######OpenITI#


#META# title: asrarnameh
#META# ed_info: Ed. n.n. (n.d.), , Ganjoor corpus: n.n..
#META# url: https://ganjoor.net/attar/asrarname/

#META#Header#End#

### | [ abkhsh 1 ]

# 1 به نام آنک جان را نور دین داد %~% خرد را در خدا دانی یقین داد
# 2 خداوندی که عالم نامور زوست %~% زمین و آسمان زیر و زبر زوست
# 3 دو عالم خلعت هستی ازو یافت %~% فلک بالا زمین پستی ازو یافت
# 4 فلک اندر رکوع استاده اوست %~% زمین اندر سجود افتاده اوست
# 5 ز کفک و خون برآرد آدمی را %~% ز کاف و نون فلک را و زمی را
# 6 ز دودی گنبد خضرا کند او %~% ز پیهی نرگس بینا کند او
# 7 ز نیش پشه سازد ذوالفقاری %~% چنان کز عنکبوتی پرده داری
# 8 ز خاکی معنی آدم بر آرد %~% ز بادی عیسی مریم برآرد
# 9 ز خون مشک و ز نی شکر نماید %~% ز باران در ز کان گوهر نماید
# 10 یکی اول که پیشانی ندارد %~% یکی آخر که پایانی ندارد
# 11 یکی ظاهر که باطن از ظهورست %~% یکی باطن که ظاهر تر ز نورست
# 12 نه هرگز کبریایش را بدایت %~% نه ملکش را سرانجام و نهایت
# 13 خداوندی که اوداند که چونست %~% که او از هرچ من دانم برونست
# 14 چو دید و دانش ما آفریدست %~% که دانستست او را و که دیدست
# 15 ز کنه ذات او کس را نشان نیست %~% که هر چیزی که گوئی اینست آن نیست
# 16 اگرچه جان ما می پی برد راه %~% ولیکن کنه او کی می‌برد راه
# 17 چو بی آگاهم از جانم که چونست %~% خدا را کنه چون دانم که چونست
# 18 چنان جان را بداشت اندر نهفت او %~% که هرگز سر جان با کس نگفت او
# 19 تنت زنده بجان و جان نهانی %~% تو از جان زنده و جان را ندانی
# 20 زهی صنع نهان و آشکارا %~% که کس را جز خموشی نیست یارا
# 21 هزاران موی را بشکافتم من %~% طریق این خموشی یافتم من
# 22 چو نتوانی بذات او رسیدن %~% قناعت کن جمال صنع دیدن ms001
# 23 اگر تو راست طبعی در صنایع %~% برآی از چار دیوار طبایع
# 24 خدایت را نیفتادست کاری %~% چه سازی از طبایع کردگاری
# 25 اگر آبست اصل آبی بروبند %~% فرا آبش ده و لختی بروخند
# 26 وگر خاکست در پیش درش کن %~% بزیر پای خاکی بر سرش کن
# 27 وگر باد است بیدادیش پندار %~% ببادش برده و بادیش پندار
# 28 وگر اصل آتش است آبی بروزن %~% چو آبش بر زدی آتش درو زن
# 29 طبیعت راست داری بی ریاباش %~% طبیعی نیستی مرد خدا باش
# 30 چو در هر دو جهان یک کردگار است %~% ترا با کار چار ارکان چه کار است
# 31 یکی خوان و یکی خواه و یکی جوی %~% یکی بین و یکی دان ویکی گوی
# 32 یکیست این جمله چه آخر چه اول %~% ولی بیننده را چشم است احول
# 33 نگه کن ذره ذره گشته پویان %~% بحمدش خطبه تسبیح گویان
# 34 زهی انعام و لطف کار سازی %~% که یک یک ذره را با اوست رازی
# 35 زهی اسم و زهی معنی همه تو %~% همی گویم که ای تو ای همه تو
# 36 نبینم در جهان مقدار مویی %~% که آن را نیست با روی تو روئی
# 37 اگر با تو نبودی روی ما را %~% فرو بردی سر یک موی ما را
# 38 اگر لطفت نپیوستی بیاری %~% نبودی ذره‌ای را پایداری
# 39 همه باقی بتست و تو نهانی %~% درون جان و بیرون جهانی
# 40 همه جانها ز تو حیران بمانده %~% تو با ما در میان جان بمانده
# 41 ز راهت حد و پایان کس ندیدست %~% که تو در جانی و جان کس ندیدست
# 42 جهان از تو پرو تو در جهان نه %~% همه در تو گم و تو در میان نه
# 43 نهان و آشکارایی همیشه %~% نه در جا و نه بر جایی همیشه
# 44 خموشی تو از گویایی تست %~% نهانی تو از پیدایی تست
# 45 تویی معنی و بیرون تو ms002 اسم است %~% تویی گنج و همه عالم طلسم است
# 46 زهی فر و حضور نور آن ذات %~% که بر هر ذره می‌تابد ز ذرات
# 47 ترا بر ذره ذره راه بینم %~% دو عالم ثم وجه الله بینم
# 48 دوی را نیست ره درحضرت تو %~% همه عالم توی و قدرت تو
# 49 ز تو بی خود یکی تا صد بمانده %~% دو عالم از تو تو ازخود بمانده
# 50 وجود جمله ظل حضرت تست %~% همه آثار صنع و قدرت تست
# 51 جهان عقل و جان حیران بمانده %~% تو در پرده چنین پنهان بمانده
# 52 جهان پر نام تو وز تو نشان نه %~% بتو بیننده عقل و تو عیان نه
# 53 عیان عقل و پنهان خیالی %~% تعالی الله زهی نور تعالی
# 54 نبینم جز تو من یک چیز دیگر %~% چو تو هستی چه باشد نیز دیگر
# 55 نکو گوئی نکو گفتست در ذات %~% که التوحید اسقاط الاضافات
# 56 در آن وحدت چرا پیوند جویم %~% تویی مطلوب و طالب چند گویم
# 57 چو من دیبای توحید تو بافم %~% چنان خواهم که جان را بر شکافم
# 58 درآید صد هزاران قالب از خاک %~% چو اندر تو رسد برسد ز تو پاک
# 59 جهانی خلق بودند و برفتند %~% اگر زشت ارنکو در خاک خفتند
# 60 ز چندان خلق کس آگه نگشتند %~% که چون پیدا شدند و چون گذشتند
# 61 اگرچه جمله در پنداشت بودند %~% چنانک او جمله را می‌داشت بودند
# 62 نه جان دارد خبر از جان که جان چیست %~% نه تن را آگهی ازتن که تن
~~کیست
# 63 نه گوش آگاه از بشنیدن خویش %~% نه دیده با خبر از دیدن خویش
# 64 زفانت را ز گویایی خبر نه %~% تنت را از توانایی خبر نه
# 65 نه آگاهی ازین گشتن فلک را %~% نه جن و انس و شیطان و ملک را
# 66 فرو رفتند بسیاری بدین کوی %~% بسی دیگر رسیدند از دگر سوی
# 67 نه آن ms003 کومی‌رود زین راز آگاه %~% نه آن کامد خبر دارد ازین راه
# 68 چنان گم کرده‌اند این سربی راز %~% که سر مویی نیاید هیچ کس باز
# 69 دری مدروس شد نتوان گشادن %~% که انگشتی برو نتوان نهادن
# 70 بباید داشت گردن زیر فرمان %~% که جز صبر و خموشی نیست درمان
# 71 که دارد زهره در وادی تسلیم %~% که بادی بگذراند بر لب از بیم
# 72 همه جز خامشی راهی نداریم %~% که یک تن زهره آهی نداریم
# 73 ز آدم قطره را برگزیدست %~% از آن یک قطره خلقی آفریدست
# 74 در آن قطره بسی کردند فکرت %~% فرو ماندند سرگردان فطرت
# 75 فرو شد عقلها در قطره آب %~% همه در قطره گشتند غرقاب
# 76 هزاران تشنه زین وادی برآیند %~% برین درگه بزانو اندر آیند
# 77 زعجز خویش می‌گویی تو ای پاک %~% تویی معروف و عارف ما عرفناک
# 78 دو عالم جمله در گفتار ماندند %~% همه در پرده پندار ماندند
# 79 همی گویند ما در جست و جوئیم %~% ز دیری گاه مرد راه اوئیم
# 80 عجائب بین که آمد قطره آب %~% که دریایی برد پر در خوشاب
# 81 عجب‌تر این که آمد ذره خاک %~% که تا دستش دهد خورشید افلاک
# 82 چو داری حوصله از پشه کم %~% چگونه می در آشامی دو عالم
# 83 جگر در خون بسی گردیده تو %~% چنان نیست این که اندیشیده تو
# 84 برو سودای بیهوده مپیمای %~% منه بیرون ز حد خویشتن پای
# 85 گلیم عجز در سرکش ز حیرت %~% چو باران بر رخ افشان اشک حسرت
# 86 که در خور نیست حق جز حق ای دوست %~% چه برخیزد ازین مشتی رگ و پوست
# 87 خدا پاک و منزه تو ره خاک %~% چه نسبت دارد آخر خاک با پاک
# 88 اگر موری ز عالم با عدم شد %~% بعالم در چه افزود و چه کم شد
# 89 بسان حلقه سر می‌زن برین در %~% که کم ناید برین در از چنین سر ms004
# 90 کبود از بهر آن پوشید گردون %~% که هم چون حلقه زان درماند بیرون
# 91 خدا را چون خدا یک دوست کس نیست %~% که درخورد خدا هم اوست کس نیست
# 92 اگر از تو کسی پرسد چه گوئی %~% که چیزی گم نکردن می چه جوئی
# 93 نخستین یافت باید چون بیابی %~% چو گم گردد سوی جستن شتابی
# 94 گزافست از چنین حسرت سرآمد %~% بسا جانا کزین حسرت برآمد
# 95 همه جانهای صدیقان پر از خون %~% که می‌داند که سر کار او چون
# 96 ببین چندین هزاران سال کابلیس %~% نبودش کار جز تسبیح و تقدیس
# 97 همه طاعات او بر هم نهادند %~% ز استغنای خود بر باد دادند
# 98 دلش خونابه جای محنت آمد %~% تنش دستار خوان لعنت آمد
# 99 ز استغنای حق گر یاد داریم %~% سر وادی بی فریاد داریم
# 100 جگر خون می‌شود زین یاد ما را %~% ز استغنای حق فریاد ما را
# 101 باستغنا اگر فرمان درآید %~% همه اومید معصومان سرآید
# 102 چو فردا پیش آن ایوان عالی %~% فرو کوبند کوس لایزالی
# 103 که دارد در همه آفاق زهره %~% که عرضه دارد این نقد نبهره
# 104 خدا را کبریای بی نیازیست %~% ترا جز نیستی هیچ این چه بازیست
# 105 تو می‌خواهی بتسبیح و نمازی %~% که خشنود آید از تو بی نیازی
# 106 نمازت توشه راه درازست %~% ولی او ازنمازت بی نیازست
# 107 جوامردا یقین می‌دان بتحقیق %~% که گر تکلیف کردت داد توفیق
# 108 اگر توفیق حق نبود مددگر %~% نگردد هیچکس هرگز مسخر
# 109 زهی رتبت که از مه تا بماهی %~% بود پیشش چو از موی سیاهی
# 110 زهی قدرت که از قدرت نمایی %~% ز یک سر موی صد صنعت نمایی
# 111 زهی عزت که چندان بی‌نیازیست %~% که چندین عقل و جان آنجا ببازیست
# 112 زهی حشمت که گر بر جان درآید %~% بهر یک ذره صد طوفان برآید
# 113 زهی سبقت که با آن اولیت %~% ندارد هیچ موجودی معیت ms005
# 114 زهی وحدت که مویی درنگنجد %~% در آن وحدت جهان مویی نسنجد
# 115 زهی نسبت که در چل صبح ایام %~% بدست خویش بستی چینه بردام
# 116 زهی رحمت که گر یک ذره ابلیس %~% بباید گوی برباید ز ادریس
# 117 زهی غیرت که گر بر عالم افتد %~% بیک ساعت دو عالم بر هم افتد
# 118 زهی هیبت که گر یک ذره خورشید %~% بیابد گم شود در سایه جاوید
# 119 زهی حجت که اندر هیچ رویی %~% بننشیند کسی را بر تومویی
# 120 زهی حرمت که ازتعظیم آن جاه %~% ندارد کس ورای تو در آن راه
# 121 زهی ملکت که واجب گشت لابد %~% که نه نقصان پذیرد نه تزاید
# 122 زهی قدرت که گر خواهد بیک دم %~% زمین چون موم گرداند فلک هم
# 123 زهی شربت که در خون می زند نان %~% بامید سقیکم ربکم جان
# 124 زهی آیت که بنمایی چو خواهی %~% ز یک یک ذره خورشید الهی
# 125 زهی فرصت که درعالم فروزی %~% بآه بی دلی عالم بسوزی
# 126 زهی شفقت که بر ما جاودانی %~% تودادی مادران را مهربانی
# 127 زهی مهلت که چون هنگام آید %~% بمویی عالمی در دام آید
# 128 زهی وقتی که در وقت اسیری %~% جهانی را بسر مویی بگیری
# 129 زهی نعمت که چندان شد ملازم %~% که شکرش هم تو دانی گفت دایم
# 130 زهی شدت که در حجت گرفتن %~% نه برگ خامشی نه روی گفتن
# 131 زهی رخصت که گرراهی نبودی %~% کسی را زهره آهی نبودی
# 132 زهی فرقت که بسیاری دویدند %~% ندیدندت ولیکن نایدیدند
# 133 زهی راحت که قدوسان اعلی %~% همی نازند دایم زان تجلی
# 134 زهی لذت که پاکان مطهر %~% کنند از وی مشام جان معطر
# 135 همه بیچاره‌ایم و مانده بر جای %~% برین بیچارگی ما ببخشای
# 136 چو درگهواره گور اوفتادیم %~% چو طفلان ما در آن عالم بزادیم
# 137 شده آن گور چون گهواره تنگ %~% کفن بر دوش ما پیچیده چون سنگ
# 138 ms006 درون آیند دو زنگی پر از زور %~% بجنبانند ما گهواره کور
# 139 چو طفلان مادران سخت و تنگی %~% بلرزیم از نهیب و سهم زنگی
# 140 نه ما را مادری نه مهربانی %~% بگردانیده روی از ما جهانی
# 141 ز ما ببریده هم بیگانه هم خویش %~% چو طفلان ما و راهی سخت در پیش
# 142 چو طفلان جهان نادیده باشیم %~% زهی سختا که ماترسیده باشیم
# 143 چو ما یک ساعتی باشیم در خاک %~% از آن زنگی نگه مان دار ای پاک
# 144 بما گویند من ربک و ما دین %~% خدایا از تو می‌خواهیم تلقین
# 145 چو خود ما را بپروردی باعزاز %~% مده ما را بدست زنگیان باز
# 146 اگر ما را نیاموزی تو گفتار %~% درازا منزلا ومشکلا کار
# 147 بماند تا ابد این درد با ما %~% ندانم تا چه خواهد کرد با ما
# 148 خداوندا همه سرگشتگانیم %~% مصیبت دیده و آغشتگانیم
# 149 ز سر تا پا همه پیچیم بر پیچ %~% چه سر چه پا همه هیچیم بر هیچ
# 150 نداری دل که در دلداری ما %~% دمی دل سوزدت بر زاری ما
# 151 دلت چون نیست چون سوزد ز زاری %~% چه می‌گویم همه دلها تو داری
# 152 خداوندا منم بیچاره مانده %~% درین فکرت دلی صد پاره مانده
# 153 تنم را گرچه نیست از تو نشانی %~% ولی غایب نه از جان زمانی
# 154 تویی در ضمن سر عقل و جانم %~% چنین گوهر فشان زان شد زبانم
# 155 تویی فی الجمله مستغنی ز عالم %~% سخن کوتاه شد والله اعلم
~~PageV01P001
### | [ abkhsh 2 ]
# 1 ثنائی نیست با ارباب بینش %~% سزای صدر و بدر آفرینش
# 2 چو می‌لرزد ز هیبت ایندعاگوی %~% زفانش چون تواند شد ثناگوی
# 3 چو نعمت ذات او بالای گفتست %~% زفان از کار شد چه جای گفتست
# 4 چه گویم من ثنای او خدا گفت %~% که نام اوست با نام خدا جفت
# 5 محمد صادق القولی امینی %~% جهان را رحمه للعالمینی
# 6 محمد کافرینش را ms007 نشان اوست %~% سرافرازی که تاج سرکشان اوست
# 7 محمد بهترین هر دو عالم %~% نظام دین و دنیا فخر آدم
# 8 بعنصر گوهر درج نبوت %~% بمعنی اختر برج فتوت
# 9 رقوم آموز سر لایزالی %~% جهان افروز اقلیم معالی
# 10 مجانس گوی راز پادشاهی %~% معما دان اسرار الهی
# 11 جهان یک خاکروب بارگاهش %~% فلک یک خرقه پوش خانقاهش
# 12 هنوز آدم میان آب و گل بود %~% که او شاه جهان جان و دل بود
# 13 در آدم بود نوری از وجودش %~% وگرنه کی ملک کردی سجودش
# 14 چو نورش را ودیعت داشت عالم %~% بیامد تا بعبداله ز آدم
# 15 گذر کرد او ز چندینی پیمبر %~% زجمله چون گهر افتاد بر سر
# 16 زهر منزل که سوی آن دگر شد %~% اگرچه پخته بود او پخته تر شد
# 17 چو آخر کارها پردخته آمد %~% اگرچه دیر آمد پخته آمد
# 18 چو خلوت داشت پیش از وحی چل سال %~% امین وحی وحی آورد در حال
# 19 درآمد پیش طاوس ملایک %~% پی او قدسیان گشته فذلک
# 20 فغان دربست جبریل امین زود %~% که ای مهتر زفان بگشای هین زود
# 21 دل پر نور را دریای دین کن %~% حدیث وحی رب العالمین کن
# 22 بموسیقی غیب اهل سپاسی %~% که این نه پرده را پرده شناسی
# 23 تویی مستحضر اسرار مدوک %~% مشو خاموش اقرا بسم ربک
# 24 مه و خورشید چون باشد مدثر %~% دثار از سر برافکن قم فانذر
# 25 تویی شاه و همه آفاق خیل‌اند %~% تویی اصل و همه عالم طفیل‌اند
# 26 بحق خوان خلق را و رهبری کن %~% تویی بر حق بحق پیغمبری کن
# 27 چو حق از نور جان وحیش فرستاد %~% شد آنگه علم القرآنش از یاد
# 28 بآخر چون بدعوت پیش رو گشت %~% شریعت نو شد و اسلام نو گشت
# 29 جهانی را بمعنی رهنمون کرد %~% ز مغز هر سخن روغن برون کرد
# 30 نگوساری هر بدعت ازو بود %~% که نور گوهر دولت ازو ms008 بود
# 31 چو نور دولتش یک ذره درتافت %~% مه و خورشید از آن یک ذره دریافت
# 32 درآمد گیسوی مشگین گشاده %~% بسر تاج لعمرک بر نهاده
# 33 ز مویش مشگ در عالم دمیده %~% ز رویش نور برگردون رسیده
# 34 سه بعد از عطر موی او معطر %~% دو کون از نور روی او منور
# 35 زهی خورشید روی دلستانش %~% که زیر سایه دارد طیلسانش
# 36 زهی مشگ دو گیسوی سیاهش %~% که هر مویست و صد جان در پناهش
# 37 ز حضرت سینه پر نور او یافت %~% ز جنت در نماز انگور او یافت
# 38 درون جانش آن هر دانه انگور %~% شده چون خوشه پروین همه نور
# 39 چه گر جانش ز حق پر نور می‌بود %~% ولیک ازکافران رنجور می‌بود
# 40 گهی دندانش را سنگی قلم کرد %~% که از طاعت همی پایش ورم کرد
# 41 گهی بر دل نهاد ازدست غم دست %~% گهی از ضعف سنگی بر شکم بست
# 42 چو دنیا و آخرت از بهر او بود %~% فلک مشکل بلا از بهر او سود
# 43 از آن بایست چندان رنج بردن %~% که بی رنجی نخواهی گنج بردن
# 44 بزعم آن مفسر کوامین است %~% که گر نزدیک بعضی غیر اینست
# 45 چو گردانید او انگشتری را %~% درآمد جبرئیل آن داوری را
# 46 که ای سید دل از انگشتری دور %~% که ندهد کار با انگشتری نور
# 47 فلک از بهر تست انگشتری پشت %~% چرا مشغول می‌کردی بانگشت
# 48 دلی داری تو در انگشت رحمن %~% مبین انگشتری همچون سلیمان
# 49 چه گر انگشتری تو بنام است %~% اگر از زر زنی آن هم حرامست
# 50 تو درانگشت خود تسبیح گردان %~% که تسبیح است در انگشت مردان
# 51 ترا چون ماه شد انگشتوانه %~% زدی انگشت در چشم زمانه
# 52 بهر انگشت داری صد هنر بیش %~% چه با انگشتری آری دل خویش
# 53 سزد گر رشته بر انگشت بندی %~% که تا با یادت آید دردمندی
# 54 نیاری ms009 با عتاب کبریا تاب %~% اگر بی ما زنی انگشت در آب
# 55 مپیچ از ما بیک سر موی سویی %~% فرو مگذار از انگشت مویی
# 56 چو انگشتی درستت هست در کار %~% ز زیر پنبه خونین برون آر
# 57 حسابی گیر بر انگشت با خویش %~% که آن روز پسین آسان شود پیش
# 58 از آن این نکته بر انگشت پیچم %~% که جز تو هیچ کس ناید بهیچم
# 59 از آن انگشت بر حرفت نهادم %~% که توشاگردی و من اوستادم
# 60 نه تو از علم القرآن بصد روح %~% نهادی پیش ما انگشت بر لوح
# 61 بحرب مکه از برد الا نامل %~% شده زانگشت با ملکیت حاصل
# 62 در انگشتت قلم نابوده هرگز %~% ز تو اهل قلم را این همه عز
# 63 ز عزت عقل و جان حیران بمانده %~% خرد انگشت در دندان بمانده
# 64 طفیل تو دو گیتی را سراسر %~% قیامت با یک انگشتت برابر
# 65 تویی بی سایه و پیش تو خورشید %~% چو طفلی می مزد انگشتت اومید
# 66 از آن خورشید خرگه بر فلک زد %~% که یک انگشت با تو بر نمک زد
# 67 ترا چون چشمه خضرست در مشت %~% برآور چشمه از زیر هر انگشت
# 68 قدم بر عرش نه از عرصه قرش %~% که از فرق تو انگشتیست تا عرش
# 69 گر انگشتی شود جبریل در پیش %~% بسوزد همچو انگشتی پر خویش
# 70 ز نورت قدسیان پر بر گشایند %~% بانگشتت بیک دیگر نمایند
# 71 رسالت را رسولی چون تو ننشست %~% همه انگشت یکسان نیست بردست
# 72 نه حلوا آنکسی در پیش دارد %~% که انگشتش درازی بیش دارد
# 73 برو انگشت نه بر نبض صدیق %~% که هست او رادلی پر نور تحقیق
# 74 عمر را گوی تا برخیزد از خشم %~% زند ابلیس را انگشت در چشم
# 75 بعثمان گو بقرآن شو قوی پشت %~% بزن یک یک ورق قرآن بانگشت
# 76 علی را گوی تا فرمان بری را %~% ببخشد در نماز ms010 انگشتری را
# 77 برو با بت پرستان داوری کن %~% جهانشان حلقه انگشتری کن
# 78 ز تو گر معجزی خواهند ناگاه %~% اشارت کن بانگشتی سوی ماه
# 79 بصدق خویش دین را محترم کن %~% بانگشتی مه گردون قلم کن
# 80 حسودت می‌گزد انگشت از غم %~% تو می بر هم بانگشتی مه ازهم
# 81 سرانگشتی که کرد از دینت پرهیز %~% بانگشتی قنب او را بیاویز
# 82 ز مشتی گاو ناپرداخته دهر %~% بکش انگشت ازبزغاله زهر
# 83 سرانگشتی گراید در زمینت %~% ندارد آن زمان کس پاس دینت
# 84 تو قرآن خوان مباش ای دوست خاموش %~% اگر کافر نهد انگشت در گوش
# 85 بلال انگشت چون در گوش دارد %~% همه گفتار را خاموش دارد
# 86 اگر بر لب زنندت سنگ محکم %~% برو انگشت بر لب نه مزن دم
# 87 که چون وقتش درآید من از آن سنگ %~% بر آن سنگین دلان عالم کنم ننگ
# 88 زهی رتبت زهی قدرت زهی قدر %~% زهی صاحب زهی صادق زهی صدر
# 89 زهی خسرو نشان عالم خاک %~% زهی سلطان دار الملک افلاک
# 90 زهی عرش مجید آستانه تو %~% زهی هفت آسمان یک خانه تو
# 91 زهی فاضل ترین کس انبیا را %~% زهی محرم ترین شخص خدا را
# 92 زهی لشگر کش جود تو قلزم %~% زهی چو یک زن بام تو انجم
# 93 زهی مستحضر سر الهی %~% بتو مستظهر از مه تا بماهی
# 94 زهی کحلی گردون از تعظم %~% ز خاکت کرده کحل چشم انجم
# 95 بمحشر آدم و ما دونه با هم %~% همه زیر لوایت دست بر هم
# 96 چو عیسی بر درت پنجاه دربانست %~% که هارون درت موسی عمرانست
# 97 امیر سابقان ادریس اعظم %~% ز نور تو حرم را گشته محرم
# 98 خلیل حق چو نامت مهر جان یافت %~% بهشتی نقد در دوزخ از آن یافت
# 99 بمانده بی تو اسماعیل در سوگ %~% که تادر راه تو قربان شود بوک
# 100 بصد الحان خوش داود جان سوز %~% زبور ms011 عشق تو خوانده شب و روز
# 101 سلیمان گرچه با آن پادشاهیست %~% ولیکن در سپاهت یک سپاهیست
# 102 مسیح رنگرز زین نیل گردان %~% بسوزن می‌کند نام تو بر جان
# 103 همه پیغامبران در مجلس تو %~% ولی جز حق نبوده مونس تو
# 104 حجاب آدم آمد گندمی چند %~% نه گندم نه بهشت آمد ترابند
# 105 حجاب راه موسی گشت نعلین %~% تو با نعلین بگذشتی ز کونین
# 106 حجاب راه عیسی سوزنی بود %~% ترا در هر مقامی روزنی بود
# 107 تویی در شب افروز انبیا را %~% تویی شمع حقیقی اولیا را
# 108 چراغ چار طاق هشت باغی %~% شب معراج در شب چراغی PageV02P001
# 1 درآمد یک شبی جبریل از دور %~% براقی برق رو آورد ازنور
# 2 که ای مهتر ازین زندان گذر کن %~% بدارالملک روحانی سفر کن
# 3 که بسیار انبیا و مرسلین‌اند %~% بهر جانب جهانی حور عین‌اند
# 4 همه بر ره نشسته چشم بر راه %~% ز بهر رویت ای خورشید درگاه
# 5 فکنده خویشتن حوران ز غرفه %~% که تا زیشان مگر گیری بتحفه
# 6 فتاده در ملایک بانک و غلغل %~% که تا ز آن سوی رآنی بوک دلدل
# 7 همه شب اختران عالم افروز %~% سپند چشم می‌سوزند تا روز
# 8 تو خود دانم که چندان داری از نور %~% که یزدانت فراغت داد از حور
# 9 کنون برخیز پیش آور براقت %~% که می‌دانم که چونست اشتیاقت
# 10 دمی در عالم قدسی قدم زن %~% بگیر آن حلقه را و بر حرم زن
# 11 چو با حق شد زفان جانت هم راز %~% ز راز خویش دل با خویش پرداز
# 12 چگونه در قفس بلبل زند پر %~% از آن پاسخ بدان سان شد پیمبر
# 13 براق برق رو زین خطه خاک %~% براند و خطبه خواند اول بر افلاک
# 14 مدرس شد عباد مخلصین را %~% سبق داد از حقیقت مرسلین را
# 15 جهانی انبیا را کار دیده %~% ز حضرت نور دین بسیار دیده
# 16 ز نور خویش ms012 را نابود دیدند %~% چه می‌گویم در آتش دود دیدند
# 17 ز صحن خاک در یک طرفه العین %~% برآمد تا فضای قاب قوسین
# 18 قدم بر ذروه خلد برین زد %~% علم بر عرش رب العالمین زد
# 19 شده فیروزه گردون خروشان %~% ز بانگ طرقوی سبز پوشان
# 20 بآخر هم چنان می‌شد علو جوی %~% ملایک صد هزاران طرقوا گوی
# 21 کشیده نزل برمه ماهی از فرش %~% فکنده حمل بر هم حامل العرش
# 22 بهشت آراسته در بر گشاده %~% تتق آویخته مسند نهاده
# 23 فتاده غلغلی در عرش اعظم %~% که آمد صدر و بدر هر دو عالم
# 24 امیر و سید سادات آمد %~% سپه سالار موجودات آمد
# 25 چو در نه پرده نیلی سفر کرد %~% ورای پرده غیبی گذر کرد
# 26 نیامد هیچ چیزی جای گیرش %~% که بود از هرچ پیش آمد گزیرش
# 27 نکرد از هیچ جانب یک نظر او %~% رفیقی داشت در اعلا مگر او
# 28 ز حوران گرچه صحن باغ پربود %~% دو چشمش سرمه ما زاغ پر بود
# 29 چنان از پیشگه روشن شد آن نور %~% که روح القدس بیرون ماند از دور
# 30 چو روشن شد ز نور حق حوالی %~% فغان برداشت روح القدس حالی
# 31 که ای سید اگر آیم فراتر %~% بسوزد بیش ازین پرتو مرا پر
# 32 تو ای روح الامین پیش جنابی %~% که شد پیغامبران را زهره آبی
# 33 چراچندین غم شه پر گرفتی %~% که بانک لودنوت در گرفتی
# 34 هزاران جان همی سوزد درین راه %~% ترا گو پر بسوز ای پیک درگاه
# 35 نمی‌دانند صدیقان سر از پای %~% غم پر می‌خوری آخر چنین جای
# 36 اگردر قرب این حضرت خرامی %~% بسوزی پر چه مرد این مقامی
# 37 تو ای روح الامین بنشین بدرگاه %~% مشو رنجه که لی وقت مع الله
# 38 تو شاگرد منی بنشین بسامان %~% بپرس از من که احسان چیست و ایمان
# 39 گذشت ازنوبت قولا ثقیلا %~% تو بر در باش اکنون جبریلا ms013
# 40 ترا در اندرون پرده ره نیست %~% که هر سرهنگ مرد بارگه نیست
# 41 منم در نور حق پروانه کردار %~% تویی در پر طاووسی گرفتار
# 42 پناه از حق طلب از پر چه جویی %~% سخن در سر رود از پر چه گویی
# 43 هزاران جان پر اسرار حکمت %~% فدای جان آن دریای عصمت
# 44 ز روح القدس چون برتر گذشت او %~% ز هر چش پیش آمد درگذشت او
# 45 بقدر آنجا که مهتر را محل بود %~% زحل آنجا بنسبت در وحل بود
# 46 چنان نزدیک حق شد جانش از نور %~% که از وی جبریل افتاد از دور
# 47 بصورت آنک جبریل امین بود %~% که یک پر ز آسمانش بر زمین
# 48 چنان آنجا ز مهتر دور بود او %~% که مهتر را چو گنجشگی نمود او
# 49 چو بگذشت از جهت ره گشت باریک %~% بآخر شد برب العزه نزدیک
# 50 چه گویم من در آن حضرت که چون بود %~% که آن دم از وجود خود برون بود
# 51 در آن قربت دلش پر موج اسرار %~% وزان دهشت زفانش رفت از کار
# 52 چو گل برگ حیا خوی کرده جانش %~% خیال وهم را پی کرده جانش
# 53 ز حس بگذشت و ز جان هم گذر کرد %~% چو بی خود شد ز خود در حق نظر کرد
# 54 همی چندان که چشمش کار می‌کرد %~% دلش در چشم اودیدار می‌کرد
# 55 چو از درگه بخلوت گه فرو رفت %~% درآمد نور ربانی و او رفت
# 56 در آن هیبت محمد مانده بی کار %~% محمد از محمد گشت بیزار
# 57 چو حق می‌دید کو می‌زد پر و بال %~% بدل داری سلامش گفت در حال
# 58 از آن حالت دمی با خویشش آورد %~% سلامی و علیکی پیشش آورد
# 59 خطاب آمد که دع نفسک درون آی %~% ببی یسمع و بی ینطق برون آی
# 60 بخواه از آرزویی هست زودت %~% چرا بی خود شدی آخر چه بودت
# 61 ms014 کنون چون سوختی بر هم بتانرا %~% شفاعت کن زمانی امتان را
# 62 یتیمی وز یتیمی این بدیع است %~% که خلق هر دو عالم را شفیع است
# 63 فقیری وز فقیری این شگفت است %~% که عرش و فرش صیت او گرفتست
# 64 مرایی گر یتیمی گرچه درویش %~% ترا ام من ترا این از همه بیش
# 65 چه باکست از فقیری فقر فخرست %~% که خال الوجه فی الدارین فقرست
# 66 تودری گر یتیمی این چه بیم است %~% که در را بهترین وصفی یتیم است
# 67 بآخر چون نسب از خود برید او %~% بگوش جان سلام حق شنید او
# 68 نشاید گفت تنها خورد این را %~% مرا باد و عباد صالحین را
# 69 کریمی بین که چون کرد این قدح نوش %~% نکرد این خلق مسکین را فراموش
# 70 خطاب آمد که ای معصوم مطلق %~% تو حق داری و حق ور را رسد حق
# 71 بخواه آنچت بود درخواست کردن %~% ز تو درخواست و ز ما راست کردن
# 72 چو رب العزه در اسرار آمد %~% پیمبر نیز در گفتار آمد
# 73 که یا رب امتی دارم گنه کار %~% بفضل خود ز آتش شان نگه دار
# 74 ببین زاری ودل سوزی ایشان %~% لقای خویش کن روزی ایشان
# 75 امید جمله می‌دانی وفا کن %~% بلطفت جمله را حاجت روا کن
# 76 همه عالم کفی خاکند ای پاک %~% مده بر باد امید کفی خاک
# 77 نگردد ملکت دریا مشوش %~% که ریگی اندرین دریا بود خوش
# 78 چه کم گردد ز بحری بی کناره %~% که کاهی می‌کند در وی نظاره
# 79 اگر رحمت کنی بر خلق محشر %~% ازین دریا سر مویی شود تر
# 80 بگفت این و روان شد بلبل قدس %~% مشام جانش پر مشک از گل انس
# 81 مشام انبیای برگزیده %~% درو نرسیده تا در او رسیده
# 82 سواره انبیا از ره رسیده %~% پیاده در رکیب او دویده
# 83 همه کروبیان پر برگشاده %~% بپر خاک رهش بر ms015 سر نهاده
# 84 نشسته قدسیان در دید بانیش %~% که تا بویی بیامد از معانیش
# 85 چه پنداری که خاک پای آن صدر %~% ندارد بر خداوند جهان قدر
# 86 بخاک پای او سوگند خورد او %~% که لا اقسم بهذا یاد کرد او
# 87 دمی ای صدر دین عطار را باش %~% شفاعت خواه او شو کار را باش
# 88 ترا من چون سگ اصحاب کهفم %~% که تا هستم برین درگاه وقفم
# 89 ز آب دیده غسل توبه کردم %~% مگر خاک کف پای تو گردم
# 90 منم در فرقت آن روضه پاک %~% که بر سر می‌کنم از آرزو خاک
# 91 اگر روزی بدان میدان درآیم %~% چه گویم زین خم چوگان برآیم
# 92 بآهی بگسلم بند جهان را %~% حنوطی سازم از خاک تو جان را
# 93 سه حاجت خواهم از درگاه تو من %~% که هستم سخت حاجت خواه تو من
# 94 که پیش از مرگ این دل داده درویش %~% ببیند روضه پاک تو در پیش
# 95 دگر کز شاعرانم نشمری تو %~% بچشم شاعرانم ننگری تو
# 96 دگر چون جانم ازتن شد پر آزاد %~% تو در بر گیریش یا رب چنین باد
# 97 دلا جانرا فدای راه او کن %~% بتقوی روی در درگاه او کن
# 98 بدنیا دم ز دین پاک او زن %~% بعقبی دست در فتراک او زن
# 99 مثالی گویمت ظاهر بیندیش %~% کسی راهست جامی پر عسل پیش
# 100 اگر طفلی بدو گوید بیارام %~% که زیر این عسل زهرست در جام
# 101 چو از طفل آن سخن دارد شنیده %~% بلاشک دست از آن دارد کشیده
# 102 ترا چندین پیمبر کرده آگاه %~% که خواهد بود کاری صعب بر راه
# 103 بگفت طفل جستی راه پرهیز %~% بگفت انبیا از راه برخیز
# 104 خدایا نور دین هم راه ما کن %~% محمد را شفاعت خواه ما کن
# 105 ز کار ما مگردان خشم ناکش %~% ز ما خشنود گردان جان پاکش
# 106 تحیت باد بیش از صد هزاران ms016 %~% برو از حق وزو بر جمع یاران
# 107 خصوصا چار یار پاک گوهر %~% ابوبکر و عمر عثمان و حیدر
# 108 نبی فرمود کایشانند انجم %~% بایهم افتدیتم اهدیتم PageV02P002
### | [ abkhsh 3 ]
# 1 نخستین قدوه دار الخلافه %~% جهان صدق و پور بوقحافه
# 2 اساس دین حق بنیاد تحقیق %~% نیابت دار شاه شرع صدیق
# 3 سپهر صدق را خورشید انور %~% چراغ اولیا صدیق ابوبکر
# 4 شریعت را نخستین قره العین %~% رفیق مصطفا و ثانی اثنین
# 5 شراب شرع چون جوشی بجوشید %~% بامنا و صدقنا بنوشید
# 6 نخستین جام حکمت نوش او کرد %~% ز دست مصطفا سر جوش او خورد
# 7 نبی را در امامت پیش رفته %~% توانگر آمده درویش رفته
# 8 چو حق در گوش جان او ندا کرد %~% هر آنچش بود با دختر فدا کرد
# 9 چو درباخت آنچ بودش زر و سیمی %~% بساخت ازمال دنیا با گلیمی
# 10 زهی بینندگی و پاک بازی %~% ولیکن نیست صدیقی ببازی
# 11 مخالف گوبیا بر خوان و بشناس %~% ستدعون الی قوم اولی باس
# 12 ز اول روز تا روز قیامت %~% نبی در حق او کرده کرامت
# 13 در اول هم دم او در هر اندوه %~% چه در شهر و چه در غار و چه در کوه
# 14 در اوسط نایب خاص نخستین %~% پیمبر را نیابت کرده در دین
# 15 در آخر در بر او خفته در خاک %~% زهی پیر و مرید و چست وچالاک
~~PageV03P001
# 1 سپهر دین عمر خورشید خطاب %~% چراغ هشت جنت شمع اصحاب
# 2 چه شمعی کافتاب نامبردار %~% طواف او کند پروانه کردار
# 3 ازین پرتو که بود آن شمع دین را %~% نمی‌شایست جز خلد برین را
# 4 اگر او قطب دین حق نبودی %~% کمال شرع را رونق نبودی
# 5 ز بهر سر بریدن سر بداد او %~% بدان شد تا سرآرد سر نهاد او
# 6 چو آهنگ سر شمع هدی کرد %~% به پیش طای طاها سر فدا کرد
# 7 چو چشم جان او اسرار ms017 بین شد %~% شکش برخاست مشکلها یقین شد
# 8 شریعت را کمال افزود اول %~% ز چل مردان یکی او بود اول
# 9 رسولش گفت گر بودی دگر کس %~% نبی جز من نبودی جز عمر کس
# 10 خداوند جهان از نور جانش %~% سخنها گفته بی او بر زفانش
# 11 چو حق را حلقه در گوش کرد او %~% بنامش زهر قاتل نوش کرد او
# 12 از آن برخویشتن زهر آزمودی %~% که صد تریاق فاروقیش بودی
# 13 چنان شد ظلم در ایام او گم %~% که اشکی در میان بحر قلزم
# 14 جهان از عدل او آسوده گشته %~% ستم از بیم او نابوده گشته
# 15 عجم را تا قیامت درگشاده %~% هزار و شصت وشش منبر نهاده PageV03P002
# 1 امیر اهل دین استاد قرآن %~% امیرالمؤمنین عثمان عفان
# 2 گزین خواجه کونین بوده %~% بدامادیش ذوالنورین بوده
# 3 اگر حلم و حیا گشتی مصور %~% ز ذوالنورین بودندی منور
# 4 حیا ایمانست یا جزوی ز ایمانست %~% بهر وجهی که هست از نور عثمانست
# 5 نگین حلقه حلم و حیا اوست %~% سر احرار و تاج اسخیا اوست
# 6 چو دیوان الهی با هم انداخت %~% ز قدمت شمه درعالم انداخت
# 7 همه درجمع او مهمان اوییم %~% همه اجری خور دیوان اوییم
# 8 دراول عمر در قرآن حق کرد %~% در آخر خویشتن قربان حق کرد
# 9 ز بس کو خون قرآن خورد از آغاز %~% مگر زان خورد قرآن خون او باز
# 10 رسیده بود پیش صبغه الله %~% که خونش صبغه الله گشت ناگاه
# 11 که کرد آن را ز پی دنیای غدار %~% ندانم تا که بود آن را روادار
# 12 نه میل دنیای غدار کردند %~% که با مردان دین این کار کردند
# 13 یکی را بر سر قرآن بکشته %~% یکی را در نماز آسان بکشته
# 14 یکی را زهر دل از بر فکنده %~% یکی در کربلابی سر فکنده
# 15 ازین بگذر خدا را باش کاصل اوست %~% دگر سر برنه و در سرکش ای ms018 دوست
~~PageV03P003
