون ببردسیر رسید تیغ اسراف از غلاف خلاف بر کشید و قدم مبادره و مصادره
# ~~پیش نهاد، ر کن الدین از سرای عمل باز گوشهآ شرف ذات خویش کرد و زمام
~~شغل
# ~~بسعدالدین سیرد .

PageV01P010

# ![image filename](./0615AfdalDinKirmani.MudafBadayicAzman_0020.png)

# اگر گویند چرا ذکر خداوند رکن الدین آنجا که امیر قطب الدین مبارز منصب
# ~~نیابت تفویض بوی فرمود نکردی گویم از آنکه نخواستم که مصروف سعد الدین
~~افاک
# ~~سفاک باشد واگر گویند چرا آنجا که با نظام الدین ms09 تیغ مقاتلت کشید و درع
~~مجادلت
# ~~پوشید نکردی گویم از آنکه نخواستم که سمت خروج بر پادشاه بحسن خصال او
~~منسوب
# ~~باشد ، شعر :
# # گتمت سر الهوی و القلب منشئه %~% وکیف اکتمه والدمع مفشیه
# آنچه حکم حلال زادگی و شرط حسن خدمتکاری بود در آن موضع بجای آوردم
# ~~وتلویح بجای تصریح بداشتم چون تشریح اجزاء احوال و تصریح اسماء وافعال
~~(155a)
# ~~می فرمایند پردهآ کتمان از عروس اسرار برداشته آمد و غت و سمین انساب و
~~خیر و شر
# ~~اسباب در ضبط قلم آورده شد ، بلی چنانکه مذ کورست تا نظام الدین مصاف
~~مرزغان
# ~~شکست و باز بردسیر آمد سعد الدین حاکم بردسیر بود پس نظام الدین اورا
~~بعلت اشتغال
# ~~بعلم فلسفه ومجالست با اهل آن متهم کرد و اورا از دست شغل بر گرفت و در
~~پای فیل
# ~~عزل انداخت و منصب عمل نیابت ووزارت کلی برکن الدین مقؤض فرمود ومدت
~~یکسال PageV01P011
# ![image filename](./0615AfdalDinKirmani.MudafBadayicAzman_0021.png)

# ~~طرب و بطر تکیه کرد و رکن الدین بترتیب حشم و مایحتاج سرای او قیام
~~مینمود و چنانچه
# ~~معلوم است بانظام الدین گفتند که یا سرا دق عزیمت دفع غز بیرون زند تا
~~در شهر علوفه
# ~~بماند یا از خزانهآ خود خرج کند چه وجوه دیوانی نمانده است، از شمول
~~غفلت و
# ~~قلت مبالات بحال جهانداری نمی شنید تاسال دیگر که دست احتیاج پای لجاج
~~ازجای
# ~~ببرد و آب ضراعت تختهآ قناعت سترد و خناق اضطرار حلق اختیار بفشرد، نه
~~دردیوان
# ~~وجهی ونه نظام الدین را دل انفاق ونه رکن الدین راقدرت ومکنت نقدینه .
~~نظام الدین
# ~~خود را و حماعتی مفسد ناپاک را بردست رعیت افگند وجواز خود را وجهی
~~ندانست،
# ~~هزار رحمت حق تعالی برخلق سمح و طبع سهل خداوند رکن الدین باد که اگر
~~درین
# ~~وقعهآ فتنه بجای او وزیری گرسنه چشم و پیشوائی طموع بودی هرروز
~~هزارمسلمان
# ~~از زخم سنگ وچوب شبانکاره هلاک شدی ، علم الله و کفی به علیما که چند
~~کرت ms10 دیدم
# ~~که بیچارهآ بخدمت وی می پیوست گریان و نالان و آن خداوند مال او برخود
~~گرفته
# ~~است واورا خلاص داده و از آن جمله یکی منم که از جهت وقفی که بدست دارم
~~هربدو
# ~~سه روز چیزی میخواستند و ده دینار و پانزده دینار ر کنی حوالت می کردند
~~و من
# ~~بحبهآ درمانده بودم و آن خداوندگار حرس الله ظل دولته برمن ابقا می
~~فرمود ورخصت
# ~~نداد که حبهآ از من بزیان شد ، اگر شکر آن یک نعمت از انعامهای آن
~~خداوند
# ~~گزاریم هر گز از عهدهآ آن بیرون نیاییم جزاه الله خیر الجزاء.
# چون یک سال برین عذاب بگذشت و هیچ تیر حیله درجعبهآ تدبیر نماند وسال نو
# ~~در آمدهم آن خداوند در بحر تفگر بطلب در صواب غوطه خورد ورائی زد که هر
~~گزاندیشهآ
# ~~آن چهار شخص که دهاة عرب بودهاند یعنی معاویه (1550) و زیاد و عمر و بن
~~العاص
# ~~و مغیرة بن شعبه بکنه آن نرسیدی ،
# # واذا هم القی بین عینیه عزمه %~% و نکب عن ذکر العواقب جانبا1
~~PageV01P012
# ![image filename](./0615AfdalDinKirmani.MudafBadayicAzman_0022.png)

# کثرة ألنظر فی العواقب محسنة فاذا عزمت فتوکل علی الله، یس مصلحت
# ~~در آن دید که خصم را از درع شوکت برهنه گرداند پس بروتیر باران قصد
~~کند، حشم
# ~~نظام الدین از جهت بی نوائی و سبب گرسنگی پرا گنده میشدند، برادر او
~~سیف الدین
# ~~محمد کژ کلاه در خدمت او مانده بود تقریر کرد که امیر قطب الدین مبارز
~~بمکاتیت مبالا
# ~~نمی نماید وحقیقت این حادثه که مارا افتاده است باورنمی کند و بمدد
~~رجال و عدد اموال
# ~~معونتی نمی دهد طریق آنست که سیف الدبن محمد بخدمت او رود وصورت حال
~~بازوی
# ~~نماید و سورت واقعه بروی خواند مگر اثر کند و منهج اغاثت و اعانت مسلوک
~~دارد .
# ~~سیف الدین را گسیل کردند و نظام الدین با غلامی ده پانزده و جمعی
~~شبانکارهآ معدود بر
# ~~درگاه و قلاع ماند و چنانچه معلومست رفت آنچه ms11 رفت تا افواج بلا مترا کم
~~شد و امواج
# ~~محنت متلاطم وزید فی الطنبور نغمة وملک عجمشاه بحشم غز رسید و درشهر
~~آمد و
# ~~منصب وزارت برقاعدهآ ممهد در نصاب اهل گذاشت وهمگی امور ممالک و مصالح
~~باز رأی
# ~~رکن الدین افگند و آن خداوند در وادی آفات و بادیهآ مخافات از چنگ
~~شیانکارهآ قلعه
# ~~و تهدید غز بامعارف کرمان از کمال لطف و حسن مدارا تسکین نوایر فتنه می
~~فرمود
# ~~و بحفظ قوانین مصالح لشکر و رعیت قیام مینمود تا آن روز که، مثل: جری
~~الوادی
# ~~فطم علی القری1 ولشکرفارس وعزالدین فضلون درولایت آمدند2 و بحلول او
~~درعرصهآ
# ~~کرمان هم دندان صولت شبانکارهآ قلعه کنده شد وهم مخلب طمع غزاز کرمان
~~شکسته
# ~~و شبانکارهآ قلعه پناه با عزالدین فضلون برد و راه تواضع رفت وسخن از
~~سوخضوع گفت
# ~~وغزمیان اقدام واحجام3 فروماند . خداوند رکن الدین قرعهآ استخارت
~~بگردانید .
# ~~علیکم بالسواد الأ عظم بر آمد دست اعتصام در شاخی زد که بیخی راسخ
~~داشت،
# ~~الکلاب علی ألمقر برخواند و غز را باشبانکاره بگذاشت و با جماعتی از
~~خدم خویش PageV01P013
# ![image filename](./0615AfdalDinKirmani.MudafBadayicAzman_0023.png)

# ~~با امه (1562) عرالدین فضلون پیوست . چون غز شوکت فارس دید و انضمام
~~وزیر و
# ~~خواجگان وحشم کرمان با ایشان حد معرت او مفلول شد و دست کفایت او مغلول
~~،
# ~~ازشهر برون جستند و روی بجانب بم نهادند وملک کرمان و شهر بردسیر
~~پادشاه اسلام
# ~~را ملک معظم خاقان اعظم وارث سریر سلیمان سلغر سلطان عادل جهان مظفر
~~الدنیا
# ~~والدین مغیث الاسلام والمسلمین ملک ملوکالعالمین ابوالمظفر سعدبن اتابک
~~زنگی
# ~~حرس الله ظلال اقباله و ارسی قواعد مملکته مسلم شد و عزالدین فضلون در
~~شهر آمد
# ~~و لشکر فارس بسلامت باز گردید ، شعر :
# فعم الامن وانقصطع التعادی %~% و آب ألملک مخضر المراد
# بیت :
# # جهان ظلم فرسود زعدل او بیاسود %~% زمین وحشت آلود زهر بلا بپالود
# یس چنانکه مذکوراست چتر پادشاه عادل عمادالدنا والدین محمد1 دامملکه
# ~~بکرمان رسید و برعقب وصول رایات ms12 او بکرمان مثال اعلی پادشاه اسلام اعلی
~~الله شأنه
# ~~مشتمل بر استدعا خداوند ر کن الدین و دیگر صدور و امراء کرمان رسید در
~~اثناء نهضتی
# ~~که بجانب عراق میفرمود، برحکم فرمان روی بحرم کرم و حضرت معظم پادشاه
~~اسلام
# ~~لازال ملکه آوردند ، چون سعادت مثول بار گاه اعلی اعلاه الله حاصل
~~کردند و پادشاه
# ~~بنظر فراست ملکانه در خلق و خلق هر یکی نگاه کرد نقاش معرفت او طرح عمل
# ~~هر یکی بر درج خاطر خویش افگند و برواء2 و سیم و چهرهآ قسیم ولطف عمیم
~~و بشر
# ~~عظیم خداوند رکن الدین معجب شد ، عرضی دید لآ لی معالی ازو متلالی
~~وهیئتی
# ~~دید سیماء تأیید سمائی از اولایح و رأیی دید برق خندهآ فتوت از و جهنده
~~و خلقی دید
# ~~نسیم مشک مروت ازو دمنده، شعر :
# تدفق کف بالسماحة ترة %~% و اسفار وجه بالطلاقة مشرق PageV01P014
# ![image filename](./0615AfdalDinKirmani.MudafBadayicAzman_0024.png)

# غرس هوای این بزر گوار در چمن ضمیر آن پادشاه کاشته شد و مهر مهرش
# ~~ر خزینهآ دل نهاده ، مصراع : کوئی که هزار سال عاشق بودم ، و اورا منصب
~~شرکت
# ~~ملک را و درجهآ وزارت را متعمن شناخت .
# ~~چون از مهم اصفهان فارغ شد1 ودر کنف دولت و ضمان سلامت باز دار الملک
~~شیر از
# ~~آمد خواجه اثیرالدین سمنانی را که وزیر بود نامزد کرمان فرمود و زیور
~~وزارت از
# ~~وی فرو گشاد و بر عروس روز گار خداوند رکنالدین بست، شعر (156b) :
# فحاز شیراز مالم یوته آحدا %~% وضم فارس مالم یلقه آبدا
# [شعر :]
# بعدلک آدرک المظلوم تاره %~% و فضلک شاد بانی المجد داره
# و قبلک هنی الوزراء حتی %~% نهضت لها فهنشت الوزاره
# بدور دولت او جهان مجد و شرف را آیین بستند وعالم فضل و کرم را بیاراستند
# ~~در سایهآ جناح معدلت او دیهآ شاهین آشیان فرخ حمام شد و از مواد مکارم
~~او در حدود
# ~~فارس و کرمان هیچ محتاج نماند ، مدت یک سال مراعی آمال در جناب کرم
~~عمیم ms13 او
# ~~خصیبب بود و جملهآ خلایق از نصاب مرحمت او با نصیب، وهر کجا برید صبا
~~روایح
# ~~نوافح مشک صیت کرم او می رسانید خواص و علماء آن طرف روی بجانب شیراز
~~می
# ~~نهادند و اکثر معارف اصفهان وائمهآ فضلا و شعر اوطن باز کنف افضال آن
~~وزیر آوردند.
# چون خواجه اثیر سمنانی از کرمان باز حضرت شیراز شد فرزندان او را بر
# ~~رضا بانعزال و انزوا در زاویهآ اهمال ملامت کردند و با آنکه مردی پیر
~~بود و از عمل
# ~~و طلب مناصب سیرشده باغراء فرزندان چنان معلرم شد که دهی داشت فدا کرد
~~وعمل
# ~~باز خرید و وزیر شد بی آنکه خداوند ر کن الدین بیک حبه مخاطب شد یا
~~بقدر سر
# ~~مویی از حرمت و قربت او باز کم آمد، بلی این ساعت اسم وزارت بر اثیرست
~~و دیگر PageV01P015
# ![image filename](./0615AfdalDinKirmani.MudafBadayicAzman_0025.png)

