######OpenITI#


#META# title: ma
#META# ed_info: Ed. n.n. (n.d.), , Ganjoor corpus: n.n..
#META# url: https://ganjoor.net/attar/ma/

#META#Header#End#

# 1 آفرین جان آفرین و جان جان %~% آنکه هست او آشکارا و نهان
# 2 در مقام لایزالی آشکار %~% در درون عاشقان بیقرار
# 3 آسمان یک پرده از اسرار او %~% وین زمین یک نقطه از پرگار او
# 4 ای منزه از همه بود ونبود %~% وی مبرا از همه گفت و شنود
# 5 آسمان چون چرخ سرگردان او %~% قل هو الله آیتی در شان او
# 6 خاک را از قدرت خود آفرید %~% عقل و جان آورد از صنعت پدید
# 7 آفتاب از صنع او گردان شده %~% ماه و زهره در رهش حیران شده
# 8 جسم را از خاک قدرت نقش داد %~% روح را از آتش و از باد زاد
# 9 روح را چون جان در این تن او نهاد %~% سر اسرارش در این جان زوفتاد
# 10 این زمین یک خشت از ایوان او %~% نحن اقرب گفته دیوان او
# 11 هیچکس آسان به کنهش پی نبرد %~% تا بظاهر او یقین از خود نمرد
# 12 ای بخود مغرور در ملک جهان %~% کی بیایی تو ز کنه او نشان
# 13 ای ز تو غافل همه عالم تمام %~% سر اسرارت میان خاص و عام
# 14 دانه لطف معانی داشتی %~% در میان جان آدم کاشتی
# 15 چون حق آمد در درون تو نهان %~% این زمان عطار درها میفشان
# 16 بعد از این گویم همه نعت رسول %~% حضرت حق کرده عرفانش قبول
# 17 از محمد گویم و اطوار او %~% من یقین دانسته‌ام کردار او PageV01P01
# 1 آن محمد ختم و خیرالمرسلین %~% آن محمد نور رب العالمین
# 2 آن محمد مخزن اسرار شرع %~% جبرئیل از خیل او پوشیده درع
# 3 آن محمد آیت صنع اله %~% آن محمد آفتاب عز و جاه
# 4 آن محمد مقتدای اهل دید %~% آن محمد آیت حبل الورید
# 5 آن محمد خازن آیات غیب %~% آن محمد دیده مرآت غیب
# 6 آن محمد مظهر انوار حق %~% آن محمد دیده خوددیدار حق
# 7 آن محمد واقف سرها شده ms001 %~% در دل عطار خود پیدا شده
# 8 آن محمد با ولی همدم شده %~% در میان جان ودل محرم شده
# 9 آن محمد روح انسانی شده %~% در دل درویش روحانی شده
# 10 آن محمد گفته با حق رازها %~% بعد از آن بشنیده او آوازها
# 11 آن محمد معدن حکمت شده %~% جبرئیلش پیک در خدمت شده
# 12 آن محمد کو حبیب الله بود %~% در میان اهل وحدت شاه بود
# 13 آن محمد بهترین خلق بود %~% نه چو ما وابسته این دلق بود
# 14 از ظهور مصطفی آگاه شو %~% بعد از آن مردانه اندر راه شو PageV01P02
# 1 دین اگر خواهی سخن راراست گو %~% باش تابع بر امام راستگو
# 2 شهسوار لو کشف شیر خدا %~% از خدا دانی جهان را رهنما
# 3 آن امامی کو بحق اسرار گفت %~% گفت با منصور و هم با دارگفت
# 4 مصطفی سر خدا با او بگفت %~% از حقایق ذره‌ای کی او نهفت
# 5 مصطفی اسرار حق از وی شنفت %~% هم از او بشنید و هم با او بگفت
# 6 او همیدانست سر من لدن %~% زان همی فرمود ز اسرار او سخن
# 7 سر اسرار خدائی او بود %~% نور انوار عطائی او بود
# 8 سر اسرار محمد دان که اوست %~% خود بدانستی که آخر هم خود اوست
# 9 تو مگر قرآن نخواندی ای پسر %~% یا مگر از حق نداری تو خبر
# 10 سالها در جهل و ظلمت رفته‌ای %~% وز تعصب گرد دوزخ تفته‌ای
# 11 ای تو را دنیا و دین بس نادرست %~% چون تو را ناپاکیی از اصل رست
# 12 ای تو مردود ضروری آمده %~% در صور کوشیده صوری آمده
# 13 روز صورت بگذر و حق را ببین %~% تا شود این صورتت حق الیقین
# 14 حق نخواهی دید الا با علی %~% رهبر کل جهانست آن ولی
# 15 باز گویم سر اسرارت تمام %~% گر تو هستی واقف سر کلام
# 16 نی خدا گفته است با او هل اتی %~% نی خدا ms002 گفته است با او انما
# 17 نی خدا گفته است بلغ در کلام %~% گر بدانی علم تو گردد تمام
# 18 گفت با آدم خدا که برمگیر %~% گندم و درعالم جان تو ممیر
# 19 حیدر کرار گندم را نخورد %~% زان سبب در ملک معنی او نمرد
# 20 این سخن را بی زبان عطار گفت %~% و اینچنین در یقین عطار سفت
# 21 گر تو مرد حقی این سر گوش کن %~% در زبان خامشی خاموش کن
# 22 کین زبان را خود زبانی دیگر است %~% وین سخن را خود بیانی دیگر است
# 23 این سخن در مدرسه با درس نیست %~% در میان عاشقان خود ترس نیست
# 24 چار عنصر راگذارو فرد باش %~% در میان عاشقان خود مرد باش
# 25 اولیا با انبیا هر دو یکند %~% هر دونور ذات بیچون بی شکند
# 26 مصطفی ختم رسل شد در جهان %~% مرتضی ختم ولایت در عیان
# 27 جمله فرزندان حیدر ز اولیا %~% جمله یک نورند حق کرد این ندا
# 28 پاک و معصوم و مطهر چون نبی %~% این سخن را می نداند هر صبی
~~PageV01P03
# 1 ای به دنیا جمله مقصود آمده %~% پرتوی از نور معبود آمده
# 2 ای ز انوار حقیقت نور تو %~% وی ز اسرار حقیقت پورتو
# 3 هر حقیقت را که گفته بایزید %~% آن معانی را زجعفر او شنید
# 4 ای ز تو هم آسمان و هم زمین %~% رحمت حق نور رب العالمین
# 5 ای ز تو دو نور مشتق آمده %~% هر دو عالم ز آن برونق آمده
# 6 این دو نور از نور حق پیدا شده %~% عالمی ز آن نورها شیدا شده
# 7 سالکان کار حق ایشان بدند %~% مظهر انوار حق ایشان بدند
# 8 پیشوای خلقشان میدان یقین %~% آنکه ایشانند شمع راه دین
# 9 از حسن میپرس سر اولین %~% وز حسین از اولین و آخرین
# 10 زین دو مظهر ای پسر گر حاضری %~% جوی سر باطنی و ظاهری
# 11 ای دو چشم مصطفی و ms003 مرتضی %~% وی دو نور انبیا و اولیا
# 12 در حقایق قرةالعین رسول %~% در معارف زبدهنقد بتول
# 13 جبرئیل از جان و دلتان چاکر است %~% جمله کر وبیان خاک در است
# 14 ز اول آدم یکایک ز انبیا %~% از خدا در یوزه دارند این دعا
# 15 کای الها جرم ما برما مگیر %~% وز گناهان گذشته در پذیر
# 16 جرم ما را بخش بر آل علی %~% تا شود آئینه ما منجلی
# 17 تو چه میدانی که ایشان خود کیند %~% رهبران آدمان خاکیند
# 18 آن یکی را زهر مقبول آمده %~% و آن دگر از تیغ مقتول آمده
# 19 آنکه کرد این جمله باشد لعنتی %~% تا ابد در نار باشد محنتی
# 20 چون بظاهر این چنین هاکرده‌اند %~% خویشتن را خود بدوزخ برده‌اند
# 21 لیک ایشان را چه نقصان از کمال %~% نور حق را کی بود آخر زوال
# 22 ای تو نورذات یزدان آمده %~% ای تو عین کل عرفان آمده
# 23 اول و آخر شما بودید عین %~% باطن و ظاهر شما بودید عین
# 24 از شما یک نوردیگر شد پدید %~% زین عباد آن در دریای دید
# 25 اوست باب اولیا عین الیقین %~% اوست اسرار معانی را معین
# 26 اوست در جانهای صدیقان دین %~% نور او بوده است خود در آن و این
# 27 اوست دانا در همه روی زمین %~% اوست بینا بر همه اسرار دین
# 28 اوست عالم بر علوم اولین %~% اوست ظاهر بر ظهور آخرین
# 29 او ز دانش برتر از کر و بیان %~% او ز بینش رفته چون رفتار جان
# 30 او بدیده حق عیان اندر جهان %~% او بحق دانا و بینا بی گمان
# 31 ای ز تو سر الهی آشکار %~% وز محمد وز علی تو یادگار
# 32 باز نقد اوست سر اولیا %~% بوده نام او محمد زاتقیا
# 33 نام اونام محمد آمده %~% خلق او چون خلق احمد آمده
# 34 باقر و صادق دو گوهر بوده‌اند %~% که علوم حیدری بربوده‌اند
# 35 جفر حیدر ms004 را عمل می‌کرده‌اند %~% پی با سرار لدنی برده‌اند
# 36 راه در طور شریعت برده‌اند %~% آنچه حق گفته است ایشان کرده‌اند
# 37 گر تو اندر راه ایشان مرده‌ای %~% از ملک گوی معانی برده‌ای
# 38 از خدا درجان ایشان راه بود %~% زین سخن دانای حق آگاه بود
# 39 هر که او از دیدشان آگاه نیست %~% گمره است او بریقین در راه نیست
# 40 همچو کوران چند تو بی‌ره روی %~% همچو غولان چند تو گمره شوی
# 41 راه حق راه علی دان ای پسر %~% این بود ره گر بدانی سر بسر
# 42 جعفر صادق امام خاص و عام %~% چون ندانستی چه گویم والسلام
# 43 او جمیع اولیا را راهبر %~% از معارف گفته او بی‌حد ومر
# 44 ای چو عطارت هزاران خوشه چین %~% کشتزار معنیت رادر یقین
# 45 ای چو عطارت هزاران بنده بیش %~% دشمنانت را رسد بر سینه ریش
# 46 ای ز تو روشن شده اسرار دین %~% دشمنان باشند با ما گو بکین
# 47 لیک از مظهر سخنها گویمت %~% در عجایبهای عرفان جویمت
# 48 زین سخن حاسد اگر دلگیر شد %~% همچو خر لاغر ما پیر شد
# 49 روی دشمن در دو دنیا شد سیاه %~% ز آنکه او رانیست در دل حب شاه
# 50 جام اسرار معانی نوش کن %~% همچو اصحاب حسینی جوش کن
# 51 یک سخن در گوش منصور او بگفت %~% هستی منصور را چون گرد رفت
# 52 گفت منصور این سخن را پایدار %~% گشت منصور و بشد تا پای دار
# 53 هر که او اسرار حق را فاش کرد %~% در جهان بیخودی او گشت فرد
# 54 ای تو خاص کبریای ذوالجلال %~% وز تو روشن گشته خود نور کمال
# 55 هست فرزند تو ماه آسمان %~% موسی کاظم امام راستان
# 56 رهبر راه طریقت بود او %~% در حقیقت جملگی مقصود او
# 57 شهسوار دین پیغمبر بد او %~% در حقیقت هادی و رهبر بد او
# 58 ای تو باب مظهر و سر کلام %~% هم بتو ms005 گفته است حق خود را سلام
# 59 ای تو راه و رهبر و ره بین شده %~% خویشتن را پیشوای دین شده
# 60 راه تو راه محمد بیشکی %~% از علی نور تو آمد بیشکی
# 61 هرکه راه تو نرفت او عور بود %~% کور رفت و کور دید و کور بود
# 62 پس علی موسی الرضا هست او سلیم %~% ملک عالم زوست جنات النعیم
# 63 کرد مأمون سعی و آوردش بریو %~% خود برآورد از محبانش غریو
# 64 آمد او اندر چنین ملکی عجیب %~% هست در ملک خراسان او غریب
# 65 تاکندوالی ملک خود ورا %~% ز آنکه حق اوست جمله ملکها
# 66 ملک چبود جمله عالم ز آن اوست %~% اولین و آخرین دیوان اوست
# 67 طوف او مانند حج مطلق است %~% حج اکبر دان که گفت او حق است
# 68 هست امام جن و انس و وحش و طیر %~% این سخن باور ندارد مرد غیر
# 69 غیر خود مردود دلها آمده است %~% تاابد در عین ذلها آمده است
# 70 یا علی عطار را اسرار گو %~% از زبان خود ورا انوار گو
# 71 تا شود روشن دل و اسرار دان %~% نعرهمستان برآرددر جهان
# 72 وصف تو هم از زبان تو کند %~% گفت تو هم با کسان تو کند
# 73 ای تو اسرافیل در صور آمده %~% همچو عزرائیل منصور آمده
# 74 ای تو چون جبریل امین مؤمنان %~% همچو میکائیل صاحب سرجان
# 75 ای تو خود نور الهی آمده %~% واقف سر کماهی آمده
# 76 هم تقی و هم نقی دان نور ذات %~% ذات ایشان جامع آمد بر صفات
# 77 گر تو حق خواهی از ایشان می‌طلب %~% تا بیابی راه حق را بی تعب
# 78 راه شرع مصطفی اینان روند %~% نه چو تو دنبال بی دینان روند
# 79 راهزن بسیار داری ای پسر %~% خویشتن را تو نگهدار از خطر
# 80 الحذر زنهار از ایشان الحذر %~% تا نمانی سالها اندر سقر
# 81 بوالحسن دان عسکری را در جهان ms006 %~% بوالحکم دان مهر او در جان جان
# 82 مهر او بر جان مؤمن هست پاک %~% می‌برم من مهر ایشان را بخاک
# 83 ای بمحشر تو شفاعت خواه من %~% قرةالعین رسول و شاه من
# 84 ای ز تو روشن جهان نور و علم %~% هم ولایت داری و هم کان حلم
# 85 صد هزاران اولیا رو برزمین %~% از خدا خواهند مهدی را یقین
# 86 یا الهی مهدیی از غیب آر %~% تا جهان عدل گردد آشکار
# 87 مهدی و هادی و تاج انبیا %~% بهترین خلق و برج اولیا
# 88 ای ولای تو معین آمده %~% بر دل و بر جان روشن آمده
# 89 ای تو ختم اولیا اندر جهان %~% در همه جانها نهان چون جان جان
# 90 ای تو هم پیدا و پنهان آمده %~% بنده عطارت ثنا خوان آمده
# 91 آنچه من دیدم همه دید تو بود %~% وآنچه من کردم ز تقلید تو بود
# 92 ای بهر قرنی تو پیدا آمده %~% در میان جان مصفا آمده
# 93 عاشقان را عشق تو کرده است مست %~% عارفان را جام عرفان ده بدست
# 94 ای تو هم معشوق و هم عشق الست %~% عشق تو برده است خود ما را ز دست
# 95 دست ما ودامن تو ای امیر %~% این فقیر مبتلا رادستگیر
# 96 من پناه خود بتو آورده‌ام %~% حب تو با شیر مادر خورده‌ام
# 97 هر که او شرک آورد در دین تو %~% مست گردد عاقبت از کین تو
# 98 هر کرا حب تو باشد پیشوا %~% خلق را باشد یقین او رهنما
# 99 حب تو میراث باشد بنده را %~% چون ننازم طالع فرخنده را
# 100 بازآیم با سر احوال خویش %~% تا کنم خود شرح قیل و قال خویش
# 101 این کتابم از غرایب آمده است %~% مظهر سر عجایب آمده است
# 102 گفتم از سر عجایبهای خویش %~% ساختم مرهم پی دلهای ریش PageV01P04
# 1 گر ازین مرهم نیابی کام خویش %~% جوهر الذاتم بیاور تو به پیش
# 2 آنچه از ms007 وی بشنوی در خویش بین %~% تاشود سر عجایب پیش بین
# 3 جوهر الذاتم سخن بی پرده است %~% همچو اشتر نامه مستی کرده است
# 4 گر تو از مرغ حقایق پر بری %~% منطق الطیرم بخوان تا بربری
# 5 مرغ عطار از زبان حق شنید %~% لاجرم از آشیان حق پرید
# 6 چونکه حق بشناختی شیرین به بین %~% تا شود این دید تو حق الیقین
# 7 رو تو اسرار ولایت گوش کن %~% و آنگهی جام هدایت نوش کن
# 8 گر تو از جام محبت می خوری %~% جانب شهر ولایت پی بری
# 9 رو مصیبت نامه را از سر بخوان %~% تا شود حاصل تو رامقصود جان
# 10 گر الهی نامه را گیری بگوش %~% جام وحدت را کنی بی شبهه نوش
# 11 پندنامه گر بیابی در جهان %~% تو عزیزش دار همچون جان جان
# 12 تا بیابی عزت دنیا و دین %~% آنگهی بر تخت سلطانی نشین
# 13 رو بذکر اولیا مشغول شو %~% و آنگهی چون تذکره مقبول شو
# 14 همچو ایشان ترک کن تجرید شو %~% دور روزی چند ازتقلید شو
# 15 من کتب بسیاردارم در جهان %~% لیک مظهر را عجایب نیک دان
# 16 مظهر کل عجایب حیدر است %~% در میان سالکان او رهبر است
# 17 ختم کردم این کتب بر نام او %~% زآنکه دارم مستیی از جام او
# 18 هر که او از جام تو یک قطره خورد %~% گوی دولت از میانه او ببرد
# 19 ای تو درمقصود یکتا آمده %~% مظهر سر هویدا آمده
# 20 احمد مرسل چو رویت را بدید %~% گفت اینک نور حق از حق رسید
# 21 حق بسی گفته ثنا در شأن او %~% گر نمی‌دانی بخوان قرآن او
# 22 گر تو از قرآن حق منکر شوی %~% بیشکی میدان که تو کافر شوی
# 23 ای ز بینش مقصد و مقصود حق %~% وی بدانش برده تو از کل سبق
# 24 ای تو درعالم محقق آمده %~% نور تو با ذات ملحق آمده
# 25 پرتو ذات الهی ms008 بود تو %~% بحرها چون شبنمی از جود تو PageV01P05
# 1 این چنین گفته است نجم الدین ما %~% آنکه بود اندر جهان از اولیا
# 2 آن ولی عصر و سلطان جهان %~% منبع احسان و میر عارفان
# 3 شیخ نجم الدین کبری نام او %~% در جهان جان و دل پیغام او
# 4 گفت روزی مظهر سرخدا %~% بود بنشسته بجمعی ز اولیا
# 5 پیش او بودند فرزندان او %~% همچو نوری در میان جان او
# 6 چون محمد روی فرزندان بدید %~% مهر ایشان در دل و جان پرورید
# 7 بد نشسته بوذر و سلمان برون %~% داشتندی مهرشان در جان درون
# 8 پس زبان بگشاد و بس اسرار گفت %~% وز معارف نکته‌ها بسیار گفت
# 9 آنچه با حق مصطفی گفته به راز %~% جمله میدان سی هزار ای دلنواز
# 10 با علی گفتا و فرزندان او %~% بود این اسرارها در شأن او
# 11 پس علی رفت وسخن در چاه گفت %~% جملگی از گفت الا الله گفت
# 12 بعد از آن از چاه نی آمد برون %~% وین معانی را هم او گوید کنون
# 13 چون شنیدند از محمد زمزمه %~% گوئیا افتاد در جان دمدمه
# 14 خود بدیشان نکته‌ها از راز گفت %~% رمز اسرار حقیقت باز گفت
# 15 سر ز اسرار حقیقت باز کرد %~% و آنگهی در لامکان پرواز کرد
# 16 این چنین گفتند ره دانان ما %~% راه حق رفتند با شوق لقا
# 17 هر که راه حق رود حق بیند او %~% در همه دلها چو جان بنشیند او
# 18 هر که درکوی حقیقت راه یافت %~% در درون عارفان الله یافت
# 19 هست عارف نور سلطان ازل %~% گر نمی‌بینی مکن بامن جدل
# 20 ز آنکه هردل واقف الله نیست %~% وز بیان سرحق آگاه نیست
# 21 چون ندانستی بعرفان کی رسی %~% گر رسی آخر بسلطان کی رسی
# 22 راه رو بسیار دیدم در جهان %~% لیک یک رهرو ندیدم راه دان
# 23 رازها گویم چو باشی مستمع %~% از حقایق وز معارف ms009 مجتمع
# 24 گفت پیغمبر که شاهی ز آن تست %~% مظهر سر الهی جان تست
# 25 در همه روی زمینی مقتدا %~% گفت این در حق شاه اولیا
# 26 شاه سرور شاه اکبر شاه نور %~% شاه عشق و شاه موسی شاه طور
# 27 شاه آدم شاه دین شاه کرم %~% شاه نوح و شاه طوفان شاه جم
# 28 شاه ابراهیم و یعقوب و پسر %~% شاه الیاس است اندر بحرو بر
# 29 شاه جرجیس است و یوشع ز احترام %~% و آن بود پیدا میان خاص وعام
# 30 شاه زکریاست و داود زمان %~% با سلیمان است در ملک جهان
# 31 شاه ادریس است بی شک با شعیب %~% با چو موسی واقف اسرار غیب
# 32 شاه عیسی اوست با سر آله %~% رفته او بر عرش علیین چو ماه
# 33 شاه اسحق است و اسمعیل او %~% یا چو موسی در گذشت از نیل او
# 34 شاه یونس بوده اندر بطن حوت %~% مشتق است ازذات حی لایموت
# 35 شاه بوده با جمیع اولیا %~% جمله را بوده بمعنی رهنما
# 36 شاه بوده با محمد در عیان %~% وز نهان دیده همه سر نهان
# 37 شاه دان سر محمد بیشکی %~% لحمک لحمی بدانی خود یکی
# 38 شاه بد با جمله کروبیان %~% شاه بد با جمله روحانیان
# 39 شاه با جبریل و میکائیل هم %~% شاه عزرائیل و اسرافیل هم
# 40 شاه بد با انبیا در کل حال %~% شاه بد با اولیا در سر وقال
# 41 شاه بد آنکس که سر با چاه گفت %~% وز درونش نی برآمد آه گفت
# 42 نی همی گوید که شاهم شاه بود %~% وز درون عاشقان آگاه بود
# 43 نی همی گوید که اسرار عیان %~% شاه گفته در بیان جان جان
# 44 نی همی گوید که ای غافل ز شاه %~% انما میخوان تو از گفت اله
# 45 نی همی گوید که ازمن هیچ نیست %~% وز برون من بجز یک پیچ نیست
# 46 نی همی گوید که من دم ms010 می‌زنم %~% وین منادی را بعالم میزنم
# 47 نی همی گوید که من عاشق شدم %~% در طریق شاه خود صادق شدم
# 48 نی همی گوید که من بر جان خویش %~% داغ دارم از کف سلطان خویش
# 49 نی همی گوید که داغم داشت سود %~% آن ز دست دوست مرهم مینمود
# 50 نی همی گوید که فریادم از اوست %~% وین فغان و ناله و دادم از اوست
# 51 نی همی گوید که او بد سر حق %~% تو همی دانی اگر بردی سبق
# 52 نی همی گوید که گویم حال خود %~% از برون و از درون احوال خود
# 53 نی همی گوید که من نی نیستم %~% یا خود از مستان این می نیستم
# 54 نی همی گوید که برگویم چه بود %~% با من اندر چاه تن آخر که بود
# 55 نی همی گوید که او خود حق بگفت %~% در میان چاه تن از حق شنفت
# 56 نی همی گوید که او ز الله گفت %~% پس برفت و سرحق با چاه گفت
# 57 نی همی گوید که ای مردود حق %~% می ندانستی که او بد بود حق
# 58 نی همی گوید که راه حق هم اوست %~% ره رو دنیا و دین حق هم اوست
# 59 نی همی گوید که ای گم کرده راه %~% آخرالامر از که می‌جوئی پناه
# 60 نی همی گوید که ای نور ازل %~% چندگردی گرد هر در چون جعل
# 61 نی همی گوید که عرفان از که خواست %~% از امیر دین که شاه اولیاست
# 62 نی همی گوید که ای مقصود من %~% درمیان جان توئی معبود من
# 63 نی همی گوید که شرع اشعار اوست %~% وین طریقت نیز از اطوار اوست
# 64 نی همی گوید که راه او بگیر %~% ز آنکه در عالم ندارد او نظیر
# 65 نی همی گوید که دایم دم زنم %~% وین ندای عشق در عالم زنم
# 66 نی همی گوید که او منصور بود %~% دایما با نور ms011 حق در نور بود
# 67 نی همی گوید که او عطار بود %~% عاشقان را صاحب اسرار بود
# 68 نی همی گوید که این عطار گفت %~% سر اسرار خدا با یار گفت
# 69 نی همی گوید که با من یار باش %~% در میان جان و تن دلدار باش
# 70 نی همی گوید که حق گفتا بگو %~% من بگویم سر اسرارت نکو
# 71 نی همی گوید علی ازحق شنفت %~% هرچه حق می‌گفت حیدر نیز گفت
# 72 گفت نی در پیش نجم الدین سبب %~% کز درونم خون برآمد تا بلب
# 73 گفت کبری حال خود با من بگو %~% تا چه گفته است آن امام راستگو
~~PageV01P06
# 1 گفت نی تو گوش داراحوال من %~% گر گرفتار آمدی در چاه تن
# 2 حیدر کرار با من راز گفت %~% ز اولین و آخرینم باز گفت
# 3 گفت آخر چند باشی در بدن %~% وارهان این روح را چون جان ز تن
# 4 ای بخود مغرور از شیخی خویش %~% در سرت دستار و در برصوف کیش
# 5 جهد کن تا تو تکبر کم کنی %~% ورنه طوق لعن در گردن کنی
# 6 رو تو ترک جامه و دستار کن %~% از معارف جان خود در کار کن
# 7 مصطفی از پیش او توفیق داشت %~% مرتضی از دید او تحقیق داشت
# 8 مصطفی آلوده دنیا نبود %~% مرتضی آسوده اینجا نبود
# 9 مصطفی سد شریعت را ببست %~% مرتضی در عین انسانی نشست
# 10 مصطفی را جبرئیل آمد زپیش %~% مرتضی را خواند حق در پیش خویش
# 11 مصطفی در اسم اعیان آمده %~% مرتضی در عین انسان آمده
# 12 مصطفی درجسم چون جان آمده %~% مرتضی اسرار سبحان آمده
# 13 مصطفی رفته بمعراج آله %~% مرتضی دیده ز ماهی تابماه
# 14 مصطفی از حق همه اسرار دید %~% مرتضی ازنور حق انوار دید
# 15 مصطفی در راه عرفان زد قدم %~% مرتضی دیده است حق رادمبدم
# 16 مصطفی با حق تعالی راز گفت %~% مرتضی با مصطفی آن باز گفت ms012
# 17 مصطفی گفته است با ایمان بکوش %~% مرتضی گفته است جام حق بنوش
# 18 مصطفی گفته است راه راست رو %~% مرتضی گفته است راز حق شنو
# 19 مصطفی گفته است با الله باش %~% مرتضی گفته است زو آگاه باش
# 20 مصطفی گفته است دینم دین اوست %~% مرتضی گفتادعا آمین اوست
# 21 مصطفی گفته است که حیدر جان من %~% مرتضی گفتا که ای ایمان من
# 22 مصطفی گفتا که حیدر پاک زاد %~% مرتضی گفتا که علم احمد بداد
# 23 مصطفی گفتا علی بابها %~% مرتضی گفتا که یا خیر الورا
# 24 مصطفی گفتا که ای شیر اله %~% مرتضی گفتا که ای خورشید و ماه
# 25 مصطفی گفتا شریعت جان ماست %~% مرتضی گفتا طریقت ز آن ماست
# 26 مصطفی گفتا که شرعم دین شده %~% مرتضی گفتادلم حق بین شده
# 27 مصطفی گفتا که درعالم منم %~% مرتضی گفتا که با آدم منم
# 28 مصطفی گفتا که در من نیست عیب %~% مرتضی گفتا که هستم سرغیب
# 29 مصطفی گفتا که حق با من بگفت %~% مرتضی گفتا که حق از من شنفت
# 30 مصطفی گفتا که عالم دام اوست %~% مرتضی گفتا که آدم نام اوست
# 31 مصطفی گفتا که عرفان نور من %~% مرتضی گفتا که انسان طور من
# 32 مصطفی گفتا که نور کل علیست %~% مرتضی گفتا که نام من ولیست
# 33 مصطفی گفتا که کعبه کوی اوست %~% مرتضی گفتا که قبله روی اوست
# 34 مصطفی گفتا که علمم اولین %~% مرتضی گفتا که جفرم را به بین
# 35 مصطفی گفتا که جفرم روی تو %~% مرتضی گفتا که راهم سوی تو
# 36 شیخ چون بشنید از نی این سخن %~% گفت برکندم ز دنیا بیخ و بن
# 37 گفت تا امروز من جان باختم %~% کفرو ایمان را زهم نشناختم
# 38 با همه دود چراغ و درس وعلم %~% با همه خلق جهان بودم بحلم
# 39 این همه ذکر ودعا با ورد نیک %~% این همه خلق و کرم با کرد ms013 نیک
# 40 مدرسه با چند مسجد ساختم %~% خانقه هم چند طرح انداختم
# 41 وقف بسیار و غنیمت بیشمار %~% خانقه معمور و یاران دوستدار
# 42 این همه ظاهر بدنیا بود هیچ %~% خود نبردم من ز دنیا سود هیچ
# 43 رو توسود خویش از ایمان ستان %~% تا بیابی در و گوهر بیکران
# 44 سود و سودا در درون چه بود %~% این چنین ها در درون شه بود
# 45 از درون چه چو بیرون آمدم %~% همچو نی نالان ومجنون آمدم
# 46 سالها اندر درون چه بدم %~% همچو پشه بر سر هر ره بدم
# 47 سالها من علم صوری خواند‌ه‌ام %~% لیک در راه یقین وامانده‌ام
# 48 مانده‌ام در چها تن غرق گناه %~% چون گیاهی خیز و بیرون شو زچاه
# 49 گر نباشد همدم تو حب شاه %~% کی برون آیی تو از چاه گناه
# 50 ای گرفتار درون چه شده %~% در پی غولان ره گمره شده
# 51 تو بخود افتاده‌ای در چاه تن %~% ایستاده راه و چاه اینک رسن
# 52 تو رسن در حلق محکم کرده‌ای %~% در ته چاه فنا دم کرده‌ای
# 53 رو رسن بر دست گیر و خوش برآ %~% از درون چه چو حلقه بردرآ
# 54 ای تو شیخ و دعوی تو نادرست %~% سلسله میدانی آخر از که است
# 55 گر تو دین او نداری مرده‌ای %~% ور یقینت نیست پس افسرده‌ای
# 56 این یقین عطار دارد ازنخست %~% وین محبت از زمین او برست
# 57 این یقین عطار دارد از ازل %~% ور نداری تو بود دینت دغل
# 58 این یقین عطار دارد همچو روز %~% تو برو از آتش حسرت بسوز
# 59 هر که او پی رو نباشد شاه را %~% راه گم کرده نداند راه را
# 60 گر تو مردی راه او رو همچو من %~% تا نیفتی در درون چاه تن
# 61 هر که او در چاه تن شه را ندید %~% رفت در دریای کفر او ناپدید
# 62 گر تو خواهی سرچاه از من شنو ms014 %~% وین رموز سر شاه از من شنو
# 63 ز آنکه حیدر از درون یار گفت %~% از دم منصور و هم از دار گفت
# 64 هم از او یعقوب و هم موسی شنید %~% هم ازو عطار و هم کبری شنید
# 65 هم از او جبریل و هم آدم شنید %~% هم از او عیسی بن مریم شنید
# 66 هم از او آن سالک ادهم شنید %~% هم از او این جمله عالم شنید
# 67 این همه اسرار سر شاه بود %~% از درون ما همه آگاه بود
# 68 گر تو راه او روی و اصل شوی %~% از دوئی بگذر که تا یک دل شوی
# 69 هر که دین او ندارد لیوه شد %~% چون درختی دان که او بی میوه شد
# 70 این سخن را تو مگو عطار گفت %~% حق تعالی با علی اسرار گفت
# 71 ای شده سر خدا خود ورد تو %~% جبرئیل از کمترین شاگرد تو
# 72 در معانی از همه آگه شدی %~% با جمیع رهروان همره شدی
# 73 با محمد گفت شه در صبحگاه %~% پس مبارک باد معراج اله
# 74 تو بدست مصطفی دادی نگین %~% خاتم ختم رسل ای شاه دین
# 75 آنچه حق باتوبگفت او باتو گفت %~% تو باو گفتی و او از تو شنفت
# 76 پس محمد گفت ای سر آله %~% مظهر سر خدا و شمع راه
# 77 مظهر سرعجایب شاه ماست %~% پرتو حق در دل آگاه ماست
# 78 مظهر ما شمه‌ای از نام اوست %~% دنیی و عقبی همه یک جام اوست
# 79 این همه اسرار اگر عطار گفت %~% از تو اسرار معانی او شنفت
# 80 هر که او اسرار شه از شه شنید %~% او یقین از ماه تا ماهی بدید
# 81 هر که اسرار علی را گوش کرد %~% جام وحدت را لبالب نوش کرد
# 82 هر که گفت شاه را فرمان نبرد %~% در میان امتان ایمان نبرد
# 83 هر که او با شاه ما بیعت ببست %~% تو یقین میدان ms015 که از بدعت برست
# 84 هر که گفت شاه مادر جان نهاد %~% مصطفی بر درد او درمان نهاد
# 85 هر که او با شاه مردان بد مقیم %~% جای او کردند جنات النعیم
# 86 هر که او با شیر یزدان کرد عهد %~% عهد او باشد بعرفان همچو شهد
# 87 هر که او با شاه ما باشد درست %~% در میان باغ او طوبی برست
# 88 هر که او با شاه ایمان آورد %~% در میان سالکان جان آورد
# 89 هر که او در دین حق آگاه شد %~% با محبان علی همراه شد
# 90 هر که اودر راه عرفان زد قدم %~% هست اودر ذات ایشان محترم
# 91 هر که او در شرع محکم ایستاد %~% در میان خلق محرم ایستاد
# 92 هر که او در راه حیدر راه رفت %~% از سلوک سالکان آگاه رفت
# 93 هر که او در راه حیدر دید یافت %~% از امیرالمؤمنین تفرید یافت
# 94 هر که او در راه حیدر شد نخست %~% بیشکی گردد همه دینش درست
# 95 هر که او را مرتضی ایمان نبرد %~% در میان کفر سرگردان بمرد
# 96 هر که او از شاه مردان روی تافت %~% در دم آخر شهادت می نیافت
# 97 گر تو می‌خواهی که باشی رستگار %~% دست از دامان حیدر وامدار
# 98 رو تو فرمان خدا راگوش کن %~% می ز جام هل اتی خود نوش کن
# 99 رو تو با حق راز خود را بازگو %~% در حقیقت نکته‌های رازگو
# 100 تا تو از خود کم نه‌ای انسان نه‌ای %~% واقف اسرار آن جانان نه‌ای
# 101 عشق باشد گوهر دریای علم %~% عشق باشد مظهر غوغای علم
# 102 مظهر کل عجایب حیدر است %~% آنکه او در هفت ماهه حیدر است
# 103 ختم بادا این کتب بر نام او %~% جمله ذرات نقش نام او
# 104 در دریای نبوت مصطفی است %~% اختر برج ولایت مرتضی است
# 105 مرتضی باشد یدالله ای پسر %~% وین یدالله از کلام حق شمر
# 106 مرتضی ms016 میدان ولی حق یقین %~% انما در شأن او آمد ببین
# 107 مرتضی داده خبر از بود بود %~% یک زمان از راه حق غافل نبود
# 108 مرتضی میدان امام راستی %~% این سخن از من شنو گر راستی
# 109 راست دید و راست گفت وراست رفت %~% گمرهان را اوفکند در نار تفت
# 110 تو چو قطره سوی بحر عشق رو %~% نه چو عاصی سوی کان فسق رو
# 111 تو چو قطره فرد باش ونور شو %~% وانگهی سوی بهشت و حور شو
# 112 جوی خلد و حور در این دار تو %~% گر ندانستی شوی مردار تو
# 113 تو ز عقل خود به یکباره گریز %~% تا برآرد نام نیکت عشق نیز
# 114 رو تو خود را از میان بردار تو %~% تا ترا سلطان دین داند نکو
# 115 رو تو خو را بازگردان از وجود %~% تا بیابی در از آن دریای جود
# 116 رو تو خود را در میانه نیست کن %~% تا بیابی سرمعنی در سخن
# 117 رو ز دنیا دور شو چون مرتضی %~% تا بیابی تو عیان سرخدا
# 118 هر که او اینجا بقای حق ندید %~% همچو حیوان در زمین حق چرید
# 119 رو تو انسان باش و ازانسان شنو %~% گر تو هستی راه بین در راه رو
# 120 راه بینان مصطفی و مرتضی %~% غیر ایشان نیست اینجا مقتدا
# 121 گر تو میخواهی که از ایشان شوی %~% هرچه این بیچاره گوید بشنوی
# 122 رو تو این سر معانی گوش کن %~% آنچه گفتم بشنو و خاموش کن
# 123 راه ایشان گیر و فرد فرد شو %~% در طریق اهل عرفان مرد شو
# 124 کم خور و کم گوی و کم آزار باش %~% حاضر سر رشته اسرار باش
# 125 می‌نشین با عارفان نیکخو %~% صحبت ارباب دنیا را مجو
# 126 با محبان علی همراز شو %~% در مقام بیخودی ممتاز شو
# 127 هرچه بینی نیک دان و نیک بین %~% تاتو را گردد معانی همنشین
# 128 هرچه گوئی نیک گو ms017 ای نیک خو %~% تابماند در جهانت گفتگو
# 129 بیعت نیکو تو با مظهر ببند %~% تا شوی در ملک معنی سر بلند
# 130 جهد کن تا نیک باشی در جهان %~% در میان سالکان وعارفان
# 131 رو تو عشق آموز و صورت کن خراب %~% ورنه دردنیای دون باشی بخواب
# 132 علم حق را دان و خود باهوش شو %~% بعد از آن در علم معنی گوش شو
# 133 این علوم ظاهری را ترک کن %~% بیش عطار آعلاج مرگ کن
# 134 کز علوم ظاهری جز قال نیست %~% در علوم باطنی جز حال نیست
# 135 از علوم ظاهری بیجان شوی %~% وز علوم باطنی درمان شوی
# 136 از علوم ظاهری گردی خراب %~% وز علوم باطنی یابی صواب
# 137 از علوم ظاهری بی او شوی %~% وز علوم باطنی با او شوی
# 138 از علوم ظاهری ترسان شوی %~% وز علوم باطنی انسان شوی
# 139 در علوم ظاهری جز زهر نیست %~% همچو تو اسرار دان در دهر نیست
# 140 دید علم ظاهری کورت کند %~% از لباس معرفت عورت کند
# 141 ای تو اسرار درون جان ما %~% همچو خورشید جهان تابان ما
# 142 از درون و از برون تابان شده %~% سالکان را رهنمای جان شده
# 143 عرش و کرسی ذره‌ای از پرده‌ات %~% ماه و خورشید جهان پرورده‌ات
# 144 این جهان و آن جهان یک نقش تو %~% درمیان جان نشسته بخش تو
# 145 من که‌ام تاوصفت آرم بر زبان %~% ز آنکه هستی در همه جانها نهان
# 146 یا امیرالمؤمنین عطار را %~% خوش فروزان کن در او انوار را
# 147 یا امیرالمؤمنین جان گفته‌ام %~% در معنی در معانی سفته‌ام
# 148 یا امیرالمؤمنین با من بگو %~% سر اسرار خدا را روبرو
# 149 تا شود روشن دل وجانم تمام %~% تا که اوصاف تو بر خوانم تمام
# 150 ای ز اوصاف تو روشن جان من %~% پرتو نور تو شد ایمان من
# 151 یا امیرالمؤمنین خود گفته‌ای %~% وین معانی چو در را سفته‌ای
# 152 جهد کن ms018 عطار خود را گوش دار %~% این معانی نهان را هوش دار
# 153 تو مگو پیش خران اسرار را %~% ز آنکه جز وهمی نداند کار را
# 154 کار حال ماست درعالم مدام %~% سلسله در سلسله میدان تمام
# 155 سلسله در سلسله می‌رو بحق %~% چون نخواندستی چه دانی این سبق
# 156 من سبق را از علی آموختم %~% نی ز جهال خلی آموختم
# 157 من سبق از کل کل آموختم %~% خرقه ایمان از او بردوختم
# 158 من زدنیا رخت خود بربسته‌ام %~% وز جهان دون بکلی رسته‌ام
# 159 من سبق را از الاه آورده‌ام %~% مصطفی را عذر خواه آورده‌ام
# 160 من سبق را از یقینم گفته‌ام %~% این یقین خود زخود بنهفته‌ام
# 161 من سبق از ذات او گویم مدام %~% چون نمی‌دانی چه گویم با تو خام
# 162 من سبق گویم ز انفاس کلام %~% با تو و با کل عالم خاص و عام
# 163 من سبق از میم گویم یا زلام %~% یا زالهام عطائی یا زنام
# 164 من سبق گویم ولی تو هوش دار %~% در معنی مرا در گوش دار
# 165 من که با عطار خواهم گفت راز %~% وآنکه با حق اوست دایم در نماز
# 166 چونکه عطار این رموز از شه شنید %~% گفت آمد نور حق از من پدید
# 167 ای ز تو روشن همه روی زمین %~% هست عطارت ز خرمن خوشه چین
# 168 من که ام تادم زنم از گفت خود %~% من گرفتم در کلامم مفت خود
# 169 من که‌ام یک بنده بیچاره‌ای %~% از مقام جان و تن آواره‌ای
# 170 من کیم خود گردی از نعلین تو %~% ذره افتاده پیش عین تو
# 171 یا علی واصل کن این بی بهر را %~% تا شوم خورشید و گیرم دهر را
# 172 پس زبان بگشاد کای عطار دین %~% دادمت اسرار ودرهای یقین
# 173 چونکه عطار این شنید از سر غیب %~% گفت عطارت ندارد هیچ عیب
# 174 گر همی خواهی که یابی یار را %~% در دل خود ms019 میطلب اسرار را
# 175 راه دین راه علی دان در یقین %~% تا شود نور الهت راه بین
# 176 در عجایب سرها دارم نهان %~% لیک جوهر را بیاور در بیان
# 177 تا بگوید حال و احوالت تمام %~% وآنگهی در وادی معنی خرام
# 178 گرچه سرها من بمظهر گفته‌ام %~% این کتاب از گفت حیدر گفته‌ام
# 179 بعد از این خواهم سخن بسیار گفت %~% وین کتب را گفته کرار گفت
# 180 این کتب را مظهر حق نام کرد %~% در میان خلق عالم عام کرد
# 181 بعد از این الهام با عطار گفت %~% می‌توانی یک کتب ز اسرار گفت
# 182 گفتمش گویم بحکم ذوالجلال %~% هم بفرمان خدای لایزال PageV01P07
# 1 یک شبی در بحر شاه اولیا %~% غوطه خوردم جوهری کرد او عطا
# 2 جوهر ذاتش نهادم نام او %~% من عجایب سرها دارم در او
# 3 هر که خواند جوهرم سلطان شود %~% روح مطلق گردد و انسان شود
# 4 هر که خواند جوهرم چون جان شود %~% در میان گنجها پنهان شود
# 5 هر که خواند جوهرم ایمان برد %~% در میان سالکان عرفان برد
# 6 هر که خواند جوهرم گوهر شود %~% در طریق راه حق رهبر شود
# 7 هر که او خود را نداند او شود %~% همچو منصور آن زمان حق گوشود
# 8 رو تو پیدا کن کتبهای مرا %~% تادر آن بینی خدا را بی لقا
# 9 گرخدا خواهی که بینی در عیان %~% جوهر ما را و مظهر را بخوان
# 10 تا ببینی تو خدای خویش را %~% بازیابی سرهای خویش را
# 11 گر نبینی کور باطن بوده‌ای %~% همچو کوران درجهان فرسوده‌ای
# 12 ای برادر جشم دیدت برگشا %~% غیر حق تو خود نبینی هیچ جا
# 13 من در این گفتارها حق گفته‌ام %~% وندر آن اسرار مطلق گفته‌ام
# 14 گنج عرفان و معانی بیشمار %~% اندرین آورده‌ام خود صدهزار
# 15 بازآیم بر سر این گنج خویش %~% ز آنکه بردم در عجائب رنج خویش
# 16 رنج من آن بد که سرگردان ms020 شدم %~% اندرین دریای بی پایان شدم
# 17 حضرت شاهم بیامد جام داد %~% در میان عاشقانم نام داد
# 18 نام من عطار گفت و گفت گو %~% از من و ازغیر من زنهار جو
# 19 ز آنکه عطاری تودر دکان من %~% هرچه جویندت بده ازخوان من
# 20 ز آنکه این خوان ازخدا آمد بمن %~% وندر او پیدا و پنهان سرکن
# 21 هست دریا ذره‌ای از خوان من %~% قرص خورشید است یکتا نان من
# 22 حق تعالی گنج اسرارم بداد %~% در درون من معانی را گشاد
# 23 از من اسرار خدا شد آشکار %~% از حدیثم نی بنالد زار زار
# 24 کرده با جان عالم معنی قرار %~% چار عنصر را بداده پود وتار
# 25 از نبی باشد ترا ایمان درست %~% وز علی باشد همه عرفان درست
# 26 ای تو از حق غافل و از کار خود %~% می ندانی هیچ تو رفتار خود
# 27 گر بدانی اصل خود سلطان شوی %~% ورنه همچون دیو و چون شیطان شوی
# 28 ای تو دورافتاده از مأوای خویش %~% جهد کن تا تو روی با جای خویش
# 29 منزل و مأوات جای عاشقان %~% وین رموز صادقان و صالحان
# 30 سالک راه خدا آن کس بود %~% کاین جهان در پیش او چون خس بود
# 31 بعد از این او ترک سر گوید چو من %~% همچو منصوری بود بی خویشتن
# 32 هر که بگذشت از سر او اسرار یافت %~% وین معانی در جهان عطار یافت
# 33 رو تو ترک غیر کن عطار شو %~% و آنگهی از خواب خود بیدار شو
# 34 ای تو در دنیا گرفتار بدن %~% حیف باشد بر تو نام مرد و زن
# 35 نه زنی نه مرد درراه اله %~% دیو ملعونت برون برده ز راه
# 36 دیو ملعون پیر این معنی بود %~% راه رو باید که با تقوی بود
# 37 راه رو دانی که باشد درجهان %~% با تو گویم گرنه کوری ای فلان
# 38 راه رو در راه حق ms021 میدان نبی %~% بعد از آن میدان ولی را ای غبی
# 39 راه میخواهی بیا اندیشه کن %~% رو تو مهرشاه مردان پیشه کن
# 40 گر تو ازجان در پی مهرش روی %~% از عذاب دوزخی ایمن شوی
# 41 گر تو مهرش را نداری در درون %~% بیشکی ملعونی و مردود دون
# 42 راه میخواهی اگر از راستی %~% از ولای مرتضی برخاستی
# 43 دین چه باشد واصل اندر راه او %~% خود فرو رفتن بسر در چاه او
# 44 هرکه چون دانه بیفتد بر زمین %~% خود برون آید چو نی اسراربین
~~PageV01P08
# 1 حال خود بشنوز من ای مرد نیک %~% روغن ایمان مریزان تو به دیک
# 2 چون پدر این پند راتعلیم کرد %~% اوستادم هم مراتعظیم کرد
# 3 گفت ای نور دو چشم صالحان %~% وز معارف نقد اسرار زمان
# 4 همچو تو فرزند درگیتی نزاد %~% دشمنانت را سر و تن گو مباد
# 5 ای تو مقصود پدر در سر دین %~% از تو روشن گشته ایمانم یقین
# 6 ای تو در ملک دلم روشن شده %~% در میان باغ جان گلشن شده
# 7 من امام خود زخود بشناختم %~% و آنگهی دنیا و دین در باختم
# 8 دین و دنیایت نیاید هیچ کار %~% از من این دم این سخن را گوش داد
# 9 گر نباشد آن امامت راهبر %~% از وجود خویش کی یا بی خبر
# 10 رو تو در دین خدا ایمان بیار %~% تا شود سرنهانت آشکار
# 11 رو تودر دین محمد رست شو %~% همچو عطار از طریق چست شو
# 12 هرکه دیدارولی پیدا ندید %~% تو یقین میدان که او خود را ندید
~~PageV01P09