# 1 سوار دین پسر عم پیمبر %~% شجاع صدر صاحب حوض کوثر
# 2 بتن رستم سوار رخش دلدل %~% بدل غواص دریای توکل
# 3 علی القطع افضل ایام او بود %~% علی الحق حجه الاسلام او بود
# 4 منادی سلونی درجهان داد %~% بیک رمز از دو عالم صد نشان داد
# 5 چنین باید نماز از اهل رازی %~% که تا باشد نماز تو نمازی
# 6 چنان شد در نماز از نور حق جانش %~% که از پائی برون کردند پیکانش
# 7 نمازش چون چنین باشد گزیده %~% بالحمدش چنان گردد بریده
# 8 ز جودش ابر دریا پرتوی بود %~% بچشمش عالمی پر زر جوی بود
# 9 تو ای زر زرد گرد از ناامیدی %~% تو نیز ای سیم میکن این سپیدی
# 10 که چون این سرخ رو سبزره شد %~% سپید و زرد بر چشمش سیه شد
# 11 زهی صدری که تا بنیاد دین بود %~% دلش اسرار دان و راه بین بود
# 12 ز طفلی تا که خود را پیر کردی %~% برین دنیای دون تکبیر کردی
# 13 چو دنیا آتش و تو شیربودی %~% از آن معنی ز دنیا سیر بودی
# 14 اگرچه کم نشیند گرسنه شیر %~% نخوردی نان دنیا یک شکم سیر
# 15 از آن جستی بدنیا فقر و فاقه %~% که دنیا بود پیشت سه طلاقه
# 16 الا یا در تعصب جانت رفته %~% گناه خلق با دیوانت رفته
# 17 ز نادانی دلی پر زرق وپرمکر %~% گرفتار علی گشتی و بوبکر
# 18 گهی این یک بود نزد تو مقبول %~% گهی آن یک شود از کار معزول
# 19 گرین یک به گر آن دیگر ترا چه %~% چو تو چون حلقه بر در ترا چه
# 20 همه عمرت درین محنت نشستی %~% ندانم تا خدا را کی پرستی
# 21 ترا چند از هوا راه خدا گیر %~% خدایت گر ازین پرسد مرا گیر
# 22 یقین دانم که فردا پیش حلقه %~% یکی گردند هفتاد و دو فرقه
# 23 چه گویم جمله گر زشت ارنکوبند ms019 %~% چو نیکو بنگری جویان اویند
# 24 خدایا نفس سرکش را زبون کن %~% فضولی از دماغ ما برون کن
# 25 دل ما را بخود مشغول گردان %~% تعصب جوی را معزول گردان PageV03P004
### | [ abkhsh 4 ]
# 1 الا ای جان و دل را درد و دارو %~% تو آن نوری که کم تمسه نارو
# 2 ز روزنهای مشکاتی مشبک %~% نشیمن کرده بر شاخی مبارک
# 3 تو در مصباح تن مشکوة نوری %~% ز نزدیکی که هستی دور دوری
# 4 زجاجه بشکن و زیتت فروریز %~% بنور کوکب دری درآویز
# 5 ترا با مشرق و مغرب چه کارست %~% که نور آسمان گردت حصارست
# 6 الا ای بلبل گویای اسرار %~% ز صندوق جواهر بند بردار
# 7 چو عیسی در سخن شیرین زفان شو %~% صدف را بشکن و گوهر فشان شو
# 8 بآواز خوش خود سر میفراز %~% که در ابریشم ونی هست آواز
# 9 خوش آوازی بلبل از تو بیش است %~% که سرمست خوش آوازی خویش است
# 10 ز شنوائی خود چندین بمخروش %~% که بانگی بشنود ده میل خرگوش
# 11 ز بینائی مدان این فر و فرهنگ %~% که گنجشکی ببیند بیست فرسنگ
# 12 ز بویایی ناقص نیز کم گوی %~% که از یک میل موشی بشنوی بوی
# 13 زوهم خود مدان خود را تزید %~% که آب از وهم خود بنمود هدهد
# 14 تو گر بیشی از آن جمله از آنی %~% که بس گویا و بس پاکیزه دانی
# 15 الا ای قطره بالا گزیده %~% ز دریای قدم بویی شنیده
# 16 ز دریا گرچه بالایی گزیدی %~% ولیکن در کمال خود رسیدی
# 17 چو از دریا سوی بالا شدی تو %~% صدف را لولوی لالا شدی تو
# 18 تو ناکرده سفر گوهر نگردی %~% چو خاکستر شدی اخگر نگردی
# 19 سفر کردی ز دریا سوی عنصر %~% سفر ناکرده قطره کی شود در
# 20 نخستین قطره باران سفر کرد %~% و از آن پس قعر دریا پر گهر کرد
# 21 بدریا گر گهر پنهان بماند %~% گهر با خاک ms020 ره یکسان بماند
# 22 ولی چون گوهر از دریا برآید %~% ززیر طشت پر زر با سرآید
# 23 چو برگ تود از موضع سفر کرد %~% ز دیبا و ز اطلس سر بدر کرد
# 24 سفر را گرنه این انجام بودی %~% فلک را یک نفس آرام بودی
# 25 سفر را گر چنین قدری نبودی %~% مه نو از سفر بدری نبودی
# 26 الا ای نیک یار تند مستیز %~% دمی زین چارچوب طبع برخیز
# 27 بپرواز جهان لامکان شو %~% زمانی بی زمین و بی زمان شو
# 28 که اندر لازمان صد سال و یک دم %~% بپیشت هر دو یکسانند با هم
# 29 دمی آنجایگه صد سال باشد %~% ز استقبال و ماضی حال باشد
# 30 ولیکن حال نبود در زمانی %~% از آن معنی که نبود آسمانی
# 31 نیابی انقضای دور دوران %~% نبینی انقلاب چرخ گردان
# 32 چو نور دیده باشد آسمانها %~% نباشد چون چنینها آنچنانها
# 33 نه نقصان باشد آنجا نه کمالی %~% نه ماضی و نه مستقبل نه حالی
# 34 چوهست آن حضرت از هر دو جهان دور %~% ازآنست از زمان و از مکان دور
# 35 بود در یک نفس مهدی و آدم %~% نه آن یک بیش ازین نه این از آن کم
# 36 چو حالی این زمین کردی بدل تو %~% یکی بینی ابد را با ازل تو
# 37 چو آنجا نه چه ونه چند باشد %~% ازل را با ابد پیوند باشد
# 38 یقین دانم که هر دو جز یکی نیست %~% محقق را درین معنی شکی نیست
# 39 الا یا مهره باز حقه پرداز %~% نقاب از لعبت معنی برانداز
# 40 مشعبدوار چابک دستی کن %~% شرابی درکش و بدمستی کن
# 41 بخاک آینه جان پاک بزدای %~% تهی کن حقه را و پاک بنمای
# 42 ز بند پیچ بر پیچ زمانه %~% گرفتار آمدی در کنج خانه
# 43 اگر تو روی بنمائی ز پرده %~% بسوزی هفت چرخ سال خورده
# 44 تو گنجی نه سپهرت درمیانه %~% برآی از چار ms021 دیوار زمانه
# 45 طلسم و بند نیز نجات بشکن %~% در و دهلیز موجودات بشکن
# 46 تو گنجی لیک در بند طلسمی %~% تو جانی لیک در زندان جسمی
# 47 ازین زندان دنیا رخت برگیر %~% بکلی دل ز بند سخت برگیر
# 48 میان پارگین و آز ماندی %~% نمی‌دانی که ازچه باز ماندی
# 49 تو معذوری که آگاهی نداری %~% که اینجا آنچ می‌خواهی نداری
# 50 چو از حق برگ رندان می‌نیابی %~% عجب نبود اگر آن می‌نیابی
# 51 الا یا مرغ حکمت دان زمانی %~% چه خواهی یافت زین به آشیانی
# 52 بپرواز معانی باز کن پر %~% سرای هفت در را باز کن در
# 53 چو بگذشتی ز چار ونه بپرواز %~% ز خود بگذر بحق کن چشم خود باز
# 54 چرا مغرور جای دیو گشتی %~% تو دیوانه شدی کالیو کشتی
# 55 چو میدانی که می‌باید شدن زود %~% نه خواهد نیز روی آمدن بود
# 56 چه خواهی کرد جای مکر و تلبیس %~% ز دنیا بگذر و بگذار ابلیس
# 57 بدان کاقطاع ابلیس است دنیا %~% سرای مکر و تلبیس است دنیا
# 58 سرای او بدو ده باز رفتی %~% نظر بر پیشگاه انداز و رفتی
# 59 چو نست ابلیس را با جای تو کار %~% تو نیز از جای او بگذر بهنجار
# 60 چو زین گلخن بدان گلشن رسیدی %~% همان انگار کین گلخن ندیدی
# 61 نخستین در جهان قدس بخرام %~% وزان پس در جهان انس نه گام
# 62 چو بر استبرق خضرا نشینی %~% تو باشی جمله و خود را نه بینی
# 63 چو بگذشتی ز چندان پرده و دام %~% بیک چندی شوی هادی بر آن بام
# 64 شود چشمت بخورشید جهان باز %~% شود بر تو در دریای جان باز
# 65 چو تو هادی شدی در خود نگه کن %~% بدان خود را و قصد بارگه کن
# 66 که چون خود دان شوی حق دان شوی تو %~% از آن پس زود در پیشان شوی تو
# 67 اگر هستی حجابی پیشت آرد ms022 %~% از آن حالت دمی با خویشت آرد
# 68 چو هستی تو ننماید بر او %~% ز خود بی خود بمانی بر در او
# 69 دگرره پرده‌ای در پیش آید %~% خودی در بی خودی با خویش آید
# 70 چو آگه شد شود لذت پدیدار %~% ز شادی در خروش آید دگر بار
# 71 چو پروانه بر آتش می‌زند خویش %~% که تا هستی او برخیزد از پیش
# 72 چو برخیزد حجاب هستی او %~% دگر ره قوت آرد مستی او
# 73 گهی افتان گهی خیزان بماند %~% گهی بیجان گهی با جان بماند
# 74 گهی در لذتی گه در فنایی %~% گهی در فرقتی گه در بقایی
# 75 بگویم این سخن سرباز با تو  %~% که گه غم چیست گاهی ناز با تو
# 76 قدم را با حدوث آویزشی نیست %~% وگر آویز شست آمیزشی نیست
# 77 کنون ای آفتاب سایه پرورد %~% که گفتت کز کنار دایه برگرد
# 78 چو تودر عالم حادث شتابی %~% ز نور عالم ثالث چه یابی
# 79 الا ای مرغ بیرون آی ازین دام %~% دمی در مرغزار خلد بخرام
# 80 چو هستی بر دل اسرارگشته %~% ز شاخ عشق برخوردار گشته
# 81 بگردان روی از دیوار آخر %~% فرو شو در پی اسرار آخر
# 82 همی هر ذره از عالم که بینی %~% اگر تو در پی آن می‌نشینی
# 83 چنان پیدا شود آن ذره در راه %~% که نوری گردد از انوار درگاه
# 84 شود هر ذره چون آفتابی %~% پدید آید حجابی از حجابی
# 85 برون می‌آید از استار اسرار %~% رهی دور و نهایت ناپایدار
# 86 نه هرگز هیچ کس پیشانش یابد %~% نه هرگز غایت و پایانش یابد
# 87 چنین گفتست طاهر پاک بازی %~% که من چل سال ماندم در نیازی
# 88 ز یک یک ذره سوی دوست راهست %~% ولی برچشم تو عالم سیاه است
# 89 نهادت پرده و دادت بسی هیل %~% که تا نا اهل پیدا آید از اهل
# 90 تو گر اهلیتی داری درین راه %~% ز ms023 یک یک ذره می شو تا بدرگاه
# 91 ز پیشان گر نظر بر تو نبودی %~% ز سوی تو سفر بر تو نبودی
# 92 ولی چون نور پیشان رهبر تست %~% چرا این کاهلی در جوهر تست
# 93 ببین آخر اگر داری حضوری %~% که هر دم می‌رسد از یار نوری
# 94 ز تو گر یار گیرد یک نظر باز %~% به دیناری نبابی هیچ زنار
# 95 اگر روشن کنی آیینه دل %~% دری بگشایدت در سینه دل
# 96 دری کان در چو بر دلبر گشاید %~% فلک را پرده داری برنشاید
# 97 تو را سه چیز می‌باید ز کونین %~% بدانستن عمل کردن شدن عین
# 98 چو علمت از عبادت بین گردد %~% دلت آیینه کونین گردد PageV04P001
### | [ abkhsh 5 ]
# 1 دلا یک دم رها کن آب و گل را %~% صلای عشق در ده اهل دل را
# 2 ز نور عشق شمع جان برافروز %~% زبور عشق از جانان درآموز
# 3 چو زیر از عشق رمز راز می‌گوی %~% چو بلبل بی زبان اسرار می‌گوی
# 4 چو داود آیت سرگشتگان خوان %~% زبور عشق بر آشفتگان خوان
# 5 حدیث عشق ورد عاشقان ساز %~% دل و جان در هوای عاشقان باز
# 6 چو عود از عشق بر آتش همی سوز %~% چو شمعی می‌گری و خوش همی سوز
# 7 شراب عشق در جام خرد ریز %~% وز آنجا جرعه بر جان خود ریز
# 8 خرد چون مست شد نیزش مده صاف %~% بگوشش باز نه تا کم زند لاف
# 9 چوعشق آمد خرد را میل درکش %~% بداغ عشق خود را نیل درکش
# 10 خرد آبست و عشق آتش بصورت %~% نسازد آب با آتش ضرورت
# 11 خرد جز ظاهر دو جهان نه بیند %~% ولیکن عشق جز جانان نه بیند
# 12 خرد گنجشک دام ناتمامیست %~% ولیکن عشق سیمرغ معانیست
# 13 خرد دیباچه دیوان راغست %~% ولیکن عشق دری شب چراغ است
# 14 خرد نقد سرای کایناتست %~% ولیکن عشق اکسیر حیاتست
# 15 خرد زاهد نمای هر حوالیست %~% ولیکن عشق ms024 شنگی لا ابالیست
# 16 خرد بر دل دلی پر انتظارست %~% ولیکن عشق در پیشان کار است
# 17 خرد را خرقه تکلیف پوشند %~% ولیکن عشق را تشریف پوشند
# 18 خرد راه سخن آموز خواهد %~% ولی عشق آه جان افروز خواهد
# 19 خرد جان پرور جان ساز آمد %~% ولی عشق آتش جان باز آمد
# 20 خرد طفل است و عشق استاد کار است %~% از این تا آن تفاوت بی شماراست
# 21 دو آیینه است عش و دل مقابل %~% که هر دو روی در روی‌اند از اول
# 22 میان هر دو یک پرده ست در پیش %~% ولیکن نیست بی پرده یکی بیش
# 23 ببین صورت درآبی بی کدورت %~% که یک چیزست با هم آب و صورت
# 24 ز دل تا عشق راهی نیست دشوار %~% میان عشق و دل موییست مقدار
# 25 جهان عشق دریاییست بی بن %~% وگر موییست برروید ز ناخن
# 26 چو آید لشگر عشق از کمین گاه %~% نماند عقل را از هیچ سو راه
# 27 گریزان گردد از هر سوی ناکام %~% چو عشق از در درآید عقل از بام
# 28 کسی کز عشق در دریای ژرفست %~% بداند کین چه کاری بس شگرفست
# 29 فتوح راه عاشق دار بازیست %~% تو پنداری مگر کین عشق بازیست
# 30 عجایب جوهریست این عالم عشق %~% که می‌گوید عرض باشد غم عشق
# 31 که دیدست این عرض هرگز بکونین %~% کزو یک عقل لایبقی زمانین
# 32 جهان پر شحنه سلطان عشق است %~% ز ماهی تا بماه ایوان عشق است
# 33 نشاید عشق را هر ناتوانی %~% بباید کاملی و کاردانی
# 34 شگرفی باید و پاکیزه بازی %~% که آید از هر اندوهیش نازی
# 35 درین دریای خون غرقه گشته %~% جهان بی دوست بروی حلقه گشته
# 36 هزاران جام در زهر اوفتاده %~% در آشامیده و ابرو گشاده
# 37 هزاران تیر محکم خورده بر دل %~% چو آهو می‌دود دو پای در گل
# 38 نه او را زهره فریاد کردن %~% نه ازجانان مجال ms025 یاد کردن
# 39 اگر از وصل او یابد نشانی %~% بهجران در گریزد هر زمانی
# 40 که دارد تاب قرب وصل جانان %~% چه سنجد شب نمی در پیش طوفان
# 41 در آن دریا چنین قطره چه سنجد %~% بر آن خورشید یک ذره چه سنجد
# 42 بسی جانها در این یغما ببردند %~% بکلی جان ما از ما ببردند
# 43 بزیر پرده جانها آب کردند %~% تن اندر خاک و خون پرتاب کردند
# 44 بتنها راه بر جانها گرفتند %~% بجانها ترک دورانها گرفتند
# 45 جهانی گنج در چاهی نهادند %~% جهانی کوه بر کاهی نهادند
# 46 زمین و آسمان رادر گشادند %~% در ایثار جانها بر گشادند
# 47 زمین و آسمان محسوس کردند %~% جهان جاودان مدروس کردند
# 48 ز تن راهی بدل بردند ناگاه %~% ز دل راهی بجان آنگه بدرگاه
# 49 اساس چیزها بر هم نهادند %~% وز آن پس نام آن عالم نهادند
# 50 چو شد پرداخته چیزی گزیدند %~% که آنرا عشق گفتند و شنیدند
# 51 ترا این عشق آسان می‌نماید %~% که بر قدر تو چندان می‌نماید
# 52 علاج عشق اشک و صبر باید %~% گل ارچه تازه باشد ابر باید
# 53 خوشی عاشقان از اشک و صبرست %~% همه سرسبزی بستان از ابرست
# 54 اگر عاشق نماندی در جدایی %~% نبودی عشق را هرگز روایی
# 55 اگر معشوق آسان دست دادی %~% کجا این لذت پیوست دادی
# 56 اگر در عشق نبود انتظاری %~% نماند رونق معشوق باری
# 57 دمی در انتظار هم دم دل %~% بسی خوشتر بود از ملک حاصل
# 58 جوی اندوه عشق یار محرم %~% بسی خوشتر ز شادی دو عالم
# 59 دو عالم سایه خورشید عشق است %~% دو گیتی حضرت جاوید عشق است
# 60 نگردد ذره در هر دو عالم %~% که تا نبود کمال عشق محرم
# 61 بدست حکمت خود حق تعالی %~% نهاد از بهر هر چیزی کمالی
# 62 نبات و معدن و حیوان و افلاک %~% میان باد و آب و آتش خاک
# 63 همه در عشق ms026 می‌گردند از حال %~% چه در وقت و چه در ماه و چه در سال
# 64 کمال عشق حیوان خورد و شهوت %~% کمال عشق انسان جاه و قوت
# 65 کمال چرخ از رفتن بفرمان %~% کمال چار گوهر چار ارکان
# 66 کمال هر یک اقطاعیست در خور %~% کزان اقطاع ننهد پای بر در
# 67 کمال ذره ذره ذکر و تسبیح %~% که عارف بشنود یک یک بتصریح
# 68 کمال عارفان در نیستی هست %~% کمال عاشقان در نیستی مست
# 69 کمال انبیا جایی که جا نیست %~% که گر کس داند آن جز حق روا نیست
# 70 کمال قدسیان در قربت عشق %~% کمال عشق هم در رتبت عشق
# 71 ز اول تا بآخر پیچ بر پیچ  %~% کمالی گر نبودی هیچ بر هیچ
# 72 کمالی گر نباشد پس چه دانند %~% ز بی شوقی همه حیران بمانند
# 73 طلب جستن کمال آمد درین راه %~% دل دانا بود زین راز آگاه
# 74 زسر تا بن چو زنجیریست یکسر %~% رهی نزدیک دان زان یک بدیگر
# 75 سر زنجیر در دست خداوند %~% تعجب کن ببین کین چند در چند
# 76 ز اعلا سوی اسفل می‌رود کار %~% زهی قدرت زهی صنع جهاندار
# 77 فرود آید چنانکش کار کارست %~% بگرداند چنانکش اختیارست
# 78 بلاشک اختیار اوست اعظم %~% که نبود علتی در ما تقدم
# 79 خداوندی که هرچیزی که او کرد %~% ترا گر نیست نیکو او نکو کرد
# 80 همه آفاق در عشق اند پویان %~% درین وادی کمال عشق جویان
# 81 چو کس را نیست در دل شوق آن عشق %~% کجا یابند هرگز ذوق آن عشق
# 82 فلک در عشق دل چون تیر دارد %~% وز آن دیوانگی زنجیر دارد
# 83 ملایک بسته زنجیری در افلاک %~% از آن زنجیر می‌گردند بر خاک
# 84 فرو می‌آید از حضرت خطایی %~% فلک را می‌نماید انقلابی
# 85 چو دیگر ناید از حضرت خطابش %~% نه او ماند نه دور و انقلابش
# 86 الا ای صوفی پیروزه خرقه %~% بگردش خوش ms027 همی گردی بحلقه
# 87 زهی حالت نگر از عشق پیوست %~% که تا روز قیامت گردشت هست
# 88 کمال عشق را شایسته تو %~% شدن زین بند نتوانسته تو
# 89 چو ما این بند مشکل برگشاییم %~% بر قاضی بدرگاه تو آییم
# 90 بقوال افکنیم این خرقه خویش %~% نگین گردیم اندر حلقه خویش
# 91 ورای بحر تو غواص گردیم %~% توعامی باشی و ما خاص گردیم
# 92 وز آنجا هم بسوی فوق تازیم %~% گهی زان شوق و گه زان ذوق تازیم
# 93 در آن دریا بغواصی درآییم %~% وز آن شادی برقاصی درآییم
# 94 همی آییم دم دم همچو اکنون %~% بهر پرده چو مار از پوست بیرون
# 95 ترا گر فسحتی باید ز عقبی %~% تفکر کن دمی در سر دنیا
# 96 نه در دنیا در اول خون بدی تو %~% در آخر بین که زینجا چون شدی تو
# 97 گهی آب و گهی خون و گهی شیر %~% گهی کودک گهی برنا گهی پیر
# 98 گهی سلطان دین گه پیر خمار %~% گهی مردار می گه پیر اسرار
# 99 هزاران پرده در دنیا گذشتی %~% که تا از صورت و معنی بگشتی
# 100 دران وادی که آنرا عشق نامست %~% مثالت پرده دنیا تمامست
# 101 که داند کین چه اسرار نهانست %~% سخن نیست این که نور عقل جانست
# 102 اگر چشم دلت گردد بدین باز %~% برون گیرد ز یک یک ذره صدراز
# 103 همه ذرات عالم را درین کوی %~% نه بیند یک نفس جز در روش روی
# 104 همه در گردش‌اند و در روش هست %~% تو بی چشمی و در تو این روش هست
# 105 الا ای بی‌خبر از عشق بازی %~% تو پنداری که هست این عشق بازی
# 106 تراچون نیست نقدی درخوردوست %~% که آن را رونقی باشد بر دوست
# 107 ازو می‌خواه تا دریا بباشی %~% هم اندر خویش نابینا بباشی
# 108 دلت در عشق بحری کن پر اسرار %~% همه قعرش جواهر موجش انوار
# 109 که تا چون رفتی آن ms028 بحر معانی %~% براه آورد بر راهش فشانی
# 110 چنین دریا کن آن ره را نثاری %~% که تا نبود در این راهت غباری
# 111 اگر جانت نثار راه او شد %~% دو عالم در نثار تو فرو شد PageV05P001
# 1 ز کویی زی نظام آورد آن پیر %~% که پر زر کن مکن زنهار تقصیر
# 2 نظامش گفت این رکوه بزرگست %~% که در من می‌افتد کویی که گرگست
# 3 ندارد گفت سودت پر زرش کن %~% مکن نیمه ولیکن تا سرش کن
# 4 گشادند آن دم از درجی یکی در %~% که تادر رکوه کردند اندکی زر
# 5 نه آن رکوه تهی بستد نه شد دور %~% سته در دست او درمانده دستور
# 6 بده بار دگر زر کرد بیشش %~% چو رکوه پر نبد می‌بود پیشش
# 7 بآخر رکوه پر زر کرد او را %~% ز پیش خود فراتر کرد او را
# 8 چو صوفی زرستد درحالت افتاد %~% بنزدیک نظام آمد باستاد
# 9 نثارش کرد بر سر رکوه زر %~% چو شد رکوه تهی افکند بر در
# 10 بدو گفتا نشستم روزگاری %~% که تا فرق ترا آرم نثاری
# 11 چو اندر خورد تو چیزی ندیدم %~% ز تو بر تو فشاندم وارهیدم
# 12 ز تو زر هم برای تو پذیرم %~% ز تو گیرم زر و بر تونگیرم
# 13 عزیزا چون تو نقد آن نداری %~% که سلطان را نثاری درخورآری
# 14 ز حق می‌خواه جانت را معانی %~% که تا هرچت دهد بروی فشانی
# 15 چه دولت بیش از آن دانی گدا را %~% که جانی برفشاند پادشا را
# 16 منم در عشق سرگردان بمانده %~% ز خود بی خود شده حیران بمانده
# 17 میان خواب و بیداریم حالیست %~% که جانم را در آن حد کمالیست
# 18 اگر آن دم نبودی حاصل من %~% تهی کردی از آن دم دم دل من
# 19 دلم را از جهان لذت جز آن نیست %~% چه می‌گویم که آن دم از جهان نیست
# 20 کسی کو نیست عاشق آدمی ms029 نیست %~% که او را با چنان هم دم دمی نیست
# 21 اگر در اصل کار آن دم نبودی %~% وجود آدم و عالم نبودی
# 22 دمی کان از سر عشق است جان را %~% بدان دم زندگی دانم جهان را
# 23 زهی عطار در اسرار راندن %~% مسلم شد ترا گوهر فشاندن
# 24 عنان را باز کش از راه اسرار %~% که ره دورست و مرکب نیست رهوار
~~PageV05P002
### | [ abkhsh 6 ]
# 1 تو دریا بین اگر چشم تو بیناست %~% که عالم نیست عالم کفک دریاست
# 2 خیالست این همه عالم بیندیش %~% مبین آخر خیالی را از این پیش
# 3 تو یادیوانه یا آشفته باشی %~% که چندین در خیالی خفته باشی
# 4 تو چه مردان بازی خیالی %~% شده بالغ چو طفلی در جوالی
# 5 پری در شیشه دین کار طفل است %~% که بالغ بی خیال علو و سفل است
# 6 هلا بشنو ز اوج عرش اسرار %~% که نیست ای خواجه اندر دارد ریا
# 7 هر آن حرفی که دیدی هیچ آمد %~% ولی درچشم تو پر پیچ آمد
# 8 همین حرفی که آن پیچی ندارد %~% الف بود و الف هیچی ندارد
# 9 چه خوابی ابجد این کار چندین %~% که ابجد راست الف حرف نخستین
# 10 الف هیچی ز اول آخرش لا %~% ز ابجد تا ضظغلا لا و سودا
# 11 اگر صد راه گیری ابجد از سر %~% میان هیچ و لایی مانده بر در
# 12 تو می‌گویی که مرد مرد رستم %~% برو کز رخش آید کار رستم PageV06P001
# 1 چنین گفت آن عزیزی بادیانت %~% که تا حق عرضه دادست این امانت
# 2 زمین و آسمان زان در رمیدست %~% که بار عهده آن سخت دیدست
# 3 تو تنها آمدی تا آن کشی تو %~% از آن ترسم که خط در جان کشی تو
# 4 اگر اینست امانت ای همه ننگ %~% بسی این به کشد ازتو خری لنگ
# 5 اگر بی سر شوی این سر بدانی %~% وگرنه گربه از چند خوانی PageV06P002
# 1 ms030 بشب حلاج را دیدند در خواب %~% بریده سر بکف با جام جلاب
# 2 بدو گفتند چونی سر بریده %~% بگو تا چیست این جام گزیده
# 3 چنین گفت که او سلطان نکونام %~% بدست سر بریده می‌دهد جام
# 4 کسی این جام معنی می‌کند نوش %~% که کردست او سر خود را فراموش
# 5 نخستین جسم خود در اسم درباز %~% پس آنگه جان زبعد اسم درباز
# 6 چنان در اسم او کن جسم پنهان %~% که می‌گردد الف در بسم پنهان
# 7 چو جسمت رفت جان را کن مصفا %~% برآی ازجان و گم شو در مسما
# 8 یکی دریاست زو علم گرفته %~% همه موجش دل آدم گرفته
# 9 کجا این موج دریا می‌نشیند %~% که دریا چیست در ما می‌نشیند
# 10 مرا باید که جان و تن بماند %~% وگر هر دو بماند من نماند
# 11 من و تو یک من زهرست در کار %~% که ز آن یک جوشده کوهی نگوسار
~~PageV06P003
# 1 بناموسی قوی می‌رفت آن شاه %~% یکی را دید خوش بنشسته در راه
# 2 بدوگفت ای نشسته بر زمین خوش %~% تو می‌خواهی که من باشی چنین خوش
# 3 چنان گفتا که من روشن نباشم %~% من آن خواهم که اصلا من نباشم
# 4 هر آنگاهی که در تو من نماند %~% دوی در راه جان و تن نماند
# 5 اگر جان و تنت روشن شود زود %~% تنت جان گردد و جان تن شود زود
# 6 چو پشت آینه است آن تیرگی تن %~% ولی جان روی آینه‌ست روشن
# 7 چو بزدایند پشت آینه پاک %~% شود هر دو یکی چه پاک و چه خاک
# 8 چو فردا رویها بعضی سیاه است %~% نه بعضی رویها مانند ماه است
# 9 چو پشت آینه چون روی گردد %~% یکی باشد اگر صد سوی گردد
# 10 کسی هرگز نگفت از دور آدم %~% مثال حشر تن به زین بعالم
# 11 ز حشرت نکته روشن بگویم %~% تو بشنو تا منت بی من بگویم
# 12 همه جسم ms031 تو هم امروز معنیست %~% که جسم اینجا نماند زانکه دنیاست
# 13 ولی چون جسم بند جان گشاید %~% همه جسم تو اینجا جان نماید
# 14 همین جسمت بود اما منور %~% وگر بی طاعتی از جسم مگذر
# 15 شود معنی باطن جمله ظاهر %~% بلاشک این بود تبلی السرایر
# 16 محمد را چو جان تن بود و تن جان %~% سوی معراج شد با این و با آن
# 17 اگر گویی که تن دیدم که خاکست %~% تن خاکی چگونه جان پاکست
# 18 جوابت گویم اندر گور بنگر %~% تو خود کوری که گفت ای کور بنگر
# 19 بچشمت گور خشت و خاک دره‌ست %~% بچشم دیگری روضه ست و حفره‌ست
# 20 کسی کو روضه داند دید خاکی %~% چرا تن را نخواند جان پاکی
# 21 ولی تا در زمان ودرمکانی %~% نیاری دید هرگز تن بجانی PageV06P004
# 1 بپرسید از علی مردی دل افروز %~% که باشد در بهشت ای شیر حق زور
# 2 نباشد گفت روز خرم آنجا %~% از آن معنی که شب نبود هم آنجا
# 3 نه شمسی باشد و نه زمهریری %~% نه مظلم بینی آنجا نه منیری
# 4 همین اجسام کاینجا باشد امروز %~% همین اجسام باشد عالم افروز
# 5 چو پشت آینه‌ست اجسام اینجا %~% شود چون روی آیینه مصفا
# 6 عمر اینجا عمر آنجا سراجست %~% بلال ابنوسین همچو عاجست
# 7 چو مغز پای بوبکر و عمر را %~% توان دیدن چنان کاینجا قمر را
# 8 چو سیبی راکه اندر خلد بشکافت %~% توانی در میانش حور عین یافت
# 9 چه باشد گر تن تو نور باشد %~% همه ذرات عالم حور باشد
# 10 چو در چشم آیدت چون ماه نوری %~% چرا ناید در آن هر ذره حوری
# 11 نه سید گفت کین دم شد پدیدار %~% بهشت و دو زخم زین پاره دیوار
# 12 چو خورد اندر نماز انگور جنت %~% چرادایم ندید او حور جنت
# 13 نه سید گفت خلد و نار کونین %~% بتو نزدیک‌تر از بند نعلین
# 14 بهشتی دان ms032 تو از قول پیمبر %~% ز حد حجره او تا بمنبر
# 15 چو او را دیده جبریل بین بود %~% بهشتش لاجرم اندر زمین بود
# 16 وضو اینجا وضو آنجایگه نور %~% جماد اینجا جماد آن جایگه حور
# 17 چو تو بیننده گور و زمینی %~% زمین جز روضه و حفره نبینی
# 18 ببینی گر ترا آن چشم باز است %~% که پیغامبر بگور اندر نماز است
# 19 ترا این آب خوش خوش می‌نماید %~% پری را آبت آتش می‌نماید
# 20 چگونه شرح جسم و جان دهم من %~% که جان و جسم را یکسان نهم من
# 21 زنی کامروز پیر و ناتوانست %~% چوآنجا رفت بکراست و جوانست
# 22 نیارد مرد ریش آنجا بره برد %~% که نتوان باد ریش آنجایگه برد
# 23 سی کاینجا بود در کین و در زور %~% کنندش حشر اندر صورت مور
# 24 عوان آنجا سگی خیزد چو آذر %~% سگ و بلعام در صورت برابر
# 25 یک آینه‌ست جسم و جان درویش %~% بحکمت می‌نماید از دو رویش
# 26 اگر زین سو نماید جسم باشد %~% وز آن سو جان پاکش اسم باشد
# 27 عزیزا تو چه دانی خویشتن را %~% طلسمی بوالعجب دان جان و تن را
# 28 بهشت از نور تو زینت پذیرد %~% که بی اعمال تو زینت نگیرد PageV06P005
# 1 چنین گفت آن بزرگ برگزیده %~% که جنت این زمان هست آفریده
# 2 ولی آنگه شود جنت تمامت %~% که در جنت شوند اهل قیامت
# 3 اگر پیدا شود حوری بدنیا %~% شوند این خلق بیهش تا بعقبی
# 4 نداری تاب آن امروز اینجا %~% که بینی حور روح افروز اینجا
# 5 زهی قوت که اندر جانت باشد %~% که فرداتاب صد چندانت باشد
# 6 تویی آن نقطه افتاده فارغ %~% که اندر خلد خواهی گشت بالغ
# 7 بلوغ اینجاست در عقبی طهورش %~% دلت اینجاست در فردوس نورش
# 8 در و دیوار جنت از حیاتست %~% زمین و آسمان او نجاتست
# 9 درختش صدق و اخلاص است و تقوی %~% همه بار درخت ms033 اسرار معنی
# 10 درخت طیبه آنجا بروید %~% که دست و پا سخن آنجا بگوید
# 11 نه سید گفت کاینجانیک بختی %~% بیک نیکی نشاند آنجا درختی
# 12 نه آنجا اقربا ماند نه اسباب %~% که فرزند عمل باشند انساب
# 13 بسا مردا که او اب الصلاتست %~% بسا زن کان زمان اخت الزکاتست
# 14 نه در دل بگذرد کان خود چه سانست %~% نه درجان آیدت کین از جهانست
# 15 همه عالم ز حوران می‌زند جوش %~% چو ناخن زنده‌اند ایشان و خاموش
# 16 در و دیوار ایشانند جمله %~% ولی در پرده پنهانند جمله
# 17 زمینها و آسمانها پر فرشته‌ست %~% تو کی بینی که چشم تو سرشته‌ست
# 18 هر آنگه کز سرشت آیی برون تو %~% ببینی هر دو عالم را کنون تو
# 19 شود معنی هر چیزی ترا فاش %~% چه می‌گویم یکی می‌دانیی کاش
# 20 حیات لعب و لهوست اینچ دیدی %~% حیوه طیبه نامی شنیدی
# 21 حیات ای دوست تو بر تو فتادست %~% بهر تویی درون نوعی نهادست
# 22 الست آنگه که بشنودی که بودی %~% نبودی بود بودن کان شنودی
# 23 حیاتی داشتی آنگه کنون هم %~% ببین کین دو حیاتت هست چون هم
# 24 ترا چون از یکی گفتن خبر نیست %~% وزان نوع حیاتت هیچ اثر نیست
# 25 چو از نطق و حیاتت بی نشانی %~% حیوه و نطق ذره چون بدانی
# 26 میامرزاد یزدانش بعقبی %~% که گوید فلسفه‌ست این گونه معنی
# 27 ز جامی دیگرست این گونه اسرار %~% ندارد فلسفی با این سخن کار
# 28 محقق این بچشم تیز بیند %~% دو عالم را بکل یک چیز بیند
# 29 همه عالم ببیند بند بوده %~% کند آن بند بوده جمله سوده
# 30 دهد بر باد تا پیچش نماند %~% چو هیچی باشد او هیچش نماند
# 31 کسی کین دید و چشمش این صفا یافت %~% بنور صدر عالم مصطفی یافت
# 32 ز کونین ارشوی پاک و مجرد %~% نیاید راست بی نور محمد
# 33 اگر راه محمد را چو خاکی ms034 %~% دو عالم خاک تو گردد ز پاکی
# 34 ز قول فلسفی گو دور می‌باش %~% ز عقل و زیرکی مهجور می‌باش
# 35 بعقل ار نقش این اسرار بندی %~% میان گبر کان زنار بندی
# 36 ورای عقل چندان طول بیش است %~% که بعد و هم را در غور بیش است
# 37 چو جز در زیرکی نبود ترا دست %~% ز کوزه آن تراود کاندرو هست
# 38 بگویم اعتقاد خویش با تو %~% اگرچه کی شود این بیش باتو
# 39 همان مذهب که مشتی پیرزن داشت %~% مرا آن مذهبست اینک سخن راست
# 40 بسی بشناس و چون من کرد عاجز %~% علی الحق این بود دین عجایز
# 41 بکل آن پیرزن دادست اقرار %~% ترا در ره بهر جزویست انکار
# 42 جو تو بی علت چون و چرایی %~% اگر آیی تو بی علت نیایی PageV06P006
# 1 سئوالی کرد زین شیوه یکی خام %~% از آن سلطان بر حق پیر بسطام
# 2 که از بهر چرا عالم چنین است %~% که آن یک آسمان این یک زمین است
# 3 چو آن پیوسته در جنبش فتادست %~% چرا این ساکن اینجا ایستادست
# 4 چرا این هفت گردد بر هم اینجا %~% چرا جاییست خاص این عالم اینجا
# 5 جوابش داد آن سلطان مطلق %~% که بشنو این جواب از ما علی الحق
# 6 سخن بشنو نه دل تاب و نه سر پیچ %~% برای این که می‌بینی دگر هیچ
# 7 چو ما در اصل کل علت نگوییم %~% بلی در فرع هم علت نجوییم
# 8 چو عقل فلسفی در علت افتاد %~% ز دین مصطفا بی دولت افتاد
# 9 نه اشکالست در دین و نه علت %~% بجز تسلیم نیست این دین و ملت
# 10 ورای عقل ما را بارگاهیست %~% ولیکن فلسفی یک چشم راهیست
# 11 همی هر کو چرا گفت او خطا گفت %~% بگو تا خود چرا باید چرا گفت
# 12 چرا و چون نبات و خاک و همست %~% کسی دریابد این کو پاک فهمست
# 13 عزیزا سر ms035 جان و تن شنیدی %~% ز مغز هر سخن روغن کشیدی
# 14 تن و جان را منور کن باسرار %~% وگرنه جان و تن گردد گرفتار
# 15 چو می‌بینی بهم یاری هر دو %~% بهم باشد گرفتاری هر دو
# 16 مثال جان و تن خواهی ز من خواه %~% مثال کور و مفلوج است در راه
~~PageV06P007
# 1 یکی مفلوج بودست و یکی کور %~% از آن هر دو یکی مفلس دگر عور
# 2 نمی‌یارست شد مفلوج بی پای %~% نه ره می‌برد کور مانده بر جای
# 3 مگر مفلوج شد بر گردن کور %~% که این یک چشم داشت و آن دگر زور
# 4 بدزدی برگرفتند این دو تن راه %~% بشب در دزدیی کردند ناگاه
# 5 چو شد آن دزدی ایشان پدیدار %~% شدند آن هر دو تن آخر گرفتار
# 6 از آن مفلوج بر کندند دیده %~% شد آن کور سبک پی پی بریده
# 7 چو کار ایشان بهم بر می‌نهادند %~% در آن دام بلا با هم فتادند
# 8 چو جان روی و تن روی دورویند %~% اگر اندر عذابند از دو سویند
# 9 چو محجوبند ایشان در عذابند %~% میان آتش سوزان خرابند
# 10 عذاب عاشقان نوعی دگردان %~% وز آن بسیار کس را بی خبر دان
# 11 عذاب جان عاشق از جمالیست %~% که جان را طاقت آن چون محالیست
# 12 اگر فانی شود زان رسته گردد %~% بقایی در فنا پیوسته گردد
# 13 مثالی گفت این را پیر اصحاب %~% که دریایی نهی بر پشته آب
# 14 مثالی نیز پروانه ست و آتش %~% که نارد تاب آتش جان دهد خوش
# 15 ز نور آن همه عالم بیفتد %~% بریزد کوه و موسی هم بیفتد
# 16 اگر تو خو کنی بی تو در آن نور %~% بدان نزدیک باشی و از آن دور
# 17 چنان کان طفل را غواص دانا %~% بصد لطفش فرود آرد بدریا
# 18 که تا آن طفل با دریا کند خوی %~% مگر داند شد از دریا گهر جوی
# 19 چو پیدا ms036 شد جمال یوسف از دور %~% جهان چون مصر جامع گشت از نور
# 20 زنان مصر چون رویش بدیدند %~% بیک ره دستها بر هم بریدند
# 21 ز بیهوشی چنان گشتند دل سوز %~% که نامد یادشان از قوت چل روز
# 22 زلیخا گم نشد درکار او زود %~% که او خو کرده دیدار اوبود
# 23 ببین آخر که آن پروانه خوش %~% چگونه می‌زند خود را بر آتش
# 24 چو از شمعی رسد پروانه را نور %~% درآید پرزنان پروانه از دور
# 25 ز عشق آتشین پروا نماند %~% بسوزد بالش و پروا نماند
# 26 اگرچه چون بسوزد سود بیند %~% ولیکن هم ز آتش دود بیند
# 27 درین دیوان سرای ناموافق %~% چو پروانه نبینی هیچ عاشق
# 28 چنان درجان او شوقیست از دوست %~% که نه از مغز اندیشد نه از پوست
# 29 چو لختی پر زند در کوی معشوق %~% بسوزد در فروغ روی معشوق
# 30 خدایا زین حدیثم ذوق دادی %~% چو پروانه دلم را شوق دادی
# 31 چو من دریای شوق تو کنم نوش %~% ز شوق تو چو دریا می‌زنم جوش
# 32 ز شوقت آمدم در عالم خاک %~% ز شوقت می‌روم با عالم پاک
# 33 ز شوقت در کفن خفتم بنازم %~% ز شوقت در قیامت سر فرازم
# 34 اگر هر ذره من گوش گردد %~% ز شوق نام تو مدهوش گردد
# 35 اگر هر موی من گردد زبانی %~% نیابد جز ز نام تو نشانی
# 36 گر از هر جزو من چشمی شود باز %~% نبیند جز ترا در پرده راز
# 37 گر از من ذره ماند و گر هیچ %~% ترا خواند ترا داند دگر هیچ
~~PageV06P008