# ~~اعمال حضرت و مصالح مملکت برأی او موکول و بنظر حس تدبیر اوموصوف
~~وانتظار
# ~~خدم چنانکه ساعة فساعة تجدید تولیت استیناف رود. فرض فائت را بقدر طاقت
~~قضا
# ~~کرده شد و سخن برسید 1 واز مناقب ذات وجلائل صفات اوهزار یکی گفته نشد
~~-شعر:
# یفنی ألکلام ولایحیط بوصفه %~% أیحیط ما فنی بمالا ینفد
# آمدیم باز سر قصهآ کرمان و تزاید اختلال احوال آن از تبدل و الیان و
~~ترادف
# ~~مقطعان .
# پادشاه اسلام اعلی الله شأنه ولایتی عریض بدست کرده و لابد از آن عمارت
~~باشد
# ~~و ارتفاع و فایدهآ که بخزانهآ او رسد، تا هر بشش ماه و یک سال والیی نو
~~و مقطعی تازه
# ~~آید محالست که ولایت کسوت عمارت پوشد و رعیت بوی سلامت بیند و شربت
~~راحت
# ~~نوشد چه هر چه مقطع که میرسد آنچه میبیند ازحاصل وقت (157a) و موجوددخل
# ~~می برد و چیزی از مستقل بطریق قرض یا بر سبیل عنف نیز استخراج می کید
~~وچون
# ~~مقطع دیگر می رسد گرسنه و برهنه و کیسهآ تهی آورده که پر کند تکلیف ms14 از
~~سر
# ~~می گیرد و تعذیب برعیت آغاز می نهد ، و تا حال برین نسق رود عمارت و
~~راحت
# ~~متعذر باشد والسلم.
# قصه باز خواندن خواجه فخر الدین بندقه
# و آمدن فخر الدین عباس
# در جمادی الاولی سنهآ اثنتین و ستمایه و آخر ماه دی سنهآ خمس و تسعین
# ~~خراجی صاحب عالم عادل فخرالدولة والدین احمدبن سعد بندقه ادام الله
~~علوه[را
# ~~از حضرت شیر از بکرمان فرستادند ، مردم پنداشتند که خواجه ایست از
~~عدادخواجگان
# ~~پیش که پیش ازین [ ازاخراسان و دیگر اطراف بکرمان رسیدهاند، چون با
~~ائمه و
# ~~خواص مردم و افاضل کرمان در کتب خانهآ معارف باز کرد و با منتجعان و
~~محتاجان PageV01P016
# ![image filename](./0615AfdalDinKirmani.MudafBadayicAzman_0026.png)

# ~~سر کیسهآ کرم بگشاد بدانستند که آن صدر بزر گوار نه از دست دیگر صدورست
~~گه
# ~~عالمی است در صورت عالمی و جهانیست در کسوت انسانی ، و مدت دو سال و
~~کسری
# ~~که در کرمان بود هر روز فنی از فنون فضل و کرم و نوعی از انواع لطف و
~~شفقت بر
# ~~خلق خدای اظهار می کرد تا رعیت کرمان خاص و عام عاشق آن اخلاق شهد آمیز
~~و
# ~~شمایل عشق انگیز شدند و چون از حضرت شیراز او را صاحب کرمان می
~~نوشتنددل
# ~~بر آن نهادند که او را باهل کرمان ارزانی داشتهاند و کلی بما گذاشته ،
~~و یک سال
# ~~که ابو خالد ظالم در کرمان بود اگر نه تریاق لطف مساعی آن صدر بزر گوار
~~بودی
# ~~زهر افاعی شطط1 بو خالد دمار از مردم بر آوردی و ازاین جهت سوز مفارقت
~~خدمت
# ~~او زیادت التهاب می نماید و رفتن او سبب فرط اضطراب وتشویش خواطر
~~میگردد .
# و پیش ازین شرح داده شد که روز رحلت عزالدین فضلون از کزمان چه صعب
# ~~روزی بود برمردم، آن روز در چنب خروج آن بزر گوار عید می نمود ، شعر :
# رحلت فکم باک بأجفان جوذر %~% علی وکم باک بأجفان ضیغم
# بیت :
# رفتی که مباد بیتوخوش یک ms15 نفسم %~% واز گردش روزگار این درد بسم
# (b 157) چندروز از شهرستان بیرون آمد و در باغی توقف نمود آن چند روز
# ~~خاص و عام مقام باز حوالی آن منزل میمون آوردند و جماعت علویه و ائمه
~~هرروز در
# ~~حضرت او چندان دود آه حسرت بر می کشیدند که شعلهآ آتش توجع بآسمان
~~میرسید
# ~~و چندان اشک گلگون نثار خیری چهرها می کردند که هم آن خداوند ملول میشد
# ~~و بشفاعت مردم را گسیل می کرد ، شعر:
# ذ کر ألرحیل ففاض منیالأدمع %~% ودنا الفراق فقض منی ألأصلع
# و علمت آن القلب بعد فراقهم %~% گالدمع من آلم الحوی تتقطع
# و تمامت انعام او بررعیت کرمان و لطف آخرین آن بود که [ابو] خالد ظالم را
# ~~پیش از حر کت مبارک خویش گسیل کرد و پس از دوسه روز خود بر نشست و روز
~~PageV01P017
# ![image filename](./0615AfdalDinKirmani.MudafBadayicAzman_0027.png)

# ~~رکوب مبارک از ولولهٔ‌ نالههای زار و زلزلهآ دلهای بیقرار مجاری رخش او
~~آخدود
# ~~خدود را خون آلود میگردانید و گرد مو کب حشمس صحائف خواطررا دود اندود
# ~~میداشت لاسیما حال آن بیچاره که جناح اشبال براحوان من پوشانیده بود
~~ومرا بسجال
# ~~افضال سیراب گردانیده و تأهیل تعلیم فرزند عزیز شرف الدولة والدین
~~محمود ابقاه الله
# ~~فی دولة والده ارزانی داشته و مرا سلمان البیت گردانیده و اثر غیبت او
~~این ساعت آن
# ~~نکایت مینماید که حکایت شکایت او تعذری دارد لاجرم بی مر بی و پناه
~~ماندهام وخانه
# ~~برخود زندان کرده و گرسنگی و برهنگی شعار و دثار ظاهر و باطن خود
~~گردانیده ،
# بیت:
# چشمی که ترا دیده بود ای دلبر %~% خود چون نگرد بروی دلخواه دگر
# شعر :
# فلو أنی قدرت غمضت عینی %~% فلم ابصر بها حتی آراگا
# در مدت مقام خواجه فخر الدین در کرمان از حضرت شیراز فخرالدین عباس را
# ~~با چند امیر دیگر و فوجی ازحشم منصور بکرمان فرستادند ازجهت استخلاص
~~ولایت
# ~~خبیص و اندو گرد ورایین 3 که در دست حسام الدین ms16 ایبک بود و شهاب الدین
~~محمد
# ~~تبتار، واگرچه بر ظاهر طاعت پادشاه می رفتند و بزبان دم عبودیت میزدند
~~از مال و منال
# ~~ولایت هیچ بدیوان دار الملک نمیدادند، برپادشاه لازم شد آن کاز را
~~تدارک کردن ،
# ~~فخرالدین عباس را فرستاد ورایین را مسلم کرد و قلعهآ اندو گرد را
~~(158a) از دست
# ~~شهابالدین محمد تیتار باز گرفت و بجانب خبیصشد واز بردسیر التماس حضور
~~خواجه
# ~~و اقضی القضاة ولایت کرد مدد را ، هردو تجشم نمودند و بخبیص شدند وبیمن
~~قدم ودم
# ~~بزرگان عباس را کاری رفت و آن فتح بر آمد و امیر حسام الدین ایبک
~~شهرخبیص تسلیم
# ~~کرد و بیرون آمد. و عباس در خبیص سجادهآ سالوس بگسترد و از خوردن خرمای
~~هربستانی PageV01P018
# ![image filename](./0615AfdalDinKirmani.MudafBadayicAzman_0028.png)

# ~~تحرز نمود و ازخوردن آب هرجویی تقزز1 ، شعر :
# صلی فأعحینی وصام فرابنی %~% نح ألقلوص عن المصلی الصائم
# ~~و مردم را بدین زرق بفریفت و اقضی القضاة ولایت و جماعتی که بدین معنی
~~مطلع شدند
# ~~تمنی کردند که پادشاه عباس را نامزد کرمان کند . چون باز حضرت شیراز شد
~~و او را
# ~~کاری شگرف بر آمد و نامی نیکو کرد و حسام الدین ایبک را بخدمت برده
~~ولایت کرمان
# ~~او را سپرد وبوی ارزانی فرمود، غرهآ شوال سنهآ اربع و ستمایه موافق با
~~ماه اردیبهشت
# ~~سنهآ ثمان و تسعین و خمسمایه در شهر آمد و مردم پنداشتند که عباس بن
~~عبدالمطلب عم
# ~~پیغامبر بکرمان آمده است و اعتمادی زیادت از حد برحلال خواری و کم
~~آزاری او
# ~~کردند، چون مربع بنشست با برادری هندو بچه و خواجهآ لوری چهره و فوجی
~~از
# ~~ترکان گرسنه، مصراع : نه چنان آمدی که بنمودی ، طراز رایت او بود ، سر
~~کیسهآ
# ~~حیل بگشادند و در دیوان ظلم باز نهادند و مبدا ظلم و مطلع عدوان آن بود
~~که عباس
# ~~و برادر وخواجه خلوت کردند و در اندیشهآ آنکه مال ومنال مسلمانان که
~~برصحراست
# ~~چون برند روز میخوردند و غله ms17 برصحرا می گذاشتند و ضرری و احتیاطی که
~~هرسال
# ~~از دیوان می کردند در توقف داشتند و بازیاران فریاد می کنند که جو کلی
~~در خاک
# ~~ریخت و وقت حصاد گندم آمد، از توقف و تأخیر اکثر غله بر صحرا منغص و بی
~~خیر
# ~~شد پس هر دهی خاصهآ خود را قراری دادند وجانب احتباط را مهمل گذاشت و
~~بازیار
# ~~و ارباب را سر درهم داد، چون بازیار دید که غم مسلمانان نمیخورند و
~~راستی مرعی
# ~~نخواهد بود و تا آخر سال او محاطب خواهد بود روا نداشت که یک من غله
~~بارباب
# ~~دهد . مزارعان بیچاره در مهاوی حرمان افتادند و بمحلس2 حکم و سوگند
~~بازیار تمسک
# ~~نمودند هیچ فایده نبود ، بازیار می گفت که حاصل ارباب و . ...3 را همه
~~بر گرفتند .
# بیداد دوم آنکه ازعهد غز باز ربعی از منال مسلمانان برمی گرفتند (1580)
# ~~و در وجه علوفهآ حشم مینهادند و این قاعده مستمر شد و عباس و اصحاب
~~باول بنا آن PageV01P019
# ![image filename](./0615AfdalDinKirmani.MudafBadayicAzman_0029.png)

# ~~نهادند که منال مسلمانان کلی برمی داریم و رعیت میباید که امسال مضایقت
~~نکنند و
# ~~طریق محاملت سپرند، مردم را این معنی کفر نمود و فریاد از نهاد مزارعان
~~برآمد پس
# ~~حاکم ولایت ملک القضاة و امیر فخرالدین هوشنگ درین باب سخن گفتند و
~~عباس رااز
# ~~درجهآ علو این غلو فرو آوردند و بشفاعت ایشان باز نیمه آوردند و غرض
~~ایشان آنکه
# ~~بر ثلث مقرر شود، بعد از تنقیص غلات و تنغیص ارتفاعات وتضرع مردم و رنج
~~دل
# ~~رعیت برثلث مقرر کردند بیرون از آنکه در سر ازدهها خود را مقرر کردند و
~~بازیار
# ~~را این تهور و تهاون حجت شد وجانب ارباب را مهمل گذاشت .
# ظلم سیوم آنکه پیش ازین غز و غیره که ربع غلهآ رعیت می گرفتند جماعتی
# ~~مخصوص را از اهل حرمت و بیوتات وائمه ازین خطاب معاف میداشتند و آن را
~~موضوع
# ~~نام نهادند و تا ابوخالد ملعون آمد امرا ms18 و مقطعان متقدم آن رسم را ممضی
~~و مجری
# ~~می داشتند . ابوخالد علیه من الله مایستحق این رسم محمود از میان بر
~~گرفت و جانب
# ~~احترام علما را رعایت نکرد وموضوع ایشان نداد و این بی حرمتی سنت عباس
~~شد ، کلی
# ~~این طریق مسدود داشت و موضوع ائمه را محمول انبار خویش کرد .
# واز اخلاق فظیع وافعال شنیع او بخلی بود که گربه را لقمهآ نمیداد وموری
~~از
# ~~انبار او دانهآ نمی کشید، شعر :
# ~~و یحبس الروت فی آعفاج بعلته  بخلا علی ألحب من نقر العصافیر
# بیت :
# بنا دادن چنان خو کرده خواجه %~% که هر گز هیچ کس را چیز ندهد
# بر او تا نام دادن بر نیفتد %~% گرش قولنج گیرد تیز ندهد
# وعجب تر آنکه عباس و برادر و خواجه و فوجی مد بر گدا که با وی بودند
# ~~دریک بوته ریخته بودند وهمه از یک قالب بر آورده ، همه در مساوی
~~متساوی، مصراع :
# ~~سواسیه کأسنان ألحمار .
# همه نادان ، همه بخیل ، همه ظالم ، همه متکبر، مصراع : و من العجائب
# ~~ممسک متکبر .