# 1 چون پدر روزی به استادم سپرد %~% نزد او از راه تعلیمم ببرد
# 2 آن معلم بود عالم در جهان %~% همچو خورشیدی که باشد او میان
# 3 آن معلم بود وارث در علوم %~% حکمت لقمان نموده درنجوم
# 4 او تصوف را نکودانسته بود %~% در بالماس معانی سفته بود
# 5 در علوم جعفر او پی برده بود ms022 %~% پی باسرار نهانی برده بود
# 6 داشت او یک سلسله کانرا ذهب %~% خاص اهل البیت گویند ای عجب
# 7 آن علوم از پیش جعفر داشت او %~% وین ز انفاس پیمبر داشت او
# 8 چند وقت او در درون جان خویش %~% با خدا گفته معانی ز آن خویش
# 9 گفت یا رب توشه راهم بده %~% در طریق عشق خود جاهم بده
# 10 تاشوم بینا وگویا وانگهت %~% همچو گردی باشم از خاک رهت
# 11 ای شده همچون قمر تابان بعلم %~% ای ربوده گوی معنی را بحلم
# 12 بود او از بود عرفان آمده %~% در جهان خورشید تابان آمده
# 13 لیک او از فخر دین راضی نبود %~% ز آنکه او در راه حق قاضی نبود
# 14 چند نوبت نجم دین کبرای ما %~% آمد اندر پیش آن کان صفا
# 15 لیک جدم نیست تا نامش برم %~% از می سلطان خود جامش برم
# 16 همچو منصور او هزاران جام خورد %~% نه چو آدم دانه اندر دام خورد
# 17 او ز عرفان خدا آگاه بود %~% هم باو اسرار حق همراه بود
# 18 سی هزار اسرار حق دانسته بود %~% از وجود خویش کلی رسته بود
# 19 سی هزار از گفته شرع رسول %~% سی هزار دیگر از راه عدول
# 20 جمله این سرها ز مکنونات غیب %~% از درون او درآمد جیب جیب
# 21 او زخود بگذشته و گلشن شده %~% درمیان عاشقان روشن شده
# 22 سیصد و شصت ودو عارف را ز راه %~% خدمت شایسته کرده سال و ماه
# 23 گفت کای فرزند فرزانه سخن %~% بشنو از من یادگار و گوش کن
# 24 با من از حق بود سر بیشمار %~% جمله خواهم کرد بر تو من نثار
# 25 دان که شب بودم بخلوت از کرم %~% ناگهان شخصی درآمد از درم
# 26 چون نظر کردم رسول الله بود %~% بر همه دلها و جانها شاه بود
# 27 روی خود پیشش نهادم بر زمین %~% گفت سر بردار و سر حق به بین ms023
# 28 من بحکم او چو سر برداشتم %~% در دل خود نور حق افراشتم
# 29 چون نظر کردم بروی مصطفی %~% دیدم اندر پهلوی او مرتضی
# 30 مصطفی گفتا بمن کای مرد دین %~% میشناسی شاه دین را از یقین
# 31 می‌شناسم گفتم ای ختم رسل %~% این جوان رازآنکه هست او بحر کل
# 32 من باو ایمان خود وابسته‌ام %~% از عذاب حق تعالی رسته‌ام
# 33 شاه را دانم من از روی یقین %~% بعد پیغمبر امام متقین
# 34 سرحق در ذات او من دیده‌ام %~% زو همه عرفان حق بشنیده‌ام
# 35 من در او بینم همه آفاق را %~% من از او دانم مراین نه طاق را
# 36 من از او رانم سخن در ذات حق %~% من از او خوانم همه آیات حق
# 37 من در او بینم همه نور الاه %~% خود از او تابان بود خورشید و ماه
# 38 من از اودیدم همه دیدار حق %~% زین معانی برده اهل دین سبق
# 39 من از او دیدم ولایت را تمام %~% گفته‌اش ایزد ثنااندر کلام
# 40 من از او دیدم کتبها پر ز علم %~% من در اودیدم همه دریای حلم
# 41 من در او دیدم تمام انبیا %~% زآنکه او بوده ولی و رهنما
# 42 اوست دانا در علوم اولین %~% اوست بینا در کلام آخرین
# 43 من در اودیدم که او منصور بود %~% لاجرم اندر جهان مشهور بود
# 44 من دراو دیدم که آدم بود او %~% بی گمان عیسی بن مریم بود او
# 45 هر که او را دید حق را دید او %~% گل ز بستان معانی چید او
# 46 بعد از آن گفتا رسول هاشمی %~% کاین سخنها را ولی داند همی
# 47 این معانی را ز که آموختی %~% خرقه توفیق ایمان دوختی
# 48 گفتمش ز آنکس که بامن راز گفت %~% قصه معراج با من باز گفت
# 49 ز آنکه او بابست بر شهر علوم %~% عرش را کرده مشرف از قدوم
# 50 پس رسول هاشمی گفت این علوم ms024 %~% او ترا گفته است ز اسرار نجوم
# 51 تا بکی باشی خموش و دم بخود %~% گوی معنی را ببر ز آدم بخود
# 52 چونکه خورشید جهان مطلع شود %~% بعد از آن نور ولی مطلع شود
# 53 گوی معنی را کسی خواهد ربود %~% کوجمال خویش را خواهد نمود
# 54 مست گشته همچو بلبل دم زده %~% عالم جان را چو نی بر هم زده
# 55 پیشت آید صادقی دل زنده‌ای %~% همچو نور آسمان رخشنده‌ای
# 56 جام اسرارش بده تادرکشد %~% زو همه درهای معنی برکشد
# 57 او بود عطار و عطر افشان شود %~% نور معنی از دمش درجان شود
# 58 اوبه عالم سرها گوید بما %~% از درون او برآید این ندا
# 59 همچو منصور از اناالحق دم زند %~% آتش اندر جمله عالم زند
# 60 تو برو او را ز عرفان درس گو %~% نه چو واعظ تو سخن از ترس گو
# 61 رو تو آنچه دیده‌ای از سرجان %~% جمله را با او بنه اندر میان
# 62 رو تو او را از من و از شاه گو %~% سر اسرار خدا با چاه گو
# 63 ما باو دادیم اسرار خدا %~% تا نگوید از زبان ما بما
# 64 ما باو دادیم گویائی عشق %~% ما باو دادیم بینائی عشق
# 65 عشق ما در جان او سوزان شده %~% زاهد خود بین چه سرگردان شده
# 66 هر که او از سر ما آگاه نیست %~% همت ما خود باو همراه نیست
# 67 هر که ما را در یقین نشناخته %~% در جهان ایمان خود در باخته
# 68 هر که راه ما رود ره یابد او %~% از مکاید روی خود برتابد او
# 69 هر که ازمادرو شد بی نور شد %~% و آنکه چون خفاش چشمش کورشد
# 70 چون شنیدم من ز استاد این سخن %~% آتشی در جانم افتاد از کهن
# 71 آتش شوق ولایت جوش کرد %~% جمله عالم سر بسر بیهوش کرد PageV01P10
# 1 گفت پیر ره که او بیخود شده %~% در ره عرفان ms025 حق راشد شده
# 2 نقطه سر قلم با لوح گوی %~% بعد از آن نقش صور از لوح شوی
# 3 گفتمش چون علم حق آمد درون %~% غیر حق را ازدلم کردم برون
# 4 عشق با هستی من شد رهنمون %~% جهد کن از هستی خود رو برون
# 5 من بکلی خویش را کردم تباه %~% چون بدیدم مظهر ذات الاه
# 6 یک چله در پیش آن سلطان بدم %~% در کمال سر او حیران شدم
# 7 آنچه گفت او گوش کردم من تمام %~% بر جمال شاه او کردم سلام
# 8 آنگهی از وی اجازت خواستم %~% جان خود از فیض او آراستم
# 9 جملگی هستی خود کردم تباه %~% تا رسیدم من بدرگاه اله
# 10 هر که او رادید جمله حق بدید %~% بیشکی او درمقام حق رسید
# 11 هر که اورا حق بداند حق شود %~% بیشکی او خود حق مطلق شود
# 12 همچو منصور از اناالحق دم زند %~% جمله عالم را هم او برهم زند
# 13 کفر و ایمان را گذار و حق شناس %~% تا نگردی در ره دین ناسپاس
# 14 هر که او از دین احمد روی تافت %~% او بچاه ویل شیطان راه یافت
# 15 رو ز احمد پرس سر مرتضی %~% حق بقرآن گفته با او هل اتی
# 16 تو چه دانی سر این دریای دین %~% او یدالله است درعین الیقین
~~PageV01P11
# 1 حق تعالی گفت درخم غدیر %~% با رسول الله ز آیات منیر
# 2 ایها الناس این بود الهام او %~% ز آنکه از حق آمده پیغام او
# 3 گفت کن تو با خلایق این ندا %~% هستم این دم خود رسولی بر شما
# 4 هرچه حق گفته است من خود آن کنم %~% بر تو من اسرار حق آسان کنم
# 5 جبرئیل آمد همین با من بگفت %~% من بگویم با شما راز نهفت
# 6 این چنین گفته است قهار جهان %~% حی و قیوم و خدای غیب دان
# 7 مرتضی ولی عهد من بود %~% هر که این سر ms026 را نداند زن بود
# 8 مرتضی باب علوم مصطفاست %~% مرتضی کان کرم بحر صفاست
# 9 مرتضی را بد حسن اسرار دان %~% مرتضی را بد حسین اسرار خوان
# 10 مرتضی را بود سلمان تکیه گاه %~% بوذر و قنبر غلام خاک راه
# 11 مرتضی را بود جبریلش غلام %~% زآنکه استادش بد از سر کلام
# 12 تو نمی‌دانی امام خویش را %~% بگذر از باطل بگیر این کیش را
# 13 مرتضی داماد و بن عم رسول %~% مرتضی اسرار حق دارد قبول
# 14 گر تو راه او نگیری بی رهی %~% همچوموری اوفتاده درچهی
# 15 رو تو راه راست اینک راستی %~% هم بیابی آنچه از حق خواستی
# 16 رو تو راه راست را ازشاه پرس %~% گوش کن اسرار او از چاه پرس
# 17 تا برآید نی بگوید فال او %~% در معانی جمله احوال او
# 18 نی همی گوید که اسرارم علیست %~% صاف ایمان کرده در کارم علیست
# 19 تو چه دانی چونکه ایمان نیستت %~% خود ولای شاه مردان نیستت
# 20 هرکه او را رهنما شیطان بود %~% بیشکی او خود ز مردودان بود
# 21 رو تو ترک زرق و این امساک کن %~% غیر حق را ازدل خود پاک کن
# 22 ترک مذهبها کن و غوغا مکن %~% عالمی را این چنین رسوا مکن
# 23 خارجی و رافضی دیگر مباش %~% جوی علم معنی دیگرمباش
# 24 مذهب بسیار باشد مختلف %~% این نکو نبود مگر پیش خرف
# 25 مذهب حق یک بود ای هوشیار %~% این سخن نقل است از شیخ کبار
# 26 آل احمد جمله یک دین داشتند %~% در ره تحقیق تلقین داشتند
# 27 رو چو ایشان مخزن اسرار جو %~% مذهب حق را ز هشت و چار جو
# 28 این کتبهائی که بینی در جهان %~% بی کلام حق همه تصنیف دان
# 29 هیچ میدانی که تصنیفات چیست %~% وین همه شرح ودلایل بهر کیست
# 30 بهر آنکس کو رود در مدرسه %~% شرح گوید از علوم فلسفه
# 31 آن بزرگ مدرسه ارزر بود ms027 %~% در میان عارفان او خر بود
# 32 او ستاند غله و زر بیشمار %~% من بحال او بگریم زار زار
# 33 زانکه مال وقف میدانی که چیست %~% جمله خون وریم درویش و دنی است
# 34 هر که او مفتی شد و فتوی نوشت %~% بهر یک دینار در صد جا نوشت
# 35 بدعت و بهتان همه می‌کرد راست %~% تا بگیرد یک درم کین حق ماست
# 36 حق تعالی حلق او خواهد گرفت %~% بعد از آنی دلق او خواهد گرفت
~~PageV01P12
# 1 من بگویم حالت قاضی تمام %~% زانکه رشوت گیرد او از خلق عام
# 2 او همی بیند که دارد نام وننگ %~% در شود در نار دوزخ بی‌درنگ
# 3 رشوت بسیار و زرهای یتیم %~% در نهانی گیرد او از روی بیم
# 4 پس یتیم بیکسی پیدا کند %~% مال او در دفتر خود جاکند
# 5 قاضیی را یک ملازم بود فرد %~% ضبط کردی مال ایتام از نبرد
# 6 کرد پیدا او یتیمی بی سخن %~% قاضیش گفتا که مالش ضبط کن
# 7 شش هزاری داشت نقره آن یتیم %~% گفت حق داده مرا خوان نعیم
# 8 پس گرفت آن زر بسوی خانه کرد %~% وز یتیم بی پدر بیگانه کرد
# 9 برگرفت او یک هزار از بهر خود %~% پنج دیگر را بقاضی کرد رد
# 10 بی‌تکلف بهر خود قاضی گرفت %~% وین حکایت را ز مردم می نهفت
# 11 گفت قاضی تو چه کردی وجه را %~% گفت کردم خرج او بی ماجرا
# 12 کرد قاضی یک هزاری قرض از او %~% گفت دیگر را نگه دار ای نکو
# 13 چون برآمد چند روزی زین سخن %~% گفت با قاضی که با ما رحم کن
# 14 وجه آن مسکین یتیم مستمند %~% برد دزد و اوفتادش در کمند
# 15 جمله را دزدان بدزدیدند و رفت %~% جان از این آتش بوددر تاب و تفت
# 16 گفت رو چون برتو این دعوی کنند %~% با تو این دعوی بی‌معنی کنند
# 17 گوی زر را دزد از ms028 من برده است %~% خاطر من زین سبب افسرده است
# 18 من بحفظ آن بکردم جهد نیک %~% جمله را محکم نهادم زیر ریگ
# 19 من زرت را چون امینی بوده‌ام %~% کی بدان من دست خود آلوده‌ام
# 20 هیچ بر تو می‌نیاید مرد باش %~% وز غم واندوه عالم فرد باش
# 21 چون یتیم آن زر طلب کرد از امین %~% پیش قاضی رفت نالان و غمین
# 22 ماجری گفتند با قاضی بهم %~% کرد قاضی ناتوان را متهم
# 23 گفت قاضی با یتیم ای بوالعجیب %~% این چنین در شرع ما نبود غریب
# 24 اویکی مرد امین عادل است %~% سالها در محکمه دارد نشست
# 25 زو خیانت کی روا باشد روا %~% بر تو باشد زین حکایت حد روا
# 26 دیگر آنکه هیچ می‌ناید بشرع %~% برامین تو برای اصل و فرع
# 27 چون یتیم از قاضی اعظم شنید %~% این سخن را گفت از شرع این بعید
# 28 کار قاضی این و کار مفتی آن %~% کار ملای مدرس را بمان
# 29 راه شرع اینست کایشان می‌روند %~% این همه دنبال شیطان می‌روند
# 30 راه راه مصطفی و آل اوست %~% چون بدانستی برو کاین ره نکوست
# 31 من بتو صد بار گفتم صد هزار %~% دست از دامان حیدر بر مدار
# 32 راه حیدر رو که اندر راه او %~% نور حق بد از دل آگاه او
# 33 راه راه اوست دیگر راه نیست %~% گر روی جای دگر جز چاه نیست
# 34 خویش را مفکن تو اندر چاه تن %~% جهد کن تا تو برون آئی چو من
# 35 این همه درها که این عطار سفت %~% در درون گوش او کرار گفت
# 36 گفت بشنو گیر درگوش این همه %~% تا شود روشن شب تو زین همه
# 37 ز آنکه شب تاریک و ظلمانی بود %~% در درونش آب حیوانی بود
# 38 من بسی شبها بکنجی بوده‌ام %~% راه عرفان را بسی فرسوده‌ام
# 39 گنج جانست و جواهر معرفت %~% من از اینها می‌کنم باتو صفت ms029
# 40 ای تو مغرور جهان و مال خود %~% رحم می‌ناید ترا بر حال خود
# 41 گر هزاران سال تو زحمت بری %~% مال دنیا را همه جمع آوری
# 42 عاقبت بگذاری و بیرون روی %~% خود یقین میدان که تو ملعون روی
# 43 هست دنیا پر ز آتش بهر کس %~% اوفتاده اندرو چون خار و خس
# 44 ای گرفتار عیال و زن شده %~% همچو حیوان در پی خوردن شده
# 45 باتو کردم بارها این ماجرا %~% تا به کی تو پروری این نفس را
# 46 رو تو از دنیای دون بگذر چو من %~% گر تو انسانی گذر زین انجمن
# 47 ای تودر بازار دنیا بس خراب %~% می نداری هیچ در عقبی ثواب
# 48 بهر یک نان بیسر و سامان شده %~% در میان مردمان حیران شده
# 49 گر تو صد اشتر پر از دیبا کنی %~% وین جهان را جمله پرغوغا کنی
# 50 سقف و ایوان سازی و سلطان شوی %~% تاجدار ملک هندستان شوی
# 51 ور چو اسکندر شوی با تاج و تخت %~% یا فریدونی شوی با حظ و بخت
# 52 عاقبت راه فنا گیری به پیش %~% می عدم بینی همه اعضای خویش
# 53 بعد از آن در خاک پنهانت کنند %~% پس عزیزان ختم قرآنت کنند
# 54 این چنین ها بین و فکر خویش کن %~% زاد راهت مظهر درویش کن
# 55 رو تو درویشی گزین و پاک باش %~% در میان عاشقان چالاک باش
# 56 رو تو با حق باس و راز حق شنو %~% تا بیابی سر عرفان نو بنو
# 57 تو نیابی بی ولی راه خدا %~% گر هزاران سال باشی رهنما
# 58 بی دلیلی راه گم گردد ترا %~% خوش دلیلی هست شاه اولیا
# 59 راه او راه محمد دان و باش %~% راه احمد دان ره یزدان و باش
# 60 همچو عطار اندر این ره زن قدم %~% گر همی خواهی که یابی سر جم
# 61 رو تو گردی باش اندر پای او %~% تادری یابی تو از ms030 دریای او
# 62 گر بمعنیم رسی انسان شوی %~% ورنه میرو تا که چون حیوان شوی
# 63 من به صنعت سحر دارم در سخن %~% من هم از حق دارم این سرکهن
# 64 من ز دریاها جواهر آرمت %~% وندر او سرها بظاهر آرمت
# 65 اهل دل آگه شوند از رمز من %~% عارفان کردند فهم این سخن
# 66 فهم من در جان عاشق نور شد %~% زین سخن دانای مامستور شد
# 67 هر که او مستور شد در راه عشق %~% هست او از جان و دل آگاه عشق
# 68 عشق سرگردان او در کل حال %~% حال او معشوق داند چون زلال
# 69 هر که او همرنگ یار خویش بود %~% از جهان گوی معانی را ربود
# 70 ای تو در راه خدا یکرنگ نه %~% وز درون و وز برون جز رنگ نه
# 71 زنگ دل را برتراش و پاک شو %~% و آنگهی در راه حق چون خاک شو
# 72 هر که چون دانه بیفتد سرکشد %~% خم معنی را به یک دم درکشد
# 73 سرفرازی حق درویشان بود %~% آه و سوز و درد هم ز ایشان بود
# 74 گر تو می‌خواهی که یابی دولتی %~% وارهی بی شبهه از هر ذلتی
# 75 رو طریق و راه درویشان بگیر %~% همچو ایشان باش و با ایشان بگیر
# 76 هست شرع احمدی راه درست %~% هر که جز این راه رفت او رنج جست
# 77 هر که در الطاف سرمد باشد او %~% پیرو شرع محمد باشد او
# 78 گر تو یک دم همنشین جان شوی %~% همچو ناصر سرور ایمان شوی
# 79 ناصر خسرو بحق چون راه یافت %~% همچو منصور او نظر در شاه یافت
# 80 تو یقین میدان که شه بیراه نیست %~% گر روی راه دگر شه راه نیست
~~PageV01P13
# 1 پیرمردی بود سالک همچو من %~% راه عرفان رفته در هر انجمن
# 2 سالها با اهل دل همراز بود %~% در مقام جان ودل ممتاز بود
# 3 گفتمش ای سالک راه اله %~% بارها ms031 گفتی بمن از سر شاه
# 4 هرچه گوئی تو بمن من بشنوم %~% هرچه فرمائی تو من هم پیروم
# 5 هر چه آید از زبانت در بود %~% گوشم از در معانی پر بود
# 6 بازگو ای پیر سالک از عیان %~% چه عجایب دیدی آخر از جهان
# 7 گفت گویم یک عجایب گوش کن %~% جام معنی را بیا خودنوش کن
# 8 بود در ایام من یک واقفی %~% نامداری عابدی خوش عارفی
# 9 در کمال حکمت او آگاه بود %~% همچومنصور حسین او شاه برد
# 10 گفت با من یک حدیث از حال خود %~% از مقام سیر وزاحوال خود
# 11 من بکردم آنچه کردی او سخن %~% گوش حکمت دار یک باری بمن
# 12 سالها افشای راز و سر نکرد %~% هیچ از سر خدا ظاهر نکرد
# 13 ناگهی سیرش به بغداد اوفتاد %~% دید غوغائی میان باغ وداد
# 14 رفت تا بیند که چه غوغاست این %~% دید شخصی رونهاده بر زمین
# 15 گفت یا رب آگهی از کار من %~% از بد و از نیک و از گفتارمن
# 16 یا الهی پیش تو روشن شده %~% کین جهان بر من یکی گلخن شده
# 17 یا الهی من گناه خویش را %~% با تو گویم تا کنی آن را دوا
# 18 من ندارم خود گنه تو واقفی %~% بر جمیع خلق عالم عارفی
# 19 یا اله ایمان خود همراه کن %~% از بدیها دست من کوتاه کن
# 20 یا الهی یک زمان بیتو نیم %~% گر زنم بی‌تو دمی خود کی زیم
# 21 یا الهی داد من زینان ستان %~% جملگی هستند اینجا عاصیان
# 22 یا الهی تو همی دانی که من %~% شرم می‌دارم میان مرد و زن
# 23 یا الهی جمله را کن سرنگون %~% زآنکه هستند این همه ازدین برون
# 24 یا الهی می‌روم من از جهان %~% داد من آخر از اینها تو ستان
# 25 چون از او بشنید شیخ او آن زمان %~% گفت ای جلاد تیغ خود بران
# 26 بود ایوانی در ms032 آن منزل بلند %~% مرد را آورد و زان ایوان فکند
# 27 بر زمین افتاد و جان با حق بداد %~% این چنین ظلمی بشد بر نامراد
# 28 بعد از آن در آتشش انداختند %~% در میان آتشش بگداختند
# 29 شیخ ظاهربین که چون اهریمن است %~% دشمن درویش و دیو رهزن است
# 30 من بگویم نام آن کین ظلم کرد %~% بود نامش شیخ عبدالله رد
# 31 بود آن درویش هم همنام او %~% در میان سالکان آرام او
# 32 عبد سالک نام آن درویش بود %~% گوی معنی را چو منصور او ربود
# 33 پیش رفتم در میان جمع من %~% ایستادم نزدشان چون شمع من
# 34 گفتم این غوغا و این خونی که بود %~% این چنین زجری که کردند از چه
~~بود
# 35 گفت شخصی کز کجائی ای جوان %~% کاینچنین سر را ندانی تو عیان
# 36 گفتمش مردی غریبم وین زمان %~% می‌رسم از وادی هندوستان
# 37 گفت پس بشنو ز من احوال او %~% من بگویم جمله قیل و قال او
# 38 چند روزی جملگی این مردمان %~% بر لب دجله نشستندی روان
# 39 صحبتی نیکو و خلقی بیشمار %~% بر لب دجله نشسته بر قطار
# 40 در میان جمع درویشان بدند %~% جمله در اسرار حق پنهان بدند
# 41 جمع دیگر عالمان باکمال %~% جمله خوانده علمهای قیل و قال
# 42 جمع دیگر از عوام الناس هم %~% همچو دودی بر لب دریای غم
# 43 هر یکی از قول خود گفتند حال %~% اوفتاد اندر میانشان قیل و قال
# 44 بس مسائل در میانشان اوفتاد %~% هر یکی از پیش خود لب میگشاد
# 45 آن یکی گفتی سخن از لب لب %~% وان دگر گفتا که نبود در کتب
# 46 آن یکی گفتا که آدم اصل بود %~% و آندگر گفتا محمد وصل بود
# 47 آن دگر گفتا محمد ز انبیاست %~% ختم این معنی به شاه اولیاست
# 48 آن یکی گفتا نبی را فضلهاست %~% بر ولایت این سخن میدان تو راست
# 49 آندگر گفتا ms033 غلط گفتی نه راست %~% خود نه آخر این حدیث مصطفاست
~~PageV01P14
# 1 آن دگر گفتا ولایت افضل است %~% ز آنکه این قول از کلام مرسل است
# 2 آن یکی گفتا ولایت زان کیست %~% آن دگر گفتا که در شأن علیست
# 3 حضرت شاه ولایت نام اوست %~% در جهان جان همه پیغام اوست
# 4 شاه دین اسرار حق با من بگفت %~% وین معانی را ز غیر حق نهفت
# 5 شاه من با جبرئیل این راز گفت %~% راه معنی را بعرفان باز گفت
# 6 شاه من حق را بدید و حق بگفت %~% هم بحق او گفت و هم از حق شنفت
# 7 انبیا جانند و شاهم جان جان %~% گر نمی‌دانی بیا مظهر بخوان
# 8 شاه من اندر ولایت سرور است %~% هر که این را می نداند کافر است
# 9 شاه من دارد ولایت زانما %~% رو بخوان در نص قرآن هل اتی
# 10 تا بدانی این ولایت زان کیست %~% این ثنا از قول حق در شان کیست
# 11 حق ترا قفلی عجب بر جان زده %~% راه دینت بیشکی شیطان زده
# 12 بستر مادر تو را خود پاک نیست %~% گر تو را مردود گویم باک نیست
# 13 من همی گویم امام حق علیست %~% دردو عالم بیشکی او خود ولیست
# 14 چونکه بشنیدند ازو جمع کبار %~% خود زدند او را به زاریهای زار
# 15 دست بستند و گرفتندش بزور %~% پیش شیخ وقت بردندش بزور
# 16 شیخ گمره گفت ای مردود دین %~% این سخن هرگز نباشد از یقین
# 17 این ولایت را که گفتی نیست آن %~% این ولایت را بگویم از عیان
# 18 این ولایت حق پیغمبر بود %~% پیش اهل سنت آن باور بود
# 19 زان نمی‌دانی امام خویش را %~% بیشکی افتادی از مادر خطا
# 20 او خلیفه بود کی بود او ولی %~% این ولایت را نبی دارد جلی
# 21 شیخ گفتا میدرم او را زهم %~% تا از این مشت رو افض وارهم
# 22 گفت استر را ms034 برون آرید زود %~% تا برم او را به پیش شاه خود
# 23 شیخ در نزد خلیفه شد روان %~% در عقب رفتند جمعی مردمان
# 24 چونکه در گاه خلیفه شد پدید %~% گفت حاجب را بگو شیخت رسید
# 25 چون شنید او نام شیخ و شاد شد %~% پس بنزد شیخ خود آزاد شد
# 26 شیخ گفت ای حاکم امن و امان %~% این چنین رانده است شخصی بر زبان
# 27 پس باو احوال را گفت او تمام %~% در برون درستاده خاص و عام
# 28 پس خلیفه گفت یا شیخ کبار %~% من ازین مردم بسی کشتم بزار
# 29 من ز اولاد علی هم کشته‌ام %~% تو نه پنداری که من کم کشته‌ام
# 30 من بروی جملگی در بسته‌ام %~% تا ازین فتنه بکلی رسته‌ام
# 31 یک امیری بود پیش او بزرگ %~% بود اصل او همه از خیل ترک
# 32 بود نام او اصیل مزد گیر %~% بود اصل او سمرقند ای فقیر
# 33 گفت رو او را بکش آنگه بسوز %~% پس ازو چشم محبانش بدوز
# 34 این سخنها هر که می‌گوید بکش %~% گر هزارند آن همه ور صد بکش
# 35 پس بگفت آن شیخ بامیر این سخن %~% هست درکارت ثوابی جهد کن
# 36 گر گناهی باشدت آید ز من %~% وامکن از گردن ایشان رسن
# 37 چون بدید آن ناصر خسرو چنان %~% گفت دانائی به پیدا ونهان
# 38 یا الهی من فقیر و بی کسم %~% باچنین مشتی منافق چون رسم
# 39 یا الهی داد مظلومان بده %~% شیخ شیطان را چنین نصرت مده
# 40 ز آنکه در ظلمش جهان گردد خراب %~% این دل بی‌رحمشان گردد کباب
# 41 بعد از آن گفتم که از خون ددان %~% زار نالیدم بخلاق جهان
# 42 یک شبی بودم بکنجی دردمند %~% با دل مجروح و جان مستمند
# 43 یک ندا آمد بگوشم کی حکیم %~% خیز و روزین مملکت بیرون سلیم
# 44 از خدا آمد عذاب بی‌حساب %~% اولش رنج آمد و آخر عذاب
# 45 چون صباح ms035 آمدبرون رفتم ز شهر %~% پس وباافتاد درجانشان چو زهر
# 46 زد بلا آن تیر را بر شیخ دون %~% بعد از آن شد میر بی دین سرنگون
# 47 بعد از ان آن شاه و آن لشکر تمام %~% جمله مردند و نماند از خاص و عام
# 48 این بلا بر جان اهل بغی بود %~% و آنکه در خون محبش سعی بود
# 49 خود همه رفتند اندر قهر او %~% این چنین هاباشد اندر زهر او
# 50 لشکر دنیا ندارد حرمتی %~% راه حق رو تا بیابی عزتی
# 51 عزت عقبا بمال و جاه نیست %~% راه شه رو تو جز این ره راه نیست
# 52 گر تو سر شاه ناری بر زبان %~% هیچ عزت می نیابی در جهان
# 53 سر رود گر سر بگوئی فاش تو %~% گوش کن دریاب معنیهاش تو
# 54 من سخن را راست گویم درجهان %~% ز آنکه دارم از ولای او نشان
# 55 من نگویم هیچ در عرفان دروغ %~% تو همی ریزی به مشگت همچو دوغ
# 56 خود مرا از شاعران مشمار تو %~% بشنو از من معنی اسرار تو
# 57 من نگویم شعر وشاعر نیستم %~% در میان خلق ظاهر نیستم
# 58 این معانی را بخلوت گفته‌ام %~% در بالماس معانی سفته‌ام
# 59 من بهیچ اشیا ندادم این کتب %~% ز آنکه من دارم درو خود لب لب
# 60 شاه من داند که لب لب کجاست %~% وینچنین اسرار معنی از که خاست
# 61 از زمان آدم آخر زمان %~% کس نبوده همچو من اسرار دان
# 62 خود کتبهای همه در پیش گیر %~% تا شود روشن بتو گفتار پیر
# 63 بعد از آنی جوهر و مظهر بخوان %~% تا شود این مشکلات تو عیان
# 64 هیچ میدانی که حیدر حی درید %~% هفت ماهه این هدایت را که دید
# 65 آن یکی مظهر بد از سر اله %~% هر که این دانست روشن شد چو ماه
# 66 هر که این دانست رویش ماه شد %~% او ز دین مصطفا آگاه شد ms036
# 67 چون ندانی مظهرش جان نیستت %~% خود نداری دین و ایمان نیستت
# 68 حال شیخ و قاضیت کردم بیان %~% گر نمی‌دانی برو مظهر بخوان
# 69 زین جهان نه شیخ و قاضی شاد رفت %~% دین و دنیاشان همه بر باد رفت
# 70 این نصیحتها که کردم گوش کن %~% جامی از مظهر بگیر و نوش کن
# 71 تا بیابی آنچه مقصودت بود %~% بازیابی آنچه مطلوبت بود
# 72 ورنه رو میباش تو با شیخ ناس %~% باش مرد قاضی و قاضی شناس
# 73 باش مولانا و فتوی می‌نویس %~% نکته وسواس و سودا می‌نویس
# 74 یا برو تو شو مدرس در علوم %~% تا که حاصل گرددت اوقاف روم
# 75 یاهنرمندی تو اندر این جهان %~% تا بیابی در میان خلق نان
# 76 یا برو دیوانه شو یا میر شو %~% یا بری از خلق و عالم گیر شو
# 77 یا برو دهقان شو و تخمی بکار %~% تا بآخر آورد آن تخم بار
# 78 هرچه کاری خود همان را بدروی %~% بعد از آن در دین احمد بگروی
# 79 گر تو شیخ دهر باشی ور بزرگ %~% ور تو باشی درجهان چو شاه ترک
# 80 عاقبت زین عالمت بیرون برند %~% سوی آن عالم که داند چون برند
# 81 هست دریائی که خود پایان نداشت %~% فی المثل دروی کسی سامان نداشت
# 82 هست دریائی پر از خون موج موج %~% خود فتاده خلق در وی فوج فوج
# 83 هست دریائی پر از خون موج زن %~% سالکان بسیار در وی همچو من
# 84 من از آن دریا بکلی رسته‌ام %~% همچو سلمان از نهیبش جسته‌ام
# 85 پیشتر زآنکه مرا آنجا برند %~% وین تن زارم بدان مأوی برند
# 86 من تن خود را باو انداختم %~% روح خود را من مجرد ساختم
# 87 در درون کاسه سر سرنگون %~% هرچه بدبد جمله را کردم برون
# 88 این همه غوغا در این ره ز آن اوست %~% ز آنکه خود منزلگه شیطان اوست
# 89 ای تو گشته یار شیطان ms037 صبح و شام %~% وز بدی کردن برآوردی تو نام
# 90 خوب یاری خوب نامی خوب زیست %~% همچو شخص تو بعالم خود دونیست
# 91 وای بر کار تو و بر حال تو %~% هیچ نامد از تودر عالم نکو
# 92 گر تو می‌خواهی که باشی رستگار %~% دست از دامان حیدر وامدار
# 93 رو تودر امر خداتعظیم کن %~% خلق را شنعت مگو تعلیم کن
# 94 تا بیابی تو نجات از فعل بد %~% ورد خود کن قل هوالله احد
# 95 تا شوی واقف ز اسرار کریم %~% بر طریق دین حیدر شو مقیم
# 96 غیر از این هر دین که داری محو کن %~% تا بیابی مغز عرفان زین سخن
~~PageV01P15
# 1 این سخن نقلست از سلطان دین %~% از امام متقیین ایمان دین
# 2 آن امامی کو حقیقت یاب بود %~% در میان بحر دین گرداب بود
# 3 اسم او خواهی که دانی ز اولیا %~% هست نام او علی موسی الرضا
# 4 آن امامی کو طریق دید حق %~% جمله اهل الله را داده سبق
# 5 آن امامی کو بغیر از حق ندید %~% عالمی انوار از او آمد پدید
# 6 گفت تو خواهی که ایمانت بود %~% انس و جن جمله بفرمانت بود
# 7 تو ز دین مصطفی جاهل مباش %~% در طریق مرتضی غافل مباش
# 8 در ره دین ذکر حق را کن نثار %~% تخم حب مرتضی در دل بکار
# 9 هست ذکر حق حصار و شرط آن %~% حب آل مصطفی باشد بدان
# 10 گفت پیغمبر حدیثی بر ملا %~% هست این معنی خود از پیش خدا
# 11 رو تو از عطار پرس اسرار او %~% ز آنکه دارد مظهر انوار او
# 12 من بتو اسرارگویم پایدار %~% گر تو منصوری سخن را پاسدار
# 13 ای زانوارت جهان روشن شده %~% قرص خور شمعی از آن روزن شده
# 14 چند گویم من بتو اسرار را %~% خود ز کل نشناختی انوار را
# 15 هست از نور خدا روشن دلم %~% حل شده از نور حیدر مشکلم ms038
# 16 گشته روشن این ضمیر پاک من %~% شد زیارت گاه مردان خاک من
# 17 ز آنکه من عطار ثانی آمدم %~% وز وجود خویش فانی آمدم
# 18 خود مرا مولد به نیشابور بود %~% لیک اصل من بکوه طور بود
# 19 طور چبود مظهر اسرار او %~% نور چبود واصل انوار او
# 20 نور طور خود در اودیدم عیان %~% گر تو می‌بینی بیا نزدیک مان
# 21 ز آنکه چون منصور واصل آمدیم %~% نی چو زراقان جاهل آمدیم
# 22 بیعت ما بیعتی باشد نخست %~% گشته این بیعت بدین ما درست
# 23 دین خود را می‌کنم من آشکار %~% گر برندم این زمان در پای دار
# 24 دین من دین امیرالمؤمنین %~% راه من راه امام المتقین
# 25 ما بدین حیدری داریم رو %~% یک جهت باشیم ما در دین او
# 26 تو زدین لفظی برآری برزبان %~% خودنمی‌دانی معانی را عیان
# 27 رو ز قرآن مغز گیر و پوست مان %~% پوست را انداز پیش کرکسان
# 28 روغن این مغز جان اولیاست %~% این چنین معنی بیان اولیاست
# 29 رو ز قرآن صورت و معنی ببین %~% تا شود روشن ترا دنیا و دین
# 30 خود نمی‌دانی که قرآن نطق راست %~% ناطق او را نمی‌دانی کجاست
# 31 ناطق او خود امیرمؤمنان %~% در کلام الله نطق او بیان
# 32 او بود قرآن ناطق در یقین %~% زانکه او گفته است نطقم را ببین
# 33 ناطق من خود محمد بود شاه %~% رو تو واقف شو ز اسرار اله
# 34 جمله اسرار خدا آموختم %~% جامه از انا عطینا دوختم
# 35 گر هزاران سال باشی در طلب %~% ور هزاران جام گیری تا به لب
# 36 ور بهر روزی گزاری صد نماز %~% ور شوی با روزه در عمری دراز
# 37 گر شوی غزالی طوسی به دهر %~% ور برون آری بسی درها ز بحر
# 38 گر اویس خاص باشی مصطفا %~% ور حسن گردی به سیرت با صفا
# 39 ور چو مالک تو نه دینار جو %~% چون محمد واسعی ms039 تو یار جو
# 40 گر تو باشی همچو ایشان درروش %~% ور بیابی در طریقت پرورش
# 41 ور حبیب اعجمی باشی بحال %~% ور چو بوخالد شوی در عمروسال
# 42 ور شوی تو همچو عتبه ذکر گوی %~% ور بیابی تو در آن سیر آبروی
# 43 ور تو همچون رابعه باشی خموش %~% ور فضیلی خود بعالم در خروش
# 44 گر چو ابراهیم ادهم در جهان %~% ور چو بشر حافی آیی راز دان
# 45 گر شوی ذوالنون مصری پرمحن %~% بایزیدی گر شوی بسطام فن
# 46 ور چو عبدالله مبارک آمدی %~% ور چو لقمان نور تارک آمدی
# 47 گر شوی داود طائی با وفا %~% ور چو حارث شد جنابت باصفا
# 48 ور سلیمانی و دارائی بدرد %~% ور محمد این سماکی تو فرد
# 49 گر محمد اسلم و اعلم شوی %~% احمد حرب اندرین عالم شوی
# 50 گر چو حاتم کو اصم بدعالمی %~% ور ابوسهلی و در دین مکرمی
# 51 گر شوی معروف کرخی در کرم %~% ور چو سری سقطی گردی تو هم
# 52 گر شوی تو همچو فتح موصلی %~% ور شوی چون احمد حواری ولی
# 53 گر چو سلطان احمد خضرویه راه %~% یابی و گردی بملک فقر شاه
# 54 یا بگردی بوتراب نخشبی %~% یا شوی تو همچو شیخ مغربی
# 55 یا چو یحیی معاذو شه شجاع %~% کین دوشه کردند عالم را وداع
# 56 گر چو یوسف بن حسین راز دان %~% باشی و عبدالله حیری روان
# 57 یا تو چون بوحفص حدادی شوی %~% از علوم دین دل آبادی شوی
# 58 یا تو چون حمدون قصاری شوی %~% یا تو چون منصور عماری شوی
# 59 گر شوی چو احمد عاصم به علم %~% ور شوی همچون جنید محترم
# 60 عمر و عبدالله مکی گر شوی %~% بر همه مردان عالم سرشوی
# 61 گر تو چون خراز باشی سر پوش %~% چون حسین نوری آیی در خروش
# 62 یا ابوعثمان حیری در حرم %~% در طریق عشق باشی محترم
# 63 چون محمد گر بود ms040 اسمش رویم %~% بر سر ارباب عرفان بود غیم
# 64 گر شوی ابن عطا در کار حق %~% ور چو ابراهیم رقی یار حق
# 65 یوسف اسباط یا یعقوب پیر %~% نهر جوری آنکه بود او بی‌نظیر
# 66 چون محمد کو حکیم سرمدی است %~% آنکه او سرور بملک بیخودیست
# 67 بوالحسن آن شیخ بوشنجی شوی %~% یا تو چون وراق راه دین روی
# 68 گر چو بوحمزه خراسانی شوی %~% ور براه حق بآسانی شوی
# 69 ور شوی عبدالله ابن الجلا %~% ور تو باشی چون علی مرحبا
# 70 جملگی کردند کار راه حق %~% تو بری در معرفت ز آنها سبق
# 71 احمد مسروق اگر باشی بدهر %~% ور شوی سمنون مجنون نورشهر
# 72 ور شوی در رتبه چون شیخ کبیر %~% در میان اهل عرفان بی نظیر
# 73 ور چو بواسحق گردی کاردان %~% بو محمد مرتعش را همزبان
# 74 ور تو منصوری و حلاج اسم تست %~% جمله انوار خدا در جسم تست
# 75 همچو فضل ار صاحب سیری شوی %~% بوسعید بن ابوالخیری شوی
# 76 ور چو شیخ مغربی گردی عیان %~% چون ابوالقاسم شوی شیخ کلان
# 77 گر شوی تو همچو نجم الدین ما %~% از تو گیرد عالمی نور و صفا
# 78 ور چو سیف الدین و مجدالدین شوی %~% چون علی لالا توهم ره بین شوی
# 79 ور هزاران سال تو شیخی کنی %~% ور شوی در ملک عرفان تو غنی
# 80 گر کتبهای سماوی بشنوی %~% ور تو عمری در ره عرفان شوی
# 81 راه یک دان نه دو باشد راه حق %~% این سخن را گوش کن از شاه حق
# 82 این جماعت جمله از خورد و کلان %~% راه بین باشند و جمله راه دان
# 83 راه این جمله یقین میدان یکیست %~% کور باشد آنکه رادر این شکیست
# 84 بود اینها را مسلم راه شرع %~% باخبر بودند جمله اصل و فرع
# 85 همچو ایشان باش در دین پایدار %~% تخم ایمان در زمین دل بکار
# 86 تخم ایمان را بعالم ms041 زرع دان %~% تا که گردد سیر ایمانت عیان
# 87 چونکه گردد سبز باز آرد ثمر %~% رو تو این بررا چو جان خود شمر
# 88 بعد از آن جان را بجانان وصل کن %~% دست و رو از جمله دینها غسل کن
# 89 گرچه مردم دین بسی دارند لیک %~% تو نمی‌دانی که این دین نیست نیک
# 90 راه دانانی که بر حق رفته‌اند %~% راه حق را راست مطلق رفته‌اند
# 91 جمله یک دینند پیش شاه خود %~% چون بدانستند ایشان راه خود
# 92 ای تو گم کرده ز ایمان راه را %~% روشناس آخر چو ایشان شاه را
# 93 جمله دانند این جماعت شاه را %~% گم نکردند از حقیقت راه را
# 94 هر که در راه ولایت انور است %~% او بشهر دین احمد چون دراست
# 95 هر که در راه علی ره دان شده %~% در میان جان ما ایمان شده
# 96 هر که در راه علی از جان گذشت %~% تیر او از هفتمین ایمان گذشت
# 97 هر که در راه علی دارد قدم %~% هست در دار بهشت او محترم
# 98 گر تو مردی سر شاه از من شنو %~% مظهر حق را بدان با او گرو
# 99 هست عطار این زمان خود حیدری %~% یافته در دین حیدر سروری
# 100 هست عطار این زمان با شه درست %~% دامن او گیر ای طالب تو چست
# 101 ز آنکه همچون او نداری رهبری %~% رهبر عطار آمد سروری
# 102 سرور مردان عالم شاه ماست %~% در حقیقت دید او همراه ماست
# 103 من بدیدم دید او در خویشتن %~% ز آن بنالم همچو بلبل در چمن
# 104 بلیل طبعم از او گویا شد %~% چشم دید من از او بینا شده
# 105 عالمی روشن شده از نور او %~%  و آنکه هست انسان کامل پور او
# 106 هر که راه او رود فرزند اوست %~% رشته جانهای ما پیوند اوست
# 107 گمره است آنکس که غیر او بود %~% وز خدا دور است آنکو بشنود ms042
# 108 بشنود هر کس بجان این را ز ما %~% در جهان جان شود انبازما
# 109 زو شنیدم نطق و نطقم او بداد %~% این همه اسرار در جانم گشاد
# 110 این چنین مظهر همه از غیب دان %~% بعد از این عطار گشته غیب دان
# 111 در میان جان من او بوده است %~% خود همو گفته همو بشنو ده است
# 112 من چه گویم من چه دانم من که‌ام %~% در شنیدن در سخن گفتن که‌ام
# 113 هست او گویا چو نور اندر تنم %~% کز زبان او حکایت می‌کنم
# 114 این سخنها را روایت می‌کنم %~% خلق عالم را هدایت می‌کنم
# 115 من ازو گویم ازو دانم از او %~% می‌کنم دایم ز مظهر گفتگو
# 116 بعد از این گویم حقایق بیشمار %~% گر تو ره دانی بسویم گوشدار
# 117 من معانی با تو گویم بیشمار %~% شمه‌ای را ز آن معانی گوشدار
~~PageV01P16
# 1 این سخن نقلست از شیخ کبیر %~% آنکه در آفاق بوده بی‌نظیر
# 2 گرچه مولودش بشیراز اوفتاد %~% همچو او مردی ز مادر هم نزاد
# 3 او تصوف را نکو دانسته بود %~% او زغیریت تمامی رسته بود
# 4 در تصوف او بسی در سفته بود %~% سی کتاب اندر تصوف گفته بود
# 5 گفت روز عید سید نزد شاه %~% آمد ودید او زماهی تا بماه
# 6 گفت با شاه ولایت کاین زمان %~% دیده‌ام اسرارها در خود عیان
# 7 حال من امروز میدان حال تست %~% سر معنی مختفی در قال تست
# 8 آن دو فرزندش چو دونور الاه %~% آن یکی خورشید و آن دیگر چو ماه
# 9 خویشتن را هر دو خادم ساختند %~% پیش سید سر به پیش انداختند
# 10 پس بیامد فاطمه خیرالنسا %~% همچو خورشیدی که باشد در سما
# 11 پیش سید آمد و کردش سلام %~% گفت ای مقصود جان خیرالأنام
# 12 ای تو مقصود زمین و آسمان %~% در میان جان نهان چون جان جان
# 13 ای ز عالم جملگی مقصود تو %~% عبد و عابد گشته ms043 و معبود تو
# 14 پس نبی گفتا توئی چون جان من %~% هردو فرزندان تو ایمان من
# 15 پس علی یار و برادر از یقین %~% زو همه گشته عیان اسرار دین
# 16 گشته ظاهر زو همه اسرار حق %~% دیده‌ام در وی همه انوار حق
# 17 او علوم شرع من دانسته است %~% نه چو دیگر مردمان بربسته است
# 18 هیچ میدانی که اینها کیستند %~% در جهان معرفت چون زیستند
# 19 دان که این آل عبا هستند پنج %~% پنج اسرار خدا و پنج گنج
# 20 پنج تن آل عبا اینها بدند %~% در درون یک قبا یکتا بدند
# 21 گنج اسرار خدا این پنج تن %~% راهدان و رهنما این پنج تن
# 22 خود همین ها مقصد و مقصود حق %~% خود همین‌ها آمده از بود حق
# 23 ناگهان جبریل از حق در رسید %~% نزدشان بهر مبارک باد عید
# 24 گفت این فرصت زحق می‌خواستم %~% تحفه‌ای بهر شما آراستم
# 25 تحفه‌ای دارم که داده بی سخن %~% پیشتر از آفرینش پیرمن
# 26 ز آن زمان تا این زمان سال کهن %~% چل هزاری سال رفت از این سخن
# 27 هر یکی روزی از آن سال عیان %~% هست پانصد سال این دنیا بدان
# 28 من بر آن بودم بسی ای نیکخو %~% تحفه را آرم برون در پیش تو
# 29 لیک امر ایزدی این روز بود %~% لازم آمد بر من این فرمان شنود
# 30 این چنین تحفه یدالله داده است %~% از درخت طوبیم شه داده است
# 31 بود یک سیبی بسی زیبا و خوب %~% بوی از او دریافته هر دم قلوب
# 32 این ثمرها جمله از بود وی است %~% این شجرها جمله از جودوی است
# 33 این جهان از بوی او روشن شده %~% گوئی از فردوس یک روزن شده
# 34 عالمی از بوی او رنگین شده %~% حوریان از نور او خودبین شده
# 35 این چنین سیبی که گفتم از وداد %~% زود پیش حضرت سید نهاد
# 36 گفت ای سید ز ms044 حق این تحفه دان %~% ز آنکه هست اسرار حق دروی نهان
# 37 پس گرفت از وی نبی آن سیب را %~% بوی کرد و گفت بیچون را ثنا
# 38 حمد و شکر حضرت حق را بگفت %~% در شکر و حمد ایزد را بسفت
# 39 سر تو از تو توان دید ای الاه %~% وی ز تو روشن شده خورشید و ماه
# 40 ای بصورت سیب و در معنی چو نور %~% کرده اسرار خدا در تو ظهور
# 41 ای ز تو روشن شده خورشید و ماه %~% خود تو باشی سایه و نور الاه
# 42 تو مبین صورت بمعنی کن نظر %~% گر نمی‌خواهی که یابی کان زر
# 43 تو مبین صورت خدا را بین همه %~% ز آنکه از صورت نیابی دین همه
# 44 تو مبین صورت که صورت هیچ نیست %~% گر بصورت میروی جز پیچ نیست
# 45 تو مبین صورت بفرمان راه بین %~% وین دل خود را زجان آگاه بین
# 46 گر همی خواهی که عطارت بود %~% و آنگهی با شاه گفتارت بود
# 47 از دو عالم بگذر و منصور پرس %~% وآنگهی نور ورااز طور پرس
# 48 طور ما و نور ما حیدر بود %~% ز آنکه دین ما ازو انور بود
# 49 من نیم دکان و دکاندار هم %~% همچو خارج با سر و افسار هم
# 50 پس بدست شاه سید سیب داد %~% او ببوسید و بچشم خود نهاد
# 51 پس بدست فاطمه آن شاه داد %~% فاطمه بوسید و ازوی گشت شاد
# 52 گفت در این سیب باشد سر غیب %~% این بدنیا خود ندارد هیچ عیب
# 53 پس حسن بگرفت از او آن تحفه را %~% گفت دیدم سر بس بنهفته را
# 54 هست در وی سر اسرار خدا %~% ای برادر گیر از من سیب را
# 55 پس حسین آن سیب بستد از امام %~% گفت من دیدم در او سر کلام
# 56 گفت سید ای شما چون جان من %~% محکم از حب شما ایمان من
# 57 ms045 هست ازین حق را ظهور مظهری %~% می‌نماید زین هدیه جوهری
# 58 جوهر شه را از این ظاهر کند %~% مظهر شه در جهان حاضر کند
# 59 این تحف را حق فرستاده بمن %~% ز آنکه می‌بینم درو سر لدن
# 60 بوده مقصود خدا خود مظهری %~% می‌نماید اندرو خود جوهری
# 61 گر نمی‌خواهی که مظهر خوان شوی %~% ورهمی خواهی که مظهر دان شوی
# 62 رو طلب کن کلبه عطار را %~% تانماید بر تو این اسرار را
# 63 هست اسرار خدا در جان من %~% مظهر سر خدا ایمان من
# 64 ای تو غافل گشته از اسرار من %~% خود گرفته عالمی انوار من
# 65 ای تو غافل گشته از اسرار شاه %~% حب دنیا برده‌ات آخر ز راه
# 66 چند گویم مظهر حق را بدان %~% ور نمی‌دانی برو مظهر بخوان
# 67 تا ترامعلوم گردد سر دید %~% رو بجوهر ذات فکری کن بعید
# 68 تا که گردی مست در اسرار او %~% یا چو صنعان رو ببین دیدار او
# 69 گر هزاران سال تو این ره روی %~% بی دلیل راهبر گمره شوی
# 70 چون ندانستی که اصل کار چیست %~% وین همه در پرده پود و تار چیست
# 71 تو ندانستی که تو خود چیستی %~% وندرین دنیا برای کیستی
# 72 هست دنیا خاکدانی بس خراب %~% واندرو افتاده خلقی مست خواب
# 73 پس کسی باید که بیدارت کند %~% نکته‌ای از شرع در کارت کند
# 74 آنگهی گوید طریق ما بگیر %~% تا نگردی تو در این عالم اسیر
# 75 بعد از آن چشم معانی برگشا %~% تا ببینی ذات او را بی لقا
# 76 تو نبینی نور حق بی راهبر %~% از وجود خویش کی یابی خبر
# 77 رهبری باید که تو در ره روی %~% ور تو بی رهرو روی گمره شوی
# 78 چون درین دنیا بکردی گم تو ره %~% همچو قارون زمان رفتی به چه
# 79 چون شوی گمره تو اندر راه حق %~% گمرهی باشی به پیش شاه حق
# 80 گر همی ms046 خواهی که رهبر گویمت %~% و از وجود خویش جوهر گویمت
# 81 رو بخوان خود جوهر و مظهر بدان %~% تا خلاصی یابی از رفتار جان
# 82 صد هزاران راه سوی حق بود %~% لیک یک راهیست کان ملحق بود
# 83 رو نشان راه از جوهر بدان %~% گر ندانستی برو مظهر بخوان
# 84 هر که در دین علی نبود درست %~% رافضی دانم ورا خود از نخست
# 85 هست معنی شاه و صورت دین تو %~% ز آن درین دنیا همه خودبین تو
# 86 تو مبین بت را که بت صورت بود %~% و از وجود او بسی نفرت بود
# 87 دور کن از خود تو نفرت ای عزیز %~% هست دنیای کدورت ای عزیز
# 88 نفرت