# 1 چو مردآن پیر مرد پیر اصحاب %~% مگر آن شب مریدش دید در خواب
# 2 بپرسیدش که هین چون بود حالت %~% که می‌کردند ز من ربک سئوالت
# 3 چنین گفت او که دیدم آن دو تن را %~% خدایم را سپردم خویشتن را
# 4 مرا گفتند ای خوش برده خوابت %~% خدایت کیست و چیست ms037 اینجا جوابت
# 5 سخن گوی جهان در هیچ بابی %~% نشد وا خانه از بهر جوابی
# 6 چنین گفتم که من از تنگنایی %~% بدل کردم سرایی نه خدایی
# 7 شوید از من بحق چون از کمان تیر %~% بحق گویید می‌گوید فلان پیر
# 8 ترا چندان که ریک و برگ و مویست %~% بهر یکصد هزار اسرار جویست
# 9 تو با این جمله پاکان دل افزای %~% فراموشم نکردی در چنین جای
# 10 مرا کاندر دو عالم جز تو کس نیست %~% فراموشت کنم اینم هوس نیست
~~PageV06P009
### | [ abkhsh 7 ]
# 1 حقیقت چیست پیش اندیش بودن %~% ز خود بگذشتن و با خویش بودن
# 2 اگر جانت برون آید ز صورت %~% ببینی هرچ می‌دانی ضرورت
# 3 حجاب تو نیاید هر دو عالم %~% ببینی هر دو عالم را بیک دم
# 4 از این صورت اگر بیرون شوی تو %~% مه و خورشید محجوبون شوی تو
# 5 چو جانت را مقام نور دادند %~% سر چشم تو سوی حور دادند
# 6 مشو مغرور حور و خلد هرگز %~% که بی حق نور ندهد خلد هرگز PageV07P001
# 1 سرای خود بغارت داد شاهی %~% در افتادند غارت را سپاهی
# 2 غلامی پیش شاه ایستادبر پای %~% دران غارت نمی‌جنبید از جای
# 3 یکی گفتش که غارت کن زمانی %~% که گر سودی بود نبود زیانی
# 4 بخندید او که این بر من حرامست %~% که روی شاه سود من تمامست
# 5 مرا در روی شه کردن نگاهی %~% بسی خوشتر که از مه تا بماهی
# 6 دل شه گشت خرم زان یگانه %~% جواهر خواست خالی از خزانه
# 7 بسی جوهر باعزاز و نکو داشت %~% بدست خویشتن در پیش او داشت
# 8 که برگیر آنچ می‌خواهی ترا باد %~% که کردی ای گرامی جان من شاد
# 9 غلامش دست خود بگشاد از هم %~% سرانگشت شه بگرفت محکم
# 10 که ما را کار با این اوفتادست %~% چه جوهر چه خزانه جمله یادست
# 11 چو تو هستی مرا دیگر همه هست %~% همه دستم ms038 دهد چون تو دهی دست
# 12 همی هرگز مباد آن روز را نور %~% که من از تو بدون تو شوم دور
# 13 چو جانان آمد از جان کم نیاید %~% همه این جوی تو کان کم نیاید
# 14 دو گیتی را نجوید هر که مردست %~% یکی را جوید او کین هر دو گردست
# 15 چو هر لذت که در هر دوجهان هست %~% ترا در حضرت او بیش از آن هست
# 16 چرا پس ترک دو جهان می‌نگیری %~% چو مشتاقان پی آن می‌نگیری
# 17 یکی را خواه تا در ره نمانی %~% فلک رو باش تا در چه نمانی
# 18 شواغل دور کن مشغول او شو %~% چو خود را گم کنی در حق فروشو
# 19 اگر از دیده خود دور افتی %~% همی در عالم پر نور افتی
# 20 بهشت آدم بدو گندم بدادست %~% تو هم بفروش اگر کارت فتادست
# 21 نه سید گفت بعضی را بتدبیر %~% سوی جنت کشند آنگه بزنجیر
# 22 اگر جان را بخواهد بود دیدار %~% چه باشی هشت جنت را خریدار
~~PageV07P002
# 1 اسیری را بصد درد و ندامت %~% بدوزخ می‌برند اندر قیامت
# 2 زند انگشت و دیده بر کند زود %~% بخواری دیده بر خاک افکند زود
# 3 چنین گوید که از دیده چه مقصود %~% نخواهم دیده بی دیدار معبود
# 4 اگر دیدار معبودم نباشد %~% ز دیده هیچ مقصودم نباشد
# 5 چو مقصودم نخواهد گشت حاصل %~% نه دیده خواهم و نه جان و نه دل
# 6 حجابت گر از آن حضرت بهشت است %~% ندارم زهره تا گویم که زشتست
# 7 بهشتی را بخود گر باز خوانی %~% نیندیشی که ازحق بازمانی
# 8 چه می‌گویم کسی کز ماه رویی %~% شود از ناتوانی همچو مویی
# 9 بیک جو زر کند صد گونه کردار %~% بهشتی چون بنستاند زهی کار
# 10 ولیکن این سخن با مرد راهست %~% نه با دیوانه و دیوان سیاه است
~~PageV07P003
# 1 شنیدم من که شبلی با گروهی %~% همی شد در بیابان تا ms039 بکوهی
# 2 بره در کاسه سر دید پر باد %~% که از باد وزان می‌کرد فریاد
# 3 گرفت آن کاسه سرگشته گشته %~% برو دید ای عجب خطی نبشته
# 4 که بنگر کین سر مردیست پر غم %~% که او دنیا زیان کرد آخرت هم
# 5 چو شبلی آن خط آشفته برخواند %~% بزد یک نعره و آشفته درماند
# 6 بیاران گفت این سر در چنین راه %~% سر مردیست از مردان درگاه
# 7 که هر کو در نبازد هر دو عالم %~% نگردد در حریم وصل محرم
# 8 تو هم گر هر دو عالم ترک گویی %~% چنان کان مرد از مردان اویی
# 9 بپیمایی بسختی چند فرسنگ %~% که تا یک جو زر آید بوک در چنگ
# 10 براه حق چنین تا شب بخفتی %~% براه راستی گامی نرفتی
# 11 تو بی صد رنج یک جو زر نیابی %~% سوی حق رنج نابرده شتابی
# 12 چو می‌گیرد عسس روز سپیدت %~% شب تاریک چون باشد امیدت
# 13 تو می‌گویی که جز حق می‌نخواهم %~% بهشت و حور الحق می نخواهم
# 14 تو آبی گنده در ژنده تنگ %~% نمی‌باید بهشتت ای همه ننگ
# 15 ز شیری زهره تو می‌شود آب %~% در آن هیبت چگونه آوری تاب
# 16 بیک دردی درآید عقل از پای %~% چگونه ماند آنجا عقل بر جای
~~PageV07P004
# 1 یکی پشه شکایت کرد از باد %~% بنزدیک سلیمان شد بفریاد
# 2 که ناگه باد تندم در زمانی %~% بیندازد جهانی تا جهانی
# 3 بعدلت باز خر این نیم جان را %~% وگرنه بر تو بفروشم جهان را
# 4 سلیمان پشه را نزدیک بنشاند %~% پس آنگه باد را نزدیک خود خواند
# 5 چو آمد باد از دوری بتعجیل %~% گریزان شد ازو پشه بصد میل
# 6 سلیمان گفت نیست از باد بیداد %~% ولیکن پشه می‌نتواند استاد
# 7 چو بادی می‌رسد او می‌گریزد %~% چگونه پشه با صرصر ستیزد
# 8 اگر امروز دادی نیم خرما %~% برستی هم ز دوزخ هم ز گرما
# 9 وگر یکبار آوری شهادت ms040 %~% حلالت شد بهشت با سعادت
# 10 وگر چیزی ورای این دو جویی %~% شبت خوش باد بیهوده چو گویی
# 11 طلب مردود آمد راه مسدود %~% چو مقصودی نمی‌بینم چه مقصود
# 12 وگر تو گرم رو مردی درین کار %~% برو تا پینه بر کفشت زند یار
# 13 اگر صد قرن می‌گردی چو گویی %~% نمی‌دانم که خواهی یافت بویی
# 14 بپنداری ببردی روزگارت %~% تو این را کیستی با این چه کارت
~~PageV07P005
# 1 چنین گفت آن جوامرد پگه خیز %~% که پیش از صبح دم در طاعت آویز
# 2 بهر طاعت که فرمودند پای آر %~% نماز چاشت آنگاهی بجای آر
# 3 چو این کردی ز فرمان بیش کردی %~% نکو کردی تو آن خویش کردی
# 4 کنون گر در رسد بازیت از راه %~% نشیند بر سر دست تو ناگاه
# 5 تو پایش گیر کاینجا جمله سودست %~% وگرنه باز گیر تو که بودست
# 6 اگر آویزشی داری بمویی %~% نیابی بوی او از هیچ سویی
# 7 مگر پالوده گردی روزگاری %~% که تا بویی بیابی از کناری
# 8 ز تو تا هست مویی مانده بر جای %~% بدان یک موی مانی بند بر پای
# 9 جنت را بر تن ارخشکست یک موی %~% هنوزش نانمازی دان بصد روی
# 10 چو مویی تا بکوهی در حسابست %~% چه مویی و چه کوهی چون حجابست
# 11 تو تا یک بارگی جان درنبازی %~% جنب دانم ترا و نانمازی
# 12 مکاتب را اگر یک جو بماندست %~% بدان جو جاودان در گو بماندست
# 13 تویی تو ترا نامحرم آمد %~% تو بی تو شو که آدم آن دم آمد
# 14 اگر آیینه تو هم دم تست %~% چو از دم تیره شد نامحرم تست
# 15 دو هم دم را که با هم شان حسابست %~% اگر مویی میان باشد حجابست
# 16 چو بنشیند بخلوت یار با یار %~% نفس نامحرم افتد همچو اغیار
# 17 ندانی کرد هرگز خلوت آغاز %~% مگر از هر چه داری خو کنی باز
# 18 نه زان شیر ms041 مردان سر راه %~% که گردد جان تو زین راز آگاه
# 19 علی الجمله یقین بشناس مطلق %~% که ازحق نیست برخوردار جز حق
# 20 بگو تا در خور حق یار که بود %~% چو جز حق نیست برخوردار که بود
# 21 چو در دریای قدرت قطره تو %~% چو با خورشید حضرت ذره تو
# 22 چگونه وصل او داری تو امید %~% چگونه بر توانی شد بخورشید
# 23 تو می‌خواهی بزاری و بزوری %~% که آید پیل در سوراخ موری
# 24 برو بنشین که جان از دست برخاست %~% درآمد هوشیار و مست برخاست
# 25 اگر جانست دایم غرقه اوست %~% وگر عقل او برون از حلقه اوست
# 26 هزاران ذره سرگردان بماندست %~% ولی خورشید در ایوان بماندست
# 27 درین دریا هزاران قطره پنهانست %~% ولی گوهر درون قعر پنهانست
# 28 بسی در وصف او تصنیف کردند %~% بسی با یک دگر تعریف کردند
# 29 هزاران قرن می‌کردند فکرت %~% بآخر با سرآمد عجز و حیرت
# 30 زهی دریای پر در الهی %~% که ننشیند برو گرد تباهی
# 31 سخنها می‌رود چون آب زر پاک %~% ولیکن دیده داری تو پر خاک
# 32 دلت با نفس شهوت خوی کرده %~% کجا بیند معانی زیر پرده
# 33 چو تو عالم ندانی جز خیالی %~% کجا یابی ازین معنی کمالی
# 34 ترا با این چه کار ای خفته باری %~% ندارد مشک با کناس کاری
~~PageV07P006
# 1 یکی کناس بیرون جست از کار %~% مگر ره داشت بر دکان عطار
# 2 چو بوی مشک از دکان برون شد %~% همی کناس آنجا سرنگون شد
# 3 دماغ بوی خوش او را کجا بود %~% تو گفتی گشت جان از وی جدا زود
# 4 برون آمد ز دکان مرد عطار %~% گلاب و عود پیش آورد بسیار
# 5 چو رویش از گلاب و عودتر شد %~% بسی کناس از آن بیهوش تر شد
# 6 یکی کناس دیگر چون بدیدش %~% نجاست پیش بینی آوریدش
# 7 مشامش از نجاست چون خبر یافت %~% دو چشمش باز شد جانی ms042 دگر یافت
# 8 کسی با گند بدعت آرمیده %~% نسیم مشگ سنت ناشنیده
# 9 اگر روحی رسد سوی دماغش %~% درون دل فرو میرد چراغش
# 10 کسی درمبرز این نفس ناساز %~% که گاهی پر کند گاهی تهی باز
# 11 اگر بویی رسد او را ز اسرار %~% همی در پای افتد سر نگوسار
# 12 نکو ناید شتر را بوس دادن %~% مگس را طعمه طاووس دادن
# 13 چو آبی در چله سی سال پیوست %~% ترا سی پاره این سر دهد دست
# 14 تو از خود راه گم کردی درین راه %~% نه بر هیچی ونه از هیچ آگاه
# 15 کسانی در چنین ره باز ماندند %~% که از دریای دل در می‌فشاندند
# 16 چو چوگان سرنگون مردان میدان %~% کسی این گوی نابرده بپایان
# 17 همه در پرده حیرت بماندند %~% بزیر قبه غیرت بماندند
# 18 برون نامد درین دوران بغایت %~% کسی در پختگی این ولایت
# 19 فریدونان ز ره مرکب براندند %~% بجز گاوان در این اولا نماند
# 20 چو یک دل نیست اندر خانقاهی %~% عوام الناس را نبود گناهی
# 21 دری در قعر دریای دل تست %~% که آن در از دو عالم حاصل تست
# 22 دل تو موضع تجرید آمد %~% سرای خلوت و توحید آمد
# 23 دل تو منظر اعلاست حق را %~% ولکین سخت نابیناست حق را
# 24 نظرگاه شبان روزی دل تست %~% ولی روی دل تو درگل تست
# 25 چو روی دل کنی از سوی گل دور %~% برین پستی بگیرد روی دل نور
# 26 غلام آن دلم کز دل خبر یافت %~% دمی از نفس شوم خویش سرتافت
# 27 عزیزانی که مرد کار بودند %~% دمی از نفس خود بیزار بودند
# 28 بکام نفس خود گامی نرفتند %~% نخوردند و بآرامی نخفتند
# 29 نه نان دادند نفس مشتهی را %~% نه برخوردنده یک نان تهی را
# 30 ولی هر کو هوای دل گسل کرد %~% نیارد لقمه بی خون دل خورد PageV07P007
# 1 عزیزی بد که تا شد شصت ساله %~% هوای گوشت ms043 بودش یک نواله
# 2 اگرچه دست می‌دادش ولیکن %~% نبود از نفس نامعلوم ایمن
# 3 مگر روزی شنود از دور بویی %~% روان شد نفس را از دیده جویی
# 4 که چون شد شصت سال از بهر الله %~% ازرین بریان مرا یک لقمه خواه
# 5 دلش بر نفس خود می‌سوخت برخاست %~% که تا بوکش تواند لقمه خواست
# 6 روان شد بر پی آن بوی بسیار %~% ز زندان بوی می‌آمد پدیدار
# 7 بزد در تا در زندان گشادند %~% یکی را داغ بر ران می‌نهادند
# 8 ز داغش بوی بریان می برآمد %~% وزان غم نفس را جان می برآمد
# 9 چو پیر آن دید بی خود گشت در حال %~% چو مرغی می‌زد اندر ره پر و بال
# 10 زبان بگشاد کای نفس زبون گیر %~% اگر بریانت می‌باید کنون گیر
# 11 ز دوری بوی بریانی شنیدی %~% چو بریانی بدیدی در رمیدی
# 12 عزیزان را چنین بریان دهد دست %~% تو پنداری که این آسان دهد دست
# 13 ترا چون نیست روزی چند سوزی %~% که نتوان شد برون از پیش روزی
# 14 برو دل گرم در سوز عقبی %~% که تا در سایه مانی روز عقبی
# 15 ترا دل هست لیکن هست معزول %~% ولی در آرزوی نفس مشغول
# 16 مثال ره بران این جزیره %~% مثال آن بز است و آن حظیره
# 17 که تا آن بز قدم بیرون نهادست %~% بسی سر در طغار خون نهادست
# 18 پی خود گیر خیز ای خیره سرکش %~% گلیم خود ز آب تیره برکش
# 19 بزن گردن کزین نبود دریغی %~% نهاد کافر خود را بتیغی
# 20 ازین کافر مسلمانی نیاید %~% که از روزن نگه بانی نیاید
# 21 نه هرگز از فضولی سیر گردد %~% نه هرگز هیچ کارش دیر گردد
# 22 وگر دیرش دهد یک آرزو دست %~% سگی گردد ز خشم اما سگی مست
# 23 گر از یک کام او گیری کناره %~% زند در یک زمانت صد هواره
# 24 خریست این نفس خر را ms044 بنده بودن %~% کجا باشد نشان زنده بودن
~~PageV07P008
# 1 بدان خر بنده گفت آن پیر دانا %~% که کارت چیست ای مرد توانا
# 2 چنین گفتا که من خربنده کارم %~% بجز خر بندگی کاری ندارم
# 3 جوابی دادش آن هشیار موزون %~% که یارب خر بمیرادت هم اکنون
# 4 که چون خر مرد تو دل زنده گردی %~% تو خر بنده خدا را بنده گردی
# 5 ازین کافر که ما را در نهادست %~% مسلمان در جهان کمتر فتادست
# 6 مسلمان هست بسیاری بگفتار %~% مسلمانی همی باید بکردار
# 7 مرا یاری غمی کان پیش آید %~% ز دست نفس کافر کیش آید
# 8 بصد افسوس در لعب و نظاره %~% جهان خورد این سگ افسوس خواره
# 9 ببین تا استخوان این سگ بافسون %~% چه سان کرد از دهان شیر بیرون
# 10 بکین من چنان دل کرد سنگین %~% که مرگ تلخ بر من کرد شیرین
# 11 سگست این نفس کافر در نهادم %~% که من هم خانه این سگ بزادم
# 12 ریاضت می‌کشم جان می‌کنم من %~% سگی را بوک روحانی کنم من
# 13 مرا ای نفس عاصی چند از تو %~% دلم تا کی بود در بند از تو
# 14 تو شوم از بس که کردی سخره گیری %~% فرو ناید دو اشکم گر بمیری
# 15 عزیزا گر بمیرد نفس فانی %~% دل باقیت یابد زندگانی
# 16 برو گر مرد این راهی زمانی %~% بجوی از درج در در دل نشانی
# 17 دلت در تنگنای تنبلی ماند %~% تنت در چار میخ کاهلی ماند
# 18 تنت در تنبلی انداختن تو %~% ز خود عباس و بسی ساختن تو
# 19 تو می‌اندیش و آنهایی که مردند %~% رسیدند و چو مردان کار کردند
# 20 سبک روحان بمنزل گه رسیده %~% تو خود را در گران جانی کشیده
# 21 دلت در خون تنت در تاب مانده %~% شده هم ره تو خوش در خواب مانده
# 22 ز راه کاروان یکسو فتاده %~% ز حیرت سر بزانو بر نهاده
# 23 برو بشتاب ms045 تا آخر ز جایی %~% بگوشت آید آواز در آیی
# 24 گرفتی کاهلی در ره بپیشه %~% بگفت و گوی بنشینی همیشه
# 25 هر آن چیزی که بی مغزان شنیدند %~% جوانمردان بعین آن رسیدند
# 26 ز تو این قوت بازو نیاید %~% که از دام مگس نیرو نیاید PageV07P009
# 1 کری بر ره بخفت از خرده دانی %~% که تا وقتی درآید کاروانی
# 2 درآمد کاروان و رفت چون دود %~% کجا آن خفته کر را خبر بود
# 3 چو شد بیدار خواب از دیدگان رفت %~% بدو گفتند ای کر کاروان رفت
# 4 چرا خفتی که کرد آخر چنین خواب %~% که بگذشتند هم راهان و اصحاب
# 5 ندانم تا چه خوابت دید ایام %~% که خوش در خواب کردت تا سرانجام
# 6 کر آن بشنود گفت آشفته بودم %~% که هم کر بودم و هم خفته بودم
# 7 دریغا چون شدم از خواب بیدار %~% نمی‌یابم ز یک هم راه آثار
~~PageV07P010
# 1 شنودم حال بوالفش چغانی %~% که گفتندش چرا خر می نرانی
# 2 که چون خورشید روشن روی درگشت %~% بتاریکی فرو مانی درین دشت
# 3 تو هم ای برده اندر دشت خوابت %~% نراندی خر فرو شد آفتابت PageV07P011
### | [ abkhsh 8 ]
# 1 چرا بودی چو بودی کارت افتاد %~% چه گویم عقبه دشوارت افتاد
# 2 ترا چه جرم کاوردندت ای دوست %~% تویی در راه معنی مغز هر پوست
# 3 معادن مغز ارکانست لیکن %~% نباتست انگهی مغز معادن
# 4 وزو مغز نبات افتاده حیوان %~% وزان پس مغز حیوان گشت انسان
# 5 ز انسان انبیا گشته خلاصه %~% وزبشان سید سادات خاصه
# 6 ازین هفت آسمان در راه معنی %~% بباید رفت تا درگاه مولی
# 7 همی هرچه از کمال اصل دورست %~% ازو طبع حقیقت بین نفورست
# 8 جمادی بوده حیی شدی تو %~% کجا لاشی بدی شیئی شدی تو
# 9 چنان خواهم که بر ترتیب اول %~% نداری یک نفس خود را معطل
# 10 ز رتبت سوی رتبت می‌نهی گام %~% برون می‌آیی از یک یک خم دام ms046
# 11 نهادت پر گره بندست جان را %~% از آن جان می‌نبینی آن جهان را
# 12 نهادت پر گره کردند از آغاز %~% بیک یک دم شود یک یک گره باز
# 13 چه دانی ای بزیر کوه زاده %~% که تو زیر چه باری اوفتاده
# 14 کسی را زیر کوهی پروریدند %~% بزیر بار کوهش آوریدند
# 15 جهانی بار بر پشتش نهادند %~% بزیر بار کوهش خوی دادند
# 16 مه از کوهست بار او و او مور %~% همه آفاق خورشیدست او کور
# 17 چو برگیرند ازو بار گران را %~% بیک ساعت ببیند آن جهان را
# 18 شکیبائی بجان او درآید %~% همه عالم نشان او برآید
# 19 چو نور جاودان آید بپیشش %~% فرو ماند عجب آید ز خویشش
# 20 بدل گوید که چون گشتم چنین من %~% ز شک چون آمدم سوی یقین من
# 21 منم این یا نیم من اینت بشگفت %~% که نور من همه آفاق بگرفت
# 22 چو نابینای مادرزاد ناگاه %~% که یابد نور چشم خود بیک راه
# 23 چو بیند روشنایی جهان او %~% چگونه خیره ماند آن زمان او
# 24 ترا همچون سراید زندگانی %~% در آن عالم بعینه هم چنانی
# 25 از آن تاریک جا چون دور گردی %~% قرین عالم پر نور گردی
# 26 عجب ماتی دران چندان عجایب %~% غریبت آید آن چندان غرایب
# 27 همی چندان که چشم تو کندکار %~% همی خورشید بینی ذره کردار
# 28 در آن حضرت که امکان ثبوتست %~% فلک چون دست باف عنکبوتست
# 29 کجا آنجا وجود کس نماید %~% نمد چون در بر اطلس نماید
# 30 بپیش آفتاب عالم آرای %~% کجا ماند وجود سایه بر جای
# 31 از آن پس پرده هستی درآید %~% سر از رفعت سوی پستی درآید
# 32 همی چندانک کردی نیک و بد تو %~% همه آماده بینی گرد خود تو
# 33 اگر بد کرده زیر حجابی %~% وگرنه با بزرگان هم رکابی
# 34 بنیکی و بدی در کار خویشی %~% همه آیینه کردار خویشی
# 35 اگر نیکست و ms047 گر بد کار و کردار %~% شود در پیش روی تو پدیدار
~~PageV08P001
# 1 سیاهی کرد در آبی نگاهی %~% بدید از آب رویی پر سیاهی
# 2 چو رویی دید نامعلوم و ناخوش %~% از آن زشتی دویدش بر سر آتش
# 3 چنان اندیشه کرد آن مرد دل تنگ %~% که هست آن مردم آب سیه رنگ
# 4 زفان بگشاد گفت ای صورت زشت %~% کدامین دیو در عالم ترا کشت
# 5 برآی از آب ای زشت سیه تاب %~% که در آتش همی پایی نه در آب
# 6 چو بر بیهوده بسیاری سخن گفت %~% ندانست و همه با خویشتن گفت
# 7 تو هم در آب رویت کن نگاهی %~% ببین تا خود سپیدی یا سیاهی
# 8 چو مرغ جان فرو ریزد پر و بال %~% ببینی روی خود در آب اعمال
# 9 سیه رویی سیاهی پیشت آرد %~% سپیدی در فروغ خویشت آرد
# 10 چو جان پاک در یک دم بدادی %~% قدم حالی در آن عالم نهادی
# 11 ز دنیا تا بعقبی نیست بسیار %~% ولی در ره وجود تست دیوار
# 12 ترا بانگ و خروش و گریه چندانست %~% که این نفس دبی هم صحبت جانست
# 13 اگر با نفس میری وای بر تو %~% بسی گرید ز سر تا پای بر تو
# 14 وگر بی نفس میری پاک باشی %~% چه اندر آتش و در خاک باشی
# 15 ترا چو جان پاکت رفت و تن مرد %~% نباید خویش را با خویشتن برد
# 16 که هر گاهی که تو از پیش مردی %~% بسا کس را که گوی از پیش بردی
# 17 زبانت هرچ بر خود می‌شمرد آن %~% چو زیر خاک رفتی باد برد آن
# 18 از آن پس عالم خاموشی آید %~% مقامات ره مدهوشی آید
# 19 برون پرده آید شور ایام %~% درون پرده خاموشیست و آرام
# 20 تو اینجایی ز خود آگاه از خویش %~% که آنجا اگهی برخیزد از پیش
# 21 چنان مستغرق آن نور گردی %~% که زان لذت ز هستی دور ms048 گردی
# 22 و گر داری ازین برتر مقامی %~% توداری اندرین قربت نظامی
# 23 مقرب آن بود کامروز بی خویش %~% بود آن حضرتش در پیش بی پیش
# 24 همه حق بیند و بی خویش گردد %~% بجوهر از دو گیتی بیش گردد
# 25 درین معنی که من گفتم شکی نیست %~% تو بی‌چشمی و عالم جز یکی نیست
# 26 مثالی باز گویم با تو از راه %~% مگر جانت شود زین راز آگاه
# 27 چه گر عمری بخون گردیده تو %~% مثالی مثل این نشنیده تو
# 28 بچشمت کی درآید چرخ گردون %~% که قدر او ز چشم تست افزون
# 29 همی هر ذره کان دیده تو %~% نیاید عین آن در دیده تو
# 30 که می‌گوید که گردون آن چنانست %~% که چشمت دید یا عقل تو دانست
# 31 پس آن چیزی که شد در چشم حاصل %~% مثالی بیش نیست ای مرد غافل
# 32 گرفتار آمدی در بند تمییز %~% مثالست این چه می‌بینی نه آن چیز
# 33 بصنع حق نگر تا راز بینی %~% حقیقتهای اشیا باز بینی
# 34 اگر اشیا چنین بودی که پیداست %~% سئوال مصطفی کی آمدی راست
# 35 که با حق مهتر دین گفت الهی %~% بمن بنمای اشیا را کماهی
# 36 اگر پاره کنی دل را بصد بار %~% نیاید آنچ دل باشد پدیدار
# 37 همین چشم و همین دست و همین گوش %~% همین جان و همین عقل و همین هوش
# 38 اگر زین می نیاری گشت آگاه %~% مهر زینجا سوی فسطانیان راه
# 39 خدا داند که خود اشیا چگونست %~% که در چشم تو باری با شکونست
# 40 بماند از مغز معنی پوست با تو %~% مثالی بیش نیست ای دوست با تو
# 41 تو پنداری که چیزی دیده تو %~% ندیدستی تو و نشنیده تو
# 42 مثال آن همی بینی وگرنه %~% یکیست این جمله در اصل و دگر نه
# 43 یکی کان یک برون باشد ز آحاد %~% نه آن یک را نشان باشد نه اعداد
# 44 همه ms049 باقی بیک چیزند جاوید %~% ز یک یک ذره می شو تا بخورشید
# 45 دو عالم غرق این دریای نور است %~% ولیکن نقش عالم ها غرورست
# 46 هر آن نقشی که در عالم پدیدست %~% دری بستست و حس آنرا کلیدست
# 47 کلید و در از آن پیدا نماند %~% که هرگز نقش بر دریا نماند
# 48 کسی کو نقش بی نقشی پذیرفت %~% چو مردان ترک این صورت گری گفت
# 49 اگر بی صورتی و بی نشانی %~% پذیرفتی تو داری زندگانی
# 50 وگرنه مرده مغرور می باش %~% نداری زندگی از دور می‌باش
# 51 اگر گویی که چیست این هرچ پیداست %~% بگویم راست گر تو بشنوی راست
# 52 همه ناچیز و فانی و همه هیچ %~% همه همچون طلسمی پیچ بر پیچ
# 53 خیالست آنچ دانستی و دیدی %~% صدایست آنچ در عالم شنیدی
# 54 خیال و وهم و عقل و حس مقامست %~% که هر یک در مقام خود تمامست
# 55 ولی چون زان مقام آبی برون تو %~% خیالی بینی آن را هم کنون تو
~~PageV08P002
# 1 یکی پرسید از آن دیوانه مجنون %~% که عالم چیست گفتا کفک صابون
# 2 بما سوره بگیر آن کفک و در دم %~% برون آور از آن ماسوره عالم
# 3 ببین این شکل رنگارنگ زیبا %~% کز آن ماسوره می‌گردد هویدا
# 4 اگرچه صورتی بس دلستانست %~% دوم صورت که احول بیند آنست
# 5 فنا ملک و زوالش مالک آمد %~% اساسش کل شئی هالک آمد
# 6 میانش باد و او خود هیچ هیچی %~% ز هیچی هیچ ناید چند پیچی
# 7 شود فانی نماید ناگهان کم %~% جهان در هیچ و هیچ اندر جهان گم
# 8 اگر نور دلت گردد پدیدار %~% نه درچشم تو درماند نه دیوار
# 9 همه در دل شود چون ذره گم %~% بلی در بحر گردد قطره گم
# 10 عصا در دست موسی اژدها شد %~% همه باطل فرو برد و عصا شد
# 11 بگفتم جمله اسرار سر باز %~% حجاب آخر ز پیش خود ms050 برانداز
# 12 اگر این پرده از هم بر درانی %~% همه جز یک نبینی و ندانی
# 13 زهی عطار خوش گفتار بادی %~% وزین گفتار برخوردار بادی
# 14 اگر بر نیستی از شاخ معنیت %~% نکردندی چنین گستاخ معنیت PageV08P003
### | [ abkhsh 9 ]
# 1 بدان ای پاک دین گر پاک آبی %~% که آن ساعت که زیر خاک آیی
# 2 قدم بیرون نهی از کوی دنیا %~% نبینی نیز هرگز روی دنیا
# 3 چو رفتی رفتی از دنیا و رفتی %~% دگر هرگز بدنیا در نیفتی
# 4 بعقبی بارگاهی یابی از نور %~% بپوشی حله و در بر کشی حور
# 5 وگر آلایشی داری ز کاری %~% در آلایش بمانی روزگاری
# 6 همه شرکت حواس تست در راه %~% همه ابلیس و همت دیو بدخواه
# 7 همه مرگ تو خوی ناخوش تست %~% همه خشمت بدوزخ آتش تست
# 8 هر آنگه کز جهان رفتی تو بیرون %~% نخواهد بود حالت از دو بیرون
# 9 اگر آلوده پالوده گردی %~% وگر پالوده آسوده گردی
# 10 چو تو آلوده باشی و گنه کار %~% کنندت در نهاد خود گرفتار
# 11 وگر پالوده دل باشی تو در راه %~% فشانان دست بخرامی بدرگاه
# 12 فراز عیش و شیب وجاه باتست %~% بهشت و دوزخت هم راه با تست
# 13 همی تا تو چگونه رفت خواهی %~% درین ره بر چه پهلو خفت خواهی
# 14 اگر در پرده در پرده باشی %~% در آن چیزی که در وی مرده باشی
# 15 نمیرد هیچ بینا دل سفیهی %~% نخیزد هیچ کناسی فقیهی PageV09P001
# 1 شنودم من که بودست اوستادی %~% که خر گم کرده را آواز دادی
# 2 چو کرد این کار سال شصت و هفتاد %~% پس هفتاد و یک در نزع افتاد
# 3 چو عزرائیلش اندر پرده آمد %~% مگر پنداشت خر کم کرده آمد
# 4 بجست از جای بودش روزنی پیش %~% برون کرد از در روزن سرخویش
# 5 زبان بگشاد کای یاران که هستید %~% خری باجل که دید اینجا فرستید
# 6 عزیزا هر که دلال خری ms051 راست %~% خری زیست و خری مرد و خری خاست
# 7 چو عیسی زنده میرای زنده پاک %~% که تا چون خر نمیری درگوی خاک
# 8 دو بیماریست جانت را و تن را %~% ز هر دو دور گردان خویشتن را
# 9 ز بیماری تن مرگت رهاند %~% ببیماری جان مرگت رساند
# 10 برو زین هر دو بیماری جدا شو %~% و یا گردآب چندینی بلا شو
# 11 تو رنجوری و رنجت آز دنیاست %~% که رنجوری مادرزاد عقبیست
# 12 اگر اینجا نگردد از تو آن دور %~% بمانی از کمال جاودان دور
# 13 چو در دنیا بمردن اوفتادی %~% یقین می‌دان که در عقبی بزادی
# 14 بدنیا در بمرگ افتادن تست %~% بعقبی در بمردن زادن تست
# 15 چو اینجا مردی آنجا زادی ای دوست %~% سخن را باز کردم پیش تو پوست
# 16 خوشی این جهان خواری آنجاست %~% هوا و حرص بیماری آنجاست
# 17 بوقت مرگ جهدی کن باکراه %~% که بیماریت نبود با تو هم راه
# 18 اگراینجا نه مرد کار آیی %~% بعقبی کودکی بیمار آیی
# 19 کسی کاینجا ز مادر کور زاید %~% دو چشم او بعقبی کی گشاید
# 20 کسی کو کور عقبی داشت جان را %~% چو کور این جهانست آن جهان را
# 21 ازینجا برد باید چشم روشن %~% وگر چشمی بود چون چشم سوزن
# 22 اگر با خود بری یک ذره نوری %~% بود ز آن نور خورشیدت حضوری
# 23 اگر یک ذره بورت گشت هم راه %~% بقدر آن شوی ز اسرار آگاه
# 24 وز آن پس نور تو بر می فزاید %~% در تو پهن تو بر می‌گشاید
# 25 ببسیاری برآید اندک تو %~% شود دانای بالغ کودک تو
# 26 چو باهم آید آن نور فراوان %~% شود آن جمله بر جان تو تاوان
# 27 نه چون ریگ زمین بسیار گردد %~% بهم پیوندد و کهسار گردد
# 28 وگر بی هیچ نوری مرده باشی %~% میان صد هزاران پرده باشی
# 29 بمانی چون پیازی پوست بر پوست %~% همی سوزی چو نبود ms052 مغزت ای دوست
# 30 ز بی مغزی چنان در سوز مانی %~% که می‌سوزی نه شب نه روز دانی
# 31 وگر مغزی بود در پوست با تو %~% درون مغز آید دوست با تو
# 32 اگر در پرده دل مغز داری %~% دلی پرکار و کاری نغز داری
# 33 چو تخم مرغ دارد مغز پرده %~% در آتش همچو یخ گردد فسرده
# 34  بمغز اندر ندارد نارکاری %~% که ممکن نیست جز در پوست ناری
# 35 چو خواهی کرد بر آتش گدازه %~% ترا از مغز اندک نیست چاره
# 36 بیاید اندکت گر نیست بسیار %~% بباید دانه گر نیست خروار
# 37 چو اندک باشدت بسیار گردد %~% چو یک دانه بود خروار گردد
# 38 ز تو گر دانه معنی برآید %~% از آن صد شاخ چو طوبی برآید
# 39 نمی‌بینی درختان سرافراز %~% که هر یک بیش تخمی نیست ز آغاز
# 40 ز خود غایب مشو در هیچ حالی %~% که تا هر ساعتی گیری کمالی
# 41 همی چندان که از خود می درآیی %~% ز زیر صورت خود می برآیی
# 42 نه در صورت بصد معنی گذشتی %~% از آنگه آمدی تا می‌گذشتی
# 43 در اول نطفه گشتی هم اینجا %~% کنون از عرش بگذشتی هم اینجا
# 44 همانی تو که بودی لیک آنست %~% که این ساعت ترا از حق نشانست
# 45 نشانی نه هویدا نه نهانیست %~% نشانیست انک عین بی‌نشانیست
# 46 چو از صورت برآیی در معانی %~% عیان گردد بچشم تو نشانی
# 47 ز صورت در گذر تا خاک گردی %~% که چون تو خاک گردی پاک گردی
# 48 کسی کو خاک گردد کل شود پاک %~% که اسرار دو عالم هست در خاک
# 49 ببین این جمله اسرار دگرگون %~% که سر می‌آورد از خاک بیرون
# 50 اگر نه خاک اصل پاک بودی %~% گل آدم کجا از خاک بودی
# 51 ولی با نفس سگ تا می‌نشینی %~% تو اسرار زمین هرگز نبینی
# 52 سگ نفس تو اندر زندگانی %~% برونست از نمکسار معانی PageV09P002
# 1 بگورستان ms053 یکی دیوانه بگریست %~% بدو گفتند اندر گورها کیست
# 2 چنین گفت او که مشتی خلق مردار %~% ولیکن اوفتاده در نمک سار
# 3 چو زیر خاک یکسر خاک گردند %~% نمک گردند و یکسر پاک گردند
# 4 وی گر نبود از ایمان نمکشان %~% در آتش افکند دور فلکشان
# 5 سفر اینست و راه این و قرار این %~% ز خود بگذر که کار اینست و بار این
# 6 دریغا کین سفر رادستگه نیست %~% بتاریکی در افتادیم و ره نیست
# 7 یقین می‌دان که راهی بی‌کرانست %~% رهی تیره چراغش نور جانست
# 8 برو برکش خوشی ناخن ز دنیا %~% دل و جان را منور کن بعقبی
# 9 اگر بی دانش از گیتی شوی دور %~% بماند چشم جان جاوید بی نور
# 10 جهان پاک را چشمی دگر دان %~% که چشم آنست وین یک سایه آن
# 11 اگر خواهی که آن چشمت شود باز %~% برو جان در کمال دانش انداز
# 12 که بعد از مرگ جان مرد دانا %~% بود برهرچ رای آرد توانا
# 13 چو تن را قوت باید تا فزاید %~% ز دانش نیز جان را قوت باید
# 14 مرو بی دانشی در راه گم راه %~% که راه دور و تاریکست و پر چاه
# 15 چراغ علم و دانش پیش خوددار %~% وگرنه در چه افتی سرنگوسار
# 16 کسی کو را چراغی مستقیم است %~% چراغش را ز باد تند بیمست
# 17 کسی کو را چراغ دانشی نیست %~% یقین دانم که در آسایشی نیست
# 18 ز دو چیزت کمالست اندرین راه %~% فنای محض یا نه جانت آگاه
# 19 وگر دانش بود کردار نبود %~% ترا ودانشت را بار نبود
# 20 سخن چون از سر دانش برآید %~% از آن دل نور آسایش برآید
# 21 سخن گر گویی و آهسته گویی %~% ترا هرگز نیارد زرد رویی
# 22 حکیمی خوش زبان پاکیزه گفتست %~% که در زیر زبان مردم نهفتست
# 23 تو گر داننده باشی و نگویی %~% نخواهی بنده حق را نکویی
# 24 چو ms054 یزدان گوهرت دادست بسیار %~% بشکر آن زبان را کن گهر بار
# 25 بدانش کوش گر بینا دلی تو %~% چرا آخر چنین بی حاصل تو
# 26 اگر بر هم نهی صد پارسایی %~% چو علمت نیست کی یابی رهایی
# 27 بود بی علم زاهد سخره دیو %~% قدم در علم زن ای مرد کالیو PageV09P003
# 1 بمسجد در بخفت آن عالم راه %~% ستاد اندر نماز آن جاهل آنگاه
# 2 یکی ابلیس را دید ایستاده %~% بدو گفتا چه کارست اوفتاده
# 3 لعین گفتا همی خواهم هم اکنون %~% که جاهل را برم از راه بیرون
# 4 ولیکن زان ندارم طاقت و تاب %~% که می‌ترسم از آن دانای درخواب
# 5 گر آن دانا نبودی پای بستم %~% چو مومی بود آن نادان بدستم
# 6 فغان زین صوفی در حلم مانده %~% ولی در حلم خود بی علم مانده
# 7 درین دریای مغرق غوطه باید %~% نه دام و زرق و دلق و فوطه باید
# 8 چوخس بر روی دریا در طوافی %~% چو غواصی ندانی چند لافی
# 9 سخن تا چند رانی در نهایت %~% که ماندی بر سر راه بدایت
# 10 چرا چندین بگرد کام گردی %~% که اهل درد را بد نام گردی
# 11 اگر در راه دین گردیت بودی %~% ز نامردی خود دردیت بودی
# 12 هر آنکس را که درد کار بگرفت %~% همه جان و دلش دلدار بگرفت
# 13 اگر هرگز بگیرد درد دینت %~% شود علم الیقین عین الیقینت
# 14 بدرد آید درین ره هر که مردست %~% که کاوین عروس خلد در دست
# 15 سخن کان از سر دردی درآید %~% کسی کان بشنود مردی برآید
# 16 سخن کز علم گویی راست آنست %~% مرا از اهل دل درخواست آنست
# 17 وگر علم لدنی داری ای دوست %~% بود علم تو مغز و علم ما پوست
# 18 چوعلمت هست در علمت عمل کن %~% پس از علم و عمل اسرار حل کن
# 19 شتر مرغی که وقت کار کردن %~% چو مرغی و چو اشتر ms055 وقت خوردن
# 20 ترا با علم دین کاری بباید %~% بقدر علم کرداری بباید
# 21 ترا در علم دین یک ذره کردار %~% بسی زان به که علم دین بخروار
# 22 برو کاری بکن کین کار خامست %~% که علم دین ترا حرفی تمامست
# 23 کسی کو داند و کارش نبندد %~% برو بگری که او برخویشتن خندد
~~PageV09P004