PageV01P020

# ![image filename](./0615AfdalDinKirmani.MudafBadayicAzman_0030.png)

# و از ابواب اسراف عباس یکی آن بود که گوسفندی از آن وی گم شد و تهمت بردن
# ~~و خوردن او براهل محلتی معین نهادند ، اهل این محلت را بصد دینار رکنی
~~مخاطب
# ~~داشت و مو کل برسر گماشت و مردم آن محلت مرد و زن و اطفال التجا باز
~~جامع
# ~~آوردند و سه شان روز نخوفتند و یا رب کردند و خدای خواندند و بوریای
~~مسجد
# ~~بسوختند وپس قصد (150a) سوختن منبر کردند ، بدان بیچارگان رحمت نکرد و
~~بآن
# ~~تضرع التفات ننمود و پنجاه دینار ر کنی ازایشان بچوب بستد .
# و بدعتی که وهم هیچ ظالم بدان نرسیده بود و هیچ متعدی در آن خوض1 نکرده
# ~~جز عباس آن بود که چون مهرماه که وقت عمارت و زراعت تخم شتوی سنهآ تسع
~~و تسعین
# ~~است در آمد فرمود که تخم دهها مضاعف کنند و مزارعان ms19 بیچاره را الزام
~~داشت تامحقری
# ~~دخل که بصد محنت از دست تقلب بازیار باز گرفتهاند باز دهند تا بکارند و
~~غرض او
# ~~آنکه مدانست که اگر درویشی را صد من غله رسیده است خورده باشد این ساعت
# ~~اورا نمانده باشد که تخم زیادت کند و با بازیاران گفته بود که هر کس که
~~تخم زیادت
# ~~ندهند من از آن خود بدهم تا اورا مداخلتی درضیاع مسلمانان حاصل شود و
~~روز دخل
# ~~بعلت آن منال درویشان ببرد ومزارعان ازخوف مستقبل و تو هم دعوی شر کت
~~هر که
# ~~غله داشت داد وهر که نداشت خان ومان فروخت و تخم زیادت ترتیب ساخت و
~~جگرها
# ~~خون میشد که اگر این نا شیرین تا وقت غله در کرمان بماند چه منصوبه های
~~ظلم
# ~~فرو چیند و لعبهای شطط بیرون آرد ، زهی لطف الهی ، مصراع : هنوز اندر
~~جهان
# ~~آزاد مردیست، هنوز اندر خاک کرمان درویشانی و بیچار گانی اند که دعاء
~~ایشان
# ~~مسموع است و همت ایشان مؤثر .
# و از کبائر جرائم او دیگر آن بود که وقع وابهت ملک برداشت و ملک عماد
~~الدین
# ~~محمد ین زیدان را که فرزند اتابک2 است دست حکم فروبست و زیور نفاذ از
~~عرایس
# ~~اوامر و نواهی او فرو گشاد و او را چون دیگر خیول  اقطاعی معین کرد و
~~هر بچند PageV01P021
# ![image filename](./0615AfdalDinKirmani.MudafBadayicAzman_0031.png)

# ~~روزی از دیوان وجهی محقر بدادندی تا پیوسته سرای او بی نوا و بی ترتیب
~~می ماند
# ~~برایهام آنکه از حضرت شیراز چنین میفرمایند، و این کودک بکمال تجلد و
~~خردمندی
# ~~بدین مشیت تصبر مینمود و طریق تحمل مسلوک میداشت، شعر :
# و عاقبة الصبر الحمیل جمیلة  واحسن آخلاق الرجال التحمل
# این سواد احتمال تفاصیل افعال این مخاذیل نکند، و حسبک من القلائد ما
# ~~آحاط بألذق مثل است، قیاس باقی اعمال بدین فرمایند کرد2.
# قصه تهضت میمونه بادشاه اسلام
# وارث سریر سلیمان (159b) اعظم خاقان سلغر سلطان مظفر الدنیا والدین سعدبن
# اتابک زنگی اعلی ms20 الله شأنه و ادام سلطانه برصوب کرمان و شرح بسطت ملکت و
# قوت شوکت و کمال عدل و شمول رحمت و فرط حیا و وفور سخاء او
# چون صاحب عادل فخرالدوله والدین بندقه دامت دولته از کرمان بخدمت بارگاه
# ~~پادشاه رسید شرح طول و عرض کرمان و محاسن آن بلاد و دیار بداد و ملک
~~کرمان را
# ~~در دل او شیرین گردانید و صلاح و عمارت آن ولایت موقوف نظر مبارک
~~پادشاه ، و
# ~~گفت که ولایتی چهار صد فرسنگ بحمدالله تعالی مسلم شده است و بردسیر که
~~اصل
# ~~ولایت و دارالملک کرمان است در دست ، اگر خصمی مستضعف بر طرفی از آن
~~تقلب
# ~~نموده است بکمتر سعی جهاد پادشاه تطهیر آن خطه از خبث فساد خصم حاصل
# ~~می گردد، ازین نهضات میمونه که بحدود عراق و لرستان میفرماید که اگر
~~نامزد
# ~~کرمان شود محرد رعب و مهابت پادشاه پیش از ملاقات آن مهم کفایت کند ،
~~شعر :
# قد ناب عنک شدیدالخوف واصطنعت
### | لک المهابة مالا تصنع آلبهم PageV01P022
# ![image filename](./0615AfdalDinKirmani.MudafBadayicAzman_0032.png)

# از بار گاه اعلاه الله او را وعدهٔ‌ اجایت فرمودند وخواجه فخرالدین این
~~بشارت
# ~~در نامهآ کرمان اشارت کرد وپادشاه عمادالدنیا والدین محمد دام ملکه
~~انهاء حال خویش
# ~~کرده بود و جواب رسیده که چهل روز می شمرد اگر درین مدت سایهآ چتر
~~همایون
# ~~بر آن دیار افتاد و اگر نه این فرزند مر خص است در ترک ملک کرمان و
~~انحیاز
# ~~با دولت خانهآ شیراز، بر مقتضی این مواعید همات مجتمع شد تا حق تعالی
~~بفضل عمیم
# ~~خویش سلسلهآ رغبت این پادشاه ادام الله ملکه بر حر کت میمونه بجنبانید
~~و روی خمهآ
# ~~عزیمت مبارک بکرمان کرد وبر فال خیر و اختر همایون و طالع سعد درصمیم
~~زمستان
# ~~اول بهمن سنهآ ثمان و تسعین موافق با سلخ حمادی الاخرة سنهآ خمس
~~وستمایه1 سایهآ
# ~~چتر جهانگیرش بر حدود کرمان افتاد و روز اول رجب روز شنبه بیمن فال و
~~حسن
# ~~حال در ms21 بردسیر آمد و بر تخت قاوردی مستوی شد .
# اما صفت خلق و خلق آن پادشاه دام ملکه، اگر حملهآ اصحاب عبارات رشیقه
# ~~و ارباب اشارات انیقه در نعت و وصف محاسن ظاهر و باطن او اندیشه کنند و
~~دقایق
# ~~سخن انگیزند اگرچه طناب اطناب کشیده شود و سهوب اسهاب پیموده گردد
# ~~آخر الأمر (160a) قلم تحریر بشکنند وانگشت تقریر بخایند و بعجز اعتراف
~~نمایند،
# ~~شعن :
# ملک منی فلک السماء لوانه %~% بحلا له بدل الکواکب زینا
# الف الظو فکادیاتی حلة %~% الا السناء وحلیة الا السنا()
# فاذا ترآی فی مواکه لنا %~% حسدت حو ارحه علیه الأعینا3
# اول عنوان ظاهرجمالی از وشعشهآ انوار سلطنت لائح ولوامع برق مملکت واضح،
# ~~شعر :
# کالشمس إلا انها لم تکسف %~% والدر إلا آنه لم یغرب PageV01P023
# ![image filename](./0615AfdalDinKirmani.MudafBadayicAzman_0033.png)

# ~~محمد خلق یوسف روی موسی دست عیسی دم
### | سکندر ملک خضر الهام آصف رای جم فرمان
# ~~بیت :
# # ای وارث ملک جم تو زیبا ملکی %~% از فر و حمال آفتاب فلکی
# # خلق و خلقت هردوبهم خوب وخوش اند %~% ای شاه نگوئی ملکی یا ملکی
# ~~شعر :
# أ عزمتک الشهاب آم النهار %~% أ راحتک السحاب آم الحار
# خلقت منیة ومنی فأضحت %~% تمور بک البسیطة آوتمار
# تحلی ألدین او تحمی حماه %~% فأنت علیه سور آو سوار
# ~~قامتی چون سروی ناعم و چهرهآ چون بدری باسم، بیت :
# از قامت تو قیامت از ما برخاست %~% بالات مریزاد که چستت بالاست
# ~~وحیائی که اگر دیدهآ نر گس درو نگرد چون لاله رخش سرخی خجالت گیرد و
~~لطف
# ~~لفظی که یحل العصم سهل الأباطح اگر نسیم لطائف لهجهآ درپاشش بر بیمار
# ~~مدقوق وزد از دق دق باز رهد واگر مخمور در هوای سایهآ شاخ شیمت فرخش
~~نفسی
# ~~برآرد از صدوع صداع خلاص یابد، شعر :
# طوطی لبش چو در شکر آویزد %~% از بحر دلش موج سخن برخیزد
# چون ابر که برفرش چمن دربیزداز درج لبش لؤلؤ معنی ریزد
# ~~و همتی که جرم سماک شراک نعل را نیسندد و هلالرا بجای ms22 نعل باز رخش
~~نبندد،
# ~~شعن : PageV01P024
# ![image filename](./0615AfdalDinKirmani.MudafBadayicAzman_0034.png)

# # له همم لا منتهی لکبار ها %~% وهمته الصفری آجل من ابدهر
# ~~ایضا :
# # تحمعت فی فؤاده همم %~% ملء فؤاد الزمان احدیها
# ~~بیت :
# همتش بر فلک سواری کرد %~% اختران را زبون خواری کرد
# آفتاب از شعاع او بگریخت %~% شب در آورد و روز تاری کرد
# ~~و سخائی که اگر مزرعهآ دنیا را باقطاع بسگ داری دهد درچشم مکرمت او آن
~~وزن
# ~~سنجدی نسنجد واگر جملهآ خزائن قارون بهارونی بخشد آن درحوصلهآ او قدر
~~کنجدی
# ~~نگنجد ، شعر :
# # یعطیک مبتدئا فإن اعحلته %~% آعطاک معتذر کمن قد اخرما
# ~~بیت :
# شاهی که بروز رزم در میدان %~% ز رین فگند بدشمنان پیکان
# تا کشتهآ او از آن کفن یابد %~% تا خستهٔ‌ او بدان کند درمان
# ~~ایضا ]:
# ز جود وارث تخت سلیمان %~% خراجی خاک شد درشهر کرمان
# سامان زو چنان شد کار عالم %~% که بد عهدی بدور آل سامان
# # (1600) بگیتی جاودان باداش ملکت %~% همیشه بر جهان باداش فرمان
# ~~بیت :
# # فکأنما کانت لدی آبائه %~% قدما لا باء الغفاة و دائع
# ~~و از مأثورات کرم و سخاء آن پادشاه دام ملکه آنست که در ولایت فارس
~~بیرون از
# ~~تشریفات حشم و احسان خدم و بذلهای روز بزم از اوانی زر وسیم و آلات
~~مجلس خانه PageV01P025
# ![image filename](./0615AfdalDinKirmani.MudafBadayicAzman_0035.png)

# ~~بر سل وندما و مطربان وصلات متور دان اطراف و مرسومات علما و علویه
~~واهل
# ~~بیوتات و معایش و ادرارات اهل خیر و صلاح و اطلاقات عفاه و اهل احتیاج
~~هرسال
# ~~هزار خروار غله از زکوة املاک خاص منبر1 فرموده است تا بر مقتضی نص
~~انما
# ~~الصدقات باهل استحقاق رسانند و براصناف ثمانیه2 تفرقه کنند .
# و از خیرات انواع بقاع که عنوان دیگر مبانی است که خواهد فرمود ان شاء
~~الله تعالی
# ~~در عمر دراز و ملک مستقیم رباطی است برنزدیکی شیراز در منزلی که آن را
~~کرک
# ~~خوانند، وهر روز از نان ونان خورش و زاد مسافرین و ترتیب پای افزار
~~منقطعان
# ~~قریب صد دینار ms23 شیرازی خرج میشود و آن خیر مستمرست و چند معتمد و مسکون
# ~~اقامت وظایف آن را منصوب فرموده . وحسن اعتقادی که افراد ائمه را تعظیم
~~و توقیر
# ~~انبیاء می فرماید و آحاد زهاد را قدر و منزلت ابدال مینهد و در رعایت
~~حق احترام
# ~~و شرط اکرام هریک غایت محهود مبذول میدارد و از تنطق وتخرج3 او در دین
~~داری
# ~~آنست که هر گز یک لحظه و نیم لمحه بی وضو ننشسته است چه در بار گاه جد
~~چه در
# ~~محلس هزل وعشرت، و چون وقت اداء مکتوبه در آمد و دعوت حی علی الصلوة
# ~~بسمع مبار کش رسید قلم قرار از وی برخست5 تا برآن حال که هست درجامه
~~ولباس
# ~~که نماز را خاص و معد است فرض وقت بگزارد ، و از ملک الحجاب عزالدین
~~فضلون
# ~~ادامالله دولته شنیدم که این پادشاه لا زال ملکه هرجامهآ نو که درمی
~~پوشد لابد نخست
# ~~غسلی بر آرد و بعد از لبس آن دو ر کعتی بگزارد و روز باشد که اتفاق
~~افتد که چند
# ~~نوبت ملبوسات ببخشد و بدل کند و آن سنت مستمر نگاه دارد و آن عادت خوب
# ~~فرونگذارد ، وعدلی که ازسهم شحنهآ انصاف او کهربا خاصیت باز عدم فرستاد
~~و تعرض
# ~~کاه در باقی نهاد5 ومیان کبک و شاهین معادات طبیعی برداشت، صیت سیاستش
~~در صحاری PageV01P026
# ![image filename](./0615AfdalDinKirmani.MudafBadayicAzman_0036.png)