دنیا همه مالست و جاه %~% بعد از آن کبراست در سرکاه کاه
# 89 کبر را از سر برون کن همچو من %~% هم درین دنیا مگیر آخر وطن
# 90 خود چه کردند انبیا در این جهان %~% خود چها کردند با ایشان بدان
# 91 خود چه کردند با نبی المرسلین %~% ز آنکه او گفته ره باطل مبین
# 92 بعد از آن با شاه مردان تیغها %~% خود کشیدند آن همه مشتی دغا
# 93 بین چه کردند با دو فرزند رسول %~% آن دو معصوم مطهر با بتول
# 94 بعد از آن با اولیا یک یک تمام %~% خود چها کردند این مشتی عوام
# 95 هرکه او خود راست رفت و راست گفت %~% در جهان راندند بر او تیغ مفت
# 96 خود چه کردند اولیا در این جهان %~% راه بنمودند خلقان را عیان
# 97 خود طمع در ملک ایشان را نبود %~% نه زر و نقره چو پر کاه بود
# 98 رو تو جام ازمعنی ما نوش کن %~% وین سخن از راه معنی گوش کن
# 99 راه راه مصطفی و آل اوست %~% وین همه گفت و شنفت از قال اوست
# 100 رو تو راه مصطفا رو همچو من %~% تا که صافی گرددت هم جان و تن
# 101 ms047 گر تو می‌خواهی که یابی این مقام %~% چند کاری بایدت کردن تمام
# 102 اولا مهر امامان بایدت %~% بعد از آن اسرار عرفان بایدت
# 103 بعد ازینها بایدت بیرون شدن %~% از میان خلق دنیا همچو من
# 104 دیگر از افراط خوردن ترک کن %~% با خلایق نیز کم باید سخن
# 105 دیگر از خفتن بشب بیزار شو %~% وآنگهی با یاداو در کارشو
# 106 گر خوری از کسب خود باری بخور %~% زینهار از نان مردم تو ببر
# 107 زینهار از جامه نیکو حذر %~% تا نیفتی همچو ایشان در خطر
# 108 بعد از آن کن صحبت نیک اختیار %~% تا بیابی در و گوهر بی‌شمار
# 109 دایم از گفتار درویشان بخوان %~% تا که حاصل گردد این راز نهان
# 110 رو تو درویشی گزین و راه شرع %~% تا بیابی در جهان خود اصل و فرع
# 111 سر این تحفه ز من بشنو کنون %~% زآنکه هستم راز دار کاف و نون
# 112 پس نبی گفتا که ای فرزند من %~% درمیان جان تو پیوند من
# 113 خیز پیش مرتضی نه تحفه را %~% تا که ظاهر سازد آن سر را بما
# 114 پس حسین آن تحفه پیش شه نهاد %~% پیش سید آمد و برپا ستاد
# 115 پس ز دست مرتضی آن سیب جست %~% بر زمین افتاد دونیم درست
# 116 نیمه آن را حسن برداشت زود %~% نیمه دیگر حسین آمد ربود
# 117 در میان هر یکی ز آن نیمه‌ها %~% خط سبزی بد نوشته بابها
# 118 گفت پیغمبر که ای شیر خدا %~% خط عبری را بخوان در پیش ما
# 119 پس امیرالمؤمنین آن خط بخواند %~% بر زبان سر الهی را براند
# 120 بد نوشته این سلام و این دعا %~% بر ولی الله امام رهنما PageV01P17
# 1 چون محمد این ندا از حق شنید %~% گفت هستی نور حق از عین دید
# 2 ای تو را حق در کلام خویشتن %~% خوانده صد جایت بنام خویشتن
# 3 ای ز تو ایوان شرع افروخته %~% جمله بدعتها ms048 ز قهرت سوخته
# 4 ای ز تو راه طریقت آشکار %~% وی ز تو نور حقیقت آشکار
# 5 راه تو هر کس نرفت ایمان نبرد %~% کور بود و در ره شیطان بمرد
# 6 ای تو از مهر حقیقت نور نور %~% پیش تو روشن شده احوال صور
# 7 ای ز تو روشن شده روی زمین %~% رهنمای اولیای راه بین
# 8 در حقیقت واصل اندر راه حق %~% از تو در عالم نبرده کس سبق
# 9 هر که او با سر تو همراز شد %~% در میان عاشقان ممتاز شد
# 10 هر که در راهت نباشد سر براه %~% هست ملعون و مقلد روسیاه
# 11 هر که او از دین تو برگشته شد %~% در ره معنی ما سرگشته شد
# 12 هر که او از پیرویت عار داشت %~% در گلستان شریعت خار کاشت
# 13 این معانی را نگویم من چنین %~% گفت احمد آن نبی المرسلین
# 14 یا نبی المرسلین عطار را %~% زنده دل کن وانما اسرار را
# 15 تا شود او راه بین شرع تو %~% در زمین جان کند او زرع تو
# 16 هست عطار از ضعیفی رشته‌ای %~% در میان خاک و خون آغشته‌ای
# 17 هست عطار اندر این ره خاک راه %~% از تو می‌جوید ز بی‌دینان پناه
# 18 هست عطار این زمان بی‌خویش و کس %~% خود تو را دارد بهر دو کون و بس
# 19 یا أمیرالمؤمنین دستم بگیر %~% ز آنکه سلطان جهانی ای امیر
# 20 یا أمیرالمؤمنین جانم بسوخت %~% در میان کفر و ایمانم بسوخت
# 21 با چنین جمعی منافق چون کنم %~% غیر مهر تو ز دل بیرون کنم
# 22 یا امیر این قوم بی‌ره گشته‌اند %~% از طریق افتاده در چه گشته‌اند
# 23 یا علی این جمع مردود آمدند %~% بر طریق قوم نمرود آمدند
# 24 یا امیر این قوم سرگردان شدند %~% همچو قوم لوط بس بیجان شدند
# 25 یا امیر این قوم که می‌نگروند %~% از پی مردار چون سگ می‌روند
# 26 یا امیر از دست ms049 اینان چون کنم %~% خود قبای صبر را بیرون کنم
# 27 دیگرم صبری نماند از جورشان %~% ظلمها پیدا شده در دورشان
# 28 قاضی و مفتی و اهل احتساب %~% مکرها ورزند جمله بی‌حساب
# 29 زینهار ای راهرو زیشان گریز %~% تا نیابی هول روز رستخیز
# 30 جمله بگذارند اصل و فرع را %~% حیله پندارند ایشان شرع را
# 31 یا علی زین خلق یارانت چو من %~% پیش تو ماندند آخر هفده تن
# 32 دیگر از اصحاب وقوم روزگار %~% از دمشق و کوفه بد پانصد هزار
# 33 از مقام مکه تا اقصای روم %~% وز بلاد مصر تا سرحد فوم
# 34 پس خراسانست و ترکستان زمین %~% پس بلاد ترک تا سرحد چین
# 35 ازولایت تا ولایت مردمان %~% بود در شرع محمد آن زمان
# 36 جملگی باطور ایشان گشته‌اند %~% از امیرمؤمنان برگشته‌اند
# 37 رفته‌اند ایشان زشهر دین بدر %~% میر خوددانند گر را با مگر
# 38 بعد بهمان دین ایشان شد درست %~% با فلان کز نسل بی ایمان برست
# 39 همچو شمر نابکار و چون یزید %~% آید از حق لعن بر وی برمزید
# 40 پورنادان پورعاصی بیعتی است %~% پس فلان بن فلان لعنتی است
# 41 جملگی گفتند چون بهمان بد او %~% در طریق کفر با ایمان بد او
# 42 خط بهمان دارد اندر دست او %~% گر باو بیعت کنیم آید نکو
# 43 چون خلیفه بود عثمان در جهان %~% خوانده ذوالنورین خلق او را عیان
# 44 پور بوسفیان پس از وی خوب بود %~% در امیری چون از او منسوب بود
# 45 این جماعت جملگی از ره شدند %~% سوی او رفتند پس ابله شدند
# 46 وین زمان هم مردمان آگه شدند %~% بر طریق جد خود بی‌ره شدند
# 47 می‌روند این جمله تا دار جزا %~% رو بایشان باش گر داری روا
# 48 خلق عالم ره بکوری رفته‌اند %~% راه شرع احمدی بنهفته‌اند
# 49 همچو من در شرع و در دینش بکوش %~% تا بیایی از همه مستی بهوش
# 50 این همه تصنیف بین ms050 از عالمان %~% آنچه حق بوده نکردندی عیان
# 51 من عیان و آشکارا گفته‌ام %~% وین همه درها بمظهر سفته‌ام
# 52 من نمی‌ترسم ز کشتن همچو تو %~% ز آنکه اسرارم علی گفتا بگو
# 53 من از او گفتم شه عرفان من %~% همچو نوری در میان جان من
# 54 ای بدنیا دشمنت را چند روز %~% پرورش دادی بخوردی همچو یوز
# 55 گرچه او بر تو بسی زینت فروخت %~% عاقبت دنیا بچشمش میخ دوخت
# 56 ای پسر از قوم خود بیزار شو %~% بازگرد از غفلت و بیدار شو
# 57 رو تو گفت مصطفی را گوش کن %~% جام از ساقی کوثر نوش کن
# 58 نی محمد گفت باب علم اوست %~% انما در شأن حیدر خود نکوست
# 59 تو زغفلت گشته‌ای دنیاپرست %~% هر کرا غفلت نباشداو برست
# 60 این کتبها غفلت آرد این بدان %~% روز غفلت دور شو مظهر بخوان
# 61 تا تو را روشن شود اسرار دین %~% وین نماز و روزه‌ات گردد یقین
# 62 گر تورا عمر دو صد باشد بسال %~% وندران عمرت بخوانی قیل و قال
# 63 ور تو در روزه شوی عمری دراز %~% ور بشب دایم گذاری تو نماز
# 64 بی ولای او نیابی هیچ نور %~% رو سیه باشی تو اندر روز صور
# 65 پیرو شرع محمد باش چست %~% در طریق شاه مردان رو درست
# 66 هست امیدم بشاه اولیا %~% ز آنکه هست او تاجدار انما
# 67 همچو او آن را که شاهی باشدش %~% دردو کون آن را پناهی باشدش
# 68 ای ز دین مصطفی بیرون شده %~% همچو حجاج لعین ملعون شده
# 69 خیز و همچون مؤمنان دیندار شو %~% وآنگهی در کلبه عطار شو
# 70 هست عطار اندراین ره سربلند %~% ز آنکه هست ابیات شیرینش چو قند
# 71 نی شکر دانی چرا شیرین بود %~% ز آنکه مهر شه در او تعیین بود
# 72 کمتر از چوبی نه‌ای در راه عشق %~% گوش کن معنی آن از شاه عشق
# 73 تا که گردد روشنت اسرار ms051 عشق %~% بعد از آن گردی تو خود انوار عشق
# 74 این مراتب از تو خود ظاهر شده %~% وین معانی از تو خود باهر شده
# 75 لیک باید جسم خود را سوختن %~% وآنگهی خرقه زعرفان دوختن
# 76 رو تو درخرقه خدا را کن طلب %~% وآنگهی دم درکش و نه لب بلب
# 77 ای تو اندر جسم صورت بین شده %~% بعد از آن هم صحبت سرگین شده
# 78 جهد کن خود را بعرفان پاک ساز %~% تا شوی در ملک عرفان پاکباز
# 79 رو درون را پاک ساز از کندگی %~% تا ترا روشن شود فرخندگی
# 80 کندگی مهر پلیدان با شدت %~% پیروی نفس شیطان با شدت
# 81 رو تو از فعل بد شیطان ببر %~% ریسمان مهر بد کیشان ببر
# 82 هیچ میدانی که تو خود کیستی %~% آمده در دهر بهر چیستی
# 83 ظاهر از آثار ذات حق توئی %~% واندرین عالم صفات حق توئی
# 84 هیچ میدانی کزین عالم ترا %~% جز جفا و جور نبود خود دوا
# 85 ترک دنیا کن چو حیدر مردوار %~% تا شوی واصل بلطف کردگار
# 86 هر که او در آتش محنت بسوخت %~% همچو بوذر جامه‌ای از صدق دوخت
~~PageV01P18
# 1 راویم این نکته را از شیخ دین %~% آنکه او را بود خود علم الیقین
# 2 شیخ دین و پیشوای اهل دید %~% بایزید آن حکمت حق را کلید
# 3 گفت با من جعفر صادق امام %~% آنکه بد در علم دین حاذق تمام
# 4 گشت روزی درفشان آن مقتدا %~% گفت پیشم پیر بسطامی بیا
# 5 یک زمان از هر سخن خاموش کن %~% آنچه می‌گوید زبانم کوش کن
# 6 در مدینه باب من از بهر گشت %~% با گروهی از صحابه می‌گذشت
# 7 همرهش بودند آن شهزاده‌ها %~% آنکه ایشان را خدا گفته ثنا
# 8 و آنکسان کایشان بدندی بی‌نظیر %~% جمله بودند از محبان امیر
# 9 چون نصیر و قنبر و سلمان ما %~% بوذر و عمار یا سر ز آن ما
# 10 مالک اشتر بایشان ms052 بود و بس %~% بود مختار مسیب هم نفس
# 11 پس محمد ابن بوبکر و حبیب %~% سعد بین عباده و ابن حسیب
# 12 عبد رحمن بن عداس از هرب %~% بود او از جمع یاران از عقب
# 13 این جماعت هیفده تن بوده‌اند %~% در طریق شاه ره پیموده‌اند
# 14 با محمد کز حنف شد نام او %~% کز حنیفت بوده میدان مام او
# 15 خود امیرمؤمنان سه چیز داشت %~% در زمین جان خود این تخم کاشت
# 16 این مراتب را بجز حیدر که دید %~% گر نمیدانی بپرس از بایزید
# 17 بایزید و من بعالم گفته‌ایم %~% وین در معنی حق را سفته‌ایم
# 18 این سه چیز از حق باو وارد شده %~% این سه بر ارباب معنی جد شده
# 19 این سه مظهر را ز شه دانیم ما %~% هم ز مظهر می برآمد این صدا
# 20 این سه معنی را بگویم با تو من %~% چون تو هستی در معانی گام زن
# 21 اولین آن ولایت دان بعلم %~% و آخرین آن سخاوت دان و حلم
# 22 پس شجاعت کان بوددلخواه ما %~% در جهان ختم است او بر شاه ما
# 23 هر یکی فرزند را داد او یکی %~% زنکه او بد والی حق بیشکی
# 24 پس سخاوت گشت حق آن حسن  %~% پس ولایت از حسین آمد علن
# 25 خود شجاعت بر محمد داده بود %~% ز آنکه اودرملک دین شهزاده بود
# 26 چون بدانستی که اینها حق کیست %~% با تو گویم راز پنهانی که چیست
# 27 گر تو چون ایشان معانی دان شوی %~% بر سریر ملک دین سلطان شوی
# 28 یا تو همچون آن جماعت گوش باش %~% یا چو عطار این زمان پر جوش باش
# 29 تو کمر را همچو ایشان بند چست %~% دامن شه را بدستت گیر رست
# 30 این جماعت پیرو شاهند همه %~% این جماعت رهرو راهند همه
# 31 این جماعت جان فدای شه کنند %~% و آن جماعت خود ترا گمره کنند
# 32 ترک ایشان گیر ms053 و ترک خویشتن %~% تا شوی در دنیی و عقبا چو من
# 33 ترک دنیا گیر و بدعتهای بد %~% تا نیفتی در مذلت تا ابد
# 34 رو تکبر را بمان درویش شو %~% وانگهی نزد امیر خویش شو
# 35 تا تو را راهی نماید راست راست %~% ره رو این راه بیشک مصطفاست
# 36 مصطفی در شرع تعلیمت کند %~% مرتضی در صدق تعظیمت کند
# 37 مصطفی اندر جهان گلشن شده %~% مرتضی از دید حق روشن شده
# 38 مرتضی روشن شده ازنور او %~% مظهر نور ولایت پور او
# 39 این جماعت خود محبان ویند %~% در حقیقت دوستداران ویند
# 40 خود همی رفتند در کوی مغان %~% جای ترسایان بد آنجا بی گمان
# 41 یک جماعت از بزرگان یهود %~% بر سر آتش نشسته همچودود
# 42 داش گرمی بر سر آن کوی بود %~% چیده دودی آتش بسیار زود
# 43 آتش بسیار در وی سوخته %~% بر مثال دوزخی افروخته
# 44 آن جماعت جملگی جمع آمده %~% بهرخشت خویش چون شمع آمده
# 45 ناگهی دیدند آنهاشاه را %~% پیش شه رفتند رفته راه را
# 46 پیر ایشان گفت بازوج بتول %~% یک سخن گویم ز لطفت کن قبول
# 47 بود عمری تاکه من می‌خواستم %~% پرسم این مطلب که می‌آراستم
# 48 بر زبان نام تو عمری رانده‌ام %~% وصف تو اندر کتبها خوانده‌ام
# 49 بود شیخ قوم حمران یهود %~% او بسی از علم حکمت خوانده بود
# 50 گفت باشه من مسلمان می‌شوم %~% در میان این عزیزان می‌شوم
# 51 یاامیر این جمله را احوال گو %~% تا بدانم حال ایشان را نکو
# 52 من همی خواهم که چون ایشان شوم %~% در قدوم حضرتت انسان شوم
# 53 گفت شاه اولیا بشنو ز من %~% جمله یک نورند اندر یک بدن
# 54 این جماعت پی سوی حق برده‌اند %~% وز وجود خویش جمله مرده‌اند
# 55 سر فدای راه حق ایشان کنند %~% مرهمی بر جان دل ریشان کنند
# 56 آنچه حق گفتست ایشان آن کنند %~% پنجه اندر پنجه شیران کنند
# 57 ms054 لیک در فرمان حق فرمان برند %~% زانجهت از این جهان ایمان برند
# 58 هرچه از حق باشد آن گردن نهند %~% لیک مر بی راه را گردن زنند
# 59 گشته اینها یک جهت در راه حق %~% جهد کن این دم تو برخوان این سبق
# 60 هرچه گفته مصطفا من آن کنم %~% عالمی را زین خبر حیران کنم
# 61 هرچه من خواهم همینها آن کنند %~% خانه ظلم و حسد ویران کنند
# 62 جملگی هستند خود بر راه راست %~% چون حسن کو بصری ومقبول ماست
# 63 گفت پس حمران که یا خیرالامم %~% وارهان این دم مرا از بند غم
# 64 یک محب را گوی تا فرمان برد %~% در میان داش خانه در شود
# 65 چون رود او و نسوزد آن زمان %~% آورم من عرض کلمه بر زبان
# 66 پس بشهر دین احمد در روم %~% بر تو و بر دوستانت بگروم
# 67 من یقین دانم که دینت حق بود %~% دین احمد خود حق مطلق بود
# 68 گفت پس رهبان بحضرت کی امیر %~% گر نمائی این کرامت از ضمیر
# 69 یک هزار و یک صد و چهل کس یقین %~% بوده شاگردان من در علم دین
# 70 ما و ایشان جمله در دینت رویم %~% جمله بر تعلیم و تلقینت رویم
# 71 چون از او بشنید شه این مشکلات %~% گفت بینائی خداوندا بذات
# 72 یا الهی کن دعایم مستجاب %~% در چنین امید بخشم فتح باب
# 73 چون دعائی کرد شاه اولیا %~% در دعا آورد نام مصطفا
# 74 با ابوذر شه اشارت کرد فاش %~% کاندرین آتش چو ابراهیم باش
# 75 دان که ابراهیم باب من بده %~% و آنچنان آتش بر او گلشن شده
# 76 چون شنید از شه اباذر این سخن %~% رفت سوی آنچنان داش کهن
# 77 همچو پروانه بسوی نار رفت %~% بروی آن آتش همه گلزار رفت
# 78 هر که از اخلاص برخوردار شد %~% بروی آتش سر بسر گلزار شد
# 79 بود بوذر زر خالص لاجرم %~% پاک ms055 بیرون آمد و شد محترم
# 80 زر خالص خود نسوزد در گداز %~% زانکه خالص بود آمد پاک باز
# 81 خلق بی‌حد بود آنجا جمله جمع %~% تا که دریابند آنجا حال شمع
# 82 چون ابوذر در میان داش رفت %~% سری از اسرار حیدر فاش رفت
# 83 مردمان گفتند بوذر سوخته %~% جان ما را خود سراسر سوخته
# 84 مصطفا را بد باو اسرارها %~% در بهشت او را بود گلزارها
# 85 بود او پیر و ضعیف و ناتوان %~% لیک در باطن بمعنی بد جوان
# 86 بوداو پیش پیمبر بس عزیز %~% بارها گفتی علی با او دو چیز
# 87 که توئی دانا توئی بینا به راز %~% راز را محرم توئی ای دلنواز
# 88 پس اشارت کرد با سلمان امیر %~% گفت این خرقه بیا از من بگیر
# 89 پیش بوذر رو روان پوشان به وی %~% بعد از این این جام را نوشان به وی
# 90 چون شنید از شاه سلمان آنچنان %~% شد بسوی داش خندان و دوان
# 91 تا رود در داش سوزان همچو او %~% عالمی بینند آن سر مگو
# 92 زانکه سلمان دیده بد سرها بسی %~% همچو او عارف نبوده هر کسی
# 93 شه بسلمان گفت او در داش نیست %~% سر اسرار خدا خود فاش نیست
# 94 درس داش است خود یک خانه %~% بوذر آنجا هست با پیمانه
# 95 زود پوشان خرقه و زودش بیار %~% بهر او دارند یاران انتظار
# 96 رفت سلمان و بدیدش همچو ماه %~% گفت هستی مظهر انوار شاه
# 97 روی او بوسید و دستش نیز هم %~% گفت داری این زمان تو جام جم
# 98 گفت این خلعت ز من بستان و پوش %~% جام حیدر باشد این بستان بنوش
# 99 چونکه نام شه شنید او محو شد %~% رفت در سکر و دگر با صحو شد
# 100 گفت با سلمان که از پیغام دوست %~% جان خود را می‌کنم انعام دوست
# 101 غیر از اینم خود متاعی بیش نیست %~% وین جهان خود یک ms056 سماعی بیش نیست
# 102 شربت خاص علی نوشید مرد %~% خرقه را پوشید و حق راسجده کرد
# 103 گفت یا سلمان که شاه من کجاست %~% دانکه او آئینه سر خداست
# 104 تا ببینم روی او بی‌خویشتن %~% تا بیایم سوی او بی‌خویشتن
# 105 گفت خلقی با امیر استاده‌اند %~% وز غمت بعضی بخاک افتاده‌اند
# 106 چون ابوذر انتظار شه شنید %~% خویشتن را بیخود اندر ره کشید
# 107 دست سلمان را گرفت و شد روان %~% تا که شد نزدیک شاه غیب دان
# 108 پیش شه چون آمدند آن هر دو تن %~% نعره‌ای کردند هر سو مرد و زن
# 109 هر یکی گفتا بشاه اولیا %~% ای شده بعد از محمد پیشوا
# 110 دست ما و دامن تو ای امام %~% ما بتو داریم ایمان والسلام
# 111 هر که از جان پیرو حیدر بود %~% از ملایک او یقین بهتر بود
# 112 پس مسلمان گشت حمران یهود %~% متفق گشتند با او هر که بود
# 113 مختصر گفتم من این اسرار را %~% تا نگوئی رافضی عطار را
# 114 گر تو میدانی علی را رافضی %~% من نمی‌دانم ولی را رافضی
# 115 من مقلد نیستم در دین چو تو %~% دارم اسرار خدا از گفت او
# 116 من نیم خارج چو تو ای ناصبی %~% من شدم بیزار هم از رافضی
# 117 رو تو چون بوذر زغشها پاک شو %~% بعد از آن در نار خوش چالاک شو
# 118 گرنه سوزی تو به آتش هر زمان %~% چون تراغش باشد اندر این جهان
# 119 هستی خود را در آتش هر زمان %~% پیش صرافان معنی کن بیان
# 120 تا بگوید روح انسانی سخن %~% وین معانی را ببین و گوش کن
# 121 وین معانی پیش درویشان بود %~% وین حقایق نزد دلریشان بود
# 122 این سخن با شیخ و با مفتی مگو %~% زانکه زین معنی ندارد رنگ و بو
# 123 بوی این معنی ز سیب مصطفاست %~% سر این معنی حقیقت مرتضی است
# 124 همچو بوذر تو ز غیر ms057 حق گذر %~% تا نیفتی عاقبت اندر سقر
# 125 رو تو چون منصور بردار فنا %~% تا ببینی نور حق را بی لقا
# 126 رو تو چون بوذر ز جان بگذر همه %~% تا خلاصی یابی از آذر همه
# 127 رو تو چون منصور و با حق رازگو %~% وانگهی با اهل وحدت بازگو
# 128 رو تو چون بوذر شه خود را ببین %~% تا بتو بنماید او حق را یقین
# 129 رو تو چون بوذر معانی را بدان %~% تا شود آسان بتو رفتار جان
# 130 رو تو چون منصور عاشق گرد و مست %~% تا بتو روشن شود سر الست
# 131 رو چو بوذر باش تسلسم امیر %~% چند گردی گرد هر میرو و زیر
# 132 رو تو چون منصور در دریای محو %~% چند خوانی پیش مفتی صرف و نحو
# 133 رو تو چون منصور و خود منصور شو %~% رو ز خود بگذر بمعنی نور شو
# 134 رو تو چون بوذر بسلمان یار باش %~% تا شودبر تو معانی جمله فاش
# 135 رو تو چون منصور معنی را شکاف %~% تا شوی در مظهرم معنی شکاف
# 136 رو تو چون منصور و احمد شاه بین %~% تا شوی در شرع او خود راه بین
# 137 رو چو بوذر بحر را غواص دار %~% در معنی راز بحر دین برآر
# 138 رو تو چون منصور فرد فرد شو %~% همچو ماه آسمان شبگرد شو
# 139 رو تو چون بوذر مبین اغیار را %~% تا بیابد روح تو ستار را
# 140 رو تو چون منصور با حق یار شو %~% تا بری از شبلی و کرخی گرو
# 141 رو تو چون بوذر بنار معرفت %~% تاکنی جا در مقام مغفرت
# 142 رو تو چون منصور بردار نعم %~% تا شوی تو جود مطلق در کرم
# 143 رو تو چون منصور و حق را فاش گو %~% وآنگهی از سر معنیهاش گو
# 144 رو تو چون منصور با حق راست شو %~% کج مباز و این سخن ازمن شنو
# 145 ms058 رو تو چون بوذر بشب بیدار شو %~% وآنگهی با ذکر حق درکار شو
# 146 رو تو چون منصور نور نور شو %~% یا چو موسی زمان بر طور شو
# 147 رو چو منصور و صفا بین در صفا %~% تا رسی دروادی رب العلا
# 148 رو چو بوذر پیشوا چون شاه گیر %~% تا شوی بر اهل معنی تو امیر
# 149 رو چو منصور و ظهور او ببین %~% تا که روشن گرددت سر یقین
# 150 رو چو بوذر سر بنه بر خط شاه %~% تا که روشن گرددت سر آله
# 151 هر که راه حیدر و اولاد رفت %~% کفر و ظلم او همه بر باد رفت
# 152 من بدنیا خود نخواهم مال و جاه %~% زانکه هستم من غنی از حب شاه
# 153 رو تو ترک دنیی وعقبی بگو %~% مظهرم را بین و خود اسرار جو
# 154 هرچه جوئی از ویت حاصل بود %~% زانکه عطار اندر او واصل بود
# 155 هر که واصل نیست او در پرده‌ایست %~% اندر این وادی چو ره گم
~~کرده‌ایست
# 156 هیچ میدانی که اینها بهر چیست %~% وین سخنهاو معانی بهر کیست
# 157 هیچ میدانی که قرآن خوان که بود %~% همچو نوری در میان جان که بود
# 158 هیچ میدانی که باب علم کیست %~% واندرین عالم بجود و حلم کیست
# 159 هیچ میدانی که اسرار خدا %~% از که شد پیدا بکه آمدندا
# 160 هیچ میدانی که طور و نور کیست %~% پرتو انوار حق بر طور چیست
# 161 هیچ میدانی که منصور از که گفت %~% در اسرار الهی را که سفت
# 162 هیچ میدانی که بوذر یار کیست %~% درجهان او واقف اسرار کیست
# 163 هیچ میدانی که سلمان با که دید %~% نعره شیران در آن صحرا شنید
# 164 هیچ میدانی که در معراج کیست %~% با محمد همسر و هم تاج کیست
# 165 هیچ میدانی که مرد و زنده شد %~% باعرابی و شتر در پرده شد
# 166 گر همی معانی کلام %~% انما وهل ms059 اتی بر خوان تمام
# 167 هیچ میدانی سخاوت حق کیست %~% من بگویم لافتی إلا علی است
# 168 گر نمیدانی مقام اولیا %~% رو بخوان مظهر تو با صدق و صفا
# 169 تا بیابی راه و هم ره دان شوی %~% بعد از آن در وادی ایمان شوی
# 170 رو تو از پیوند دو نان دور شو %~% تا نباشی همچو ایشان در گرو
# 171 رو تو با اهل خدا پیوند ساز %~% تا شود درهای جنت بر تو باز
# 172 خود نماز اهل دنیا پاک نیست %~% ز آنکه ایشان را ز لقمه باک نیست
# 173 رو تو یک لقمه ز کشت خویش نوش %~% بعد از آن رو راز دان و ستر پوش
# 174 زینهار از خود مترسان خلق را %~% پاره گردان از برت این دلق را
# 175 چونکه هیچی خود گزینی تا بچند %~% با نجاست همنشینی تا بچند
~~PageV01P19
# 1 بوی سرگین در دماغت هست چست %~% محتسب گشتی که دینم شد درست
# 2 روز مانی احتساب خویش کن %~% ترک کردار و کتاب خویش کن
# 3 گرکنی تو همچو بهمان احتساب %~% بر سرت آید عذاب بی‌حساب
# 4 برگذر زین کار و از آزار خلق %~% ورنه چون دزدان بیاویزی بحلق
# 5 دزد دنیا خود متاعی برده بود %~% یا زمال اهل دنیا خورده بود
# 6 تو کنی رخنه بدین مصطفی %~% هیچ شرمی می نداری از خدا
# 7 تو کنی دلهای مردم را ملول %~% می نداری شرم از روح رسول
# 8 گر نباشد جمله کار تو ریا %~% در ره این فش از کجا و تو کجا
# 9 ای ترا افعال زشت و خلق هم %~% از تو حق گشته ملول و خلق هم
# 10 ای تو با این فسق و دستار بلند %~% در میان خلق گشته خود پسند
# 11 ای گرفته سبحه از بهر ریا %~% از ریا بگذر تو وبا راه آ
# 12 چند گردی بهر آزار کسان %~% شرم دار از خالق هر دو جهان
# 13 دل بدست آر و ms060 مجو آزار دل %~% ز آنکه باشدمخزن اسرار دل
# 14 خود نکوتر باشد از صد کعبه دل %~% ساز دل نیکوتر است از ساز گل
# 15 دل بود منزلگه اسرار غیب %~% گر نمی‌دانی تو راخود نیست عیب
# 16 عیب من آنست که گفتم راست را %~% بشنو ازمن خود یکی درخواست را
# 17 ترک آزار دل دانا بکن %~% تا نیفتی چون درخت از بیخ وبن
# 18 هر که آزار دل دانا کند %~% در دو عالم خویش را رسوا کند
# 19 رو مجو آزار دلها بی‌گناه %~% ورنه باشی در دو عالم رو سیاه
# 20 جهد کن دلهای ایشان شاد ساز %~% تا شود درهای جنت بر تو باز
# 21 رو تو بی‌منت بدستت آر دل %~% ز آنکه از منت بسی باشد خجل
# 22 هر که یک دل را بیازارد چو جان %~% جمله دلها را بیازارد عیان
# 23 این چنین کس از بدیها بدتر است %~% بلکه او خود در جهان چون کافر است
# 24 چند گویم من بتو ای هیچکس %~% هیچ کردی خویش را همچو مگس
# 25 ترک کن افعال بد را نیک شو %~% بر طریق صالحان نیک رو
# 26 من چگویم باتو تو خود هیچ کس %~% در میان خلق گشتی خرمگس
# 27 ای که آزردی دل عطار را %~% من بتوکی گویم این اسرار را
# 28 این همه اسرار از دل آمده %~% باتو گفتن راز مشکل آمده
# 29 بعد من گر خوانی این مظهر تمام %~% زینهارش تو نگهدار از عوام
# 30 بود این مظهر چو جوهر ذات بود %~% وین معانی از صفات ذات بود
# 31 رو تو جوهر خوان شو و جوهرشناس %~% تا بیابی علم معنی بی قیاس
# 32 رو تو جوهر دان و مظهر نیز هم %~% تا نگردی در معانی متهم
# 33 مظهر وجوهر هم از گنج وی است %~% خود بدست ابلهان رنج وی است
# 34 از برای روح احمد جوهرم %~% و از برای نور حیدر مظهرم
# 35 نیک دان و نیکخوان و گوش کن ms061 %~% تا که روشن گرددت سر کهن
# 36 در جهان بسیار معنا گفته‌اند %~% در اسرار معانی سفته‌اند
# 37 از زمان مصطفا تا این زمان %~% واز زمان آدم آخر زمان
# 38 از ولی و شیخ و شاعر تا نجوم %~% کس ندانسته چو عطار این علوم
# 39 هست او شاگرد حیدر بی‌شکی %~% تو چه میدانی از اینها خود یکی
# 40 نیست چون عطار مرغی در جهان %~% زانکه هست او بلبل این بوستان
# 41 هیچ میدانی که این دادم ز کیست %~% وین همه افغان و فریادم ز کیست
# 42 بهر آن است تا بدانی خویش را %~% چند برخود میزنی تو نیش را
# 43 خویش را و نیش را بشناس تو %~% تا شود کارت چو حال من نکو
# 44 خویش تو پیراست باراه آردت %~% نیش تو کفر است گمراه آردت
# 45 گر نیابی پیر جوهر پیش آر %~% وانگهی مظهر چو جان خویش دار
# 46 چند گوئی تو به نااهلان سخن %~% دم نگهدار ومعانی ختم کن
# 47 تانگویندت توئی اهل حلول %~% یا توئی همچون روافض بوالفضول
# 48 یا نه دین ناصبی بربوده‌ای %~% یا نه تو همچون خوارج بوده‌ای
# 49 یا بگویند اتحادی بوده‌ای %~% یا تو کیش ملحدان بربوده‌ای
# 50 گر نگویم راست اینها نشنوم %~% من بدین مصطفی آسوده‌ام
# 51 هرچه گویندم کنمشان منبحل %~% ز آنکه دارم مهر شاهی را بدل
# 52 آنچه او گفتا بگو من گفته‌ام %~% من بگفت دیگران کی رفته‌ام
# 53 گفت دیگر ابلهان قیل است وقال %~% گفت شاه اولیا حالست حال
# 54 قال را در درس مان و حال گیر %~% تا شوی واصل تودرعرفان پیر
# 55 پیر تو شاهست دیگر پیر نیست %~% در دو عالم همچو او یک میر نیست
# 56 نور او از نور احمد تافته %~% حق بدست قدرتش بشکافته
# 57 سر ایشان کس نداند جز الاه %~% این سخن روشن شد از ماهی بماه
# 58 قصد من بسیار مردم کرده‌اند %~% خاطر مسکین من آزرده‌اند
# 59 جور بسیار از جهان بر من رسید ms062 %~% جور دنیا راه همی باید کشید
# 60 ناصرخسرو ز سر آگاه بود %~% نه چو تو او مرتد و گمراه بود
# 61 ناصر خسرو که اندوهی گرفت %~% رفت و منزل در سر کوهی گرفت
# 62 ناصر خسرو بحق پی برده بود %~% از میان خلق بیرون رفته بود
# 63 یار او یک غار بود و تار بود %~% او بنور و نار حق در کار بود
# 64 رو تو در کار خدامردانه باش %~% وز وجود خویشتن بیگانه باش
# 65 تا ببینی مظهر سلطان عشق %~% وانمائی در جهان برهان عشق
# 66 عشق چبود قبله سلطان دل %~% عشق چبود کعبه میدان دل
# 67 عشق چبود مقصد ومقصود تو %~% عشق باشد عابد و معبود تو
# 68 عشق دارد درجهان دیوانه‌ها %~% عشق کرده خانمان ویرانه‌ها
# 69 عشق باشد تاج جمله اولیا %~% عشق گفته بامحمد انما
# 70 عشق گفته با محمد در شهود %~% در نهان و آشکارا هرچه بود
# 71 عشق گفته با محمد راز خود %~% هم از او بشنیده خود و آواز خود
# 72 عشق گفته آنچه پنهانی بود %~% عشق گفته آنچه سبحانی بود
# 73 عشق گفته راز پنهانی بما %~% رو بگو عطار آن را برملا
# 74 عشق گفته رو بگو اسرار من %~% خود مترسان خویش را ازدار من
# 75 عشق گفتا من شدم همراه تو %~% عشق گفتا من شدم خود شاه تو
# 76 عشق گفتا من بتو ایمان دهم %~% بعد از آنی در معانی جان دهم
# 77 عشق گفتا شرع تعلیمت کنم %~% در طریق عشق تعظیمت کنم
# 78 عشق گفتا خود حقیقت آن ماست %~% وین معانی و بیان در شأن ماست
# 79 عشق گوید جمله عالم منم %~% در میان جان و تن محرم منم
# 80 عشق گوید من بجمله انبیا %~% گفته‌ام راز نهانی بر ملا
# 81 عشق گوید اولیا شاگرد من %~% خواندن درس معانی ورد من
# 82 عشق گوید همنشین تو شدم %~% درس و تکرار و معین تو شدم
# 83 عشق گوید غافلی از حال من ms063 %~% از بد ونیک و ازین افعال من
# 84 عشق گوید فعل من نیکست و نیک %~% واندر این دریا نهانم همچو ریگ
# 85 عشق گوید تو برو بیهوش شو %~% پیش عشق او چو من پرجوش شو
# 86 عشق گوید غافلی از یار من %~% گوش کن یک لحظه از اسرار من
# 87 عشق گوید گر ز من غافل شدی %~% خود یقین میدان که بی‌حاصل شدی
# 88 عشق می‌گوید منم دریای راز %~% با توحاضر بوده‌ام من در نماز
# 89 عشق گوید که مراخود یاد کن %~% وین دل غمگین من تو شاد کن
# 90 عشق گوید رو ز شیطان دور شو %~% وانگهی چون جان جانان نور شو
# 91 عشق گوید رو بدین شه گرو %~% وانگهی اسرار حق از شه شنو
# 92 عشق گوید که همو مقصود بود %~% با محمد حامد ومحمود بود
# 93 عشق گوید گر بدانی شاه را %~% همچو خورشیدی ببینی ماه را
# 94 عشق گوید راه او راه من است %~% همچو عطاری که آگاه من است
# 95 عشق گوید من بعالم آمدم %~% از برای دید آدم آمدم
# 96 عشق گوید گه نهانم گه عیان %~% من بجسم تو درآیم همچو جان
# 97 عشق گوید گر تو می‌خواهی مرا %~% رو بپوشان جامه شاهی مرا
# 98 عشق گوید که لسان غیب من %~% این کتب را گفته‌ام بی عیب من
# 99 عشق گوید که بسی اسرارها %~% من دراین مظهر بگفتم بارها
# 100 عشق می‌گوید که این راز من است %~% بر سردست شهان باز من است
# 101 عشق می‌گوید که با حق راز من %~% از برون و از درون آواز من
# 102 عشق می‌گوید همه حیوان بدند %~% یک یکی در راه او انسان شدند
# 103 عشق می‌گوید که سلطانی کنم %~% باشه خود سر پنهانی کنم
# 104 عشق می‌گوید که دیدم رازها %~% مرغ معنی کرده است پروازها
# 105 عشق می‌گوید مدار حق منم %~% در معانی پود و تار حق منم
# 106 عشق می‌گوید نبی بر حق شتافت %~% زان ms064 بقرب حضرت اوراه یافت
# 107 عشق می‌گوید ولی بر من گذشت %~% تیر مهر او ز جان و تن گذشت
# 108 عشق می‌گوید علی بابها %~% روزها گویم بتو زین بابها
# 109 عشق می‌گوید که بابم را شناس %~% وین معانی را بمظهر کن قیاس
# 110 عشق گوید چند می‌گویم بتو %~% سر اسرار نهانی تو بتو
# 111 عشق می‌گوید علی را می‌شناس %~% این معانی بشنو و میدار پاس
# 112 عشق می‌گوید علی چون روح بود %~% خود بدریای معانی نوح بود
# 113 عشق می‌گوید علی با حق چه گفت %~% هرچه گفته بود او آخر شنفت
# 114 عشق می‌گوید که ای گم کرده راه %~% می‌طلب از شاه مردان تو پناه
# 115 عشق می‌گوید که ایمان نیستت %~% ز آنکه مهر شاه مردان نیستت
# 116 عشق می‌گوید که شاهم اولیاست %~% با محمد نور او در انماست
# 117 عشق می‌گوید که علم اولین %~% پیش سلطان جهان باشد یقین
# 118 عشق می‌گوید که حق بیزار شد %~% از کسی کو از یکی با چار شد
# 119 عشق می‌گوید که ایمان چار نیست %~% در درون خود یکی دان چار نیست
# 120 عشق می‌گوید که جز یک یار نیست %~% جز یکی اندر جهان دیار نیست
# 121 یار را یک دان نه یک را چار دان %~% تا شوی در ملک جان اسراردان
# 122 گفتگو بگذار مذهب خود یکی است %~% گر ندانی یک در ایمانت شکی است
# 123 تو براه شرع احمد رو چو من %~% تا شوی در ملک معنی بی سخن
# 124 من لسان الغیب دارم در زبان %~% زان لسان الغیب خوانندم عیان
# 125 تو لسان الغیب را نشنیده‌ای %~% ز آن طریق جاهلان بگزیده‌ای
# 126 رو براه مظهر و مظهر بخوان %~% تاشوی درمظهر من راز دان
# 127 مظهر و جوهر از این دریا بود %~% گه نهان گشته گهی پیدا بود
# 128 ای نهان و آشکارا جمله تو %~% در عیان مرد دانا جمله تو PageV01P20
# 1 بود اندر عصر من دانا دلی %~% حل نمودی هر ms065 کرا بد مشکلی
# 2 بود اوواقف ز حال و کار من %~% کس چو او واقف نبد در انجمن
# 3 سالها با من مصاحب بود او %~% در درون راهی بحق بگشود او
# 4 یک شبی نزد من آمدمست یار %~% گفت ای در ملک معنی هوشیار
# 5 بهر آنی آمدم نزدیک تو %~% تا ترا واقف کنم از سر او
# 6 ز آنکه من عزم سفر دارم ز جان %~% با تو گویم راز و اسرار جهان
# 7 هست در پیشم یکی نوسالگی %~% خورد سالی عاقلی پر حالکی
# 8 ترک دنیا کرده و یارم شده %~% خود رفیق جان بیمارم شده
# 9 گفت ای خواجه جهان از بهر چیست %~% واندر این خانه نهان برگوی کیست
# 10 گفتمش هست این عبادت خانه‌ای %~% از برای دیدن جانانه‌ای
# 11 من در این خانه یکی دارم نهان %~% خود یکی شد آشکارا در جهان
# 12 پس زبان بگشاد آن بینا بدل %~% کای توبیرون آمده از آب و گل
# 13 سر این اسرار با من گو تمام %~% تا شوم آگه من از سر کلام
# 14 هر که را اسرار معنی خویش نیست %~% در جهان او از گیاهی بیش نیست
# 15 صاحب اسرار عالم بی شکی %~% در همه ظاهر شده نادر یکی
# 16 گر یکی بوده است گو آن یک کجاست %~% ور ظهور او بود بیحد کراست
# 17 گفتم آن یک مظهر کل آمده %~% بر ره حق بر توکل آمده
# 18 بوده از خود واقف اسرار حق %~% گشته ظاهر از رخش انوار حق
# 19 چون شنید این نکته سر بر خاک زد %~% بعد از آن بر جامه جان چاک زد
# 20 گفت ره بنما که من چون دانمش %~% در درون جان چه سان بنشانمش
# 21 نام او بر گو و شان او بگو %~% از همه عالم نشان او بگو
# 22 گفتم این معنی رو از عطار پرس %~% از طریق حیدر کرار پرس
# 23 از من او چون نام حیدر را شنید %~% خویش ms066 را او از خرد بیگانه دید
# 24 چون بخود آمد پس از این اضطراب %~% کرد گریان او بسوی من خطاب
# 25 کای توهم استاد وهم ره دان من %~% از کلامت یافت لذت جان من
# 26 حیدر اندر سینه مأوی کرده است %~% در درون جان ما جا کرده است
# 27 هر چه بینم هر چه دانم او بود %~% و آن کزین گوید مرانیکو بود
# 28 گاه گردد با من آن شه همزبان %~% گاه می‌بینم که هر سوشد روان
# 29 گشت روشن جان مسکینم از او %~% هیچ جا خالی نمی‌بینم از او
# 30 گفتم ای از سر دین آگاه تو %~% وی شده در ملک معنی شاه تو
# 31 زین سعادت دیده انور می‌شود %~% هر کسی را کی میسر می‌شود
# 32 زین سعادت شادزی و شاد باش %~% وز همه قید جهان آزاد باش
# 33 چون تو او را از دو عالم دیده‌ای %~% وصل فکر و ذکر اوبگزیده‌ای
# 34 باش درعالم جدا ز اهل حسد %~% در دوعالم پادشاه وقت خود
# 35 در همه عالم ظهور شاه دان %~% خود دل دانا از آن آگاه دان PageV01P21
# 1 ای تو در زندان دنیا همچو سگ %~% میدوی تا آهوئی گیری به تک
# 2 جست آهو و تو افتادی بچاه %~% چاره چه را چه خواهی کرد آه
# 3 ای تو گم کرده چه سگ آن راه را %~% چشم بر آهو ندیده چاه را
# 4 ترک صید آهوی دنیا بکن %~% خویشتن را همچو سگ رسوا مکن
# 5 تانیفتی همچو سگ در چاه تن %~% نفس شومت را برون کن از بدن
# 6 هست این عالم مثال گلخنی %~% اندر او عارف بسان گلشنی
# 7 ای بگلخن میل کرده از خری %~% ره بگلزار معانی کی بری
# 8 جمله خلقان را بدان چون گلخنی %~% خورده از حمامی تن گردنی
# 9 وی تو در قید عیال و تن شده %~% بهر نان وابستهگلخن شده
# 10 رو تو ترک این همه کن همچو من %~% خود مشو محبوس ms067 اندر چاه تن
# 11 همچو مردان از خودی آزاد شو %~% در طریق اهل معنی شاد شو
# 12 از برای تو بیارم مظهری %~% وز دل دریا برآرم گوهری
# 13 مظهرم میدان تو گوهر گوش دار %~% تا بیابی در معنی بی شمار
# 14 از یقین درها بگوش خویش کن %~% وآنگهی یاد من درویش کن
# 15 خود دعائی کن مرا ای مرد خاص %~% تاکه گردد روح من از غم خلاص
# 16 قدر مظهر را چه دانند ابلهان %~% قیمت گوهرمجوی از گمرهان
# 17 قیمت گوهر به پیش گوهریست %~% صاحب مظهر عجایب گوهریست
# 18 خواجه گوید سر مظهر گوش کن %~% جامی از مظهر بگیر و نوش کن PageV01P22
# 1 بودم اندر پیش نجم الدین شبی %~% آنکه جز مرغان نبودش هم لبی
# 2 بد کبیرو او ز حق آگاه بود %~% در طریق اهل معنی شاه بود
# 3 رازی از سر معانی گفت او %~% من بگویم ز آن یکی در گوش تو
# 4 خود بیاب این رمزراوگوش کن %~% همچو خم می ز معنی جوش کن
# 5 گفت روزی مصطفی از بهر سیر %~% از مدینه رفت بیرون بهر خیر
# 6 همرهش اصحاب خود بسیار بود %~% در قدومش واقف اسرار بود
# 7 بود شاه اولیا همراه او %~% بود واقف از دل آگاه او
# 8 دست حیدر مصطفا در دست داشت %~% دیگران را زآن معانی پست داشت
# 9 قرب یک میلی به بیرون بیش و کم %~% دست در دست محمد داشت هم
# 10 پس محمد گفت با او رازها %~% داد در گوشش بسی آوازها
# 11 بعد از آن دیدند نیکو منزلی %~% گنبدی عالی در آنجا ازگلی
# 12 بود آن منزلگهی بس با صفا %~% گاه گاهی بود آنجا مرتضی
# 13 جای عزلت گاه سلمان بود آن %~% منزل ارباب عرفان بود آن
# 14 آمد آنجا مصطفی آرام کرد %~% پس می عرفان بسی درجام کرد
# 15 نارسیده آن می معنی بکام %~% جملگی کردند مستیها تمام
# 16 از پر جبریل آواز او شنید %~% گفت اینک ms068 جبرئیل از حق رسید
# 17 مصطفی با مرتضی چون جان شدند %~% در درون خانه سلمان شدند
# 18 پس نبی گفتا کسی را بار نیست %~% در درون خانه خود اغیار نیست
# 19 گفت با سلمان که باب در تو باش %~% ز آنکه سر حیدری گشت از توفاش
# 20 چونکه سلمان آستان در گرفت %~% جمله اسرار خدادر سر گرفت
# 21 جمله اصحاب نبی حیران شدند %~% غرقه در دریای بی پایان شدند
# 22 پس بگفتند این چه سر است ازاله %~% کاندر این خانه برفتند آن دو شاه
# 23 ما همه با مصطفی محرم بدیم %~% در همه معنی باو همدم بدیم
# 24 این چه سر بد که نبی باما نگفت %~% سر اسرار الاه ازما نهفت
# 25 خود علی را محرم خود داشت او %~% پس یکی را در درون نگذاشت او
# 26 جمله گفتند این سخن با یکدگر %~% خود بپرسیم از محمد این خبر
# 27 تا بگوید سر این معنی بما %~% تا شویم آگه ز کشف انما
# 28 پس برون آمد نبی بامرتضی %~% گفت آورده است سویم هل اتی
# 29 جمله یاران پیش پیغمبر شدند %~% وز علوم حیدری انور شدند
# 30 جمله گفتند اندر این گنبد چه بود %~% با که بوده خود ترا گفت وشنود
# 31 ما همه اصحاب جانباز توایم %~% واندر این سر محرم راز توایم
# 32 این عرق بر روی تو از بهر چیست %~% وین ورود هل اتی از بهر کیست
# 33 مصطفی گفتا که ای یاران من %~% جمله اصحاب و هواداران من
# 34 اندرین معنی سخن بسیار هست %~% واندرین سر خود بسی اسرار هست
# 35 چونکه جبریل آمد از حق سوی من %~% گفت از اسرار حیدر او سخن
# 36 این همه الهام حق با شاه بود %~% ز آنکه او خود نور عین الله بود
# 37 حق باو می‌گفت و او از حق شنفت %~% او همه اسرار حق مطلق شنفت
# 38 من نگویم سر چومنصور این زمان %~% لیک دارم سر در این مظهر ms069 نهان
# 39 جملگی گفتند پس رهبر توئی %~% بعد پیغمبر بما مهتر توئی
# 40 هر که کرد اقرار ایمان یافت او %~% و آنکه کرد انکار دوزخ تافت او
# 41 هر که منکر گشت او معلون بود %~% همچو گمراهان دیگر دون بود
# 42 هست عطار این زمان آگاه او %~% گشته دور از منکر گمراه او
# 43 گشته‌ام از رافضی بیزار هم %~% ز آنکه او گشته به پستی متهم
# 44 من بدین احمد و اولاد او %~% تو و دین دیگری وارشاد او
# 45 تو بدین دیگران گمره شوی %~% همچو کوران در درون چه شوی
# 46 ای تو مردود خدا و خلق هم %~% همچو کوران منکر شاه کرم
# 47 گشت شرع از دین حیدر آشکار %~% خود برای شرع می‌زد ذوالفقار
# 48 بارها در راه حق جان باخت او %~% دلدل معنی بفرمان تاخت او
# 49 من بگویم شرح تیغش هوشدار %~% در اسرار مرا در گوشدار
# 50 لافتی الا علی در جان من %~% ذوالفقار و سیف او ایمان من
# 51 گر نبودی سیفایمان کی بدی %~% با تو حب شاه مردان کی بدی
# 52 قصه آن عمر و آخر یاد کن %~% خانه دین را بآن آباد کن
# 53 می‌شنیدم این سخن از اهل علم %~% عالمان کایشان بدند ارباب حلم
~~PageV01P23