# 1 مگر مردی ز مردان طلب کار %~% بگرد گور مردان گشت بسیار
# 2 شبی می‌گشت خوش خوش گرد خاکی %~% بگوش او رسید آواز پاکی
# 3 که تا کی گور مردان را پرستی %~% بگرد کار مردان گرد و رستی
# 4 تو در بیچارگی اول قدم نه %~% وزان پس سرسوی خوان کرم نه
# 5 چو آن خوان کرم را برکشیدند %~% گنه کاران عاصی در رسیدند
# 6 چو خوان را پیش علیون نهادند %~% سر دربان ز در بیرون نهادند
# 7 چو در وان راز در بیرون نهادست %~% هر آن کس را که باید درگشادست
# 8 اگر تو بی‌گناهی گر گنه کار %~% بخوان بنشین که سلطان می‌دهد بار
# 9 چون آن خوان کرم گسترده آمد %~% همه کردار بد ناکرده آمد
# 10 مشو ای عاصی بیچاره نومید %~% که چون پیدا شود اشراق خورشید
# 11 اگر افتد بقصر پادشایی %~% هم افتد نیز بر کنج گدایی
# 12 کسی کو برهنه است امروز در راه %~% درو به تابد آن خورشید درگاه
# 13 چو کار مخلصان آمد خطرناک %~% گنه کاران برند این گوی چالاک
# 14 نبیند مرد خود بین پادشا را %~% انین المذنبین باید خدا را
# 15 درین ره نیست خود بینی خجسته %~% تنی لاغر دلی باید بخسته PageV09P005
# 1 رسید آن پیر را سر الهی %~% که مردی ز آن ما گردید خواهی
# 2 برو سوی خرابات و نشان خواه %~% که پیریست آن ز حمالان این راه
# 3 بیامد مرد و شرح حال او خواست %~% بدو گفتند دی شد کار او راست
# 4 بصد زاری و غم دی مرد اینجا %~% جهان برخود بسردی برد اینجا
# 5 ms056 سپیدش موی بود و روی زردی %~% همه حمالی خم خانه کردی
# 6 همی بردی سبوی خمر بر دوش %~% ولی هرگز نکردی قطره نوش
# 7 بهر گامی که در ره برگرفتی %~% بسوز جان و درد دل بگفتی
# 8 که ای دارنده دنیا و دین هم %~% ببخش آنرا که آنش نیست و این هم
~~PageV09P006
### | [ abkhsh 10 ]
# 1 یکی دریای بی پایان نهادند %~% وزان دریا رهی با جان گشادند
# 2 یکی بر روی آن دریا برون شد %~% گهی مؤمن گهی ترسا برون شد
# 3 درین دریا که بی قعر و کنارست %~% عجایب در عجایب بی‌شمارست
# 4 زهی دریای بی‌پایان اسرار %~% که نه سر دارد و نه بن پدیدار
# 5 گر آن دریا نه زیر پرده بودی %~% بکلی کردها ناکرده بودی
# 6 جهانی کرده چون پر شد بدان نور %~% نماند هست تا نبود از آن دور
# 7 اگر گویی چرا ماندست پرده %~% چو آنجا می‌نماید هیچ کرده
# 8 سخن اینجا زبان را می‌نشاید %~% که این جز عقل و جان را می‌نشاید
# 9 سخن را در پس سرپوش میدار %~% زبان را از سخن چین گوش می‌دار
# 10 کسی را نیست فهم این سخنها %~% تو با خود روی در روی آر تنها
# 11 مشو رنجه ز گفت هر زبانی %~% یقین داری مرنج از هر گمانی
# 12 چو دریا در تغیر باش دایم %~% چو مردان در تفکر باش دایم
# 13 کمال خود بدان کز بس تعظم %~% غلامان تواند افلاک و انجم
# 14 هر آن چیزی که دی اندر ازل رفت %~% فلک امروزانرا در عمل رفت
# 15 هزاران دور می‌بایست در کار %~% که تا هم چون تویی آید پدیدار
# 16 بهر دم کز تو برمی‌آید ای دوست %~% چنان باید که پنداری یکی توست
# 17 همه عمرت اگر بیش است اگر کم %~% کمال جانت را شرطست دم دم
# 18 همی هر لحظه جان معنی اندیش %~% تواند کرد خود را رونقی بیش
# 19 چو اینجا لذتی فانی براندی %~% ز صد ms057 لذات باقی باز ماندی
# 20 دمی کاینجا خوش آمد خورد و خفتت %~% دو صد چندان خوشی از دست رفتت
# 21 چو دنیا کشت زار آن جهانست %~% بکاراین تخم کاکنون وقت آنست
# 22 زمین و آب داری دانه در پاش %~% بکن دهقانی و این کار را باش
# 23 نکو کن کشت خویش از وعده من %~% اگر بد افتدت در عهده من
# 24 اگر این کشت و زری را نورزی %~% در آن خرمن بنیم ارزن نیرزی
# 25 برو گر روز بازاری نداری %~% بکار این دانه چون کاری نداری
# 26 برای آن فرستادند اینجات %~% که تا امروز سازی برگ فدات
# 27 اگر بیرون شوی ناکشته دانه %~% تو خواهی بود رسوای زمانه
# 28 دو کس را در ره دین تخم دادند %~% ره دنیا بهر کس برگشادند
# 29 یکی ضایع گذاشت آن تخم در راه %~% یکی می‌پروریدش گاه و بیگاه
# 30 همی چون وقت برخوردن درآمد %~% یکی بر سر دگر یک در سرآمد
# 31 بکاری بر درو کاید پدیدت %~% درو وقت گرو اید پدیدت PageV10P001
# 1 سبویی می‌ستد رندی زخمار %~% که این ساعت گرو بستان و بردار
# 2 چو خورد آن باده گفتندش گرو کو %~% گرو گفتا منم گفتند نیکو
# 3 زهی نیکو گرو برخیز و رو تو %~% نیرزی نیم جو وقت گرو تو
# 4 اگر ارزنده داری تو با خویش %~% نیرزی تو بنزد کس از آن بیش
# 5 ترا قیمت بعلمست و بکردار %~% تو همچون من در افزودی بگفتار
# 6 بقدر آن که علم و کار داری %~% بدان ارزی بدان مقدار داری
# 7 فشاندم در معنی بر تو بسیار %~% ولی کی کور بیند در شهوار
# 8 تو چون نرگس همه چشمی نه بینا %~% چو سیسنبر همه گوشی نه شنوا
# 9 تو این ساعت که عقل و هوش داری %~% نه بنیوشی سخن نه گوش داری
# 10 در آن ساعت که عقل و هوش شد پاک %~% مگر خواهی شنودن مرده در خاک
~~PageV10P002
# 1 یکی را دید آن ms058 دیوانه دین %~% که ترکی مرده را می‌کرد تلقین
# 2 بدو گفت اعجمی ترک توانگاه %~% که زنده بود ناافتاده در چاه
# 3 نکو نشنود اندر زندگانی %~% که مرده بشنود تلقین چه خوانی
# 4 چو این ترک اعجمی بد کز جهان شد %~% مگر زیر زمین تازی زبان شد
# 5 نبینی نشنوی هم چون کر و کور %~% از آن انگیزی این چندین شر و شور
# 6 رقیب دست چپ را مانده شد دست %~% ز بس کردار تو بنوشت پیوست
# 7 رقیب دست راست آزاد از تو %~% قلم بر کاغذی ننهاد از تو
# 8 نیاری از نماز خود چنان یاد %~% نماز تو بشهر کافران باد
# 9 نیایی در نماز الا بصد کار %~% حساب ده کنی و کار بازار
# 10 چو گربه روی شویی بعد از آن زود %~% زنی باری دوی سر بر زمین زود
# 11 نظاره می‌کنی از بی‌قراری %~% زمانی دل درو حاضر نداری
# 12 نمازی نغز بگذاری و تازه %~% سبک تر از نماز بر جنازه
# 13 غمت آن لحظه بی‌اندازه افتد %~% که آن دم کیکت اندر پازه افتد
# 14 چو بگزاری نماز خود بمردی %~% ندانی تا چه خواندی یا چه کردی
# 15 شره دنیا سرت برد بهیچی %~% سر از پیش خدا تا چند پیچی
# 16 اگر این خود نمازست ای سبک دل %~% گر آن جانی مکن اینت خنک دل
# 17 تو دانی کین نماز نانمازی %~% بریشت در خورد تا کی ز بازی PageV10P003
# 1 شنود آن روستایی این سخن راست %~% که عنبر فضله گاوان دریاست
# 2 گوی پر آب اندر ده فرو کرد %~% بیامد از خزی گاوی درو کرد
# 3 همه سرگین گاو از آب برداشت %~% بدان عنبر فروش آمد که زرداشت
# 4 بدوگفت این ز من بستان بده زر %~% کزین بهتر نبینی هیچ عنبر
# 5 چو مرد آن دید گفتا سر بره آر %~% که این ریش ترا شاید نگه دار
# 6 چو هر کس پادشاه ریش خویش است %~% چو توشه را چنین عنبر ms059 بریش است
# 7 چوریشت دید گاو این عنبرت داد %~% بریش از کون گاو این عنبرت باد
# 8 تو گر با حق بشب در رازگویی %~% دگر روز آن بفخری باز گویی
# 9 مکن گر بنده طاعت بهایی %~% که آن شرکی بود اندر خدایی
# 10 چو تو بفروختی طاعت بصد بار %~% یقین میدان که حق نبود خریدار
# 11 ریا و عجب کوه آتشین است %~% نمی‌دانی که کوه دوزخ اینست
# 12 اگر تو طاعت ابلیس کردی %~% چو عجب آری در آن ابلیس گردی
# 13 جویی عجب تو گر طاعت جهانیست %~% مثال آتشی در پنبه دانیست
~~PageV10P004
# 1 توکل کرده کار اوفتاد %~% بجای آورد چل حج پیاده
# 2 مگر در حج آخر با خبر بود %~% گذر کردش بخاطر این خطر زود
# 3 که چل حج پیاده کرده‌ام من %~% بانصافی بسی خون خورده‌ام من
# 4 چو دید آن عجب در خود مرد برخاست %~% منادی کرد در مکه چپ و راست
# 5 که چل حج پیاده این ستم کار %~% بنانی می‌فروشد کو خریدار
# 6 فروخت آخر بنانی و بسگ داد %~% یکی پیر از پسش در رفت چون باد
# 7 زدش محکم قفایی و بدو گفت %~% که ای خر این زمان چون خرفروخفت
# 8 تو گر چل حج بنانی می‌فروشی %~% قوی می‌آیدت چندین چه جوشی
# 9 که آدم هشت جنت جمله پر نور %~% بدو گندم بداد از پیش من دور
# 10 نگه کن ای ز نامردی مرایی %~% که تا مردان کجا و تو کجایی
# 11 تو گویی من بگویم ترک این کار %~% ولی وقتی که وقت آید پدیدار
# 12 گر اکنون ترک کار خویش گیرم %~% بسی بی برگی اندر پیش گیرم
# 13 نمی‌گویم که ترک کار خود کن %~% ولیکن هم نمی‌گویم که بد کن
# 14 بجز وی این زمان تخمی نکوکار %~% که تا آنگه که کل گردی نکوکار
# 15 تو هر طاعت که این ساعت توانی %~% بجای آور کزین هم با زمانی
~~PageV10P005
# 1 یکی برخم نشست و خویش ms060 خم ساخت %~% که اطلس بایدم با اسب و با ساخت
# 2 بدو گفتند تا اطلس شود راست %~% ز کرباست بباید پیرهن خواست
# 3 برین آن مرد در خم خورد سوگند %~% که سوگندم نخواهم برخم افکند
# 4 که تا من اطلس رومی نبینم %~% درین خم تا بمیرم می‌نشینم
# 5 تو نیز ای مرد غافل همچنانی %~% بغفلت خویش در خم می‌نشانی
# 6 برای از خم که تا در خم نشستی %~% چو خاکی زیر پای چرخ پستی
# 7 اگر گردون کله سازد ز مهرت %~% قبا تنگ آید از دور سپهرت
# 8 اگر خواهی تب لرزان فلک خواست %~% بتو ندهد که گوید نوبت ماست
# 9 ازین دریا که گویای خموش است %~% بتان را چشم پر درهم چو گوش است
# 10 تو هر جوری که می‌بینی شکی نیست %~% که آن از نه فلک خود ده یکی نیست
# 11 فلک خواهی بنا خواهی بسر کرد %~% که این سرگشته با او سر بسر کرد
# 12 ز چشم من زمین زان لعل گیرد %~% که هر دم آسمانم نعل گیرد
# 13 ز بس خون کز دلم هر چشم رد شد %~% ز خون خود دلم در خون خود شد
# 14 مرا نیست آسیا پر کار جاروب %~% کزین هفت آسیا گشتم لگدکوب
# 15 کسی جاروب اگر می بر گرفتی %~% ازین هفت آسیا دانه برفتی
# 16 چنان بر فرق من چرخ آسیا راند %~% که مویم زیر گرد آسیا ماند
# 17 مرا با حلقه چرخ دو تا پشت %~% بباید کوفت هر دم حلقه مشت
# 18 بجنگ خلق خورشید جهان سوز %~% نهد برگوش اسب این نیزه هر روز
# 19 درین جنگ آشتی سوره نبینی %~% که آب خضر در شوره نبینی
# 20 چنین آسان نیارم داد شرحش %~% که هر دم می‌بیندازم بطرحش
# 21 درین راه ای پسر چه پا و چه سر %~% درین هفت آسیا چه خشک و چه تر
# 22 گرت امروز زرین شد ستانه %~% بدر بازت نهد فردا زمانه
# 23 بدستت باز شد ms061 گنجی ز ایام %~% ولیکن هست این گنجت همه وام
# 24 بعمری گر فتوحی یافت روحت %~% لگد خواهد زدن اندر فتوحت
# 25 جهان پیشت چو برقی باز خندد %~% وزان پس پیش برقت باز بندد
# 26 بگردان روی زین وادی حیرت %~% که بر رویت روان کرد آب حسرت
# 27 اگر بنشست کار تو همه راست %~% ازین خوان گرسنه تر بایدت خاست
# 28 تو چون پیری برو منگر ز پس باز %~% که از پس ننگرد پیری بکس ناز
# 29 چو نه دل داری آخر نه دماغی %~% دبیرستان چه گیری از کلاغی
# 30 چو بام از یک لگد آید فراشیب %~% نیارد طاقت آشوب و آسیب
# 31 چو تو برگ قفا خوردن نداری %~% سر خود گیر چون گردن نداری
# 32 گدایی را نزیبد پادشاهی %~% که با کوس و علم نبود گدایی
# 33 تو بی سر چون گریبانی بمانده %~% سر دین نیستت زانی بمانده
# 34 ز خود در سر مکن گر هوشیاری %~% که تو سرمست در سر کرده داری
# 35 برین آخر چو خر بی کار تا چند %~% فرو کرده ز سر افسار تا چند
# 36 تنت دامیست جان مرغی عزیزست %~% نه تن دانی نه جان تا خود چه چیز است
# 37 بوقت نزع در خود شهوت افتاد %~% که مرغ نا گرفته کردی آزاد
# 38 نهادی بر هم و بر هم نماندت %~% حسابی برگرفتی وا نخواندت
# 39 کجا افتادی ای عطار آخر %~% فرو مگذار آن اسرار آخر PageV10P006
### | [ abkhsh 11 ]
# 1 عزیزا گر شوی از خواب بیدار %~% خبر یابی ز شادیهای بسیار
# 2 اگرچه جمله در اندوه و دردیم %~% یقین دانم که آخر شاد گردیم
# 3 چو خاری هست ریحان نیز باشد %~% چو دردی هست درمان نیز باشد
# 4 اگر امروز ظاهر نیست درمان %~% شود ظاهر چو آید وقت فرمان
# 5 از آن از حد گذشت این قصه ما %~% که درد آمد ز قسمت حصه ما
# 6 جهانی را که درمانست حصه %~% نه حصه باشد آنجا و ms062 نه قصه
# 7 بدانستیم بی‌شبهت یقین ما %~% که خوش خواهیم بودن بعد ازین ما
# 8 بهر رنجی که ما اینجا کشیدیم %~% بهر دردی و اندوهی که دیدیم
# 9 یکی شادی عوض یابیم آنجا %~% بیا تا زود بشتابیم آنجا
# 10 ورای آن که ما جمله درآنیم %~% بلاییست این که چیزی می ندانیم
# 11 چرا ناخوش دلی ای مرد درویش %~% که بسیاری خوشی داری تو در پیش
# 12 زهی لذت که نقد آن جهانست %~% همه لذت علی الاطلاق آنست
# 13 از آنت گر بود یک ذره روزی %~% ز شوق ذره دیگر بسوزی
# 14 جهان جاودان خوش خوش جهانیست %~% که کلی این جهان زان یک نشانیست
# 15 همه پیغامبران را جای آنجاست %~% دل و دین جان و جان افزای آنجاست
# 16 همه روحانیان آنجا مقیم‌اند %~% همه حوران در آن مجلس ندیم‌اند
# 17 گر آنجا بایدت کز من شنیدی %~% همی از خود بر آنجا رسیدی
# 18 گر اینجا از وجود خود بمیری %~% هم اینجا حلقه آن در بگیری
~~PageV11P001
# 1 حکیم هند سوی شهر چین شد %~% بقصر شاه ترکستان زمین شد
# 2 شهی می‌دید طوطی هم نشینش %~% قفس کرده ز سختی آهنینش
# 3 چو طوطی دید هندو را برابر %~% زفان بگشاد طوطی هم چو شکر
# 4 که از بهر خدا ای کار پرداز %~% اگر روزی بهندستان رسی باز
# 5 سلام من بیارانم رسانی %~% جوابی بازآری گر توانی
# 6 بدیشان گوی آن مهجور مانده %~% ز چشم هم نشینان دور مانده
# 7 بزندان و قفس چون سوگواری %~% نه هم دردی مرا نه غم گساری
# 8 چه سازد تا رسد نزد شما باز %~% چه تدبیرست گفتم با شما راز
# 9 حکیم آخر چو با هندوستان شد %~% بر آن طوطیان دلستان شد
# 10 هزاران طوطی دل زنده می‌دید %~% بگرد شاخها پرنده می‌دید
# 11 گرفته هر یکی شکر بمنقار %~% همه در کار و فارغ از همه کار
# 12 فلک سر سبز عکس پر ایشان %~% مگس گشته همای از فرایشان
# 13 ms063 حکیم هند آن اسرار برگفت %~% غم آن طوطی غمخوار بر گفت
# 14 چو بشنودند پاسخ نیک بختان %~% در افتادند یک سر از درختان
# 15 چنان از شاخ افتادند بر خاک %~% که گفتی جان برآمد جمله را پاک
# 16 ز حال مرگ ایشان مرد هشیار %~% عجب ماند و پشیمان شد ز گفتار
# 17 بآخر سوی چین چون باز افتاد %~% سوی آن طوطی آمد راز بگشاد
# 18 که یاران از غم تو جان نبردند %~% همه بر خاک افتادند ومردند
# 19 چو طوطی آن سخن بشنید در حال %~% بزد اندر قفس لختی پر و بال
# 20 چو بادی آتشی در خویشتن زد %~% تو گفتی جان بداد او نیز و تن زد
# 21 یکی آمد فریب او نبشناخت %~% گرفتش پای و اندر گلخن انداخت
# 22 چو در گلخن فتاد آن طوطی خوش %~% ز گلخن بر پرید و شد چو آتش
# 23 نشست او بر سر قصر خداوند %~% حکیم هند را گفت ای هنرمند
# 24 مرا تعلیم دادند آن عزیزان %~% که هم چون برگ شو بر خاک ریزان
# 25 طلب کار خلاصی هم چو ما کن %~% رهایی بایدت خود را رها کن
# 26 بمیر از خویش تا یابی رهایی %~% که با مرده نگیرند آشنایی
# 27 هرانگاهی که از خود دست شستی %~% یقین دان کز همه دامی بجستی
# 28 بجای آوردم از یاران خود راز %~% کنون رفتم بر یاران خود باز
# 29 همه یاران من در انتظارم %~% من بی کار اینجا بر چه کارم
# 30 چو تو مردی بهم جنسان رسیدی %~% بخلوت گاه علوی آرمیدی
# 31 چو مردی زنده جاوید گشتی %~% خدا را بنده جاوید گشتی
# 32 چه خواهی کرد گلخن جای تو نیست %~% قبای خاک بر بالای تو نیست
# 33 عزیزا جهد کن گر راز جویی %~% که با خود راز خود می‌بازجویی
# 34 برون گیری زچندین پرده خود را %~% پدید آری بخاصیت خرد را
# 35 چو وقت خواب می‌آید فرازت %~% چرا می‌دارد از اسرار بازت ms064
# 36 بوقت خواب بی‌خود می بمانی %~% چگونه هم رهت گردد معانی
# 37 بدان سان رغبتی داری تو در خواب %~% که یکسانست با تو آتش و آب
# 38 چو راه پنج حس در خواب بستت %~% چرا ذوقی ندارد جان مستت
# 39 وگر گویی که جان ز آنست بی ذوق %~% که دارد سوی خود ببریدن شوق
# 40 چرا وقت ریاضت جان هشیار %~% ترا در ذوق می‌آرد بیک بار
# 41 غرض اینست ای جوینده راز %~% که تو خفته نیایی خویش را باز
# 42 چو خفتی قطره افتادت بقلزم %~% شدی در بی خودی یا در خودی گم
# 43 ببیداری اگر از خود شوی دور %~% چو خفتی گشتی اندر بی خودی نور
# 44 دلت از خود ببیداری نشان یافت %~% که بیداری ببیداری توان یافت
# 45 وگرنه شب نم تاریک روشن %~% درین دریا بود چون شیر و روغن
# 46 یکی کو شیر او درآب شد خوش %~% ولی روغن جداگشت و مشوش
# 47 مشو اینجا حلولی ای فضولی %~% که نبود مرد مستغرق حلولی PageV11P002
# 1 چنین گفتست آن خورشید اسلام %~% که طالع شد ز برج خاک بسطام
# 2 که من ببریده‌ام درگاه و بیگاه %~% سه باره سی هزاران سال در راه
# 3 چو ره دادند بر عرش مجیدم %~% هم آنجا پیش آمد بایزیدم
# 4 ندا کردم که یارب پرده بردار %~% ز پرده بایزید آمد پدیدار
# 5 بپرسیدند ازو کای خاص درگاه %~% بایزد کی رسد بنده درین راه
# 6 چنین گفت او که هرگز کس رسیدست %~% عجب باشد گر اینجا کس ندیدست
# 7 بدو گفتند ای خورشید انور %~% چه چیزست اندرین دریا عجب تر
# 8 عجب تر گفت نزدیک من آنست %~% که در دریا ز خود کس را نشانست
# 9 کجا تو زین عجب تر راز یابی %~% که یک شب نم ز دریا بازیابی
# 10 درین حضرت سه قطره‌ست و دو پندار %~% جدا هر قطره را بحری پدیدار
# 11 یکی دوزخ اگر پندار زشت است %~% دوم پندار نیکو را ms065 بهشت است
# 12 سوم قطره‌ست در دریای اسرار %~% که آنجا نیست جان و جسم بیدار
# 13 مقام وحدت کل بی‌شک آنجاست %~% تو بی تو شو که اترک نفسک آنجاست
# 14 ترا نقدی بباید در ره دور %~% که جان را ذوق باشد دیده را نور
# 15 گر آن شایستگی حاصل کنی تو %~% هم اینجا آن جهان منزل کنی تو
# 16 حضوری چون ترا هم راه باشد %~% دلت شایسته آن راه باشد
# 17 خرامان می‌شوی در عالم عشق %~% نگه داری اساس محکم عشق
# 18 اگر سر ما شود ناگه پدیدار %~% وگر گرما شود در ره پدیدار
# 19 چو عشقت هم دم و هم راه باشد %~% ترا سرما نه و گرما نباشد
# 20 تو می‌خواهی که جمع آبی بیندیش %~% تو هر ساعت پریشانی کنی بیش
# 21 ترا دادند آب زندگانی %~% تو درآبی چنین کو واره زانی
# 22 هر آن کو واره کاندره ره بگردد %~% بهم کن بو که کارت به بگردد
# 23 اگر سوی دهی ره می‌بری تو %~% چرا از مه دهی غافل تری تو
# 24 برو دل جمع دار ای دوست امروز %~% که تا فردا نمانی در تف و سوز
# 25 چو زیر خاک دل پرخون کنی تو %~% گرت انسی نباشد چون کنی تو
# 26 پراکنده مشو تا وا نمانی %~% حضوری جوی تا تنها نمانی
# 27 ندانم تا دل آسوده جان برد %~% دل شوریده آنجا کی توان برد
# 28 ز حق باید که چندان یادداری %~% که گم کردی گر از یادش گذاری
# 29 چو دل پر یاد حق داری زفانت %~% بود در آخرت هم راه جانت
# 30 بسی یادش کن و گم شود آن یاد %~% چنین کردند مردان جهان باد
~~PageV11P003
# 1 سخن بشنو ز سلطان طریقت %~% سپه سالار دین شاه حقیقت
# 2 بهر جزوی هزاران کل علی الحق %~% بکل محبوب حق معشوق مطلق
# 3 شگرفی کافتاب این ولایت %~% درو می‌تابد از برج هدایت
# 4 سلیمان سخن در منطق الطیر %~% که این کس ms066 بوسعیدست ابن ابوالخیر
# 5 چنین گفت او که در هر کار و هر حال %~% نشان پی همی جستم بسی سال
# 6 چو دیدم آنچ جستم گم شدم من %~% همی چون قطره در قلزم شدم من
# 7 کنون گم گشته‌ام در پرده راز %~% نیابد گم شده گم کرده را باز
# 8 چو گم گشتی ز گم کرده چه یابی %~% چو ره شد پست در پرده چه یابی
# 9 کسی ننهاد هرگز پای در راه %~% که کس را نیست پای راه دلخواه
# 10 کدامین سالک و چه راه آخر %~% مثال این ز من در خواه آخر
# 11 خدنگی از کمان راست خانه %~% برون شد می رود سوی نشانه
# 12 کسی کو در حضور افتاد بی خواست %~% درین ره چون خدنگی می‌رود راست
# 13 تو دایم در حضور خویشتن کوش %~% دمی حاضر بدو گیتی بمفروش
# 14 از آن هیبت و زان عزت بیندیش %~% که تا تو خویشتن برگیری از پیش
# 15 چنان کن از تفکر عقل و تمییز %~% که در عالم یکی بینی همه چیز
# 16 برین درگه چه می‌پنداری ای دوست %~% که از مغز جهان فرقیست با پوست
# 17 چو مغز و پوست از یک جایگه رفت %~% چرا این یک بماهی آن بمه رفت
# 18 یقین می‌دان که مغز و پوست یکسانست %~% ولی از پیش چشم خواجه پنهاست
# 19 بتوحید ار گشاید چشم جانت %~% برآرد بانگ سبحانی زبانت
# 20 چو در چشمت همه چیزی یکی گشت %~% کجا یارد بگرد تو شکی گشت
# 21 کجاست آن تیز چشمی کو فرو دید %~% بهرچ اندر نگاهی کرد او دید
# 22 هزاران قرن با سر شد چو کردی %~% که تا جایی برآمد نام مردی
# 23 تو خود رامی ندانی چون کنم من %~% که این شک از دلت بیرون کنم من
# 24 اگر صد قرن یابی زندگانی %~% نبینی خویشتن را و ندانی PageV11P004
# 1 چنین گفت آن بزرگ کار دیده %~% که بود او نیک و بد بسیار دیده ms067
# 2 که خالق هرچ را دادست هستی %~% چه پیش و پس چه بالا و چه پستی
# 3 چه انجم چه فلک چه مهر و چه ماه %~% چه دریا چه زمین چه کوه و چه کاه
# 4 چه لوح و چه قلم چه عرش و کرسی %~% چه روحانی چه کروبی چه انسی
# 5 چه می چه انگبین چه خلد و چه حور %~% چه ماهی و چه مه چه نار و چه نور
# 6 چه شرق و چه غرب چه از قاف تا قاف %~% چه هرچ آمد برون از نون و زکاف
# 7 چه اسراری که در هر دو جهان هست %~% چه لذاتی که پیدا و نهان هست
# 8 چه اندر هر دو عالم ذره ذره %~% چه اندر هفت دریا قطره قطره
# 9 همه بنمایدت روشن چو خورشید %~% حنانک آن جمله می‌بینی تو جاوید
# 10 ولی مویی بتو ننماید از تو %~% تویی تو نهان می‌باید از تو
# 11 اگر چشم تو بر روی تو افتاد %~% ز عشق تو براید از تو فریاد
# 12 اگر می‌بایدت بویی هم از تو %~% ریاضت کن که پر شد عالم از تو
# 13 چرا اندر غلط افتادی آخر %~% چرا از بندگی آزادی آخر
# 14 عدم دیدی نظر بگماشتی تو %~% وجود خود عدم پنداشتی تو PageV11P005
# 1 شنودم من که طوطی را اول در %~% نهند آیینه اندر برابر
# 2 چو طوطی روی آیینه ببیند %~% چو خویشی را هر آیینه ببیند
# 3 یکی گوینده خوش الحان و دمساز %~% برآرد از پس آیینه آواز
# 4 چنان پندارد آن طوطی دلیر %~% که هست آواز آن طوطی دیگر
# 5 چو حرفی بشنود گردد دلش شاد %~% بلطفی گیرد او حرفی چنان یاد
# 6 وجود آیینه است اما نهانست %~% عدم آیینه را آیینه دانست
# 7 هر آن صورت که در نقص و کمایست %~% درین آیینه عکسی و خیالیست
# 8 چو تو جز عکس یک صورت نبینی %~% همه با عکس خیزی و نشینی
# 9 تو پنداری ms068 که هر آواز و هر کار %~% از آن عکس است کز عکسی خبردار
# 10 همه خلقان هم از خود بی خبردان %~% همه چیزی طلسم یک دگر دان
# 11 چو تو در پیش آیینه نشینی %~% نبینی آیینه تو روی بینی
# 12 وجود ار ذره گشتی پدیدار %~% شدی زین هر دوگیتی سرنگوسار
# 13 وجود آتش جهان پشم چیده %~% نمانده پشم و آتش آرمیده
# 14 جهان و هرچ در هر دو جهانست %~% چو عکسیست و ترا برعکس آنست
# 15 اگر جز عکس چیزی بر تو افتد %~% چون آن حلاج آتش در توافتد
# 16 برآری پنبه پندارت از گوش %~% درآیی چون خم خم خانه درجوش
# 17 سراپایت یکی گردد چو فرموک %~% چو مردان ترک گیری پنبه و دوک
# 18 شود چون پنبه موی سیاهت %~% نه سرماند نه پنبه در درکلاهت
# 19 چو تو یک دانه پنبه نیرزی %~% نه حلاجی کنی دیگر نه درزی
# 20 ترا پنبه کند از خود که هین دور %~% که برجای تو می‌بنشیند آن نور
# 21 مشو زنهار ای مرد فضولی %~% ازین معنی که من گفتم حلولی
# 22 حلول و اتحاد اینجا حرامست %~% ولیکن کار استغراق عامست
# 23 چراغ آنجا که خورشید منیرست %~% میان بود و نابودی اسیرست
# 24 چه جای نه عدد باشد نه اعراض %~% نه اجسام و نه اجزا ونه ابعاض
# 25 هر آن حکمی که کردی آن تو باشی %~% عطیم و عالم و دیان تو باشی
# 26 هر آن وصفی که حق را کرد خواهی %~% چنان دانم که انسی فرد خواهی
# 27 تو اندر وصف او چیزی که دانی %~% ز دفترهای وهم خویش خوانی
# 28 چو فهم تو تو باشی او نباشد %~% اگر وصفش کنی نیکو نباشد
# 29 چو نه اوست ونه غیر اوصفاتش %~% صفاتش چون کنی بشناس ذاتش
# 30 بدو بشناس او را راهت اینست %~% طریق جان معنی خواهت اینست
~~PageV11P006
# 1 برون شد ابلهی با شمع از در %~% بدید از چرخ خورشید منور
# 2 ز جهل خود ms069 چنان پنداشت جاوید %~% که بی این شمع نتوان دید خورشید
# 3 بدو بشناس او را و فنا شو %~% در آن عین فنا عین بقا شو
# 4 تو باقی گردی ار گردی تو فانی %~% تو مانی جمله گر بی تو تو مانی
~~PageV11P007
# 1 چنین گفتست شیخ مهنه یک روز %~% که یک تن بین جهان و دیده بر دوز
# 2 زمین پر بایزیدست و آسمان هم %~% ولی او گم شده اندر میان هم
# 3 چه می‌گویم کجاافتادم اینجا %~% که جان در موج آتش دادم اینجا
# 4 قدم تا کی زنم در ره بهر سوی %~% چو از خود می‌نیابم یک سر موی
# 5 بسی رفتم درین راه خطرناک %~% ندیدم آدمی را جز کفی خاک
# 6 کفی خاکست و بادی در میانش %~% تن او چون طلسم و گنج جانش PageV11P008
# 1 سفالی را بیارایند زیبا %~% فرو پوشند او را شعر و دیبا
# 2 کنند از حیله چشما روی آغاز %~% که چشما روی دارد چشم بدبار
# 3 اگر شخصی ببیند رویش از دور %~% چنان داند که پیدا شد یکی حور
# 4 چو خلقانش ببیند از درو بام %~% دراندازندش از بالا سرانجام
# 5 چو برخاک افتد از عمری نپیچی %~% نیابی جز سفالی چند هیچی
# 6 بجز نقشی نبینی از جهانش %~% بجز بادی نبینی در میانش
# 7 تو هم ای خواجه چشما روی امروز %~% چو چشما روی زیبا روی امروز
# 8 ولیکن صبر هست ای خفته در راه %~% که تا در راهت اندازند ناگاه
# 9 اگر چه جای تو در زیر خاکست %~% ولیکن جای پاک از جای پاکست
# 10 دریغا جوهرت در تنگ پرده %~% بزنگار طبیعت رنگ برده
# 11 فرشته گر ببیند جوهر تو %~% دگر ره سجده آرد بر در تو
# 12 نه مسجود ملایک جوهر تست %~% نه تاجی از خلافت بر سر تست
# 13 خلیفه زاده گلخن رها کن %~% بگلشن شو گدا طبعی قضا کن
# 14 اگرچه پادشاهی پاس خود دار %~% عصی آدم سپند چشم بددار
# 15 ms070 بمصر اندر برای تست شاهی %~% تو چون یوسف چرا در قعر چاهی
# 16 از آن بر ملک خویشت نیست فرمان %~% که دیوی هست بر جای سلیمان
# 17 اگر حاصل کنی انگشتری باز %~% بفرمان آیدت دیو و پری باز
# 18 تو شاهی هم در آخر هم در اول %~% ولی در پرده پنداری احول
# 19 دو می‌بینی یکی را و دو را صد %~% چه یک چه دو چه صد جمله توی خود
~~PageV11P009
# 1 یکی شاگرد احول داشت استاد %~% مگر شاگرد را جایی فرستاد
# 2 که ما را یک قرابه روغن آنجاست %~% بیاور زود آن شاگرد برخاست
# 3 چو آنجا شد که گفت و دیده بگماشت %~% قرابه چون دو دید احول عجب داشت
# 4 بر استاد آمد گفت ای پیر %~% دو می‌بینم قرابه من چه تدبیر
# 5 ز خشم استاد گفتش ای بد اختر %~% یکی بشکن دگر یک را بیاور
# 6 چو او در دیدن خود شک نمی‌دید %~% بشد این شکست آن یک نمی‌دید
# 7 اگر چیزی همی بینی تو جز خویش %~% توهم آن احول خویشی بیندیش
# 8 تو هر چیزی که می‌بینی تو آنی %~% ولی چون در غلط ماندی چه دانی
~~PageV11P010
# 1 یکی از بایزید این شیوه درخواست %~% که هرچیزی که پنهانست و پیداست
# 2 ز عرش و فرش و کونین این همه چیست %~% همه گفتا منم چون مردم از زیست
# 3 هر آنگه کین نهاد او هم فروشد %~% همین عالم همان عالم فروشد
# 4 نماند هیچ اگر تو می‌نمانی %~% که تو هم این جهان هم آن جهانی
# 5 از آنگه باز کین عالم نهادند %~% بنا بر قالب آدم نهادند
# 6 نهادی بوالعجب داری تو در اصل %~% بلاسی کرده اندر اطلسی وصل
# 7 اگر صد قرن می‌گردی چو پرگار %~% نیاید وصل گاه تو پدیدار
# 8 اگر بر آسمان گر بر زمینی %~% جزین چیزی که می‌بینی نبینی
# 9 وگر در جوهرت چشمی شود باز %~% دو عالم بر تو افشانند از آغاز
# 10 در ms071 آن ساعت که آن چشم آیدت پیش %~% دو عالم در تو گم گردد تو در خویش
# 11 تویی آن جوهری گر می‌ندانی %~% که برتر زین جهان و آن جهانی
~~PageV11P011
# 1 ز رب العزه اندر خواست داود %~% که حکمت چیست کامد خلق موجود
# 2 خطاب آمد که تا این گنج پنهان %~% که این ماییم بشناسند ایشان
# 3 چو از بهر شناسایی گنجی %~% بگلخن سر فرو آری برنجی
# 4 اگر چشم دلت بیننده بودی %~% ترا بینندگی زیبنده بودی
# 5 ز نور چشم سر چیزی نیاید %~% دلت را نور چشمی می‌بباید
# 6 که عیسی را و خر را چشم سربود %~% ولی چشم دل عیسی دگر بود
# 7 اگر هرگز دلت را دیده بودی %~% عجایبهای این ره دیده بودی
# 8 اگر چه وصف آن عمری شنیدی %~% نیاری فهم کردن چون بدیدی
# 9 اگر هر دم حضورش را بکوشی %~% زواسجد و اقترب تشریف پوشی
# 10 اگر عهد ازل را آشنایی %~% از آن حضرت چرا گیری جدایی
# 11 بمعنی باز جان را آشنا کن %~% سزای قرب دست پادشا کن
# 12 که چون از طبل باز آواز آید %~% ز شوق آن باز در پرواز آید
# 13 چو بی دل گردد و بی جان نشیند %~% همه بر ساعد سلطان نشیند
# 14 ولی تا باز را در سر کلاه است %~% کجا درخورد دست پادشاه است
# 15 چو راه آموزد و بیننده گردد %~% ز دست پادشاه دل زنده گردد
# 16 بداند باز در اعزاز مانده %~% که زین پیش از چه بود او بازمانده
# 17 ولی گر بازت اینجا باز ماند %~% شه او را پیش خود چون بازخواند
# 18 اگر این باز پروردی باعزاز %~% باعزازی بدست شه رسد باز
# 19 وگرنه خود جواب تو دهد شاه %~% زهی حسرت که از شه بینی آنگاه
~~PageV11P012