# ~~عصاء شبان بدست گرک داده است و حضانت فرخ حمام تقلید (161a) دایهآ عقاب
# ~~فرموده ، شعر :
# و عد ل آباح ألشاء احلقة ألفلا %~% ینس کلاها والذئاب رعاع
# ~~بیت :
# از برای عصمت اغنام در جلباب شب %~% باضیاء عدل او از نور مه فارع شبان
# ~~ایضا :
# شاهی چو تو از عدم نیامد بوجود %~% محراب در ترا بزد چرخ سجود
# نوشروان را دو رخ نهادی در عدل %~% مر حاتم را سه ضربه دادی درجود
# و از حکایات عدل او آنچه ما مشاهده کردیم یکی آنست که چون بمبار کی در
# ~~شهر بردسیر و ms24 بیخت نبک بر تخت مملکت نشست و بکام نیک خواهان دولت باز
~~بیرون
# ~~شد معسکر میمون برظاهر شهر فرمود، گفتند ای پادشاه ر بض شهر فسحتی دارد
~~در
# ~~فضاء آن منازل معمور و خراب بسیار است و مقام حشم میسر باشد، از کمال
~~مرحمت
# ~~و فرط معدلت فرمود که زمستان است و درین منازل خراب باشد که درویشی مگر
# ~~در خانهآ مسکن خود را مهیا کرده باشد و مرد لشکری لابد اورا از عاج کند
~~و آن کلبه
# ~~از دست او فرا گیرد و آن بیچاره بی مأوی بماند و جواب این جریمه که
~~تواند داد ؟
# ~~لشکری بسرمای صحراعادت دارد اولیتر آنکه او بردشت باشد . زهی رحمت شامل
# ~~و زهی عدل کامل و زهی پادشاه رعیت پرور و زهی خسرو انصاف گستر که، شعر
~~:
# وقف ألضمیر علی مر آعاة ألعلی %~% و کفی ألرعیة روعة العد وان
# ~~بیت :
# شه چو برتخت مملکت بنشست دست او پای ظلم را بشکست
# فتنه در خواب شد زصولت او %~% عدل بیدار شد ز دولت او
# شد ز انصاف شاه شاه تبار %~% گرگ از میش دوست کانی خوار1 PageV01P027
# ![image filename](./0615AfdalDinKirmani.MudafBadayicAzman_0037.png)

# ~~و عجب تر آنکه چهل روز معسکر میمون برظاهر بردسیر بود درمیان دهها
~~پیوسته،
# ~~و درین چهل روز هیچ سوار وپیاده در دهی نشد و یک من کاه یا هیمه بطریق
~~زور یا
# ~~زاری درخواست نکرد بل که جملهآ حشم غله و کاه وهیمه و مایحتاج مقام بزر
~~خریدند،
# ~~شعر :
# فبهاوه مله العیون و حسمه %~% مل: الصدور وحده موهوب
# فالأمن حیث خیامه مضروبة %~% والنصر حیث حسامه مخضوب
# ~~و با کورهٔ‌ عدل او اول وهلت آن بود که عباس از جهت نزل حشم منصور
~~قسمتی عام
# ~~در شهر و رستاق می کرد، پادشاه در منزل رکناباد از آن خبر شد حالی مثال
~~اعلی
# ~~فرستاد که از قسمت در باقی کنند1 و هرچه نستده اند قلم عفو بر سر آن
~~نهند و آنچه
# ~~ستده اند باز رسانند . رعیت ms25 بدین نو باوهآ رحمت استدلال کردند که از
~~ظلمه انتصار خواهند
# ~~فرمود ، و مظلومان را اغاثت کرد و برلفظ مبارک راند که در ولایت فارس
~~آبادان در
# ~~صد هزار منزل سفرهآ انعام ما گسترده است و خوان احسان (1670) ما نهاده،
~~بکرمان
# ~~خراب آمدهام تااز کسرهآ ارامل و قراضهآ ایتام نان خورم؟ معاذ الله ،
~~عباس میخواهد
# ~~که بعلت نهضت ما مردم رنجاند، شعر :
# در باغ زعدل شاه فرخ سیما %~% آن سعد که دولتست بروی اسما
# از حرص شود نر گس اکمه بینا %~% در شکر شود سوسن الکن گویا
# ~~اما رسوخ عرق کریم آن پادشاه دام ملکه درجهانداری و شرف اصالت او
~~درپادشاهی،
# ~~شعر :
# ورت الممالک کابرا عن کابر %~% کالرمح أنبوبا علی أنبوب PageV01P028
# ![image filename](./0615AfdalDinKirmani.MudafBadayicAzman_0038.png)

# ~~مدت هفتادسال شد1 تا صدای نوبت آن دولت سماع اجرام فلکست و دعوات
~~استدامت
# ~~امام آن ملکت و رد شبان روزی ملک . و ما در عنفوان عمر و عهد صبی می
~~شنیدیم
# ~~که احوال ممالک فارس ازجهت صبابت سلاطین آل سلجوق وقلت اعتناء ایشان
~~باسباب
# ~~جهانداری در زلازل اختلال افتاده است واز فرط اعتساف ودوام اسراف در
~~اهمال چانب
# ~~انصاف در این ولایت روز راحت تاریست و سیلاب خون جاری ، وسلطان ملکشاه
~~بن
# ~~محمودبن محمد بن ملکشاه که پادشاه بود همت او بر کشتی گرفتن و مشت زدن
~~و تربیت بطالان
# ~~و مصارعان وزور آزمایان مقصور و عهدهآ ملک وملاک کار ولشکرکش او اتابک
~~سنقر
# ~~که او را شیر باریک می گفتند و برادر او وقوم وخیل ایشان سلغر . پس
~~ازغایت تهور
# ~~و بی عاقبتی ملکشاه برادر اتابک سنقر را بی جرمی ظاهر هلاک کرد . اتابک
~~سنقر با
# ~~قوم خویش از شهر شیراز خروج کرد و بیرون شد و ملکشاه چون مخائل فتنه
~~مشاهده
# ~~کرد خواست تا اتابک را بلطائف معاذیر باز شهر آورد، اتابک سنقر گفت که
~~محمد
# ~~باز دار که بدین کبیره حامل بوده است بمن فرستد تا باز شهر آیم .
~~ملکشاه چون
# ~~همهآ ابلهان ms26 او را پیش اتابک فرستاد، اتابک از حرقت حزازت2 کینهآ برادر
~~که در دل
# ~~داشت حالی او را سیاست فرمود پس باعتماد قوت که داشت روی بقصد ملکشاه
~~آورد
# ~~و او را از فارس ازعاج کرد3 .
# ملکشاه بخدمت عم خویش سلطان مسعود شد بعراق واستمداد لشکری کرد و
# ~~بفارس آورد ومنهزم باز گردید و چند نوبت همچنین هروقت که اقدام نمود
~~اسیر انهزام
# ~~شد و ملک فارس اتابک سنقر (162a) را صافی ومستخلص گشت و خبر بکرمان
~~رسید
# ~~که در ولایت فارس مهدیی پیدا آمده است و دجال فتنه را بر دار اعتبار
~~کرده و شمع
# ~~انصاف در ظلام ظلم برافروخته و خاشاک حوادث آن دیار را خار وار بآتش
~~سیاست
# ~~سوخته ، رایات مسلمانی را بتأیید آسمانی افراشته و ایوان ممالک را
~~بتصاویر استقامت
# ~~نگاشته، ابواب عدلی که مسدود بود منفتح شد و اسباب رفاهیتی که منصرم
~~بود باز PageV01P029
# ![image filename](./0615AfdalDinKirmani.MudafBadayicAzman_0039.png)

# ~~دیدار آمد، بحسن سیرت آن پادشاه در آن بلاد بساط امن مسوط شد و امور
~~ممالک
# ~~بیمن ایالت او مضبوط ، و این ساعت اخبار اتابک شیر باریک درحفظ قوانین
~~جهانداری
# ~~سائر است و آثار او در ولایت شیراز از عمارت بقاع و بناء خیرات ظاهر ،
~~شعر :
# ان اثارنا تدل علینا %~% قانظر وا بعد نا الی الا ثار
# ~~و اتابک سنقر معاصر ملک محمد1 بوده است در کرمان، ما در آن عهد می
~~شنیدیم از
# ~~افواه که امروز زمام ملک جهان بدست سه پادشاه عادل است یعنی آنسز
~~خوارزمشاه
# ~~بخوارزم و ملک محمد در کرمان و اتابک سنقر در فارس2 . و میان ملک محمد
~~واتابک
# ~~ستقر در آن وقت مشارب مصافات مورود بوده است و اواخی مؤاخات مشدود و
~~رسل
# ~~وقواصد از جانبین متوادر و کتب ورسائل متواتر، و اتابک سنقر وملک محمد
~~هریکی
# ~~بولایت خویش قانع واز تعرض همسایه متمانع ، و چون آیت دولتش منسوخ شد
~~وعهد
# ~~عمرش مفسوخ2 اتابک زنگی برادرش بر سریر ملک فارس مستولی شد و ms27 بر درجات
# ~~دولت مستعلی، پادشاهی بود گوهر نفس او از شراست مطبوع و بناء خلق او بر
~~شکاست،
# ~~موضوع ، شعر :
# و لطا لما هاب الملوک مکانه %~% حتی یکاد یهابه ألملکان
# زلت قدم را با راقت دم مقایل کردی و تجاوز از ضغائر جرائم کبیرهآ پنداشتی
# ~~و در عهد او اورا خصوم پیدا آمدند، صاحب اهواز شمله چند گاهی با وی در
~~نردنبرد
# ~~مواجهت نمود و میان ایشان دست غلبه قائم میبود و از بطانهآ او سلغر
~~ناشئی برخاست
# ~~اورا سابق خستکین5 می گفتند و مجاذبت رداء ملک کرد و وقتی منهزم از پیش
~~اتابک PageV01P030
# ![image filename](./0615AfdalDinKirmani.MudafBadayicAzman_0040.png)

# ~~زنگی بگرمان افتاد و بخدمت ملک طغرلشاه رسید برامید اغاثت و انجاد ، و
~~ملک
# ~~طغرل نه مرد پرخاش وانجاش1 وایقاظ فتنهآ خفته بود (1620) التفاتی بحال
~~اوننمود
# ~~پس از کرمان عنان عزیمت برصوب خوزستان تافت و با شمله پیوست برطن آنکه
# ~~عدوا لعدو صدیق واجل اورا این خیال نموده بود، شمله نیز تقصیر نکرد
# ~~و گفی الله المومنین القتال برخواند و ویرا هلاک کرد و ثقلی بزرگ از دل
~~اتابک
# ~~زنگی بر گرفت2 ، بیت :
# # ز نهار بخون من نیالائی دست %~% خود خشم من این مهم کفایت کردست
# و در عهد ملک او ملک طغرل بجوار حق پیوست3 وملک تورانشاه از فرزندان
# ~~او بحضرت اتابک زنگی التجا نمود و چنانکه عادت ملوک باشد اورا اکرام
~~فرمود و
# ~~دو نوبت لشکر داد و بکرمان فرستاد ، چون تورانشاه را بخت یار نبود هر
~~دو نوبت
# ~~بر جمازهآ فرار باز حضرت شد، سیم نوبت بعد از آن که چند سال در عراق
~~طوف کرد
# ~~و مقام باز یزد آورد چنانکه در مقدمه شرح داده آمد ایبک دراز اورا از
~~یزد بخواند
# ~~واز حضرت شیراز استمداد نمود و ولایت سیرجان و پرک وقلعه های آن از
~~کرمان باز
# ~~فارس پرداخت، اتابک زنگی دگر بار لشکری فرستاد و کرمان تورانشاه را
~~مسلم شد
# ~~و بعد از آن سالی دو سه در ms28 زمرهٔ‌ احیاء بود ، چون دور دولت او منقرض
~~شد افسر
# ~~پادشاهی برسر پسرش اتابک تکله5 نهادند و در عهد او چند سال خطبه وسکهآ
~~کرمان
# ~~بنام و لقب آن پادشاه مزین بود .
# واتابک تکله پادشاهی بوده است عادل وصبور وحلیم وقانع ، ملک کرمان پیش از
~~PageV01P031
# ![image filename](./0615AfdalDinKirmani.MudafBadayicAzman_0041.png)