# 1 شد یقین کانرد زمان مصطفی %~% چند جنگ صعب شد اصحاب را
# 2 پیش از جنگ احد این جنگ بود %~% که زمین از خون دشمن رنگ بود
# 3 جنگ خندق بود جنگ مشکلی %~% در میانشان بود مرد پردلی
# 4 عمرو عبدودو سر دار همه %~% پهلوانی پر دلی یار همه
# 5 خود همین عمرو عرب بد پهلوان %~% داد مردی او بداده در جهان
# 6 اندر آن عصر و زمان چون او نبود %~% اوب مردی تاج سلطانان ربود
# 7 از سنان او دل خاره شکافت %~% وز نهیبش مرگ جای خود نیافت
# 8 او بمردی در جهان مشهور بود %~% هر که جان می‌خواست از وی دور بود
# 9 بود او را ms070 یک فرس چون برق شب %~% کرده بود از هیبتش خورشید تب
# 10 هر که او را بر چنان مرکب بدید %~% از نهیبش زهره اندر تن درید
# 11 بود او در ملک عالم کوه زور %~% اوفکنده زور او در کوه شور
# 12 گفت با لشکر که من فردابگاه %~% این مدینه را کنم چون خاک راه
# 13 آمدند از قهر و کف بر کف زدند %~% گرد بر گرد مدینه صف زدند
# 14 چو محمد دید لشکر بی عدد %~% گفت با خالق تو ما را کن مدد
# 15 مردم مااندک و دشمن عظیم %~% توبه رحمت کن مددمان ای کریم
# 16 ما بتو امیدواریم ای اله %~% ما بتو آورده‌ایم آخر پناه
# 17 پس نبی فرمود خود اصحاب را %~% بهر آسایش به شیخ و شاب را
# 18 گرد بر گرد مدینه جر زنید %~% در درون جر یکی خندق کنید
# 19 تا که ماند امن این منزل تمام %~% خود نباشد راه کس در این مقام
# 20 از نهیبش مردمان ترسان شدند %~% همچو برگ بیدهم لرزان شدند
# 21 مصطفی فرمود کی یاران من %~% خود بخوانید این زمان قرآن من
# 22 تا خدا فتحی دهد ما را بر او %~% این چنین فتحی که ناید غیر او
# 23 مصطفی انا فتحنا را بخواند %~% جبرئیلش هم مددها میرساند
# 24 ناگهان در تاخت آن ملعون گبر %~% بر لب خندق خروشان همچو ببر
# 25 نعرها زد تند و گفت ای مصطفی %~% زود برخیز و بنزد من بیا
# 26 تا کنیم امروز با هم حرب و جنگ %~% تا که را افتد همه دنیا بچنگ
# 27 من ز بهر تو به لشکر آمدم %~% نه زبهر دیدن جر آمدم
# 28 خود مرا پروای جر و قلعه نیست %~% خود به پیش من مدینه حقه‌ایست
# 29 کرده‌ام ویران هزاران قلعه بیش %~% ز آنکه دارم در بغل اصنام خویش
# 30 پس نبی فرمود با اصحاب خویش %~% کو شده مردود همچون باب خویش
# 31 هیچکس را نیست تاب جنگ ms071 او %~% خویشتن را پس نگهدارید ازو
# 32 درد ما را حق همی درمان کند %~% کارها را عاقبت آسان کند
# 33 بار دیگر نعره زد بر اهل دین %~% با عمر گفتا که دارم با تو کین
# 34 ز آنکه ترک لات و عزی کرده‌ای %~% ره بسوی دین احمد برده‌ای
# 35 خیز و ترک دین احمدسازوآی %~% تاکه باشد لات و عزایت خدای
# 36 پس فلان پیچید و خود را هیچ کرد %~% و آنچنان هیبت فلان راگیج کرد
# 37 مصطفی و اصحاب او حیران شدند %~% بر در باری همه نالان شدند
# 38 کای خداوندا توئی شاه دو دار %~% از سر ما شر او را دور دار
# 39 پس دگر فریاد زد او بر ملا %~% گفت آن خورشید حق را ناسزا
# 40 بد علی پیش نبی حیران شده %~% او زگفت آن لعین غران شده
# 41 گر چه کودک بود در کاخ سترگ %~% لیک آن شه بود در معنی بزرگ
# 42 گر بصورت بود آن کودک ولی %~% لیک بد نور بزرگی زو جلی
# 43 قصه سلمان مگر نشنیده‌ای %~% یا که دشت ارژنه نادیده‌ای
# 44 آنکه داده قرض اعرابی شتر %~% جام کوثر خود بدست اوست پر
# 45 هیچ میدانی عرابی و شتر %~% این معانی هست غلطان همچو در
# 46 هیچ میدانی که اژدر دادخواست %~% و آنچنان دادی ز عالم مر که راست
# 47 هیچ میدانی که حیه کی درید %~% واین هدایت او بحد مهد دید
# 48 هیچ میدانی که معجز آن کیست %~% واین همه مدح و ثنا در شأن کیست
# 49 قصه سلمان و دشت ارژنه %~% بشنو و خوردش مبین اندر تنه
# 50 آنکه اندر کعبه از مادر بزاد %~% آنکه بر باز او کبوتر را نداد
# 51 خود نهاد او پای بر کتف رسول %~% کرد از کل جهانش حق قبول
# 52 پیش کوران گرچه کودک می‌نمود %~% او بمعنی ملک دین را میربود
# 53 که بده خود تاجدار انما %~% که بده در ملک معنی هل اتا
# 54 ms072 که بده قرآن ناطق در بیان %~% که شده در لو کشف اسراردان
# 55 کیست باب علم ازگفت رسول %~% خود کرا بوده است در عالم بتول
# 56 پس امیرمؤمنان گفت ای نبی %~% نیست غیر از اذن جنگم مطلبی
# 57 هست عمرو اندر جهان جاهلی %~% ظلم و کفر از صورت او منجلی
# 58 ده اجازت تا روم نزدیک او %~% و این جهان را تنگ گردانم بر او
# 59 گفت پیغمبر اجازت کی دهم %~% ز آنکه جانی در درون این تنم
# 60 من نخواهم جان خود رفتن ز تن %~% ای شده اندر بدن چون جان من
# 61 پس دگر زد نعره سخت آن لعین %~% گفت از لاتم تو می‌ترسی یقین
# 62 من نترسم از تو ونه از خدات %~% آمدم پیش تو از قلعه برات
# 63 پیش لات و عزیم آ بی سخن %~% تا ببینی تو خدایم را چو من
# 64 خیز و بهر جنگ پیش من بیا %~% تاکرا نصرت دهد این دم خدا
# 65 هر کرا نصرت بود حق ز آن اوست %~% جمله آفاق در فرمان اوست
# 66 مرتضی جوشید بر خود همچو شیر %~% سوی آن ملعون روان شد اودلیر
# 67 نعره‌ای زد جست از خندق امیر %~% آنکه بودی در دو عالم بی‌نظیر
# 68 عمرو عبدود چون آن نعره شنید %~% خویش را از جان خود بیگانه دید
# 69 عمرو را آن نعره خود بردار کرد %~% همچو الماسی که در جان کار کرد
# 70 گفت این کودک عجایب مظهریست %~% پهلوانی مرا او درخوریست
# 71 زوجه او دختری چون مه کنم %~% بر سر این لشکر او راه شه کنم
# 72 بلکه من خود تاج و تخت خویش را %~% میکشم در پیش او بی ماجرا
# 73 چون شه عالم به پیش او رسید %~% عمرو آن شه را بظاهر خورد دید
# 74 گفت کودک نام خود با من بگو %~% کز عرب شخصی ندیدم مثل تو
# 75 کودک و چست و نکوروی ودلیر %~% نعره تو تند باشد همچو ms073 شیر
# 76 پس امیرمؤمنان گفت ای دغا %~% نام من باشد علی مرتضی
# 77 عمرو چون بشنید نام مرتضی %~% گفت دردا و دریغا حسرتا
# 78 من بدان بودم که شاهی بخشمت %~% دختر خود گر بخواهی بخشمت
# 79 لیک خویش مصطفائی چون کنم %~% دیده خود را ازین پر خون کنم
# 80 پس امیرمؤمنان گفتا باو %~% ترک دین خود بگوی و شو نکو
# 81 گر بدین مصطفی بندی کمر %~% بر دهد شاخ امید تو ثمر
# 82 آن لعین گفتا که ای کودک برو %~% زآنکه دارم دل به پیش تو گرو
# 83 دوستت دارم کنم رحمت از آن %~% که تو هستی چست و زیبا و جوان
# 84 می نریزم ز آن سبب من خون تو %~% کز تهور آمدی پیشم نکو
# 85 نعره بر وی زد شه اسراردان %~% گفت زان نام خدایم بر زبان
# 86 ورنه دنیا را ز تو خالی کنم %~% پر زگوهرهای اجلال کنم
# 87 گفت عمروش آنچه گفتی این زمان %~% کس نگفته پیش من اندر جهان
# 88 رو که آید ازدهانت بوی شیر %~% ورنه می‌کردم ترا این دم اسیر
# 89 صد هزاران رستم و کی بنده‌ام %~% همچو ایشان صدهزار افکنده‌ام
# 90 تو همی گوئی خدا گوشو چو من %~% این مگو هرگز نگویم این سخن
# 91 رو به ترک این سخن گو جان ببر %~% ورنه در بازی در این دم جان وسر
# 92 پس علی مرتضی گفت ای پلید %~% نیستی در عالم از ارباب دید
# 93 در میان ما و تو تیغ است تیغ %~% شد ز ظلم تو مدینه زیر میغ
# 94 آن لعین شد تند و گفت ای ناگزیر %~% سویت آمد تیغ خونریزم بگیر
# 95 چون امیر آن تیغ را بر سر بدید %~% تند بر جست و سپر بر سر کشید
# 96 تیغ او خود و سپر را بردرید %~% در گذشت ازخود و بر فرقش رسید
# 97 چون خدا بودی بهر جایاورش %~% جبرئیل آمد نگهبان سرش
# 98 تیغ او بر فرق حضرت ms074 ایستاد %~% تیغ بشکست و دو پاره اوفتاد
# 99 گفت حیدر کی پلید نابکار %~% ضرب خود راندی و کردی کارزار
# 100 من هم از بهر تو تیغی درکشم %~% وز تو فریاد و دریغی درکشم
# 101 حمله زد گفتا بگیر این ذوالفقار %~% دان که هستم من شه دلدل سوار
# 102 چون شنید او از امیر این یک سخن %~% گفت کای کودک تو کار خود بکن
# 103 من فکندم بر سرت آنگو نه تیغ %~% کوه را صدپاره کردی بی‌دریغ
# 104 در سرت از تیغ تیزم چاک نیست %~% وز چنان شمشیر هیچت باک نیست
# 105 حیدر از نام خدا فریاد زد %~% تیغ زد بر فرق آن ملعون رد
# 106 از سپر وز خود و از فرقش گذشت %~% شد دو نیمه زودو از اسبش بکشت
# 107 خود دونیمه گشت و اسبش شد دو نیم %~% تیغ آن شه بر زمین آمد مقیم
# 108 تا بگاو و ماهی او بی قیل شد %~% در میان حایل پر جبریل شد
# 109 پس ندا آمد باحمد از الاه %~% کین سخن بشنو زماهی تا بماه
# 110 لافتی الا علی را گوشدار %~% گوی خود لاسیف الا ذوالفقار
# 111 مصطفی گفت این حدیث با صفا %~% از سر تحقیق با سلطان ما PageV01P24
# 1 چون نبی آن شاه دین را دید شاد %~% مهر او را در میان جان نهاد
# 2 روی او را پاک کرد از گرد جنگ %~% گفت در دین از تو دارم نام وننگ
# 3 چون عمر آن ضرب دید از مرتضی %~% پیش او افتاد اندر دست و پا
# 4 گفت جان ما شده گلشن ز تو %~% شمع ایمان نیز هم روشن ز تو
# 5 گر نبودی ضرب تیغت در جهان %~% بیشکی بودی شریعت خود نهان
# 6 جمله اصحاب هم شادان شدند %~% زان خرابی جمله آبادان شدند
# 7 با علی گفتند کی شاه ازنخست %~% فتح در دین نبی ازتیغ تست
# 8 ضرب تیغش را چو دیدند آن بدان %~% منهزم رفتند تا مکه دوان ms075
# 9 گفت حیدر کای شه هر دو سرا %~% می‌روم این قوم بد را از قفا
# 10 چون اجازت یافت از احمد ولی %~% بود انوار ولایت زو جلی
# 11 برکشید آن شاه مردان ذوالفقار %~% کرد ارض از خون اعدا لاله زار
# 12 کشت بسیاری از آن بدسیرتان %~% در مدینه گشت سیل خون روان
# 13 لشکر اسلام قوت یافتند %~% جملگی مال و غنیمت یافتند
# 14 لیک حیدر میل دنیائی نکرد %~% مهر دنیا در دل او بود سرد
# 15 رو گذر تو زین جهان کن میل حق %~% تا دهندت در معانی خود سبق
# 16 تا بگیرد مهر شه بر دل قرار %~% روی از دنیا بگردان مردوار
# 17 هر که او دل از جهان خود برگرفت %~% همچو شاه ما ز دشمن سرگرفت
# 18 هر که او آلوده دنیا بود %~% در دو عالم او یقین رسوا بود
# 19 هر که او از هستی خود دور شد %~% بیشکی میدان که چون منصور شد
# 20 هر که او از غیر حق بیزار شد %~% در میان جان و دل انوار شد
# 21 رو تو از خواب امل بیدار شو %~% و آنگهی در وادی کرار شو
# 22 تو زخواب غفلتت بیدار باش %~% همچو جمع اولیادر کار باش
# 23 تا بیابی آنچه مطلوبت بود %~% وز معانی آنچه محبوبت بود
# 24 هست مقصودم در این گفتن کسی %~% آنکه او با اولیا باشد بسی
# 25 تو چه دانی اولیا را در یقین %~% زآنکه خودبین گشته در راه دین
# 26 تو همین نامی بگیری بر زبان %~% اولیا را تو ببین از چشم جان
# 27 دنیئی داری و عقبی هیچ نه %~% صورتی داری و معنی هیچ نه
# 28 من ز روی یار خود در حیرتم %~% اندرین حسرت بسی در حسرتم
# 29 اولین منزل ز سر باید گذشت %~% ورنه زین بابت بدرباید گذشت
# 30 رو ز سربگذر که شاه از سرگذشت %~% تا که گردد زندگی‌ات سرگذشت
# 31 هیچ میدانی در آن سر سر کیست %~% تو ms076 چه میدانی که آن اسرار چیست
# 32 سر آن معنی طلب کن همچو من %~% تا که گردد حاصلت اصل وطن
# 33 رو طلب کن تا بیابی یار او %~% ز آنکه یابند از طلب اسرار او
# 34 در طلب من یافتم اسرارها %~% بعد از آن گفتا بیا عطار ما
# 35 گر نیابی در جهان او را عیان %~% رو تو جوهر ذات خود عطار خوان
# 36 تانماید او بتو آن یار را %~% بعد از آنی بینی او را بی لقا
# 37 از لقا مقصود مامعنی بود %~% وندر آنجا دنیی و عقبی بود
# 38 هرچه می‌گویم ببین و گوش کن %~% جامها از خم وحدت نوش کن
# 39 آن چنان می خور که ازدل بردغم %~% نه از آن می خور که گردی متهم
# 40 می چنان خور که امامان خورده‌اند %~% چون پیمبر ره بمعنی برده‌اند
# 41 هم شریعت را بحکمت گفته‌اند %~% راه معنی را بعزت رفته‌اند
# 42 او حقیقت دان اسرار حق است %~% نور رحمان وجه حق مطلق است
# 43 خود محمد بود و احمد نام او %~% در میان جان ودل انعام او
# 44 هست روشن همچو نور اندر مبین %~% آنکه با مظهر شده او همنشین
# 45 رو ز جوهر معنی او را طلب %~% تا خبریابی ز معنی بی سبب
# 46 هر که او در راه معنی رفت رست %~% پرتو نورش همه در جان نشست
# 47 هر که در دین نبی بندد کمر %~% شرع او گردد مر او را راهبر
# 48 دارم از دریای شرعش جوهری %~% مثل مظهر خود نیابی گوهری
# 49 ز آنکه اسرار محمد دیده‌ام %~% راه شرع ازگفته‌اش بگزیده‌ام
# 50 من بگفتم جمله اسرارت تمام %~% لیک این مظهر نهان باشد ز عام
# 51 معجزی دارد بمعنی مظهرم %~% پیش هر مفلس نباشد جوهرم PageV01P25
# 1 شاه غازی شاه محمود آنکه داشت %~% برجهان حکم نکونامی گذاشت
# 2 بود شاه عادل و بس هوشمند %~% هیچ خلقی را نبوده زو گزند
# 3 صیت عدلش در جهان مشهور ms077 بود %~% زنگ ظلمت از دل او دور بود
# 4 داشت سلطان در جهان یک جوهری %~% گوهری در بحر معنی مظهری
# 5 بود او را یک غلام راز دان %~% نام او را خود ایاز خاص خوان
# 6 گفت سلطان خود ایاز خاص را %~% رو طلب کن جوهروقاص را
# 7 جوهری اندر خزینه خاص بود %~% نام آن جوهر یقین وقاص بود
# 8 آن جواهر را بگویم کز که بود %~% وز که آمدآن جواهر در وجود
# 9 خود سلیمان داشت آن جوهر نگین %~% زو رسیده تا به آن و تا به این
# 10 خود تبرک بود آن جوهر بدهر %~% صدهزاران کشته گشته زو بزهر
# 11 گوهری بود او و روشن همچو خور %~% کرده او را اهل دنیا نام در
# 12 رفت ایاز و در خزینه گشت زود %~% یافت جوهر راکه سلطان می‌نمود
# 13 پس بد او دری بزرگ و قیمتی %~% هرکرا باشد ندارد محنتی
# 14 گفت سلطان کن بهایش از قیاس %~% ز آنکه هستی در جهان جوهرشناس
# 15 گفت ایاز خاص کی سلطان جود %~% من بگویم خود بهایش هرچه بود
# 16 لیک سری اندر او موجود هست %~% دردل آن سری از معبود هست
# 17 گر نبودی آن بهایش کردمی %~% آنچه مقصود تو بودی گفتمی
# 18 گفت سلطانش که آن سر را بگو %~% تا شوم دانا بر آن معنی نگو
# 19 گفت ایازش گر کنی تصدیق تو %~% من بگویم تاکنی تحقیق تو
# 20 قرنها بوده است این سر خود نهان %~% می‌شوداندر زمان تو عیان
# 21 در درونش کرم بی برگی بود %~% در دهان او مگر برگی بود
# 22 رو تو بشناس این در معنی خود %~% تانیفتی دور از تقوی خود
# 23 چیست در و کرم در معنی بگو %~% گر نمی‌دانی مرو در کوی او
# 24 جسم دردان کرم عقل و برگ عشق %~% کی توانم کرد هرگز ترک عشق
# 25 عشق چبود معنی عرفان جهان %~% این معانی در میان جان بدان
# 26 شد درون جوهرم ms078 عشقش نهان %~% لیک در مظهر کنم او را عیان
# 27 چونکه این سر از ایاز آن شه شنید %~% گفت می‌خواهم شود این سر پدید
# 28 بشکنم او را بدست خویش زود %~% تا عیان گردد که پنهانی چه بود
# 29 خود درون گوهر است آن سر غیب %~% من برون آرم از آن چون زرزجیب
# 30 گفت بامیری که بودی قدرتش %~% بشکن این گوهر مبین در قیمتش
# 31 گفت امیر اشکستنش از عقل نیست %~% این جواهر خود خراج ملکتی است
# 32 نشکنم گفتا که هست ازعقل دور %~% تو خراج ملک را مشکن بزور
# 33 کرد امروگفت سلطان کی ایاز %~% بشکن این جوهر که بینم سر راز
# 34 تا ببینم کرم و برگش را عیان %~% زآنکه بوده سالها این سر نهان
# 35 چون ایاز از امر سلطان درشکست %~% جمله میران را برفت از کار دست
# 36 که چرا بشکستی این در را علن %~% گفت از امر شه است اینت سخن
# 37 من ز گفت شه شکستم در او %~% گفت او در است و این دانم نکو
# 38 چون شما از امر شه لب بسته‌اید %~% در گفت شاه را بشکسته‌اید
# 39 خود شما صورت همی بینید و جسم %~% ز آنکه نشناسید معنی را ز اسم
# 40 من ز معنی گفتم این اسرار را %~% تو بصورت خود مبین گفتار را
# 41 من ز گفتار کسی گویم سخن %~% برکنم بنیاد بد ازبیخ و بن
# 42 زآنکه او اسرار در نیکیم داد %~% وین چنین گنجی بجان من نهاد
# 43 هست این اسرار معنی‌ام بجوش %~% میکنم در عالم معنی خروش
# 44 جوهر ذاتم که اشکستش نبود %~% درمعانی همت پستش نبود
# 45 جوهر من خود لدنی آمده است %~% نه چو ن جوهر که کونی آمده است
# 46 جوهر معنی من در بحر عشق %~% غوطه‌ای خورده بدیده شهر عشق
# 47 چون برون آمد ز جوهر کرمکی %~% شاه گفتا با ایازش نرمکی
# 48 کاین زمان گردید بر من این عیان %~% کرمکی ms079 یک برگ دارد در دهان
# 49 جوهر معنی من گوید سخن %~% رو تو اسرار خدا را گوش کن
# 50 جوهر معنی من گوید بتو %~% تا بکی باشی چو صورت تو بتو
# 51 جوهر معنی من گوید که رو %~% پیش عشاق رخم کن جان گرو
# 52 جوهر معنی من این رمز گفت %~% رو تو با اهل خدا میباش جفت
# 53 جوهر معنی من معنی شکافت %~% وز شکاف آن معانی عشق یافت
# 54 جوهر معنی من از عشق گفت %~% این چنین اسرار زو باید شنفت
# 55 جوهر معنی من خود یار دید %~% نه چو تو خوددید و او اغیار دید
# 56 جوهر معنی من مظهر شده %~% همچو دری در صدف گوهر شده
# 57 ای که مهر تست در جان نور من %~% ای تو گشته ناظر و منظور من
# 58 مهر تو در کام جانم ریخته %~% جان بمهرت از ازل آمیخته
# 59 جوهر ذاتت بود عالی بسی %~% پی نخواهد برد بر ذاتت کسی
# 60 چون ایاز این لطفها از شه شنید %~% خویش راکمتر ز خاک راه دید
# 61 گفت شاها بنده خاص توام %~% در هواداریت رقاص توام
# 62 من تمام ازخود برونم آمده %~% در ره عشقت زبونم آمده
# 63 در زبان و در بیان من توئی %~% آشکارا ونهان من توئی
# 64 جز خداوند جهان در پیش و پس %~% غیر تو دیگر نبینم هیچکس
# 65 چونکه شد بشنید این راز از ایاز %~% ز آتش غیرت در آمد در گداز
# 66 گفت هستی تو بجای جان من %~% با تو یک شخصیم در یک پیرهن
# 67 این سخن را عشق می‌گوید تمام %~% تا شوند آگاه ازین هر خاص و عام
# 68 منکران عشق کوران رهند %~% هرکسی را کی چنین می میدهند
# 69 جوهر معنی به بینایان دهند %~% این سعادت کی برعنایان دهند
# 70 جوهر معنی من عالم گرفت %~% تو نپنداری همین آدم گرفت
# 71 جوهر معنی من حق ساخته %~% دین ودنیا را به یک جو باخته ms080
# 72 جوهر معنی من شادان شده %~% همچو نوری در میان جان شده
# 73 جوهر معنی من انسان شده %~% غرقه در دریای بی‌پایان شده
# 74 جوهر معنی من واصل شده %~% جوهر ذاتم ازو حاصل شده
# 75 جوهر معنی من عطار شد %~% زآنکه او با دین احمد یار شد
# 76 جوهر معنی من کرار شد %~% ز آنکه او از دید حق دیندار شد
# 77 جوهر معنی من توحید گفت %~% سر اسرار خدا ازدید گفت
# 78 جوهرمعنی من ایمان شده %~% همچو دری در میان جان شده
# 79 جوهر معنی من واصل شده %~% جوهر ذاتم ازو حاصل شده
# 80 جوهر معنی من زو راه یافت %~% ز آنکه او از سر حق آگاه یافت
# 81 جوهر معنی من مظهر شده %~% در میان عینها انور شده
# 82 جوهر معنی من خود نور دید %~% همچو موسائی که او بر طور دید
# 83 جوهر معنی من حقدان شده %~% فی المثل از کفر با ایمان شده
# 84 جوهر معنی من شاداب شد %~% ز آنکه در بحر نبی غرقاب شد
# 85 جوهر معنی من از احمد است %~% زآنکه او از رحمت حق سرمداست
# 86 جوهر معنی من شاه ولی است %~% زآنکه درعین محمد چون علی است
# 87 جوهر معنی من ایشان بدند %~% ز آنکه ایشان معنی جانان بدند
# 88 جوهر معنی من انسان شده %~% همچو حیدر رحمت رحمن شده
# 89 جوهر معنی من زو نور شد %~% جوهر ذاتم از او مشهور شد
# 90 جوهر معنی من از مظهر است %~% در درون این صدف چون گوهر است
# 91 جوهر معنی من اصلی بود %~% ز آنکه اورا با علی وصلی بود
# 92 جوهر معنی من معنی اوست %~% این معانی را یقین می‌دار دوست
# 93 جوهر معنی من از اصل بود %~% زآنکه با او شاه مردان وصل بود
# 94 جوهر معنی من دریا شده %~% واندر آن دریا بسی غوغا شده
# 95 جوهر معنی من از کین گذشت %~% زآنکه شاهش بر دل مسکین گذشت ms081
# 96 جوهر معنی من اسرار شد %~% همره منصور خود بر دار شد
# 97 جوهر معنی من آدم بد است %~% ز آنکه او در دین حق محرم بد است
# 98 جوهر معنی من طوفان شده %~% همچو نوح از کشتی عرفان شده
# 99 جوهر معنی من داود بخت %~% بوده او رادر معانی تاج و تخت
# 100 جوهر معنی من جان یافته %~% چون سلیمان ملک و فرمان یافته
# 101 جوهر معنی من سر جلیل %~% این معانی ظاهر از ذات جلیل
# 102 جوهر معنی من برهان نمود %~% همچو اسمعیل جان قربان نمود
# 103 جوهر معنی من اسحق بود %~% زآنکه اودر ملک معنی طاق بود
# 104 جوهر معنی من خندان شده %~% ز آنکه یعقوبم بسی گریان شده
# 105 جوهر معنی من آگاه بود %~% زآنکه او با یوسف اندر چاه بود
# 106 جوهر معنی من ز آن صالح است %~% کین چنین ناقه ز جان صالح است
# 107 جوهر معنی من همراه بود %~% همچو جرجیسی که با الله بود
# 108 جوهر معنی من پاک آمده %~% همچو ادریسی که چالاک آمده
# 109 جوهر معنی من برکوه تافت %~% موسی اندر کوه از آن انوار یافت
# 110 جوهر معنی من با خاک گفت %~% همچو یوشع سر معنی در نهفت
# 111 جوهر من سر غیبی را نمود %~% بعد از آن راز شعیبی را نمود
# 112 جوهر معنی من دریای شوق %~% همچو الیاس او گرفته جام ذوق
# 113 جوهر معنی من مات آمده است %~% همچو عیسی جوهر ذات آمده است
# 114 جوهر معنی من خضر نبی %~% صاحب اسرار کشتی و صبی
# 115 جوهر معنی من چون جوش کرد %~% همره ذوالکفل عرفان نوش کرد
# 116 جوهر معنی من آمد پدید %~% زآنکه احمد را چو بحر نور دید
# 117 جوهر معنی من شد سر صور %~% چون علی شد واصل دریای نور
# 118 جوهر معنی من گفت از حسن %~% زآنکه اودر جان من دارد وطن
# 119 جوهر معنی من چون عشق دید %~% گفت حسینی مذهبم ms082 دارم دو عید
# 120 جوهر معنی من دارد ظهور %~% زین عباد است در جانم چو نور PageV01P26
# 1 جوهر معنی من باقر بعلم %~% خود همی باشد بعالم کان حلم
# 2 جوهر معنی من خود صادق است %~% آنکه در علم طریقت حاذق است
# 3 جوهر معنی من کاظم بود %~% در معانی عازم و جازم بود
# 4 جوهر معنی من باشد رضا %~% آن شهی کز وی خدا باشد رضا
# 5 جوهر معنی من بیشک تقی است %~% مظهر عرفان و شاه دین نقی است
# 6 جوهر معنی من دان عسکر است %~% ز آنکه این جوهر ز کان دیگر است
# 7 جوهر معنی من بی‌عیب دان %~% مهدی و هادی من در غیب دان
# 8 جوهر معنی من گویا شده %~% قنبر و سلمان و بوذر وا شده
# 9 جوهر معنی من بوذر شده %~% در یقین چون مالک اشتر شده
# 10 جوهر معنی من مقداد دان %~% خویش را در ملک عرفان شاد دان
# 11 جوهر معنی من حق الیقین %~% من چگویم چون تو هیچی اندرین
# 12 جوهر معنی من عطار بود %~% ز آنکه او با اهل عرفان یار بود
# 13 ختم این سر کن تو ای عطار ما %~% تا شوی در ملک معنی یار ما
# 14 جان تودر راه حق پیمان شده %~% در حقیقت مظهر سبحان شده
# 15 هر که برگفتم نهد انگشت رد %~% شیر معنیم بجانش پنجه زد PageV01P27
# 1 بود در بغداد نیکو مقبلی %~% سید پاکیزه خلقی پر دلی
# 2 زاهد و عابد بد و پرهیزکار %~% نیک روی و نیک خلق و با وقار
# 3 بود نام او ابوالقاسم تمام %~% سید و هم صالح و هم نیکنام
# 4 کرد عزم کوفه او با کاروان %~% تا که حاصل گرددش مقصود جان
# 5 بود در ره بیشه بس هولناک %~% صد هزاران تن در او رفته بخاک
# 6 ناگهی از کاروان پیشی گرفت %~% راه درویشی و دلریشی گرفت
# 7 یک حماری داشت میرباوقار %~% می شدی گه بر حمار خود ms083 سوار
# 8 چون بشد یک پاره آن درویش راه %~% دید یک شیری ستاده پیش راه
# 9 پیلتن پر زور و مردم خوار و تند %~% گشته از هوش هزاران فهم کند
# 10 حمله کرد آنشیر و پیش او دوید %~% از چنان هیبت خر سید رمید
# 11 جست سید بر زمین گفت ای اله %~% جمله مسکینان عالم را پناه
# 12 از چنین محنت جدائی ده مرا %~% وز بلای بدرهائی ده مرا
# 13 زین سخن چون فارغ و آزاد گشت %~% ناگهان اندر ضمیر او گذشت
# 14 آنکه روزی عارفی با او بگفت %~% شیر را باشد حیا در چشم جفت
# 15 هرکه چشم خود بچشم شیر بست %~% شیر را با او نباشد هیچ دست
# 16 هرکه برچشمش بدوزد چشم گرم %~% هیچکس را می نرنجاند ز شرم
# 17 خود چنان نزدیک با آن شیر بود %~% کز دم آن شیر جانش سیر بود
# 18 چشم سید چون بچشم شیر دوخت %~% سر بزیر افکند شیر و بر فروخت
# 19 سر به پیش افکند آن شیر از حیا %~% چشم بروی بود سید زاده را
# 20 پس غلام سید از پی در رسید %~% خواجه خود را به پیش شیر دید
# 21 نعره زد گفت ای مخدوم من %~% میکشد این شیرت آخر بی‌سخن
# 22 رو بسوی کاروان فریاد کرد %~% شیر برجست و ورا بر باد کرد
# 23 شیر بر درید از یکدیگرش %~% پاره پاره کرد از پا تا سرش
# 24 پس فدای جان سید شد غلام %~% این معانی هست در جامع تمام
# 25 چون خلاصی یافت از شیر آن زمان %~% رفت سوی کوفه آن سید روان
# 26 چون بکوفه کرد آن سید مقام %~% جمع گردیدند خویشانش تمام
# 27 گشته بودند آگه آن مردم تمام %~% از حدیث شیر و قتل آن غلام
# 28 زین الم گفتند ما بیدل شدیم %~% چون کبوتر در غمت بسمل شدیم
# 29 شکرها کردیم اکنون این زمان %~% کز بلای شیر ماندی در امان
# 30 در میان شان ms084 بود پیری خویش او %~% مرهمی بهر درون ریش او
# 31 بود نام نیک او سید علی %~% عم یحیی بود آن نقد ولی
# 32 گفت قول مصطفی نشنیده‌اید %~% این چنین حالت مگر کم دیده‌اید
# 33 هرکه باشد بیشک از نسل بتول %~% کی کند زخم سباع او را ملول
# 34 ز آنکه بر آل نبی ای دین پرست %~% هیچ درنده نخواهد یافت دست
~~PageV01P28
# 1 چون بیان کرد آن بزرگ دین سخن %~% پیش ما گفتند این را نقل کن
# 2 گفت از جدم شنیدم این سخن %~% کو شنیده بود از جد کهن
# 3 کاندر ایام خلیفه بوده است %~% یک زنی با حشمت و دنیاپرست
# 4 نام در ایام زینب داشته %~% خویش را ز آل نبی پنداشته
# 5 خلق عالم حرمتش میداشتند %~% که ورا عالی نسب پنداشتند
# 6 چون امام هشتمین بشنید آن %~% گفت آریدش بنزد من روان
# 7 تا که گردد نسبتش با مادرست %~% این چنین خاری ز باغ ما نرست
# 8 زینب آمد آنگهی پیش امام %~% کرد او بر روی شاه دین سلام
# 9 بود چون حاضر خلیفه آن زمان %~% گفت پیشم این معانی کن بیان
# 10 تا که باشد نام باب و مام تو %~% تا شود معلوم رسم و نام تو
# 11 گفت هستم من فلان بنت فلان %~% خود دروغش گشت در ساعت عیان
# 12 چون علی موسی الرضا تحقیق کرد %~% کذب زینب را روان بشکفت ورد
# 13 گفت او رانیست با ما نسبتی %~% واندراین ره می ندارد دولتی
# 14 پس خلیفه گفت یا خیرالوری %~% نسبتش روشن بود در پیش ما
# 15 پس امام المتقین گفتا شنو %~% گر همی خواهی که یابی جان نو
# 16 ای خلیفه یک زمانی هوش دار %~% مستمع باش و زمانی گوش دار
# 17 بعد از آن گفت آن امام متقین %~% کی خلیفه حق ببین او را مبین
# 18 پیش من خود نیست ثابت اصل او %~% هم نماند بعد ازین هم نسل او
# 19 من حدیثی دارم ms085 از جدم رسول %~% گویمت گر میکنی او را قبول
# 20 گفت برگو ای امام مقتدا %~% تا چه گفته آن رسول با صفا
# 21 گفت فرموده است جد و باب من %~% بشنوید ازمن همه اصحاب من
# 22 آنکه باشد او ز نسل فاطمه %~% باشدش در خیر و خوبی خاتمه PageV01P29
# 1 هر که در اصل از نبی دارد مقام %~% بر درنده گوشتش آمد حرام
# 2 آل پیغمبر بقول آن امام %~% باشد ایمن از سباع و از هوام
# 3 پس خلیفه گفت این دم می‌رویم %~% تا حدیث مصطفی را بکرویم
# 4 اندر این جا خانه پر شیر هست %~% پیش شیران می‌کنیم این دم نشست
# 5 خلق بغداد از یکی تا صدهزار %~% جمله رفتند از عقبشان بیشمار
# 6 آن امام دین ابا خلق آن زمان %~% شد بسوی خانه شیران روان
# 7 گفت کذابه که تو خود پیش رو %~% زانکه هستی پیشوا و پیش رو
# 8 رفت شاه و پیش آن شیران رسید %~% گفت امروز است ما را روز عید
# 9 چونکه بوی آدمی بشنید شیر %~% جمله برجستند از جاشان دلیر
# 10 چونکه چشم شیر چشم شاه دید %~% گفت چشمم این زمان الله دید
# 11 بود او نور خدا و مصطفی %~% خلق عالم بر ولای او گوا
# 12 همچو گربه پیش شه غلطان شدند %~% خلق بغداد اندر آن حیران شدند
# 13 پیش شیران رفت شاه دلنواز %~% در میانشان کرد دو رکعت نماز
# 14 شیری آمد با دو چشم آبناک %~% روی خود مالید نزد شه بخاک
# 15 ناله‌ها می‌کرد و عرض حال گفت %~% گفت نبود راز من از تو نهفت
# 16 پیرم و دندان ندارم این زمان %~% طعمه‌ام را می‌خورند این دیگران
# 17 امر فرما که مرا این دم جدا %~% طعمه بخشند این گروه باجفا
# 18 با خلیفه گفت سید حال را %~% مردمان کردند فرمانش روا
# 19 زینب ملعونه را در پیش خواند %~% او ز بیم زخم شیر از دور ماند
# 20 چون بدیدند آن چنانش ms086 مردمان %~% پیش شیرانش کشیدند آن زمان
# 21 زن چو اندر چنگ شیران افتاد %~% پیش شیران دور از جان افتاد
# 22 پاره‌اش کردند و بیجان ساختند %~% پس بخاکش زود یکسان ساختند
# 23 خوش ز هم کندند شیران بلا %~% زینب ملعونه کذابه را
# 24 بعد از آن شیران همه پیش امام %~% روی مالیدند برره ز احترام
# 25 با زبان حال می‌گفتند ما %~% گربه‌ها باشیم از شیر خدا
# 26 نقد شیر حق و شاه ذوالفقار %~% تو زما بی حرمتیها درگذار
# 27 مدح جد و مادر و باب شما %~% کرده نقش الله بر ارض و سما
# 28 شد شما را ای همه فرخندگان %~% جن و انس از کمترین بندگان
# 29 ای که دایم لاف ایمان می‌زنی %~% با ولای او دم از جان میزنی
# 30 در اطاعت روز و شب بیدار باش %~% با ولای حیدر کرار باش
# 31 حب ایشان را بجان خویش دار %~% تا بیابی علم معنی بیشمار
# 32 رو تو حب شاه مردان کن بدل %~% تا نگردی همچو مردودان خجل
# 33 رو تو مدح شاه را میکن نهان %~% تا شوی از جمله انسانیان
# 34 گر تو حبش را خریدار آمدی %~% از همه خوابی تو بیدار آمدی
# 35 رو تو مهرش دار و با ایشان نشین %~% تا شوی ایمن ز شیران عرین
# 36 رو تو حبش دار چون من در جهان %~% تا خلاصی یابی از شر این زمان
# 37 رو تو حبش ورز چون سلمان فارس %~% تا نیابی بیم از شیران فارس
# 38 رو تو حبش دار چون محبوب اوست %~% در جهان جان همه مطلوب اوست
# 39 رو تومهرش دار و با او یار باش %~% وز همه خلق جهان بیزار باش
# 40 خلق چون دور از ره ایشان روند %~% جملگی پی بر پی غولان روند
# 41 هرکه حبش چون رضا در جان نهاد %~% حق تعلای سر اعیانش بداد
# 42 رو تو حبش را یقین در جان بنه %~% تا شوی مقبول خاص و عام و ms087 که
# 43 هر که بر حب رضا داده رضا %~% جنت و فردوس را گشت اوسزا
# 44 در درون سینه‌ای یار عزیز %~% غیر حب او ندارم هیچ چیز
# 45 ای ز نادانی همه خود بین شده %~% راه حق گم کرده و بی‌دین شده
# 46 حب ایشان نور حق باشد ترا %~% نور حق را در دل خود ده تو جا
# 47 تا خلاصی یابی از شیران بغض %~% ورنه باشی تیره و حیران بغض
# 48 بغض حیدر دین و ایمانت برد %~% سوی قعر دوزخ آسانت برد
# 49 بغض در عالم ترا ویران کند %~% همچو روبه طعمه شیران کند
# 50 هر کرا بغض علی در جان بود %~% هرگزش کی بهره از ایمان بود
# 51 خلق عالم جمله گمراه آمدند %~% ز آنکه بغضش را هواخواه آمدند
# 52 تو تولادار با حبش درست %~% کن تبرا تو زبغضش از نخست
# 53 هر که خود رادشمن آن یار دید %~% چشم نابینای او خود چار دید
# 54 چار دیدن عکس شیطانی بود %~% دیدن حق راه رحمانی بود
# 55 هر که او غیر از یکی در کار دید %~% هرکجا دید او همه اغیار دید
# 56 گر تو نقل از مصطفی داری بیا %~% غیر یک مذهب کجا باشد روا
# 57 مصطفی گفتا که راه راست رو %~% از دوئی بگذر بیکتائی گرو
# 58 هست ذات حق تعالی خود یکی %~% دو ندانم من خدا را بی‌شکی
# 59 زود باشد تا تو ای روباه نام %~% خود بچنگ شیر افتی چون غلام
# 60 زود باشد تا تو چون زینب شوی %~% چون نداری رشته ایمان قوی
# 61 زینب کذابه هم دین باشدت %~% با رضا آن شاه دین کین باشدت
# 62 نقش کینه ازدرون خود تراش %~% ورنه هستی تو بمعنی بت تراش
# 63 گر ندارد قلب تو پاکی ز آز %~% بیشک آرندت بدوزخ در گداز
# 64 قلب خود را از کدورت پاک ساز %~% تاترا گردد نمازی هر نماز
# 65 هر که حب مصطفی دارد بدل %~% پیش ذات ms088 حق نباشد او خجل
# 66 مهراحمد آنکه بر دل زد سجل %~% حب فرزندانش هم دارد بدل
# 67 هیچ راضی نیست خود کرار از او %~% ورنه باشد مصطفی بیزار از او
# 68 در ره دین نبی مردانه باش %~% وز همه یاران بدبیگانه باش
# 69 رو تو ارباب معانی را ببین %~% دور باش از مفتی محفل نشین
# 70 رو تو با درویش دین صحبت بدار %~% تا نهندت لوح عرفان بر کنار
# 71 رو تو واصل شو بدریای یقین %~% ز آنکه هستت نور معنی در جبین
# 72 رو تو علم معنی از قرآن بگیر %~% زانکه باشد علم قرآن دستگیر
# 73 رو تو ازتفسیر این مشتی حمار %~% دور باش و معنی قرآن بیار
# 74 رو تودوری کن ازین مشتی پلید %~% شد کلام حق از ایشان ناپدید
# 75 بین کلید حیله‌شان اندر بغل %~% بر حذر میباش از این مشتی دغل
# 76 راه شرع مصطفی ویران کنند %~% کفر را گیرند و نام ایمان کنند
# 77 شرع می‌گویند فرماید چنین %~% رای خود را شرع پندارند و دین
# 78 رو تو کار خود بیزدان راست کن %~% راه خود در طور مردان راست کن
# 79 رو تو با حق راست گوی و راست باش %~% دور باش از خودپسند و خودتراش
# 80 رو تو از قاضی بددوری گزین %~% ز آنکه می‌گیرد برشوت از تودین
# 81 گویدت بامن اگر داری تو کار %~% دین ما را گیرودین خود گذار
# 82 گر تو این ره از رضای حق روی %~% شرع در ظاهر شود بر تو قوی
# 83 شرع باطن مصطفی دارد نه تو %~% شرع ظاهر را بگردان تا مگو
# 84 راه باطل بهر دنیائی روی %~% نیست اسلام تو درمعنی قوی
# 85 هست دنیائی پلید و راهزن %~% حب دنیائیت سازد کم ز زن
# 86 مفتی آورده کتاب حیله را %~% پر ز رشوت کرده قاضی کیله را
# 87 خود مدرس زحمت شبها کشید %~% روزها هم علت سودا کشید
# 88 تا رسد وجهش زوقفی بر مدام ms089 %~% هست اندر مذهب این احترام
# 89 خود نه آخر این حدیث مصطفی است %~% طالب دنیا چو سگ باشد رواست
# 90 ای برادر حیله شرعی میار %~% دست از این جیفه دنیا بدار
# 91 ورنه از قول رسول هاشمی %~% دور گردی از طریق مردمی PageV01P30
# 1 جیفه دنیا چو مردار آمده %~% طالب آن کلب کردار آمده
# 2 بر تو ای نادان شده مردی حرام %~% چندگردی گرد مرداری مدام
# 3 بهر آن دنیا صحیفه باشدت %~% که همی خواهی که جیفه باشدت
# 4 تخم نیکی کار و نیکی کن درو %~% تا بری از جمله دینداران گرو
# 5 شد چو شیر مادرت اینها حلال %~% رو بترس آخر ز قهر ذوالجلال
# 6 من زدنیائی ندارم یک پشیز %~% میل هم ازوی ندارم هیچ چیز
# 7 من کلام حق بحق دانسته‌ام %~% نه چو دیگر مردمان بسته‌ام
# 8 هر چه حق گوید ز معنی بشنوم %~% فارغ و آزاد در کویش روم
# 9 من ندارم بحث بالا و نشیب %~% زآنکه دارم گنج سلطانی بجیب
# 10 هست دنیا همچو لقمه پیش من %~% در جهان جان و جانانم وطن
# 11 قحبه دنیا که او بس لاده است %~% مقتدای ما طلاقش داده است
# 12 هر که ترک میل دنیائی بداد %~% دیده معنی به بینائی گشاد
# 13 گر تو چون ما ترک دنیائی کنی %~% مرد گردی ترک رسوائی کنی
# 14 من ز مظهر گویم این اسرار را %~% رو تو مظهر خوان ودان عطار را
# 15 هست دروی بس عجایب بیشمار %~% جوهر از دریای مظهر خوش برآر
# 16 دانکه هر مصراع او یک گوهر است %~% پس ز معنیهای قرآن جوهر است
# 17 من ز بهرت ره ز جوهر ساختم %~% وندر آن جوهر بمظهر تاختم
# 18 تا رسیدم در ولایتهای عشق %~% آمد اندر گوش من هیهای عشق
# 19 هی هی عشق من از حیدر بود %~% زآنکه او درعلم احمد در بود
# 20 این معانی ختم شد بر شاه من %~% زآنکه اوباشد چو روحم در بدن
~~PageV01P31
# 1 دارم ms090 از بستان حق گلدسته‌ای %~% واین حدیث خوش ز خودوارسته‌ای
# 2 سالکی نیکو خصالی مقبلی %~% در طریق اهل حق صاحبدلی
# 3 گفت روزی مصطفی بامرتضی %~% در عبادت بود از بهر خدا
# 4 پیش حق احرام بسته محو بود %~% گاه اندر سکر و گه در صحو بود
# 5 در نماز استاده مستغرق شده %~% گشته فانی واصل مطلق شده
# 6 ناگهان یک سائلی فریاد کرد %~% از عذاب بینوائی داد کرد
# 7 گفت از بهر کریم لایزال %~% تو کرم کن بامن درویش حال
# 8 ز آنکه دارم فقر بیحد در جهان %~% تو مرااز فقرو محتاجی رهان
# 9 من بتو امیدوارم در کرم %~% ز آنکه هستی دردو عالم محترم
# 10 هیچکس از خوان تو نومید نیست %~% غیر را از فضل تو امید نیست
# 11 من بتو امیدوارم یا امیر %~% این فقیر بینوا را دستگیر
# 12 پیش بعضی بود سائل جبرئیل %~% این سخن راگرچه کم دیدم دلیل
# 13 بود حیدر در رکوع از بهر حق %~% ناگهان زد سائلی پیشش نطق
# 14 دست جود افشاند ناگه مرتضی %~% داد سائل را ز انگشت او عطا
# 15 در رکوع او کرد خود این سروری %~% داد در راه خدا انگشتری
# 16 سائل آن تحفه گرفت و زود رفت %~% در زیان آمد ولی با سود رفت
# 17 چون بدست سائل افتاد آن نگین %~% گفت من دارم سلیمانی ببین
# 18 چون پیمبر گشت فارغ از نماز %~% گفت با حیدر که هستی اهل راز
# 19 این کرم خود در جهان ناید ز کس %~% خود تو باشی خلق را فریادرس
# 20 مصطفی می‌گفت با اصحاب خویش %~% مرهمی باشد علی بر جان ریش
# 21 اندرین گفتار بود آن رهنما %~% جبرئیل آورد از حق انما PageV01P32
# 1 گفت پیغمبر به یاران این سخن %~% پیک رب العالمین آمد بمن
# 2 گفت حیدر را خدا این تحفه داد %~% بر همه خلق جهان فضلش نهاد
# 3 گفت او والی بود در ملک من %~% خود یقین میدان و رادر سلک من ms091
# 4 گشت داخل از یقین زوج بتول %~% درولایت با خداوند و رسول
# 5 حاکم و میر و ولی خلق شد %~% در ولا با مصطفی هم دلق شد
# 6 هر که باشد مصطفی او راولی %~% پس ولی او بود بیشک علی
# 7 مصطفی چون هست هادی خدا %~% شد علی هادی شرع مصطفی
# 8 غیر حق خود نیست با حیدر کسی %~% او بده در عالم معنی بسی PageV01P33
# 1 چون ولایت کرد در عالم ظهور %~% دید او را موسی اندر کوه طور
# 2 بوده مخفی باتمام انبیا %~% گشته ظاهربا من آن شیر خدا
# 3 غیر حیدر نیست با من در وجود %~% زآنکه کرده او بحق دایم سجود
# 4 غیر حیدر نیست مقصودم کسی %~% گفته این اسرار معبودم بسی
# 5 کن بحیدر رشته ایمان درست %~% باب شهر علم من او شد نخست
# 6 کرده‌ام ختم نبوت در جهان %~% شد بر او ختم ولایت این بدان PageV01P34
# 1 یک روایت خوب از من گوش کن %~% جام از ساقی کوثر نوش کن
# 2 نقل دارم از ثقات با صفا %~% آنکه روزی حضرت خیرالوری
# 3 چونکه او برگشت از حج الوداع %~% در غدیر خم مکان کرد آن مطاع
# 4 جبرئیل از حضرت عزت رسید %~% نزل از حضرت به پیش او کشید
# 5 پیش او از پیش حق آورد پیک %~% آیه یا ایها بلغ الیک
# 6 گفت ای اصحاب دارم رازها %~% رازها را گویم این دم بر ملا
# 7 هرچه می‌کردم نهان ز اهل وعید %~% من بگویم چونکه فرمان در رسید
~~PageV01P35