# 1 مگر باز سپید شاه برخاست %~% بشد تا خانه آن پیرزن راست
# 2 چو دیدش پیرزن برخاست از جای %~% نهادش در بر خود بند برپای
# 3 سبوسی تر ms072 خوشی در پیش او کرد %~% نهادش آب و مشتی جو فرو کرد
# 4 کجا آن طعمه بود اندر خور باز %~% که بازازدست شه خوردی در اعزاز
# 5 کژی مخلب و چنگل بدیدش %~% بدان تا چینه برچند نچیدش
# 6 بآخر هم بخورد آن چینه را باز %~% بصد سختی طپیدن کرد آغاز
# 7 همه بالش ببرید و پرش کند %~% که تا با او بماند بوک یک چند
# 8 ز هر سویی درآمد لشگر شاه %~% بدان سان باز را دیدند ناگاه
# 9 بشه گفتند کار پیرزن باز %~% که چون سرگشته شد زان پیرزن باز
# 10 شهش گفتا چه گویم با چنین کس %~% جوابش اینچ او کردست این بس
# 11 الا ای خواب خوش برده زنازت %~% بدست پیرزن افتاده بازت
# 12 مرا صبرست تا این باز ناگاه %~% بصد غیرت رسد با حضرت شاه
# 13 بپیش شه ندانم تا چه گویی %~% تو این دم خفته فردا چه گوئی
~~PageV11P013
### | [ abkhsh 12 ]
# 1 الاای سر بغفلت در نهاده %~% بدنیا دین خود بر باد داده
# 2 که گفتت داوری کن یا فلک تو %~% جگر خون کن ز مشتی بی نمک تو
# 3 ترا اندوه نان و جامه تا کی %~% ترا از نام و ننگ عامه تا کی
# 4 ز بس کاندیشه بیهوده کردی %~% نهاد خویش را فرسوده کردی
# 5 نهاد خویش قربان کن بتسلیم %~% بپیش این سخن بنشین بتعلیم
# 6 ز سر در ابجد معنی درآموز %~% ز نور شرع شمع دل برافروز
# 7 بسوزان نیم شب این سقف شب رنگ %~% برون پر زین کبوتر خانه تنگ
# 8 گر آید شربت غیبی بحلقت %~% نماند نیز نام و ننگ خلقت
# 9 ترا با مال دنیا دین بباید %~% چنانکت آن بباید این بباید
# 10 تو دین جویی دل از دنیا شده مست %~% ندانی کین فراهم ندهدت دست
# 11 دل تو در دو رویی شد گرفتار %~% تو ماندی زیر کوه عجب و پندار
# 12 یکی رویت بدنیا کرده تو %~% دگر رویت بدین ms073 آورده تو
# 13 بترک این دو رویی گوی آخر %~% یکی را بس بود یک روی آخر
# 14 دلت را از دو رویی شین باشد %~% که شر الناس ذوالوجهین باشد
~~PageV12P001
# 1 یکی دیوانه استاد در کوی %~% جهانی خلق می‌رفتند هر سوی
# 2 فغان برداشت این دیوانه ناگاه %~% که از یک سوی باید رفت و یک راه
# 3 بهر سویی چرا باید دویدن %~% بصد سو هیچ جا نتوان رسیدن
# 4 تویی با یک دل ای مسکین و صد یار %~% بیک دل چون توانی کرد صد کار
# 5 چو در یک دل بود صد گونه کارت %~% تو صد دل باش اندر عشق یارت
~~PageV12P002
# 1 بر محمود شد دیوانه خوار %~% که هستم بر ایازت عاشق زار
# 2 بدو محمود گفت ای خوار مانده %~% ز بهر لقمه غم خوار مانده
# 3 همه عالم مرا زیر نگین است %~% که ملک من همه روی زمین است
# 4 شمار لشگرم سیصد هزار است %~% سلاح و اسب و گنجم بی شمارست
# 5 بر من چارصد پیل است دربند %~% ندیمان و حکیمان هنرمند
# 6 منش با این همه می دوست دارم %~% همه مغزم نه چون تو پوست دارم
# 7 مراست این ملکت و این کامکاری %~% من این دارم که گفتم تو چه داری
# 8 بخندید آن زمان دیوانه و گفت %~% که نتوانی بگل خورشید بنهفت
# 9 تو ای غافل کژی در عشق و من راست %~% ز دیوانه شنو شاها سخن راست
# 10 منم بس گرسنه تو سیر نانی %~% مرا بی هیچ شک دیوانه خوانی
# 11 هم اکنون آتش عشقم بیک راه %~% بسوزد جمله ملکت بیک آه
# 12 ندارد عشق تو با عشق من کار %~% تو عاشق نیستی هستی جهاندار
# 13 بدل چون عاشق صد چیز باشی %~% نباشی مرد عاشق حیز باشی
# 14 مرا در دل چو نه کارست و نه بار %~% همه دل داد وام او بیک بار
# 15 همه دل عاشق روی ایاس است %~% هنوزش بنده ناحق شناس است ms074
# 16 یکی نیکو مثل زد پیر هندو %~% که این و آن نیاید راست هر دو
# 17 چو آن خر بنده بر یک خر نشستی %~% دگر خر را رسن بر دست بستی
# 18 ترا دل در دو خر بینم نهاده %~% نترسی کز دو خر مانی پیاده
# 19 بصد نوعت بگفتم شرح این راه %~% ولی نیست از یکی جان تو آگاه
# 20 دلت گر زین همه حرفی شنودی %~% بچندینی سخن حاجت نبودی
# 21 خللها زین همه دلهای مردست %~% که دلها را هوا از راه بردست
# 22 همه بر ناخنی بتوان نبشتش %~% ولی آسان بر او نتوان گذشتن
# 23 زهی اسرار ما اسرار دان کو %~% یکی بیننده داننده جان کو
# 24 هزاران جان فدای آن عظیمی %~% کزین اسرار می‌یابد نسیمی
# 25 کسی کو علم لوت و لات داند %~% بلاشک این سخن طامات داند
# 26 ز چشم کور بینایی نیاید %~% که از خفاش جویایی نیاید
# 27 فلک این را یکایک کرده دارد %~% عجایبها بسی در پرده دارد
# 28 نه چندانست در پرده شگفتش %~% که بر انگشت بتوانی گرفتش
# 29 بزیر پرده بی حد راز دارد %~% نمی‌گوید یکی و آواز داد
# 30 بسی سر رشته این راز جستم %~% ندیدم گر چه عمری باز جستم
# 31 بپیش زیر کان نامبردار %~% درین اندیشه‌ها کردیم بسیرا
# 32 نه آن راز نهانی روی بنمود %~% نه مقصودی سر یک موی بنمود
# 33 مگر این راز اینجا گفتنی نیست %~% در اسرار اینجا سفتنی نیست
~~PageV12P003
# 1 غلامی با طبق می‌رفت خاموش %~% طبق را سر بپوشیده بسرپوش
# 2 یکی گفتش چه داری بر طبق تو %~% مکن کژی بگو با من بحق تو
# 3 غلامش گفت ای سرگشته خاموش %~% چرا پوشیده‌اند این بر تو سر پوش
# 4 ز روی عقل اگر بایستی این راز %~% که تو دانستیی بودی سرش باز
# 5 که می‌داند که چرخ سالخورده %~% ‌چه می‌سازد بزیر هفت پرده
# 6 سپهر بوالعجب زو پر شگفت است %~% که یک یک دوره او ناگرفتست ms075
# 7 بپیش چار طاق هفت پوشش %~% بدین بارو که یارد کرد کوشش
# 8 فلک را کیسه پردازیست پیوست %~% که کارش بوالعجب بازیست پیوست
# 9 ز پرگاری که در بر می‌بگردد %~% ز بس سرگشتگی سر می‌بگردد
# 10 که داند کین فلکها را چه دورست %~% نهان در زیر هر دورش چه جورست
# 11 ازین گلشن که گلهاش از ستاره‌ست %~% چو بی‌کاران نصیب ما نظاره‌ست
# 12 بداند هرک دارد در هنر دست %~% که او را جز روش کاری دگر هست
# 13 فلک جستی بسی زد در تک و تاز %~% نیافت از هیچ سو گم کرده را باز
~~PageV12P004
# 1 حکیمی را یکی زر در بدل زد %~% حکیم اندر حق او این مثل زد
# 2 که در دامت چنان آرم بمردی %~% که بر یک جست ده گردم بگردی
# 3 زهی هیبت که گردون یک اثر دید %~% که بر یک جست چندینی بگردید
# 4 اگر صد قرن دیگر زود گردد %~% چو از دودیست هم در دودگردد
# 5 جهان را گر فراز و گر فرو دست %~% گل تیره‌ست یا دود کبودست
# 6 فلک گر دیر گر زودست گردان %~% میان این گل ودودست گردان
# 7 بدین پرقوتی که افلاک گردد %~% کجا از بهر مشتی خاک گردد
# 8 چنین جرمی عظیم القداری دوست %~% نگردد از پی مشتی رگ و پوست
# 9 چنین دریا بما عاجز نگردد %~% ز بهر شب نمی هرگز نگردد
# 10 مگس پنداشت کان قصاب دمساز %~% برای او در دکان کند باز
# 11 چه می‌گویم عجب نیست از خدایی %~% که بهر دانه راند آسیابی
# 12 فلک گردان ز بهر جان پاکست %~% نه از بهر کفی آبست و خاکست
# 13 قدم در نه درین ره همچو مردان %~% که خدمت کار تست این چرخ گردان
# 14 ولیکن روز کی چندی جهاندار %~% درین حبس زمین کردت گرفتار
# 15 که تا چون بگذری زین حبس فانی %~% تمامت قدر آن گلشن بدانی
# 16 از آن کانی که جانها گوهر اوست %~% فلک از ms076 دیر گه خاک دراوست
# 17 فلک در جنب آن کان اصل گردیست %~% که آن کانرافلک چون لاژوردیست
# 18 چو در فهم گهر جان می‌کنی تو %~% چگونه فهم آن کان می‌کنی تو
# 19 بسی کوکب که بر چرخ برین است %~% صد و ده بار مهتر از زمینست
# 20 بباید سی هزاران سال از آغاز %~% که تا هر یک بجای خود رسد باز
# 21 اگر سنگی بیندازی از افلاک %~% بپانصد سال افتد بر سر خاک
# 22 زمین در جنب این نه سقف مینا %~% چو خشخاشی بود بر روی دریا
# 23 ببین تا توازین خشخاش چندی %~% سزد گر بر بروت خود بخندی
# 24 چو خشخاشی همی پوشی توازناز %~% کجا یابی تو این خشخاش را باز
# 25 توزین خشخاش کی آگاه کردی %~% که سی سوراخ در خشخاش کردی
# 26 ازین نه چار طاق پر ستاره %~% بتو نرسد مگر لختی نظاره PageV12P005
# 1 مگر می‌کرد درویشی نگاهی %~% درین دریای پر در الهی
# 2 کواکب دید چون در شب افروز %~% که شب از نور ایشان بود چون روز
# 3 تو گفتی اختران استاده اندی %~% زفان با خاکیان بگشاده اندی
# 4 که هان ای غافلان هشیار باشید %~% برین درگه شبی بیدار باشید
# 5 چرا چندین سر اندر خواب دارید %~% که تا روز قیامت خواب دارید
# 6 رخ درویش بی دل زان نظاره %~% ز چشم درفشان شد پر ستاره
# 7 خوشش آمد سپهر گوژ رفتار %~% زبان بگشاد چون بلبل بگفتار
# 8 که یا رب بام زندانت چنین است %~% که گویی چون نگارستان چین است
# 9 ندانم بام استانت چه سانست %~% که زندان تو باری بوستانست
# 10 ولی بر بام این زندان ستاره %~% ز خلقان عمر دزدد اشکاره
# 11 چو این زندان بجانی مزد داریم %~% از آن بر بام زندان دزد داریم
# 12 ز دیری گاه من در بند آنم %~% که سحر صحن گردون بازدانم
# 13 که تافت از بیخ و بار هفت طارم %~% خروش و گریه طفلان انجم
# 14 ms077 دمی این جوز زرین ستاره %~% برین گنبد نشد سیر از نظاله
# 15 مگر ما را درین ره طفل دانند %~% که چندین جوز بر گنبد فشانند
# 16 بگو تا کی حلال سعر گردون %~% نماید هر شبی لعبی دگرگون
# 17 گهی مه در دق و گاهی در آماس %~% گهی گشته سپر گاهی شده داس
# 18 گهی در خوشه چون از سیم داسی %~% گهر در گاو چون زرین خراسی
# 19 که داند کین کله داران افلاک %~% کمر بسته چرا گردند در خاک
# 20 که داند کین هزاران مهره زرین %~% چرا گردند در نه حقه چندین
# 21 درین دریا چرا غواص گشتند %~% سماعی نیست چون رقاص گشتند
# 22 نه پی شان از طواف خود بگیرد %~% نه دل شان از مصاف خود بگیرد
# 23 مشعبدوار تا کی مهره بازند %~% درین نه حقه بر هم چند تازند
# 24 هزاران بار برگشتند بر هم %~% یکی افزون نمی‌گردد یکی کم
# 25 طریقی مشگل و کاری شگرفست %~% دلم ز اندیشه این خون گرفتست
# 26 دمی زیشان یکی از پای ننشست %~% که تا خود کی دهد مقصودشان دست
# 27 دلی پر شوق می‌گردند عاجز %~% ز گردش می‌نیاسایند هرگز
# 28 خموشانند سر در ره نهاده %~% زفان ببریده و در ره فتاده
# 29 همه چون صوفیان خرقه پوشند %~% ز بی‌خویشی درآن خوشی خموشند
# 30 در آن گردش نه مستند و نه هشیار %~% نه در خوابند زان حالت نه بیدار
# 31 شبان روزی از آن در جست و جویند %~% که تا محشر بجان جویای اویند
# 32 تو شب خوش خفته ایشان در ره او %~% همی بوسند خاک درگه او
# 33 دلا حاصل کن آخر تیز بینی %~% ترا تا چند ازین آویز کینی
# 34 چه می‌گویی که این بتهای زرین %~% ازین گشتن چه می‌جویند چندین
# 35 برو از روی بتها دیده بردار %~% سر بت را فرو گردان نگوساز
# 36 چو ابراهیم بتها بر زمین زن %~% نفس از لا احب الآفلین زن
# 37 ترا با ms078 آفرینش نیست کاری %~% که باشی در همه عالم تو باری
# 38 ترا با حکمت یزدان چه کارست %~% مزن دم گرنه جانت زیر دارست
# 39 اگر صد سال در اندیشه باشی %~% گیاه خشک و باد بیشه باشی
# 40 اگر مقصود کس رادست دادی %~% ز نادانی ز ره باز اوفتادی
# 41 شدی از جست و جویی باکناری %~% نماندی رونقی درهیچ کاری
# 42 چو نشناسی سر مویی ز اسرار %~% بنادانی چه گردی گرد این کار
# 43 ترا خاموشی و صبرست راهی %~% نخواهی یافت به زین دست گاهی
# 44 مکن با سر این معنی دلیری %~% که چون موری شوی گر نره شیری
# 45 یقین دانم که بسیاری برنجی %~% که رعشه داری و سیماب سنجی
# 46 تو هرگز هیچ شطرنجی نبردی %~% بشطرنج اندرون رنجی نبردی
# 47 چو تو شطرنج بازی می‌ندانی %~% از آن از یک دو بازی می‌بمانی
# 48 چه دانی تو که رخ چندان چرا رفت %~% شه از هر سوی سرگردان چرا رفت
# 49 ز یک سو اسب بینی رخ نهاده %~% ز یک سو پیل برگردن فتاده
# 50 پیاده چون ببینی بر کناره %~% که فرزین شد ترا گیرد سواره
# 51 ذراعی نیست آخر نطع شطرنج %~% که تو دروی فروماندی بصد رنج
# 52 برین نطعی که در چشم است خردت %~% نمی‌دانی که تا در چیست بردت
# 53 چنین نطعی که بحر سرنگونست %~% چه دانی لعبهای او که چونست
# 54 تو صد بازی کجا از پیش بینی %~% که تو نه پس روی نه پیش بینی
# 55 چو لعب نطع شطرنجی ندانی %~% ز لعب چرخ بی شک خیره مانی
# 56 ز یک سو خرمن زر که کشان را %~% ز یک سو دانه زر آسمان را
# 57 دو مرغ اندر پی دانه دویده %~% عددشان شش یکی زیشان پریده
# 58 ز گندم خوشه بر خرمن رسیده %~% دو دهقان گاو در خرمن کشیده
# 59 ترازویی بگندم کرده بازو %~% جوی ناسخته هرگز آن ترازو
# 60 بدریا درفکنده دلوی از چنگ %~% برآورده ms079 ازو ماهی و خرچنگ
# 61 بره با بز شده سوی چراگاه %~% بنخجیر آمدی شیری ز روباه
# 62 کمان بر شیر دهقان برگشاده %~% بره دو پای بر کژدم نهاده
# 63 چو تودهقانی و گردون نگری %~% برو تن زن بگرد این چه گردی
# 64 بره جان و دلت بریان بسی کرد %~% بره بریانیی زین سان بسی کرد
# 65 چو گاو از خشم با تو در سروشد %~% چرا خواهی تو ریش گاو اوشد
# 66 چو جوزا از تو چون برنا کمر جست %~% برین پستی ازو نتوان کمر بست
# 67 بزیر چنگ خرچنگ اندری تو %~% از آن هر ساعتی واپس تری تو
# 68 تو این دم در دهان شیر اسیری %~% چه دانی زانک این دم شیرگیری
# 69 ز خوشه دانه بی غم نبینی %~% که یک جو ندهدت بی خوشه چینی
# 70 چو سنجد در ترازو زور بازوت %~% که برد او از تنور اندر ترازوت
# 71 بکژدم چون توان ظن نکو برد %~% که او خود کژدم زنده فرو برد
# 72 کمان گر در زه آید برد جانت %~% چو زه بر تو کشد ناگه کمانت
# 73 ز بز بازی بز چشم تو خیرست %~% سر بز دار این بز گرحظیره‌ست
# 74 چو دلوت گفت در دلو آی بر ماه %~% چو دلوی زین رسن رفتی فرو چاه
# 75 بموری در کف ماهی اسیری %~% که تو چون ماهی هنگامه گیری
# 76 چه دانی لعب چرخ بوالعجب باز %~% برو انگشت حیرت نه بلب باز
# 77 کناری گیر زین نطع مزین %~% چه می‌ریزی میان ریگ روغن
# 78 دلت در سیر نطع چرخ بستی %~% برو دنبال زن بر ریک و رستی
# 79 ز نطع چرخ درمانی علی القطع %~% برو بر ریگ رو تا چندازین نطع
# 80 برین نطع زمینت بیم جانست %~% که دم چون ریگ در شیشه روانست
# 81 برین نطع زمین منشین بشاهی %~% که تو بر ریگ گرمی همچو ماهی
# 82 فلک نطع و زمین ریگست هر روز %~% برآرد تیغ خورشید ms080 جهان سوز
# 83 ز نطع و ریگ دل نومید داری %~% که بر سر تیغ زن خورشید داری
# 84 بآخر چون نه اهل این سرایی %~% میان نطع و ریگ از سر برآیی
# 85 ز حیرت گرچه در دردسری تو %~% مده بر باد سر را سرسری تو PageV12P006
# 1 شنودم من که غولی روستایی %~% بشهر آمد بدست بی نوایی
# 2 ندیده بود اندر ده مناره %~% تعجب کرد و آمد در نظاره
# 3 یکی را گفت این نیکو درختیست %~% همانا دست کشت نیک بختیست
# 4 بگو تیمار دار کار این کیست %~% کجا شد برگ این و بار این چیست
# 5 جواب او چنین گفتند در حال %~% که این بارآورد طنگی بهر سال
# 6 کسی را دردسرگرهست و سخت است %~% همه داروش طنگ این درخت است
# 7 بسی بگریست مرد از بی نوایی %~% که مرد از دردسر این روستایی
# 8 برو گفتند برشو طنک کن باز %~% که تا بی دردسر گردی سرافراز
# 9 سلیم القلب بر روی مناره %~% روان شد عالمی در وی نظاره
# 10 چو نیمی بر شد آن بی پا و بی دست %~% فرو افتاد و گردن خرد بشکست
# 11 بنادانی چنین پاکیزه استاد %~% ز بهر درد سر سرداد برباد
# 12 ز بس کان بی سر و بن درد سر برد %~% سر دردش نبود از دردسرمرد
# 13 از آن سر داد بر باد آشکاره %~% که مسجد برد برتر از مناره
# 14 الا ای چون الف افتاده بر هیچ %~% برونت چون مناره اندرون هیچ
# 15 میان بستی چو موری لنگ در راه %~% که برمویی روان گردی سوی ماه
# 16 ترا در راه چندان تفت و بادست %~% که پیل از وی بگردن برفتادست
# 17 چنین بادیت در راه و تو چون مور %~% بمویی می‌شوی برمه زهی کور
# 18 چه اگر اعمی بسی از خود بلافد %~% بشب در چاه مویی چون شکافد
# 19 چه جوی چون نیابی خویش را باز %~% چه بنشینی بجوی از خویشتن راز ms081
# 20 همه بر تو تو برهیچی زهی کار %~% بگو چونست بر هیچ این همه بار
# 21 توی و تو نه آن طرفه معجون %~% نه هیچی تو نه از هیچی تو بیرون
~~PageV12P007
# 1 چنین گفتست آن پیرپر اسرار %~% که نه گم می‌شوی تو نه پدیدار
# 2 اگر چون عرش اعلاگردی از عز %~% بهیچت برنمی‌گیرند هرگز
# 3 وگر چون ذره‌ای گردی بخردی %~% چنین گفت او که هم گم می‌نگردی
# 4 چه می‌خواهی چه می‌گوئی کجایی %~% سخن از دوغ گوی ای روستایی
~~PageV12P008
# 1 بمنبر بر امامی نغز گفتار %~% ز هر نوعی سخن می‌گفت بسیار
# 2 یکی دیوانه گفتش چه می‌گویی %~% ز چندین گفت آخر می چه جویی
# 3 جوابش داد حالی مرد هشیار %~% که چل سالست تا می‌گویم اسرار
# 4 بهر مجلس یکی غسلی بیارم %~% چنین مجلس چرا آخر ندارم
# 5 جوابش داد آن مجنون مفلس %~% که چل سال دگرمی گوی مجلس
# 6 همی کن غسل و این اسرار می‌گوی %~% گهی قرآن و گه اخبار می‌گوی
# 7 چو سال تو رسد از چل به هشتاد %~% بنزدیک من آی آنگه چون باد
# 8 کواره با خود آر ای دوغ خواره %~% که با دوغت کنم اندر کواره
# 9 بعمری این کواره بافتی تو %~% ولیکن دوغ در وی یافتی تو
# 10 سبد در آب داری می ندانی %~% سر اندر خواب داری می ندانی
# 11 بسی خورشید اندر دشت تابد %~% ولیکن دشت او را درنیابد
# 12 مرا صبرست تا این طبل پر باد %~% دریده گردد و بی بانگ و فریاد
# 13 اگر بینا شود چشمت باسرار %~% نماند عالم ودیار و آثار PageV12P009
# 1 شبی آن پیر زاری کرد بسیار %~% که یارب این حجاب از پیش بردار
# 2 حجابش چون نماندواو فرو دید %~% دو عالم چون پیازی تو بتودید
# 3 بهر تویی جهانی پر رونده %~% چه بر پهلو چه بر سر چه پرنده
# 4 گروهی سر نه بی سر می‌دویدند %~% گروهی پرنه بی پر می‌پریدند
# 5 گروهی جمله را ms082 در برگرفته %~% گروهی لوح را از سر گرفته
# 6 جهانی دید از هر گونه مردم %~% شده هر یک ازیشان در رهی گم
# 7 چو پیر آن دید از هش رفت بیرون %~% ز بیهوشی افتاد و خفت در خون
# 8 بماند اندر عجایب روزگاری %~% که در پرده عجایب دیدکاری
# 9 چو عمری زین برآمد پیر هشیار %~% ز حق درخواست آن عالم دگربار
# 10 حجاب از پیش چشم پیر برخاست %~% ندید از کس خیالی از چپ و راست
# 11 ز چندان خلق تن گم دید و جان نی %~% اثر پیدا نه و نام و نشان نی
# 12 بزاری گفت ای داننده راز %~% کجا شد خلق با چندان تک و تاز
# 13 خطاب آمد ز دار الملک اسرار %~% که پیدا نیست اندر دار دیار
# 14 نمودی بود کایشان می‌نمودند %~% نماند آن هم که بس نابود بودند
# 15 سراب دور همچون آب دیدی %~% بمردی تشنه چون آنجا رسیدی
# 16 دو عالم موم دست قدرت ماست %~% کل از قدرت بگردد قدرت از خواست
# 17 اگر خواهیم در یک طرفه العین %~% پدید آریم در هر ذره کونین
# 18 اگرنه در فرو بندیم محکم %~% چو ما هستیم مه عالم مه آدم
# 19 عزیزا در نگر تا بی نیازی %~% چگونه جان ما دارد ببازی
# 20 ببین تا خود و شاق لاابالی %~% چه سان می‌آید از اوج تعالی
# 21 کسی داند شدن در قرب آن اوج %~% که فقر او چو دریا می‌زند موج
# 22 فقیر آنست اندر عالم پیر %~% که چون آن طفل نستاند بجز شیر
~~PageV12P010
# 1 چنین گفتست آن دریای پر نور %~% که خاک او بخرقانست مستور
# 2 که در عالم فقیر آنست کامل %~% که اندر فقر خود باشد سیه دل
# 3 بگویم با تو این معنی مکن جنگ %~% که تا نبود پس از رنگ سیه رنگ
# 4 سواد وجه فقر آید بدارین %~% نسنجد ذره‌ای در فقر کونین
# 5 چه می‌گویم که یک تن چون پیمبر %~% نیابد فقر ms083 کلی رنج کم بر
# 6 مرا کار تو می‌آید ببازی %~% که با اسپان تازی لاشه بازی
# 7 مزن دم چون نبی درخورد این راز %~% تن اندر کار ده با وقت می‌ساز
# 8 بگرد پرده اسرار کم گرد %~% که نبود مرد این اسرار هر مرد
# 9 نیابی در دریای معانی %~% وگر یابی هم آنجا غرقه مانی
# 10 کسی کو کنه این اسرار جوید %~% کلید گنج در بازار جوید
# 11 چو پی گم کرده‌اند از راه اسرار %~% چگونه پی بری ای مرد هشیار
# 12 کسی کین راز پی برد از نهانی %~% هم او گم کرد پی تو تا ندانی
# 13 بماندی گوش بر در چشم بر راه %~% ببر پی تا بیابی پیر آگاه
# 14 اگر خواهی که در را باز یابی %~% بعجز اقرار ده تا بازیابی
# 15 قبای راز بر بالای جان نیست %~% که جان را ازچنین رازی نهان نیست
# 16 کسی کور در این اسرار بشناخت %~% همان در را بدین دریا درانداخت
# 17 درین دریا گهرهای معانی %~% که می‌داند بگو تا تو بدانی
# 18 بپنجه سال چون شد سوزنی راست %~% کنون آن سوزن اندر قعر دریاست
# 19 بسی سکان درین دریا باستاد %~% چو آب از سر بشد در قعر افتاد
# 20 بسی سودای این تقویم پختیم %~% هنوز از خام کاری نیم پختیم
# 21 بسی گفتیم کز اهل درونیم %~% هنوز از ابلهی از در برونیم
# 22 بسی اندوه گوناگون بخوردیم %~% بسی برخاک خفته خون بخوردیم
# 23 بسی چون عنکبوتان خانه رفتیم %~% بسی همچون مگس افسانه گفتیم
# 24 بهر پرکان کسی پرد پریدیم %~% بهر تک کان کسی بدود دویدیم
# 25 گهی با رند در می خانه بودیم %~% گهی رخ در در بت خانه سودیم
# 26 گهی زنار ترسایان ببستیم %~% گهی در دیر ترسایان نشستیم
# 27 گهی با کافران در جنگ بودیم %~% گهی با آتش اندر سنگ بودیم
# 28 گهی سجاده بر دوش اوفکندیم %~% گهی در بحر دل جوش افکندیم
# 29 گهی اندر چله ms084 سی پاره خواندیم %~% گهی چون وحشیان آواره ماندیم
# 30 گهی با کوف در ویرانه بودیم %~% گهی با صوف در کاشانه بودیم
# 31 گهی در خاره دل پر خار کردیم %~% گهی در دشت جان ایثار کردیم
# 32 گهی سر بر زانو نهادم %~% گهی در های و هوی هو فتادیم
# 33 گهی از فخر فوق عرش رفتیم %~% گهی از عار تحت عرش خفتیم
# 34 گهی با باز جان پرواز کردیم %~% گهی صد در بآهی باز کردیم
# 35 گهی بوده گهی نابوده بودیم %~% گهی کشتیم و گه هیچی درودیم
# 36 بسی در پویه این راز گشتیم %~% کنون بر ناامیدی باز گشتیم
# 37 بسی مردی بکردیم و چخیدیم %~% کنون نادیده بویی ناپدیدیم
# 38 بسی این راه را از سر گرفتیم %~% کنون این نیز بر دیگرگرفتیم
# 39 بسی سیلی و ماه و سال خوردیم %~% قدحها زهر مالامال خوردیم
# 40 بسی گفتیم دل آرام نگرفت %~% بسی رفتیم ره انجام نگرفت
# 41 کنون رفت آنک حرف از خویش خواندیم %~% که ناپروای کار خویش ماندیم
~~PageV12P011
# 1 بر آن پیر زن شد مرد مهجور %~% که برگو سرگذشتی گفت هین دور
# 2 سرکس می‌ندارم این زمان من %~% که سرگم کرده‌اند این ریسمان من
# 3 ببین چندین طلب کار دگرگون %~% زفان ببریده و سر داده بیرون
# 4 چه گویم چون زفان این ندارم %~% دلم خون گشت جان این ندارم
# 5 فلک گرچه بسی بربوک بشتافت %~% لباس سوک یافت از دردنایافت
# 6 چه گر کوه این حقیقت را کمر بست %~% بریخت آخر که بادش بود در دست
# 7 چو دریا هرک زینجا قطره برد %~% ز رنج تشنگی هم خشک لب مرد
# 8 اگر خورشید گویم با رخی زرد %~% شود در کوش هر شب هم بدین درد
# 9 اگر ماهست می‌بینی که هر ماه %~% سپر بندازد از حیرت درین راه
# 10 زمین خود خاک بر سر دارد از غم %~% فلک سرگشته در افسوس و ماتم
# 11 دهان آلوده عرش و در شکم هیچ ms085 %~% گرفته لوح لوح از سر قلم هیچ
~~PageV12P012
# 1 عزیزی گفت از عرش دلفروز %~% خطاب آید بخاک تیر هر روز
# 2 که آخر از خدا آنجا خبر نیست %~% خبر ده زانکه نتوان بی خبر زیست
# 3 همه حیران و سرگردان بماندیم %~% درین وادی بی پایان بماندیم
# 4 که می‌داند که حال رفتگان چیست %~% بخاک اندر خیال خفتگان چیست
# 5 همه رفتند پر سودا دماغی %~% فرو مردند چون روشن چراغی
# 6 همه چون حلقه بر درماندگانیم %~% همه در کار خود درماندگانیم
# 7 زهی دردی که درمانی ندارد %~% زهی راهی که پایانی ندارد
# 8 بیک ره هیچ کس را هیچ ره نیست %~% که جز در پایه بودن دست گه نیست
# 9 که داند تا چه شربتهای پر زهر %~% بکام ما فرود آمد ازین قهر
~~PageV12P013
### | [ abkhsh 13 ]
# 1 من مسکین بسی بیدار بودم %~% بعمری در پی این کار بودم
# 2 درین دریا بسی کشتی براندم %~% بآخر رخت در دریا فشاندم
# 3 درین اندیشه بودم سالها من %~% بسی معلوم کردم حالها من
# 4 همه گر پس رو و گر پیش وایند %~% درین حیرت برابر می‌نمایند
# 5 کس اگه نیست از سر الهی %~% اسیرانیم از مه تا بماهی
# 6 چو علم غیت علم غیب دانست %~% چنین پنهان بزیر پرده زانست
# 7 عجایب قصه و پوشیده کاریست %~% در این اندیشه‌ام من روزگاریست
# 8 کنون بنشستم از چندین تک و تاز %~% که این وادی ندارد هیچ بن باز
# 9 بنا خن مدتی این کان بکندم %~% ندیدم هیچ چندین جان بکندم
# 10 بکام دل دمی نغنوده‌ام من %~% درین غم بوده‌ام تا بوده‌ام من
# 11 چو محنت نامه گردون بخواندم %~% ز یک یک مژه جوی خون براندم
# 12 دمی دم نازده فرسوده گشتم %~% شبی نابوده خوش نابوده گشتم
# 13 گسسته بیخ این نیلی حصارم %~% شکسته شاخ دور روزگارم
# 14 دلم در روز بازار زمانه %~% نزدتیر مرادی بر نشانه
# 15 اگر یک جام نوش از دهر خوردم %~% هزاران شربت پر زهر ms086 خوردم
# 16 بخون دل بسر بردم همه عمر %~% دمی خوش برنیاوردم همه عمر
# 17 همی اندر همه عمرم نشد راست %~% زمانی آن چنانم دل همی خواست
# 18 گر اول رونقی بگرفت حالم %~% گرفت آخر ولی از جان ملالم
# 19 قلم چون رفت از کاغذ چه خیزد %~% بر آن بنشسته‌ام تا خود چه خیزد
# 20 چنان سرگشته این گوژ پشتم %~% که خود را هم بدست خود بکشتم
# 21 جهانا هر چه بتوانی ز خواری %~% بکن با من زهی نا سازگاری
# 22 جهنا مهلتم ده تا زمانی %~% فرو گریم ز دست تو جهانی
# 23 کما بیشی من پیداست آخر %~% ز خون من چه خواهد خاست آخر
# 24 جهان از مرگ من ماتم نگیرد %~% ز مشتی استخوان عالم نگیرد
# 25 اگر درد دل خود سر دهم باز %~% بانجامی نینجامد ز آغاز
# 26 چو دردم هیچ درمانی ندارد %~% سرش بر نه که پایانی ندارد
# 27 ز خود چندین سخن تا چند رانم %~% چو می‌دانم که چیزی می‌ندانم
# 28 کیم من هیچکس و ز هیچ کس کم %~% گناه افزون و طاعت هر نفس کم
# 29 زدین از پس ز دنیا پیش مانده %~% بسان کافر درویش مانده
# 30 دماغی پر دلی ناپای بر جای %~% بگردم هر نفس آنگه بصد رای
# 31 زمانی اشک ریزم در مناجات %~% زمانی درد نوشم در خرابات
# 32 نه مرد خرقه‌ام نه مرد زنار %~% گهم مسجد بود گاهیم زنار
# 33 نه یک تن را نه خود را می‌بشایم %~% نه نیکو را نه بد را می‌بشایم
# 34 بچیزی کان نیرزد یک پشیزم %~% فرو دادم همه عمر عزیزم
# 35 دریغا درهوس عمرم تلف شد %~% که عمر از ننگ چون من ناخلف شد
# 36 همه دودی ز ایوانم برآمد %~% همه چیزی ز دیوانم برآمد
# 37 چو شیرم گشت مویم در نظاره %~% هنوز از حرص هستم شیرخواره
# 38 بدل سختم ولی در کار سستم %~% بسی رفتم بر آن گام نخستم PageV13P001
# 1 خراسی دید روزی پیر خسته ms087  %~% که می‌گردید اشتر چشم بسته
# 2 بزد یک نعره و در جوش آمد %~% که تا دیری از آن باهوش آمد
# 3 بیاران گفت کین سرگشته اشتر %~% زفان حال بگشاد از دلی پر
# 4 که رفتم از سحرگه تا شبانگاه %~% مگر گفتم زپس کردم بسی راه
# 5 چو بگشادند چشمم شد درستم %~% که چندین رفته بر گام نخستم
# 6 بر آن گام نخستینم جمله %~% اسیر رسم و آیینم جمله
# 7 بقای ما بلای ماست ما را %~% که راحت در فنای ماست ما را
# 8 اگر شادیست ما گر غم از ماست %~% که بر ما هرچ می‌آید هم ازماست
# 9 چه بودی گر وجود ما نبودی %~% دریغا کز دریغا نیست سودی
# 10 وجود جان بمرگ تن نیرزد %~% که عمری زیستن مردن نیرزد
# 11 بلاشک هستی ما پستی ماست %~% که ما را نیستی از هستی ماست
# 12 اگر هستی ما نابوده بودی %~% ز چندین نیستی آسوده بودی
# 13 من حیران کزین محنت حزینم %~% شبان روزی ز دیری گه چنینم
# 14 همه کام دلم از خود فنانیست %~% که در عین فنا عین بقانیست
# 15 دلم خوانی ای ساقی تو دانی %~% مرا فانی مکن باقی تو دانی
# 16 ز رشک برق جانم دود گیرد %~% که دیر آمد پدید و زود میرد
# 17 در هر پیر زن می‌زد پیمبر %~% که‌ای زن در دعا با یادم آورد
# 18 ببین تا خود چه کاری سخت افتاد %~% که خواهد آفتاب از ذره فریاد
# 19 یقین می‌دان که شیران شکاری %~% درین ره خواستند از موریاری
# 20 همی درمان تو نابودن تست %~% بنابودن فرو آسودن تست
# 21 چه راحت بیش از آن دانی و چه ناز %~% که فانی گردی و از خود رهی باز
# 22 فنا بودی فنایی شو ز هستی %~% که چون از خود فنا گشتی برستی
# 23 نه گل بی خار ونه می بی خمارست %~% ترا با تو توی بسیار کارست
# 24 بجز تو دشمن تو هیچ کس نیست ms088 %~% که دشمن هیچ کس را هم نفس نیست
# 25 ترا با تو چو چیزی در میانست %~% کناری گیر کاینجا بیم جانست
# 26 چه وادیست این که هرگامیست پرچاه %~% چه دریاست این که ما رانست بر
~~راه
# 27 درین دریا نه تن نه جان پدیدست %~% نه سر پیدا و نه پایان پدیدست
# 28 گر افریدون و گر افراسیابی %~% درین دریا تو هم یک قطره آبی
# 29 اگر بادی ز خرمن برد کاهی %~% چرا می‌داری این ماتم بماهی
# 30 چو دهقانان دین را نیز مرگیست %~% درین دریا چه جای کاه برگیست
# 31 باستغنا نگر گرمی ندانی %~% غم کاهی مخور ای کاهدانی
# 32 عزیزا بی تو گنجی پادشایی %~% برای خویشتن بنهاد جایی
# 33 اگر رأیش بود بردارد آن گنج %~% وگرنه هم چنان بگذارد آن گنج
# 34 چرا چندین فضولی می‌کنی تو %~% ظلومی و جهولی می‌کنی تو
# 35 ترا بهر چه می‌باید خبر داشت %~% که آن گنج از چه بنهاد از چه برداشت
# 36 جو تو اندر میان آن نبودی %~% زمانی کاردان آن نبودی
# 37 چو شه گنجی که خود بنهاد برداشت %~% چرا پس خواجه این فریاد برداشت
# 38 مزن دم گرچه عمر تو عزیزست %~% که اکنون نوبت یک قوم نیزست
# 39 جهان سبز گلشن کشت زاریست %~% که گه دروی خزان گه نوبهاریست
# 40 چو تخمی کشته شد دیگر دمیدست %~% چو این یک بدروند آن یک رسیدست
# 41 چو برسیدند و روزی چند بودند %~% چو تخمی زیر چرخ چرخ سودند
# 42 بدین سانست کردار زمانه %~% یکی را باش گر هستی یگانه PageV13P002
### | [ abkhsh 14 ]
# 1 خوش است این کهنه دیر پرفسانه %~% اگر نه مردنستی در میانه
# 2 درین محنت سرا اینست ماتم %~% که ما را می‌بنگذارند با هم
# 3 خوشستی زندگانی و کیستی %~% اگر نه مرگ ناخوش درپیستی
# 4 نشاط ار هست بی دوران غم نیست %~% وجود ار هست بی خوف عدم نیست
# 5 خوشی جویی ز عالم سرکشی را %~% ز عالم نیست دورانی خوشی ms089 را
# 6 شراب خوش گوارش آتشی دان %~% سراسر خوشی او ناخوشی دان
# 7 گلاب و مشک عالم اشک و خونست %~% خوشی جستن ز اشک و خون جنونست
# 8 کسی کو بوی عودش خوش شنودست %~% چه خوش است آنکه خود در اصل دودست
# 9 ترا گر اطلس است اینجا گراکسون %~% لعاب کرمی است آن این چه افسون
# 10 اگرچه انگبین خوش طعم و شیرینست %~% ولیکن فضله زنبور مسکینست
# 11 ترا اینجا سر بزمی نماند %~% که سگ در دیده قندزمی نماید
# 12 لعاب کرم را دادی بخون رنگ %~% که آمد اطلس رومیم در چنگ
# 13 گرت بادی خوش آید از زمانه %~% کند پر خاکت آخر چشم خانه
# 14 اگر تو زیرکی خواهی زمانی %~% نیابی زیرکی را بی زیانی
# 15 چو جوزی بشکنی بخت آزمایی %~% نبینی هیچ مغز آنجا چرایی
# 16 شوی صد بار در دریا نگوسار %~% نیابی در و ریگ آری بخروار
# 17 زنی صد گونه میتین گران سنگ %~% که تا یک جو برون آری از آن سنگ
# 18 چو تو از سنگ زرزین سان ستانی %~% بمشتت خرج باید کرد دانی
# 19 گرش گنجی بود هرگز نیابی %~% که نتوان گشت عمری در خرابی
# 20 درین گلشن اگر صد روی از بار %~% شود چون خار پشتی دستت ازخار
# 21 ز جوشن دادنش در دست بادست %~% که آن جوشن بماهی نیز دادست
# 22 چه سود ار آردت صد تیغ در بر %~% که کبک کوه را تیغ است بر سر
# 23 گرت بخشد کمر چه تو چه موری %~% که هر دو زین کمر هستند عوری
# 24 ورت بخشد کله چه تو چه آن باز %~% که هر دو زین کله هستند جان باز
# 25 کله بر فرق زان می‌داردت سوک %~% که بس مرده دلی زنده شوی بوک
# 26 برو بفکن کلاه و برگ ره گیر %~% چو داری شعر سر ترک کله گیر
# 27 اگر تاجت دهد آن هم فسوس است %~% که یعنی او شریک آن خروس ms090 است
# 28 چو تو پیکی کنی مانند هدهد %~% کند صد ریش خندت تاج لابد
# 29 مکن چندین عتاب ار تخت یابی %~% که تختی نیز می‌باید عتابی
# 30 ترا هم چون عتابی تخت چندست %~% عتابی را چه تخت آن تخت بندست
# 31 زهی شد در گلویت گر زهت کرد %~% که آماسی بود گر فربهت کرد
# 32 گرینجا سرخ رویی آیدت خوش %~% دمیدن بایدت چون زرگر آتش
# 33 چو در آن آب از چشمت بریزد %~% که تا برخیزد آتش یا نخیزد
# 34 چولاله سرخ رویی بایدت زود %~% سیه دل تر ز لاله بایدت بود
# 35 ز سیر و گرسنه جز غم ندیدی %~% جهان گر سیر دیدی هم ندیدی
# 36 ز عالم چشمهحیوان لذیذست %~% ولی در ظلمت آن هم ناپدیدست
# 37 بدین خوبی که می‌بینی تو طاوس %~% فدای یک دومیویزیست افسوس
# 38 همای عالم ار سلطان نشان است %~% چو سگ باری کنون با استخوانست
# 39 نیابی آتشش بی آب خیری %~% نبینی باد او بی خاک ریزی
# 40 اگر تیغ است کان راگوهری هست %~% گهر در آهنست آن چون دهد دست
# 41 یکی خادم که کافورش بود نام %~% سیه تر زو نیفتد زاغ در دام
# 42 دگر خادم که عنبر گویی او را %~% خوشت ناید ز ناخوش بویی اورا
# 43 دگر خادم که جوهر اسم دارد %~% ز خردی نه عرض نه جسم دارد
# 44 خوشی این جهان بر تو شمردم %~% که من در زندگی زین قصه مردم
~~PageV14P001