# ~~آمدن ملک دینار بکرمان و بعد از وفات اوچند نوبت بر وی عرضه کردند و
~~سایهآ قبول
# ~~برآن نافکند و بخطبه قانع می بود .
# و در عهد اتابک تکله زلزال فتنهآ در فارس حادث شد و ابن عم او را قطب
~~الدین
# ~~پسر اتابک سنقر نعره1آ خلاف درسر حر کت کرد و فضلهآ سوداء پادشاهی دماغ
~~او را
# ~~تباه گردانید و التجا بجانب ایگ و دارابجرد کرد و بی دولتی او را باز
~~دست اتابک
# ~~تکلمه داد و آن پادشاه رحیم جانب خویشی را رعایت فرمود و حکم ارعاء2
~~تقدیم و
# ~~او را بجان امان داد و بنیل میل کسوت بصرش کبود گردانید ولی رنگ آن
~~نیرنگ
# ~~در نگرفت و مرد چشمش مرده و نر گس حدیقهآ حدقهاش پژمرده نشد و این معنی
~~هم
# ~~سیب شقاء و قاطع بقاء او بود چه شیطان فضول او را بتسویل بعراق کشید و
~~لشکری
# ~~فارس آورد و بلاد و عباد را در دوائر تخریب و تعذیب (163a) افگند،
~~تقدیر
# ~~والعاقیة للمتقین غالب آمد و ندب3 ظفر اتابک تکله را تمام شد ولشکر
~~عراق را
# ~~هزیمت کرد و قطب الدین و اتابک یزد را هردو در مصاف بگرفت ، اما اتابک
~~یزد
# ~~رکن الدین سام’ را چنانکه عادت سلاطین کریم باشد مشمول نواخت واکرام
~~بازخانهآ
# ~~یزد فرستاد ، شعر :
# قبل العدی بالصفح عن هفواتهم %~% وألصفح فی عنق ألعدو صفیح
# و کار قطب الدین که خصم بود بآخر رسانید وممالک فارس اتابک تکله را
~~مستخلص
# ~~وصافی شد، ولی میان حضرت فارس و ایگ بحکم تلاصق دیار مداجاتی5 که
~~پیوسته
# ~~بوده است قائم بود و همواره خاطر آن پادشاه بقهر امراء ms29 آن جانب مایل و
~~چندنوبت
# ~~بنفس خویش حر کت فرمود و دست برد سلطنت نمود تا بعضی بلاد و قلاع را
~~گشاد
# ~~و مضاف ولایت خویش داشت و چون او را طور وفاتی که ملازم حیاتست دررسید
~~6، PageV01P032
# ![image filename](./0615AfdalDinKirmani.MudafBadayicAzman_0042.png)

# ~~بمت
# منادی بر آمد زهفت آسمان %~% که سعدبن زنگیست شاه جهان1
# شعر
# الله آکبر ان السعد قد طلعا %~% وقد تصرم حبل الحیف وانقطعا
# و خود آن چنین پادشاه قاهر و درصنعت جهانداری استاد ماهر همه بانی سرای
# ~~مملکت و ممهد قاعدهآ سلطنت آن پادشاه عادل بوده ، کشت صنعهای جمیل که
~~بروز گار
# ~~دراز کرده اند آن پادشاه می درود و جواب سؤالها که در اکتساب علق ظفر
~~از مفتی
# ~~بخت کردهاند اومی شنود، عروس آن فتوح که آینهآ اندیشه بایشان ننمود روی
~~گشاده
# ~~بحجلهآ مراد او فرود آوردند و شراب آن اغراض که نوشیدن آن در حساب نبود
~~که
# ~~بخواب بینند باقداح نجاح در کام ایام او ریختند ایشان همه پیاده بوده
~~اند و شاه این
# ~~یادشاه و ایشان ستاره بودهاند و ماه این خسرو، بیت :
# # ای زیزدان تا ابد ملک سلیمان یافته %~% هرچه جسته جز نظیر از فضل یزدان
~~یافته
# # ای زرشک رو نق ملکت سلیمان راخدای %~% از تضرع کردن هب لی پشیمان یافته
# و اصفهان که مادر ملک عراق است و بکر زیور دار بلاد آفاق او را در کنار
# ~~اختیار آمد و نوبت حشم منصورش لشکر خوارزمشاه را (0 163) که مالک
~~سلاطین
# ~~است هزیمت کردند ، غز که معرت ایشان گیمخت زمینرا هزاربار از خون خلق
~~ادیم
# ~~کردهاند گاه درسایهآ زنهار او دست کدیه دار از کرده اند و نان خواسته و
~~گاه از سر نیزهٔ‌
# ~~حشم منصورش جسته و جان برده . امیر نظام الدین محمود بن الحسن امیر ایگ
~~که از
# ~~عقاب اوج هوا رفیع تر بود و کوه پایه های دار الملکش از بروج آسمان
~~منیع تر اقبال
# ~~این پادشاه او را دست بسته بپای تختش آورد ms30 ، مملکت کرمان که سلطان سنجر
~~شست PageV01P033
# ![image filename](./0615AfdalDinKirmani.MudafBadayicAzman_0043.png)

# ~~سال در حسرت آن تمنی بود که اورا خطبه میسر شود بهزار زور وزاری ،
~~لقمهوار در
# ~~دهان کام او نهادند ، شعر :
# خطبتک آبکار البلاد و عونها %~% فعلیک من بین الملوک سکونها
# غارت علیک حبالها و سهولها %~% وصبت الیک قلاعها وحصونها
# وستملک ألا فاق بعد وبالحری - آن تملک الا فاق آفریذونها
# امروز در رقعهآ زمین سه شاه مذکور اند و در بسیط غبراء سه حضرت مشهور ،
# ~~خوارزمشاه در سرحد تر کستان و ملک غور برلب هندوستان، سرهآ جهان و
~~فرضهآ
# ~~مابین عراق و خراسان از در اصفهان تا حدود غزنین وازجزیرهآ قیس که قلب
~~دریاست
# ~~تا طبس وسیستان عرصهآ ملکت وساحت ولایت آن پادشاه است بی منازعت خصمی و
# ~~مجاذبت ضدی، لاجرم برلب چشمهآ سنانش تزاحم وراد فتوح است و برسواد دل و
# ~~جگر اعداش رخنه های جروح، برید تأیید کتب ظفراودرفضا شش جهت دوان است
# ~~و فرات احکام او در شام احتشام روان ، در جهاد اهل عناد بر مقتضی عادت
~~حزم درع
# ~~صبر اوالوالعزم پوشیده است ، لاجرم درمواقف مخاوف منصورست که النصرمع
~~الصبر
# ~~شعر :
# ناصبوران چوخاک و چون بادند %~% ظفر و صبر هر دو همزادند
# ~~شعر :
# ~~وتلقی اذاصا برت فی حومة الوغا  جمال عروس النصرفی حلل الصبر
### | ص
# شرح شمائل ذات بزر گواراین یادشاه عادل اعلی الله شأنه وذکر خصائص روزگار
# ~~نامدار او در ده محلد ضخم و دفتر بزرگ داده نشود، اگر عمروفا کند
~~(164a) این
# ~~خدمت را میان طاعت بسته دارم اما درین سواد غرض تاریخ وقت است و اثبات
~~آنچه آن
# ~~پادشاه در کرمان فرمود از مراسم عدل و مکارم خلق و رفع قواعد حیف و قمع
~~اعداء PageV01P034
# ![image filename](./0615AfdalDinKirmani.MudafBadayicAzman_0044.png)

# ~~دین و قهر خصوم ملاعین بر طریق جملی : و اگر آن جمله بتفصیل آریم و
~~اجزاء آن
# ~~کل را برشماریم1 .. ....
# سرجریدهآ نعمت و کرم آن پادشاه گفته شد که قسمت نزل از راه فرمود که
# ~~باطل کنند و مال ms31 درویشان باز دهند و دوم آن بود که رعیت کرمان از شکایت
~~امیر
# ~~فخرالدین عباس تحاشی مینمودند از خوف آنکه اگر او را عزل نفرماید و
~~برمعهود
# ~~والی کرمان باشد خطرناک بود ، فراست پادشاهانه نقش آن تفکر ازالواح
~~صدور تصور
# ~~فرمود و مثال بشارت داد که عباس درخدمت رکاب اعلی خواهد بود ، رعیت
~~دلیر شدند
# ~~وچون مرغان بهاری بزبان زاری الحان شکایت سرائیدن گرفتند و نواهای
~~نکایات زدند و
# ~~چهل روز صحرای مخیم میمون از طبقات مظلومان و اصناف مدعیان مشحون بود و
# ~~ائمهآ فریقین غلبه نمودند و از جهت موضوع غلهآ منال ایشان که راه حرمت
~~نرفته بود
# ~~و برداشته برعباس و برادر و تاج الدین سرخک علی الله زدند تابحدی که آن
~~سرخک
# ~~را در خیمهآ صدرعالی عمیدالدین1 بأسنهآ السنه مجروج کردند واو را هدف
~~سهام ملام
# ~~و غرض ناوک دشنام ساختند، پس پادشاه عادل فرمود تا آن سرخک را محبوس
~~داشتند
# ~~و برادر عباس را مخاطب و عباس را معاتب تا از عهدهآ ظلامات رعیت بیرون
~~آیند وغلهآ
# ~~ائمه و اسوال که بناحق از مردم ستدهاند بازدهند، نخست پنجاه دینار که
~~از بهای گوسفند
# ~~گم شده گرفته بودند فرمود تارد کنند، بر درویشان دیگر اسباب کدخدائی
~~وزینت و
# ~~سلاح که عباس و برادر و آن سرخک ساخته بودند درفارس و کرمان همه را
~~استخراج
# ~~فرمود و بخزانهآ معمورهآ خود تقل کرد و مثال داد تا بر ارباب شکایت مو
~~فردارند و
# ~~قریب (1640) پانصد دینار خراجی بعوض موضوع باز ائمه فرمود و هر تقصیری
~~که
# ~~در رعایت حقی رفته بود تدارک آن واجب داشت، شعر : PageV01P035
# ![image filename](./0615AfdalDinKirmani.MudafBadayicAzman_0045.png)

# # تدارک بعد الله آنفس معشر %~% اطلت علی حتم من الموت واجب
# # وقال لعا للعاثرین وقد رأی %~% وتوب رجال فرطوا فی العواقب
# ~~و آن امیر فخرالدین عباس پیری بود از امراء قدیم فارس و پیش از صحبت ما
~~بحسن
# ~~سیرت و سداد سریرت مذکور بوده است ، طالع منحوس وبخت معکوس اهل کرمان ms32
# ~~را پوستین صلاح باز گردانید تا رنج دل درویشان و دعاء بد بیچار گان
~~بخود کشید و
# ~~آب روی و نام نیکو که در مدت هشتاد سال کسب کرده بود بر باد داد و در
~~خدمت
# ~~پادشاه بی حرمت شد و هرجفا که باخلق خدای کرده بود جزاء آن باز دید ،
~~شعر :
# # وغدا یناقش فی الدقائق مثل ما %~% قد کان نفعل بالوری بل آبلغا
# # ومضی یعض علی الولایة کفه %~% و یود لو لم یبع فیها ما بغی
# ~~بیت :
# گفت یک روز کوفیی بهشام %~% کای زماهمچو شیر خون آشام
# سیم درویش و بیوه آوردی %~% حلقهٔ‌ فرج استران کردی
# گرتویی پس مکش زمارگ وپی %~% و رخدائیست شرم دار از وی
# کانچه یک پیرزن کند بسحر %~% نکند صد هزار تیر و تبر
# ای بسا تخت و تاج گنجوران %~% ریز ریز از دعاء رنجوران
# ای بسا رایت عدو شکنان %~% سرنگون از دعاء بیوه زنان
# از رعیت شهی که مال ربود %~% کل زپی برگرفت و بام اندود1
# اما احوال ارذال غز که خشاره2آ خوان وجود اند و مدت سی و یک سال است
# ~~که در کرمان علم ستم افراخته اند و عالمی را خراب کرده و راستی را
~~برانداخته و از
# ~~آن ملاعین نیز از صد یکی نمانده چه ظالم را عمر نباشد ، بیت :
# باز چون کار او ستم باشد %~% عمر او پنج سال کم باشد PageV01P036
# ![image filename](./0615AfdalDinKirmani.MudafBadayicAzman_0046.png)

# بلی رذاله1آ لوم و فضالە3آ شوم که در کرمان باز ماندهاند تا برعیتی
~~پادشاه
# ~~و صحرا نشینی قانع بودند و بر ساز معاملت نوای مجاملت می زدند و
~~برجادهآ طاعت
# ~~میرفتند کمال رأفت و فرط عاطفت پادشاه ایشان را گوشهآ از کرمان باز
~~گذاشته بود و
# ~~ولایت نرماشیر ارزانی داشته و منال آن ایشان را مباح فرموده، بعد ما که
~~ده نوبت
# ~~در اطوار خشم و رضا ایشان را جان بخشیده است و نان داده چون غرور
~~شهرداری
# ~~وعشوهآ قلعه نشینی مزاج خضوع ایشان فاسد گردانید و ms33 چون لطف نصیحت ناجع3
~~نیامد
# ~~لابد آخر الد واء آلکی بربایست خواند واگرچه قمع آن شئابە4آ حشم و
~~نفایه5آ
# ~~خدم را حر کت و تجشم این پادشاه بزر گوار دریغ است که، شعر :
# نجی بک لومک منجی الذباب %~% حمته مقاذره آن ینالا
# ~~بیت :
# با مور کسی تیغ کشد از پی جنگ؟ %~% بر پشه کسی رها کند تیر خدنگ؟
# ~~اما محرد حمیت دیر  ومحض رقت مسلمانی نائرهآ سخط پادشاه برافروخته است
# ~~و او را درشهر شریف که مظنهآ استراحت است از سر مسند ترفه و مهاد تنعم
~~بر گرفته
# ~~است و در مقاسات صرصرصحاری و سموم براری افگنده و بتجرع آبهای تلخ و
~~شور
# ~~از در بغداد بحد غور آورده تا درین موسم خیرات و میقات حسنات خاک کرمان
~~را از
# ~~خبث فساد و رجس اعتقاد آن ملاعین مطهر گرداند و چنان پندارد که آلموت
~~را گشاده
# ~~است و هزار [ بار] بثغور روم جهاد کرده حالی جره باز صولت پادشاه آن
~~بوم اشکال
# ~~شوم افعال را مرغ وار در قفس حبس محاصره پر بریده و بال شکسته می دارد
~~و امید
# ~~بفضل اله واقبال پادشاه چنانکه عن قریب سورت ظفر نازل شود و آیت جعلنا
~~عالیها PageV01P037
# ![image filename](./0615AfdalDinKirmani.MudafBadayicAzman_0047.png)