# 1 پس نبی فرمود منبر ساختند %~% از جهاز اشترش افراختند
# 2 رفت بر منبر رسول از پر دلی %~% بود همراهش در آن منبر علی
# 3 گفت با اصحاب پیغمبر تمام %~% این کلام خوش اداو با نظام
# 4 با شما ای مردمان با وفا %~% نیستم اولی تر از نفس شما PageV01P36
# 1 جمله گفتند از طریق مهتری %~% تو به ما از نفس ما اولی تری
# 2 گفت هر کس را ms092 منم مولای او %~% پس علی مولای اوباشد نکو
# 3 حیدر از فرمان رب کاینات %~% شد ولی بر مؤمنین و مؤمنات
# 4 هر که او در دین من باشد درست %~% مهر حیدر در دلش باشد نخست
# 5 هر کرا باشد امیر و پیشوا %~% بعد من باشد امیرش مرتضا
# 6 چون مرا دانی نبی از عاقلی %~% پس بدانی ابن عمم را ولی
# 7 چون خطاب آن شه بشیخ و شاب کرد %~% روی خود برجانب اصحاب کرد
# 8 چونکه بشناسید حیدر را مقام %~% نعمت حق بر شما آمد تمام
# 9 آورید ایمان به شاه اولیا %~% حق شود راضی ز اسلام شما
# 10 هرکه دارد در دل خود مهر من %~% مهر حیدر بایدش در جان و تن
# 11 چون شما رامهر او در دل شود %~% آن زمان دین شما کامل شود PageV01P37
# 1 من بگویم آنچه مقصود خداست %~% در نهان و آشکارا عین ماست
# 2 من بگویم با تو راز سترپوش %~% گر همی خواهی که دانی باده نوش
# 3 من بگویم هرچه دارم در زبان %~% بشنو و درگوش گیر و خوش بدان
# 4 من بگویم قصه نوحت تمام %~% ز آنکه هستت کشتی معنی بکام
# 5 هر کرا من یار حیدر یار اوست %~% دشمن او سرنگون بردار اوست
# 6 هر کرا او شاه شد از من بود %~% دست او میدان که دست من بود
# 7 هر کرا او دوست من خود دوستش %~% دشمنش را از غضب تو پوست کش
# 8 هرکه را او روز شد روشن بود %~% هرکرا او شاه شد بامن بود PageV01P38
# 1 چون پیمبر کرد این معنی ادا %~% دست خود برداشت از بهر دعا
# 2 گفت الهی دوستش رادوست گیر %~% دشمنانش را بزن بر سینه تیر
# 3 یا الهی دشمنش را خار کن %~% منزل آن دوزخی در نار کن
# 4 هرکه او را یار باشد یار باش %~% هر که یارش نیست زو بیزار باش
# 5 هرکه بگذارد تو هم بگذاریش %~% هر که بر دارد ms093 تو هم برداریش
# 6 در ولایت چون علی را بر گماشت %~% دست او بگرفت و پیش خود بداشت
# 7 چون دو سر بودند اندر یک بدن %~% هر دو بنمودند از یک پیرهن
# 8 لحمک لحمی بیان کرد ازنخست %~% دمک دمی عیان کرد او درست
# 9 گفت یا اصحاب من مقبل شوید %~% در مبارک باد اویک دل شوید
# 10 جملگی خوشحال گشتند آن زمان %~% در مبارکباد بگشاده زبان
# 11 پس عمر برخاست گفتا یا علی %~% بر سر خلقان تو گردیدی ولی
# 12 هم بقول این شه آخر زمان %~% گشتی آخر تو امیر مؤمنان PageV01P39
# 1 من ولای تو بجان کردم قبول %~% زانکه هستی این زمان نور رسول
# 2 چون عمر راند این معانی بر زبان %~% من ندارم از تو این معنی نهان
# 3 گفت بادت این مبارک بوالحسن %~% که شدی مولای جمله مرد و زن
# 4 چون عمر بوبکر هم اقرار کرد %~% روسیه شد هر که او انکار کرد
# 5 باطن ایمان ما را روح از اوست %~% باطن انسان همه مفتوح از اوست
# 6 ریخت پیغمبر بگوش جمله در %~% از محبت جملگی گشتند پر
# 7 هر که او اقرار کرد ایمان ببرد %~% هر که کرد انکار او خود جان نبرد
# 8 تو بغفلت عمر خود ضایع مکن %~% مشنو ازمنکر در این معنی سخن
# 9 زانکه انکار از خدا دورت کند %~% وز طریق مصطفی کورت کند
# 10 باولی اقرار ننمودن که چه %~% بر طریق کافران بودن که چه
# 11 پی نبردی خود براه راست تو %~% زانکه در معنی نداری هیچ بو
# 12 در دل دانا ز معنی گنج شد %~% در دل نادان معانی رنج شد
# 13 خلقها در رنج گنج‌اند اونهان %~% گنج دارم من بعین تو عیان
# 14 گنجها از گنج او آورده‌ام %~% واندر آن یک جوهری پرورده‌ام
# 15 من کلید آن ز مظهر ساختم %~% باب آن از مهر حیدر ساختم
# 16 هست شهرستان علم مصطفی %~% تو بمظهر کن در آخر التجا
# 17 ms094 گر نمی‌دانی تو شهر و باب را %~% باب حیدر دان وشهرش مصطفی PageV01P40
# 1 مرتضی و آل او یک مظهرند %~% حیدر و اولاد از یک گوهرند
# 2 حب ایشان دار دایم در ضمیر %~% تا شوی روشن تر از مهر منیر
# 3 حب ایشان دار و راه شرع رو %~% تاکنی در مزرع ایمان درو
# 4 حب ایشان دار و از غم شادرو %~% جان وایمان را بجانان کن گرو
# 5 جان جانان آنکه او را مصطفی %~% خود شفیع آورده است اندر دعا
# 6 جان جانان آنکه در دل نور از اوست %~% دیده و جان نبی مسرور ازوست
# 7 جان جانان آنکه با او هل اتی است %~% در بر او خلعتی از انماست
# 8 جان جانان آنکه جبریل امین %~% سالها بوده است با او همنشین
# 9 جان جانان آنکه چون روح است او %~% در حقیقت کشتی نوح است او
# 10 جان جانان آنکه در دل دین ازوست %~% صبرو آرام دل مسکین ازوست
# 11 جان جانان کیست با جانم یقین %~% آنکه مهر اوست ایمانم یقین
# 12 جان جانان آنکه نام او علی است %~% هم بظاهر هم بباطن او ولی است
# 13 جان جانان آنکه او را قدرتست %~% هم یدالله است و عین رحمت است
# 14 جان جانان آنکه علم من از اوست %~% بلکه خود عطار در معنی هم اوست
# 15 جان جانان مرتضی باشد مرا %~% چون بدانستی براه او درا
# 16 جان جانان کرده در جانم وطن %~% آید این دم بوی منصوری ز من
# 17 بود منصور آنکه سر را فاش کرد %~% نقش بود او خویش را نقاش کرد
# 18 نقش این مظهر ندیده هیچکس %~% دم نگه دار و مزن با کس نفس
# 19 من چو جان خویش پنهان دارمش %~% در میان جان چو جانان دارمش
# 20 زانکه مقصودم ز معنی خودهم اوست %~% هست دریائی که این گوهر در اوست
# 21 من که عطارم ز شک برخاستم %~% نخل معنی از یقین آراستم
# 22 اصل معنی ms095 را بگفتم من عیان %~% لیک از ارباب صورت شد نهان
# 23 هست این عالم پر از غوغا و شور %~% هر کسی دینی گرفته خود بزور
# 24 واندر آن دین می‌کند عقبی خراب %~% حاصل از دینش بودآخر عذاب
# 25 هر که در دنیای دون آلوده شد %~% او به کفگیر بلا پالوده شد
# 26 هر که او اسرار سبحانی شنفت %~% در حقیقت راه انسانی گرفت
# 27 هر که با او اهل معنی یار شد %~% عارف تحقیق چون عطار شد
# 28 هر که اسرار ولی خواهد شنید %~% دل ز غیر او همی باید برید
# 29 آن یکی خانه است جای دو مکن %~% تیره دل از نقش غیر او مکن
# 30 هر که او را دل به صد جا بند شد %~% پیش او اسرار من کی پند شد
# 31 هر که او را دیده احول بود %~% در دو عالم کار او مهمل بود
# 32 هر کرا با مصطفی ایمان بود %~% حب شاهش در میان جان بود
# 33 هر کرا باشد محمد پیشوا %~% او علی را داند آخر رهنما
# 34 هرکه را باشد علی خود رهنما %~% او رسیده خود بشهر هل اتی
# 35 هرکرا باشد کمال ودانشی %~% ایها الناسش بود خود پرسشی
# 36 هرکرا باشد بقرآن التجا %~% از درون او برآید انما
# 37 هرکه را باشد بشه قبله درست %~% علم صورت را بکلی او بشست
# 38 هرکرا گشته سعادت یار او %~% شهسوار دین بود سردار او
# 39 هرکرا گردد سعادت رهنمون %~% منزل او هست نیشابور و تون
# 40 هرکرا باشد سعادت همنشین %~% شد بسوی مشهد سلطان دین
# 41 اصلم از تون است ونیشابور جای %~% باشدم در مشهد سلطان سرای
# 42 گشته‌ام از خادمان درگهش %~% بلکه گردی هستم از خاک رهش
# 43 فخرها دارد ملک ازخادمیش %~% حور جنت یافت راه محرمیش
# 44 در ره کعبه کنی بر خود حرج %~% یک طوافش بهتر از هفتاد حج PageV01P41
# 1 این سخن باشد بقول مصطفی %~% طوف او هفتاد حج دارد ms096 بها
# 2 همچو عطارم کمین هندوی او %~% مرغ روحم زایری در کوی او
# 3 فخر من این است کز شهر توام %~% خادمی سرگشته از بهر توام
# 4 فخرانسان خود بملک و جاه نیست %~% غیر را در پرده دل راه نیست
# 5 هست این پرده میان ما و حق %~% ورنه دارم ملک معنی زیر دلق
# 6 من سبق را از علی آموختم %~% جوهر و مظهر از او اندوختم
# 7 جوهرو مظهر ز معنیهای اوست %~% کاندرین دنیا چو روی او نکوست
# 8 ای ترا روئی بهر انسان شده %~% عالمی در روی تو حیران شده PageV01P42
# 1 یا امیرالمؤمنین این بنده‌ات %~% از گنه کاری شده شرمنده‌ات
# 2 یا امیرالمؤمنین عطار سوخت %~% در میان آتش اسرار سوخت
# 3 یاامیرالمؤمنین دستم بگیر %~% چون تو باشی دستگیرم یا امیر
# 4 میکنی ای پادشاه انس و جان %~% دستگیری کن ز پا افتاد گان
# 5 گرچه دورم بر تو دارم التجا %~% حاجت عطار مسکین کن روا
# 6 دستگیر خلق عالم شاه ماست %~% داغ مهرش بر دل آگاه ماست
# 7 دستگیر هر که شد انسان شد او %~% رست از جسم و تمامی جان شد او
# 8 لاف منصوری زند در ملک هو %~% هم تو گشتی دارمنصوری بر او
# 9 جمله ملک و ملایک آن تو %~% ناصرخسرو شده دربان تو
# 10 مظهر و جوهر ز دو نان دور دار %~% روح عطار از تو تا یابد قرار
# 11 بس ز غیبم مژده‌ها دادی که رو %~% خاطر خود را مرنجان نو بنو
# 12 مظهر و جوهر ز کان ما بود %~% اندر این دنیا نشان ما بود
# 13 این همه معنی ز گنج سر ماست %~% کی بگوئیمش بمفلس کین کجاست
# 14 مظهر ما هم به پیش یار ماست %~% خود بدست مفلسان جوهر کجاست
# 15 اهل دل خود ظاهرش را نیک دید %~% او گل بستان ظاهر نیک چید
# 16 اهل دل دانند معنیهای او %~% در سر مردان بود سودای او
# 17 اهل دل با حق ms097 تعالی راز گفت %~% خود شنید آن رمز و با او باز گفت
# 18 ای شده در ملک معنی پایدار %~% رایت معنی بیا بر پای دار
# 19 هست احمق دور از معنی دل %~% همچو حیوان درفتاده او بگل
# 20 اهل دل دارند جام معرفت %~% تو کجا یابی مقام معرفت
# 21 اهل دل دارند سر یار من %~% آنکه در جان است پود وتار من
# 22 اهل دل داند حقیقت را تمام %~% تو چه می‌دانی که هستی از عوام
# 23 اهل دل گویند راز دل بدل %~% چون ندانستی شوی پیشم خجل
# 24 گر همی خواهی که اهل دل شوی %~% همچو عطار اندر این منزل شوی
# 25 کن مقام و منزل سلمان طلب %~% تا بیابی سر معنی بی سبب
# 26 هرکه او را حال سلمانی بود %~% بر سر او تاج سلطانی بود
# 27 همچو سلمان چون اباذر راه یافت %~% معنی عرفان دل از شاه یافت
~~PageV01P43
# 1 ای پسر گویم ترا آثار خیر %~% تا بیابی بهره در کار خیر
# 2 چند چیزی کن بمعنی اختیار %~% تا دهندت جام معنی صد هزار
# 3 اولا ترس از خدا باید ترا %~% تا سعادتها سزا باشد ترا
# 4 دومین بر خلق عالم رحم کن %~% زآنکه پیغمبر بما گفت این سخن
# 5 امر حق را تو بسی تعظیم کن %~% خلق را کن شفقت و تعلیم کن
# 6 امر حق چبود مطیع شه شدن %~% با مطیعان ولی همره شدن
# 7 از اولوالامر ارکنی فرمان قبول %~% هم کنی از حق اطاعت هم رسول
# 8 بعد از آن از جان طلب کن راه را %~% واندر آن ره میطلب تو شاه را
~~PageV01P44
# 1 تا که ایمانت شود محکم از او %~% مهر او میدار در جانت نکو
# 2 جان خود آمیز با مهرش نکو %~% تا درآید در میان جانت او
# 3 دیگری آن کز میان خلق رو %~% گوشه‌ای گیر ودرون دلق رو
# 4 چون بیابی سر ما سرپوش باش %~% در میان عاشقان می نوش باش ms098
# 5 رو چو عطار و قناعت پیشه کن %~% در میان مظهرم اندیشه کن
# 6 زاد راهت هرچه باشد غیر ازین %~% دشمنان باشند و دارندت کمین
# 7 ای برادر اهل دنیا را مبین %~% ز آنکه ایشانند گمراهان دین
# 8 تو بهردرویش عارف باش یار %~% گاه گاهی جوهر را پیش آر
# 9 چون ببینی جوهر ذاتم چنان %~% اندر آیی در میان سالکان
# 10 در ز بحر دل در آرم بیشمار %~% گر تو می‌جوئیش رو جوهر بیار
# 11 هر دری زین گوشوار عالمی است %~% هر که این راگوش دارد آدمی است
# 12 فکر وذکر خویش را صافی بساز %~% جهد فرما آنگهی اندر نماز
# 13 بعد از آنی روزه‌دار از کل نفس %~% ز آنکه باشد روزه تو غل نفس
# 14 از طعام بد بپرهیز ای پسر %~% همچو دد کم باش خونریز ای پسر
# 15 نفس را از روزه اندر بنددار %~% مر ورا نز لقمه خورسند دار
# 16 روزه‌ای میدار چون مردان مرد %~% نفس خود را از همه میدار فرد
# 17 نی همین از اکل او را باز دار %~% بلکه نگذارش بفکر هیچ کار
# 18 رو تو کش نفس و مگردانش تو سیر %~% وانگهی بر خود مگردانش دلیر
# 19 ذکر حق باشد تمامی کار او %~% ورنه از خوردن نباشد عار او
# 20 در میان اهل معنی کن حضور %~% ز آنکه ایشانند چون دریای نور
# 21 رو تو از مردان دین غافل مباش %~% ز آنکه ایشانند ما را خواجه تاش
# 22 گر تو اهل فضل را نشناختی %~% دین و دنیا را به یک جو باختی
# 23 رومعانی دان شو و اسرار خوان %~% تا شوی در ملک معنی جان جان
# 24 نقطه باب ولایت را طلب %~% و آنگهی از وی هدایت را طلب
# 25 گر نبایستی بعالم راهبر %~% کی فرستادی رسول با خبر
# 26 انبیا را اولیا باشد وصی %~% اولیا را اصفیا باشد صفی
# 27 اولیا و انبیا لطف حق‌اند %~% در حقیقت جمله حق مطلق‌اند
# 28 انبیا ms099 را خود ولی باید مبین %~% تا بگوید علم معنی را یقین
# 29 گر تو بی ایشان روی راه ای پسر %~% از حقیقت خود کجا یابی خبر
# 30 گر نیابی تو ولی را در جهان %~% رو ز مظهر جوی تا گوید عیان
# 31 هر چه ایشان گفته‌اند آن را شنو %~% هرچه کردند ای پسر با آن گرو
# 32 تا شوی در ملک معنی مقتدا %~% خیز و برخوان رب انصرنی علی
# 33 تا رسی بر آنچه مقصودت بود %~% خود بیابی آنچه مطلوبت بود
# 34 بهره کی یابی ولی زین کار تو %~% زآنکه میجوئی بسی اسرار تو
# 35 هرکه آزار کسی دارد بدل %~% پیش مردان باشد اودایم خجل
# 36 جانت از مهر علی آباد کن %~% خاطرت از بار غم آزاد کن PageV01P45
# 1 خواجه نوری بما همخانه بود %~% وز طریق ناقصان بیگانه بود
# 2 علم معنی از وجودش همچونور %~% شعله میزد همچو نور کوه طور
# 3 یک شبی در پیش من آن بحر راز %~% از حکایات شهان میگفت باز
# 4 از احادیث نبی و از علوم %~% وز حکایات شه هر مرز و بوم
# 5 گفتگوئی بود خوش ما را بهم %~% از مقامات صحابه بیش و کم
# 6 گفتمش از حرب صفین گو سخن %~% یا زحرب نهروان هم یاد کن
# 7 چون امیرالمؤمنین آن قتل عام %~% کردو گفتا خود منم نص کلام
# 8 چون کلام الله را بر چوب دید %~% کرد با اصحاب خود گفت و شنید
# 9 که شما را خود طبیب حاذقم %~% آن کلام صامت و من ناطقم
# 10 صد هزاران تن ز سر بیجان شده %~% ذوالفقار شاه خونریزان شده
# 11 این چنین قتلی ندانم بهر چیست %~% پور بوسفیان بگو بر دین کیست
# 12 پور بوسفیان ز اصحاب نبی است %~% جنگ او با مرتضی از بهر چیست
# 13 گفت او با من که گویم سراین %~% گوش خود را سوی من دارای امین
# 14 چونکه فاروق از جهان بیرون شتافت %~% حکم در ایام ذوالنورین ms100 یافت
# 15 گفت با او چون توهستی خویش من %~% دایما خواهی که باشی پیش من
# 16 بیتو ملک شام ویران می‌شود %~% بر طریق قوم هامان می‌شود
# 17 بایدت رفتن بشام و عدل کرد %~% مال دنیا را سراسر بذل کرد
# 18 خاطر درویش و مسکین شاد کن %~% مسجد اندر شام و مصر آباد کن
# 19 پس بدست خویش منشورش نوشت %~% کرد لازم حکم او برخوب و زشت
# 20 او گرفت آن حکم وشد تا حد شام %~% زیر حکم آورد مردم را تمام
# 21 گاه گاهی از ضرورت ظلم کرد %~% بر همه ارباب دولت ظلم کرد
# 22 چون شنید او بارها آن ظلم وداد %~% او تغافل کرد و داد کس نداد
# 23 عاقبت از ظلم و جور آن پلید %~% گشت ذوالنورین کشته روز عید
# 24 مردمان کردند سعی قتل او %~% هیچکس حاضر نشد در غسل او
# 25 پور صدیق آمده با او بجنگ %~% بر سر او بارها می‌ریخت سنگ
# 26 هم بایشان سعد و مالک یار شد %~% ز آنکه از کردار او بیزار شد
# 27 این خبر چون پور بوسفیان شنید %~% گفت واویلا خلیفه شد شهید
# 28 زین خبر صبح نشاطش شام شد %~% ظلم پیشه کرد و بی‌آرام شد
# 29 پس تفحص کرد کاین غوغا که کرد %~% با خلیفه این چنین سودا که کرد
# 30 مردمان گفتند کز دفع گزند %~% جمله از قهرش ز اطراف آمدند
# 31 و آن همه در پیش حیدر رفته‌اند %~% بر ره سلمان و بوذر رفته‌اند
# 32 جمله را با او شده بیعت درست %~% گوئیا این نخل از آن باغ رست
# 33 چون همه در بیعت شاه آمدند %~% از همه راهی به یک راه آمدند
# 34 او ورا از شام دردم عزل کرد %~% هر چه بود ازمال جمله بذل کرد
# 35 پس امیر از شام او را خلع کرد %~% وین چنین حکم از برای شرع کرد
# 36 مملکت را حکم با عباس داد %~% بر همه اقران خود فضلش ms101 نهاد
# 37 بهر ملک شام منشور او گرفت %~% حکم هر نزدیک و هر دور او گرفت
# 38 پورسفیان لشکری را عرض کرد %~% بهر لشکر بس یراقی فرض کرد
# 39 کرد شخصی را سوی حیدر روان %~% گفت رو این نامه را با او رسان
# 40 گفت دارم خون عثمان را طلب %~% تا که کرده قتل او را بی سبب
# 41 قاتلان هستند پیشت این زمان %~% جانب من زود شان بفرست هان
# 42 تا از ایشان من کنم تحقیق آن %~% ورنه ریزد خون خلقی در جهان
# 43 پس همی گفتند از هر مرد و زن %~% جملگی با پورسفیان این سخن
# 44 که علی صد بار با ایشان بگفت %~% با همه در آشکارا و نهفت
# 45 که باو دم کم زنید از هر کجی %~% گشته ذوالنورین با من ملتجی
# 46 گر باو دیگر عداوت می‌کنید %~% خویشتن را زود گردن می‌زنید
# 47 ترک کردند آن جماعت چند روز %~% چونکه بیرون رفت شاه دلفروز
# 48 کار خود کردند و شه حاضر نبود %~% این چنین قتلی بکس ظاهر نبود
# 49 شاه هم اندر جواب نامه گفت %~% کای شده با مکر و با هر حیله جفت
# 50 گر تو اندر قتل او داری سخن %~% ساز دار العدل و تحقیقی بکن
# 51 زود حاضر شو بپرس از حال او %~% وز عناد خلق و قیل و قال او
# 52 قتل او راتا سبب ظاهر شود %~% هر که باشد قاتلش حاضر شود
# 53 چون بر او ثابت شود آن حال و کار %~% او قصاص آن بیابد در کنار
# 54 از امیرالمؤمنین چون این شنفت %~% پور بوسفیان جواب خوش بگفت
# 55 گفت من خود حاکمم بر اهل شام %~% متفق باشند با من خاص و عام
# 56 گفت آن دم چون علم را برفراشت %~% حاکم اندر شهر کی خواهم گذاشت
# 57 حکم نشنید از امیرمؤمنان %~% اوفتاد اندر خطا یک چند آن
# 58 کرد در دین چون خلاف آن بی‌حیا %~% گشت واقع لاجرم ms102 آن حربها
# 59 این سخن را چون بیان کرد این چنین %~% گفتم ای نوری چه می‌گوئی در این
# 60 گفت از من بشنو ای طالب عیان %~% این حکایت را که من سازم بیان
# 61 من ز باب خود شنیدم این سخن %~% کو بمن گفت این معانی فهم کن
# 62 شافعی هم گفته زین معنی تمام %~% وین سخن خاص است در عالم نه عام
~~PageV01P46
# 1 گفت روزی مصطفی اصحاب را %~% عقد میفرمود با هم در اخا
# 2 گفت او با یکدگر یاری کنید %~% خود بهم عهد و وفاداری کنید
# 3 چون شوم من یارتان حق یار شد %~% از بدیهای شما بیزار شد
# 4 گفت ای صدیق هستی یار من %~% در مغاره بوده یار غار من
# 5 گفت با فاروق کی چست آمده %~% در طریق شرع من رست آمده
# 6 هر دو را با یکدگر بیعت بداد %~% پس برادر کردشان و عهد داد
# 7 پس بذوالنورین گفت ای یار ما %~% کاتب وحی منی پیشم بیا
# 8 پس بعبدالله او را عقد داد %~% جمله را با یکدگر دادی وداد
# 9 دو بدو با یکدگرشان عقد داد %~% می‌شدند از صحبت هم جمله شاد
# 10 جمله اصحاب کردندی خروش %~% بود اندر گوشه‌ای حیدر خموش
# 11 گفت با او مصطفی گو حال گو %~% خود چنین ساکت چرائی ای نکو
# 12 گفت ما را یا نبی المرسلین %~% تا بکی تنها گذاری این چنین
# 13 جملگی گشتند با هم همنشین %~% من شده در گوشه‌ای تنها چنین
# 14 گفت ای نورولایت درنهان %~% جبرئیل آمد بگفتا کن چنان
# 15 بعد از آن گفت ای تو محبوب الاه %~% بند خود عقد اخوت را بشاه
# 16 ز آنکه حق این عقد را در عرش بست %~% ای سر هر سروری پیش تو پست
# 17 جمله کروبیان حاضر بدند %~% ماه و خورشید اندر آن ناظر بدند
# 18 حوریان خود جمله جان افشان شدند %~% در رخ این هر دو شه حیران شدند
# 19 حق تعالی ms103 بیعت ما بسته است %~% تو نپنداری که این خود رسته است
# 20 پس نبی دست علی را چون گرفت %~% صیغه عقد اخوت را بگفت
# 21 بعد از آن گفتا که شو فارغ ز غم %~% ما چو موسائیم و چون هارون بهم
~~PageV01P47
# 1 پس مبارک گفت احمد شاه را %~% کرد آن خورشید روشن ماه را
# 2 هر دو همچون ماه و خور تابان شدند %~% همچو انجم دیگران پنهان شدند
# 3 از جبینها گرد رفتند آن همه %~% پس مبارکباد گفتند آن همه
# 4 زین ولایت مرتضی چون برفروخت %~% جان اصحاب نبی از رشک سوخت
# 5 هر که او با شاه مردان عقد بست %~% زد بدامان نبی بی شبهه دست
# 6 رو تو عقدی بند با ایشان درست %~% دامن آل نبی را گیر چست
# 7 عقد می‌باید که با دینت بود %~% در جهان نی ظلم ونه کینت بود
# 8 پور بوسفیان اگر کرد او خلاف %~% تیغ ظلم او کرد بیرون از غلاف
# 9 گر خلافی کرد با شیر خدا %~% بود خود آن با خدا و مصطفی
# 10 هرکه او ضد علی مرتضی است %~% بیشک او ضد خدا و مصطفی است
# 11 هر که ضد حق بود او کافر است %~% ضد حیدر دشمن پیغمبر است
# 12 رو تو از اهل خدا آگاه شو %~% پس بدین مصطفی همراه شو PageV01P48
# 1 چون بدین مصطفی همره شوی %~% از طریق مرتضی آگه شوی
# 2 هرچه گفتار کلام است و حدیث %~% گوش کن مشنو سخن از هر خبیث
# 3 رو توبیعت کن باولاد رسول %~% تا کند الله ایمانت قبول
# 4 هرچه فرمایند میکن تو بجان %~% تو بجان کن آنچه گویندت عیان
# 5 خود ورای رأی ایشان راه نیست %~% گر روی ره غیر آن جز چاه نیست
# 6 چاه چبود چاه خسران چاه ویل %~% گفتمت حرفی ببینش چون سهیل
# 7 آن سهیلی کز یمن بر هر که تافت %~% از شعاعش بوی دید ور نگ یافت
# 8 بوی و رنگ از ms104 حب آل مصطفی است %~% هر که دید او سرخ روی دو سراست
# 9 هرکرا چیزی بخاطر خوش بود %~% دفتری سازد که ظاهر خوش بود
# 10 رو تو غیر از راستی چیزی مگو %~% زآنکه باشد این بعالم خود نکو
# 11 هر که او دفتر بقلابی کشید %~% عاقبت خود را بخلابی کشید
# 12 ای برادر خط بقلابی بکش %~% پیش قلابان فکن این غل و غش
# 13 عالمی از دست خط گمره شدند %~% جمع دیگر بر خطوط شه شدند
# 14 خط شه با خط احمد جمع کن %~% بعد از آن چون نور ایمان شمع کن
# 15 هست قلابی خلاف دین همه %~% چیست چندین رسم و این آئیین همه
# 16 رسم و آئین را گذار و راست باش %~% باش یک روی و مکن این راز فاش
# 17 راست قول مصطفی و مرتضی است %~% غیر این هر کس که کرد او برنخاست
# 18 راه احمد راه حق دان بی‌گزاف %~% راه دوزخ دان ره اهل خلاف
# 19 خط کلام است و حدیث است و ورع %~% نیست حاصل دیگران را جز جزع
# 20 هیچ میدانی که در عالم چه شد %~% این همه بدعت بعالم از که شد
# 21 از کسی کو راه حق پوشید و رفت %~% آستان دوزخ او بوسید و رفت
# 22 رو تو بی‌حکم خدا کاری مکن %~% خویش را درضد چو مرداری مکن
# 23 هر که از دین نبی بیزار شد %~% او نجس گردید چون مردار شد
# 24 هرکه او در راه دین تقصیر کرد %~% خویشتن را درجوانی پیر کرد
# 25 هرکه او آید بهمراهی ما %~% جای او باشد بهشت باصفا
# 26 هر که با او یار شد او یار دید %~% کور شد آنکه ورا اغیار دید
# 27 هرچه در عالم بظاهر حاضر است %~% تو یقین میدان که فانی آخر است
# 28 تو بظاهر نیک باش و نیک رو %~% تا بباطن تو شوی معنی شنو
# 29 رو مقام بیخودی راگوشه کن %~% وآنگهی گفتار ما را ms105 توشه کن
# 30 غیر ایشان نیست هادی ای عزیز %~% گر تو بینی ناکسی و بی تمیز
# 31 تو کناره گیر از شهر بدان %~% رو بصحرا آر و خود را وارهان
# 32 هست صحرا و ادئی بس با حضور %~% دیده اغیار از آنجا مانده دور
# 33 هست صحرا جای امن و باصفا %~% هر که آمد رفت از اهل وفا
# 34 هست صحرا آنکه گل روید از او %~% اهل معنی نکته‌ها گوید از او
# 35 غیر را آنجانباشد هیچ راه %~% خار نبوددر میان آن گیاه
# 36 چون برون آیی تو از شهر بدن %~% اندر آن صحرا روی بی‌خویشتن
# 37 بوی حب مرتضی مستت کند %~% در بهشت عدن پابستت کند
# 38 خانه و شهر بدن ویران کنی %~% همچو گل جا در میان جان کنی
# 39 رو تو نیکو باش و هرجا باش باش %~% زآنکه این معنی نباشد بی‌بلاش
# 40 رو بلای آسمانی را بخر %~% تا که یابی از بلای او ثمر
# 41 گر بلا ازوی بود نیکو بود %~% خود بلای تو همه از تو بود
# 42 هر بلا کز وی بیاید خوش بود %~% بر سر تو خود بلای تو بود
# 43 رو مکن با اهل حق جنگ و نزاع %~% گر کنی حشر تو باشد باسباع
# 44 حیف باشد خود که شیطان در جهان %~% خود تووسواسی شوی با این و آن
# 45 رو تو از وسواس شیطان دور باش %~% تا ببینی با نبی در یک قباش
# 46 گر بصورت دردومظهر جلوه کرد %~% مظهر ما در دو عالم هست فرد
# 47 هست بینا آنکه راه حق رود %~% کور گردد آنکه اوبردق رود
# 48 رو بحجت کار کن با شاه حق %~% زآنکه اعمی را نباشد راه حق
# 49 راه حق از معصیت گردد خراب %~% من زجور تو دلی دارم کباب
# 50 ساختی یک خانه را هفتاد در %~% سر بسر ازدین احمد بیخبر
# 51 باب یک دانم بگفت مصطفی %~% مصطفا گفتا علی بابها
# 52 خود برآ از ms106 باب او درعلم حق %~% تا بری از جمله صدیقان سبق
# 53 رو ازین در تو بشهر مصطفا %~% تا ببینی جنت و فردوس را
# 54 چونکه جنت خواستی با حق گرو %~% رو تو فتاح علیم از حق شنو
# 55 ز آنکه حق دانا ز سر خلق شد %~% در درون جبه و هر دلق شد
# 56 من درون جبه دیدم شاه را %~% از درون یابم بسویش راه را
# 57 گر بدین و مذهبش تونگروی %~% در حقیقت مرتد و ملعون شوی
# 58 مذهب غیر از دلت بیرون دوان %~% در دلت نهری ز ایمان کن روان
# 59 مذهب شه را بدان و راه جو %~% تا که باشد علم شرع تو نکو
# 60 من براه اهل ملت رفته‌ام %~% بر همه اطوار سنت رفته‌ام
# 61 سنت پیغمبر و ملت یکیست %~% راه حیدر را در این خود کی شکیست
# 62 هست مهر شاه مردانب ر دلم %~% قرنها این بد سرشته در گلم
# 63 تا که گفت آنشاه من با من سخن %~% عیب من در این سخنها تو مکن
# 64 آنچه او گفته است من خود آن کنم %~% غیر دینش را همه ویران کنم
# 65 تو زدین او بکن یک خانه‌ای %~% واندر آنجا جای ده جانانه‌ای
# 66 مایه تو گنج حب او بود %~% در دو عالم مایه نیکو بود
# 67 گنج و مایه حب او باشد ترا %~% چون نداری گنج گردی بینوا
# 68 خانه تو خانه شیطان بود %~% پیش تو دیو لعین رحمان بود
# 69 جامده در خانه بغض و کینه را %~% تیره از ظلمت مساز آئینه را
# 70 هرکه بر دین شه مردان برفت %~% از جهان میدان که با ایمان برفت
# 71 خانه دل را ز غیرت پاک کن %~% وآنگهی رو جان دشمن چاک کن
# 72 جان دشمن چاک کردم زین سخن %~% زآنکه دشمن را نباشد بیخ و بن
# 73 من سخن ازدانش او گفته‌ام %~% وز عطایش در معنی سفته‌ام
# 74 ور نه از عطار کی آید ms107 سخن %~% این معانی را بدان و فهم کن
# 75 در درون خود آتش شوقش بود %~% در میان جان من ذوقش بود PageV01P49
# 1 ای تو غافل از درون و از برون %~% خود درافتادی در این چه سرنگون
# 2 ورنه من راهت ز معنی ساختم %~% سحر ایمان را در او پرداختم
# 3 راه روشن ساختم از نور او %~% چون ندیدی تو شدی مهجور او
# 4 جان من نور ولای او گرفت %~% وز دو عالم خود صدای او گرفت
# 5 خاک نیشابور از او گلزار شد %~% هرکه بد درخواب از او بیدار شد
# 6 من در او کشتم ز بهرت گل بسی %~% عاقبت گل را بچیدم بی خسی
# 7 ناکسان را کی رسد زان غنچه بو %~% زانکه من چیدم گل از بستان او
# 8 هاتف غیبم همی آواز داد %~% یک گلی از غیب در دستم نهاد
# 9 گفتمش ای سر غیبی حال این %~% گوی با من تا شود سرم یقین
# 10 گفت این معنی که با تو همره است %~% یک گلی از بوستان الله است
# 11 بلبل آن بوستانت ساختند %~% بعداز آن مست جهانت ساختند
# 12 این معانی را که تو خواهی نوشت %~% هست ورد جمله حوران بهشت
# 13 هیچ عاقل بر ملا این را نگفت %~% جمله دارند این معانی را نهفت
# 14 من بخود این را نگفتم در جهان %~% هرچه گفته است او بگویم من عیان
# 15 من نشان بی نشانان یافتم %~% در دل خود گنج پنهان یافتم
# 16 سالها در این سخن حیران بدم %~% واندر آن دریای بی‌پایان بدم
# 17 بوی گلزارت دماغ من گرفت %~% عالمی نور چراغ من گرفت
# 18 رو ببر تو از چراغم روشنی %~% تا نباشی تو چو خفاش دنی
# 19 روشن و خندان شو از نورش دمی %~% لحظه‌ای برریش دل کن مرهمی
# 20 گوش کن اسرار حق را همچو من %~% تا رهائی یابی از شیطان تن
# 21 تن ترا ویران زدنیائی کند %~% جان ترا روشن ز بینائی ms108 کند
# 22 اندر این دنیا چو تن پرور شوی %~% از چنین تن عاقبت بیسر شوی
# 23 از تن بیسر چه آید غیر هیچ %~% هیچ چبود هیچ میدانی تو گیج
# 24 گیج باشد هیمه دوزخ یقین %~% سهل باشد گر تو باشی این چنین
# 25 ای برادر خویش را صافی بساز %~% تا شود درهای رحمت بر تو باز
# 26 چون شدی در راه حق حق را ببین %~% این سخن نقل است از سلطان دین
~~PageV01P50
# 1 آن امیری کو بود در راه حق %~% برده از کل خلایق او سبق
# 2 خوانده او علم لدنی را تمام %~% بوده او در علم معنی با نظام
# 3 گفت چون حق را بدیدم در یقین %~% گشت کشف من همه اسرار دین
# 4 چونکه علمت یافت حق را در عیان %~% دان که حق با تست در معنی نهان
# 5 گر ببیند آنچه من هم دیده‌ام %~% یکسره و بیش و نه کم دیده‌ام
# 6 سر غیبی بر دلم گشته عیان %~% گرچه هست از دیده هر کس نهان
# 7 از نهان و آشکارا حاضرم %~% بر زمین و آسمانها ناظرم
# 8 چون بدیدم حق نبینم هیچ غیر %~% غیر را در این معانی نیست سیر
# 9 من بباطن دیده‌ام حق را یقین %~% دیده بگشا و بمن حق را ببین
# 10 من بعین عین خود حق بین شدم %~% ز آن باهل بغی اندر کین شدم
# 11 هرکه از فرمان من سر تافته %~% او وجود خویش بی سر یافته
# 12 هرکه با حق راست رفت ایمان برد %~% ورنه از شمشیر من کی جان برد
# 13 داده حق بر من بقدرت ذوالفقار %~% تاکشم از جان بی‌دینان دمار
# 14 من بغیر از حق نبینم هیچ چیز %~% زآنکه او بخشیده ما را این تمیز
# 15 هرچه حق گفته است من آن کرده‌ام %~% غیر حق را جمله ویران کرده‌ام
# 16 ای برادر راه حق چون شاه رو %~% زآنکه او در راه حق بد پیش رو
# 17 رو چو ms109 او دین محمد را بگیر %~% تا شود روز پسینت دستگیر PageV01P51
# 1 شو مطیع مصطفی و مرتضی %~% زآنکه حق گفته بقرآنشان ثنا
# 2 تو ثنای شه بجان پیوند ساز %~% تا شود پیوند تو با اهل راز
# 3 جمله عالم فتنه و غوغای اوست %~% در همه جا منزل و مأوای اوست
# 4 او ظهوری کرده درجانم بدهر %~% لاجرم اسرار ریزم نهر نهر
# 5 موج اسرارم نگر منصور وار %~% هر زمان نوعی دگر گیرد قرار
# 6 گاه عاشق گاه معشوق است آن %~% گه بأرض و گه بعیوق است آن
# 7 گاه سلطان گاه رحمن گاه نور %~% گاه رفته در درون نار و شور
# 8 گاه ایمان گاه احسان گاه لطف %~% می‌رسد زو بر دل آگاه لطف
# 9 گاه روح و گه روان و گاه جان %~% گاه گشته در درون جان نهان
# 10 گاه عیسی گاه موسی گاه طور %~% گاه کرده در درختی او ظهور
# 11 گاه جود و گاه هم و گاه غم %~% گاه بوده در معانیها کرم
# 12 گاه ایمان گاه برهان گاه نوح %~% گاه دراجسام انسان روح روح
# 13 گاه طوفان گاه باران گاه نم %~% گاه اندر جوش معنی همچویم
# 14 گاه جام و گاه باده گاه خم %~% گاه در جای رسول او گشته گم
# 15 گاه گویا گاه بینا در همه %~% گاه بوده چون شبان اندر رمه
# 16 گاه زرع و گاه درع و گاه شرع %~% گاه اصل اندر یقین و گاه فرع
# 17 گاه جید و گاه دید و گاه عید %~% گاه پیر و کرده عالم را مرید
# 18 گاه سلطان گاه شاه و گاه میر %~% گاه او شاه دو عالم را وزیر
# 19 گاه کان و گاه جان و گه روان %~% گاه در ملک معانی شه نشان
# 20 گاه سال و گاه ماه و گاه روز %~% گاه هست از نور اعیان دلفروز
# 21 گاه سر و گاه بر و گاه فرد %~% گاه بوده با ملایک در نورد
# 22 ms110 گاه نطق و گاه خلد و گاه حور %~% گاه کرده در دل انسان ظهور
# 23 گاه روزی گاه رازی گاه سمع %~% گاه گردد در میان حکم جمع
# 24 گاه راز و گاه ناز اندر عیان %~% گاه حیدر گاه شیری درجهان
# 25 گاه مل گاهی گل است و گاه خار %~% گاه منصور آمده است و گاه دار
# 26 گاه ذوق و گاه شوق و گاه روح %~% گاه بوده اهل معنی را فتوح
# 27 گاه آدم گاه نوح و گاه دم %~% گاه بر لوح محمد چون قلم
# 28 گاه عصمت گاه رحمت گاه نام %~% گاه آمد همره احمد بجام
# 29 گاه تاک و گاه باغ و گاه می %~% گاه رفته بر سر مستان که هی
# 30 گاه اول گاه آخر گاه نور %~% گاه در کل جهان کرده ظهور
# 31 گاه با من گاه بی من گاه من %~% گاه درملک معانی جان و تن
# 32 اینکه من گفتم همه گفت وی است %~% این همه گفتار از گفت نی است
# 33 من زنی این رازها بشنیده‌ام %~% بلکه در عین این معانی دیده‌ام
# 34 گفتگویم نه همه هرجائی است %~% این همه افغان من از نائی است
# 35 برده چون نائی ز چشم من رمد %~% آن دمم بیرون که بر من می‌دمد
# 36 همچو حیدر بگذر از دنیای دون %~% تا نیاویزند ازدارت نگون
# 37 حیدر از دنیا یکی در هم نداشت %~% تخم دین جز در زمین دل نکاشت
# 38 بود او را مصطفی خوش همدمی %~% فاطمه او را بمعنی محرمی
# 39 بوده سبطینش ز محبوبان حق %~% کس نبرده در جهان زیشان سبق
# 40 این منم از درس ایشان برده بهر %~% خشک لب بنشین تو در نزدیک نهر
# 41 نهر خود پر آب کن از بحر من %~% یا برون آ یک زمان از شهر تن
# 42 هرکه با من باشد او همچون من است %~% در درون او زمعنی روزن است
# 43 شهر من شهر امیر است ای ms111 پسر %~% تو نداری خود ز شهر من خبر
# 44 شهر من تون است و نیشابور هم %~% در زمین طوس گشتم محترم
# 45 خاک این وادی به از کل جهان %~% این معانی را نمی‌دارم نهان
# 46 همچو مکه طوس باشد جان ملک %~% چون رضا گشته در آن سلطان ملک
# 47 ملک من دارد دونقد مرتضی %~% آن یکی محروق و آن دیگر رضا
# 48 ملک ما را بر همه جافخرهاست %~% ز آنکه سلطان خراسان فخر ماست
# 49 چون محمد میر نیشابور شد %~% از قدومش آن زمین پر نور شد
# 50 از جفا چون گشت محروقش لقب %~% سوخت جان بیدلان ازتاب و تب
# 51 من از آن خاکم که خاکم نور باد %~% دایما این ملک ما معمور باد
# 52 زید سلطان را زیارت کن بتون %~% گر تو خودهستی بمعنی رهنمون
# 53 سرخ کوهک گشت چون ارزنده‌اش %~% گشته سلطانان عالم بنده‌اش
# 54 اصل من از تون معمور آمده %~% مولدم شهر نشابور آمده
# 55 هست نام من محمد ای سعید %~% شد فریدالدین لقب از اهل دید
# 56 من زباب علم عطار آمدم %~% لاجرم گویای اسرار آمدم
# 57 من شدم عطار و عطار آن من %~% من بدم اسرار و اسرار آن من
# 58 من بحکمت گفتم این اسرار را %~% تا شوی یار و شناسی یار را
# 59 یار احمددان و حیدر را بهم %~% یارت ایشانند از حق محترم
# 60 یار صورت گرچه هست این باوفا %~% یار معنی بود با او مصطفی
# 61 مصطفی و مرتضی خود بی‌شکی %~% بوده اندر صورت و معنی یکی
# 62 آل احمد خود همه جان منند %~% خود یکی‌اند ار بصورت بس تن‌اند
# 63 در هدایت معنی ایشان یکی است %~% کور آن کو را در این معنی شکی است
# 64 من که گویم مدح ایشان در سخن %~% برکنم بنیاد خصم از بیخ و بن
# 65 رو منافق حب ایشان کن بدل %~% تا نباشی پیش عزت خود خجل
# 66 خود منافق را نباشد دین ms112 درست %~% زآنکه میراثی بود بغض‌اش نخست
# 67 از منافق ای برادر دور باش %~% تانگردی از رفاقت مبتلاش
# 68 دان منافق را تو در دین رو سیاه %~% چون خرلنگ اوفتد آخر بچاه
# 69 دان منافق همچو نار و همچو دود %~% روگریز از صحبت او خود تو زود
# 70 دان منافق را تو زنبوران زرد %~% سالکان را ریش زخم نیش کرد
# 71 ای منافق هست کردار تو ننگ %~% همچو حجاج آمدی در دین تو لنگ
# 72 خود منافق نیش دارد در بغل %~% تا زند بر رهروان نیش آن دغل
# 73 نیش او زهر است و گفت من دوا %~% تو روان برخیز و نزد من بیا
# 74 تا ببینی شهد زنبوران عشق %~% بر دلت ریزد ز جان باران عشق
# 75 دین مادر اصل وصلی داشته %~% وصل آمد هر که اصلی داشته
# 76 آدم صورت نباشد آدمی %~% کی شوند این مردم بدآدمی
# 77 هرکه در صورت بماند بد بود %~% معنی آمد نیک و صورت رد بود
# 78 چون گل آدم باسرار او سرشت %~% وز نفخت فیه من روحی نوشت
# 79 پس بحکم حق ملایک سجده‌اش %~% جمله کردند و بداداین مژده‌اش
# 80 که ترا چون حق ز گل پرداختند %~% بر همه عالم خلیفه ساختند
# 81 حق بآدم گفت از گندم حذر %~% تا نیفتی از بهشت ما بدر
# 82 رو کن از گندم حذر با حق نشین %~% تا شوی واصل تو در حق الیقین
# 83 رو تو چون حیدر مخور گندم بدهر %~% تا نبینی در درونت نیش زهر
# 84 چون زگندم دور کردی نفس را %~% با حیا و علم باشی آشنا
# 85 یعنی از فرمان مکن تو انحراف %~% تا نگردی مبتلا اندر خلاف
# 86 چون خلافی از تو ناگه سر زند %~% خط عصیان بر جبین تو کشد
# 87 همچو شیطان کو ز امر انکار کرد %~% گشت ملعون چونکه استکبار کرد
# 88 سر نپیچی هرگز از فرمان دمی %~% تاشوی درملک معنی محرمی
# 89 هست فرمان الهی آنکه ms113 تو %~% تابع احمد شوی و آل او
# 90 هرکرا علم و حیا همره بود %~% از یقین او تابع آن شه بود
# 91 بعد از آن آید حیا نزدیک عقل %~% تابگیرد از علوم عقل و نقل
# 92 علم از آدم دان که حق داده بوی %~% من نگویم کز کجا بوده است و کی
~~PageV01P52