# 1 یکی پرسید از آن مجنون پرغم %~% که رمزی بازگوی از خلق عالم
# 2 چنین گفتا که خلق این خرابه  %~% همه هستند کالوی قرابه
# 3 بنادانی چو آن حجام استاد %~% دمی خوش می‌کشند از خون وزباد
# 4 سزد گراز جهان بسیارگویی %~% که خوش وقتیست کز وی را ز جویی
# 5 سزد گر سینه پر آتش شوی زو %~% که در وقت گرستن خوش شوی زو
# 6 برو خوشی عالم سر فرو پوش %~% سخن در پرده دل دار خاموش ms091
# 7 بشادی از تو گر یک دم برآید %~% پی یک شادیت صد غم درآید
# 8 وصالی بی فراقی قسم کس نیست %~% که گل بی خار و شکر بی مگس نیست
# 9 جهان بی وفا نوری ندارد %~% دمی بی ماتمی سودی ندارد
# 10 اگر سیمیت بخشد سنگ باشد %~% وگر عذریت خواهد لنگ باشد
# 11 هزاران حرف ناکامی بخوانیم %~% که تا در عمر خودکامی برانیم
# 12 اگر کامیست در کام بلاییست %~% وگر گنجیست زیر اژدرهاییست
# 13 اگر تختست بس نااستواریست %~% وگر عمرست بس ناپای داریست
# 14 جهان بی وفا جای سپنج است %~% ز مرکز تا محیط اندوه و رنج است
# 15 نمی‌دانم کسی را بی غمی من %~% که تا دستی درو مالم دهی من
# 16 چو هست و نیز می‌آید غم و بار %~% نه ونیزم همی آید غم کار
# 17 اگر آدم نخوردی گندمی را %~% کجا بودی جوی غم مردمی را
# 18 بسیصد سال آدم مانده غم ناک %~% ز بهر گندمی خون ریخت بر خاک
# 19 پدر او بود واصل او بود ما را %~% بیک گندم هدف شد صد بلا را
# 20 اگر تو لقمه‌ای خواهی بشادی %~% محالست این که از آدم بزادی
# 21 چو او را گندمی بی صد بلا نیست %~% ترا هم لقمه بی غم روانیست
# 22 برو تن در غم بارگران ده %~% بسی جان کن چو جان خواهند جان ده
# 23 نمی‌بینم ترا آن مردی و زور %~% که برگردون روی نارفته باگور
# 24 اگر زیر و زبر گردانی افلاک %~% نمی‌آرد کسی یاد از کفی خاک
# 25 چه خیزد از تو ای افتاده در دام %~% صبوری کن صبوری و بیارام
# 26 که گفتت کآتشی درخویشتن زن %~% مکن خاک از سر خود باز تن زن
# 27 برو گر عاقلی نظارگی باش %~% وگر دیوانه‌ای یک بارگی باش
# 28 چو مقصودی نمی‌بینی ازین تو %~% چنین تا کی زنی سر بر زمین تو
# 29 مزن سر بر زمین ای مرد غمناک %~% که سر بر ms092 خشت خواهی بود در خاک
# 30 مزن بر روی این گردون ناساز %~% که هم گردون بروی تو زند باز
# 31 چخیدن هم چو آتش کی بود سود %~% که بیرون آید از هر روزن این دود
# 32 نچخ چندین چو ناکام اوفتادی %~% فرو ده تن چو در دام اوفتادی
# 33 جگرخواری دل مست جگرخوار %~% که کس را برنیامد بی جگرکار PageV14P002
# 1 شنودم کز سلف درویش حالی %~% هوای قلیه‌ای بودش بسالی
# 2 چو سیمی دست داد آن مرد درویش %~% سوی قصاب راه آورد در پیش
# 3 مگر قصاب ناخوش زندگانی %~% بدادش گوشتی چو نان که دانی
# 4 چو پیر آن گوشت الحق نه چنان دید %~% سراسر یا جگر یا استخوان دید
# 5 جگر خود بود یکباره دگر خواست %~% که کار ما نیاید بی جگر راست
# 6 دل ما غرقه خون شد بیک بار %~% چه می‌خواهند زین مشتی جگر خوار
# 7 نه ما را طاقت بارگران است %~% نه ما را برگ بی برگی جانست
# 8 چنان غم یار ما شد در غم یار %~% که نیست از کار غم ما را غم کار
# 9 اگر گردون بمرگ ما کند ساز %~% غم عشقش کفن ازما کند باز PageV14P003
# 1 شنودم من که جایی بی دلی بود %~% نه از دل هم چو مابی حاصلی بود
# 2 زدندش کودکان سنگی زهر راه %~% تگرگی نیز پیدا گشت ناگاه
# 3 بسوی آسمان برداست سر را %~% که چون بردی دل این بی خبر را
# 4 تگرگ و سنگ کردی بر تنم بار %~% شدی تو نیز با این کودکان یار
# 5 چه می‌گویم برو ای غافل مست %~% که یار تو نیالاید بتو دست
# 6 نیی تو اهل یار و یار دورست %~% تو دور از کار وز تو کار دورست
# 7 یقین می‌دان که خورشید سرافراز %~% نخواهد شد بسوی کس سرانداز
# 8 بپیش آفتاب نام بردار %~% چه سارخک و چه پیل آید پدیدار
# 9 فراغت بین که در بنیاد کارست %~% مچخ کین کار ms093 ساز استادکارست
# 10 سخن در پرده گوی از پرده سازی %~% رها کن این خیال و پرده بازی
# 11 چو شادی نیست دل در غم فروبند %~% چوهم دم نیست بر لب دم فروبند
# 12 جوامردا سخن در پرده می‌دار %~% که با هر دون نشاید گفت اسرار
# 13 مرا عمریست تادر بند آنم %~% که تا با هم دمی رمزی برانم
# 14 نمی‌یابم یکی هم دم موافق %~% فغان زین هم نشینان منافق
# 15 اگر این کار ما از هم نشین است %~% عذاب دوزخ از بئس القرینست
# 16 دلا خاموش چون محرم نیابی %~% مزن دم زانک یک هم دم نیابی
# 17 چو مردان خوی کن دایم سه طاعت %~% خموشی و صبوری و قناعت
# 18 طریق مرد عزلت جوی کن ساز %~% اگر مردی ز مردم خوی کن باز
# 19 ترا مردان دنیا ره زنانند %~% مگر مردان نیند ایشان زنانند
# 20 ز یک سو باده و زیک سوی شاهد %~% جیان خلق چون مانی توزاهد
# 21 یکی در سور دیگر در مصیبت %~% زفان و دل پر از تزویر و غیبت
# 22 جهان از گفت بیهوده برآمد %~% همه عالم درای استر آمد
# 23 درین ره صد هزاران سر چو گوییست %~% چه جای کار و بار و گفت و گوییست
# 24 اگر جان گویم اندر خون بماندست %~% وگر تن او ز در بیرون بماندست
# 25 چو جان سر باز نشناسید از پای %~% چه آید زین تن افتاده بر جای
# 26 چو در خونابه می‌گردند جانها %~% چه برخیزد ز بوده استخوانها
# 27 بزرگان را رخی پر اشک خونیست %~% چه جای خرده گیران کنونیست
# 28 کسی کز عقل صد کل را کلاه است %~% ز کوری همچو می مغزان راهست
# 29 چو موسی هرک کوران را عصا شد %~% ز فرعونان ره پیرش خطا شد
# 30 نه چندانست در ره ره زن تو %~% که گر گویم بگرید دشمن تو
# 31 ضرورت می‌بباید شد چه پیچی %~% توکل کن که او داند که هیچی
# 32 ms094 براه عاشقان بر زن قدم تو %~% چه باشی از سگی در راه کم تو
# 33 که آن سگ چون ازین ره شمه یافت  %~% بسنگ و چوب زین ره سر نمی‌تافت
# 34 نمی‌خورد و نه یک دم خواب می‌کرد %~% نگه بانی آن اصحاب می‌کرد
# 35 تو گرد مرد رهی در ره فرو شو %~% قدم در نه فدای راه او شد
# 36 گرت گویند سر در راه ما باز %~% بدین شادی تو دستاراند انداز
# 37 بصد حمله سپر گر بفکنی تو %~% چو آن دیوانه بس تر دامنی تو
~~PageV14P004
# 1 بدان دیوانه گفت آن مرد مؤمن %~% که هر کو شد بکعبه گشت ایمن
# 2 فراوان تن زد آن دیوانه در راه %~% که تا در مکه آمد پیش درگاه
# 3 هنوز از کعبه پای او بدر بود %~% که بربودند دستارش ز سر زود
# 4 یکی اعرابی را دید بی نور %~% که دستارش بتک می‌برد از دور
# 5 زفان بگشاد آن مجنون بگفتار %~% که اینک ایمنی آمد پدیدار
# 6 چو دستارم ز سر بردند بر در %~% میان خانه خود کی ماندم سر
# 7 نشان ایمنی بر سر پدیدست %~% بخانه چون روم بر در پدیدست
# 8 ولی جایی که صد سر گوی راهست %~% چه جای امن دستار و کلاه است
# 9 هزاران سر برین در ذره‌ای نیست %~% هزاران بحر اینجا قطره‌ای نیست
# 10 هزاران جان نثار افتد بر آن سر %~% که بربایند دستارش بر آن در
# 11 تو تا بیرون نیایی از سرو پوست %~% نیابی ایمنی بر درگه دوست
# 12 ز تو تاهست باقی یک سر موی %~% یقین می‌دان که نبود ایمنی روی
# 13 نشان امن این ره بی شک اینست %~% شب معراج واترک نفسک اینست
# 14 اگر پیدا شوی حیران بمانی %~% وگر پنهان شوی پنهان بمانی PageV14P005
# 1 عزیزی گفت من عمری درین کار %~% بعقد و جد در بودم گرفتار
# 2 چو پنهان می‌شدم من خود نبودم %~% چو پیدا می‌شدم بودم چه سودم
~~PageV14P006
### | [ abkhsh 15 ]
# 1 ms095 نکو باریست در دنیا و برگی %~% که درخوردست سر باریش مرگی
# 2 نکو جاییست گور تنگ و تاریک %~% که در باید صراطی نیز باریک
# 3 پلی نیکوست چون موی صراطی %~% که دوزخ باید آن پل را رباطی
# 4 تو گویی نیست چندین غم تمامت %~% که در باید غم روز قیامت
# 5 درین معنی مجال دم زدن نیست %~% همه رفتند و کس را آمدن نیست
# 6 نه کس از رفتگان دارد نشانی %~% نه کس دیدست زین وادی کرانی
# 7 جهانی جان درین محنت دو نیم است %~% که داند کین چه گردابی عظیم است
# 8 جهانی سر درین ره گوی راهست %~% که داند کین چه وادی سیاه است
# 9 جهانی خلق درغرقاب خونند %~% که می‌داند که زیر خاک چونند
# 10 جهان را کرده ناکرده ست جمله %~% که بازییی پس پرده‌ست جمله
# 11 چه مقصودست چندین رنج بردن %~% که چون شمعی فرو خواهیم مردن
# 12 جهان بی هیچ باقی خوش سراییست %~% ولی چون نیست باقی این بلاییست
# 13 جهان بگذار و بگذر زین سخن زود %~% چو باقی نیست در باقیش کن زود
# 14 تو تا بودی ز دنیا خسته بودی %~% بهر ره جان کنی پیوسته بودی
# 15 نه هرگز لقمه‌ای بی قهر خوردی %~% نه هرگز شربتی بی زهر خوردی
# 16 هزاران سیل خونین بر دلت بست %~% که تا بادی ز عالم بر دلت جست
# 17 تو خود اندیشه کن گر کاردانی %~% که تا خود مرگ به یا زندگانی
# 18 هزاران غم فرو آمد برویت %~% که تا یک آب آمد در گلویت
# 19 همه دنیا بیک جو غم نیرزد %~% چه یک جو نیم ارزن هم نیرزد
# 20 غم دنیا مخور ای دوست بسیار %~% که در دنیا نخواهد ماند دیار
# 21 چه می‌نازی بدین دنیای غدار %~% که تو گرکس نیی گر اوست مردار
# 22 همه تخم جهان برداشته گیر %~% بدست آورده و بگذاشته گیر PageV15P001
# 1 مگر بیمار شد آن تنگ دستی %~% که دایم کونه هیزم ms096 شکستی
# 2 بپرسش رفت غزالی بر او %~% نشست از پای اما بر سر او
# 3 بدو گفتا که بهتر گردی این بار %~% مخور غم زین جوابش داد بیمار
# 4 که بهتر گشته گیرم ای خردمند %~% شکسته بار دیگر کونه‌ای چند
# 5 چه برهم می‌نهی چون آخر کار %~% فور خواهد فتاد از هم بیک بار
# 6 ز سود خود مشود خشنود دنیا %~% اگر مردی زیان کن سود دنیا
# 7 یقین می‌دان که مرد راه آنست %~% که سود این جهان او را زیانست
# 8 ز بی هیچی خود پیچش نباشد %~% نباشد هیچش از هیچش نباشد
# 9 بزرگانی که دین مقصود ایشانست %~% زیان کار دنیا سود ایشانست
# 10 بدنیا ملک عقبی زان خردیدند %~% که این صد ساله سختی سود دیدند
# 11 تو نیز ای مانده در دنیای فانی %~% چنین بیع و شری کن گر توانی
# 12 زیان آمد همه سود من و تو %~% فغان از زاد وز بود من و تو
# 13 بزادن جمله در شوریم و آشوب %~% بمردن جمله در زیر لگدکوب
# 14 جهان تا بود ازو جان می برآمد %~% یکی می‌رفت و دیگر می‌درآمد
# 15 جهان را ماه شادی زیر میغ است %~% همه کار جهان درد و دریغ است
# 16 جهان با سینه پر درد ما را %~% خوشی درخواب خواهد کرد ما را
# 17 ز بیدادی جهان داند جهان سوخت %~% نباید گرگ را دریدن آموخت
# 18 چنان می جادوی سازد زمانه %~% که کس دستش نبیند در میانه
# 19 بدست چپ نماید این شگفتی %~% تو پای راست نه در پیش و رفتی
# 20 ترا با جادویی او چه کارست %~% مقامت نیست دنیا ره گذارست
# 21 جهان بر ره گذر هنگامه کردست %~% تو بگذر زانک این هنگامه سردست
# 22 اگر کودک نیی بنگر پس و پیش %~% بهنگامه مه ایست ای دوست زین پیش
# 23 چه می‌خواهی ز خود بیرون بمانده %~% میان خاک دل پرخون بمانده
# 24 برو جان گیر و ترک این جهان ms097 کن %~% که او گیر و داوش در میان کن
# 25 چه خواهی داو زین گردنده پرگار %~% که خواهی شد بد او او گرفتار
# 26 چه بخشد چرخ مردم را در آغاز %~% که در انجام نستاند از او باز
# 27 چو طاوسیست گردون پرگشاده %~% جهانی خلق را بر پر نهاده
# 28 بروز این آسمان دود کبودست %~% بشب آب سیاه آخر چه بودست
# 29 بماندی در کبودی و سیاهی %~% بمردی در میان آخر چه خواهی
# 30 برو زین گرد نای آبنوسی %~% چه زین درنده درزی می‌بیوسی
# 31 سخن تا چند گویی آسمان را %~% که بی شک بر زمین اندازد آنرا
# 32 زدست آسمان هر دل که جان داشت %~% گرش دستست هم بر آسمان داشت
# 33 فلک طشتیست پر اخگر ز اختر %~% تو دل پر تفت زیر طشت و اخگر
# 34 سزد گر پای بر آتش بماندی %~% که زیر آتشین مفرش بماندی
# 35 گر از خورشید فرق تو کله داشت %~% کله نتوانی از گردون نگه داشت
# 36 مرا باری دل از گردون فرومرد %~% ز بس کس کو برآورد و فرو برد
# 37 کرا این گنبد گردان بر آرد %~% که نه در عاقبت از جان برآرد
# 38 جهان خون بی حد و بی باک کردست %~% بسی زین تیغ زیر خاک کردست
# 39 فلک هر لحظه دیگر چیزت آرد %~% بهر ساعت بلایی نیزت آورد
# 40 عجب درمانده‌ام چون مبتلایی %~% که دل چون می‌چخد با هر بلایی
# 41 بگو تا چند گاه اندوه و گه غم %~% فغان از روز و شب وز سال و مه هم
# 42 نگردد هیچ صبحی روز نزدیک %~% که تا بر ما نگردد روز تاریک
# 43 نگردد هیچ شامی شب پدیدار %~% که نه شب خوش کند شادی بیک بار
# 44 نگردد هیچ ماهی نو درین باب %~% که تا بر ما نپیمایند مهتاب
# 45 نگردد هیچ سالی نو ز ایام %~% که نه ده ساله از ماغم کند وام
# 46 حدیث ماه و سال ms098 و روز و شب بین %~% عجب بازی چرخ بوالعجب بین
# 47 چو شب انگشت ریزندش ببردر %~% بهر روزی ببایندش ز سر در
# 48 تنوری تافتست این دیر ناساز %~% کزو بی سوز ناید گرده باز
# 49 بتر زین در زمانه فتنه‌ای نیست %~% کزین چنبر رسن را رخنه‌ای نیست
# 50 اگر خواهی که تو بیرون گریزی %~% نه پایست و نه چنبر چون گریزی
# 51 که گفتت گرد چرخ چنبری گرد %~% که قد همچو سروت چنبری کرد
# 52 سپهری را که دریاییست پرجوش %~% شدی چون چنبر دف حلقه در گوش
# 53 ترا چون چنبر گردون فرو بست %~% چرا در گردنش چنبر کنی دست
# 54 سپهر چنبری چنبر بسی زد %~% چو حلقه بر در حق سربسی زد
# 55 بسی چنبر بزد چون خاک بیزی %~% نیامد بر سر غربال چیزی
# 56 درین اندوه پشتش چنبری شد %~% لباس او ز غم نیلوفری شد
# 57 تو می‌خواهی که برخیزی ببازی %~% ازین چنبر جهی بیرون چو غازی
# 58 تو نشناسی الف از چنبری باز %~% مکن سوی سپهر چنبری ساز
# 59 گذر زین چنبر آن ساعت توانی %~% که جان برچنبر حلقت رسانی
# 60 اگر صد گز رسن باشد بناکام %~% گذر بر چنبرش باشد سرانجام
# 61 زهی افسوس و حیلت سازی ما %~% زهی دوران چنبر بازی ما
# 62 جهانا طبع مردم خوار داری %~% که چندین خلق در پروار داری
# 63 یکایک را میان نعمت و ناز %~% بپروردی و خوردی عاقبت باز
# 64 جهانا کیست کز دور تو شادست %~% همه دور تو با جور تو بادست
# 65 جهانا غولی و مردم نمایی %~% که جو بفروشی و گندم نمایی
# 66 جهانا با که خواهی ساخت آخر %~% بکوری چند خواهی باخت آخر
# 67 دلا ترک جهان گیر از جهان چند %~% ترا هر دم ز دور او زیان چند
# 68 ز دست نه خم پرپیچ ایام %~% چه می‌پیچی بخواهی مرد ناکام
# 69 جهان چون نیست از کار تو غم ناک %~% چرا بر سر کنی ms099 از دست او خاک
# 70 چه سود ار خاک بر افلاک ریزی %~% که گر سنگی میان خاک ریزی
# 71 جهان را بر کسی غم خوارگی نیست %~% کسی را چاره جز بیچارگی نیست
# 72 جهان چو تو بسی داماد دارد %~% بسی عید و عروسی یاد دارد
# 73 نه بتواند زمانی شاد دیدت %~% نه یک دم از غمی آزاد دیدت
# 74 بعمری می‌دهد رنج مدامت %~% که تا کار جهان گیرد نظامت
# 75 بعمری جز بلا حاصل نبینی %~% که تا روزی بکام دل نشینی
# 76 چو بنشستی برانگیزد بزورت %~% بزاری می‌دواند تا بگورت
# 77 تو تا بنشسته در دار فانی %~% نشسته رفته و می ندانی
# 78 مثالت راست چون گردست پیوست %~% که گرد آنگه رود بی شک که بنشست
# 79 ز دور نه سپهر یک ده آیت %~% چه باید کرد چندینی شکاست
# 80 فلک سرگشته تر از تست بسیار %~% چه باید خواست زو یاری بهر کار
# 81 فلک عمری دوید اندر تک و تاز %~% که تا سرگشتگی دارد ز خود باز
# 82 چو نتواند که از خود باز دارد %~% ترا چون در میان ناز دارد
~~PageV15P002
# 1 مگر دیوانه میشد براهی %~% سر خر دید بر پالیز گاهی
# 2 بدیشان گفت چون خر شد لگدکوب %~% چراست این استخوانش بر سر چوب
# 3 چنین گفتند کای پرسنده زار %~% برای آنک دارد چشم بد باز
# 4 چو شد دیوانه زان معنی خبردار %~% بدیشان گفت ای مشتی جگرخوار
# 5 گر آنستی که این خر زنده بودی %~% بسی زین کار خر را خنده بودی
# 6 شما را مغز خر دادست ایام %~% از آنید این سر خر بسته بر دام
# 7 نداشت او زنده چوب از کون خود باز %~% چگونه مرده دارد چشم بد باز
# 8 برو دم درکش و تن زن چه گویی %~% چو چیزی می ندانی می چه جویی
# 9 مشو چون سایه در دنبال این کار %~% که ناید شمع را سایه پدیدار
# 10 تو خود سایه برین ms100 مفکن که خورشید %~% برای تو کند چون سایه جاوید
# 11 اگر تو پیش کار خویش آیی %~% ز خود خود را بلایی بیش آیی
# 12 وگر تو دم زنی از پرده بیرون %~% میان پرده دل افکنی خون
# 13 مکش چندین کمان بر تیر تدبیر %~% که از تو بر تو می‌آید همان تیر
~~PageV15P003
# 1 مگر آن روستایی بود دلتنگ %~% بشهر آمد همی زد مطربی چنگ
# 2 خوشش آمد که مطرب چنگ بنواخت %~% کشید او لالکا در مطرب انداخت
# 3 سر مطرب شکست او چنگ بفکند %~% بروت روستایی پاک برکند
# 4 چو سوی ده شد آن بیچاره از قهر %~% ز نادانی بروتی زد فرا شهر
# 5 که نزد من ندارد شهر مقدار %~% ولیکن بر بروتش بد پدار
# 6 جهان پر شیشه بر هم نهادست %~% اگر سنگی زنی بر تو فتادست
# 7 چو در معنی نه اهل راز باشی %~% بتاریکی چو مشت انداز باشی
# 8 اگر اینجای یک دم می‌زنی تو %~% هم اینجا بیخ عالم می‌زنی تو
# 9 چو هفت اندام تو افتاد در دام %~% چه گویی فارغم از هفت اندام
# 10 اگر سر کژ کند یک موی بر تو %~% هزاران درد آرد روی بر تو
# 11 اگر گردد یک انگشتت بریده %~% ز عجز خود شوی پرده دریده
# 12 درین نه طشت خوان در گفت و گویی %~% بماندی همچو منجی در سبویی
# 13 تو خود در چه حسابی وز کجایی %~% که تو چون شیشه زیر آسیایی
# 14 نمی‌دانی که در بازار فطرت %~% بجز حق نیست بازرگان قدرت
# 15 تو پنداری که می‌آیی ز جایی %~% زهی پندار تو ناخوش بلایی
# 16 چو خفاشی که از روزن برآید %~% ز کنج آستان بیشش درآید
# 17 بگردد گرد باغ و راغ لختی %~% نشیند بر سر هر سر درختی
# 18 اگرموری سری یابد ز جایی %~% چنان داند که گشت او پادشایی
# 19 بجز خود را نبیند در میانه %~% بمویی شاد گردد از زمانه
# 20 ولی چون آفتاب آتشین روی ms101 %~% نهد از آسمان سوی زمین روی
# 21 نماید در دل خفاش دستان %~% گریزان شیر می‌ریزد ز پستان
# 22 الا ای روز و شب مانند خفاش %~% شده هم رغم این یک مشت اوباش
# 23 بمویی چند چون خفاش قانع %~% ز کوری عمر شیرین کرده ضایع
# 24 چو شب پر روز کوری بازمانده %~% شبان روزی اسیر آز مانده
# 25 نه روی آفتاب از دور دیده %~% نه چشمت رشته تای نور دیده
# 26 نیندیشی که چون خورشید جبار %~% ز برج وحدتی آید پدیدار
# 27 دلت شایستگی ناداده جان را %~% چگونه تاب آرد نور آن را
# 28 برو شایستگی خویش کن ساز %~% چو ذره پیش آن خورشید شو باز
# 29 برا ای ذره زین روزن که داری %~% که نیست این خانه بس روشن که داری
# 30 ترا رفتن ازین روزن صوابست %~% که صحرای جهان پر آفتابست
# 31 تو می‌گویی که نور من چنانست %~% که کس از نور من قدرم ندانست
# 32 سخن از قدر خود تا چند رانی %~% اگر خواهی که قدر خود بدانی
# 33 کفی خاک سیه بر گیر از راه %~% نقش کن پس ببادش ده هم آنگاه
# 34 بدان کاغاز و انجام تو در کار %~% کفی خاکست اگر هستی خبردار
# 35 تو مشتی خاک و چندینی تغیر %~% تفکر کن مکن چندین تکبر
# 36 تکبر می‌کنی ای پاره خون %~% ز چندین ره گذر افتاده بیرون
# 37 برو از سر بنه کبر و بر اندیش %~% که تا تو کیستی و چیست در پیش
# 38 خوشی دل بر جهان بنهاده ای تو %~% ببین تا خود کجا افتاده‌ای تو
# 39 چنین چرخی که گردتست گردان %~% چنین گویی که زیرتست میدان
# 40 اگر تو رفع و خفض آن نبینی %~% میان هر دو ساکن چون نشینی
# 41 رهی جویی بفکرت همچو مردان %~% بگردی در مضیق چرخ گردان
# 42 بسوی آشیان خود کنی ساز %~% درین عالم بجای خود رسی باز
# 43 بگردی گرد این مردار خانه %~% نترسی از طلسمات ms102 زمانه
# 44 چه گر دریا همی بینی تو خاموش %~% ولی می‌ترس کاید زود در جوش
~~PageV15P004
# 1 عزیزی بر لب دریا باستاد %~% نظر از هر سوی دریا فرستاد
# 2 یکی دریا همی دید آرمیده %~% یکی فطرت بحدش نارسیده
# 3 بدریا گفت ای بس بی نهایت %~% ز آرام تو می‌ترسم بغایت
# 4 که گرموجی برآید یک دم از تو %~% بسی کشتی که افتد بر هم از تو
~~PageV15P005
### | [ abkhsh 16 ]
# 1 گرت ملک جهان زیر نگین است %~% بآخر جای تو زیر زمین است
# 2 نماند کس بدنیا جاودانی %~% بگورستان نگر گر می‌ندانی
# 3 جهان را چون رباطی با دود ردان %~% کزین در چون درآیی بگذری زان
# 4 تو غافل خفته وز هیچت خبرنه %~% بخواهی مرد گر خواهی وگرنه
# 5 کسی کش مرگ نزدیکی رسیدست %~% چنین گویند کو رگ برکشیدست
# 6 تو هم ای سست رگ بگشای دیده %~% کز اول بوده رک برکشیده
# 7 ترا گر تو گدایی گر شهنشاه %~% سه گز کرباس و ده خشتست هم راه
# 8 اگر ملکت ز ماهی تا بماهست %~% سرانجامت برین دروازه راهست
# 9 چو بر بندند ناگاهت زنخدان %~% همه ملک جهان آنجا زنخ دان
# 10 ز هر چیزی که داری کام وناکام %~% جدا می‌بایدت شد در سرانجام
# 11 بسی کردست گردون دست کاری %~% نخواهد بود کس را رستگاری
# 12 بدین عمری که چندین پیچ دارد %~% مشو غره که پی بر هیچ دارد
~~PageV16P001
# 1 مگر می‌رفت استاد مهینه %~% خری می‌برد بارش آبگینه
# 2 یکی گفتش که بس آهسته کاری %~% بدین آهستگی بر خر چه داری
# 3 چه دارم گفت دل پر پیچ دارم %~% که گر خر می‌بیفتد هیچ دارم
# 4 چو پی بر باد دارد عمر هیچ است %~% ببین کین هیچ را صد گونه پیچ است
# 5 چنین عمری کزو جان تو شادست %~% چو مرگ آید بجان تو که بادست
# 6 اگر سد سکندر پیش گیری %~% ز وقت خود نه پس نه پیش میری
# 7 ترا این مرگ ms103 هم پیشت نهادست %~% ولی روزی دو از پس اوفتادست
# 8 چو شاخی را همی بری زدونیم %~% دل شاخ دگر می‌لرزد از بیم
# 9 ترا دور فلک چندی گذارد %~% خود این مست استخوان چندی ندارد
# 10 همه کار جهان از ذره تا شمس %~% چه می‌پرسی کان لم تعن بالامس
# 11 اگر اسکندی دنیای فانیت %~% کند بر تو کفن اسکندرانیت
# 12 وگر روبین تر از اسفندیاری %~% بآخر نیز او را چشم داری
# 13 نه کوه و گر کوه بلندی %~% چو کاهی گردی از بس مستمندی
# 14 نه دریا و گردریای آبی %~% بپالایی و بپذیری خرابی
# 15 نه شیر و گر شیر ژیانی %~% تو روبه بازی گردون ندانی
# 16 نه پیل و گر خود پیل گیری %~% چو نمردی بسارخکی بمیری
# 17 نه خورشید و گرهست این کمالت %~% چو در گردی پدید آید زوالت
# 18 نه ماه و گر ماه منیری %~% چو پیش عقده افتادی بگیری
# 19 نه سندان و گر سندان و پتکی %~% چو مرگ آید برهواری بلنگی
# 20 نه آهن بسختی و بتیزی %~% وگر هستی بیک سستی بریزی
# 21 اگر تو شیر طبع و پیل زوری %~% ز بهر طعمه کرمان گوری
# 22 همی آن دم که از تن جان برندت %~% میان زیره تا کرمان برندت
# 23 چو خفتی در کفن گشتی لگدکوب %~% تو خفته به خوری اما بسی چوب
# 24 تو گر خاکی و گر آتش نژادی %~% درین دولاب سیمابی چو بادی
# 25 بسا گلبرگ کز تب ریخت از بار %~% شد از تب ریزه تا کرمان بیک بار
# 26 چو بزتاچند خواهی بر کمر جست %~% که خواهی کام و ناکام این کمربست
# 27 فرواندیش تا چندین زن و مرد %~% کجا رفتند با دلهای پر درد
# 28 همه صحرای عالم جای تا جای %~% سراسر خفته می‌بینم سراپای
# 29 همه روی زمین فرسنگ فرسنگ %~% تن سیمینست زلفین سیه رنگ
# 30 همه کوه و بیابان گام و ناگام %~% قد چون سرو بینم چشم بادام
# 31 ms104 همی در هیچ صحرا منزلی نیست %~% که در خاک رهش پرخون دلی نیست
# 32 زهر جایی که می‌روید گیاهی %~% برون می‌آید از هر برگش آهی
# 33 همه خاک زمین خاک عزیزانست %~% عزیزان برگ و عالم برگ ریزانست
~~PageV16P002
# 1 یکی پرسید از آن دیوانه در ده %~% که از کار خدا ما را خبر ده
# 2 چنین گفت او که تا گشتم من آگاه %~% خدا را کاسه گردیدم درین راه
# 3 بحکمت کاسه سر را چو بربست %~% ببادش داد و آنگه خرد بشکست
# 4 اگر از خاک برگیری کفی خاک %~% بپرسی قصه از خاک غمناک
# 5 بصد زاری فرو گرید چو میغی %~% ز یک یک ذره برخیزد دریغی
# 6 ز اول روز این چرخ دل افروز %~% دریغ خلق می‌ساید شب و روز
# 7 تو گویی بر زمین هر ذره خاک %~% ز فان حال بگشادند بی باک
# 8 که ما را زیر خاک افکندی آخر %~% تو هم زود این کمر بربندی آخر
# 9 الا یا غافلان تا کی پسندید %~% که ما را زیر پای خود فکندید
# 10 در اول چون شما بودیم ما همه %~% چو ما گردید در آخر شما هم
~~PageV16P003
# 1 یکی دیوانه را دید شاهی %~% نهاده کاسه سر پیش راهی
# 2 بمجنون گفت با این کاسه در بر %~% چه سودا می‌پزی در کاسه سر
# 3 بشه گفتا که شه اندیشه کردم %~% ترا با خویشتن هم پیشه کردم
# 4 ندانم کله چون من گداییست %~% و یا خود آن چون تو پادشاییست
# 5 بپیمودم بعمری روی عالم %~% ترا قسمت سه گز آمد مرا هم
# 6 چه گر داری سپاه و ملک و کشور %~% دو گرده تو خوری دو من برابر
# 7 چو تو همچون منی چندین تک و تاز %~% چه خواهی کرد از گردن بینداز
# 8 همه ار نفکنی از کردنت کل %~% همه فردا شود در گردنت غل
# 9 فکندی همچو سقا آب در پوست %~% نه آبست این که فردا آتشت اوست
# 10 ms105 عزیزا غم نگر غم خواریت کو %~% چو بادی عمر شد بیداریت کو
# 11 بیک دم مانده چون دم نماند %~% نمانی هیچ و هیچت هم نماند
# 12 ز راه چشم خون دل بریزان %~% که خواهی گشت خاک خاک بیزان
# 13 اگر گردون نبودی نامساعد %~% نکشتی خاک چندین سیم ساعد
# 14 مخسب ای دل سخن بپذیر آخر %~% ز چندین رفته عبرت گیر آخر
# 15 بسی بر رفتگان رفتی بصد ناز %~% بسی بر تو روند آیندگان باز
# 16 چه می‌نازی اگر عمرت درازست %~% بجان کندن ترا چندین نیازست
# 17 اگر عمر تو صد سالست و گربیست %~% جزین دم کاندرویی حاصلت چیست
# 18 نصیبت گر ترا صد سال دادست %~% دمی حالیست دیگر جمله بادست
# 19 همه عمرت غمست و عمر کوتاه %~% بمرگ تلخ شیرین کرد آنگاه
# 20 فرو می‌کرد از غم خون برویم %~% ندانم این سخنها چون بگویم
# 21 ز بیم مرگ در زندانی فانی %~% بمردم در میان زندگانی
# 22 بسا جانا که همچو نیل در تن %~% همی جوشد درین نیلی نهنبن
# 23 چو دیگ عمر سربازست پیوست %~% اگر چون گربه می‌یازد بجان دست
# 24 چه سازم من که در دنیای ناساز %~% ندارد گریه شرم و دیگ سرباز
# 25 برو ای دل چو دیگی چند جوشی %~% نهنبن ساز خود را از خموشی
# 26 درین دیگ بلا پختی بصد درد %~% که هستم چون نمک در دیگ درخورد
# 27 سیه دل تر ز دیگی ای گنه کار %~% فرو گیر ای سیه دل دیگت از بار
# 28 برون شد دیگت از سر می‌ستیزی %~% که در هر دیگ همچون کفچلیزی
# 29 چه گویم طرفه مرغی تو بهر کار %~% که از دیگم برایی سرنگوسار
# 30 بتو هر ساعتی جانی دگر نه %~% ز لاف خویش دیگی نیز برنه
# 31 ز خوان و کاسه خود چندلافی %~% ز سودا کاسه سردار صافی
# 32 همه ملک تو و ملک تو یک سر %~% ز ملکی کم ز گاورسست کمتر
# 33 هر آن ملکی که ms106 از جان داریش دوست %~% نیرزد هیچ چون مرگ از پی اوست
# 34 اگر ملک تو شد صحرای دنیا %~% سرانجامت دو گز خاکست ماوا
# 35 چو بهر خاک زادستی ز مادر %~% برین پشتی چه سازی باغ و منظر
# 36 کسی کو خانه چندان ساخت کو بود %~% چو شهدش خانه شیرین و نکو بود
# 37 چو جانت شیب خواهد بود در خاک %~% سرمنظر چه افرازی برافلاک
# 38 نه ز آغاز و انجامت خبردار %~% میان خاک و خون ماندی گرفتار
# 39 نگه کن اول و آخر تو درخویش %~% که تااز پس چه بود و چیست از پیش
# 40 رحم بودست جای خون نخستت %~% بخاک آیی ز خون چون خون بشستت
# 41 باول می‌شوی از خون پدیدار %~% بآخر زیر خاک ره گرفتار
# 42 میان خاک و خون شادی که جوید %~% ترا عاقل درین معنی چه گوید
# 43 زهی غفلت که با چندین تم و تاز %~% میان خاک وخون برساختی کار
# 44 تو گر پاکی و گر ناپاک رفتی %~% ز خونی آمدی با خاک رفتی
# 45 میان خاک و خون شادی چه جویی %~% نه جز بنده آزادی چه جویی
# 46 میان چون بندگان در بند محکم %~% که نبود بی غمی فرزند آدم
# 47 اگر آکنده از سیم و زر گنج %~% نخواهی خورد یک دم آب بی رنج
# 48 میان دربند کین در بر گشادست %~% مکن سستی که سختت اوفتادست
# 49 کجا دارد ترا چندین سخن سود %~% برو کاری بدست خود بکن زود
# 50 که کاری کان بدست خویش کردی %~% یکی را صد هزاران بیش کردی
~~PageV16P004