# ~~سا فلها بر مؤ تفکات1 آن اشقیا خواند و دفع آفت و استیصال شافت2 ایشان
~~حاصل
# ~~گردد ومنادی نصرت نداء، شعر :
# # وفت السعود بوعدها المضمون %~% و ترا دفت بألطا ئر ألمیمون
# و شیرزاد3 آن ترانه بسراید، بیت :
# انصاف ملک حلق ستم بگرفتست %~% بازوش بتیغ ملک جم بگرفتست
# وقتست که زیر چنک را بنوازم %~% چون شاه بجنک شهر بم بگرفتست
# قصهآ آمدن گزلی خان خوارزمی یکرمان
# سبحان الله اینت نحوست طالع کرمان و اینت ادبار و بخت بد که بدین خاک
# ~~مستولی است، اگر در اقاصی روم آتش فتنهآ ملتهب میشود زبانهآ آن خان و
~~مان
# ~~ضعفاه کرمان میسوزد و اگر در نواحی چین نکباء نکبتی هائج6 می گردد غبار
~~غوغاء
# ~~آن باز سرو ms34 ریش اهل کرمان می آورد .
# در میانهآ آن محاصره ومهم بزرک که در پیش پادشاه اسلام بود از سرحد
~~خراسان
# ~~شاغلی پیدا شد وفتقی حادث (195b) وخاطر عاطر یادشاه از آن هاجم نا گاه
~~و ناجم
# ~~نا اندیشیده متشوش و متوزع شد شعر :
# # حشاشة نفس ودعت یوم ودعوا %~% فلم آدر آی الظاعنین أشیع
# و منشأ این واقعه و قصهآ حال آنکه سلطان خوارزمشاه محمد نیایت ملک
# ~~نیشابور بامیر جمالالدین گزلی خان داد7 وایالت آن ولایت بوی مفوض فرمود
~~و دست
# ~~او در حل و عقد و حکم نشابور مطلق گردانید، و آن گزلی خان کهن کافری
~~ظالمی
# ~~است که بارانهای حوادث کفر و اسلام بر سر او آمده است و احوال وقایع
~~شدت و PageV01P038
# ![image filename](./0615AfdalDinKirmani.MudafBadayicAzman_0048.png)

# ~~رخای روز گار بروی گذشته و در خوارزم و خراسان عقار و املاک بسیار حاصل
~~کرده
# ~~و اسباب پادشاهی ساخته و با کمال تمول و فرط استغنا دل گرسنه و جان
~~تشنهآ او سر
# ~~نشده و در نشابور از قطع طرق و ایذاء سابله1 تحاشی ننموده و حشم و خول
~~خود را
# ~~از این منکر نهی ناکرده تا سنهآ خمس و ستمایهآ هلالی که وزیر سلطان
~~لشکر
# ~~خوارزم بدر هرات آورد بمحاصره و استخلاص آن طرف، و گزلی در جملهآ امرا
~~در
# ~~خدمت، و اتفاق افتاد فوجی از خیل او بر کاروانی خوردند و آن را زدند و
~~مرد کشت
# ~~و مال برد و شکایت این حال بسمع وزیر رسید، تعرف آن کار فرمود و دزدان
~~را در
# ~~قبض آورد و بعضی را سیاست فرمود، و گزلی خان را آن حال منکر نمود و با
~~وزیر
# ~~عتاب کرد که کسان مرا هلاک کرده اند همانا بی علم و رخصت او بوده باشد
~~. وزیر بحکم
# ~~تمکن منصب و اعتماد بر تمهد قواعد احتشام خویش جواب داد که دزدی کرده
~~ورنج
# ~~مسلمانان خواسته پس آنچه استحقاق قطاع الطریق بود یافته، و اگر تو که
~~پادشاه
# ~~خراسانی ms35 بر مثل این جریمه اقدام نمائی جزاء تو همین خواهد بود . این
~~جواب عنیف
# ~~در گزلی اثر کرد و رگ جاهلیت در وی بجنبید و شب از معسکر درهرات بگریخت
# ~~و روی بنشابور نهاد و ناگاه در شهر آمد ومردم و رعمت ولایت از آن
~~مناظره غافل و او را
# ~~پادشاه و حاکم ولایت می دانستند، در شهر آمد و دروازه ها فروبست و
~~اصحابدیوان
# ~~و اعیان ولایت و اهل تمول را در قبض آورد و در شکنجهآ مصادره کشید و
~~اموالی بی حد
# ~~و نعمت بی قیاس حاصل کرد( 166a) و اورا حوش و پوشی2 جمع شد و با مردی
~~پانصد
# ~~سوار و پیاده و عوراتی دویست و خزاین بسیار روی بکرمان نهاد بر ظن آنکه
~~عرصهآ
# ~~کرمان از لشکر فارس خالی است و استخلاص آن ملک آسان ، در طبس او را
~~معلوم
# ~~شد که پادشاه اسلام وارث سریر سلیمان با بیست هزار مرد بردر بم است و
~~بمحاصرهآ PageV01P039
# ![image filename](./0615AfdalDinKirmani.MudafBadayicAzman_0049.png)

# ~~غز مشغول، او را دندان طمع از کرمان کند شد ر چون از خصم می ترسید و
~~مقام
# ~~طبس میسر نبود بکرمان آمد و در سرحد بهاباد1 نزول کرد و زرعی که دید
~~فنا
# ~~کرد و بجانب کوبنان آمد و هم چنین غلهآ سبز بزیان آورد و بزرند آمد و
~~برقاعده
# ~~مزروعات آن ولایت تلف می کرد و پوستین نیت و عزیمت باز گردانید و دم
~~هوای
# ~~خدمت بادشاه زدن گرفت و بزبان می گفت که بخدمت پادشاه آمدهام و مهمان
~~اوام و
# ~~بحکم یگانگی این تجاسر می نمایم و غله می خورم، اگر پادشاه عتاب کند
~~غرامت
# ~~آن بکشد . بدین علت یک ماهی در ولایت زرند مقام کرد تا چهارپای مرده
~~گشتهآ او
# ~~زنده شدند و رسول ونامه بمقیمان برد سیر می نوشت و بقول دم دوستی می زد
~~و بفعل
# ~~در ولایت خرابی می کرد .
# پادشاه اسلام درمیان دو محذور2 فروماند، نخست طریق رفق پیش گرفت ms36 وحاجب
# ~~بزرگ خود امیرعزالدین فضلون [ را] با تحف لایق پیش او فرستاد ، از آنجا
~~که غلظ
# ~~طبع خوارزمیان و سردی مزاج و فظاظت نیم مسلمانان باشد تمکینی زیادت
~~ننمود
# ~~و عز الدین فضلون را دیدیم از وی رنجیده باز آمده، پس از بردسیر
~~بپادشاه نوشتند
# ~~که، مصراع :
# حفظت شیئا و غابت عنک آشیاء3 ، طلب ولایتی نا گرفته کنی و سعی در
# ~~ملکی متوقع می نمائی و سرحد ولایت مسلم ازدست بخواهد شد چه این کافردر
~~راور
# ~~حصار می گیرد و مجال می طلبد .
# پادشاه ازین کلمات از معسکر برخاست و روی بدفع وی آورد و چون برایین
# ~~رسید در راور که مقام گزلی بود حیلهآ ساختند و در شب آتشهای بسیار در
~~صحرا
# ~~برافروختند و طبل ها زدن گرفتند، گزلی بترسید و درشب از در راور برخاست
# ~~بعد از آنکه خرابی بی حد کرده بود و غله دروده و حمل چهارپای خویش کرده
~~. چون PageV01P040
# ![image filename](./0615AfdalDinKirmani.MudafBadayicAzman_0050.png)

# ~~خبر گریز او (166b) بیادشاه رسید عنان مبار ک از رایین بازصوب جشار
~~وساردو
# ~~گردانید ، ولایتی سردسیر خوش هوا و مرغزار بسیار وعلف زاربی حد بر بیست
~~فرسنگی
# ~~شهر بم و بمعنی همان حصار و دربندان قائم بود و حشم منصور بر در بم و
~~خروج غز
# ~~متعذر و عذاب محاصره باقی . پس امراء غز و معارف کنکاج کردند و مخرج
~~کار خویش
# ~~جستند و خلاص عاقبت طلب کردند ، جز طریق تذلل مسلوک داشتن وراه خضوع
~~رفتن
# ~~مصلحت ندیدند چه بر تقدیر آنکه پادشاه اسلام در ضمان سلامت نیزعزیمتدار
~~الملک
# ~~شیراز فرماید در حوالی بم و نرماشیر چندان سوار و پیاده بنشاند که در
~~خروج و راه
# ~~بروز بر غز بسته دارد و اگر امراء دولت در خدمت ر کاب اعلی نیز رغبت
~~خانه نمایند
# ~~و عرصهآ گر مسیر خالی ماند غز را دیگر خصوم باشند بیرون از پادشاه
~~اسلام و در این
# ~~آخر محاصره که حال غز در تزلزل افتاده است ضعیف تر ms37 خصمی بریشان ظفر
~~یابد و
# ~~شهر بستاند پس صلاح و فلاح خویش در اختیار خدمت پادشاه دیدند و در
~~منتصف
# ~~ذوالقعده سنهآ خمس و ستمائه برادر هم مادری عجمشاه امیرزنگی و چند امیر
~~غزبتخت
# ~~اعلی پادشاه آمدند و التماس صلح کردند برقرار آنکه امرا و معارف غز
~~بیرون آیند و
# ~~در خدمت چترهمایون بشیراز روند تا پادشاه ایشان را مستقر و مستوطن معین
~~گرداند
# ~~و نان و اقطاع روشن فرماید و ملک عجمشاه تنها درشهر بم می باشد تا ماهی
~~دوسه که
# ~~کار حشم قرار گیرد و حال نظام پذیرد پس ملک عجمشاه نیز بیرون آید و شهر
~~بم
# ~~بپادشاه و گماشتگان او تسلیم کنند . بدین قرار امیر زنگی و رسولان باز
~~شهر شدند
# ~~و قواعد معاهدت و معاقد محالفت از جانبین مؤ کد و مشید گردانیدند و در
~~آخر ماه
# ~~ذوالقعده من السنة المذ کورة امرا و بزر گان حشم غز بخدمت سپهر اعظم
~~پیوستند و
# ~~شرف دست بوس مبارک (167a) حاصل کردند و بتشریف و نواخت وانواع اکرام
# ~~مخصوص شدند و پادشاه اسلام در ظل ظفر و ضمان دولت روی سراپردهآ عزیمت
~~میمونه
# ~~باز صوب شیراز فرمود بر راه سیرجان و بافت ، شعر :
# و عاد قریر العین یصحبه المصر %~% و فاز بأجر لا یعادله آجر PageV01P041
# ![image filename](./0615AfdalDinKirmani.MudafBadayicAzman_0051.png)

# ~~یبت :
# بتیغ بیخ بلا چون زباع بم بر کند %~% گسست سلسلهآ فتنه را از آن پیوند
# و چون در شعبان سنهآ خمس و ستمائه پادشاه اسلام بمبار کی از معسکر میمون
# ~~در بردسیر سراپردهآ همایون بجانب بم فرمود برعزم محاصرهآ امیرلالابک
~~عزالدین بلال را
# ~~باتابکی ملک عماد الدنیا والدین محمد در شهر بردسیر فرستاد با فوجی
~~سوار و پیاده و
# ~~کار دیوان و ترتیب ارزاق حشم صدر کبیر سعد الدولة والدین محمد بن خطیر
~~الیزدی
# ~~را نصب کرد و استیفاء دیوان بامیر رئیس اوحدالدین تبریزی منوط گردانید
~~و اشراف
# ~~بصدر اجل تجیب الدین محمد ناصر تفویض فرمود و مدت دو سال ms38 تمام تا شعبان
~~سنهآ
# ~~سبع و ستمائه عزالدین لالابک و سعدالدین و این اصحاب مقیم شهر بردسیر
~~بودند و
# ~~دو دخل برداشتند و ربع منال مسلمانان بر گرفتند اما ازین امیر و وزیر
~~درین دوسال
# ~~بیرون ازین ربع واجب معین هیچ تکلیف دیگر برعیت نرسید و رنجشی کمتر
~~دیدند
# ~~و اگرچه در منازل مسلمانان تصرفات دیوانی و اختزالهای سلطانی که ارباب
~~بیچاره
# ~~بر سر آن واقف نتوانند بود میرفت اما بفضل سبحانه و تعالی درین دوسال
~~در بندانی
# ~~نبود و حادثهآ غریب و واقعهآ صعب نیفتاد بل که در شهر بردسیر بساط امن
~~مفروش بود
# ~~و مهد سلامت ممهد ، بلی امیر مبارز از جهت قبض سابق محمدمیمون تا بده
~~فرسنگی
# ~~شهر آمد و حق تعالی او را بقصد شهر نگذاشت و شرر شراو ازحومهآ بردسیر
~~بازداشت
# ~~ولله الحمد، ولالابک برقلعه بلقمهآ قناعتمیکرد وسعدالدین را عشق ابتیاع
~~حصص(1670)
# ~~خراب ومنازل یباب1 چنان غالب شد که شب وروز از کتابت صکوک و طلب سجلآت
# ~~بهیچ دیگر نپرداخت، هر حصهآ طافیه2 و زمین بی آب و خانهآ بی بام و در
~~که درین
# ~~چهل سال مهمل و ضایع بود در دور او آن را خداوندی پیدا آمد و بوی فروخت
~~و او
# ~~آنچه از فروع و مرافق عمل دیوان کرمان یافت همه فنا کرد و بیهای آن
~~خرابها
# ~~مصروف داشت یا بگل کاز و کهنکین3 داد که در آن خرابها کار کردند لاجرم
~~امروز PageV01P042
# ![image filename](./0615AfdalDinKirmani.MudafBadayicAzman_0052.png)