# 1 چون ز عزت خلعت آدم بداد %~% تاج اسرارش روان بر سر نهاد
# 2 گفت ای جبریل این سه تحفه را %~% بر بنزد آدم خاکی ما
# 3 گوی کاین سه تحفه از حق آمده %~% از برای دید مطلق آمده
# 4 تا بتو باشند خود یار وندیم %~% هم بتو باشند در معنی مقیم
# 5 تو بایشان باش و با ایشان نشین %~% تا که حاصل گرددت اسرار دین
# 6 پس نظر کرد آدم معنی در آن %~% دید نور عالم معنی در آن
# 7 گفت آدم با ملایک در ملا %~% کاین سه جوهر را که آمد از خدا
# 8 عقل خواهم تا جدار من شود %~% علم خواهم در دلم محکم شود
# 9 خود حیا را جابچشم خویش کرد %~% او نظر در حرمت او بیش کرد
# 10 منزلی کردند خود هر یک قبول %~% شرح این معنی همی داند رسول
# 11 گفت هر کس علم دارد جان بود %~% خود حیا یک شعبه از ایمان بود
# 12 هر که او با عقل باشد متقی است %~% این شقاوت بیشکی از احمقی است
# 13 هر کرا با عقل همراهی بود %~% دیدنش از ماه تا ماهی بود
# 14 هر کرا علم از معانی بوده است %~% عالم و اسرار دانی بوده است
# 15 هر کرا عقل و حیا همراه اوست %~% آدم معنی دل همراه اوست
# 16 هر که دارد عقل و دین همراه اوست %~% خود مقام فضل منزلگاه اوست
# 17 عقل با علم و حیا چون جمع شد %~% سینه‌ها روشن از او چون شمع شد
# 18 هر که دارد عقل این دو پیروند %~% پس حیا و علم باوی ms114 بگروند
# 19 هر که دارد عقل راه شه رود %~% نی چو بی‌عقلان درون چه رود
# 20 رو تو از بی‌عقل و نادان کن کنار %~% تا چو حیوان می نباشی در قطار
# 21 خود حیا اهل معانی را بود %~% علم و عقلت از حیا ظاهر شود
# 22 جان من دان پرتو انوار اوست %~% زانکه او را علم معنی یار اوست
# 23 عقل با علم و حیا همخانه شد %~% هم می و میخانه و جانانه شد
# 24 از من و میخانه عشق آمد برون %~% گشت او درملک معنی رهنمون
# 25 گفت با جان که بیا تا برپریم %~% خرقه تن را سراسر بردریم
# 26 خیز تا با هم می معنی خوریم %~% پس بسوی ملک معنی ره بریم
# 27 دل ز باطل پاک کن آنگه درون %~% تا نیندازندت از خانه برون
# 28 ظاهر و باطن بمعنی پاک ساز %~% بعد از آن اندر مساجد کن نماز
# 29 گر نماز پاک خواهی پاک شو %~% ورنه اندر بند جسمت خاک شو
# 30 گلشن جان را بعشقش پاک دار %~% تا بروید گل بمعنی صدهزار
# 31 شوق ما از حالت مستان بود %~% جان ما از شوق او نالان بود
# 32 سر اسرارش نهانی آمده %~% جوهر ذاتش عیانی آمده
# 33 صدهزاران راز دارم در دورن %~% لیک بستم باب معنی از برون
# 34 ای همه مشغول صورت آمده %~% جملگی محض کدورت آمده
# 35 در نظر غیر خدا را پست کن %~% دفتر معنی ما را دست کن
# 36 تو بخوان و گوش کن اسرار من %~% تا بیابی کلبه عطار من
# 37 کلبه عطار جای عاشقانست %~% واند او ظاهر سرور عارفانست
# 38 اهل صوت نیست اندر منزلم %~% گفته ایشان نباشد حاصلم
# 39 من از این صورت برون رفتم تمام %~% صورت و معنی او دارم مدام
# 40 من کتاب صورت خود شسته‌ام %~% چشم صورت بین خود را بسته‌ام
# 41 علم حال من همه عالم گرفت %~% بلکه تار و رشته آدم گرفت
# 42 علم من ms115 در عرش حوران خوانده‌اند %~% نی گرفتاران دوران خوانده‌اند
# 43 علم صورت از رهت بیرون برد %~% علم معنی بر سر گردون برد
# 44 علم صورت معنیت ویران کند %~% صد هزاران رخنه در ایمان کند
# 45 علم صورت اهل صورت را نکوست %~% لیک در معنی بغایت نانکوست
# 46 علم معنی در دل خود جای کن %~% علم صورت را بزیر پای کن
# 47 علم معنی را بخود همراه بین %~% علم صورت را ز بهر جاه بین
# 48 علم معنی عشق رادارد عیان %~% علم صورت عقل را دارد زیان
# 49 علم معنی عالم جانها گرفت %~% علم صورت در زمین مأوی گرفت
# 50 علم معنی خود حیا در چشم داشت %~% علم صورت تخم جهل و عجب کاشت
# 51 علم معنی کرد جانم را شکار %~% تا دهد او را بباز شهریار
# 52 علم معنی آمد و شیطان گریخت %~% در درون من همه ایمان بریخت
# 53 علم معنی آمد و عالم گرفت %~% در حقیقت کشور آدم گرفت
# 54 علم معنی آمد و جانیم داد %~% مهر سلطان در درون من نهاد
# 55 علم معنی آمد و گفتار شد %~% پیش احمد آمد و کردار شد
# 56 علم معنی سرفراز دین ماست %~% در دو عالم آیه تلقین ماست
# 57 علم معنی با دل من راز گفت %~% قصه آدم بیک دم باز گفت
# 58 علم معنی عشق را در برگرفت %~% رفت و کیش ساقی کوثر گرفت
# 59 علم معنی کفر ودین از من ربود %~% گفت رو این دم بکن حق را سجود
# 60 علم معنی آمد و احمد شنید %~% گفت با حیدر نبی در عین دید
# 61 علم معنی آمد و شرعش گرفت %~% بعد از آن از اصل و از فرعش گرفت
# 62 علم معنی با محمد راز گفت %~% بعد از آن با شاه مردان بازگفت
# 63 علم معنی کرد درعالم ظهور %~% بعداز آن او برد موسی را بطور
# 64 علم معنی بود اسرار خدا %~% علم معنی بود انوار هدی
# 65 ms116 علم معنی مصطفی را شرع داد %~% بعد از آن با مفتی ما فرع داد
# 66 علم معنی با علی همراه بود %~% خود نبی الله از آن آگاه بود
# 67 علم معنی را رسول الله دید %~% او علی را اندر آن همراه دید
# 68 علم معنی را که این عطار گفت %~% جملگی از گفته کرار گفت
# 69 علم معنی کاف و ها یا عین و صاد %~% هست در معنی بقرآنت گشاد
# 70 علم معنی در طریقت راست بود %~% در نهان سر حقیقت را نمود
# 71 علم معنی در دلم معنی شکافت %~% بعد از آن در مظهر انسان بتافت
# 72 علم معنی را زمعنیها بپرس %~% در حقیقت روز از نادا بپرس
# 73 علم معنی خود کلام الله خواند %~% بر زبان ذکر ولی الله خواند
# 74 علم معنی گشت در بازار عشق %~% یافت اوسر رشته اسرار عشق
# 75 علم معنی راه هدایت کار کن %~% خیز ورو خود را باو تو یار کن
# 76 علم معنی پادشاه علم بود %~% ز آن فقیر بینوا را حلم بود
# 77 علم معنی کاروان سر غیب %~% دامن من چاک کرده تا به جیب
# 78 علم معنی را بدل عطار یافت %~% زان معانی گوهر اسرار یافت
# 79 علم معنی را شریعت خانه‌ای %~% غیر آن خانه همه ویرانه‌ای
# 80 علم معنی خانه دلها گرفت %~% واندر آنجا منزل و مأوی گرفت
# 81 علم معنی گوش کرده جبرئیل %~% هست گفتار نبی الله دلیل
# 82 علم معنی قاف تا قاف آمده %~% ز آن همه معنی می صاف آمده
# 83 علم معنی در درونم زد علم %~% ز آن سبب برهم زنم لوح و قلم
# 84 علم معنی بود اسرار نهفت %~% شاه مردانش درون چاه گفت
# 85 علم معنی نی شد و آواز کرد %~% اهل معنی را بخود همراز کرد
# 86 علم معنی گشت بانی همنشین %~% این زمان گفتار او در من ببین
# 87 علم معنی را ندانستی چه بود %~% خویش را بر باد دادی ms117 همچو دود
# 88 علم معنی با علی گفتا نبی %~% این چنین اسرار کی داند ولی
# 89 علم معنی مرتضا(ع) را جام داد %~% بعد از آن در راه او آرام داد
# 90 علم معنی با علی اسرار گفت %~% بعد از آنش حیدر کرار گفت
# 91 علم معنی با علی (ع) همدم شده %~% در میان جان و دل محرم شده
# 92 علم معنی پیش او خود روشن است %~% بعد از آن در جان عاشق روزن است
# 93 علم معنی را ز مظهر پرس و رو %~% و آنگهی اسرار ربانی شنو
# 94 علم معنی را ز مظهر گوش کن %~% بعد از آن چون جوهری در گوش کن
# 95 علم معنی را عبادتخانه‌ایست %~% واندر آن خانه خدا را دانه‌ایست
# 96 علم معنی را محبت دانه شد %~% بعد از آنش آدمی همخانه شد
# 97 علم معنی گفتگو دارد بسی %~% مثل این مظهر ندارد خود کسی
# 98 علم معنی رو بخود همراه کن %~% بعد از آنی جان ودل آگاه کن
# 99 علم معنی گفتگو دارد بسی %~% خود نخوانده مثل این مظهر کسی
# 100 علم معنی مهدیم دارد بغیب %~% زآنکه آن شه سرها دارد بجیب
# 101 علم معنی داشت حیدر در یقین %~% زآنکه او بد مظهر اسرار دین
# 102 علم معنی دان تو علم اولین %~% هم باو ختم است علم آخرین
# 103 علم معنی دان تو باب اولیا %~% زآنکه او بوده است نفس مصطفی
# 104 علم معنی دان که معنی روح تست %~% شهسوار لو کشف خود نوح تست
# 105 علم معنی مهدی من شد بعلم %~% هست از مهدی مرا خود علم و حلم
# 106 علم معنی مهدیم دارد ز غیب %~% زانکه آن شه سرها دارد به جیب
# 107 علم معنی دان و ترک جاه کن %~% خیز و فکر توشه این راه کن
# 108 علم معنی دان و سرگردان مشو %~% همچو کوران جهان ترسان مشو
# 109 علم معنی دان و راه حق برو %~% و از ولی الله کلام ms118 حق شنو
# 110 علم معنی دان چو شاه لو کشف %~% تا شود بر تو حقایق منکشف
# 111 علم معنی دان و از صوری گذر %~% تا خلاصی یابی از نار سقر
# 112 علم معنی دان و از بد کن حذر %~% زآنکه ایندنیا ندارد ره بدر
# 113 علم معنی دان وخارج را مبین %~% گر همی خواهی که بایش پاک دین
# 114 علم معنی دان و از صورت گذر %~% زانکه صورت بین شده خود در بدر
# 115 علم معنی دان و معنی فاش کن %~% همچو منصوری که گفته است این سخن
# 116 علم معنی دان و از خود کن حذر %~% زآنکه خود بین را نباشد ثمر
# 117 علم معنی دان که معنی سهل نیست %~% همچو صوری او همه بر جهل نیست
# 118 علم معنی دان و راه شرع رو %~% تابری از جمله اهل دین گرو
# 119 علم معنی دان بحکم مرتضی %~% گر همیخواهی که باشی باصفا
# 120 علم معنی دان زجعفر در جهان %~% زآنکه با او بوده علم حق عیان
# 121 علم معنی دان وصادق را شناس %~% پس ز علم او بنه در دین اساس
# 122 علم معنی دان و خاک راه باش %~% تو محب و دوستدار شاه باش
# 123 علم معنی دان و خود را تو مدان %~% زانکه این دانش ترا دارد زیان
# 124 علم معنی دان و حق در خویش بین %~% زآنکه این معنی ندارد خویش بین
# 125 علم معنی دان و عقل از حال گیر %~% وانگهی گفت مرا زو فال گیر
# 126 علم معنی دان و چون عطار باش %~% در میان چشم دل دیدار باش
# 127 علم معنی دان و چون خورشید شو %~% پس برو در ملک او جمشید شو
# 128 علم معنی دان و رفض او مبین %~% زآنکه دارد در حق را در نگین
# 129 علم معنی دان به نورم در سخن %~% این معانی خود زجوهر فهم کن
# 130 علم معنی دان وفتوی گوش کن %~% حب او باشد مرا ms119 خود بیخ دین
# 131 هر که دارد حب او ایمان برد %~% ورنه ایمانش همه شیطان برد
# 132 رو تو حبش در درون دل بکار %~% تا درخت نور بینی بی شمار
# 133 رو تو حبش دار و صیقل زن دلت %~% تا نروید خار غفلت ازگلت
# 134 راه او را جو اگر مرتد نه‌ای %~% همچو مفتی زمان تو رد نه‌ای
# 135 ازمنافق دور باش او را مبین %~% گر همی خواهی که باشی پاکدین
# 136 رو تو شهبازی بمعنی پر برآر %~% ورنه باشی در دو عالم خوار و زار
# 137 ای پسر تو روح را شهباز کن %~% نه مثال خرمگس پرواز کن PageV01P53
# 1 روح تو شهباز علوی آمده است %~% او شهنشاه سماوی آمده است
# 2 خرمگس نفس است و بس دنیاپرست %~% او کند دایم بمرداری نشست
# 3 تو بروح خویشتن بنگر که چیست %~% بعد از آن در معنیش بنگر که کیست
# 4 دشمن بسیار دارد روح تو %~% لیک از او دایم بود مفتوح تو
# 5 نفس دشمن کور سازد روح شاد %~% تا روی در عالم معنی چو باد
# 6 دشمن روحت همی بخل است و آز %~% ز آن کی از کاهلی دایم نماز
# 7 دایما نفس تو باشد همچو سگ %~% آهوان حرص را گیرد بتک
# 8 خود بکذابی برآوردی تو نام %~% تا بزیر جبه بنهادی تو دام
# 9 دیگر آنکه غافلی از یاد حق %~% بهر یک دینار کردی صد عرق
# 10 از عرق در مرگ رو اندیشه کن %~% در معانیها عبادت پیشه کن
# 11 نفس تو چون غافلت سازد ز حق %~% دایما باشی تو اندر واق ووق
# 12 بهر مال و گنج داری رنج و درد %~% خیز و افشان دامن خود را ز گرد
# 13 کرد شیطان یک گنه توصد کنی %~% هرچه گوید او تو آن را رد کنی
# 14 دیگر آنکه علم باطل ورد تست %~% صد چو شیطان هر طرف شاگرد تست
# 15 سینه‌ات از حیله و شر پر بود %~% در خیالت ms120 آنکه آن پر در بود
# 16 رو صدف پر در معنی کن چو من %~% تا شوی فارغ ز شر اهرمن
# 17 دیگرت وسواس ونخوت در سراست %~% این چنین شیوه ترا کی درخور است
# 18 دید تو باشد جدا اندر جهان %~% ز آنکه منصب داری و خرج گران
# 19 گردبدعت گرد برگردت گرفت %~% ورد باطل کردی و دردت گرفت
# 20 هست جسمت حقه پرریم و خون %~% وقت خوردن میشوی تو سرنگون
# 21 هست اجسامت پر از اخلاط و درد %~% اندر این آلودگی خفتی و مرد
# 22 اندرین دنیا مکن زنهار خواب %~% زآنکه در معنی نباشد این صواب
# 23 گر چو حیوان تو بخوردن راضیی %~% من زتو بیزارم ار خود قاضیی
# 24 قاضی شرع محمد نیستی %~% زآنکه اندر شرع احمد نیستی
# 25 در شریعت رد نه بینی همچو او %~% گر ز معنی تو خبرداری و بو
# 26 رو ازینها بگذر و مقصود بین %~% در میان جان خود معبود بین
# 27 رو تو این قطره بدریا وصل ساز %~% زانکه این معنی بدانند اهل راز
# 28 جسم خود را پاک گردان همچو روح %~% خویش را انداز در کشتی نوح
# 29 رو تو غیر حق ز جسمت دور کن %~% بعد از آنی خانه‌ات پر نور کن
# 30 غیر بیرون کن که حق آید درون %~% گشت نفست در سوی الله رهنمون
# 31 در درون خانه دارم راز حق %~% برده‌ام از جمله خلقان سبق
# 32 من سبق از پیش خود کی خوانده‌ام %~% بر زبان من غیر او کی رانده‌ام
# 33 من سبق از مرتضی دارم بگوش %~% لیک دارد آن سبق صد پرده پوش
# 34 هست از آن یک پرده پیش جبرئیل %~% در درون پرده اسرار جلیل
# 35 آسمان شد پرده انوار او %~% این زمین یک گردی از اسرار او
# 36 غیر او خود نیست با عطار هیچ %~% تو بیا بر نام من این نامه پیچ
# 37 غیر او در دل ندارم مهر کس %~% مصطفی باشد گواهم این ms121 نفس
# 38 غیر مدح او نگویم مدح کس %~% زآنکه مدح او خدا گفتست بس
# 39 هست عطار این زمان بس مستمند %~% سینه مجروح و فقیر و دردمند
# 40 ای تو را ملک معانی در نگین %~% جمله کروبیانت خوشه چین
# 41 ای تو را معبود محرم داشته %~% در میان جان آدم داشته
# 42 هست اسرارم بمعنی بود بود %~% در همه جا مظهر انسان نمود
# 43 جوهر ذاتم ترا انسان کند %~% در معانی همچو در غلطان کند
# 44 جوهرذاتم عیان اندر عیان %~% مظهر من هم نهان اندر نهان
# 45 مظهر و جوهر براهت آورد %~% بلکه خود نزدیک شاهت آورد
# 46 خواهم از فضلت خدایا رحمتی %~% کن بلطف خویش بر ما رحمتی
# 47 خوان انعام تو باشد در خورم %~% سر سودای تو باشد در سرم
# 48 ای خداوندا بحق انبیا %~% حق قرب و حق قدر اولیا
# 49 کاین سخن را کن زنا محرم نهان %~% زآنکه می‌بینم در حق را عیان
# 50 حق عیانشد پیش ارباب کمال %~% حق نهان شد پیش جمع قیل و قال
# 51 حق عیان دان پیش ره بینان عشق %~% هست ظاهر نزد محبوبان عشق
# 52 حق عیان دان پیش جمعی اهل درد %~% خیز و راه غیر حق را در نورد
# 53 حق عیاندان پیش درویشان دین %~% گه شده پیدا بآن و گه باین
# 54 حق عیان دان در وجود اهل دل %~% تو شدی از فعل نفس خود خجل
# 55 فعل نفس تو ترا تیره کند %~% بر جمیع فعلها خیره کند
# 56 دارم از علم لدنی نقطه‌ای %~% هر دو عالم پیش او خود ذره‌ای
# 57 هان که مقصودت ازان حاصل بکن %~% تا بیابی جان معنی در سخن
# 58 من سخن گویم چو در شاهوار %~% بهر تو آوردم و کردم نثار
# 59 من سخن در ذات یزدان رانده‌ام %~% بعد ازآن مظهر به انسان خوانده‌ام
# 60 من سخن دارم نگویم پیش کس %~% ز آنکه تو واقف نه‌ای از کیش کس
# 61 کیش ترسائی ms122 به است از دین تو %~% زآنکه ازنفس است کفر آئین تو
# 62 کرده هفتاد فرقه دینت را %~% از نبی شرمی بدار ای بی‌حیا
# 63 رو طریق آل احمد دار دوست %~% راه ایشان تو یقین دان راه اوست
# 64 راه را دان از نبی و ازولی %~% تو باین ره رو گریز از کاهلی
# 65 کاهلی از جاهلی باشد ترا %~% جاهلی کفر جلی باشد ترا
# 66 من ترا راهی نمایم راه راست %~% وآنگهی گویم که راه حق کجاست
# 67 من ترادر راه حق رهبر کنم %~% آگهت از دین پیغمبر کنم
# 68 من ترا در راه حق خندان کنم %~% خارجی را همچو سگ گریان کنم
# 69 من ترا راهی نمایم همچو نور %~% تا کنی در عالم معنی ظهور
# 70 من ترا راهی نمایم از کلام %~% انما برخوان اگر داری نظام
# 71 من ترا راهی نمایم از یقین %~% گر تو هستی مؤمن و بس پاک دین
# 72 من ترا راهی نمایم از رسول %~% تو هم از عطار کن این ره قبول
# 73 من ترا راهی نمایم همچو روح %~% تا روی در کشتی احمد چو نوح
# 74 من ترا راهی نمایم گر روی %~% واندرین ره کن بمعنی دل قوی
# 75 من ترا راهی نمایم در علوم %~% بعد من هم عارفی گوید بروم
# 76 من ترا راهی نمایم از الست %~% گر نباشد اعتقادات تو پست
# 77 من ترا راهی نمایم از ولی %~% سر بنه در راه او گر مقبلی
# 78 من ترا راهی نمایم در ظهور %~% تا تو بینی عکس رخسارش چو نور
# 79 من ترا راهی نمایم در علن %~% تا تو بینی شاه خود در خویشتن
# 80 من ترا راهی نمایم عشق گفت %~% آشکارا هین بکن سرنهفت
# 81 من ترا راهی نمایم از کرم %~% غیر این ره خود بعالم نسپرم
# 82 من ترا راهی نمایم از کمال %~% گر تو باشی فاضل و عابد بحال
# 83 من ترا راهی نمایم همچو روز %~% اولش عشقست و آخر ms123 دردوسوز
# 84 من ترا راهی نمایم فکر کن %~% رو تو یاری گیر و با اوذکر کن
# 85 من ترا راهی نمایم از خدا %~% لیک باید که تو باشی پارسا
# 86 من ترا راهی نمایم از علیم %~% تو بر آن ره رو بجنات النعیم
# 87 من ترا راهی نمایم خود بدهر %~% کاندرو بینی هزاران شهر شهر
# 88 این چنین ره سالکان سر کرده‌اند %~% پی از آن در ملک معنی برده‌اند
# 89 این چنین ره را نبی الله دید %~% این حقیقت را همه از حق شنید
# 90 مصطفی ره را بفرزندان نمود %~% راه ایشان گیر و حق را کن سجود
# 91 راه ایشان گیر تا حق بین شوی %~% ورنه اندر گور بی تلقین شوی
# 92 راه ایشان گیر و دینت ترک کن %~% از محبان باش و کینت ترک کن
# 93 راه ایشان گیر تا ایمن شوی %~% در ره معنی همه باطن شوی
# 94 راه ایشان گیر و درجنت درای %~% زانکه جنت باشد ایشان را سرای
# 95 راه ایشان گیر و با سلمان نشین %~% زانکه سلمان بوده اندر عین دین
# 96 گر روی این ره بمنزلها رسی %~% ورنه کی در معنی دلها رسی
# 97 گر روی این ره مسلمان گویمت %~% فیض بار از نور ایمان گویمت
# 98 گر روی این راه تو نامی شوی %~% ورنه چون شیطان ببدنامی شوی
# 99 گر روی این ره تو دنیائی مبین %~% ورنه رو بنشین و رسوائی مبین
# 100 گر روی این ره نبی همراه تست %~% مصطفی و آل او آگاه تست
# 101 گر روی این ره شوی واقف ز خویش %~% در درون خویش می‌بینی تو کیش
# 102 گر روی این ره مثال جان شوی %~% ورنه در ملک جهان بیجان شوی
# 103 گر روی این ره معانی دان شوی %~% خود درون جوهرت انسان شوی
# 104 گر روی این ره خدا راضی ز تو %~% مصطفی و مرتضی راضی ز تو
# 105 گر روی این ره نظام الدین شوی %~% یا ms124 شوی حلاج و هم حق بین شوی
# 106 گر روی این ره شود روشن دلت %~% نعره مستان برآید از کلت
# 107 گر روی این ره عبادت پیشه کن %~% رو زنااهلان دین اندیشه کن
# 108 گر روی این ره یکی همراه گیر %~% بعد از آن رو دامن آن شاه گیر
# 109 گر روی این ره چو ابراهیم رو %~% یا چو اسمعیل کن جانت گرو
# 110 گر روی این ره چو من دانی همه %~% هم تو علم معرفت خوانی همه
# 111 گر روی این ره به اسراری رسی %~% خود بکنج خانه یاری رسی
# 112 گر روی این ره سفر باید سفر %~% تا تو بینی در جهان هر خیر و شر
# 113 گر روی این ره تو همت دار پیش %~% رو طلب کن جوهر ذاتم ز خویش
# 114 گر روی این ره بمظهر کن نظر %~% تا نیفتد در وجود تو خطر
# 115 گر روی این ره خطر ناید زبد %~% خود همه افعال بد آید ز بد
# 116 گر روی این ره ببر از خلق هم %~% تا نگردی پیش ایشان متهم
# 117 گر روی این ره بحق واصل شوی %~% ورنه چون دیوار شوره گل شوی
# 118 گر روی این ره دلت روشن شود %~% بعد از آن چشم توهم گلشن شود
# 119 گر روی این ره محبت بایدت %~% وز دل عطار همت بایدت
# 120 گر روی این ره دامن آن شاه گیر %~% بعد از آن دست یکی همراه گیر
# 121 گر روی این ره ز سر باید گذشت %~% از مراد خویش برباید گذشت
# 122 گر روی این ره تو ما را یادکن %~% روح ما را از دعائی شاد کن
# 123 گر روی این ره باو باید نشست %~% وآنگهی از غیر او باید گسست
# 124 گر روی این ره دلت غمگین مدار %~% زانکه گیرندت بمعنی در کنار
# 125 گر روی این ره بخلقان کن کرم %~% وآنگهی بیرون کن از ذاتت ستم
# 126 گر روی این ره ms125 مجو آزار خلق %~% رو بمعنی کن نظر در زیر دلق
# 127 گر روی این ره نهان کن سر من %~% تا نگویندت بدیها در سخن
# 128 گر روی این ره برو آسوده شو %~% وآنگهی بر از ملایک تو گرو
# 129 گر روی این ره تو فرد فرد شو %~% در میان اهل دل یک مرد شو
# 130 گر روی این ره ز زن باید گذشت %~% بلکه از صندوق تن باید گذشت
# 131 گر روی این ره تو دنیائی بریز %~% بعد از آن از أهل دنیا کن گریز
# 132 گر روی این ره ز راه خود گذر %~% راه حق را خدادان بی خطر
# 133 گر روی این ره تو خورده دان شوی %~% در معانی موسی عمران شوی
# 134 گر روی این راه منزل گویمت %~% اولا از کعبه دل گویمت
# 135 گر روی این راه شفقت کن بخلق %~% تا دهندت جامه شاهی نه دلق
# 136 گر روی این راه باید همرهمی %~% تا نماید اندرین راهت رهی
# 137 گر روی این راه با یاران بهم %~% من ترا خرگاه در کرسی زنم
# 138 گر روی این راه بی یاران مرو %~% تانیفتی در درون چاه و کو
# 139 گر روی این راه ویاری نبودت %~% مظهر و جوهر بکن تو همرهت
# 140 گر روی این راه بی رهبر مرو %~% ور روی میبایدت صد جان نو
# 141 گر روی این راه با عطار باش %~% بحر لطف و مظهر انوار باش
# 142 رو تو این راه و مرو دنبال کس %~% زانکه هفتادند در معنی و بس
# 143 رو تو این راه و رضا ده برقضا %~% تا دهندت در معانیها عطا
# 144 رو تو این راه و بپا در کوی او %~% تا ببینی در معانی روی او
# 145 رو تو این راه و مرو با گمرهان %~% زانکه هستند همچو حیوان بی‌زبان
# 146 رو تو این راه و محمد (ص)را بدان %~% زانکه او هست رهنمای انس و جان
# 147 رو تو این ms126 راه و درین ره شاه بین %~% بعد از آنی نور إلا الله بین
# 148 رو تو این راه و بدانش اصل خویش %~% زانکه بر حق باشی و باوصل خویش
# 149 رو تو این راه و علی را دان امام %~% تا که گردد دین و اسلامت تمام
~~PageV01P54
# 1 بود شیخی عابد و بس پارسا %~% بود او مشهور از اهل صفا
# 2 داده اور ا معرفت یزدان پاک %~% غیر حق را رفته بود از جان پاک
# 3 نام او را با تو گویم ای رفیق %~% خوانده اندش اولیای حق شقیق
# 4 بود او در عصر هارون الرشید %~% شرع احمد را نهان از خلق دید
# 5 رفت روزی نزد هارون در خلا %~% تا بگوید سر اسرار خدا
# 6 در خلاف و آشکارا و نهان %~% آنچه دیده بود خود گوید عیان
# 7 چون بدید او را خلیفه عذر خواست %~% گفت هستی در زمانه مرد راست
# 8 زاهدی مثلت ندانم در جهان %~% نیست زهدتو به پیش من نهان
# 9 شیخ با او گفت زاهد نیستم %~% من بزهد خویش عابد نیستم
# 10 زاهد است آنکو قناعت باشدش %~% زهد هم از دید طاعت باشدش
# 11 من بترک دید دنیا کرده‌ام %~% آخرت را جسته پیدا کرده‌ام
# 12 زاهد دنیا توئی ای ملک بین %~% زآنکه داری ملک دنیا در نگین
# 13 خود باین دنیا قناعت کرده‌ای %~% آبروی آخرت را برده‌ای
# 14 من بهردو کی قناعت میکنم %~% وصل او خواهم که طاعت می‌کنم
# 15 چونکه هارون این سخن بشنید از او %~% آه سردی خوش برآورد از گلو
# 16 گفت پس ای شیخ پندی ده مرا %~% تا شوم دل سرد از این محنت سرا
# 17 شیخ گفتا حق ترا با خویش خواند %~% بعد از آن برجای صدیقان نشاند
# 18 تا بیاری صدق بر گفتار حق %~% از کلام مصطفی خوانی ورق
# 19 هرچه حق فرموده باشد آن کنی %~% غیر حق را در جهان ویران کنی
# 20 دیگر آنکه عدل کن تو در ms127 جهان %~% گو تو داری از علوم دین نشان
# 21 ورنه عمر خویش ضایع میکنی %~% خویش را از خلد مانع میکنی
# 22 دیگر آنکه جای حیدر جای تست %~% مسند عزت بزیر پای تست
# 23 بود علم و فضل در ذات علی %~% خود حیا و جود ظاهر ز آن ولی
# 24 او دل از شرع نبی پر نور کرد %~% وز شجاعت کفر را مقهور کرد
# 25 حق تعالی ذوالفقارش چون بداد %~% وهم او در جان بی دینان فتاد
# 26 شرع احمد را رواج از تیغ داد %~% پیش تیغ او خوارج سر نهاد
# 27 تو مخالف را چو آن شه منع کن %~% اصل ایشان را بکن از بیخ و بن
# 28 داد مظلومان ز ظالم واستان %~% غیر را محرم مکن در این و آن
# 29 خلق عالم شادمان از عدل تو %~% بر جمیع پادشاهان فضل تو
# 30 ورنه باشی حاکمی غافل بدهر %~% عاقبت ظلمت بگیرد شهر شهر
# 31 حق تعالی سرنگون اندازدت %~% خود چه میدانی که چون اندازدت
# 32 تو طریق عدل را بنیاد کن %~% عالمی از عدل خود آباد کن
# 33 رو تو بنیادی بمان از عدل خویش %~% رو فرست اسباب عقبایت ز پیش
# 34 رو تو راهی ساز همچون راه حج %~% زآنکه بنیادی ندارد خشت و کج
# 35 رو تو راهی ساز از علم طریق %~% گر تو هستی با من مسکین رفیق
# 36 رو تو راهی ساز از شرع نبی %~% تا ببینی روز روشن در شبی
# 37 رو تو با ارباب دین همت بدار %~% زآنکه این دنیا نباشد پایدار
# 38 رو به پیش موسی کاظم بحلم %~% زآنکه او باشد بمعنی کان علم
# 39 رو به پیش موسی کاظم بحرف %~% جان خود را در ره او ساز صرف
# 40 رو به پیش موسی کاظم که او %~% هست نقد احمد و حیدر نکو
# 41 رو به پیش موسی کاظم ببین %~% در جمالش نوری از حق الیقین
# 42 رو بر موسی کاظم عذر خواه ms128 %~% زآنکه تو منصور را کردی تباه
# 43 تو به پیش کاظم از منصور پرس %~% حالت مستان حق از طور پرس
# 44 رو تو از آل نبی همت طلب %~% زآنکه ایشانند در دنیا سبب
# 45 رو تو کفر خویش ار خود دور کن %~% در محبت جان خود پرنور کن
# 46 رو بفریاد دل درویش رس %~% تا شود راضی خداوند از تو بس
# 47 رو حذر از آه مسکینان حذر %~% ورنه افتی تو بدنیا در بدر
# 48 رو حذر از آه خلقان خدای %~% ورنه آویزند در نارت ز پای
# 49 رو حذر از سوز مسکین الحذر %~% تا نیاویزندت از دنیا بسر
# 50 رو مکن ظلم و ز خود ظلمت مران %~% زآنکه ظالم نیست گردد در جهان
# 51 تو بدرویشان تکبر کفر دان %~% زآنکه ایشانند شاه و شه نشان
# 52 رو تو پند من بجان خود نشان %~% تا دهندت خود بمعنیها نشان
# 53 تو کناره گیر از راه بدان %~% ریز در آتش علوم جاهلان
# 54 رو کناره کن از این مشتی حمار %~% زآنکه فضل و علم ایشان شد فشار
# 55 رو ببین شان در قطار نحو صرف %~% خود ندانند علم معنی نیم حرف
# 56 رو تو پندم را میان جان نشان %~% این همه معنی کلام حق بدان
# 57 پندهای من بمعنی گوش کن %~% لب ز ذکر غیر حق خاموش کن
# 58 چونکه هارون این سخنها را شنید %~% نعره‌ای زد گفت باخود کای رشید
# 59 در جهان این تخم را کی کاشتی %~% حیف اوقاتی که ضایع داشتی
# 60 حیف اوقات تو و حالات تو %~% بر بساط نرد حق شهمات تو
# 61 حیف رفتی از جهان نادیده سیر %~% حکمها راندی نکردی هیچ خیر
# 62 حیف کردی کشتی این منصور را %~% گوش کردی حرف اهل زور را
# 63 ظلم کردی بر چنان سلطان دین %~% گوش کردی گفت این مشتی لعین
# 64 از چنین حالت بسی بیدل شد او %~% از سرشک دیده اندر گل شد او
# 65 ms129 بعد از آن نزدیک کاظم شد بشب %~% گفت از من هرچه می‌خواهی طلب
# 66 من در این مدت ز تو غافل بدم %~% بلکه خود در علم دین جاهل بدم
# 67 من ترا دانم خلیفه از یقین %~% زآنکه هستی نقد خیر المرسلین
# 68 من ترا دانم امام هر انام %~% زآنکه داری شربت کوثر بجام
# 69 من ترا دانم ولی حق یقین %~% زآنکه با تو همرهست اسرار دین
# 70 من ترا دانم بمعنی پیشوا %~% زآنکه هستی در هدایت مقتدا
# 71 مردمان جمله بقصد تو بدند %~% دشمن منصور بهر تو شدند
# 72 زآنکه منصور از محبان تو بود %~% بود او را پیش درگاهت سجود
# 73 پنج سال است اینکه غیبت می‌کنند %~% بر سر منصور خودبدعت زنند
# 74 پیش من گویند هر شب تا سحر %~% پیش کاظم می‌نهد حلاج سر
# 75 دیگر آنکه چون برون آید به پیش %~% سر نهد بر آستان صد بار بیش
# 76 روی و موی خود بمالد بر زمین %~% سجده باید کرد حق را این چنین
# 77 من بایشان گفتم این خود باک نیست %~% این خلاف شرع و از ادراک نیست
# 78 من شنیدم یک سخن از باب خویش %~% گفته‌ام صد بار با اصحاب خویش
# 79 گفت در ایام صادق روز عید %~% شیخ بسطامی به پیش او دوید
# 80 چند جا برآستانش سرنهاد %~% این حکایت از پدر دارم بیاد
# 81 من چگویم خود بحلاج این زمان %~% زآنکه این کردند مردان در جهان
# 82 صدق او از آستان او بجو %~% زآنکه بوده آستانش آبرو
# 83 من ندارم کار با حلاج هیچ %~% گر توداری مردکی پوچی و گیج
# 84 بود این معنی میان ما و خلق %~% بعد از آن می‌زد اناالحق زیر دلق
# 85 از فقیهان مجمعی حاضر بدند %~% بر حدیث و قول او ناظر بدند
# 86 جمله فتواها بخونش داشتند %~% خود ز خون او گلستان کاشتند
# 87 اندر این معنی گناه من نبود %~% از چنین کشتن نیامد هیچ سود
# 88 من ms130 بعذر استاده‌ام در پیش تو %~% خود نکردم من بمعنی این نکو
# 89 از سر این جرم شاها در گذار %~% عفو فرما بر من مسکین زار
# 90 پس زبان بگشاد آن سلطان دین %~% گفت در باطن توئی با من بکین
# 91 لیک این دم عفو کردم جرم تو %~% ز آنکه این اقرار می‌باشد نکو
# 92 بعد از این با اهل دین دمساز باش %~% اهل دل را همچو من همراز باش
# 93 گفت با هارون که بین منصور را %~% گشته او در پیش حق محو لقا
# 94 دید هارونش بکنجی دم زده %~% او به پیش شاه خود محرم شده
# 95 نعره زد هارون و رفت از خویشتن %~% گفت موسااش بیا بنگر بمن
# 96 پیش ما درویش باشد پادشاه %~% پیش ما دلریش باشد در پناه
# 97 پیش ما مرهم بود دلریش را %~% پیش ما خود کس بود بیخویش را
# 98 پیش ما نبود عذاب و کینه‌ای %~% پیش ما کینه مدان در سینه‌ای
# 99 پیش ما باشد معانی در بیان %~% پیش ما باشد نهانی در عیان
# 100 پیش ما انعام باشد صد هزار %~% پیش ما اکرام باشد بیشمار
# 101 پیش ما باشد ملایک صبح و شام %~% پیش ما باشد معانی کلام
# 102 پیش ما باشد همه اسرار غیب %~% پیش ما باشد همه انوار غیب
# 103 پیش ما باشد کتاب انبیا %~% پیش ما باشد مقام اولیا
# 104 پیش ما شد تاج شاهان سرنگون %~% پیش ما باشد همه شیران زبون
# 105 پیش ما باشد همه اسرار حق %~% پیش ما باشد همه دیدار حق
# 106 پیش ما باشد زمین و آسمان %~% پیش ما باشد همه رفتار جان
# 107 پیش ما باشد دلی پر خون بسی %~% پیش ما باشد ز کاف و نون بسی
# 108 پیش ما باشد همه اسرار عشق %~% پیش ما باشد همه گفتار عشق
# 109 پیش ما باشد بمعنی شیخ و شاب %~% پیش ما باشد عذاب و هم عقاب
# 110 پیش ما باشد صلاح پارسا ms131 %~% پیش ما باشد مقام التجا
# 111 پیش ما باشد جحیم و خلد هم %~% پیش ما باشد معانی جام و جم
# 112 پیش ما جوهر چه باشد در جهان %~% پیش ما آن آشکار او نهان
# 113 پیش ما باشد شراب کوثری %~% پیش ما باشد طریق رهبری
# 114 پیش ما باشد مقامات ولی %~% پیش ما باشد کرامات ولی
# 115 پیش ما باشد ریاضتهای عشق %~% پیش ما باشد فراغتهای عشق
# 116 پیش ما باشد ملایک صف زده %~% پیش ما باشند حوران کف زده
# 117 پیش ما باشد کرام الکاتبین %~% پیش ما جا کرده جبریل امین
# 118 چونکه هارون این معانی را شنید %~% پیش آن شه خویش را بی‌خویش دید
# 119 چشم خود را بر زمین او دوخته %~% هستی خودرا به پیشش سوخته
# 120 خود ز چشم او همه خون می‌چکید %~% زآنکه او منصور را کرده شهید
# 121 او به پیش شاه از خود رفته بود %~% زآنکه با منصور او بدکرده بود
# 122 بعد از آن گفتا که یا خیرالامم %~% در دو عالم بوده‌ای تو محترم
# 123 یک توقع دارم از تو یا امام %~% آنکه از این بنده مستان انتقام
# 124 دیگری آنکه بگو منصور را %~% تا کند روحش دگر با من صفا
# 125 من همی ترسم که ویرانم کند %~% بی نجاح و نسل و بیجانم کند
# 126 من همی ترسم که ازتختم کشند %~% بر سر دار بلا سختم کشند
# 127 یا امام دین بده امید من %~% رحم کن بر محنت جاوید من
# 128 پس امام آنگه نظر بروی فکند %~% گفت او افکنده بودت در کمند
# 129 این زمان گشتی خلاص از بند او %~% عاقبت خواهی شدن خرسند او
# 130 گر باخلاص آوری روئی بما %~% در عذاب آخر نگردی مبتلا
# 131 ور همیشه تو بکین باشی چنین %~% مرتد روی زمینی در یقین
# 132 گر شوی پیوند ما در رشته‌ای %~% بعد از این پیدا کنی سررشته‌ای
# 133 رشته ما از معانی تافته است %~% زانجهت سر ms132 لدنی یافته است
# 134 رشته ما کارگاه انس و جان %~% بافته دان پیش بازار جهان
# 135 رشته ما سلسله در سلسله است %~% رشته ما قافله در قافله است
# 136 رشته ما این جهان و آن جهان %~% رشته ما کار گاه لامکان
# 137 رشته ما آدم و نوح است و هود %~% رشته ما نسل ابراهیم بود
# 138 رشته ما رشته جانها شده %~% بعد از آندر قرب او ادنا شده
# 139 رشته ما بارگاه اولیاست %~% رشته ما در مقام قل کفی است
# 140 رشته ما از نبی الله بود %~% از ولایش جان و دل آگاه بود
# 141 رشته ما رشته‌ای ز الله بود %~% زآن درون ما ز حق آگاه بود
# 142 رشته ما گیر و آنگه خوش برو %~% تا بیابی خود حیات خویش نو
# 143 رشته ما را محبان داشتند %~% در میان جان جانان کاشتند
# 144 رشته ما دان صراط مستقیم %~% پیش ما آن رشته می‌باشد مقیم
# 145 رشته ما دان ردای صالحان %~% رشته ما خرقه کروبین
# 146 رشته ما جامه آدم شده %~% رشته ما تار و پود دم شده
# 147 رشته ما با علی پیوند شد %~% رشته ما با ولی در بند شد
# 148 رشته ما دان حسن آنگه حسین %~% رشته ما دان علی آن نور عین
# 149 رشته ما باقی و صادق بود %~% آنکه او در ملک دین حاذق بود
# 150 رشته ما داده عالم را نظام %~% ختم این رشته بمهدی شد تمام
# 151 گر تو میخواهی که گردی رستگار %~% در ولایتهای ما تو شک میار
# 152 زآنکه ما هستیم بی روی و ریا %~% نخل باغ مصطفی و مرتضی
# 153 هرکه با ما نیک شد نیکو شود %~% در میان حور عین دلجو شود
# 154 وآنکه با ما از حسد گردید بد %~% مالک دوزخ سوی خویشش کشد
# 155 گفت هارون یا امام المتقین %~% چند جانم را بسوزی این چنین
# 156 بستم آخر با شما ز آنگونه عهد %~% که کنم در دوستی ms133 بسیار جهد
# 157 در حق تو قول دشمن نشنوم %~% خصم را از بیخ و از بن برکنم
# 158 گفت امامش گر چنین باشی مقیم %~% ایمنی از محنت قعر جحیم
# 159 به بقول خصم خواهی کرد بیم %~% کی دهندت جا بجنات النعیم
# 160 من گرفتم بر تو حجت این زمان %~% گر شنودی هستی آخر در امان
# 161 ور بقول دیگران کردی تو کار %~% در سقر باشد مقامت پایدار
# 162 از می دنیا نگردی مست تو %~% دین و دنیا را مده از دست تو PageV01P55
# 1 پادشاهی بود احمد نام او %~% رونق اسلام در ایام او
# 2 پادشاهی عادل و با فضل و داد %~% خاص و عام دهر پیشش سر نهاد
# 3 در زمان او همه اهل علوم %~% شادمان بودند در هر مرز وبوم
# 4 هیچکس در ملک او غمگین نبود %~% زانکه لطفش عام گشته دروجود
# 5 مرهم درد دل درویش بود %~% بوددایم پیش حق اندر سجود
# 6 دایما می‌خواست از حق یک پسر %~% داد وی را حق تعالی یک گهر
# 7 گوهری از صلب او موجود ساخت %~% وآنگه او را عابد و معبود ساخت
# 8 قابل و بس عاقل و بسیار دان %~% داشت استعداد و شد اسراردان
# 9 چون بحد چارده اندر رسید %~% خود پدر او را بجان می‌پرورید
# 10 یوسف اندر حسن وداود از نفس %~% دیدن او خلق را می‌شد هوس
# 11 صدهزاران دل اسیر غمزه‌اش %~% بود سلطان جهان خود بنده‌اش
# 12 دانه خالش هزاران دام داشت %~% جان آدم را درو آرام داشت
# 13 مردم چشمش دل عشاق برد %~% طاق ابرویش ز عالم طاق برد
# 14 صدهزاران دل ازو بد بیقرار %~% عشق او می‌کرد جانها را شکار
# 15 چشم خویش فتنه عالم شده %~% قد خویش سایه آدم شده
# 16 صد هزاران دل ازو در موج خون %~% غوطه خوردند و یکی نامد برون
# 17 آفتاب از رشک عکسش تاب زد %~% خود سهیل طلعتش بر آب زد
# 18 صد هزاران بنده‌اش زرین کمر ms134 %~% تاج سلطانی بدش خود زیر سر
# 19 صد هزاران اسب تازی و شتر %~% بیش بودش با دو صد صندوق در
# 20 عشق اودر جمله دلها نقش بست %~% توبه ارباب تقوی را شکست
# 21 خلق از عشقش ز قید عقل رست %~% در هوایش گشت خلقی بت پرست
# 22 لیک گنجی داشت در دل از علوم %~% گنج دنیا پیش آن سیمرغ بوم
# 23 عرض می‌کردند بر وی گنج و مال %~% او از آن میبود دایم در ملال
# 24 گفت یابم رنج من از عرض گنج %~% گنج معنی بایدم نی گنج رنج
# 25 بود او را عقل لقمان حکیم %~% در میان اهل عرفان بد سلیم
# 26 روی او بود آیت صنع الاه %~% بود بر رویش دو چشم او گواه
# 27 عقل انسان لال گشته پیش او %~% جمله شاهان جهان درکیش او
# 28 چون بدید آن شاه کیخسرو نشان %~% آن پسر را مستعدی آن چنان
# 29 گفت یا رب این نعیم خلد را %~% رهنما شو سوی مردی مقتدا
# 30 مقتدائی کودلیل حق بود %~% در ره حق رهبر مطلق بود
# 31 باشد او واقف ز گفتار نبی %~% در طریقت راه او راه ولی
# 32 او بدین مصطفی محکم بود %~% در طریق مرتضی محرم بود
# 33 پس طلب کرد این چنین شیخی بدل %~% باشد آنکس در معانی جان ودل
# 34 مدتی در این هوس افسرده بود %~% کی زمانی زین طلب آسوده بود
# 35 عاقبت گفتش یکی مقبول راه %~% هست مردی عارف اندر ملک شاه
# 36 هست روشن ملک تو ازنطق او %~% از همه دنیا بحق آورده رو
# 37 وانماید زو همه اسرار حق %~% لی مع الله آمده درآن ورق
# 38 فاضل و عرفان شعاری واقفی %~% بر همه سر معانی عارفی
# 39 شاه مردی را بنزد خویش خواند %~% گفت عرض بندگی باید رساند
# 40 از من بیدل بر صاحبدلی %~% گو که دارد ذوق تو یک مقبلی
# 41 رفت آن مرد و سخن از راه گفت %~% پیش عارف ms135 شد سخن از شاه گفت
# 42 گفت شه را چون شنید آمد ز دور %~% اهل حق را کی بود در سر غرور
# 43 پس یکی آمد بنزد شاه گفت %~% می‌رسد سلطان معنی در نهفت
# 44 شه باستقبال او بیرون دوید %~% در جبین او زمعنی نور دید
# 45 شاه چون درویش را در برگرفت %~% خدمت مردان حق از سر گرفت
# 46 برد شاهش سوی خلوتگاه خویش %~% تا بجوید سوی معنی راه خویش
# 47 شه بجای آورد شکر مقدمش %~% ساخت در راز معانی محرمش
# 48 گفت فرزندی مرا حق داده است %~% در دلش گنج حیا بنهاده است
# 49 در دل او میل دنیا هیچ نیست %~% در سرش از آرزوها هیچ نیست
# 50 آرزو دارم که باشد پیش تو %~% بهره یابد از طریق و کیش تو
# 51 کشف اسرار یقین پیدا کند %~% رو بعقبی پشت بر دنیا کند
# 52 کرد آخر چون سخن شه با حکیم %~% خواند آن فرزند را پیشش سلیم
# 53 دید چون درویش آن خلق و وفا %~% گفت در باطن بود او را صفا
# 54 داده‌اند او را بسی معنی ز غیب %~% چونکه در ذاتش نبوده هیچ عیب
# 55 گشته او واقف بسی ز اسرار من %~% در معارف می‌شود او مؤتمن
# 56 حق عطا داده است او را علم وحلم %~% صافی از درد جهالت شد بعلم
# 57 شاه چون بشنید از پیر این سخن %~% گفت با درویش کی پیر کهن
# 58 هم تو عالم هم تو عارف هم حکیم %~% هم تو درویش و تو دیندار و سلیم
# 59 لطف فرما از ره مهرو وداد %~% این پسر را از کرم باش اوستاد
# 60 علم دین و معرفت تعلیم کن %~% گوش او پرگوهر تعظیم کن
# 61 تا شود در خدمتت ای ارجمند %~% از معارف وز حقایق بهره‌مند
# 62 از پدر کردش قبول آن پیر راه %~% گفت ادب باشد ورا خود عذر خواه
# 63 آنچه هست از دانش حق پیش من %~% من باو ms136 خواهم رسانم بی سخن
# 64 لیک باید از سر خود دور شد %~% ز آرزوهای جهان معذور شد
# 65 سر حق گفتن ورا آسان بود %~% در دل او گر مکان آن بود
# 66 سر حق گفتن باو نیکو بود %~% گر بر از حق دلش را خو بود
# 67 سر حق گفتن بسی مشکل بود %~% این معانی پیش اهل دل بود
# 68 سر حق گفتن بهر کس بد بود %~% ز آنکه او را این معانی رد بود
# 69 سر حق را من بگویم پایدار %~% زاو همی ترسم که گردد آشکار
# 70 گفت سلطان ای برحمت همنشین %~% کس نباشد با تو در معنی بکین
# 71 گرچه باشد علم معنی خود نهان %~% تو مکن سر خدا را زو عیان
# 72 زانکه ما سر خدا ظاهر کنیم %~% پیشت اهل فضل را حاضر کنیم
# 73 آنچه حق گفته است تو با او بگو %~% غیر حق را تو مکن خود جستجو
# 74 عارف آن شهزاده را با خویش برد %~% مدتی شهزاده پیشش جان سپرد
# 75 علم دین و علم معنی خواند و دید %~% جمله گلهای حقایق را بچید
# 76 گشت حاضر بر تمام علم قال %~% گشت آگاه از طریق اهل حال
# 77 گفت با استاد کی گنج علوم %~% نیست مثلت عارفی در مرز و بوم
# 78 چیست کار من که گردم غیب دان %~% تا که من ثابت قدم گردم در آن
# 79 گفت دو چیز است کارت ای مرید %~% تا شوی تو گنج معنی را کلید
# 80 گر بدانی بیشکی واصل شوی %~% در میان عاشقان مقبل شوی
# 81 گر بدانی همره قرآن شوی %~% در معانی مغز نغز آن شوی
# 82 گر بدانی اولین و آخرین %~% پیش تو باشد بمعنی در یقین
# 83 گر بدانی این دو معنی رادرست %~% ملکت اسرار شاهی آن تست
# 84 گر بدانی این معانی را درست %~% کوس سلطانی همه بر بام تست
# 85 گر بدانی محرم دلها شوی %~% در وجود خویشتن یکتا شوی ms137
# 86 گفت برگو نکته سر بسته را %~% شربتی فرمای این دلخسته را
# 87 پیر گفت ای نکته‌دان تیزهوش %~% دو سخن گویم بگیر آن را بگوش
# 88 غیر ازین خود نیست در عالم درود %~% رو تو عود و چنگ را بربند زود
# 89 تا نگوید حال مشتاقان بکس %~% این معما گفته‌ام من هر نفس
# 90 لیک گوش کس نیارد این شنید %~% هست این اسرار من در جان دوعید
# 91 غیر ازین دو جمله غوغایست و شور %~% این معانی من نگویم خود بزور
# 92 غیر ازین غیر است درمعنی بدان %~% زآنکه مقصود تو آمد این بیان
# 93 آنچه مقصود است در علم آن بدان %~% بعد از آن خاموش باش و بی‌زبان
# 94 غیر را محرم بدان اندر سخن %~% یاد گیر این نکته را این دم ز من
# 95 غیر ازین پیوند جان خود مساز %~% ورنه آرندت ببوته در گداز
# 96 غیر ازین چیزی نمی‌دانم یقین %~% هست این معنی حقیقت راه دین
# 97 غیر ازین درگوش خود نشنیده‌ام %~% من بچشم خویشتن این دیده‌ام
# 98 غیر ازین چیزی نمی‌باید شنید %~% زآنکه این معنی رهی دارد بعید
# 99 غیر ازین کفر است و بی راهی مرد %~% بعد ازین دفتر بکلی درنورد
# 100 شاهزاده چون کلام او شنید %~% مدتی در علم می‌جستی مزید
# 101 مدتی خود را باین معنی ندید %~% عاقبت او گفت پیر خود شنید
# 102 چونکه او را وقت خاموشی رسید %~% گشت خاموش و دگر دم در کشید
# 103 دم فرو بست و درین محکم ستاد %~% مهر اسرار خدا بر لب نهاد
# 104 شاه چون دریافت خاموشی آن %~% گشت آشفته ز بیهوشی آن
# 105 هرچه گفت او را جواب او نداد %~% شه از این حالت بسی شد نامراد
# 106 اهل ساز و اهل جشن اهل علوم %~% جملگی کردند پیش او هجوم
# 107 تا شود از صحبت این جمله شاد %~% وز پریشانی شود او را گشاد
# 108 این همه حاضر شد وسودی نداشت %~% درد او ms138 زین هیچ بهبودی نداشت
# 109 بعد از آن شخصی عزایم خوان رسید %~% گفت او را سایه دیوان رسید
# 110 من عزایم خوانم و در وی دمم %~% نیک گردد نقد شاه عالمم
# 111 چون امیران جمله خودترسان شدند %~% جمله پیش آن عزایم خوان شدند
# 112 زان عزایم کم نشد هم درد عشق %~% خود عزایم خوان نباشد مرد عشق
# 113 شاه عاجز گشت در احوال او %~% ماند سرگردان عجب در حال او
# 114 شاه گنج بیکران کردش نثار %~% هیچ درویشی نماندش در دیار
# 115 جمله را زر داد و منعم کرد و گفت %~% خود دعا گوئید بر جانش نهفت
# 116 این همه از برکت اسرار اوست %~% دید او ازمعنی دیدار اوست
# 117 رفت پیش پیر او آن شاه و گفت %~% نقد من خاک درت ازدیده رفت
# 118 هرچه می‌گوئی ز تو می‌بشنود %~% غیر روی تو بکس می ننگرد
# 119 رحم کن بر جان من ای پیر راه %~% گوی با او تا کند در من نگاه
# 120 خود بفرما تا سخن گوید بمن %~% بعد از آن در جان من گیرد وطن
# 121 گفت پیر راه با شاه جهان %~% صبر کن تا حال او گردد عیان
# 122 سیر فرمایش بهر سوئی ز دهر %~% تا ببیند جملگی آثار شهر
# 123 چون عجایب بیند او گوید سخن %~% سر این معنی بدان و فهم کن
# 124 کرد آن شهزاده را آن شه سوار %~% سیر می‌کردند در هر مرغزار
# 125 پس روان گشتند شاه و شهریار %~% سیر می‌کردند اندر لاله زار
# 126 پیشتر میراند آن شاه وحید %~% ناگهان دراج بانکی در کشید
# 127 سوی آن جنگل روان بشتافتند %~% چون طلب کردند او را یافتند
# 128 چون گرفتندش فتاد انرد بلا %~% دید چون شهزاده آن دراج را
# 129 گفت ای گشته مقیم بیشه تو %~% چونکه خاموشی نکردی پیشه تو
# 130 گر تو خود خاموش میبودی چنین %~% دشت و بیشه بد ترا زیر نگین
# 131 خود نبود این ذوق خاموشی ms139 ترا %~% اوفتادی لاجرم اندر بلا
# 132 این زمان از گفت خود داری