# 1 وصیت کرد مردی مال بسیار %~% که چون مردم برند این پیش مختار
# 2 که تا این را بدرویشان رساند %~% که مهتر مستحق را به بداند
# 3 چو بردند آن همه زر پیش مهتر %~% بقدر نیم جو برداشت زان زر
# 4 چنین گفت او که گر در زندگانی %~% بداری این قدر آن مرد فانی
# 5 بدست خود بسی بودیش بهتر ms107 %~% که بدهد این همه زر خاصه مهتر PageV16P005
### | [ abkhsh 17 ]
# 1 الا یا غافل افتاده از راه %~% بخواهی مرد غافل وار ناگاه
# 2 بغفلت می‌گذاری زندگانی %~% دریغا گر چنین غافل بمانی
# 3 ببوی زندگی عمری دویدی %~% ولیک از زندگی بویی ندیدی
# 4 بحسرتها چو چشمت راه یابد %~% نگوساری خپویش آنگاه یابد
# 5 مثال زنده دنیا بماندی %~% تو بی معنی همه دعوی بماندی PageV17P001
# 1 یکی چندانک در ره ژنده دیدی %~% جز آن کارش نبودی ژنده چیدی
# 2 شبی چون پرشدش از ژنده خانه %~% فتادش اخگری اندر میانه
# 3 همه ژنده بسوخت او در میان هم %~% کرا در هر دو عالم بود از آن غم
# 4 الا یا ژنده چین ژنده چه چینی %~% میان ژنده تا چندی نشستی
# 5 چو بهر ژنده داری چشم بر راه %~% بسوزی هم تو و هم ژنده ناگاه
# 6 تو پنداری که چون مردی برستی %~% کجا رستی که در سختی نشستی
# 7 یقین می‌دان که چون جانت برآید %~% بیک یک ذره طوفانت برآید
# 8 نباشد از تو یک یک ذره بی کار %~% بود در رنج جان کندن گرفتار
# 9 چو ازگورت برانگیزند مضطر %~% برهنه پا و سر در دشت محشر
# 10 چو خوش آتش زدی در خرمن خویش %~% ندانی آنچ کردی با تن خویش
# 11 تر این پس روی غول تا کی %~% بدنیا دوستی مشغول تا کی
# 12 بدادی رایگانی عمر از دست %~% اگر بر خود بگریی جان آن هست
# 13 دمی کان را بها آید جهانی %~% پی آن دم نمی‌گیری زمانی
# 14 گرفتی از سر غفلت کم خویش %~% نمی‌دانی بهای یک دم خویش
# 15 گهی معجز گهی برهان نمودند %~% گهی توریت و گه قرآن نمودند
# 16 ترا از نیک و بد آگاه کردند %~% بسوی حق رهت کوتاه کردند
# 17 بگفتندت چه کن چون کن چرا کن %~% هوارا امیل کش کار خدا کن
# 18 نه زان بود این همه سختی و درخواست %~% که تا دستار رعنایی کنی راست ms108
# 19 ببازار تکبر می‌خرامی %~% نیارد گفت کس با تو چه نامی
# 20 بپوشی جامه با صد شکن تو %~% نیندیشی ز کرباس و کفن تو
# 21 ترا تا نشکند در هم سر و پای %~% نگردی سیرنان و جامه وجای
# 22 تو تا سر داری و تا پای داری %~% رگ سود و زیان بر جای داری
# 23 تو خاکی طبع چندین باد پندار %~% چو سر بنهی ز سر بنهی بیک بار
# 24 خوشی خود را غروری می‌دهی تو %~% سبد از آب زود آری تهی تو
# 25 چو در خوابی سخن هیچی ندانی %~% چو سر اندر کفن پیچی ندانی
# 26 برو جهدی کن ار پیغمبری تو %~% که تا توشه ازین عالم بری تو
# 27 تو پنداری بیک طاعت برستی %~% که از غفلت چنین فارغ نشستی
# 28 ترا این سخته نیست این کار ای دوست %~% برون می‌باید آمد پاک از پوست
# 29 فغان و خامشی سودی ندارد %~% که هستی تو به بودی ندارد PageV17P002
# 1 شنودم من که پیری را مقرب %~% بسختی درد دندان خاست یک شب
# 2 فغان می‌کرد تا وقت سحرگاه %~% یکی هاتف زفان بگشاد ناگاه
# 3 که یک امشب نداری سر ببالین %~% چرا بر حق زنی تشنیع چندین
# 4 دگر شب نیز از شرم خداوند %~% بخاموشی زفان آورد در بند
# 5 از آن دردش جگر می‌سوخت در بر %~% ولی افکنده بود از شرم حق سر
# 6 یکی هاتف دگر ره دادآواز %~% که با یزدان صبوری می‌کنی ساز
# 7 عجب کاری بفتادست ما را %~% که چندینی پر استادست ما را
# 8 نه بتوان گفت نه خامش توان بود %~% نه آگه مند نه بیهش توان بود
# 9 گر ازین گونه کاری سخت یا دست %~% که فرزندان آدم را فتادست
# 10 بگو تا کیست مردم بی نوایی %~% کفی خاکست و روزی ده بقایی
# 11 فراهم کرده مشتی استخوان را %~% کشیده پوستی در گرد آن را
# 12 بهم گرد آمده مشتی رگ و پی %~% که می‌ریزد ms109 گهی خلط و گهی خوی
# 13 بدستی می‌خورد قوتی بصد ناز %~% بدستی نیز می‌شوید ز خود باز
# 14 اگر قولی کند بدقول باشد %~% خوشیش از جایگاه بول باشد
# 15 فراغت جای او باشد بمبرز %~% چو فارغ شد بدان شیرین کند رز
# 16 اگر صحبت کند با سریت وزن %~% تو دانی کاب می‌کوبد بهاون
# 17 کفن از کرم مرده می‌کند باز %~% که من ابریشمین می‌پوشم از ناز
# 18 بخون دل زر از بیرون درآرد %~% اجل خود زر ستاند خون برآرد
# 19 همه بیناییش پیهی نمک سود %~% همه شنواییش لختی خراندود
# 20 اگر خاری شود در پای او را %~% بدارد مبتلا بر جای او را
# 21 اگر یک بار افزون خورده باشد %~% شکم را چار میخی کرده باشد
# 22 وگر خود کم خورد از ضعف و سستی %~% ببرد دل امید از تن درستی
# 23 بمانده زنده و مرده بیک دم %~% همه عمرش گرو کرده بیک دم
# 24 نه یک دم طاقت سرماش باشد %~% نه تاب و قوت گرماش باشد
# 25 نه صبرش باشد اندر هیچ کاری %~% نه طاقت آورد در انتظاری
# 26 چو موری سست و زهر اندازد چو مار %~% چو کاهی در سرش کوهی ز پندار
# 27 بصد سختی درین زندان بزاده %~% بسی جان کنده آخر جان بداده
~~PageV17P003
# 1 یکی پرسید از آن مجنون معنی %~% که کیست این خلق و چیست این کار دنیا
# 2 چنین گفت او که دوغ است این همه کار %~% مگس بر دوغ گرد آمد بیک بار
# 3 چه وادیست این که مادروی فتادیم %~% ز دست خویش از سر پی فتادیم
# 4 درین وادی همه غولان خویشیم %~% ز اول روز مشغولان خویشیم
# 5 چو درمانیم برداریم فریاد %~% بلا چون رفت بگذرایمش از یاد
# 6 دریغا رنج برد ما بدنیی %~% غم بسیار و آنرا حاصل نی
# 7 اگر از دیده صد دریا بباری %~% خدا داند که تو بر هیچ کاری
# 8 عزیزا گر بدست آری کدویی %~% پدید آری ms110 برو چشمی و رویی
# 9 کدو پر یخ کنی و آنگه بداری %~% که تا اشگی همی ریز بزاری
# 10 چو باران گرچه آن اشگست بسیار %~% بچشم کس ندارد هیچ مقدار
# 11 همه در جنب قدرت هم چنانیم %~% اگر خندیم و گر اشگی فشانیم
# 12 هزاران دل برین آتش کبابست %~% کرا پروای این یک قطره ‌آبست
# 13 نگردد ز اشگ تو حکم خدایی %~% چه گویی با که ای و در کجایی
# 14 اگر هر دو جهان نابود باشد %~% خدا را نه زیان نه سود باشد
# 15 اگر روزیت بر گیرند از پیش %~% قیاس حق نگیری نیز از خویش
# 16 اگر نالی وگر نه کار رفتست %~% همه نقشی از آن پرگار رفتست
# 17 بنه تن تا نمالد روزگارت %~% چنین رفتست بادیگر چه کارت
# 18 چرا هر چند کاری سخت افتاد %~% ز حیرت بر تو افتادست فریاد
# 19 همی پرسی که این چون و آن چگونست %~% چرا این راست دیگر پاشکونست
# 20 اگر تو چشم داری چشم کن باز %~% چو کردی چشم بازاندیشه کن ساز
# 21 دمی آرام موجودات بنگر %~% ثبات نفس یک یک ذات بنگر
# 22 ترا گر عقل و تمییزست رفته %~% چه می‌پرسی همه چیزست رفته
# 23 تو ای عطار ره در کوی جان گیر %~% جهان کم گیر گودشمن جهان گیر
# 24 تو کر کس نیستی مردار بگذار %~% جهان با دیو مردم خوار بگذار
# 25 سلیمان را چو شد انگشتری گم %~% برست از ریش مشتی دیو مردم
# 26 قدم در نه ببازار عدم تو %~% چه می‌جویی ز مشتی نو قدم تو
# 27 هر آنچ آن باطلست از پیش برگیر %~% ره حق گیر و دل از خویش برگیر
# 28 ز حب مال و حب جاه برخیز %~% حجاب خود تویی از راه برخیز
# 29 چراجانت زعالم پر گزندست %~% که از عالم ترا قوتی بسندست
# 30 اگر این نفس فرتوتت نبودی %~% غم و اندیشه قوتت نبودی
# 31 ز خود بگذر قدم در راه دین ms111 زن %~% بت اسن این نفس کافر بر زمین زن
# 32 مکن در راه دین یک ذره سستی %~% که نستانند در دین جز درستی
~~PageV17P004
# 1 شنودم از یکی صاحب کرامات %~% که شد روزی جهودی در خرابات
# 2 درون می‌کده ویرانه بود %~% که رندان را مقامر خانه بود
# 3 گرفته هر دو تن راه قماری %~% ببرده سیم و زر هر یک کناری
# 4 جهود اندر قمار آمد بیک بار %~% که تا در باخت آپخش بود دینار
# 5 سرایی داشت و باغی هر دو در باخت %~% نماندش هیچ با افلاس درساخت
# 6 چو شد دستش ز زر و سیم خالی %~% بشد یک دیده را در باخت خالی
# 7 چنان از هرچ بودش عور شد او %~% که چشمی را بباخت و کور شد او
# 8 بدوگفتند ای مانده چنین باز %~% مسلمان گرد و دین خویش درباز
# 9 چو بشنید این سخن بی دین و پر خشم %~% مسلمان را بزد یک مشت بر چشم
# 10 که هر چیزی که می‌خواهی بکن تو %~% مگوی از دین من با من سخن تو
# 11 جهودی در جهودی این چنین است %~% ندانم چونست او کو اهل دین است
# 12 هر آن خش بود تا یک دیده درباخت %~% ولیکن دل ز دین خود نپرداخت
# 13 الا یا در مقامر خانه خاک %~% همه چیزی چنین در باخته پاک
# 14 گهی روی چو مه در باختی تو %~% گهی زلف سیه در باختی تو
# 15 جوانی را و آن بالای چون تبر %~% درین ره باختی و آمدی پیر
# 16 دل پر نور خود را چشم روشن %~% بغفلت باختی در کنج گلخن
# 17 بیالودی بشهوت خویشتن را %~% بیالودی بغفلت جان و تن را
# 18 اگر وقت آمد ای مرد خرافات %~% سری بیرون کن از کوی خرابات
~~PageV17P005
### | [ abkhsh 18 ]
# 1 دریغا دیده ره بین نداری %~% بغفلت عمر شیرین می‌گذاری
# 2 بسر بردی بغفلت روزگاری %~% مگر در گور خواهی کرد کاری
# 3 الا ای حرص در ms112 کارت کشیده %~% چو شد قد الف وارت خمیده
# 4 اگر طاعت کنی اکنون نه زانست %~% که می‌ترسی که مرگت ناگهانست
# 5 بسی شادی بکردی کام راندی %~% کنون چون پیر گشتی بازماندی
# 6 ز دارو کردنت ای پیر تا کی %~% بمی باید شدن تدبیر تاکی
# 7 نشد یک ذره کم ای پیر آزت %~% نکردستند گوی از شیر بازت
# 8 کنون زشتست حرص از مردم پیر %~% گنه خود چون بود با موی چوی شیر
# 9 چو مویت شیر شد ای پیرخیره %~% مکن آلوده شیرت را بشیره
# 10 بکف در آتشین داری نواله %~% که در پیری بکف داری پیاله
# 11 چو می‌شویی بآب تلخ تن را %~% بشوی از اشگ شور خود کفن را
# 12 مکن روباه بازی و بیارام %~% که پیه گرگ در مالیدت ایام
# 13 نمی‌ترسی که از کوی جهانت %~% تو غافل در ربایند از میانت
# 14 تو خوش بنشسته و گردون دونده %~% تو مرغ دانه کش عمرت پرنده
# 15 تو خفته عمر بر پنجاه آمد %~% کنون بیدار شو که گاه آمد
# 16 چو گر عمری بدنیا خون گرستی %~% نه بس کاریست این کاکنون کرستی
# 17 چه کارست این که در دنیا فانیست %~% جهانی کار کار آن جهانیست
# 18 غم خود خور که کس را از تو غم نیست %~% چه می‌گویم ترا حقا که هم نیست
# 19 ترا افتاد اگر افتاد کاری %~% که کس را نیست بر دل از تو باری
# 20 ز مرگت گر کسی دل ریش دارد %~% ز خود ترسد که آن در پیش دارد
# 21 کسی کز مرگ تو بسیار گرید %~% ز مرگ خود بترسد زار گرید
# 22 زمانی لب زخندیدن بندد %~% بصد لب یک زمان دیگر بخندد
# 23 ترا افتاد کار ای پیرخون خور %~% بایمان گر توانی جان برون بر
# 24 نخواهی بود با کس در میانه %~% تو خواهی بود با تو جاودانه
# 25 نترسی زانک فرداهم درین سوز %~% همه با خود گذارندت چو امروز
# 26 کنون من ms113 گفتم و رفتم بزودی %~% بکشتم می ندانم تا درودی
# 27 کنون با گفت افتادست کارم %~% که گر طاعت کنم طاقت ندارم
# 28 کنون آن بادها از سر برون شد %~% که زیر خاک می‌باید درون شد
# 29 کنون چون زندگانی رخت دربست %~% بسوی خاک رفتم باد در دست
# 30 کنون گر شاد و گر غمناک رفتم %~% دلی پر آرزو با خاک رفتم
# 31 جهان پر غمم بسیار دم داد %~% سپهر گوژ پشتم پشت خم داد
# 32 غم من چند خواهد کرد بردار %~% ندارم جز ز فانی هیچ بر کار
# 33 بسی در دین و دنیا راز راندم %~% بدین نرسیدم و زان باز ماندم
# 34 دمم شد سرد و دل برخاست از دست %~% که بر فرقم زپیری برف بنشست
# 35 چو شد کافور موی مشگ بارم %~% کفن باید که من کافور دارم
# 36 همه مویم تا سپیدی جایگه کرد %~% جهان بر من سر پستان سیه کرد
# 37 چنان افتاده‌ام از پای پیری %~% که از کس می‌نیابم دست گیری
# 38 جوانان طعنه خوش می‌زنندم %~% بطعنه در دل آتش می‌زنندم
# 39 ولیکم هست صبپر آنک ایشان %~% چو من بیچاره گردند و پریشان
~~PageV18P001
# 1 بدید از دور پیری را جوانی %~% خمیده پشت او همچون کمانی
# 2 ز سودای جوانی گفت ای پیر %~% بچندست آن کمان پیش آی زرگیر
# 3 جوان را پیر گفت ای زندگانی %~% مرا بخشیده‌اند این رایگانی
# 4 نگه می‌دار زر ای تازه برنا %~% ترا هم رایگان بخشند فردا
# 5 چو سالم شست شد نبود زیانی %~% اگر من شست را سازم کمانی
# 6 مرا در شست افتادست هفتاد %~% چنین صیدی کرا در شست افتاد
# 7 ز شست آن کمان تیری شود راست %~% ز شست من کمان گوژ برخاست
# 8 از آن شست و کمان قوت شود بیش %~% ازین شست و کمان دل می‌شود ریش
# 9 ز پیری گر چه گشتم مبتلایی %~% نشد جز پشت گوژم هیچ جایی
# 10 اگرچه پر شدست اقلیم از ms114 من %~% درستم شد که پر شد نیمی از من
# 11 نشست اندر برم پیری چنان زود %~% که هرگز برنخاست از سر چنان دود
# 12 بسر دیوار عمر اندرز دم دست %~% چه برخیزد از آن چون عمر بنشست
# 13 چو آمد کوزه عمرم بدردی %~% نه قوت ماند و نه نیرو نه مردی
# 14 اگر گه گه بشهوت بر دمی دست %~% چو در پای آمدم با سردلم جست
# 15 ازین پس نیز ناید کار از من %~% که آمد مدتی بسیار از من
# 16 بسی ناخوردنیها خوردم و رفت %~% بسی ناکردنیها کردم و رفت
# 17 برآمد ز آتش دل از جگر دود %~% که رفتم زود و بس دیرم خبر بود
# 18 اگرچه عقل بیش اندیش دارم %~% چه دانم تا چه غم در پیش دارم
# 19 برفت از دیده و دل خواب و آرام %~% که تا چون خواهدم بودن سرانجام
# 20 دلم از بیم مردن در گدازست %~% که مرکب لنگ و راهم بس درازست
# 21 چو از روز جوانی یاد آرم %~% چو چنگ از هر رگی فریاد آرم
# 22 اجل دانم که تنگم در رسیدست %~% که دور عمر دوری در کشیدست
# 23 دریغا من که از اسباب دنیا %~% فرو رفتم بدین گرداب دنیا
# 24 یکی گنجی طلب می‌کردم از خویش %~% چو برخاست آن حجاب و گنج از پیش
# 25 شبی چون دست سوی گنج بردم %~% شدم بی جان دریغا رنج بردم
# 26 برون رفتم بصد حسرت ز دنیا %~% چه خواهد ماند جز حیرت ز دنیا
# 27 زهی سودای بی حاصل که ما راست %~% زهی اندیشه مشکل که ما راست
# 28 زیان روزگار خویش ماییم %~% حجاب خویشتن در پیش ماییم
# 29 از آن آلودگان کار خویشیم %~% که جمله عاشق دیدار خویشیم
# 30 همه در مهد دنیا سیر خوابیم %~% همه از مستی غفلت خرابیم
# 31 خداوندا مرا پیش از قیامت %~% از آن معنی کنی بویی کرامت PageV18P002
### | [ abkhsh 19 ]
# 1 ترا در ره بسی ریگست ای دوست ms115 %~% ز یک یک ریگ بیرون آی از پوست
# 2 ز یک یک ریگ اگر تو می‌کشی بار %~% بسی به زانک از کوهی بیک بار
# 3 هوا و کبر و عجب و شهوت و آز %~% دروغ و خشم و بخل و غفلت و نار
# 4 همه سر در کمینت می‌شتابند %~% که تا چون بر تو ناگه دست یابند
# 5 همه ریگیست اگر در هم زند دست %~% شود کوهی و در زیرت کند پست
# 6 بپرهیز از دل تو مرد دین است %~% که کوه آتشین دوزخ اینست
# 7 یقین می‌دان که هرچ آرایش است آن %~% همه جان ترا آلایش است آن
# 8 چه خواهی آنچ ناپرورده تست %~% چه جویی آنچ ناگم کرده تست
# 9 اگر حق یک درم از داده خویش %~% ز تو بستاند ای افتاده خویش
# 10 چنان ناحق شناسی تو گیرد %~% دو گیتی ناسپاسی تو گیرد
# 11 تویی اینجا بیک جوزر چنین هست %~% ولی صد ملک آنجا دادی از دست
# 12 ترا چون جای اصلی این جهان نیست %~% بدنیا غره بودن جای آن نیست
# 13 جهان بی وفا جز ره گذر نیست %~% ترا چندین تحمل در سفر نیست
# 14 خردمندا تو جانی و تنی آی %~% چراغی در میان گلخنی آی
# 15 چو خواهد گشت گلخن بوستانت %~% چراغی گو درین گلخن بمانت
# 16 درین نه کاسه جان سوز دل گیر %~% گرت روزی عروسی کرد تقدیر
# 17 عروسی گر کنی بردار بانگی %~% منادی کن که کاسه ده بدانگی
# 18 اگر چون یونسی در قعر عالم %~% چو جانت جوف ماهی شد مزن دم
# 19 وگر چون یوسفی با روی چون ماه %~% قناعت کن درین بیغوله چاه
# 20 قناعت کن بآبی و بنانی %~% حساب خود چه گیری باز یابی
# 21 همه کار جهان ناموس و نام است %~% اگر نه نیم نان روزی تمام است
# 22 برو هر روز ساز نیم نان کن %~% دگر بنشین و کار آن جهان کن
# 23 فراغت در قناعت هرک ms116 دارد %~% ز مهر و مه کلاهش ترک دارد PageV19P001
# 1 درآمد آن فقیر از خانقاهی %~% نهاده بر سر از ژنده کلاهی
# 2 یکی گفتش بطیبت ای خردمند %~% کلاه ار می‌فروشی قیمتش چند
# 3 جواب این بود آن درویش دین را %~% بکل کون نفروشم من این را
# 4 بسی خلقم خریدار کلاه‌اند %~% بکل کون از من می بخواهند
# 5 بنفروشم که دانم بهتر ارزد %~% که یک نخ زو دو گیتی گوهر ارزد
# 6 چه دانی تو که من در سر چه دارم %~% چو من خود بی سرم افسر چه دارم
# 7 دلا بیدار شو گر هست دردیت %~% که ناوردند بهر خواب و خوردیت
# 8 گرفتم جمله عالم بخوردی %~% ندانی جستن از مردن بمردی
# 9 ترا تا کی ز تو ای آفت خویش %~% تویی آفت تو هم برخیز از پیش
# 10 بگو تا کی ز بی شرمی و شوخی %~% چه سنگین دل کسی کویی کلوخی
# 11 بکن هرچت همی باید کژ و راست %~% اگر این را نخواهد بود واخواست
# 12 اگر چون خاک ره زر خواهدت بود %~% ز خاک راه بستر خواهد بود
# 13 ترا چرخ فلک در چرخه انداخت %~% که بر یک جو زرت صد نرخه انداخت
~~PageV19P002
# 1 بسگ گفتند زر داری سگ از ننگ %~% گهی فریاد می‌کرد و گهی جنگ
# 2 چو سگ از ننگ زر فریاد دارد %~% بیک جو خواجه چون دل شاد دارد
# 3 سگ اندر ننگ زردر جنگ و بانگیست %~% ترا زر می‌کند بانگ ارچه دانگیست
# 4 ز جایی گر ترا دانگی درافتد %~% ترا زان زر سقط بانگی درافتد
# 5 اگر صد بدره زر برفشانی %~% بود کم دانکی آن میزبانی
# 6 الا ای مرد دنیا دار مستی %~% چه خواهی دید زین دنیاپرستی
# 7 چرا در بت پرستی ای هو جوی %~% بسان کافران آورده روی
# 8 چرا داری طریق کافران رت %~% که تو زر می‌پرستی کافران بت
# 9 بتی رز نیست صد من پیش کفار %~% ترا یک جو زرست ms117 ای مرد دین دار
# 10 برو دنیا بدنیا دار بگذار %~% زر و بت در کف کفار بگذار
# 11 نشاید زر بجز بت ساختن را %~% نشاید بت بجز انداختن را
# 12 اگر صد گنج زر در پیش گیری %~% بروز واپسین درویش میری PageV19P003
# 1 سؤالی کرد آن دیوانه شه را %~% که تو زر دوست داری یا گنه را
# 2 شهش گفتا کسی کز زر خبرداشت %~% شکی نبود که زر رادو ستر داشت
# 3 بشه گفتا چرا گر عقل داری %~% گناهت می‌بری زر می‌گذاری
# 4 گنه با خویشتن در گور بردی %~% همه زرها رها کردی و مردی
# 5 ترا چون جان ببایدکرد تسلیم %~% چه مقصود از جهانی پر زر و سیم
# 6 تو با دنیا نخواهی بود انباز %~% برو با لقمه و خرقه می‌ساز
# 7 اگر بر خاک و گر بر بوریایی %~% چو با دنیا نیفتی پادشایی
# 8 چو تو بی محنتی نانی نیابی %~% چو تو بی رنج خلقانی نیابی
# 9 چرا خود را بسختی درفکندی %~% بدست تیره بختی درفکندی
# 10 ترا چون خرقه و نانی تمامست %~% فزون جستن ز بهر ننگ و نامست
# 11 چرا در بند خلقی باز مانده %~% جگر پر خون و دل پر آزمانده
# 12 شوی از یک جو زر دل بدونیم %~% که تا گویند او مردیست با سیم
# 13 برای نیم نان ای مرد غمناک %~% چه ریزی آب روی خویش برخاک
# 14 عزیزا کاه برگی بار منت %~% گران تر آمد از صد کوه محنت PageV19P004
# 1 یکی پرسید از آن شوریده ایام %~% که تو چه دوست داری گفت دشنام
# 2 که هر چیزی که دیگر می‌دهندم %~% بجز دشنام منت می‌نهندم
# 3 چرا چندین تو اندر بند خلقی %~% بدان ماند که حاجتمند خلقی
# 4 که گر ناگاه سیمی بر تو بشکست %~% نگیرد کس بیک جو زرترادست
# 5 اگر از جوع گردی نیم مرده %~% برای تکیه کردن نیم گرده
# 6 اگر روزی بباشی بهر دو نان %~% ترا از پای بنشانند دو ms118 نان
# 7 ببین تا از کرم پروردگارت %~% نشاند اندر نمازی چند بارت
# 8 ترا چون چشم برجانست وجانان %~% دلت را کی سرجانست و جانان
# 9 چو نان از خوان ستانی خوان بود شوم %~% که بی‌شک خوان بیش از نان بود
~~شوم
# 10 چه گردی گرد خوان و شاه چندین %~% که مشتی عاجزند و خوار و مسکین
~~PageV19P005
# 1 بر دیوانه بی دل شد آن شاه %~% که ای دیوانه از من حاجتی خواه
# 2 چو خورشیدست تا جم چرخ و رخشم %~% چرا چیزی نخواهی تا ببخشم
# 3 بشه دیوانه گفت ای خفته در ناز %~% مگس را دار امروزی ز من باز
# 4 که چندان این مگس در من گزیدند %~% که گویی در جهان جز من ندیدند
# 5 شهش گفتا که این کار آن من نیست %~% مگس در حکم و در فرمان من نیست
# 6 بدو دیوانه گفتا رخت بردار %~% که تو عاجزتری از من بصد بار
# 7 چو تو بر یک مگس فرمان نداری %~% برو شرمی بدار از شهریاری
# 8 بگرد خواجه و شه چند گردی %~% گریزی جوی زین خلقان بمردی
# 9 چو می‌بینی که دایم خلق بسیار %~% بماندند از پی دنیا طلب کار
# 10 همه بنشسته یک یک دم بغم در %~% همی بندند یک یک جو بهم بر
# 11 کجا چون طبع مردم خوی گیرست %~% ز هر کس آدمی عادت پذیرست
# 12 چو ایشان حال ایشان باز دانی %~% تو نیز از جهل خود در آزمانی
# 13 ترا گرچه توانگر سیم دارست %~% و یا درویش در صد اضطرارست
# 14 ترا از هر دو چون سود و زیان نیست %~% چرا پس در تنت زین غصه جان نیست
# 15 ز درویش و توانگر در ره آز %~% ببین تا خود چه می‌گردد بتو باز
# 16 اگر کم گردد از عمر تو ده سال %~% غمت نبود گر افزونت شود مال
# 17 ترا مالت ز عمر و جان فزونست %~% ندانم کین چه سود او جنونست
# 18 الا ms119 ای بی خبر تا کی نشینی %~% قناعت کن اگر مرد یقینی
# 19 چو بالش نیست با خشتی بسربر %~% چو خوبی نیست با زشتی بسربر
# 20 چو دادی نیم نان این نیم جان را %~% فرا سر بر چنان کاید جهان را
~~PageV19P006
# 1 شبی خفت آن گدایی در تنوری %~% شهی را دید می‌شد در سموری
# 2 زمستان بود و سرما بود بسیار %~% گدا با شاه گفت ای شاه هشیار
# 3 تو گرچه بی‌خبر بودی ز سرما %~% فرا سرآمد این شب نیز بر ما
# 4 عزیزا در بن این دیر گردان %~% صبوری و قناعت کن چو مردان
# 5 بمردی صبر کن بر جای بنشین %~% بسر می در مدو وز پای بنشین
# 6 حکیمی در مثل رمزی نمودست %~% که صبر اندر همه کاری ستودست
# 7 همه خذلان مردم از شتابست %~% خرد را این سخن چون آفتابست
# 8 شتاب ازحرص دارد جان مردم %~% نگه کن حرص آدم بین و گندم
# 9 اگر نه حرص در دل راه داری %~% کجا از جنت الماوی فتادی
# 10 ز آدم حرص میراثست ما را %~% درازا محنتا آشفته کارا PageV19P007
# 1 بگوش خود شنودستم ز هر کس %~% که موری را بسالی دانه بس
# 2 ز حرص خود کند در خاک روزن %~% گهی گندم کشد گه جوگه ارزن
# 3 اگر بادی برآید از زمانه %~% نه او ماند نه آن روزن نه دانه
# 4 چو او را دانه سالی تمام است %~% فزون از دانه جستن حرام است
# 5 مثال مردم آمد حال آن مور %~% که نه تن دارد و نه عقل و نه زور
# 6 شده در دست حرص خود گرفتار %~% بنام و ننگ و نیک و بد گرفتار
# 7 همی ناگاه مرگ آید فرازش %~% کند از هرچ دارد خوی بازش
# 8 هر آن چیزی که آنرا دوست تر داشت %~% دلش باید ازو ناکام برداشت
# 9 چو بستاند اجل ناگاه جانش %~% سر آرد جمله کار جهانش
# 10 نه او ماند نه آن حرصش ms120 که بیش است %~% کدامین خواجه صد درویش پیش است
~~PageV19P008
# 1 شنودم من که موشی تیز دیده %~% ز چنگ گربگان خون ریز دیده
# 2 برون آمد ز سوراخی چنان تنگ %~% که با تنگی او بودی جهان تنگ
# 3 بکنج خانه کورا گمان بود %~% قضا را خایه مرغی نهان بود
# 4 بسوی بیضه آمد پای برداشت %~% ولی دستش نداد از جای برداشت
# 5 نه بروی چنگل او را ظفر بود %~% نه دندانش ببردن کارگر بود
# 6 چو بسیاری بگرد بیضه درگشت %~% عجایب حیله بر ساخت برگشت
# 7 بیامد بانک زد موشی دگر را %~% بپیش او فرو گفت این خبر را
# 8 درآمد موش زیر بیضه درشد %~% دو دست و پای او گردش کمر شد
# 9 گرفتش موش دیگر زود دنبال %~% کشیدش تا به پیش خانه در حال
# 10 ز بیرون گربه در پس کمین داشت %~% مگر آن شیر دل بر موش کین داشت
# 11 بجست از پس بسوی موش گستاخ %~% مگر بس تنگ بود آن موش سوراخ
# 12 در آن تنگی ز بیم گربه ناگاه %~% گرفت آن موش با آن بیضه در راه
# 13 بچنگل گربه برکند از همش زود %~% خلاصی داد از حرص و غمش زود
# 14 ببین تا چند جان کند آن ستم کار %~% که تا شد هم ببند خود گرفتار
# 15 موافق گفت با هم مرد رهبر %~% مثال موش با موش سیه سر
# 16 الا ای روز و شب در حرص پویان %~% بحیلت هم چو مور و موش جویان
# 17 حریصی بر سرت کرده فساری %~% ترا حرص است و اشتر را مهاری
# 18 شبان روزی چو اختر روز کوری %~% اسیر حرص روز و شب چو موری
# 19 مدان خون خوردن خود را تنعم %~% فغان از حرص موش و مور مردم
# 20 فغان زین عنکبوتان مگس خوار %~% همه چون کرکسان در بند مردار
# 21 فغان از حرص موش استخوان رند %~% همه سگ سیرتان زشت پیوند
# 22 اگر نه معده خون ms121 خواره بودی %~% کجا مردم چنین بیچاره بودی
# 23 شبان روزی فتاده در تک و تاز %~% که تا کار شکم را چون دهد ساز
# 24 بمانده در غم آبی و نانی %~% که تا پر گردد این دوزخ زمانی
# 25 زهر رنجی که مردم راز خویش است %~% تقاضا شکم از جمله بیش است
# 26 شکم از تو برآورد آتش و دود %~% ازین دوزخ بدان دوزخ رسی زود
# 27 اگر صوفی ببیند زله تو %~% نشیند بی شکی در پله تو
# 28 همی پر کن که گر در تو دلی هست %~% ز تو پهلو تهی کردست پیوست
# 29 تو گاو نفس در پروار بستی %~% بسجده کردنش زنار بستی
# 30 بمکر آن گاو کز زر سامری کرد %~% سجود آن گاو را خلق از خری کرد
# 31 ترا تا گاو نفست سیر نبود %~% اگر صد کار داری دیر نبود
# 32 شکم چون پر شد و در ناز افتاد %~% قوی باری ز پشتت باز افتاد
# 33 ترا درچاه تن افتاد جانی %~% بدست او ز جایی ریسمانی
# 34 بحیلت گرگ نفست را زبون کن %~% برآی از چاه او را سرنگون کن
# 35 اگر در چاه مانی هم چو روباه %~% بدرد گرگ نفست در بن چاه PageV19P009
# 1 براهی بود چاهی بس خجسته %~% رسن را در دو سر در دلوبسته
# 2 چو از بالا تهی دلوی درآمد %~% ز شیب او یکی پر بر سرآمد
# 3 مگر می‌شد یکی سرگشته روباه %~% در آن چاه اوفتاد از راه ناگاه
# 4 چودید آن دلو شد در دلو تن زد %~% بدستان دست محکم در رسن زد
# 5 یکی گرگ کهن شد با سر چاه %~% درون چاه دید افتاده روباه
# 6 برو به گفت اگر مشتاق مایی %~% فرو آیم بگو یا تو برآیی
# 7 اگر از چه برون آیی ترا به %~% درین صحرا چو من گرگ آشنا به
# 8 جوابش داد آن روباه دل تنگ %~% که من لنگم تو به کایی برلنگ
# 9 نشست آن ms122 گرگ در دلو روان زود %~% روان شد دلو چون تیر از کمان زود
# 10 همی چندان که می‌شد دلو در چاه %~% ببالا می برآمد نیز روباه
# 11 میان راه چون درهم رسیدند %~% بره هم روی یک دیگر بدیدند
# 12 زبان بگشاد آن گرگ ستم کار %~% که ای روبه مرا تنها بمگذار
# 13 جوابش داد آن روباه قلاش %~% که تو می‌رو من اینک آمدم باش
# 14 امان کی یافت آن گرگ دغل باز %~% که با روبه کند گرگ آشتی ساز
# 15 چنان آن دلو او را زود می‌برد %~% که گفتی باد صرصر دود می‌برد
# 16 همی تا گرگ را در چه خبر بود %~% نگه می‌کرد روبه بر زبر بود
# 17 چه درمان بود آن گرگ کهن را %~% که درمان نیست این سخن را
# 18 چو در چاه اوفتاد آن گرگ بدخوی %~% رهایی یافت روباه سخن گوی
# 19 تنت چاهیست جان در وی فتاده %~% ز گرگ نفس از سر پی فتاده
# 20 بگو تا جان بحبل الله زند دست %~% تواند بوک زین چاه بلا رست
# 21 سگیست این نفس در گلخن بمانده %~% ز بهر استخوان در تن بمانده
# 22 اگر با استخوان کیبویی تو %~% مباش ایمن سگی در پهلویی تو PageV19P010
# 1 مگر آن گربه در بریانی آویخت %~% ربود از سفره بریانی و بگریخت
# 2 یکی شد تا ز پیشش ره بگیرد %~% مگر آن گربه را ناگه بگیرد
# 3 عزیزی آن بدید از دور ناگاه %~% که می‌زد گربه را آن مرد در راه
# 4 بدو گفت ای ز دل رفته قرارت %~% بیفتادست با این گربه کارت
# 5 تو آن سگ را زن ای سگ طبع ناساز %~% که بریانی ستاند گربه را باز
# 6 زهی خوش با سگی تازی نشسته %~% بپیش سگ بدمسازی نشسته
# 7 بپیش سگ بسوزن دادن آیند %~% چو سوزن داده شد تیغ آزمایند
# 8 بکار سگ بسی گردی تو شیری %~% هنوز این سگ نیاوردست سیری
# 9 تو سگ را بند کن ms123 روزی نهاست %~% که گردن بسته با سگ گشادست
# 10 فرو ماندی همی چون مبتلایی %~% که چون قوتی بدست آری ز جایی
# 11 تو بر رزاق ایمن باش آخر %~% صبوری ورز وساکن باش آخر
# 12 ز کافر می‌نگیرد رزق خود باز %~% کجا گیرد ز مرد پر خرد باز
~~PageV19P011
# 1 حکایت کرد ما را نیک خواهی %~%  که در راه بیابان بود چاهی
# 2 از آن چه آب می‌جستم که ناگاه %~% فتاد انگشتری از دست در چاه
# 3 فرستادم یکی را زیر چه سار %~% که چندانی که بینی زیر چه بار
# 4 همه در دلو کن تا برکشم من %~% بود کانگشتری بر سر کشم من
# 5 کشیدم چند دلو بار از چاه %~% فراوان بار جستم بر سر راه
# 6 یکی سنگ سیه دیدم در آن خاک %~% چو گویی شکل او بس روشن و پاک
# 7 برافکندم که تا سنگی گران هست %~% ز دستم بر زمین افتاد وبشکست
# 8 دو نیمه گشت و کرمی از میانش %~% برآمد سبز برگی در دهانش
# 9 زهی منعم که در پروردگاری %~% میان سنگ کرمی را بداری
# 10 بچاه تیره در راه بیابان %~% میان سنگ کرمی را نگه بان
# 11 حریصا لطف رزاقی او بین %~% عطا و نعمت باقی او بین PageV19P012
# 1 زنی بد پارسا شویش سفر کرد %~% نه شویی و نه برگی داشت در خورد
# 2 یکی گفتش بتنهایی و خواری %~% نه نانی نه زری چون می‌گذاری
# 3 زنش گفتا که تنها نیستم من %~% که اندر قربت مولیستم من
# 4 مرا بی شوی روزی به شود راست %~% که روزی خواره شد روزی ده اینجاست
# 5 تو ای مرد از زنی کم می‌نمایی %~% چنینی و آی تو در وا چرایی
# 6 زناشایست و شایست من و تو %~% بلاست این بیش وایست من و تو PageV19P013
# 1 من این نکته ز درویشی شنودم %~% که گفت اندر طواف کعبه بودم
# 2 یکی سرگشته بسرشته از نور %~% شده تیرش کمان و مشک کافور ms124
# 3 مرا از هرچه باشد بیش یا کم %~% یکی مسواک بود از مال عالم
# 4 بدو گفتم که ای پیر کهن زاد %~% کزین مسواک می‌خواهی ترا باد
# 5 جوابم داد آن پیر سخن ساز %~% که من وایست را در چون کنم باز
# 6 که گر گردد در بایست بازم %~% نیاید تا ابد دیگر فرازم
# 7 فرو بستم من این در را بصد سال %~% کنون چون برگشایم آخر حال
# 8 تو نامرده نگردد حرص تو کم %~% که درد حرص را خاکست مرهم
# 9 نشیب حرص شیبی بی فرازست %~% درازی امل کاری درازست
# 10 بکرم قز نگر کاندر جوانی %~% کند زیر کفن خود را نهانی
# 11 ز حرص خویش و سرگردانی خویش %~% بسی چپ راست برگردد پس و پیش
# 12 چو از گشتن نماند در تنش روز %~% نهد خود را بدست خویش در گور
# 13 بهر چیزی که گرد آورد صد بار %~% بیک ره در میان گردد گرفتار
# 14 مرا آید زبوتیمار خنده %~% لب دریا نشسته سرفکنده
# 15 فرو افکند سر دردرمحنت خویش %~% نشسته تشنه و دریاش در پیش
# 16 همیشه با دلی تشنه در آن غم %~% که گر آبی خورم دریا شود کم
# 17 درین معنی تو بو بیمار خویشی %~% کزین محنت ز بوتیمار بیشی
# 18 تو بوتیمار با آبی در آتش %~% بخور تو اینچ داری این زمان خوش
# 19 دمی خوش باش غوغا را که دیدست %~% بخور امروز فردا را که دیدست
# 20 ز دنیا رشته تاری را بمگذار %~% که شد از سوزنی عیسی گرفتار
# 21 سخاوت کن که سرهای بخیلان %~% نمی‌زیبد مگر در پای پیلان
# 22 چنان بندیست برجانشان نهاده %~% که ابروشان نبیند کس گشاده
# 23 بخیلان را ز بخل خویش پیوست %~% نه دنیا و نه دین در هم زند دست
# 24 ز خر طبعیست این کز چوب بسیار %~% جوی ندهی و جان بدهی زهی کار
~~PageV19P014