# ~~باز شیراز میشود بهزار دینار ر کنی قرض وصد منی پشت کاغذ واینجا
~~اشقاصی1 چند
# ~~گذاشت که هر گز نه کس از آن بوی راحتی یابد نه گل فایدهآ چیند . در
~~شعبان سنهآ
# ~~سبع و ستمایه موافق ماه اسفندار مذسنهآ ستمائه مثال اعلی پادشاه
~~باستدعاء عزالدین لالابک
# ~~و سعد الدین واصحاب دیوان وحاکم ولایت و امام اصحاب شافعی قدوة الدین2
~~وجملهآ
# ~~اصحاب قلم که در کرمان بودند رسید3 وفوجی حشم مجرد درصحبت عز الدین
~~فضلون
# ~~بکرمان فرستاد ms39 ، روز چهارم ماه مهر سنهآ خمس و تسعین ببردسیر رسیدند و
~~چون خبر
# ~~لشکر فارس محقق شد لشکر خراسان از لشکر گاه نزدیک در شهر برخاستند و
# ~~عزالدین فضلون کس فرستاد برضی الدین و حشم خراسان که میان حضرت خراسان
~~و
# ~~فارس صلح است و اسباب خویشی و مواصلت حاصل چرا میباید که این معاملت
~~رود
# ~~ما را اتابک جنگ نفرموده است و گفته که بخدمت ییش آئیم و خطبهآ ولایت
~~بر نام
# ~~سلطان اعظم کنیم و پس من و تو هردو بحضرت خوارزم شویم و احوال ولایت
~~عرض
# ~~دهیم و آنچه فرماید طریق انقیاد سپریم .
# حشم خراسان را لشکر فارس در چشم آمد و ایشان را غالب دیدند ، بدین کلمه
# ~~از در بردسیر برخاستند و روی بسرحد4 نهادند برعزم خراسان و عز الدین
~~فضلون
# ~~روزی دوسه بر صحرانشست پس عزم فارس(168a) نمود و چند امیر با حشمی
~~معدود درشهر PageV01P043
# ![image filename](./0615AfdalDinKirmani.MudafBadayicAzman_0053.png)

# ~~نشاند در خدمت پادشاه عماد الدین محمد زیدان و خود با دیگر امرا روی
~~بحضرت
# ~~نهاد در منتصف صفرسنهآ اثنتین و ستمایه وماه مهرسنهآ خمس و تسعین ورضی
~~کوبنات وراور
# ~~و بهاباد و خبیص در دست گرفت و شحنه و گماشتهآ خود نشاند و خود با زوزن
~~شد ، و
# ~~در آخر ماه حمادی الاولی من السنة المذ کوره آخر ماه دی سنهآ خمس و
~~تسعین خواجه
# ~~فخرالدین بندقه و امیرداود کرز الدین با چند تن معدود از حضرت شیراز
~~بکرمان
# ~~آمدند و از اند کی عدد با سر حد که در دست حشم خراسان بود هیچ نتوانست
~~کرد و
# ~~راه ها از جهت لشکر شهر و حشم سرحد نا ایمن شد و آمد و شد مردم دشوار
~~پس در
# ~~ماه خرداد سنهآ ست و تسعین ازحضرت فارس امیر نصیر الدین سبط شمله وامیر
~~بکبه1
# ~~و تاجالدین خلج با حمعی از حشم آمدند و بدر کوبنات تاختن کرد2 و چهل
# ~~سراسب از تر کان و سواران کوبنات بیاورد3 ، دیگر ms40 باره بجانب راور شدند
~~و حصار
# ~~بستد4 . اول روز ذوالقعده سنهآ اثنتین وستمایه خبر رسید و درشهر
~~بشارتزدند . روز
# ~~شنبه روز انیران ماه خرداد سنهآ ست5 پس بدر کوبنات شدند و چند روزمقام
~~کردند و
# ~~کار بر اهل حصار کوبنات دشوار شد و در کار بود که غرضی بحصرل پیوندد
~~چون حق
# ~~تعالی نخواسته بود از بر دسیر نوشتند و لشکر بازخواندند و آن کار درپای
~~افتاد و لشکر
# ~~برخاست وغلهآ کوبنات بگذاشت و اهل کوبنات غله بر گرفتند و فارغ در حصار
~~نشستند .
# فصه مم که در دست کس امیر میارز بود
# و مسلم شدن آن غز را
# چون امیر مبارز از دربندان غز ومغون روی باز ولایت خویش نهاد شهر و
~~قلعهٔ‌
# ~~بم بدست سعد الدین بوسعد دبیر خویش سیرد و چند مرد آنجا بتشاند و در
~~جیرفت
# ~~حصاری ساخت و همچنین معتمدان خویش آنجا بنشاند و خود باز ایگ شد (1680)
# ~~وتا ماه رمضان سنهآ ثلاث وستمایه موافق با اول اردیبهشت سنهآ سبع
~~وتسعین وخمسمایه PageV01P044
# ![image filename](./0615AfdalDinKirmani.MudafBadayicAzman_0054.png)

# ~~سعدالدین بوسعد در شهر بود و با غز که در حصار نرماشیر بود گاه صلح
~~میکرد و گاه
# ~~جنگ و در شهرستان بم قحطی ناخوش حادث چنانکه هیچ آدمی نماند الا تنی
~~چند
# ~~معدود و این سعدالدین بی رحمتی بود ناجوانمردی، حال مردم میدید و
~~میفرمود تا
# ~~عورات مر ده را درخانهآ می نهادند و دفن وغسل و نماز ازمیان بر گرفت و
~~بسیار رسوائی
# ~~ازین نوع بر مردم آمد، پس چون غز دیدند که امیر مبارز از جای خویش حر
~~کت
# ~~تمیتواند کرد که برادر او نظامالدین محمود درخدمت اتابک فارس است و هیچ
~~مددی
# ~~با بوسعد نمیفرستد مقام باز ربض بم آورد و باستخلاص حصار و شهر بم
~~مشغول شد
# ~~و توقف بوسعد در شهر بم بغلهآ غز بود . چون ملک عجمشاه بنفس خویش بدر
~~بم آمد
# ~~غز غله نتوانست فروخت، کار بر بوسعد تنگ شد و مقام شهر ms41 متعذر، صلح کرد
# ~~برقرار آنکه غز امیر داود و نظامالدین محمود و امیر یحیی را خلاص دهند
~~و بجیرفت
# ~~فرستند تا بوسعد شهر بم تسلیم کند و بازایگ شود، بهمین قرار بم را
~~گذاشت بی تقریر
# ~~و رفت چنانکه سه روز هیچ کس ندانست که او رفته است و مردم شهر از عجز و
# ~~بی طاقتی طریق اعلام غز ندانستند پس غزرا احوال رفتن اومعلوم شد و
~~ببارو بررفتند
# ~~و درها را بند شکستند و شهر بم را مسلم کردند . حصار جیرفت در دست کسان
~~امیر
# ~~مبارز مانده است تا خود حال آن چون افتد .
# واز حضرت شیراز در اواخر شوال سنهآ ثلث وستمایه موافق بامنتصف ماه خرداد
# ~~سنهآ سبع و تسعین و خمسمایه امیر کرزالدین داود را باز خواندند و
~~فخرالدین بندقه را
# ~~در کرمان بحکم وزارت گذاشتند و امیر شمس الدین خالد را باسم اتابکی
~~فرستادند ،
# ~~وچون شهر بم بدست غز افتاد از حضرت فارس آن حال را کراهیت نمودند و
~~اتابک
# ~~(160a) ترتیب لشکری فرمود که بکرمان آید و شهر بم از دست غز باز گیرد
~~وخبیص
# ~~از امیر حسام الدین ایبک و کوبنان از امیر قیبه غلام رضی خراسانی ، در
~~ماه ذوالحجه
# ~~سنهآ ثلاث وستمایه موافق با سال سبع و تسعین خراجی لشکری تمام بکرمان
~~فرستاد و
# ~~اول عزم ناحیهآ رایین کردند که در دست کسان حسام الدین ایبک بود و حصار
~~رایین
# ~~بستدند و کس خویش نشاندند و لشکر روی بجانب خبیص و اندو گرد نهاد تا
~~قلعهآ
# ~~اندو گرد و شهر خبیص مسلم کند پس دراول ماه محرم سنهآ اربع و ستمایه
~~قلعهآ اندو گرد PageV01P045
# ![image filename](./0615AfdalDinKirmani.MudafBadayicAzman_0055.png)

# ~~بستدند و شهاب الدین محمد تیتار که بر قلعه بود فرو آمد وولایت مسلم
~~داشت وخود
# ~~بخدمت عمادالدین آمد ولشکر بدر خبیص شد و تا آخر ماه محرم مقام کرد و
~~خرمای
# ~~بسیار بزیان بردند و بعضی خرما بن زدند و خرابی کردند، پس از دارالملک
~~خواجه ms42
# ~~فخرالدین وزیر واقضی القضاة رکن الدین آنجا شدند وحسامالدین ایبک
~~بریشان اعتماد
# ~~کرد و صلح کرد و حسامالدین ایبک بیرون آمد و با حشم فارس ببردسیر آمد و
~~چون
# ~~لشکر باز فارس میشد حسام الدین ایبک را تکلیف رفتن بحضرت شیراز نکردند
~~وامیر
# ~~عباس که مقدم حشم بود قبول کرد که ذکر حسامالدین درحضرت بخیر کند وچنان
# ~~سازد که او را در کرمان بگذارند تا بخدمت پادشاه عماد الدین مشغول باشد
~~. چون
# ~~دوماهی بر آمد او را استدعا فرمودند و بحضرت شیراز بردند و بحکم آنکه
~~حسام الدین
# ~~مردی عاقل بود وخط و بلاغت داشت وخدمت اصحاب قلم بسیار کرده و اخلاق
~~تازیکان
# ~~بر گرفته پادشاه شیراز را خدمت او موافق آمد و او را قبول کرد و اعزاز
~~فرمود و در
# ~~شیراز نان پاره داد و آنچه در کرمان داشت از اقطاع مسلم بگذاشت و این
~~ساعت در
# ~~خدمت است والله تعالی اعلم].
# ~~قصه رفتن ملک عمادالدنیا والدین محمد زیدان بحضرت سلطان
# خواجه رضی چون لشکربکرمان می فرستاد قراربر آن بود که ملک محمد شهر
# ~~(169) بردسیر و قلاع تسلیم کند و خود بخدمت سلطان شود ، مدتی آن سخن
# ~~می گفتند و از جهت حضور تکین تاش و لشکر فارس میسر نمیشد، چون تکین تاش
# ~~باز گشت و از خراسان لشکری تمام برسید واستدعا متواتر شد ملک عمادالدین
~~محمد
# ~~عزیمت مصمم کرد و روز پنجشنبه اول ماه اردیبهشت سنهآ اثنتین و ستمایه
~~موافق با
# ~~هشتم ماه ذوالقعده سنهآ ثمان وستمایه روی براه آورد وروانه شد با خواص
~~خدم وخول
# ~~خویش فارسی و کرمانی تا حق تعالی چه خواسته است و چه تعبیه کرده ، وله
~~الحکم
# ~~فی عباده و بلاده .
# قصه باز آمدن عمادالدین محمد زیدان از خدمت ساطان
# چون ملک عمادالدین بخدمت در گاه سلطان رسید اورا اکرام فرمود و بمواعید
~~PageV01P046
# ![image filename](./0615AfdalDinKirmani.MudafBadayicAzman_0056.png)

# ~~خوب مستظهر گردانید اما کار کرمان از دست بیرون شده بود و ملک معظم
# ~~قوام الدنیا والدین ms43 بعد از فراغ مصاف خطا وظفر سلطان1 ذکر کرمان کرده
~~بود و
# ~~تجدید عهد ملک کرمان، ملک عمادالدین را وعدهآ ملک فارس دادند وقرب یک
~~سال
# ~~تمام ملک عمادالدین در سمرقند وخراسان بماند، هم در ماه اردیبهشت سنهآ
~~ثلاث
# ~~و ستمایه باز بکرمان آمد برراه طبس بعد از آنکه خواجه قوام الدین براه
~~سیستان با
# ~~نصرةالدین کبود جامه و لشکری تمام بکرمان رسیده بود و ولایت گرمسیر
~~جیرفت و
# ~~مغون از دست شبانکاره باز گرفته و بدر بم آمده بمحاصرهآ غز ، و در مدت
~~مقام ملک
# ~~عمادالدین در خدمت سلطان از حضرت سلطان خواجه قوام الدین را منصب
~~بیفزودند
# ~~و اسم ملکی بروی نهادند و او را بملک معظم خطاب کردند و لشکری بوی
~~دادند و
# ~~بکرمان فرستادند ، درماه رمضان سنهآ تسع و ستمایه از زوزن روانه شد و
~~در او اخر شوال
# ~~بجیرفت رفت و حصار (a 170) که شبانکاره ساخته بود مسلم کرد و جمعی از
~~سوار و
# ~~پیاده از آن امیر قطب الدین مبارز که در حصار بودند بیرون آوردند و
~~برهنه کردند
# ~~و باز ایگ فرستادند ودر اواخر ذوالقعده لشکر بدر بم کشید و غزمیان مقام
~~و گریز
# ~~فروماند ، قضای بد ایشان را رای حصاردادی و جنگ پیش نهاد و در شهرستان
~~بم شدند
# ~~لشکر بیرون لشکری تمام بود ، مردان کارودوسردار چون ملک معظم فیلسوف
~~جهان
# ~~و نصرةالدین کمود جامه که مردی فیروزجنگ است بیک بار دو حصار شهرستان
~~زیر
# ~~و زبر و منهدم کردند، غز فریاد بر آورد و ولایت تسلیم کرد و بیرون آمد
~~در منتصف
# ~~ذی الحجه سنهآ تسع و ستمایه و ملک عجمشاه برصوب سیستان با فوجی حشم غز
~~رفت
# ~~تا خود بکجا رسد . و ملک معظم و نصرةالدین کبود جامه بمواقع ساردویه و
~~جشار
# ~~آمدند و آنجا مقام کردند چه علف لشکر بسیار بود تا آخرماه محرم سنهآ
~~عشر وستمایه
# ~~پس از آنجا کوچ کردند و بدر بافت شدند و در اول ms44 ماه صفر روزیکشنبه
~~موافق با
# ~~سیز دهم ماه تیر سنهآ ثلاث و ستمایه مگراشارتی از حضرت جلت صادر شده
~~بود بهلاک PageV01P047
# ![image filename](./0615AfdalDinKirmani.MudafBadayicAzman_0057.png)