فراق %~% خود ندانستی تو ذوق اشتیاق
# 133 از زبان کردی تو سر رادر زیان %~% این معانی را ندانستی بیان
# 134 این زمان کردی تو خود را سوگوار %~% می‌برندت پای بسته زیردار
# 135 این زمان کردی دل خود را کباب %~% چون بدادی تو جواب ناصواب
# 136 تو زگفت خود شدی در دام و بند %~% از سخن گفتن فتادی در کمند
# 137 از زبان خودفتادی در رسن %~% خود زبان تو بود سردار تن
# 138 هر زیان بینی تو هست او از زبان %~% باشد اندر پیش من این سرعیان
# 139 شه شنید این نکته آزاده را %~% قصه دراج و آن شهزاده را
# 140 چون سخن گفتن شنید او از ولد %~% کرد شکر خالق فرد صمد
# 141 گفت دادی هر چه جستم ای الاه %~% هست لطفت جمله اشیا را پناه
# 142 پس بگفت آن شه بفرزند عزیز %~% کای تمامی گشته خود عقل و تمیز
# 143 چون در این مدت چنین صامت بدی %~% شکر کاین ساعت چنین گویا شدی
# 144 حال خود را گوی با من ای پسر %~% تا که گردد کشف بر من این خبر
# 145 شاهزاده چون نداد او را جواب %~% باز شاه اندر تعجب اوفتاد
# 146 خلق می‌کردند با نطق و بیان %~% قصه دراج را با شه عیان
# 147 شاه گفتا گوی با من یک سخن %~% این دل آشفته‌ام را شاد کن
# 148 گر نگوئی تو سخن با من بلند %~% خویش رادر خاک و خون خواهم فکند
# 149 هرچه شه گفت او جواب شه نداد %~% همچو طفلانی که مادر نوبزاد
# 150 شاه ازین معنی برآشفته نگشت %~% هم بچوبش کوفتند و هم بمشت
# 151 پس گشاد از شرم درج با گهر %~% گفت کز گفتار کم یابم ثمر
# 152 گفته استادم بمن کاندر جهان %~% کس زناگفتن ندید آخر زیان
# 153 هست خاموشی رهائی از همه %~% عاقبت بینی جدائی از همه
# 154 هست ms140 خاموشی همه فرزانگی %~% گرچه باشد ظاهرش دیوانگی
# 155 شد خموشی ملکت جم در نگین %~% باشد اسرار خدا با وی یقین
# 156 هست خامش آیه صنع خدا %~% در همه معنی بود او مقتدا
# 157 هست خامش از همه غوغا خلاص %~% فارغ است ازگفتگوی عام و خاص
# 158 هست خاموشی ره مردان راه %~% این معانی کس نداند غیر شاه
# 159 هست خاموشی طریق اولیا %~% شاهد این قول باشند انبیا PageV01P56
# 1 هست خاموشی نشان اهل راز %~% باش دایم از خموشی درگداز
# 2 هست خاموشی عیار از بهر عشق %~% هست خاموشی زبان شهر عشق
# 3 هست خاموشی درون دل مرا %~% لیک عشقم گفت اینها بر ملا
# 4 هست خاموشی میان ما و دوست %~% این همه معنی من پیدا ازوست
# 5 هست خاموشی بآخر حال تو %~% نیست گردد جمله قیل و قال تو
# 6 هست خاموشی به از گفتن بسی %~% سر این معنی نمی‌داند کسی
# 7 هست خاموشی بمعنی ورد من %~% پیش نااهلان نمی‌گویم سخن
# 8 هست خاموشی میان ما و پیر %~% سر این معنی نداند هر فقیر
# 9 هست خاموشی طریق اهل راه %~% تا نگردد همچو دراج او تباه
# 10 هست خاموشی چراغ جان جان %~% هستاز احوال منصور این عیان
# 11 هست خاموشی میان روح و تن %~% رو تو شو خاموش و کن جا در وطن
# 12 هست خاموشی نعیم و خلد وحور %~% تو زخاموشان طلب اسرار صور
# 13 هست خاموشی بپیش اهل دید %~% این چنین گلها همه عطار چید
# 14 هست خاموشی به پیش مرتضا %~% رو به هر بی دین مگو اسرار ما
# 15 هست خاموشی این دل خاموش من %~% عالمی را سوخته این جوش من
# 16 هست خاموشی مرا در جان نهان %~% لیک حیدر گوید این معنی عیان
# 17 هست خاموشی نظام ملک من %~% این معانی ها بجست ازکلک من
# 18 هست خاموشی طریق صالحان %~% غیر این معنی نباشد در جهان
# 19 هست خاموشی مرا در پیش او %~% زانکه گویائی از او ms141 باشد نکو
# 20 هست خاموشی بحق واصل شدن %~% از دوئی بگذشتن و یک دل شدن
# 21 هست خاموشی همه در ملک دوست %~% گفته عطار در معنی نکوست
# 22 هست خاموشی همه گنجینه‌اش %~% او نشسته در درون سینه‌اش
# 23 هست خاموشی بمعنی گفت او %~% لیک تو گفتش نمی‌دانی نکو
# 24 هست خاموشی نهفتن راز حق %~% خود نگفتن پیش نااهلان سبق
# 25 هست خاموشی به پیش تو خراب %~% خویش را کردی بمعنی در عذاب
# 26 هست خاموشی جهان پرصدا %~% نه نبی گفتا که من صمت نجا
# 27 هست خاموشی بدانا همعنان %~% همره عیسی بود در آسمان
# 28 هست خاموشی عدم اندر عدم %~% رو درآ در وادی او همچویم
# 29 هست خاموشی درون طبع ما %~% مظهرم گفته یکایک بر ملا
# 30 هست خاموشی همه بنیاد این %~% هست خاموشی همه علم الیقین
# 31 هست خاموشی بفقرت راهبر %~% رو تو خاموشی گزین و راه بر
# 32 هست خاموشی ترا سلمان راه %~% بوذر معنیت گشته پادشاه
# 33 هست خاموشی فراغت از جهان %~% این معانی هست پیش عاشقان
# 34 هست خاموشی خلاصی از بدان %~% این معانی کرد مظهر خود عیان
# 35 هست خاموشی بهشت با نعیم %~% رو چو خاموشان صراط مستقیم
# 36 رو تو خاموشی گزین چون صابران %~% تا نیفتی در میان فاجران
# 37 روتو خاموشی گزین چون اهل دید %~% زآنکه خاموشی است جنت را کلید
# 38 رو تو خاموشی گزین در سر شاه %~% تا بیابی سر معنی از الاه
# 39 رو تو خاموشی گزین و شاه بین %~% وانگهی سوی جنان تو راه بین
# 40 رو تو خاموشی گزین و دان علی %~% زآنکه او راخوانده خود حق یا ولی
# 41 رو تو خاموشی گزین با حب او %~% تا که گردد دین و دنیایت نکو
# 42 رو تو خاموشی گزین و راه او %~% زآنکه راه اوست خود مقصود تو
# 43 رو تو خاموشی بجو ازعافیت %~% چون فنا خواهی شدن در عاقبت
# 44 رو تو خاموشی گزین و شاه ms142 گو %~% تا که باشد روز موتت آبرو
# 45 رو تو خاموشی گزین با یاداو %~% بر زبان جز ذکر او چیزی مگو
# 46 رو بگورستان و بین تو غار خود %~% تا که گردی شرمسار از کار خود
# 47 رو بگورستان ببین تنها و دل %~% طعمه موران شده در زیر گل
# 48 سرشده خاک و زبان ناگو شده %~% جمله خاموشند و محو اوشده
# 49 خویش را ز آلایش اول پاک کن %~% خرقه سالوس خود را چاک کن
# 50 بعد از آن خاموش شو در کش زبان %~% تا شوی واقف ز اسرار نهان
# 51 من سخن خواهم که گویم بیشمار %~% لیک من هستم ز گفتن شرمسار
# 52 من ز گفتن شرم دارم پیش کس %~% تو نداری شرم از گفتارو بس
# 53 من چگویم سر مظهر این زمان %~% زآنکه بهتر باشد این معنی نهان
# 54 ختم کن عطار و سردرکش بجیب %~% تا بیابی بوی اسرارش ز غیب
# 55 ختم کن عطار و درمعنی بایست %~% ختم معنی چون بعین و لام ویی است
~~PageV01P57
# 1 بود در ملک بخارا عابدی %~% داشت دایم جا بکنج مسجدی
# 2 او بزرگ عالمان ملک بود %~% بود دایم در رکوع و در سجود
# 3 از بخارا مثل او کس برنخاست %~% پیش ارباب یقین از اولیاست
# 4 زاهدی مشهور بد اندر جهان %~% نام آن شه ابن فضل آمد بدان
# 5 در هدایت او امام عصر بود %~% عالمی بر آستانش چهره سود
# 6 او مرید بیحد واندازه داشت %~% تخم معنی در همه دلها بکاشت
# 7 او مریدی داشت از خاصان خود %~% داشت در بزازی او دکان خود
# 8 بود محرم پیش آن مرد خدا %~% در محل خوف و هنگام رجا
# 9 یک پسر بود از جهان بزاز را %~% که باو کردی دکان خود رها
# 10 از قضا را اوفتادش حادثه %~% بود در ماه صیام آن واقعه
# 11 ناگه او را دیو شهوت راه زد %~% گشت ظاهر زان پسر یک فعل بد
# 12 دید ms143 او را ناگهان یک مهتری %~% در میان کار بد با دختری
# 13 شحنه‌اش بگرفت و کردش سینه ریش %~% گشت آخر دمل دیرینه ریش
# 14 چون پدر بشنید آن صوت و صدا %~% گفت این دردم ندارد خود دوا
# 15 رفت پیش آن بزرگ دین و گفت %~% این سخن را از تو چون سازم نهفت
# 16 این چنین حالی به پیشم آمده %~% خنجری بر جان ریشم آمده
# 17 خانه من شد خراب و دل کباب %~% کشته خواهد شد پسر برگو جواب
# 18 خود بزرگ دین برفت از حال خویش %~% گفت پورت را چه آمد خود به بیش
# 19 این چه حالت بود و این سودا چه بود %~% برسر آتش برفت او خود چو دود
# 20 چاره درد دلم رااین زمان %~% رحم کن بر این فقیر ناتوان
# 21 از کرم بفرست و کن او را خلاص %~% زآنکه حکمت هست برهر عام وخاص
# 22 شیخ گفتا کس روان سازم ولیک %~% هیچکس را در زنا کس گفته نیک
# 23 این حکایت خود نمی‌آید زمن %~% زانکه خود از شرع دور است این سخن
# 24 در زنا باشد شفاعت نانکو %~% من نخواهم این شفاعت را از او
# 25 رفت آن بزاز چون شد ناامید %~% کاغذی آورد پیش آن وحید
# 26 گفت پس بنویس با مالک سلام %~% زآنکه باشد جمله را آنجا مقام
# 27 وآنگهی بنویس کو خود زان ماست %~% گر شفاعت می‌کنی او را رواست
# 28 تو مسوزانش به دوزخ هر زمان %~% دار او را از عذاب اندر امان
# 29 گفت آن عابد چه می‌گوئی بمن %~% دان که بس از عقل دور است این سخن
# 30 مالک دوزخ بود از پیش حق %~% کی توانم داد او را من سبق
# 31 کی توانم کرد من حکمی چنین %~% زانکه اودارد درونی آتشین
# 32 هر کرا خواهد بسوزد دم بدم %~% زانکه او حاکم بود بر بیش و کم
# 33 خواجه پس گفتا خود انصافم بده %~% زانکه هستی عابد و بر ms144 خلق مه
# 34 صحبت من با تو از بهر خداست %~% در دو عالم زان امید من رواست
# 35 اندر این دنیا چنین بی‌حاصلی %~% واندر آن عالم نباشد واصلی
# 36 چون نیائی تو بدنیایم بکار %~% پس مرا زین پس بکار خود گذار
# 37 حال واوقاتم در این دنیا خراب %~% واندر آن دنیا همه بینم عذاب
# 38 چون در ایندنیا چنین تو مفلسی %~% تو بعقبی کی بفریادم رسی
# 39 یک زمانی آن بزرگ با وفا %~% سر به پیش افکند و گفت ای بینوا
# 40 راست می‌گوید به پیشم این سخن %~% حق نعمت دارد و حق کهن
# 41 خدمتم را او ز روی صدق کرد %~% رفت از راهم همه خاشاک و گرد
# 42 در طریق عارفان نبود چنین %~% کو بماند در چنین محنت حزین
# 43 پس روان برخاست آن دانای وقت %~% رفت پیش حاکم و دارای وقت
# 44 گفت جرمش را ببخش ای نیکرای %~% تو گذار این داوری را با خدای
# 45 گفت ای کرده سپهرت خاکبوس %~% ای بر ایوان شریعت برده کوس
# 46 من ببخشیدم همه جرمش بتو %~% زآنکه او دارد به پیشت آبرو
# 47 لیک در شرع این کجا باشد روا %~% که چنین ظلمی شود خود بر ملا
# 48 گفت قاضی را بخوان و کن روان %~% تا رضا بستاند ازدختر عیان
# 49 پس پسر را پیشش آرند از صلاح %~% تا ببندد هر دو را با هم نکاح
# 50 رفت قاضی وز دختر آن شنید %~% روز آن بزاز شد چون روز عید
# 51 آن پسر را کرد قاضی بافلاح %~% بست قاضی هر دو را با هم نکاح
# 52 هر که او در راه حق باشد نکو %~% این مددها لاجرم آید ز او
# 53 هر که دارد در میان خلق راه %~% خاطر درویش را دارد نگاه
# 54 هر که دارد بر تو حق خدمتی %~% ناتوان مگذارش اندر محنتی
# 55 هر که دارد با تو حق معرفت %~% باش با او در طریقت هم صفت ms145
# 56 هر که دارد بر تو حق یک سلام %~% رو بده تو مر ورا ز انعام عام
# 57 هر که دارد بر تو حق نان و آب %~% خود بده او را خبر ای باصواب
# 58 هر که دارد بر تو حق معرفت %~% هست اودر هردو عالم نیک بخت
# 59 هر که خدمت پیش مولا می‌کند %~% بهر نفع دین و دنیا می‌کند
# 60 هر که او از دین و دنیا غافل است %~% خدمت او لاجرم بی‌حاصل است
# 61 خدمت آن کن که آزادت کند %~% راه آنکس رو که او شادت کند
# 62 هر که در دنیا و دین مفلس بود %~% هیچ عاقل کی به دنبالش رود
# 63 ای پسر ده باطن خود را صفا %~% هرچه می‌جوئی بجو از مصطفی
# 64 تو زآل مصطفی همت طلب %~% تا دهندت هر دو عالم بی سبب
# 65 حب آل مصطفی در دل بگیر %~% تا بگردی در دو عالم تو امیر PageV01P58
# 1 حب ایشان گیر تا ایمن شوی %~% دین و ایمان توزان گردد قوی
# 2 حب ایشان گیر و با پاکان نشین %~% باش قایم در ره شاهان دین
# 3 با محبان تو مجو آزار دل %~% تا نگردی پیش شاه من خجل
# 4 وآنکه او آزار دل هرگز نکرد %~% دل ندارد آنکه کرد آزار مرد
# 5 جاهلان را تیغ راند و کشت زار %~% دارد آن شه دین احمد برقرار
# 6 بود آن شه قدرت و صنع الاه %~% این معانی هست روشن‌تر ز ماه
# 7 بود شاهم شمع خورشید جلال %~% گشت از آن خورشید روشن بس هلال
# 8 اوست انسان را تمامی رهنما %~% اوست جن و انس را خود مقتدا
# 9 اوست بر کل جهان هادی حق %~% زو رسد جان محبان را سبق
# 10 هر کسی دارد تولا با کسی %~% من تولا کرده‌ام با او بسی
# 11 هرکسی دارد بشاهی التجا %~% می‌کنم من التجا با مصطفی
# 12 هرکسی دارد امیدی در جهان %~% من ندارم غیر حیدر را عیان ms146
# 13 هر کسی را شد امیری شیخ و پیر %~% من ندارم غیر حیدر را امیر
# 14 هر کی باپر خود همره شدند %~% در طریق پیر خود گمره شدند
# 15 هر کسی بابی گرفته از کرم %~% باب او دارم ندارم هیچ کم
# 16 گفت هر کس راز با یاری نهفت %~% سر او عطار در بازار گفت
# 17 هر کسی دامی نهاده درجهان %~% تادرافتد أبلهی در دامشان
# 18 راه بی‌راهان طریق گمرهی است %~% رفتن آن ره نشان ابلهی است
# 19 هر کسی کو بغض شاه ما گرفت %~% صدهزاران لعنت حق او شنفت
# 20 هر که دارد بغض آل مصطفی %~% بیشک او در قعر دوزخ یافت جا
# 21 هر که دارد بغض مقصود جهان %~% در همه مذهب تو او را کور دان
# 22 هرکه دارد بغض ارباب قبول %~% بی‌شکی بیزار گشت از وی رسول
# 23 هرکه بغض شبر و شبیر داشت %~% بر سرش حق مالک دوزخ گماشت
# 24 هر که بغض شاه و اولادش گرفت %~% مالک دوزخ بسی شادش گرفت
# 25 هر که بغض اولیا را ورد ساخت %~% کی کند در راه معنی او شناخت
# 26 هر که بغض مرتضی دارد بجان %~% او شهادت کی برد خود زینجهان
# 27 رو تو بغضش را برون کن از درون %~% تا بکی باشی تو در حبش زبون
# 28 رو تو تخم نیک در حبش بکار %~% تا نگردی در دو عالم خوار و زار
# 29 رو چو ناصر حکمت حق را بدان %~% تا شوی چون زر خالص بیگمان
# 30 تو برون رو همچو ناصر مردوار %~% زآنکه باشد او مرا خود یار غار
# 31 رو سوی غار و کن از مردم کنار %~% همچو ناصر شو ز عشقش بیقرار
# 32 همچو حیوان برده خود غفلت ترا %~% شو ز همراهی نااهلان جدا
# 33 بگذر از خواب و خور و دلشاد باش %~% همچو سرواندر چمن آزاد باش
# 34 رو تو صافی کن درونت با برون %~% مردم ناصاف را میدان زبون
# 35 ms147 ای پسر با آل حیدر صاف شو %~% نی پی اهل خلاف ولاف شو PageV01P59
# 1 هرکه با آل پیمبر صاف نیست %~% کار او جز گمرهی و لاف نیست
# 2 ای برادر چند جوئی زر و مال %~% هست این مالت بدنیا خود وبال
# 3 رو تو گنج آخرت با دست آر %~% تا غنی باشی به پیش کردگار
# 4 أهل فضل و أهل دانش بر سرند %~% از میان خلق ایشان گوهرند
# 5 خود گرفته خواب غفلت جان تو %~% بهر دنیا رفته است ایمان تو
# 6 روز و شب باشی چو شیطان حیله گر %~% تا که وجه جامه آری به بر
# 7 روزها گردی پی وجه حرام %~% تا کنی پر معده‌ات را از طعام
# 8 پس کنی فخر از لباست بر فقیر %~% خویش را سازی ز نعمت چون امیر
# 9 میکنی در دهر دستارت بزرگ %~% تا دهد دخلی ترا آن میر ترک
# 10 تا شوی با ظالمان همباز تو %~% باجفا پیشه شوی دمساز تو
# 11 روز و شب همچون سگ دران شده %~% دردمند از جور تو گریان شده
# 12 چون غنی گردی شوی تو پر غرور %~% این چنین کس را نباشد خود حضور
# 13 مستمندان جمله از جورت کباب %~% دردمندان را دل از ظلمت خراب
# 14 رو گریز از ظلم ظالم ملک ملک %~% تاز بحر ظلم آئی سوی فلک
# 15 رو تو ظالم را بخود اغیار دان %~% بعد از آن رومظهر عطار خوان
# 16 رو تو از ظالم گریزان شو چو من %~% تا بیابی صحبت اهل سخن
# 17 تو خود از ظالم مدار امید نیک %~% روی ظالم خود سیه باشد چو دیگ
# 18 تا ترا باطور ظالم خو بود %~% کی ترا دنیا و دین نیکوبود
# 19 رو تو با زهاد دین صحبت بدار %~% زآنکه ایشانند مقصود دیار
# 20 رو تو پندم بشنو از بهر خدا %~% چند چیزی کن قبول از من بیا
# 21 خود حضوری یابی از پهلوی او %~% دین ودنیا گرددت بیشک نکو ms148
# 22 مست معنی باش و مست می مباش %~% شو ز ظالم دور و همچون وی مباش
# 23 می ز معنی جوی و جام می بنوش %~% وآنگهی میباش در معنی خموش
# 24 گر شوی تو مست از جام غرور %~% میشوی از رحمت حق دور دور
# 25 پاکبازانی که اندر ژنده‌اند %~% خود بصورت مرده ودل زنده‌اند
# 26 گرچه گریانند دایم آن همه %~% گشته‌اند ازعجب توخندان همه
# 27 قبله کردی مال دنیا را چنین %~% لیک غافل گشته از راه دین
# 28 گر همی خواهی که تو انسان شوی %~% در معانی خدا رهدان شوی
# 29 رو میازار و مکن دلها کباب %~% رو ببند از خویشتن تو راه خواب
# 30 تو کرم را ورد جان خویش کن %~% بعد از آن شرع نبی را پیش کن
# 31 تو کرم بر خویش واجب دان چو شاه %~% ورنه آن حالت برد شیطان ز راه
# 32 هست شیطان با تو همراه ای پسر %~% من تراکردم از این معنی خبر
# 33 هست با تو فعل بد تو بدمکن %~% زانکه بدباشد بدوزخ بی‌سخن
# 34 راه حق میرو تو همچون بایزید %~% زانکه او با جعفر صادق رسید
# 35 او مرید جعفر صادق بده است %~% بر تمام علم دین حاذق بده است
# 36 هر که او گنج معانی را بدید %~% جام عرفان اوز دست شه کشید
# 37 ای برادر راست گویم من بتو %~% غیر راه مرتضی نبود نکو
# 38 رو تو راه مصطفی را همچو من %~% دان ز راه او خدا را همچو من
# 39 دین آل او ز حق مطلق است %~% لیک هفتاد و دو مذهب ناحق است
# 40 حق یکی دان مذهب حق هم یکی  %~% زین کلام من نیفتی در شکی
# 41 هرکه شک آرد خدا بیزار اوست %~% وآنکه یارم شد خدا غمخوار اوست
# 42 مرتضی اسرار احمد را شنید %~% غیر او اسرار حق برگو که دید
# 43 دید او از دید هر کس برتر است %~% ز آنکه احمد را چو ms149 جان او در براست
# 44 بود اوداماد و بن عم رسول %~% خارجی را نبود این معنی قبول
# 45 خارجی چشم خرد بر دوخته %~% او میان نار یزدان سوخته
# 46 خارجی شد در دو عالم رو سیاه %~% زآنکه در باطن ندارد حب شاه
# 47 خارجی گشته بسی خوار و حقیر %~% زآنکه او شد خارج از راه امیر
# 48 خارجی اندر جهان بی رو شده %~% او ندیده یار از آن هر سو شده
# 49 هر که او برگشت از راه امیر %~% خارجی باشد بدان تو ای فقیر
# 50 خارجین و ناصبین و قاسطین %~% جملگی باشند مردود و لعین
# 51 این سخن را یاد گیر و یاددار %~% تا بماند نام تو خود یادگار
# 52 ای برادر حال عالم نیک نیست %~% در درون او بجز یک دیک نیست
~~PageV01P60
# 1 هرکسی را خود در او جوشی دهند %~% همچو گوش خر باو گوشی دهند
# 2 خود چه پختند و از آن پختن چه رست %~% سوخت در دیک و تبه کرداو نشست
# 3 بعد از آن ز آن پخته ناید هیچکار %~% این سخن را ای برادر یاددار
# 4 خویشتن را پیش درویشان بپز %~% تانگردی سوخته چون چوب گز
# 5 خویشتن را نزد اهل دل رسان %~% هست این معنی ز عطارت بیان
# 6 پیش ایشان باش دایم پایدار %~% ساز زر خویش را تو با عیار
# 7 پیش زرگر رو مرو با اهل عار %~% مس جدا از زر کند صاحب عیار
# 8 زر که او گردید دور از هر غشی %~% پاکتر گردد چو بیند آتشی
# 9 دیگ من درجوش همچون بوته‌ایست %~% بر محبت طرفه گلگون بوته‌ایست
# 10 گرچه باشد دایما اندر گداز %~% پاک باشد در درون پاکباز
# 11 دیک عطار است دایم پر ز جوش %~% سر ببین در دیگ او و سر بپوش
# 12 ورنه از خود جوش منصوری زند %~% خویش را بر ملک فغفوری زند
# 13 نعره و فریاد من عالم گرفت %~% سوزش من در دل آدم گرفت ms150
# 14 شد زبانم آتشین از ذوق تو %~% جمله اعضایم گرفته شوق تو
# 15 گشته هر مویم زبان در مدح تو %~% عاجزم من از بیان در مدح تو
# 16 ای تو مفتاح القلوب و باب خیر %~% گاه بوده کعبه و گه بوده دیر
# 17 گاه با جبریل همراه آمدی %~% گاهی اندر خرقه با شاه آمدی
# 18 گاه بودی در درون و گه برون %~% گاه کردی عالمی را سرنگون
# 19 گه شدی آدم گهی طوفان نوح %~% گاه آیی در درون گل چو روح
# 20 گاه با موسی میان قوم دون %~% گاه با عیسی شوی همدم چو نون
# 21 گاه همره با خلیل الله شوی %~% گاه همدل با ذبیح الله روی
# 22 گاه احمد رادرون غار یار %~% گه زنی بر پای یارش زخم مار
# 23 گاه با حیدر بگوئی راز خویش %~% گه دهی چون او برون آواز خویش
# 24 گاه با شهزاده‌ها در خون شوی %~% گاه با احمد سوی گردون شوی
# 25 هرچه خواهی آن کنی سلطان توئی %~% در میان جان ما پنهان توئی
# 26 گشته عطارت جهان روشنی %~% کرده بر گنج معانی روزنی
# 27 روزنی باشد زبان اندر تنش %~% روشنی می‌تابد از آن روزنش
# 28 گشته عطارت معانی دان بحق %~% ز آن زده منصور وار او این نطق
# 29 من زبان بی زبان آراستم %~% جمله از هستی خود برخاستم
# 30 من یکی بلبل ز بستان توام %~% بلبل نالان زافغان توام
# 31 خود سرم خواهد شدن منصوروار %~% زآنکه در معنی شدستم پایدار
# 32 ای برادر گر رسی بر قبر من %~% آتش شوقم به بینی موج زن
# 33 خود کفن دارم ز عشقش چاک چاک %~% زانکه این معنی ببردم زیر خاک
# 34 من چو گنجی باشم و شهرم خراب %~% لیک باشد خود مزارم چون سراب
# 35 ای برادر من نیم بدخواه تو %~% در معانی می‌شوم همراه تو
# 36 هرچه گفتم کن قبول از بهر حق %~% زانکه خواندم نزداستاد این سبق
# 37 هفصد و ده ms151 از کتب برخوانده‌ام %~% زان بعلم معرفت ارزنده‌ام
# 38 گرچه دانست نکو باشد نکو %~% لیک کشف الغیب هم باید بدو
# 39 کشف اسرارم زمعنیهای اوست %~% در سر من از یقین سودای اوست
# 40 گر شدی تو سوی شهرستان و باب %~% یافتی ره ورنه هستی در عذاب
# 41 رو بسوی حیدر کرار رو %~% وز بهشت عدن برخوردار شو
# 42 رو از آن در تو بشهر مصطفی %~% ورنه افتی در بلاهای خدا
# 43 در میان جان خود مهرش بکار %~% بعد از آن روتوبه پیش کردگار
# 44 تو برو ز آن در ببین دنیا و دین %~% غیر آن در نیست ره میدان یقین
# 45 غیر این در من ندارم هیچ باب %~% این محبت هست میراثم ز باب
# 46 غیرازین در گر روی گمره شوی %~% گه درون ناری و گه چه شوی
# 47 تو از این در راه احمد را شناس %~% معتقد کم شو بشیخ خوش لباس
# 48 شیخ تو از راه دیگر رفته است %~% در سقر بی پا و بیسر رفته است
# 49 توشه‌ای کرد و برفت او سوی یار %~% تو رسی در او بخاک وی مزار
# 50 ای برادر بشنو از من پند نیک %~% چند باشی زیر پا تو همچو ریگ
# 51 باش روشن همچو آب و برسرآی %~% راه حق گیر از چه ظلمت درآی
# 52 راه حق بشناس و از من یادگیر %~% مظهرم را در دل آگاه گیر
# 53 هرچه می‌گویم تو گفتارم شنو %~% ورنه باشی اندر این دنیا گرو
# 54 تا ابد در قید دنیا خوار و زار %~% بر سر خاکت بروید لاله زار
# 55 چون گزندت جمله کرمان بقهر %~% روح گوید حیف اوقاتت بدهر
# 56 کس نماند بر سرت از مشفقان %~% غیر راه راست این معنی بدان
# 57 خود خلاصی تو هست از راستی %~% جان خود گر راستی آراستی
# 58 راستی در دین احمد ز آن در است %~% راست است آنکو مطیع حیدراست
# 59 غیر ز این در نیست درعالم ms152 دری %~% کور آن کو شد براه دیگری
# 60 راستی باشد رضای اولیا %~% راستی باشد ره اهل صفا
# 61 من صفای خود در این دین یافتم %~% ز آن سبب در مرگ تلقین یافتم
# 62 هست تلقینم ز محبوب آله %~% باشد انسانم در این معنی گواه
# 63 هست انسان صاحب فیض حضور %~% حال هر کس داند از نزدیک و دور
# 64 من معانی کلام آورده‌ام %~% و از محمد صد پیام آورده‌ام
# 65 غیر از راه خداو مصطفی %~% نیست در جانم ره دیگر بیا
# 66 از حیا نبود که ناپاک آمدی %~% در ره ناحق تو چالاک آمدی
# 67 رو نظر کن تو بحال ظالمان %~% تا چه سان کردند ناحق درجهان
# 68 منحرف گشته ز رای مصطفی %~% جای خود کردند جای مصطفی
# 69 جمله رو کردند در راه بدی %~% جمله را شد پیشه کیش ملحدی
# 70 تو زملحد لفظ خواندی در جهان %~% اصل او را خود نمیدانی عیان
# 71 ملحد آنکس دان که راه بدگرفت %~% راه حق بگذاشت راه خود گرفت
# 72 راستی دان پیروی امر حق %~% کج رود آنکو نخواند این سبق
# 73 در کجی هر کس که ماند برقرار %~% جانب دوزخ رود آن نابکار
# 74 خارجی رد ملحد آمد بی صفا %~% ناصبی هم مثل ایشان در لقا
# 75 این سه قوم اندر جهان معلون شدند %~% خود چگویم من که ایشان چون شدند
# 76 خارجی آن کو ز حیدر دور گشت %~% ملحد آن کز راه احمد برگذشت
# 77 مرد ره آنست که دین او عیانست %~% مظهرم منصور گشته ز آن بیانست
# 78 مظهرم از حال معنی عابد است %~% جوهرم ذات خدا را ساجد است
# 79 جوهر و مظهر ز گفت اولیا است %~% اندر آن عطار مسکین راهنما است
# 80 جوهر و مظهر طریق مرتضی است %~% زانکه او اندر معانی مقتداست
# 81 جوهر و مظهر بصورت دان کتب %~% در معانیش ببین تو لب لب
# 82 جوهر و مظهر همه نور خداست %~% زآنکه اسرار خدا ms153 از وی بجاست
# 83 جوهر و مظهر نبی با مرتضاست %~% رو بدستش آر کو نور خداست
# 84 جوهر و مظهر امامان هداست %~% زآنکه در دین رهنمای راه ماست
# 85 جوهر و مظهر بود ایمان و دین %~% هرکه را دین باشد و ایمان ببین
# 86 ناصبی آنکس که دین را غصب کرد %~% او برای خود کسی رانصب کرد
# 87 ترک رای احمد و امر خدا %~% کرد و پیدا کرد از خود رهنما
# 88 دارد او را جا بجای مصطفی %~% تا اقیلونی شنید او برملا
# 89 این سه قوم اندر جهان ملعون شدند %~% خود چگویم من که ایشان چون شدند
# 90 هرکه راه زشت کیشان میرود %~% رافضی هم مثل ایشان می‌رود
# 91 رافضی آنکو ز دین بیگانه است %~% گشته از دین با بدی همخانه است
# 92 هر که در دین نبی ناکس بود %~% رافضی دانش یقین هر کس بود
# 93 مردآن دان کو بدین آن نهانست %~% نور اسلام از جبین او عیانست
# 94 مرد آن رادان که از دین برنگشت %~% راه حیدر رفت و از سردرگذشت
# 95 سر فدای راه حیدر کرد او %~% در پی سلمان و قنبر کرد او
# 96 هرکه با سلمان رود سلمان بود %~% منزلش در خلد جاویدان بود
# 97 هرکه با نادان رود از احمقی است %~% پیرو او نیز چون نادان شقی است
# 98 هرکه اندر کفر رو دارد مدام %~% می‌کند در دوزخ سوزان مقام
# 99 هر که او رادین و دنیا با صفاست %~% این کتبهای من او را پیشواست
# 100 هر که از حق دور از من دور شد %~% از طریق راه حق مهجور شد
# 101 آنکه با من یک جهت نبود کجاست %~% او مگر بیرون زدین مصطفی است
# 102 دین احمد خود نه دین تو بود %~% زآنکه زرق و حیله‌ات خود خوبود
# 103 دین احمد دین پاکان خداست %~% پیر حاجاتم در این معنی گواست
# 104 رو دو چیز از من بجان کن تو قبول %~% تا که ms154 گردد شادمان از تو رسول
# 105 حق تو را زین دو رساند تا بشاه %~% غیر این هر دو بود شیطان راه
# 106 اولا از هستی خود درگذر %~% وآنگهی از گفت مردان چین ثمر
# 107 تا شود ز آن پاک و خالص روح تو %~% پس بکشتی اندر آید نوح تو
# 108 چون کنی تو ترک نفس و رای خود %~% در درون خلد بینی جای خود
# 109 چون تو گفت مرد ره را بشنوی %~% زآن سخنها دین تو گردد قوی
# 110 لیک هر کس اندراین ره مرد نیست %~% بلکه از نامرد در ره گرد نیست
# 111 مرد دان آن کو بدین حیدر است %~% صافی و پاکیزه همچون گوهر است
# 112 هست نامرد آنکه غیر او کند %~% در طریق دیگران او رو کند
# 113 غیر این دو غیر دانم در جهان %~% تا بکی توغیر آری بر زبان
# 114 زین دو یک چیزت یقین حاصل شود %~% از هزاران کس یکی قابل شود
# 115 ای برادر صد هزار افسوس و حیف %~% که تودر عالم زنی خود لاف و سیف
# 116 سیف گوئی و ندانی سیف را %~% با تو گویم صدهزاران حیف را
# 117 سیف را میدان تو شاه ذوالفقار %~% خارجی را زآن برآر از جان دمار
# 118 گر تو مردی بر میان بر بند سیف %~% خارجی را کش که نبود هیچ حیف
# 119 خارجی خارج شده از اهل دین %~% با محبان شه او آمد بکین
# 120 فعل کس دارد بکس چون بازگشت %~% کین او آخر بسویش بازگشت
# 121 مرتضی دیدی چه کرد اندر جهان %~% کرد او خلق خدا را رازدان
# 122 صدهزاران خلق را شمشیر راند %~% صدهزاران دگر را پیش خواند
# 123 هر که راند او هالک آمد پیش ما %~% هر که خواند او سالک آمد پیش ما
# 124 حکم حکم او و فرمان آن اوست %~% هل اتی و انما در شان اوست
# 125 مصطفی گفتا که راهش راه من %~% مرتضی شد در معانی شاه ms155 من
# 126 هست فرزندان او فرزند من %~% جمله را با جان بود پیوند من
# 127 گر نباشد در دل پاکت شکی %~% آل احمد آل حیدردان یکی
# 128 هر که در معنی این مظهر رود %~% بر تمام سروران سرور شود
# 129 هر که در معنی بما همخانه شد %~% در میان مردمان دیوانه شد
# 130 هست این دیوانگی در پیش ما %~% می‌نهد او مرهمی بر ریش ما
# 131 سالها بر خاک سودم روی خویش %~% تا شبی خوانی مرا تو سوی خویش
# 132 سالها در انتظارم ای حبیب %~% تا دهد یک شربت آبم طبیب
# 133 خود طبیب من علی مرتضی است %~% زآنکه او را شربت کوثر عطاست
# 134 ختم کن عطار و گفت نو بیار %~% نی علوم فقر گو با شیخ خوار
# 135 تا ترا منکر نگردد در جهان %~% این معانی را بر او برمخوان
# 136 تا نگردد واقف از اسرار تو %~% خود نباشد دیگرش در کار تو
# 137 یک سر مو نیست ناشرعم به پیش %~% کور بادا چشم اغیارم به نیش
# 138 نیش من مدح امیر مومنان %~% کان دمادم بر دل و جانش دوان
# 139 مدح او باشد چو تیغ بی‌غلاف %~% میزنم بر سینه اهل خلاف
# 140 بارالها خود همی دانی که من %~% غیر راه تو نرفتم در علن
# 141 گوشه‌ای گیرم ز خلقان جهان %~% تا شود حاصل مرا مقصود جان
# 142 یا الهی دور گردانم ز خلق %~% تا روم با اولیا در زیر دلق
# 143 تو به نحو وصرف مشغول آمدی %~% زان سبب از عین معزول آمدی
# 144 من ز معنی گنج دارم صد هزار %~% می‌کنم در روح درویشان نثار
# 145 من همه علم جهان را خوانده‌ام %~% در معارف بس سخنها رانده‌ام
# 146 من دگر از گفتگو وامانده‌ام %~% دست از گفت و شنید افشانده‌ام
# 147 چون دگر می‌بایدم رفتن بخواب %~% می‌دهم حرفی برون از اضطراب
# 148 خاک من روزی که می‌گردد خراب %~% بر سر خاکم بخوانند این کتاب
# 149 زاهد و ms156 مفتی که راه ما نجست %~% در درونشان نور ایمان بودسست
# 150 حال ما با حال ایشان جمع نیست %~% زاهد ما را بمعنی سمع نیست
# 151 زاهد و شیخ زمان دیوانه‌اند %~% زآنکه خود با خارجی همخانه‌اند
# 152 هرکه شد همخانه با او خوگرفت %~% همنشین گردید و بوی او گرفت
# 153 گل اگر با گل بود گل بوشود %~% ور به سر گین باشد او بدخو شود
# 154 روتو از آلودگیها دست شو %~% تا شوی صافی چو باده در سبو
# 155 میکشم من باده صافی در جهان %~% تا شوم منصوروار از خود نهان
# 156 می‌خورم باده ولی از دست دوست %~% زانکه ذوق مستیم از دست اوست
# 157 میخورم باده زجام باصفا %~% وان صفا باشد ز شاه اولیا
# 158 میخورم باده ز دست پیر خود %~% تو خوری زقوم دست میر خود
# 159 هرکه راهی می‌رود بی راهبر %~% دارد آن راهش دری اندر سقر
# 160 رو بمعنی راه پاکان الاه %~% تا دهندت جام شاهی را به گاه
# 161 رو تو راه شهسوار لو کشف %~% تا شوی واقف ز کار لو کشف
# 162 من شدم زان شه یقین از اهل دید %~% زانکه در گوشم ندای او رسید
# 163 خود ندای او همه عالم گرفت %~% هر که نشنید این نداماتم گرفت
# 164 رو خرد بگذار و عشق او بورز %~% مست گرد و عشق او نیکو بورز
# 165 چوب رز می از کسی آورده است %~% کو بخود پیچیده مستی کرده است
# 166 کارگاه او چه دانی ای پسر %~% صدهزاران دور دارد چون قمر
# 167 او بدوری صد هزاران سیر کرد %~% بعد از آن عطار را در دیر کرد
# 168 گفت صاحب درد یابی دریقین %~% این زمان معنی کل در ما ببین
~~PageV01P61
# 1 یک حکیمی بود دانا در جهان %~% بر ضمیر او شده حکمت عیان
# 2 سیر کرده جمله آفاق را %~% او شمرده نقش این نه طاق را
# 3 چون بسوی کعبه جان شد روان %~% تا ببیند سالک دل ms157 را عیان
# 4 ناگهی باعامیی همراه شد %~% از طریق حال او آگاه شد
# 5 گفت ای یار عزیز هوشمند %~% در کدامین ملک باشی پای بند
# 6 گفت در ملک عراقم منزل است %~% در زمینش پای من اندر گل است
# 7 پس بدو گفتا حکیم روزگار %~% گشته‌ام از ماندگی من بیقرار
# 8 من شوم بر تو سوار و تو بمن %~% تا شویم این راه را آسوده تن
# 9 گفت آخر نیست عقل تو قوی %~% یا مگردر راه تو ابله شوی
# 10 من چو نتوانم تهی رفتن براه %~% چون ترا بردارم ای بر عقل شاه
# 11 چون برفتندی دو منزل بیش و کم %~% بر لب کشتی رسیدندی بهم
# 12 کشت زاری بود خرم چون ارم %~% خود حکیمش گفت برهانم زغم
# 13 من نمیدانم که این را خورده‌اند %~% یا تمامی غله‌اش را برده‌اند
# 14 گفت ای در علم از کار آگهان %~% تو مگو زنهار گفت ابلهان
# 15 کشت زار اول چنین دان درجهان %~% نارسیده زرعش این معنی بدان
# 16 تو نمی‌دانی که کشت و زرع چیست %~% چون شوی آگه که اصل و فرع چیست
# 17 پس تحمل کرد ازگفتش حکیم %~% سر به پیش افکند چون مرد سلیم
# 18 بعد از آن دیدند جمعی را براه %~% می‌دویدندی به گورستان شاه
# 19 نوکر سلطان ز عالم رفته بود %~% در ته تابوت او خوش خفته بود
# 20 این جماعت همره تابوت او %~% جمله می‌رفتند خوش تکبیر گو
# 21 گفت با او آن حکیم راه بین %~% یا رب او زنده است یا مرده در این
# 22 گفت با او پیر نادان کی حکیم %~% دارم از تو در جهان بسیار بیم
# 23 زانکه تو بی عقل باشی پیش ما %~% این چنین بی‌عقل نبود خویش ما
# 24 این سخنها هست گفت احمقان %~% دیگر این دفتر به پیش من مخوان
# 25 ای که هستی همچو ابله در زحیر %~% دفتر صورت مخوان تو پیش پیر
# 26 دفتر صورت بیندازو برو %~% تادهندت ms158 جام وحدت نو بنو
# 27 هیچکس را دیدی آخر در جهان %~% که رود درگور او را زنده جان
# 28 تو ز من داری سؤال بی جواب %~% کین چنین کس هست در صورت بخواب
# 29 او بمرده است و بگورستان شده است %~% تو همی گوئی که اوزنده بده است
# 30 هیچکس را دیدی آخر در جهان %~% که رود در گور او زنده جان
# 31 من بتو دیگر نخواهم گفت هیچ %~% زآنکه هستی ابله و نادان و گیج
# 32 خود بهم بودند تا شهر عراق %~% لب فرو بستند و رفتند از وفاق
# 33 چون رسید آن پیر خودبا جای خویش %~% عذرها گفتش حکیم سینه ریش
# 34 پیر را چون بود در کنج حضور %~% دختری در ملک خوبی همچو حور
# 35 آفتاب از روی او حیران شده %~% ماه و زهره از رخش تابان شده
# 36 از نکوئی همچو مه میتافت او %~% وز فراست موی می بشکافت او
# 37 با پدر گفتا کجا بودی بگو %~% تا شوم واقف ز اسرارت نکو
# 38 حال راه و محنت شبهای تار %~% گوی با من تا بگریم زار زار
# 39 گفت زحمتها کشیدم در جهان %~% لیک از همراه بودم من بجان
# 40 ابلهی در ره بمن همراه شد %~% جانم از همراهیش در چاه شد
# 41 خود مرا از وی ندامتها رسید %~% وز سؤال او ملامتها رسید
# 42 گفت یک ره که مرا بردار تو %~% یا سوارم شو که گردد ره نکو
# 43 یک زمانی نردبان راه شو %~% واندر این ره بادل آگاه شو
# 44 بعد از آن در منزلی نیکو رسید %~% کشت زاری سبز و خرم را بدید
# 45 گفت یا رب زرع این را خورده‌اند %~% یا مگر محصول این را برده‌اند
# 46 بعد از آن تابوتی آمد پیش راه %~% مجمعی درگرد آن با درد و آه
# 47 گفت این مرده است یا زنده بگو %~% من شدم از گفت او آشفته خو
# 48 مرد زنده کی بگورستان برند ms159 %~% اندرین معنی مگر صد جان برند
# 49 مرد آن دان کو به پیش از مرگ مرد %~% گوی معنی اندر این عالم ببرد
# 50 دخترش گفت ای پدر آن مرد راه %~% بس محقق بوده در ملک الاه
# 51 او حکیم علم سرها بوده است %~% بر علوم غیب دانا بوده است
# 52 بوده او بیننده در معنی دل %~% بود او آئینه این آب و گل
# 53 اوبده واقف ز حالات جهان %~% این معانیهای او در من بدان
# 54 بوده او همراه روح و جان و دل %~% او نبوده پیش انسان منفعل
# 55 دارد این معنی به پیش من جواب %~% بشنو از من گر همی خواهی صواب
# 56 آنکه گفتا تو بیا بر من نشین %~% یا مرا بر دوش گیرای راه بین
# 57 پیش من یعنی بگو اسرار غیب %~% تا شود صافی ضمیر من ز عیب
# 58 یا شنو از من حدیثی ای رفیق %~% تا دمی کم گردد آزار طریق
# 59 نطق در ره نردبان ره بود %~% ره که دارد گفتگو کوته بود
# 60 هرچه هست از راه نطق یار ماست %~% زاهد بی راه خود در نار ماست
# 61 هرچه هست اسرار درویشان بود %~% در معانی رفعت ایشان بود
# 62 هرچه هست از نطق شه باشد نکو %~% غیر را از این معانی خود مگو
# 63 هرچه هست از گفت شه باشد بدهر %~% می‌زنم بر جان خارج نیش زهر
# 64 پیش ما باشد همه گفتار راست %~% این معانی خود زپیش مرتضاست
# 65 دیگر آنکه گفته است این کشت زار %~% خورده‌اند وبرده‌اند این ده قرار
# 66 یعنی اندر کشت زار این جهان %~% هرکه تخمی کشت بردارد نهان
# 67 هست دنیا مزرع عقبی بدان %~% تخم نیکی کار و بربردار هان
# 68 در جهان هر کس که تخمی کاشته %~% کشته است این تخم و بر برداشته
# 69 تخم نیکی در ضمیر دل بکار %~% تا شود در ملک معنی نو بهار
# 70 و آنکه در ره دید میت ms160 در نهفت %~% زنده یا مرده است در تابوت گفت
# 71 یعنی او را هست فرزندی عیان %~% زنده از فرزند ماند درجهان
# 72 یا که اندر خیر دید انجام نیک %~% او بعالم زنده ماند از نام نیک
# 73 یا بعلم معرفت گشت آشنا %~% زنه دل خواهد شدن پیش خدا
# 74 در دو دار از نام نیکو زندگیست %~% نام نیکو مرد را فرخندگیست
# 75 ور ندارد هیچ از اینها مرده است %~% ور بود مرده چو یخ افسرده است
# 76 مرده آنهایند کایشان غافلند %~% در شناسائی خالق جاهلند
# 77 گفت دختر با پدر کاز ابلهی %~% از سؤال او نبودت آگهی
# 78 مرده آن رادان که دینش نیست راست %~% زندگی خود در دل عطار ماست
# 79 زآنکه او با شاه دارد زندگی %~% اینست در معنی کمال بندگی
# 80 از کمال بندگی جان بازدش %~% رخ بمیدان معانی تا زدش
# 81 از کمال بندگی آزاد تو %~% قل هوالله احد بنیاد تو
# 82 از کمال بندگی باشی ولی %~% این معانی را بدان گر مقبلی
# 83 هرکه دین مصطفی دارد بشرع %~% اصل دارد در معانیهای فرع
# 84 رو بدین مرتضی مردانه باش %~% از همه ادیان بد بیگانه باش
# 85 دین حق را از معانی یک شناس %~% از طریقت پوش دینت را لباس
# 86 تا حقیقت بین شوی در شرع او %~% آیت تنزیل باشد زرع او
# 87 من نرفتم غیر راه او رهی %~% تو فتادی همچو کوران درچهی
# 88 راه او را راست باید شد بعشق %~% ورنه هستی تو سراسر کان فسق
# 89 من نمایم اهل فسقت را تمام %~% لیک منکر می‌شوندم خاص و عام
# 90 من ندارم با کی از مشت حمار %~% هرچه باداباد گویم آشکار
# 91 اهل فسق آن شد که تقلیدی بود %~% دین احمد راه تحقیقی بود
# 92 اهل فسق آن شد که ناحق پیش اوست %~% کردن تزویر در شرعش نکوست
# 93 اهل فسق آن شد که خود بیند نه حق %~% خوانده در پیش شیطان این ms161 سبق
# 94 اهل فسق آن شد که اودیندار نیست %~% او بصورت قابل دیدار نیست
# 95 اهل فسق آنست کوبی اولیاست %~% اسفل دوزخ و را برگ و نواست
# 96 اهل فسق آنست کز دین دور شد %~% همچو حیوان درجهان رنجور شد
# 97 اهل فسق آنست کو گمره شود %~% در طریق مرتضا بی ره شود
# 98 اهل فسق آنست کو را دشمن است %~% طوق لعنت خود ورادر گردن است
# 99 این سخن عطارت از تحقیق گفت %~% بر کلام مصطفی تصدیق گفت
# 100 هرکه او را رحمت حق رهنماست %~% مصطفی و مرتضایش پیشواست
# 101 ای برادر غیر این ره نیست راه %~% ور روی راه دگر افتی بچاه
# 102 جمله درویشان حق در این ره‌اند %~% کرخی و بسطامی از وی آگهند
# 103 سلسله در سلسله رفتند هم %~% تو بماندی در پی این قافله
# 104 هرکه او احمق بود ابلق بود %~% در جهان این بهتر از احمق بود
# 105 ای پسر دانائی آمد زندگی %~% احمقان را کی بود فرخندگی
# 106 عقل هر کس را بود بر ره رود %~% جهل هرکس را بود گمره شود
# 107 عقل را در ره چراغ خویش کن %~% جهل را مطلق بکن از بیخ و بن
# 108 عقل هادی گرددت در راه راست %~% جهل هر کس را فکند او برنخاست
# 109 ای ز جهل افتاده اندر بیرهی %~% همچو کوران مبتلا اندر چهی
# 110 تا ابد در جهل ماندی سرنگون %~% چند گویم با تو ای ملعون دون
# 111 بغض آل مصطفی از دل ببر %~% ورنه افتادی تو در قعر سقر
# 112 حیف تو باشد که بی ایمان شوی %~% همچو شیطان رانده رحمن شوی
# 113 حیف باشد گر بگردی از ولی %~% رو بدین مصطفی گر مقبلی
# 114 دین احمد راه حیدر رو چو من %~% تا خلاصی یابی از شیطان تن
# 115 هرکه از شیطان تن آزاد شد %~% کفر و ظلم او همه بر باد شد
# 116 هرکه از شیطان گریزد اسلم است %~% آدمیت ms162 از دم این آدم است
# 117 رو تو از نفس و هوای تن ببر %~% تا دهندت بحرهای پر ز در
# 118 رو تو جانت را جلائی ده بعلم %~% تا تو را همره شود صد بحر حلم
# 