# 1 بشهر ما بخیلی گشت بیمار %~% که نقدش بود پنجه بدره دینار
# 2 ms125 ز من آزاد مردی کرد درخواست %~% که او را کرد باید شربتی راست
# 3 مرا نزد بخیل آورد آن مرد %~% یکی صد ساله دیدم درآن درد
# 4 ژ بیماری درد آز خفته %~% همه مدهوشی ببستر باز خفته
# 5 دلش با مرگ نزدیکی گرفته %~% همه سوییش تاریکی گرفته
# 6 فتاده بر رخش عکس بخیلی %~% لبش از ناخورایی گشته نیلی
# 7 گلابش یافتم یک شیشه در بر %~% بگل بگرفته محکم شیشه را سر
# 8 یکی را گفتم آن گل درفکن زود %~% گلاب از شیشه بر بیمار زن زود
# 9 بزد از بیم بانگی مرد بیمار %~% که آن گل برمکن از شیشه زنهار
# 10 که گر آن شیشه را گل برکنی تو %~% بتر زان کز تنم دل برکنی تو
# 11 چو زین بوی خوشم دل هست ناخوش %~% مزن از آب گل جانم در آتش
# 12 بگفت این وزین عالم برون شد %~% نمی‌دانم دگر تا حال چون شد
# 13 چو آن بیچاره دل را پاک کردند %~% بصد زاری بزیر خاک کردند
# 14 بیاوردند زان پس شیشه در پیش %~% گلی کردند ازو سر خاک درویش
# 15 چو زاب گل گل آن خاک تر شد %~% دل آن کور مدبر کورتر شد
# 16 نمی‌دادش گل آن شیشه دل بار %~% که باشد خاک او زان شیشه گل زار
# 17 چو برنامدش از آن یک قطره از دل %~% برآمد زاب گل صد خارش از گل
# 18 سرنجام بخیلان باز گفتم %~% ببین تا خود چه نیکو راز گفتم PageV19P015
### | [ abkhsh 20 ]
# 1 چو خواهد شد دورخ در خاک ریزان %~% دورخ در خاک مالید ای عزیزان
# 2 براندیشید از آن ساعت که در خاک %~% فرو ریزد دو رخ چون برگ گل پاک
# 3 در آن ساعت نه بتوانید نالید %~% نه رخ در پیش او در خاک مالید
# 4 کنون باری شما را قدرتی هست %~% شبان روزی بدین سان حضرتی هست
# 5 چرا در کار حق سستی نمایید %~% اگر مردید پس چستی نمایید ms126
# 6 بمردی آنگه آید افتخارت %~% که تو کاری کنی کاید بکارت
# 7 تو خواهی تا بسی طاعت کنی تو %~% ولی از جهل یک ساعت کنی تو
# 8 نخواهد ماند با تو هیچ هم راه %~% مگر سوز دل و آه سحرگاه
# 9 تو خود هرگز شبی در درد این کار %~% نداری خویش را تا روز بیمار
# 10 مخسب ای دوست تا بیدارگری %~% مگر شایسته اسرار گردی
# 11 چرا خفتی تو چون در عمر بسیار %~% نخواهی شد ز خواب مرگ بیدار
# 12 بروبا گورت افکن خواب خود را %~% مگر بیدار گردانی خرد را
# 13 ببین کین آفتاب مانده عاجز %~% نکرد از خواب چشمی گرم هرگز
# 14 گرت چون آفتاب این درد باشد %~% ز بی خوابیت رویی زرد باشد
# 15 الا ای روز و شب در خواب رفته %~% برآمد صبح پیری و تو خفته
# 16 نمی‌ترسی که مرگت خفته گیرد %~% دلت را خفته و آشفته گیرد
# 17 تو درخوابی و بیداران برفتند %~% عزیزان وفاداران برفتند
# 18 تویی در کیسه این دهر خود رای %~% بمانده هم چو سیم قلب برجای
# 19 ز غفلت بر سر غوغا بماندی %~% سری پر لاف و پر سودا بمانده
# 20 گرفتم شب نخفتی صبح گاهان %~% خراخفتی چو خفتی دیرگاهان
# 21 مکن در وقت صبح ای دوست سستی %~% که داری ایمنی و تن درستی
# 22 چو پیدا شد نسیم صبح گاهی %~% در آن ساعت بیابی هرچ خواهی
# 23 هر آن خلعت کزان درگاه پوشند %~% چوآید صبح دم آنگاه پوشند
# 24 چو شب از صبح گردد حلقه درگوش %~% درآید ذرهای خاک درجوش
# 25 دلی کو از حقیقت بوی دارد %~% ببیداری آن دم خوی دارد
# 26 ترا گر سوی آن درگاه راهیست %~% بوقت صبح خون آلود آهیست
# 27 دلا آن دم دمی از خواب دم زن %~% بآهی حلقه را بر حرم زن
# 28 برآر از سینه پرخون دمی پاک %~% که بسیاری دمد صبح و تو در خاک
# 29 بگیر آن حلقه را ms127 در وقت شبگیر %~% دل شوریده را درکش بزنجیر
# 30 و یا بنداز دل دیوانه بر گیر %~% خوشی فریاد مشتاقانه برگیر
# 31 زفان بگشای با حق رازی می‌گوی %~% غم دیرینه دل باز می‌گوی
# 32 خوشی بگری چو باران در عتابی %~% مگر برخیزدت از دل حجابی
# 33 در آن دم گر شود آهی میسر %~% ز دنیا و آنچ در دنیاست خوشتر
# 34 عزیزا عمر شد در یاب آخر %~% شبان روزی مشو در خواب آخر
# 35 بشب خواب و بروزت خواب غفلت %~% که شرمت باد ای غرقاب غفلت
# 36 مخسب ای خفته آخر از گنه بس %~% چرا خفتی که گورت خوابگه بس
# 37 هزاران جان پر نور عزیزان %~% فدای سجده گاه صبح خیزان
# 38 رهی لذت که در شبهای تاری %~% نیاز خویش بر حق عرضه داری
# 39 خوشی در خاک می‌مالی رخ خویش %~% بزاری می‌گزاری پاسخ خویش
# 40 همه آفاق آرامی گرفته %~% ره تو با حق انجامی گرفته
# 41 گشاده پیش او دست نیازی %~% گهی در گریه گه در نمازی
# 42 بنه پایی که در پیش چنان کس %~% خلایق خفته و تو باشی و بس
# 43 ببستر غافلان باز اوفتاده %~% تو و حق هر دو هم راز اوفتاده
# 44 چنین شب گر کند یزدان کرامت %~% نیاری گفت شکرش تا قیامت
# 45 خوشا با حق شب تاریک بودن %~% ز خود دور و بدو نزدیک بودن
# 46 ازین بهتر چه کار و بار داری %~% که یک شب او بیدار داری
# 47 چو صد شب از هوا بیدار بودی %~% بشهوت ریزه در کار بودی
# 48 شبی بیدار دار آخر خدا را %~% چو صد شب داشتی نفس و هوا را
~~PageV20P001
# 1 شنودم من که پیری بود کامل %~% نه چون پیران دیگر مانده غافل
# 2 نه شب خفتی و نه روز آرمیدی %~% بروز و شب کسش خفته ندیدی
# 3 کسی پرسید کای پیر دل افروز %~% چرا هرگز نه شب خفتی و نه روز
# 4 بدو گفتا نخسبد مرد ms128 دانا %~% بهشت و دوزخش در شیب و بالا
# 5 یکی پیوسته می‌تابند در شیب %~% دگر را می‌دهند آرایش و زیب
# 6 میان خلد و دوزخ در زمانه %~% چگونه خوابم آید در میانه
# 7 نیاوردست کس خطی بنامم %~% که تا من زین دو جا اهل کدامم
# 8 دلی پر تفت و جانی پر تب و تاب %~% چگونه یابد آخر چشم من خواب
# 9 چو دل پر تفت و جان پرتاب باشد %~% نگوساری من درخواب باشد
# 10 هزاران جان پاک نامداران %~% فدای خلوت بیدارداران
# 11 عزیزا چند خسبی چشم کن باز %~% پس زانوی خود خلوت کن آغاز
# 12 مباش آخر از آن مستی پریشان %~% که شب مهتاب بنماید بدیشان
# 13 چرا خفتی شب مهتاب آخر %~% چه خواهد آمدن زین خواب آخر
# 14 نیندیشی که چون عمرت سرآید %~% بسی مهتاب در گورت درآید
# 15 ترا زیر کفن بگرفته خوابی %~% فرو آید بگورت ماهتابی
# 16 براندیشد کسی چون خواب یابد %~% که در گورش بسی مهتاب تابد
# 17 شب مهتاب چون می‌آیدت خواب %~% که عاشق خواب کم یابد بمهتاب
# 18 نکو نبود چه گوید مرد هشیار %~% بخفته عاشق و معشوق بیدار
# 19 چه معشوق و چه عاشق این چه لافست %~% بخاکی کی رسد پاکی گزافست
# 20 تو مرد گلخن نفس و هوایی %~% کجا مردان عشق پادشایی PageV20P002
# 1 شنودم من که وقتی پادشاهی %~% که رویی داشت درخوبی چو ماهی
# 2 ز بهر گوی بازی رفت بیرون %~% وزو هر لحظه صد دل خفت در خون
# 3 چو گوی حسن در میدان بیفکند %~% فلک از گوی او چوگان بیفکند
# 4 رخش لاف جهان آرای می‌زد %~% جهان را حسن او سرپای می‌زد
# 5 خرد بر خاک راه او نشسته %~% عرق برگرد ماه او نشسته
# 6 غم عشقش زهی سودای بی سود %~% لب لعش زهی حلوای بی دود
# 7 چو سرمستی در آن میدان همی گشت %~% وزو نظارگی حیران همی گشت
# 8 مگر سرگشته چون شمع با سوز %~% که گلخن ms129 تافتی بیچاره تا روز
# 9 بدید از دور روی آن نکو را %~% که داند تا چه کار افتاد او را
# 10 ز عشقش آتشی در جانش افتاد %~% که دردی سخت بی درمانش افتاد
# 11 دلش در عشق معجون جنون ساخت %~% رخش از اشگ صد هنگامه خون ساخت
# 12 دم سرد از جگر می‌زد چو کافور %~% فرو می‌برد آب گرم از دور
# 13 بمانده در عجب حالی مشوش %~% ز دست دل دلی در دست آتش
# 14 نفس ازجان چون دوزخ بینداخت %~% ز مستی جامه را نخ نخ بینداخت
# 15 همی بدرید جان آن عاشق مست %~% بجای جانش آمد جامه در دست
# 16 جهان بر چشم او زیر و زبر شد %~% بیفتاد وز مستی بی خبر شد
# 17 چگونه پر زند در خون و در گل %~% میان راه مرغ نیم بسمل
# 18 بدان سان پر زد آن مسکین بی بار %~% زهی عشق و زهی دردوزهی کار
# 19 بآخر هم چنان تا ده شبان روز %~% میان خاک بود افتاده تا روز
# 20 برون آمد بمیدان یوسف عهد %~% بزیر چتر چون خورشید در مهد
# 21 بتک استاد گلخن تاب در حال %~% دل و جان پرسخن لیکن زفان لال
# 22 چو شاه گوی زن چوگان برآورد %~% دل درویش را از جان برآورد
# 23 چو از چوگان زلفش یافت بویی %~% بسر می‌شد ز خود بی خود چو گویی
# 24 وزیرش وقت دید و جای خالی %~% ز گلخن تاب رمزی گفت حالی
# 25 که او ده سال از عشقت شب و روز %~% نه خفت و نه چو شمع آسود از سوز
# 26 چو هستت این گدا از نیک خواهان %~% مرا عاتیش کن چون پادشاهان
# 27 اگرچه نیست رنگش راز گویی %~% بسوی او فرو انداز گویی
# 28 اگرچه ننگ باشد از چنین بار %~% غریبی نبود از شاهان چنین کار
# 29 شه از لطفی که او را بود در تاخت %~% بسوی آن گدا گویی بینداخت
# 30 بعاشق گفت گویم ms130 ده بمن باز %~% چرا ماندی چنین آخر دهن باز
# 31 چو از شاه این سخن بشنید درویش %~% بخاک افتاد و می‌افتاد در خویش
# 32 ز چشمش اشک ریزان شد چو باران %~% همی لرزید چون برگ چناران
# 33 ز جان صد جام خون بر جامه کرده %~% جهانی گرد او هنگامه کرده
# 34 برآوردی بدردی باد سردی %~% که تا هنگامه حالی سرد کردی
# 35 بآخر در میان خاک و خواری %~% بگلخن باز بردندش بزاری
# 36 دلش مستغرق دریای اندوه %~% ز چشم او زمین چون چشم در کوه
# 37 هوا از راه او سردی گرفته %~% ملک از روی او زردی گرفته
# 38 چو لختی با جهان هستی آمد %~% دگر ره خروش مستی آمد
# 39 فغان می‌کرد وز هر سوی می‌رفت %~% چو باران اشگ او برروی می‌رفت
# 40 چو برقی چون در آن صحرا بمانده %~% چو باران اشگ بر صحرا بمانده
# 41 دلش از صحن این صحرا برون بود %~% تنش را بسته با صحرای خون بود
# 42 بآب چشم صحرا کرده پر گل %~% جهانی درد صحرا کرده بر دل
# 43 نه یک محرم که با او راز گوید %~% نه یک هم دل که رمزی باز گوید
# 44 اگرچه خوردن و خفتن نبودش %~% ولیکن زهره گفتن نبودش
# 45 بدل می‌گفت شاهی عالم افروز %~% که عالم جمله ملک اوست امروز
# 46 اگر فرمان دهد در پادشاهی %~% سپه گیرد ز ماهش تا بماهی
# 47 وگر یک مردش آرد روی برمن %~% ز نامردی نجنبد موی بر من
# 48 برون می‌آید از گلخن گدایی %~% ببوی وصل زین سان پادشایی
# 49 اگر برگویم این راز آشکاره %~% بیک ساعت کنندم پاره پاره
# 50 چه سازم چون کنم چون کارم افتاد %~% خرم در گل بخفت و بارم افتاد
# 51 بآخر مدت ده سال پیوست %~% ز عشق پادشاه از پای ننشست
# 52 همه شب تا بروز و روز تا شب %~% ستاده بر درش می‌گفت یا رب
# 53 قرار و خواب و آرامش برفته ms131 %~% ببد نامی خود نامش برفته
# 54 زهی دولت که خورشید سرافراز %~% بپیش ذره خود می‌شود باز
# 55 چو شاه آورد سوی گلخن آهنگ %~% خبر آمد بگلخن تاب دل تنگ
# 56 چو چشمش بر جمال شاه افتاد %~% بلرزید و میان راه افتاد
# 57 چو شه در روی آن دلداده نگریست %~% سر او در کنار آورد و بگریست
# 58 دل پر جوش او را مرهمی کرد %~% خودش می‌کشت و خود ماتم همی کرد
# 59 چو سوی هستی خود راه یابند %~% سر خود در کنار شاه یابند
# 60 چگونه آورد پروانه آن تاب %~% که بنشیند بر شمع جهان تاب
# 61 نبودش طاقت وصل چنان شاه %~% برآورد از زمین تا آسمان آه
# 62 گلاب از دیده‌ها بر خویشتن زد %~% بزد یک نعره و جان داد و تن زد
# 63 دو دم از خلق آن حیران برآمد %~% یکی بی جان دگر با جان برآمد
# 64 برو ای هم چو گلخن تاب عاجز %~% که تاب وصل شاهت نیست هرگز
# 65 برو سودا مپز ای پاره خاک %~% که مستغنیست از تو حضرت پاک
# 66 هر آن طاعت که چندان پاک کردند %~% فدای راه مشتی خاک کردند
# 67 خطاب آمد که ای پاکان درگاه %~% سجود آرید آدم را بیک راه
# 68 که افشاندیم چندین سجده پاک %~% ز استغنای خود بر پاره خاک
# 69 که ذات ما ازینها بی نیازست %~% چه جای سجده و جای نمازست
# 70 برو ای گلخنی گلخن همی تاب %~% درین آتش بصد شیون همی تاب
# 71 برو تا چند ازین تزویر و دستان %~% که بیهوده بسی گویند مستان
# 72 اگر سلطان بسوی تو کند رای %~% چه سازی چون نه جان داری و نه جای
# 73 نه جان آنک حالی پیش آوری %~% نه جای آنکه نزد خویش آری PageV20P003
# 1 شنودم من که موشی در بیابان %~% مگر دید اشتری را بی نگه‌بان
# 2 مهارش سخت بگرفت و دوان شد %~% که تا اشتر بآسانی روان شد
# 3 چو ms132 آوردش بسوراخی که بودش %~% نبودش جای آن اشتر چه سودش
# 4 بدو گفت اشتر ای گم کرده راهت %~% من اینک آمدم کو جایگاهت
# 5 ترا چون نیست از سستی سرخویش %~% بدین عدت مرا آری بر خویش
# 6 کجا آید برون تنگ روزن %~% چو من اشتر بدین سوراخ سوزن
# 7 برو از جان خود برگیر این بار %~% که اشتر گربه افتادست این کار
# 8 برو دم درکش ای موش سیه سر %~% که نتوانی شد استر را سیه گر
# 9 برو ای مور خود را خانه جوی %~% سخن در خورد خود از دانه گوی
# 10 ترا ای موردازآن دل خوش فتادست %~% که کیک تو عماری کش فتادست
~~PageV20P004
### | [ abkhsh 21 ]
# 1 مشو مغرور ملک و گنج و دینار %~% که دنیا یاددارد چون تو بسیار
# 2 خدا را زان پرست از جان پرنور %~% که استحقاق دارد وز طمع دور
# 3 بهر کاری خدا را یاد می‌دار %~% خدا را تا توی از یاد مگذار
# 4 بکاری گر مدد خواهی ازو خواه %~% که به زین در نیابی هیچ در گاه
# 5 اگر از خویش خشنودی تو ای دوست %~% یقین می‌دان که آن خشنودی اوست
# 6 بطاعت خوی کن وز معصیت دور %~% که ندهد طاعتت با معصیت نور
# 7 ز بس تندی مشو بس زود در خشم %~% که ناری هیچ کس را نیز در چشم
# 8 مکن از کینه کس سینه پرسوز %~% که خود در سوختن مانی شب و روز
# 9 حریصی را مکن بر خویشتن چیز %~% که جان پاک تو گردد ز تن سیر
# 10 دروغ و کژمگو از هیچ راهی %~% که نبود زین بتر هرگز گناهی
# 11 حسد گر بر نهادت چیر گردد %~% دلت از زندگانی سیر گردد
# 12 چو کاری را بخواهی کرد ناکام %~% ببین تا بر چه سان دارد سرانجام
# 13 ز بی‌صبری دلت گر سخت خستست %~% صبوری کن مگر در وقت بستست
# 14 اگر خواهی که یک هم دم گزینی %~% خردمندی گزین ms133 تا غم نبینی
# 15 بصد نا اهل در شو در زمانه %~% که تا اهلی بیابی در میانه
# 16 کسی را امتحان ناکرده صد بار %~% مگردانش بر خود صاحب اسرار
# 17 مگردان هیچ احمق را گرامی %~% که احمق در غلط افتد زخامی
# 18 مگو هرگز بپیش ابلهان راز %~% مده هرگز جواب احمقان باز
# 19 مکن کس را ز عام و روستاچیر %~% که خلقی را بظلم از جان کند سیر
# 20 بسنگ و هنگ باش و هیچ مشتاب %~% بسر می در مدو مانند سیماب
# 21 بمعیار خرد گر سخته گردی %~% چو نیل خام حالی پخته گردی
# 22 مریز از پشت خود این آب پاره %~% که در پشت تو گردد پشت واره
# 23 بهر کاری که اندر شهوت آیی %~% چو خویشی را دهی از خود جدایی
# 24 زفان را خوی کم ده بر سخن تو %~% ز سی دانش در سی بند کن تو
# 25 نخست اندیشه کن آنگه سخن گو %~% بسی پرسیدن و گفتن مکن خو
# 26 سخن خوش گوی چندانی که گویی %~% که خوش گوییست اصل هر نکویی
# 27 مگوی از هیچ نوعی پیش زن راز %~% که زن رازت بگوید جمله سر باز
# 28 بدین فرزند را دل دار زنده %~% که آن نقشی بود در سنگ کرده
# 29 پسر را از قرین بد نگه دار %~% که مردم از قرین گردد گنه کار
# 30 گرامی دار پیران کهن را %~% که در پیری بدانی این سخن را
# 31 سخن کم گوی چون گویی نکوگوی %~% نه نیک و بد چنانک آید فرو گوی
# 32 سخنهای بزرگان یاد می‌گیر %~% ز هر یک نکته صد استاد می‌گیر
# 33 کسی کو در هنر بردست رنجی %~% بخر یک نکته آنکس بگنجی
# 34 کسی را کز تو عزت یافت یک بار %~% بنادانی مکن خوارش فلک وار
# 35 کسی با تو سخن گوید براندیش %~% مگو کین را شنودستم از این پیش
# 36 کسی را کازمودی چند و چونش %~% مکن زنهار دیگر ms134 آزمونش
# 37 مکن بدگوی را نزدیک خود رام %~% که بد گوید ترا هم در سرانجام
# 38 مبادت هیچ با نادان سر و کار %~% که تا زو ناردت جان کاستن یار
# 39 کسی کو کار بد گوید که چون کن %~% مده بازش ز پیش خود برون کن
# 40 سخن چین را مده نزدیک خود جای %~% که هر روزت بگرداند بصد رای
# 41 همی عیب کسی کان ناپدیدست %~% که حق داند که چونش آفریدست
# 42 سوی هر کس چنان گردان نظر را %~% که بهتر بینی از خود هر بتر را
# 43 گمان بد مبر بر کس نکو بر %~% حلیمی کن ز کمتر کس فرو بر
# 44 برغبت بر همه کس مهربان باش %~% همه کس را چو خورشید جهان باش
# 45 اگر خواهی که گردد کعبه آباد %~% دل اهل دلی از خویش کن شاد
# 46 نظر از روی نامحرم نگه دار %~% مشو از یک نظر در زیر صد بار
# 47 مکن غیبت مده بیهوده دشنام %~% که در حسرت فرو مانی سرنجام
# 48 بطیبت کردن ار شمعی فروزی %~% از آن طیبت چو شمعی هم تو سوزی
# 49 مده بر باد عمر را رایگانی %~% که کس نشناخت قدر زندگانی
# 50 بپاسخ زیر دستان را نکو دار %~% مگر بپسنددت مرد نکوکار
# 51 میفکن در سخن کس را بخواری %~% خود افکن باش گراستاد کاری
# 52 بچشم خرد منگر سوی کس هم %~% که چون طاوس می‌باید مگس هم
# 53 مگو بیهوده کس را ناسزاوار %~% بهر زه هم مرنجان هم میازار
# 54 اگر پیش تو آید احمقی باز %~% تکبر کن بپیش احمق آغاز
# 55 وگر پیش تو آید مرد یزدان %~% فروتن باش خود را خاک گردان
# 56 اگر گرد کسی بسیار گردی %~% اگرچه بس عزیزی خوارگردی
# 57 اگر بسیار کس را سر دهی باز %~% ز دردسر فراوان سر نهی باز
# 58 بپیران کن تقرب تا توانی %~% که ایشانند آگاه از جوانی
# 59 بدرویشان رسان از مال بهری %~% که تا ms135 مالت نگردد مار و زهری
# 60 توانگر چون برت آید بخدمت %~% مدار او را برای سیم حرمت
# 61 ور آید پیش تو درویش خسته %~% بپرسش تا نگردد دل شکسته
# 62 کسی کو بر تو حق دارد بآبی %~% فراموشش مکن در هیچ بابی
# 63 مجوی از عیب بر موری فزونی %~% که در قدرت تو چون موری زبونی
# 64 نکو بین باش گر عقلت بجایست %~% که گر بی عیب می‌جویی خدایست
# 65 مکن در هیچ کاری ناسپاسی %~% رضا ده در قضا گر حق شناسی
# 66 اگر قبضیت باشد ناگهانی %~% بگورستان شو و بگری زمانی
# 67 مخند و تاتویی اندوهگین باش %~% بکنجی در شو و تنها نشین باش
# 68 چو خواهی کز بلا یابی رهایی %~% اسیران را ز زندان ده جدایی
# 69 زمانی در سیاست کن توقف %~% که تا از پس نمانی در تاسف
# 70 مچخ با هیچ کس در گفت بسیار %~% که نبود سر سگی کردن بسی کار
# 71 مکن گستاخ کودک را برخویش %~% که در گل کرده باشی گوهر خویش
# 72 مکن در وقت پاسخ پیش دستی %~% که شرطست آن که یک ساعت باستی
# 73 سخاوت کن که هر کس کو سخی بود %~% روا نبود که گویم دوزخی بود
# 74 دلت خرسند کن تا جان نپوسد %~% که خرسندیست گنجی کان نپوسد
# 75 مگو از خویش بسیاری بپاکی %~% بدان خود را که مشتی آب و خاکی
# 76 مکن ز اندیشه بیهوده دل ریش %~% که خود اندیشه داری از عدد بیش
# 77 مخور حسرت ز غمهای کهن بار %~% که نبود این سخنها را بن و بار
# 78 چو عیسی باشد خندان و شکفته %~% که خر باشد ترش روی و گرفته
# 79 بخوبی و بزشتی تا توانی %~% مده اقرار بر کس تا ندانی
# 80 اگر دل زنده در پرده راز %~% ز مرده جز بنیکویی مگو باز
# 81 سخن گرمست گوید چون نگو گفت %~% بجان بپذیر و آن منگر که او گفت
# 82 اگر خصمی ms136 شود بر تو بداندیش %~% بنیکویی زفان بندش کن از خویش
# 83 مدان زنهار خصم خرد را خوار %~% که شهری شعله سوزد بیک باز
# 84 ز بهر خلق نیکویی رها کن %~% نکویی خاص از بهر خدا کن
# 85 بترک هرچ گفتی تا توانی %~% دگر مندیش از آن گر کاردانی
# 86 چو در ره می‌روی سر پیش می‌دار %~% مبین در خلق و دل با خویش می‌دار
# 87 طعام افزون مخور ناگاه و ناساز %~% که آن افزون ترا بی‌شک خورد باز
# 88 چو شب در خواب خواهی شد بعادت %~% بگو از صدق دل قوی شهادت
# 89 بوقت صبح سر از خواب بردار %~% که آن دم بهترست از خفته مردار
# 90 چو هنگام نماز آید فرازت %~% مکن زندیشها باطل نمازت
# 91 ز کار عاقبت اندیش پیوست %~% که هر کو عاقبت اندیش شد رست
# 92 همیشه حافظ اوقات خود باش %~% بفکرت در حضور ذات خود باش
# 93 برون را پاک می‌دار از شریعت %~% بپرهیز از پلیدی طبیعت
# 94 درون را نیز در معنی چنان دار %~% که خجلت ناردت گر شد پدیدار
# 95 چنان وقتی بدست آرد زمانه %~% که گر گویند روگردی روانه
# 96 اگر زر داری و گر پادشاهی %~% بکن چیزی که باز آن کرد خواهی
# 97 زفانت چون شود در نزع خاموش %~% همه اندیشها را کن فراموش
# 98 مترس آن ساعت و امید می‌دار %~% چراغی را فرا خورشید می‌دار
# 99 که هر کو جان دهد بر شادمانی %~% بسی لذات یابد جاودانی
# 100 بکارست این مثل اینجا که گویی %~% بجان کندن بباید تازه رویی
# 101 مدار از غافلی پند مرا خوار %~% یکایک کار بند و بهره بردار
# 102 ترا گر در ره اسرار کارست %~% مدان کس را که به زین یادگارست
# 103 بدان این جمله و خاموش بنشین %~% زفان در کام کش وز جوش بنشین
# 104 صبوری پیشه کن اینک طریقت %~% خموشی پیشه گیر اینک حقیقت PageV21P001
# 1 بچین شد پیش پیری مرد هوشیار %~% که ما ms137 را از حقیقت کن خبردار
# 2 جوابش داد آن پیر طریقت %~% که ده جزوست در معنی حقیقت
# 3 بگویم با تو گر نیکو نپوشی %~% یکی کم گفتنست و نه خموشی
# 4 ز خاموشیست بر دست شهان باز %~% که بلبل در قفس ماند ز آواز
# 5 اگر در تن زدن جانت کند خوی %~% شود هر ذره با تو سخن گوی
# 6 چو چشمه تا بکی در جوش باشی %~% که دریا گردی ار خاموش باشی
# 7 درین دریا بگوهر هر که ره داشت %~% بغواصیش باید دم نگه داشت
~~PageV21P002
### | [ abkhsh 22 ]
# 1 زهی عطار از بحر معانی %~% بالماس زفان در می‌چکانی
# 2 ترا زبید بعالم بار نامه %~% که بر تو ختم شد اسرار نامه
# 3 میان چار طان گوژ رفتار %~% برین منوال کسی را نیست گفتار
# 4 چنانم قوت طبع است کز فکر %~% چو یک معنی بخواهم صد دهد بکر
# 5 در اندیشه چنان مست خرابم %~% که دیگر می‌نیاید نیز خوابم
# 6 نیابم خواب شب بسیار و اندک %~% ازین پهلو همی گردم بدان یک
# 7 همی رانم معانی را ز خاطر %~% که یک دم خواب یابم بوک آخر
# 8 یکی را چون برانم ده درآید %~% بتر را گر برانم به در آید
# 9 ز بس معنی که دارم در ضمیرم %~% خدا داند که در گفتن اسیرم
# 10 بصنعت سحر مطلق می‌نمایم %~% درین شک نیست الحق می‌نمایم
# 11 بحکمت لوح گردون می‌نگارم %~% که من حکمت زیؤتی الحکمه دارم
# 12 بمعنی موی از هم می‌شکافم %~% ببین گر پای داری دست بافم
# 13 جواهر بین که از دریای جانم %~% همی ریزد پیاپی بر زفانم
# 14 ببین این لطف لفظ و کشف اسرار %~% نگه کن معنی ترکیب و گفتار
# 15 اگر ما یک سخن گوئیم صد سال %~% همی دوشیزه ماند هم بیک حال
# 16 ز ما چندانکه گویی ذکر ماند %~% ولیکن اصل معنی بکر ماند
# 17 خردمندا بیا باری سخن بین %~% که می‌گوید سخنهای کهن بین
# 18 ms138 هرآنچ آن کهنه می‌گردد قدیدست %~% که لذت از جهان قسم جدیدست
# 19 چو من تا رو ز عالم باز بودست %~% ندانم تا سخن پرداز بودست
# 20 سخن را طبع عیسی فکر باید %~% چو مریم گر بزاید بکر ماند
# 21 ز تحسین درگذشتست این سخنها %~% که شوری دارد این شیرین سخنها
# 22 کسی را کارزوی این ضعیف است %~% نمودار منش شعر لطیف است
# 23 ز شعر خود نمودارش نمودم %~% ز هر در در و اسرارش نمودم
# 24 اگر تو اهل رازی چشم کن باز %~% بغواصی برون گیر از سخن راز
# 25 بساط مفسلی گسترده‌ام من %~% بسی دیوانگیها کرده‌ام من
# 26 کجاست اهل دلی درگوشه فرد %~% که بنشیند دمی با من درین درد
# 27 تو ای عطار اکنون چند ازین گفت %~% کنی آن گفت را پیوند ازین گفت
# 28 چنان خواهم که هم چون خاک گردی %~% مگر در زیر پای پاک گردی
# 29 چو خاک راه خواهی شد ازین پس %~% چو خاک راه شو در پای هر کس
# 30 فروتن شو خموشی گیر پیشه %~% درین هر دو صبوری کن همیشه
# 31 ترا می صبر باید کرد حاصل %~% که گفت الصبر مفتاح قلایل
# 32 صبوری کن ز حق اندیش پیوست %~% که با حق باشی و با خویش پیوست
# 33 گرت باید بهر دم تازه جانی %~% فرو مگذار یاد او زمانی
# 34 همی هر دم زدن در بیم و امید %~% بحق سرمایه ملکیست جاوید
# 35 چو هر دم می‌توانی یافت نوری %~% چرا دایم نباشی در حضوری
# 36 گر از صد چیز می‌یابی شرف تو %~% چه بهتر گر حضور آری بکف تو
~~PageV22P001
# 1 مگر می‌رفت آن دیوانه دل شاد %~% فتادش چشم بر بقال استاد
# 2 بدو گفتا که ای مرد نکو نام %~% شکرداری سپید و مغز بادام
# 3 چنین گفتا که دارم هر دو بسیار %~% ولیکن تا پدید آید خریدار
# 4 بدو دیوانه گفت آخر کجایی %~% چرا آن هر دو خوش را خوش نخایی
# 5 ms139 اگر این هر دو بفروشی بصد ناز %~% ازین هر دو چه خوشتر می‌خری باز
# 6 بیک یک دم که در زیر دل و جانست %~% که می‌داند که چه اسرار پنهانست
# 7 هزاران بحر پر اسرار کامل %~% بیک دم می‌توانی کرد حاصل
# 8 ترا این پند بس در هر دو عالم %~% که برناید زجانت بی خدادم
# 9 اگر تو باز داری پاس انفاس %~% بسلطانی رسانندت ازین پاس
# 10 خدا را یاد کن تا کی ز اشعار %~% خموشی پیشه کن تا کی ز گفتار
# 11 اگرچه شعر در حد کمالست %~% چو نیکو بنگری حیض الرجالست
# 12 یقین می‌دان که هر حرف از کتابت %~% بتست و بت بود بی شک حجابت
# 13 کنون بیدار شو از خواب مستی %~% رها کن بعد ازین این بت پرستی
# 14 دریغا فوت شد عمری که یک دم %~% اگر گویی به ارزد هر دو عالم
# 15 مرا گر عمر بایستی خریدن %~% نبودی یک زمانم آرمیدن
# 16 همه عمرم اگر یک دم بماندست %~% همی دانم که صد عالم بماندست
# 17 چرا چندین سخن می‌بایدم راند %~% چو می‌دانم که می بربایدم خواند
# 18 بگو چندین سخن کی رانمی من %~% اگر یک حرف بر خود خوانمی من
# 19 اگر بودی ازآنجا رنگ و بویم %~% نبودی رنگ و بوی گفت و گویم
# 20 دریغا کانچ دانستم نکردم %~% غم خود وقت کار خود نخوردم
# 21 اگر صد سال پویم راه دین را %~% ندانم کرد استغفار این را
# 22 گر استغفار یک یک دم کنم من %~% ندانم تا بعمری هم کنم من
# 23 ولیکن چون خداوند کریم است %~% ببخشد گرچه این جرمی عظیم است
# 24 عجب نیست ار بفضل جاودانی %~% بیک بیتم ببخشد رایگانی PageV22P002
# 1 شنودم من که فردوسی طوسی %~% که کرد او درحکایت بی فسوسی
# 2 به بیست و پنج سال از نو ک خامه %~% بسر می‌برد نقش شاهنامه
# 3 بآخر چون شد آن عمرش بآخر %~% ابوالقاسم که بد شیخ اکابر
# 4 اگرچه ms140 بود پیری پر نیاز او %~% نکرد از راه دین بروی نماز او
# 5 چنین گفت او که فردوسی بسی گفت %~% همه در مدح گبری ناکسی گفت
# 6 بمدح گبر کان عمری بسر برد %~% چو وقت رفتن آمد بی خبر مرد
# 7 مرادر کار او برگ ریا نیست %~% نمازم بر چنین شاعر روا نیست
# 8 چو فردوسی مسکین را ببردند %~% بزیر خاک تاریکش سپردند
# 9 در آن شب شیخ او را دید خواب %~% که پیش شیخ آمد دیده پر آب
# 10 ز مرد رنگ تاجی سبز بر سر %~% لباسی سبزتر از سبزه در بر
# 11 بپیش شیخ بنشست و چنین گفت %~% که ای جان تو با نور یقین جفت
# 12 نکردی آن نماز از بی نیازی %~% که می ننگ آمدت زین نانمازی
# 13 خدای تو جهانی پر فرشته %~% همه از فیض روحانی سرشته
# 14 فرستاد اینت لطف کار سازی %~% که تا کردند بر خاکم نمازی
# 15 خطم دادند بر فردوس اعلی %~% که فردوسی بفردوس است اولی
# 16 خطاب آمد که ای فردوسی پیر %~% اگر راندت ز پیش آن طوسی پیر
# 17 پذیرفتم منت تا خوش بخفتی %~% بدان یک بیت توحیدم که گفتی
# 18 مشو نومید از فضل الهی %~% مده بر فضل ما بخل گواهی
# 19 یقین می‌دان چوهستی مرداسرار %~% که عاصی اندکست و فضل بسیار
# 20 گر آمرزم بیک ره خلق را پاک %~% نیامرزیده باشم جز کفی درخاک
# 21 خداوندا تو می‌دانی که عطار %~% همه توحید تو گوید در اشعار
# 22 ز نور تو شعاعی می‌نماید %~% چو فردوسی فقاعی می‌گشاید
# 23 چو فردوسی ببخشش رایگان تو %~% بفضل خود بفردوسش رسان تو
# 24 بفردوسی که علیینش خوانند %~% مقام صدق و قصر دینش خوانند PageV22P003
# 1 بپرسیدم ز پیری سال فرسود %~% در آن ساعت که وقت رفتنش بود
# 2 که هم راه تو چیست ای مرد غمناک %~% چه داری زاد راه منزل خاک
# 3 جوابم داد کز بی آگهی من %~% دلی پر می‌برم دستی ms141 تهی من
# 4 خدایا من درین دیر تحیر %~% چو آن پیرم تهی دست و دلی پر
# 5 تهی دستم ز زاد راه جاوید %~% بفضل تو دلی دارم پر امید
# 6 خداوندا امید من وفا کن %~% دلم را از کرم حاجت روا کن
# 7 منور دار جانم را بنوری %~% دلم را زنده گردان از حضوری
# 8 حضوری ده ز چندین ترهانم %~% یقینی ده میان مشکلاتم
# 9 مرا از من نجاتی ده بتوفیق %~% ز نور خود براتی ده بتحقیق
# 10 دلم را محرم اسرار گردان %~% ز خواب غفلتم بیدار گردان
# 11 بر افروز از خداوندی دلم را %~% توانگر کن بخرسندی دلم را
# 12 نفس چون برکشندم هم نفس باش %~% در آن درماندگی فریاد رس باش
# 13 چو جان را منقطع شد از جهان دم %~% مرا با نور ایمان دار آن دم
# 14 چو با ایمان فرو بردی بخاکم %~% نیاید از جهانی جرم باکم
# 15 خداوندا همه بیچارگانیم %~% درین هنگامه چون نظارگانیم
# 16 همه گر دوزخی‌ایم از بهشتی %~% تو می‌دانی و تو تا چون سرشتی
# 17 که داند تا بمعنی متقی کیست %~% سعید از ما کدامست و شقی کیست
~~PageV22P004
# 1 بوقت نزع پیری زار بگریست %~% بدو گفتند پیرا گریه از چیست
# 2 چنین گفت او که اندر قرب صد سال %~% دری می‌کوفتم من در همه حال
# 3 کنون خواهد گشاد آن در بیک بار %~% از آن می‌گریم از حسرت چنین زار
# 4 که آگه نیستم کین در بعادت %~% شقاوت می‌گشاید یا سعادت
# 5 فرو می‌افتم از چرخ برین من %~% کجا آیم ندانم بر زمین من
# 6 مثالم کعبتین شش سو آید %~% که تا خود بر کدامین پهلو آید
# 7 در آن ساعت که جان از تن رها شد %~% دو عالم آن زمان از هم جدا شد
# 8 ازین سو تن ببیهوشی فرو رفت %~% وزان سو جان بخاموشی فرو رفت
# 9 که داند کین دو را کز هم جدا شد %~% کجا بود و کجا ms142 آمد کجا شد
# 10 جوامردا ازین نبود زیانت %~% که گویی خواب خوش باد ای جوانت
# 11 اگر بیتی خوشت آید ز جایی %~% من بیچاره را گویی دعایی
# 12 مرا کاری برآید روزگاری %~% ترا بزیان نیاید هیچ کاری
# 13 دعایی زود رو چون گشت نزدیک %~% مرا نوری بود درخاک تاریک
# 14 مرا راحت ترا باشد ثوابی %~% خلاصم باشدار باشد عقابی
# 15 تو خوش بنشسته در دنیای فانی %~% که من درخاک چون باشم نهانی
# 16 زهی ناخوش رهی در پیش ما را %~% زهی بی شفقتی برخویش ما را
~~PageV22P005
# 1 نکو گفتست آن درویش حالی %~% که می‌خواهم سه چیز از حق تعالی
# 2 یکی در خواب مرگی با سلامت %~% دوم در مرگ خوابی تا قیامت
# 3 سیم چیزی که گفتن را نشاید %~% چه گویم زانک در گفتن نیاید
# 4 خداوندا بفضلت دل قوی باد %~% کسی کز ما کند بر نیکویی یاد
# 5 قرین نور باد آن پاک رایی %~% که این گوینده را گوید دعایی
# 6 گرت در جام خود خونیست برخیز %~% ز چشم خون فشان بر خاک ما ریز
# 7 که بعد از ما عزیزان وفادار %~% بخاک ما فرو گویند بسیار
# 8 کنند از دل بسوی ما خطابی %~% ولی از گور ما ناید جوابی
# 9 بسی خونها بخوردند و برفتند %~% بدرد و غصه زیر خاک خفتند
# 10 کنون ما نیز خون خوردیم و رفتیم %~% بدرد و غصه زیر خاک خفتیم
# 11 بسی گفتیم و خاموشی گزیدیم %~% ز گویایی بخاموشی رسیدیم
# 12 خموشانند زیر خاک بسیار %~% نبینم من ازیشان کس خبردار
# 13 هزاران جان پاک از قالب پاک %~% فدای این همه روهای پر خاک
# 14 چرا چندین سخن بایست گفتن %~% چو زیر خاک می‌بایست خفتن PageV22P006
# 1 شنودم من از آن داننده استاد %~% که چون عبادی اندر نزع افتاد
# 2 درآمد پیش او عباسه ناگاه %~% ز پای افتاده دیدش بر سر راه
# 3  ز سیلاب اجل مدهوش گشته %~% ز پاسخ بلبلش خاموش گشته
# 4 بدو ms143 گفت ای لطیف نغز گفتار %~% زفانت در سخن گفتن شکر بار
# 5 تو تا پیش سخن گویان نشستی %~% همه دست سخن گویان ببستی
# 6 چرا گشتی چنین خاموش بیکار %~% چو بود آن حرص بسیارت بگفتار
~~PageV22P007
# 1 بپرسیدم در آن دم از پدر من %~% که چونی گفت چونم ای پسر من
# 2 ز حیرت پای از سر می‌ندانم %~% دلم گم گشت دیگر می‌ندانم
# 3 نگردد این کمان کار دیده %~% ببازی چو من پیری کشیده
# 4 چنین دریا که عالم می‌کند نوش %~% ز چون من قطره برناورد جوش
# 5 بدو گفتم که چیزی گوی آخر %~% که سرگردان شدم چون گوی آخر
# 6 جوابم داد کای داننده فرزند %~% بفضل حق بهر بابی هنرمند
# 7 ز غفلت خود نماییدم همه عمر %~% چه گویم ژاژ خاییدم همه عمر
# 8 بآخر دم چنین گفت آن نکوکار %~% خداوند محمد را نکو داد
# 9 پدر این گفت و مادر گفت آمین %~% وزان پس زو جدا شد جان شیرین
# 10 خدایا گفت این هر دو گرامی %~% بفضلت مهر بر نه بر تمامی
# 11 اگرچه گردنم زیر گناه است %~% دعای این دو پیرم حرز راهست
# 12 ببین یا رب دو پیر ناتوان را %~% بدیشان بخش جان این جوان را
# 13 تو آن پیر نکو دل را نکو دار %~% فروغ نور ایمان شمع او دار
# 14 در ایمان یافت موی او سپیدی %~% مدارش در سواد ناامیدی
# 15 بدرگاه تو باز افتاده کارش %~% بفضل خویشتن ده زینهارش
# 16 در آن تنگی گورش همنفس باش %~% در آن زیرزمینش دست رس باش
# 17 کفن را حله گردان در بر او %~% بباران ابر رحمت بر سر او
# 18 چو با خاکی شد آن شخص ضعیفش %~% بپاکی باد بر جان شریفش
# 19 ز جان مصطفی نور علی نور %~% بجانش میرسان تا نفخه سور
# 20 گناهش عفو کن جانش قوی دار %~% بنور دین دلش را مستوی دار
# 21 خدایا پیش شاهان مرد مضطر %~% شود با تیغ و ms144 با کرباس هم بر
# 22 چو من دیدم که خلقانی که رفتند %~% همه یک تیغ در کرباس خفتند
# 23 تن من از کفن کرباس آورد %~% زفانم تیغ چون الماس آورد
# 24 کنون کرباس و تیغ آورده‌ام من %~% بسی داغ و دریغ آورده‌ام من
# 25 تو خواهی خوان و خواهی ران تودانی %~% که گر رانی و گرخوانی توانی
# 26 سخن با دردترزین کس ندیدست %~% کزین هر بیت خونی می‌چکیدست
PageV22P008 ms145