# ~~کبود حامه، آنجا فرصت پافتند واورا هلاک کردند1 وچون بحکم فرمان بود
~~لشکر
# ~~و حشم او نطق نزدند و هیچ حرکت نکردند و بنه و اسباب او از اسب و شتر
~~وزرینه
# ~~و سیمینه همه تفصیل کردند وخزانهآ سلطان را ذخیره کردند و بمبارک روز
~~سه شنبه دهم
# ~~ماه صفر سنهآ عشر وستمایه موافق با روز باد ماه تیرسنهآ ثلاث و ستمایه
~~درشهر بردسیر
# ~~دار الملک آمد .
# قصهآ ملک عمادالدین محمد زیدان بعد از باز گردیدن
# ازحضرت سلطان
# در مدت مقام ملک معظم در گرمسیر در خدمت (0 170 او بود بر آن قرار که
# ~~چون از فتح ولایت کرمان و استخلاص قلاع و حصول آن بفارس روند و با
~~اتابک
# ~~مظفر الدین بصلح و جنگ چنانچه میسر شود او را جانبی بازدید کنند و
~~ولایتی اورا
# ~~میسر گردانند، چون واقعهآ کبود جامه بیفتاد کار از نظام بگردید و با
~~فارس جنگ
# ~~کردن متعذر شد ، رسول فرستادند و همانا که از جانب اتابک اجابتی نرفت
~~که کار
# ~~عمادالدین روشن نشد وبی نوا وبی ترتیب می بود تا برهمین نسق درشهر
~~آمدند ، ملک
# ~~عمادالدین در ر بض محلت شاهیجان2 درخانهآ محمود صراف مقام فرمود و
~~حماعت کنیز کان
# ~~و حرم را که در شهر بودند با دشت خواند و روزی چند بر بد حالی و بی
~~نوائی صبر
# ~~کرد و ازهیچ طرف اورا اکرامی نکردند و تیمار نداشتند و چون کار او بجان
~~رسید
# ~~او را گفتند طریق کار همان است که مراجعت حضرت سلطان کنی . گفت چنین
~~کنم،
# ~~در نیمهآ ماه مرداد سنهآ ثلاث و ستمایه برخاست با تنی چند معدود و حرم
~~خویش واز
# ~~شهر بیرون شد و چنان گفتند که روی بجانب عراق نهاد و صحبت امیر
~~ناصرالدین
# ~~منگلی3 که بر در اصفهان بود همی ms45 اختیار کرد و خواص خدم او و کسانی که
~~معلم و PageV01P048
# ![image filename](./0615AfdalDinKirmani.MudafBadayicAzman_0058.png)

# ~~محرض او بودند درین خا کساری بخود کشیدند و همه از وی بر گردیدند و در
~~خانه
# ~~نشستند و او را سر درجهان دادند تا خود دیگر سر آن حادثه چیست1 ؟
# درماه جمادی الاخره سنهآ عشر و ستمایه موافق با آذرماه سنهآ ثلث و ستمایه
~~ملک
# ~~معظم مبلغ هزارو پانصد مرد سوار و پیاده بتاختن فارس فرستاد وقصد حصار
~~کرد ، چون
# ~~بهرات2 رسیدند و قصدحصار کردند فوجی از غلامان غدر کردند و بشیراز
~~گرپختند ، دل
# ~~لشکر از آن حرکت بشکست، برخاستند و با جانب سیرجان و بافت آمدند و ملک
# ~~معظم فرمود که روی بجروم جیرفت نهند و ملک روز اول شعبان من السنة از
~~بردسیر
# ~~با باقی حشم روی بجانب جیرفت نهاد چه امیرجلال الدین سالار بلند که در
~~کوه بارجان3
# ~~(121a) بود عصیان نموده بود ودر حصار زاخت5 متحصن شده ، استخلاص
~~آنراحرکت
# ~~کرد و رفت و در بردسیر کو توالان بودند و صدر کبیر تاجالدین ابوبکر
~~صاحب دیوان،
# ~~وچون بجیرفت و حدود گرمسیر رسید در رودبار به خرق5 مقام فرمود وحصار
~~زاخت
# ~~که بدست سالار بود مستخلص کرد و سالار را هلاک کرد و از جهت عصیان او
~~حمله
# ~~برافتادند وامیر اسدالدین ابراهیم را که والی ریقان بود قبض کرد و
~~محبوس داشت و
# ~~بقول بعضی هلاک کرد وهر کجا کردی بود یاهلاک کردند یا از حدود گرمسیر
~~آواره
# ~~گردانیدند و در آخر سال بهر موزشد تاجملهآ حشم ومال خراج بستد و امیر
~~شهاب الدین
# ~~مندرک براه تواضع در آمد و خدمتهای بسیار کرد و ملک اورا امان داد و
~~بنفس رنجی
# ~~نرسانید و از جهت مقام هرموز و گرمسیر وبا پیدا شد و ترک و تاجیک و
~~سرهنگ
# ~~بسیار هلاک شدند وتا ماه تیرسنهآ اربع و ستمایهآ خراجی در جیرفت و گر
~~مسیر مقام افتاد،
# ~~و با عام شد و بقایای آن وبا ببردسیر ms46 آوردند و ترک و سرهنگ بسیار در
~~بردسیر هلاک PageV01P049
# ![image filename](./0615AfdalDinKirmani.MudafBadayicAzman_0059.png)

# ~~شدند و در بردسیر مقام فرمود تا دوازدهم شعبان سنهآ احدی عشر و ستمایه
~~موافق با
# ~~چهاردهم ماه دی سنهآ اربع و ستمایه عزیمت خراسان فرمود و خدمت سلطان
~~روز سه
# ~~شنبه دوازدهم شعبان مذکور نهضت فرمود و روانه شد و جملهآ امرا وحشم
~~بسرحدهای
# ~~سردسیرو گرمسیر فرستاد و اطراف را مضبوط گردانید و با فوجی غلامان خویش
~~و بعضی
# ~~معارف حشم برون شد برعزم نزول زوزن و از آنجا بخدمت سلطان آنجا که
~~معسکر
# ~~ممون باشد ، وچون روی بخدمت سلطان آورد سلطان بغزو کافر (171b) شده
~~بود1
# ~~درخوارزم مقام کرد تار کاب اعلی سلطان مقرون ....2 باز حدود ماوراء
~~النهر آمد پس
# ~~شرف دستبوس یافت و خدمات وپیش کشیها که برده بود عرض داد و در چشم
~~سلطان آمد
# ~~و سبب حصول مراضی او شد و انواع نواخت و تشریف و تمکین زیاده از حد در
~~حق
# ~~ملک معظم فرمود و او را باعزاز تمام رخصت باز گشتن کرمان داد .
# در ماه آبان سنهآ خمس و ستمایه باز کرمان رسید و درصحرا مقام فرمود تا
~~روز
# ~~دیبدین ماه آبان من السنة می بود پس عزم گرمسیر کرد و فرمود که قلعه
~~کوه که آنرا
# ~~عجیب که برسنک خاره فرو برده بودند بزعم مرد[م] چهارصد گز برسنک فروشده
~~و من
# ~~ظاهر آن دیدم قریب هشت گز در هشت گزطول و عرض سرچاه بود و بر چهارقسمت
~~کرده
# ~~بودند و چهار چرخ برنهاد، چاهی بدین عظمت و بلعجبی انباشتند و باطل
~~کردند .
# ~~و موجب تخریب آن قلعه آنکه چاهی بزرک بود و چند در و طبقه داشت و در
~~حفظ
# ~~و صیانت آن حاجت بمرد بسیار بود و مؤنت بی حد و از عجائب آن قلعه دیگر
~~آن بود
# ~~که دروازهآ سیم او از آهن بود ، اصل در و بند و آستانه و غیره قریب
~~بیست هزار من PageV01P050
# ![image filename](./0615AfdalDinKirmani.MudafBadayicAzman_0060.png) ms47

# ~~آهن ، آنرا بزیر آوردند و مردم شهر را بیگار میفرمودند تا می شدند و
~~آنرا خراب
# ~~میکردند و اجزاء آن که مانده بود می فگندند پس در اثناء آن تخریت
~~بردیوار آن
# ~~مثل طاقی پیدا آمد چون در آن فرو کردند دو سه پاره دیگ سنگین پیدا آمد
~~و در
# ~~وی تاجی بود زرین و چند اوانی زر و نقره، آنرا وزن کردند پانزده من زر
~~بود و
# ~~بیست و هفت من نقره ، آنرا بیرون آوردند و بخزینهآ پادشاه بردند و هیچ
~~معلوم نشد
# ~~که ذخیرهآ کدام پادشاه و کو توال بوده است در مدت سیصد سال که تاریخ
~~بنای آن قلعه است .
# و از وقایع بلعجب که در مدت مقام پادشاه بر درشهر بود درین مدت آن بود که
# ~~از حملهآ بزر گان کرمان و صدوروقضاة بزرگی بود اورا (172a ) تاج الدین
~~ابوالخطاب
# ~~گویند و پسری داشت ، جوانی فاضل و در فنون علوم یگانه و از معجزات او
~~آنکه
# ~~در هیچ علم استادی ندیده بود و شاگردی نکرده و همچنین بذکاء خویش علوم
~~....1
# ~~و فقه ولغت و نحو وکلام همه حاصل کرده . اتفاقا تاج الدین ابوالخطاب
~~رنجورشد ،
# ~~این پسر فاضل با دیگرجماعت ائمه باز ربض دشت نششته بود بحکم فرمان
~~پادشاه، و
# ~~بحکم رنجوری پدر در غیبت چتراعلی پادشاه صدرالدین محمد که پسر تاجالدین
~~بود
# ~~در شهر می آمد و بخدمت اطبا میرفت و بمصالح معالجت پدرقیام مینمود ،
~~چون رایات
# ~~منصوره نزول فرمود انهاء بار گاه اعلی کردند که چند دانشمند که فرموده
~~بود که در
# ~~شهر نیایند می آمدند و ملک معظم باحضار ایشان مثال داد . اتفاق
~~صدرالدین بدست
# ~~سرهنگان افتاد ، بدر سرای پردهآ ملک آوردند ، ملک اورا بزبان عنفها
~~فرمود و گفت
# ~~توخواهرزادهآ قاضی رکن الدین باشی که من او را دویست فرسنک از کرمان
~~دور کرده ام
# ~~و در زوزن محبوس فرموده ، در شهر من چه کار داشتی ؟ او عذر رنجوری پدر
~~گفت ،
# ~~مسموع نبود ms48 فرمود تا او را سیاست کنند ولبان بدوزند. مردم گفتند مردی
~~قاضی است
# ~~و فاضل پادشاه را مبارک نباشد چنین شخصی را هلاک کردن باز آن آوردند که
~~اورا
# ~~محاسن حلق کند واز شهر بیرون شود، بدین حمله ازشهر بیرون شد ویدر بیمار
~~واهل
# ~~خویش را بشهر خبیص نقل کرد و این ساعت آنجا اند تا عاقبت چون شود ،
~~واین واقعه PageV01P051
# ![image filename](./0615AfdalDinKirmani.MudafBadayicAzman_0061.png)

# ~~روز چهارشنبه بود روز فروردین ماه آبان سنهآ خمس و ستمایه و در تاریخ
~~که مذکورست
# ~~عزم گرمسیر فرموده و حشم و لشکر را بجانب گرمسیر پرا کنده کرد و خود
~~بجانب
# ~~هرموز شد و خراج تمام بستد و دوشخص را بنوا گرفت و ببردسیر فرستاد و از
~~مکران
# ~~همچنان بسرحد رفت و یکی از خویشان (142a) مبارز را بنوا گرفت و بدار
~~الملک
# ~~بر دسیر فرستاد و در اواخر اردیبهشت سنهآ ست و ستمایه موافق ماه محرم
~~سنهآ ثلاث عشر
# ~~وستمایه بجانب ...1 شد وحشم درمنزل ساردوک نشاند والله تعالی اعلم .
# ~~هذا آخر ما ....1 فی المضاف الی بدایع الأزمان فی وقایع کرمان ادام
~~الله علی اهالیها
# الأ من و...1 فرغ من تحربره اضعف عبادالله الرحمن محمد بن
# کمال بن طیان فی اواسط ماه شعبان المعظم لسنة
# ثلاث وستین و سبعمایهآ هجر یهآ نبویه PageV01P052 ms49