119 رو تو شرع مصطفا را گوش کن %~% جام حیدر را زکوثر نوش کن
# 120 رو تو علم معرفت را دان چو من %~% زآنکه ازعلم صور ناید سخن
# 121 رو تو علم حال را حالی ببین %~% تا که گردد روشنت اسرار دین
# 122 رو تا با دانای دین بیعت به بند %~% تا نیفتی همچو جاهل درکمند
# 123 رو تو کار آن جهان اینجا بساز %~% ورنه آرندت ببوته در گداز
# 124 رو تو فل بد ز باطن بر تراش %~% تا نیاید بر سرت هر دم بلاش
# 125 من کلام حق بحق دانسته‌ام %~% نی چو اصل جهل از خود بسته‌ام
# 126 رو تو جوهر ذت خوان و ذات بین %~% بر بساط شاه تن شهمات بین
# 127 رو بمظهر خوان تو علم اولین %~% رو تو غیر این کتب دیگر مبین
# 128 زآنکه مقصود دو عالم اندروست %~% شرح گفتار کلام حق نکوست
# 129 من بقرآن نور احمد یافتم %~% وز کلامش فیض سرمد یافتم
# 130 من ز قرآن مرتضی را یافتم %~% در حقیقت سرها را یافتم
# 131 ای ز قرآن گشته گویا مرتضی %~% وی خدا را بوده جویا مرتضی
# 132 خود ازو شرع نبی اشعار یافت %~% دنیی وعقبی ازو انوار یافت
# 133 اولیا رادر جهان سردار اوست %~% انبیا را همره گفتار اوست
# 134 خارجی گر منع بفرماید مرا %~% رافضی گوید مرا او بر ملا
# 135 این ز گفت شافعی شد حاصلم %~% حب او رفض است و هست آن در دلم
# 136 رفض نبود حب او ای خارجی %~% گمره آن کو نیست بر او ملتجی
# 137 او ولی آمد بگفت کردگار %~% انما بر خوان و بروی شک میار
# 138 هر که شک دارد بود ملعون دین %~% باشد او دایم بشیطان ms163 همنشین
# 139 هرکه شک دارد خدا بیزار او %~% همت مردان نباشد یار او
# 140 هرکه مهرش را درون جان نشاند %~% روح احمد بر سرش ایمان فشاند
# 141 ای پسر گر حب شاه ایمان تست %~% رحمت حق همنشین جان تست
# 142 من بگفتم راست رادر گوش یار %~% کر شده گوش مقلد هوشدار
# 143 من بگفتم چشم بینش برگشا %~% تاشوی بینا بنور رهنما
# 144 دیده اعمی ندارد تاب نور %~% خودندارد همچو خفاش او حضور
# 145 غیر حق ازچشم خود رو بر تراش %~% تا شوی منصور و بینی تو لقاش
# 146 غیر حق خود نیست در عالم کسی %~% چون ندانستی شدی همچو خسی
# 147 خس بود لایق بآتش سوختن %~% جامه آتش بآتش سوختن
# 148 نور او نوریست بی آتش قوی %~% پیش اوآتش بود خود منطفی
# 149 نور اونوری که عالم را گرفت %~% چون رسید او خاک آدم را گرفت
# 150 گفت گویا آدمی کان نور دید %~% خویش رادر نور او مسرور دید
# 151 رو تو همدم باش با اهل وفا %~% تا بیابد خلوت جانت صفا
# 152 موسی کاظم بمنصورش نمود %~% دین و دنیا خود همه نورش نمود
# 153 رو تو از خلق جهان یکسو گریز %~% بعد از آن درکلبه عطار خیز
# 154 خود ملایک خاک نعلین ترا %~% می‌کشند اندر بصر چون توتیا
# 155 خرمن علم نبی حیدر گرفت %~% دشمنان مصطفی را سرگرفت
# 156 پیش او علم لدنی روشن است %~% هرکه این معنی نداند اوزن است
# 157 ای برادر سر حق را گوشدار %~% حب او را در دل پر جوش دار
# 158 ای برادر کن نهان حبش ز خلق %~% تا نبرندت بخنجر جمله حلق
# 159 هیچ دیدی که باولاد نبی %~% خود چه کردند آن لعینان غبی
# 160 آنچه با اولاد احمد کرده‌اند %~% روح حیدر را بخود بد کرده‌اند
# 161 هرکه با اولاد ایشان ظلم کرد %~% خویش را در دوزخ افکند او بدرد
# 162 خود علاج این کند مهدی دین %~% هیچکس را نیست قدرت اندرین ms164
# 163 از جمیع انبیای هر زمان %~% شد نبوت ختم بر احمد بدان
# 164 بعد از آن ختم ولایت برعلیست %~% نور رحمت از کلام او جلی است
# 165 بعد حیدر ختم بر مهدی بود %~% آنکه در دین هدی هادی بود
# 166 این کتاب من زبان مهدی است %~% مؤمنان را رهنما و هادی است
# 167 این کتاب من چو نایب آمده است %~% مظهر کل عجایب آمده است
# 168 این کتاب من چو تاجی شاهی است %~% او ز ماه آسمان تا ماهی است
# 169 این کتاب من نمودار حقست %~% اندرو سر حقیقت مطلقست
# 170 این کتاب من معانی در کلام %~% لیک مخفی باشد او در پیش عام
# 171 این کتاب من کتاب اولیاست %~% اندرو جوهر ز ذات انبیاست
# 172 این کتاب من شریعت آمده است %~% در طریقت نور حکمت آمده است
# 173 این کتاب من درخت جوهر است %~% اندر او نور ولایت مضمر است
# 174 این کتاب من رهی دارد بجان %~% او بصورت گشته است از تو نهان
# 175 این کتاب من قلم بر لوح راند %~% سوره واللیل را برخویش خواند
# 176 این کتابم را ورق عرش است و فرش %~% کوس سلطانی زنندش زیر عرش
# 177 این کتابم را مداداست از بهشت %~% چون قلم بر لوح عشاق این نوشت
# 178 آدم از این ثبت ما شیدا شده %~% از وی اسرار خدا پیدا شده
# 179 آنچه بوده اندرو شد آشکار %~% شمه‌ای منصور گفته زیر دار
# 180 این کتابم را مداد از جان جان %~% ثبت او کردند جمله عاشقان
# 181 آنچه بوده اندر او پیدا شده %~% عاشقان را فتنه و غوغا شده
# 182 آنچه بوده در زمین و آسمان %~% کرده مظهر از زبان او بیان
# 183 آنچه بود اندر حقیقت سترپوش %~% اندرون جبه‌ام آمد بگوش
# 184 جوشش او این کتاب مظهر است %~% نور ذات او بمعنی جوهر است
# 185 جوهر ذاتم بمعنی ذات اوست %~% معنی مظهر هم از آمات اوست
# 186 جوهر ذاتم جهان اندر ms165 جهان %~% مظهرم چون نور حق دروی عیان
# 187 مظهر و جوهر ز ذات من بزاد %~% شهد در کامش امیر من نهاد
# 188 روح احمد پرورش دادش بشرع %~% گر تو منکر می‌شوی داری تو صرع
# 189 عشق او سر بر زده از جان من %~% عشق او گشته همه ایمان من
# 190 گر تو مردی راه عشقش را گزین %~% تا شوی فرخنده دردنیا و دین
# 191 چونکه در عشق آمدی صاحبدلی %~% درحقیقت همچو مردان مقبلی
# 192 چونکه در عشق آمدی نطق آن تست %~% خود ملایک کمترین دربان تست
# 193 چونکه در عشق آمدی مردانه باش %~% وز طریق گمرهان بیگانه باش
# 194 چونکه در عشق آمدی واصل شدی %~% گه چوجان در جان و گاهی دل شدی
# 195 چونکه در عشق آمدی چون والهان %~% در شریعت باش و کن معنی نهان
# 196 چونکه در عشق آمدی حیران شدی %~% غرقه این بحر بی‌پایان شدی
# 197 چونکه در عشق آمدی حق آن تست %~% رحمت حق همنشین جان تست
# 198 چونکه در عشق آمدی جان منی %~% در مقام فقر هم شان منی
# 199 چونکه در عشق آمدی عطار پرس %~% و از طریق او همه اسرار پرس
# 200 چونکه در عشق آمدی عابد شدی %~% در مساجدهای دل ساجد شدی
# 201 چونکه در عشق آمدی منصور بین %~% همچو موسی نور حق از طور بین
# 202 چونکه در عشق آمدی عاشق شدی %~% در تمام علم دین حاذق شدی
# 203 چونکه در عشق آمدی بیمن مباش %~% همچو شیطان در رهش رهزن مباش
# 204 چونکه در عشق آمدی از سرگذر %~% تا بیابی از شه معنا خبر
# 205 چونکه در عشق آمدی دریا شدی %~% در حقیقت همنشین ما شدی
# 206 چونکه در عشق آمدی حق را ببین %~% تا که حاصل گرددت عین الیقین
# 207 چونکه در عشق آمدی جان یافتی %~% در شریعت اصل ایمان یافتی
# 208 چونکه در عشق آمدی خود را بدان %~% بعد از آنی سورةالاسری بخوان
# 209 چونکه در عشق آمدی ms166 پرجوش شو %~% باحریفان خدا می‌نوش شو
# 210 چونکه در عشق آمدی ما را طلب %~% تا شود حاصل ترا دین بی‌سبب
# 211 چونکه در عشق آمدی همرنگ ما %~% پرده صورت برافکن از لقا
# 212 چونکه در عشق آمدی ای مرد راه %~% سوره والفجر خوان در صبحگاه
# 213 چون شدی در عشق صافی آمدی %~% بر طریق بشر حافی آمدی
# 214 هرکه او در عشق با ما یار نیست %~% دیدن او خود مرا در کار نیست
# 215 هرکه او در عشق مرد کار شد %~% در دوعالم دیده و دیدار شد
# 216 هرکه او در عشق جانان راه یافت %~% خادمی از درگه آن شاه یافت
# 217 هر که با عشق تو دارد آشتی %~% حب حیدر در دلش خود کاشتی
# 218 هرکرا دنیا و دین نیکو بود %~% همت شاه نجف با او بود
# 219 هر کرا بخت و سعادت همره است %~% خضر از معنی بجانش آگه است
# 220 هر که او در علم معنی بار یافت %~% با محمد همره آمد یار یافت
# 221 هرکه را ایمان حیدر در دل است %~% خود ورا در پیش عزت محفل است
# 222 هرکه را شیطان نبوده راهزن %~% حیدرش باشد چو روحی در بدن
# 223 هرکه را شیطان نبرده خود ز راه %~% حیدرش در روز محشر شد پناه
# 224 هرکرا ایمان او محکم بود %~% او بدین اولیا محرم بود
# 225 هرکه او با آل حیدر همره است %~% از فساد دین و مذهب آگه است
# 226 هر که گفت مصطفی را گوش کرد %~% جام عرفان علی را نوش کرد
# 227 هرکه او را بخت همراهی کند %~% در ولای او همه شاهی کند
# 228 هرکه بر خوان ولای اونشست %~% بیشک او را خود بهشت اندر خوراست
# 229 هرکه او از دل شده مولای او %~% سر نهم صد بار زیر پای او
# 230 هرکه او را رهنما حیدر بود %~% بر سرای شرع احمد در بود
# 231 هرکه او با دشمنانش یار شد %~% همچو ms167 حجاج لعین مردار شد PageV01P62
# 1 ای برادر در شریعت راه رو %~% نیک بین و نیک دان و نیک شو
# 2 ای برادر دیدی احوال جهان %~% از بدو نیک جهان ماند نشان
# 3 ای برادر تو نشان نیک خوان %~% تا بیابی ازمعانی تو نشان
# 4 من نشان بی نشانی داشتم %~% پس بامر اوعلم برداشتم
# 5 هر که او اسرار حق را فاش کرد %~% کفر آمد در درون و جاش کرد
# 6 هر که خود بی امر او کاری کند %~% خویشتن را مرده برداری کند
# 7 من بحکم او کنم اسرار فاش %~% گفت او تخم معانی را بپاش
# 8 تاشود سبز و ببار آید ازو %~% میوه حب علی در جان نکو
# 9 من ندانم مدح او را خود تمام %~% حق تعالی گفت وصفش درکلام
# 10 همچو منصورش هزاران باده نوش %~% همچو طیفورش هزاران خرقه پوش
# 11 ای جهانی همچو عطارت اسیر %~% جمله خلقان راتو باشی دستگیر
# 12 یا امیرالمؤمنین لطف آن تست %~% خلق عالم جمله در فرمان تست
# 13 یا علی این خاکدان ظلمت گرفت %~% لیک قهاریت راحکمت گرفت
# 14 قهر آن تو و رحمت آن تست %~% جمله انس و ملک حیران تست
# 15 هرچه خواهی آن کنی حاکم توئی %~% بر همه معلومها عالم توئی
# 16 من ندارم طاقت ظلم سگان %~% نیست گردان جمله را از این جهان
# 17 آتش ظلم بدان سوزد دلم %~% بوی آن آتش برآید از گلم
# 18 دفع این آتش مگر مهدی کند %~% خلق را خوش از نکو مهدی کند
# 19 دفع این آتش بآب رحمت است %~% هرکرا بینم خراب از رحمت است
# 20 یا مگر این سوز سوز اولیاست %~% یا مگر این دشت دشت کربلاست
# 21 یا مگر این قوم بر حق نیستند %~% زان بخون اهل معنی بیستند
# 22 یا مگر این قوم گمراه آمدند %~% قعر دوزخ را هوا خواه آمدند
# 23 هرکه از سر خدا انکار داشت %~% مستمندان خدا را خوار داشت
# 24 گر هزاران گنج ms168 دارد ور سپاه %~% هست جایش دوزخ و رویش سیاه
# 25 هیچ میدانی که این عالم ز کیست %~% تار و پود رشته آدم ز کیست
# 26 تو در این عالم ادب را پیش گیر %~% خاطر خلقان مرنجان ای امیر
# 27 این امیران جهان را عدل نیست %~% وین بزرگان زمان را بذل نیست
# 28 حاکمان این زمان ناحق کنند %~% در بر خود جامها ابلق کنند
# 29 بعد از آن افتند درچاه عدم %~% می‌روند آن جمله در راه عدم
# 30 هر که او در راه ناحق زد قدم %~% بر سرش آید عذاب بیش و کم
# 31 هیچکس از ظلم برخوردار نیست %~% ظلم را با دین و ایمان کار نیست
# 32 هیچ دیدی تو که بر آل رسول %~% ظلمها کردند قومی ناقبول
# 33 بر تو گر ظلمی رود صبر آر پیش %~% تا بخواند مرتضایت پیش خویش
# 34 ای برادر از بدی پرهیز کن %~% تیغ بر فرق لعینان تیز کن
# 35 مرتضی دیدی که سرها چون گرفت %~% صدهزاران جان بدهر افزون گرفت
# 36 تیغ او تشنه است ازخون بدان %~% بدمکن ای یار تو همچون بدان
# 37 تیغ او تشنه است برخون سگان %~% بدمکن با یار و دست از بدفشان
# 38 زآنکه تیغش حاضر است و کور تو %~% تو یدالله را نمی‌دانی نکو
# 39 تیغ او بر تو روان خواهد شدن %~% از تو عمر و دین وجان خواهد شدن
# 40 ذوالفقارش راست قدرت از الاه %~% تیغ او باشد فقیران را پناه
# 41 صد هزاران سر رود درکوی او %~% جز محمد نیست کس پهلوی او
# 42 هرکه از تیغش رود سوی جحیم %~% ماند اندر دوزخ سوزان مقیم
# 43 مصطفی او را شفاعت خواه نیست %~% زآنکه او از سر حق آگاه نیست
# 44 هست آگاهی به پیش سالکان %~% هرکه سالک نیست او را مرده دان
# 45 من ترا خسرو گرفتم یاعمید %~% یا چو کیکاوس وقتی یا رشید
# 46 یا فریدون وسکندر درجهان %~% یا چو دارابی و هوشنگ زمان ms169
# 47 یا چو طهمورث و ضحاک ای پسر %~% یا چو رستم پهلوان پر جگر
# 48 یا تو چون بهرام یا همچون قباد %~% یا تو چون نوشیروان با عدل وداد
# 49 یا چو محمودی و عالم زآن تست %~% یا زمین هند در فرمان تست
# 50 یا چو شاپوری و چون بهرام گور %~% عاقبت افتی تو اندر دام گور
# 51 حال تو چون باشداندر گور تنگ %~% فکر فرما گر تو داری نام وننگ
# 52 لشکر و خیل و حشم با گنج زر %~% هیچ سودی می ندارد ای پسر
# 53 گر تو خواهی شاهی دنیا و دین %~% عدل کن راضی مشو با ظلم و کین
# 54 تا توانی عدل کن کز غم رهی %~% وز عذاب دوزخ سوزان جهی
# 55 جهد کن تا مرهم دلها شوی %~% از نکوئی درجهان یکتا شوی
# 56 حکم تودایم بهر درویش نیست %~% مدت تو بانگ گاوی بیش نیست
# 57 هست این عالم به پیش عرش او %~% همچو خشخاشی درون فرش او
# 58 خود چه باشی تو ازین خشخاش هیچ %~% هیچ گشته ابله و نادان و گیج
# 59 او کشد جور و شود آسوده حال %~% تا بمانی در عذاب لایزال
# 60 این معانی را بجوهر گفته‌ام %~% در اسرارش به مظهر سفته‌ام
# 61 گر بخوانی تو بجان درگوش کن %~% یا چو جام کوثرش خود نوش کن
# 62 ختم کن عطار مستی تا بکی %~% نوش کن از خم معنی جام می PageV01P63
# 1 بود شیخی همچو شبلی پارسا %~% حق تعالی داده بود او را صفا
# 2 در معانی رهنمای اهل دین %~% او بشهر علم حق بودی امین
# 3 نام او بودی نظام الدین حسن %~% شد ملقب با صفا آن مؤتمن
# 4 خلق را از لطف خود بنواختی %~% مال پیش مردمان انداختی
# 5 جمله خلقان را بدی راحت رسان %~% اندر این معنی نکرده او زیان
# 6 هرکه بر خلق خدا شفقت کند %~% حق تعالی خود برو رحمت کند
# 7 هرکه او یک بنده را ms170 دل شاد کرد %~% حق مر او را در زمان آزاد کرد
# 8 خط آزادی بسالک می‌دهند %~% زآنکه بر خلق خدا خوش مشفق‌اند
# 9 شفقت آن مرد حق حق آمده %~% سینه بی نور را صیقل زده
# 10 داشت فرزندی عجب او پر غرور %~% بود از اطوار او بس بی‌حضور
# 11 گرچه دم زد در حقیقت او مدام %~% میل خاطر بود او را سوی عام
# 12 دایما با اهل دنیا کار داشت %~% او چو ایشان جامه و دستار داشت
# 13 شیخ را خاطر از او غمگین شده %~% زآنکه او بامردم بی‌دین شده
# 14 صبح و شام و گاه و بی گه همرهش %~% بوده این جمع ددان بر درگهش
# 15 اوطعام نیک دادی جمله را %~% داشتی صحبت بآنها بر ملا
# 16 طعمه‌اش خوردند و نیشش می‌زدند %~% خبث از یاران و خویشش می‌زدند
# 17 چند بارش گفت شیخ ای بوالحسن %~% بابدان منشین که داری نور من
# 18 عاقبت از صحبت اهل جدل %~% می‌شود نور تو با ظلمت بدل PageV01P64
# 1 ای پسر این پند از من گوش کن %~% فرد شوپس جام وحدت نوش کن
# 2 هرکه پندم را درون جان نهد %~% پای خود را برتر از کیوان نهد
# 3 هرکه پندم را بداند چون حکیم %~% کار او گردد بعالم مستقیم
# 4 اولا حق را بدان چون مصطفی %~% غیر حق را تو مدان در هیچ جا
# 5 غیر حق را ازدل خود دور کن %~% باطن از ذکر خدا معمور کن
# 6 پند دویم خویش را آگاه کن %~% نفس را بشناس و عزم راه کن
# 7 چونکه بشناسی تو نفس خویش را %~% با خدای خویش گردی آشنا
# 8 پند سیم در طریقت خود بکوش %~% در حقیقت جام وحدت را بنوش
# 9 در حقیقت سر حق را فهم کن %~% دم نگهدار و ازو خود وهم کن
# 10 سر نگهدار وز معنی دم مزن %~% کاروان عشق را بر هم مزن
# 11 هرکه او سر معانی را نهفت %~% غیر حق ms171 را از درون خویش رفت
# 12 پند چارم هرچه گوئی نیک گوی %~% تا بری از اهل معنی زود گوی
# 13 گوی معنی مرد نیکو گوی برد %~% زآنکه در ذات خدا او بوی برد
# 14 هرکه او را گفت نیکو آمده %~% خود زبان او سخنگو آمده
# 15 پند پنجم در نصیحت کوش و علم %~% تا برندت جانب جنت بعلم
# 16 هرکه او علم نصیحت گوش کرد %~% خویشتن را او ز اهل هوش کرد
# 17 علم باید همچو منصور ای پسر %~% تا بیابی از وجود خود خبر
# 18 پند سادس آنکه قدر خویش دان %~% تا نیابی اندر این دنیا زیان
# 19 قدر مردم نیز هم باید شناخت %~% مردمان را بایدازپرسش نواخت
# 20 قدر درویشان دین واجب شمر %~% تانیفتی همچو بی دین در سقر
# 21 روز اهل الله این اسرار پرس %~% بعد از آنی کلبه عطار پرس
# 22 پند هفتم راز خود با کس مگو %~% تا که سرگشته نگردی همچو گو
# 23 وآنکه راز خویش را کرد آشکار %~% پا و سر ببرید او را مرد کار
# 24 چونکه بی پا گشت و بی سر در جهان %~% می‌کند اسرار معنی را بیان
# 25 داغها بر جان او از نازشش %~% مرد و زن نالیده‌اند از نالشش
# 26 من فغان دارم ز داغش در جهان %~% چند گویم من بتو ای بی‌زبان
# 27 تو چه دانی حال اهل درد را %~% زانکه بی دردی ندیدی مرد را
# 28 مرد حق آنست کو با درد زاد %~% سوزش اسرار او درمی‌فتاد
# 29 بعد از آن عارف چو آن می نوش کرد %~% همچو نی او عالمی پرجوش کرد
# 30 پند هشتم باش با دانا قرین %~% تا بنام نیک باشی همنشین
# 31 هرکه با انسان کامل همره است %~% حق تعالی ازوجودش آگه است
# 32 هرکه با دانا بود دانا شود %~% او بقرب سر او ادنی شود
# 33 هر که با اهل دلی دارد نشست %~% تیر او از چرخ چاهی در گذشت
# 34 ms172 رو تو کنجی گیر با اهل دلی %~% تا نیابی از دو عالم حاصلی
# 35 رو تو انسان باش و از حیوان گریز %~% تا بیابی هول روز رستخیز
# 36 هر که او در صحبت نیکان نشست %~% علم معنی را درآورد او بشست
# 37 هر که او شد همنشین اهل راز %~% دایم او باشد بمعنی در نماز
# 38 آن نماز او بود در شرع راست %~% دیده توحید خود نور خداست
# 39 پند تاسع رو ز بد کن احتراز %~% هست این معنی به پیش اهل راز
# 40 از بدان بگریز و با نیکان نشین %~% تو ایاز خاص باش و شاه بین
# 41 هر که بد کرد و بدان را بد نگفت %~% گشت شیطان خود باو صد بار جفت
# 42 گر همی خواهی که رحمت باشدت %~% بر سرت خود تاج عصمت باشدت
# 43 منع بد کن در جهان و راست باش %~% بنده حق را بحق درخواست باش
# 44 پند عاشر زود جهد خیر کن %~% بعد از آن در ملک معنی سیر کن
# 45 هست خیر افزودن عمر عزیز %~% خیر باشد پیش بعضی از تمیز
# 46 خیر باشد خود ستون دین تو %~% خیر باشد در جهان تلقین تو
# 47 خیر باشد شاهی دنیا و دین %~% خیر باشد با شریعت همنشین
# 48 خیر باشد در طریقت راهبر %~% خیر باشد در حقیقت تاج سر
# 49 خیر باشد همنشین مرد حق %~% خیر برده از سلاطین‌ها سبق
# 50 یازده پندم مکن از کف رها %~% تاخلاصی یابی از نفس و هوا
# 51 یک ببین و یک بگونه بیش و کم %~% تا نباشی پیش دانا متهم
# 52 مغتنم دان خدمت یاران دوست %~% این روش از مردم دانا نکوست
# 53 خدمت مهمان تو واجب دان چو من %~% خود عزیزش دار چون جان در بدن
# 54 در ده و دو هست پند من همین %~% زینهار از دشمنان دوری گزین
# 55 دیو صورت دشمن جاهل بود %~% صحبت او مرد را مشکل بود
# 56 سیزده ms173 پند من این باشد عیان %~% غیر حق چیزی نبینی در جهان
# 57 رو تو حق را از کمال حق شناس %~% ز آنکه حق را می نیابی در لباس
# 58 در درون خانه دل کن نظر %~% تا ببینی نور او را چون قمر
# 59 جمله عالم نور او بگرفته است %~% زاهد خود بین چه غافل رفته است
# 60 چارده پند آنکه چون داری بقا %~% تو غنیمت دار عمر خویش را
# 61 عمر خود در کسب معنی صرف کن %~% تا بماند در جهان از تو سخن
# 62 گر تو عمر خویش را ضایع کنی %~% پس کجا تو خدمت صانع کنی
# 63 چون جوانی ای پسر کاری بکن %~% پیر چون گشتی شود سردت سخن
# 64 در جوانی کار این دنیا بساز %~% تا برون آیی ز کفر و جهل باز
# 65 هرکه او اندر جوانی کار کرد %~% نفس شوم خویش را رهوار کرد
# 66 پانزده پندم بیا بشنو ز من %~% اعتماد خود مکن بر مرد و زن
# 67 خود عوام الناس در دین جاهلند %~% زآنکه ایشان در طریقت غافلند
# 68 صد زن نیکو بیک ارزن فروش %~% کاربند این قول و از من دار گوش
# 69 راز هر کس را که زن دارد نگاه %~% کار خود را سازد او بیشک تباه
# 70 گر کنی تو اعتماد در جهان %~% هم بخود کن تا نیفتی در زیان
# 71 رو تو سررادر گریبان کش چو من %~% پیش خود مگذار هرگز مرد و زن
# 72 شانزده پندم بجو بیرنج و غم %~% تو تن خود پاک دار و جامه هم
# 73 در شب تاریک ای یار نکو %~% زینهاری تو سخن آهسته گو
# 74 کم خور و کم خفت و کم آزار باش %~% در شب تاریک خود بیدار باش
# 75 زر بیاران خور بمسکینان بده %~% صرف کن چون جاهلان آنرا منه
# 76 از برای اهل علم و فضل دار %~% تا بگیری آخرت را در کنار
# 77 هفدهم پندم بدان ای محتجب ms174 %~% دایما از اهل دل جانب طلب
# 78 اهل دل باشند نعمتهای حق %~% تو ز درس اهل دل میخوان سبق
# 79 تو مده سررشته ایمان ز دست %~% تا نیفتی تو از این بالا به پست
# 80 هجدهم پندم بخلقان نیک باش %~% رو بایشان تو بصورت کن معاش
# 81 صورت خوبان بود پیشم نکو %~% هر که این مذهب ندارد وای او
# 82 صورت نیکوزکلک و دست کیست %~% سوره یوسف نمی‌دانی که چیست
# 83 جان من همراه خوبان می‌رود %~% همره خوبست آسان می‌رود
# 84 خوب آن باشدکه با غیرت بود %~% بعد از آنش صورت وسیرت بود
# 85 صورت و معنی بود یار وحبیب %~% او بود درد نهانی را طبیب
# 86 نوزده پندم بیا در جان نشان %~% باب و امت را تو خدمت کن بجان
# 87 هر که خدمت کرد باب خویش را %~% حوریان گشتند با او آشنا
# 88 هرکه ام خویش را بر سرنشاند %~% اسم نیکوئی او جاوید ماند
# 89 هرکه باشد با ادب همراه او %~% برفراز عرش باشد جاه او
# 90 هر که دارد پرورش از مرد غیب %~% او ندارد در نهاد خویش عیب
# 91 هرکه را باشد ادب همراه او %~% بر فراز عرش زن خرگاه او
# 92 هرکه او در اصل معنی راه یافت %~% همچو سلمان و ابوذر شاه یافت
# 93 هر که او وصلت باهل راز کرد %~% حق ز بهرش باب جنت باز کرد
# 94 هر کرا اقبال و نصرت یار شد %~% او زعمر خویش برخوردار شد
# 95 بیستم پندم اینکه دایم بی سخن %~% خدمت استاد را شایسته کن
# 96 هرکه او اندر جهان استاد دید %~% کار خود را جمله با بنیاد دید
# 97 هر که استادی ندارد مرده است %~% او بگور تن چو یخ افسرده است
# 98 هر که او استاد یا پیری نداشت %~% او بعالم تخم نیکوئی نکاشت
# 99 هر که خواهد در جهان کردی کند %~% در نهانی خدمت مردی کند
# 100 بیست و یک پندم بدان تو ms175 ای پدر %~% خرج خود را در خور دخلت شمر
# 101 چونکه علمت نیست کمتر گو سخن %~% خرج خود در خورد دخل خویش کن
# 102 هرکه دخل از خرج خود کمتر کند %~% خادمان خویش را ابتر کند
# 103 هرچه دانا گفت باید خواندنت %~% هر چه نادان گفت باید ماندنت
# 104 دانش دانا ز دنیا برتر است %~% بلکه از عرش و ملک فاضلتر است
# 105 بیست و دوم پند چون پندت دهم %~% از معانی شربت قندت دهم
# 106 هرچه نپسندی بخود ای راز دان %~% خود بدیگر مردمان مپسند آن
# 107 هرکه بشنید این ز غم آزاد شد %~% خود نبی المرسلین زو شاد شد
# 108 من سخن را ازکلام حق کنم %~% مهر غیرش را ز دل مطلق کنم
# 109 گفته است حق در کلام خویش این %~% رو تو «فی النار یقولون» را ببین
# 110 یا برو یالیتنا از پیش گیر %~% تا نگرداند ترا شیطان اسیر
# 111 چون اطعناالله را دانسته‌ای %~% پس چرا در راه او آهسته‌ای
# 112 اصل این آنست نیکوئی کنی %~% طاعت حق را بجان خوئی کنی
# 113 هرکه حق را با رسول او شناخت %~% غیر را از باطن خود دور ساخت
# 114 تخم نیکی کار تا یابی ثمر %~% طاعتت کم بین بلطف حق نگر
# 115 اصل این آنست با خلق خدای %~% باطن خود را کنی خوش آشنای
# 116 خلق را از خود میازار و برو %~% جان جانان دار و با جان در گرو
# 117 صدهزاران شمع باشد در جهان %~% جمله یک باشد بمعنی این بدان
# 118 لیک در معنی بزرگ و خرده هست %~% آن یکی خورشید و آن یک ذره است
# 119 قطره و دریا همین حکم وی است %~% تو همی گوئی که این قطره کی است
# 120 تو نه دریا دیدی و نه قطره را %~% بلکه گم کردی تو خود آن ذره را
# 121 حال آنکس چون بود بنگر تو هیچ %~% هیچ بر هیچ است آخر هیچ هیچ
# 122 حیف ms176 باشد که کشی شمع خودی %~% بر طریق ظلم باشی و بدی
# 123 بیست و سیم پند را از من شناس %~% اندر آن معنی بکن حق را سپاس
# 124 چونکه داده حق ترا وقت خوشی %~% همدم تو کرده یار بی غشی
# 125 تن درستی و حضور خاطری %~% همزبانت نکته دانی حاضری
# 126 گوشه‌ای و گوشه‌ای و گوشه‌ای %~% توشه‌ای و توشه‌ای و توشه‌ای
# 127 این چنین دولت غنیمت دار تو %~% روز و شب پیوسته حق را شکر گو
# 128 بیست و چارم پند من بشنو بجان %~% پس بود پند تو پند دیگران
# 129 پند اگر گوید کسی را واعظی %~% آن بر احوال تو باشد حافظی
# 130 حرف راز خویش و کار خود عیان %~% بر زنان و بنده و کودک مخوان
# 131 تانگردی خوار و مسکین و حقیر %~% بعد از آن جوئی زاحمق دستگیر
# 132 بیست و پنجم پند درویشان خوش است %~% خود مقام صلح با خویشان خوش است
# 133 دیگری از جمع بی اصلان وفا %~% زینهاری تو مجو در ملک ما
# 134 خود وفا بد اصل را نبود بدان %~% هست پیش اهل دل این خود عیان
# 135 شد وفا پیش محقق ای پسر %~% رو وفا از او بجان خود بخر
# 136 یار ما باشد وفا دارم هله %~% از وفاداران نباشد خود گله
# 137 هرچه آید بر سرت رو صبر کن %~% خود گله نبود ز یار خوش سخن
# 138 خود درخت اصل دارد بارها %~% خود بموسی گفته او اسرارها
# 139 کمتر از چوبی نه‌ای ای روح پاک %~% من ز دست تو کنم این جامه چاک
# 140 جنگ با ارباب ایمان نیک نیست %~% ساختن ایوان و کیوان نیک نیست
# 141 جنگ باید بهر بی دینان دین %~% خود مسلمان را نباشد هیچ کین
# 142 جنگ را بگذارو خوش کن آشتی %~% نیک بین چون تخم نیکی کاشتی
# 143 اصل ایمان آنکه بی آزار باش %~% دایم از آزار جو بیزار باش
# 144 بیست و شش پندم شنو ms177 آزاد باش %~% در مقام تنگنائی شاد باش
# 145 کدخدا در خانه مردم مرو %~% کشتزار خویش را خود کن درو
# 146 هیچکس از خویش و ازبیگانه‌ات %~% خود نسازی کدخدای خانه‌ات
# 147 هست اینها بهر فرزند ای پسر %~% چونکه پیدا شد غم ایشان بخور
# 148 ورکنی فرزند خود را کدخدا %~% در شریعت شو تو او را رهنما
# 149 تا سلوک او همه نیکو بود %~% با عیال خویشتن خوشخو بود
# 150 بیست و هفتم پند بشنو بی‌قصور %~% بدمکن با کس که تا بینی حضور
# 151 بدمکن زنهار در نزدیک خلق %~% تا نیفتد رشته قهرت بحلق
# 152 کذب را اندر زبان خود میار %~% تا نیگرد دیده صدقت غبار
# 153 غیبت کس را برون کن از دلت %~% تا درآید رحمت حق از گلت
# 154 رو تو در راه شریعت فرد شو %~% طالب مردان کوی درد شو
# 155 چند باشی همچو زن نادان بیا %~% خود زبان بد برون کن همچو ما
# 156 از زبان بی‌زبانان گو سخن %~% وآن سخن را رو تو نیکو فهم کن
# 157 راز را در شرع مبهم گفته‌اند %~% در باسرار حقیقت سفته‌اند
# 158 ز آنکه قدر در چه داند مفلسی %~% باید آن را عارفی نه هر کسی
# 159 خر چه داند قدر زر را ای پسر %~% عام داند مهره خر را ای پسر
# 160 بیست و هشتم پند برگویم ترا %~% کز پی دنیا مدو تو جابجا
# 161 چند زر پیدا کنی از بهر جاه %~% جان و جسمت در طلب گشته تباه
# 162 عاقبت در صد پشیمان آردت %~% بلکه خود در پیش شیطان آردت
# 163 گویدت ای وای بر احوال تو %~% حال تو از حب زر شد نانکو
# 164 من ز فرمانش چو سر بر تافتم %~% این همه گنج فراغت یافتم
# 165 کار آن باشدکه برخوانی کلام %~% کاندر آن باشد رضای حق تمام
# 166 در عبادت کوش و در کار خدا %~% پیشه خودساز شرع مصطفی
# 167 بیست و نه پندم بیا بشنو تمام ms178 %~% پیش بداصلان مکن هرگز مقام
# 168 خود بایشان ای پسر خویشی مکن %~% رخنه در اطوار درویشی مکن
# 169 بیخ دین خشکست خود بد اصل را %~% دان که او قابل نباشد وصل را
# 170 هر که دارد اصل او قابل بود %~% در مقام نیستی واصل بود
# 171 هرکه او را اصل ایمان همره است %~% او زاصل کارخانه آگه است
# 172 تو ز بد اصلان ببر پیوند را %~% دور گردان از بر خود گند را
# 173 پند سی‌ام گوش کن فرزند من %~% کرده‌ای از مهر چون پیوند من
# 174 پند دارم من ز گفت اولیا %~% با تو گویم تا بگوئیم دعا
# 175 زآنکه پند از جان مشفق دادمت %~% سی پیام از علم ناطق دادمت
~~PageV01P65
# 1 تو خدا را از یقین خود شناس %~% باش از قهرش همیشه در هراس
# 2 بعد از آن خود را شناس و اصل خویش %~% گرچه پیداگشته ای پاک کیش
# 3 هرچه گوئی و کنی تو در جهان %~% عاقبت گردد به پیش تو عیان
# 4 هرچه تو از دید آن نقصان کنی %~% عاقبت بین شو نباید آن کنی
# 5 هرچه گوئی در نصیحت ای پسر %~% اولا تو در درون خود نگر
# 6 رو توقدر مردمان نیک دان %~% دوست را کن تو بسودا امتحان
# 7 تو بکن دانای نیکو اختیار %~% یک چله در پیش آن دانا برآر
# 8 تا مسیح روح تو دانا شود %~% چون کلیم دل بجان بینا شود
# 9 چون سخن گوئی تو نیکو گو سخن %~% این معانی نکو را ورد کن
# 10 تو زبخل و از تکبر دور باش %~% از صفای علم همچون نور باش
# 11 جهد کن علم معانی را شناس %~% تا بکی باشی ز شیطان در هراس
# 12 ای پسر در گوش گیر این پندها %~% تو مده سر رشته را از کف رها
# 13 از صفای علم لطف محض باش %~% داردایم حضرت حق را سپاس
# 14 روز بهر حق تو جان خویش باز %~% باش منصور ms179 و بحق میدار راز
# 15 رو تو اهل دل طلب نه اهل کل %~% زانکه اهل دل نباشد منفعل
# 16 اهل دل آنست عشق یار داشت %~% در الم نشرح بسی اذکار داشت
# 17 در الم نشرح چه گفته رو بدان %~% زانکه با او سرها بوده عیان
# 18 هرکه از قرآن حق بیدار شد %~% والضحی وهل اتایش یار شد
# 19 هرکه با قرآن رود قرآن شود %~% همنشین رحمت رحمن شود
# 20 هر که او در مغز قرآن راز یافت %~% دیده خورشید را چون ماه یافت
# 21 هرکه او با فقر باشد همنشین %~% می‌نهم بر خاک پایش من جبین
# 22 هر که دارد این مراتب یار ماست %~% در خور سودای این بازار ماست
# 23 ای پسر در گوش گیر این پند من %~% تا که باشی در جهان پیوند من
# 24 هرکه پیوندی بود اصلی بود %~% زانکه او را با خدا وصلی بود
# 25 ای پسر میدان که غیر دوست نیست %~% در نهان و آشکارا ظاهریست
# 26 ای پسر گر بشنوی پند پدر %~% عاقبت سلطان شوی بی سیم و زر
# 27 چون پسر بشنید این پند از پدر %~% بر درون صومعه بنهادسر
# 28 گفت بد کردم ز لطف ای رهنما %~% عفو فرما جرم این بیچاره را
# 29 من بدم چون طفل نادان درجهان %~% حال من بد همچو حال آن ددان
# 30 من از این کیش بدان برخاستم %~% دل بشرع مصطفی آراستم
# 31 بعد از این حکم شما بر جان ماست %~% راه شرع احمدی ایمان ماست
# 32 هرچه فرمائی تو ای پیر طریق %~% من بجان گردم ورا یار و رفیق
# 33 پند پیران بهتر از عمر دراز %~% زآنکه ایشانند خود در عین راز
# 34 پند پیران بهتر از بخت جوان %~% بشنو این معنی ز پیر غیب دان
# 35 پند پیران همچو اسم اعظم است %~% بر جراحتها مثال مرهم است
# 36 پند پیران مرهم جانی بود %~% پند پیران راز پنهانی بود
# 37 پند پیران باشدت چون ms180 پیشوا %~% پند پیران باشدت خود مقتدا
# 38 پند پیران آفتاب بی زوال %~% پند پیرانست ماه عمر وسال
# 39 پند پیرانست فتح الباب دین %~% پند پیرانت کند با دین قرین
# 40 پند پیرانست بحر موج زن %~% پند پیرانست چون در عدن
# 41 پند پیرانست خود اسرار فاش %~% در معانی واقف عطار باش
# 42 گفت عطارت که بیخوای گزین %~% باش دایم با دل شب همنشین
# 43 هر که با شب همنشین شد نور شد %~% او بپاکی بهتر از صد حور شد
# 44 هر که با شب همنشین شد روز شد %~% هست چون شمعی که او پر سوز شد
# 45 هر که با شب همنشین شد یار دید %~% او چو منصور زمان دیدار دید
# 46 هر که با شب همنشین شد او ولی است %~% در میان مؤمنان نور علی است
# 47 رو تو روز و شب توکل آر پیش %~% تا بیابی در حقیقت کام خویش
# 48 تو توکل کن بدرگاه الاه %~% تا بمانی تو ز شیطان در پناه
# 49 نفس شوم تو بود شیطان تو %~% هست این خود آیتی در شأن تو
# 50 رو ز نفس شوم بگذر ای پسر %~% تا بیابی از همه معنی خبر
# 51 جمله مردان که دین دار آمدند %~% از هوای نفس بیزار آمدند
# 52 از سر نفس و هوا برخاستند %~% خانه ایمان خود آراستند
# 53 هرکه از نفس و هوا بیزار شد %~% او به اولادعلی خود یار شد
# 54 هرکه او از دین بدین محکم ستاد %~% مهر او در جان انسان اوفتاد
# 55 هرکه رفت او راه ایشان راه یافت %~% این حقیقت از دل آگاه یافت
# 56 از وفا گردی تو از اهل صفا %~% راه ایشان رو اگر داری وفا
# 57 این وفا خود خاص خاصان خداست %~% در وفاداری چو عطاری کجاست
# 58 این وفا جبریل و احمد را بود %~% یا معانی دان ابجد را بود
# 59 بوی این معنی ز خاک من شنو %~% از درون چاک چاک ms181 من شنو
# 60 یا شنو از مظهر معجز نما %~% تا شوی واقف ز اسرار خدا
# 61 در وفا حب علی دارم بدل %~% گشته حب او بجان من سجل
# 62 جوهر ذاتم ز مشکلهای اوست %~% در درون مظهرم خود جای اوست
# 63 گر بدانی شد وفای تو درست %~% ورنه هستی دروفای ما تو سست
# 64 این وفا هرکس ندارد خارجی است %~% او و پیرش را بدوزخ ملتجی است
# 65 ناصبی چون خارجی بی‌دین شده %~% او زسر تا پای خود سرگین شده
# 66 این جماعت دشمنان حیدرند %~% پیش ما لایق به تیغ و خنجرند
# 67 تیغ لعنت بر سر دشمن بزن %~% تا نباشی پیش مردان کم ز زن
# 68 چون تو در راه وفا ارزنده‌ای %~% پند ما را یاد گیر ارزنده‌ای
# 69 پند ما را یاد گیر ای پور تو %~% دین و دنیا را بکن معمور تو
~~PageV01P66
# 1 پند آزادیست ای آزاده مرد %~% تو برآراز غافلی خویش گرد
# 2 سالها غافل از این پند آمدی %~% لاجرم چون دیو در بند آمدی
# 3 رو تو این پندای پسر در گوش گیر %~% بعد از این در خم وحدت جوش گیر
# 4 هست این پند ز آیات کلام %~% از زبان مصطفی خیرالانام
# 5 هست این معنی به قرآن خود جلی %~% گشت والی بر سر خلقان علی
# 6 از ولایت وز هدایت کان اوست %~% انما خوش آیتی در شأن اوست
# 7 معنی حق اوست یعنی در کلام %~% ختم این معنی باو شد والسلام
# 8 حیدر کرار محبوب خداست %~% جمله انس و ملک بر این گواست
# 9 مصطفی و مرتضی یک نوردان %~% چشم بد از روی ایشان دور دان
# 10 غیر حیدر این مراتب کس نداشت %~% رو ببینش کودرون چشم ماست
# 11 گر نمی‌بینی ولایت نیستت %~% در طریق خود هدایت نیستت
# 12 شد ولایت همره و تو غافلی %~% از امام خویشتن بس جاهلی
# 13 هرکرا با او ولایت همره است %~% او ز حال هر دو عالم آگه ms182 است
# 14 هرکه او در خود ندیده شاه را %~% عمر ضایع کرد و گم خود راه را
# 15 هرکه بشناسد امام خویش را %~% کرد دایم در بهشت عدن جا
# 16 رو امام کل کل را توشناس %~% جلوه گر کرده است اندر هر لباس
# 17 هر زمانی صورتی دارد عجیب %~% از کمال حق نباشد این غریب
# 18 گاه آدم آمد او و گاه نوح %~% گاه عیسی مجرد گاه روح
# 19 اوست آن کو مظهرش گویند خلق %~% من عجایب دانمش در زیر دلق
# 20 دیدم او را من بعین خویشتن %~% لاجرم چون بحر گشتم موج زن
# 21 مرده‌ای بودم بعالم همچو تو %~% زنده گشتم از دم عیسی او
# 22 هر که او زنده باو دان زنده شد %~% در ره دین نبی فرخنده شد
# 23 رو تو او را بین و واصل شو در او %~% ز آنکه غیر او نباشد راه رو
# 24 راه حق او راه خدا ای ناصبی %~% روی او روی خدا ای خارجی
# 25 دست او خود دست حق دانم یقین %~% گر نمی‌دانی برو قرآن ببین
# 26 کفر نبود این سخن در پیش من %~% فوق ایدیهم بخوان بی خویشتن
# 27 خوانده‌ام من وصف او را در کلام %~% گر نمیدانی تو علمت شد حرام
# 28 علم ازو و عقل ازو دان ای پسر %~% عالمان را من کنم از وی خبر
# 29 علم آن او و عالم آن او %~% جن و انس و جمله در فرمان او
# 30 رو بنقدش بین تو عقل کل و بخت %~% ز آنکه نسیه پیش عشق انداخت رخت
# 31 عشق و عقل و نسیه و نقدش ببین %~% بعد از آن بر تخت انسانی نشین
# 32 هست انسان منبع آب کمال %~% او ندارد در دو عالم خود زوال
# 33 گر سخن گویم جهان برهم زنم %~% ترسم از منصور ناگه دم زنم
# 34 لیک شرع احمدم محکم بود %~% خود طریق حیدرم همدم بود
# 35 فکر سر آنکس کند کوراسراست ms183 %~% خلعت دنیا مر او را در بر است
# 36 از برای جاه سازد خانه‌ها %~% خانه مردم کند ویرانه‌ها
# 37 این چنین کس هست مردود ازل %~% ز آنکه باشد فکر و درک او دغل
# 38 من ندارم فکر و ذکر این جهان %~% محو او باشم چو عشاق ای جوان
# 39 هرکه عاشق گشت او خود یار ماست %~% در معانی دیده و دیدار ماست
# 40 هرکه عاشق گشت او مقبول شد %~% از برای یار خود مقتول شد
# 41 صد هزاران جان فدادر راه او %~% جان فدا عطار را در شاه او
# 42 بنده خاص خدا بوذر بود %~% کو درون آتش و آذر بود
# 43 نور اوهمراه ابراهیم بود %~% خود دل دشمن ازو در بیم بود
# 44 نور احمد باعلی واحد بود %~% غیر نابینا مگر جاحد بود
# 45 شک میاور نور ایشان را ببین %~% ورنه باشی همچو شیطان لعین
# 46 بود ابراهیم چون از دوستان %~% آتش آمد بهر آن شه بوستان
# 47 سجده جمله ملایک بهر اوست %~% چونکه آدم قطره‌ای از نهر اوست
# 48 نور یزدان علم رحمان بوتراب %~% او نرفته در جهان هرگز بخواب
# 49 دیگر آنکه حنطه دنیای دون %~% او نخورده ای پسر برگو که چون
# 50 حق تعالی حکم کرد ای آدمی %~% تو مخور گندم چو خواهی همدمی
# 51 گر خوری گندم ز من غافل شوی %~% درجهان بیوفا جاهل شوی
# 52 شه بحکم حق نخورده حنطه‌ای %~% اوست در معنی چو حی و زنده‌ای
# 53 رو تو بینش همچو حی در خویشتن %~% زندگی تو باو شد در بدن
# 54 رو نمائی دل از ایمان اوست %~% علم ابراهیم و احمد زآن اوست
# 55 انبیا و اولیا بر خوان او %~% جمله کروبیان مهمان او
# 56 او بود روح روان و جان ما %~% او بود چون لعل اندر کان ما
# 57 لعل کانی روح انسانی بود %~% حب او خود آب حیوانی بود
# 58 هر که یک جو حب اودر جان ندید %~% هست ملعون و ms184 مکدر چون یزید
# 59 حال آن معلون شنیدی در جهان %~% تا چه کرد اوبا امیرمؤمنان
# 60 نقد حیدر را بظاهر کشت او %~% با لعینان سوی دوزخ کرد رو
# 61 شد نبی و مرتضی بیزار از او %~% جمله کروبیان بیمار از او
# 62 حال این کس در قیامت چون بود %~% دوزخ و عقبی از او پر خون بود
# 63 بعد از ایشان دوستان شه ببین %~% تا چها کردند با مشتی لعین
# 64 خود مسیب بود از خاصان او %~% پور مالک بود همچون جان او
# 65 همرهش مختار نقد بوعبید %~% او گرفته جان ملعونان بصید
# 66 خون نقد مرتضی از دشمنان %~% پس طلب کردند جمعی مؤمنان
# 67 تیغها بر فرق دشمن رانده‌اند %~% کفر را در قوم مروان مانده‌اند
# 68 عاقبت بو مسلم صاحب تبر %~% خارجی راکرد او زیر و زبر
# 69 کرد او جان را فدا در راه حق %~% احمد بر محبش بد هم سبق
# 70 این مهان خود تیغ بهر حق زدند %~% کوس سلطانی خود مطلق زدند
# 71 این محبان نبی و حیدرند %~% در طریق شرع احمد انورند
# 72 روح ما با یاد ایشان هست شاد %~% رحمت حق بر روان جمله باد
# 73 خود همه نسل بنی امیه را %~% منقطع کردند و رستند از بلا
# 74 هیفده تن خود خلافت کرده‌اند %~% جمله دلها را جراحت کرده‌اند
# 75 از پی دنیا ز دین بگذشته‌اند %~% از طریق احمدی برگشته‌اند
# 76 قصد فرزندان احمد داشتند %~% تیغ را بر فرقشان بگماشتند
# 77 جملگی را تو ز دین بیرون شمار %~% تا نگردی در جهنم استوار
# 78 بعد از ایشان خود بنی عباس شد %~% حاکم ودین نبی را پاس شد
# 79 خانه در شرع احمد ساختند %~% چار در خود اندر او پرداختند
# 80 چار مذهب ناگهان برساختند %~% دین و مذهب را برون انداختند
# 81 بوحنیفه گفت کین دین مهمل است %~% پیش من دین نبی خود مجمل است
# 82 من دهم احیای دین مصطفی %~% زآنکه علم دین ندارد ms185 خود فنا
# 83 شافعی گفتا که قول من حق است %~% پیش من قول نبی خود مطلق است
# 84 احمد حنبل بگفتا قول من %~% بهتر است از قول دیگر در سخن
# 85 قول من چون قول پاکان روشن است %~% این زبانی دان که بیرون از تن است
# 86 گفت مالک من بعلم شرع گوی %~% برده‌ام هستم امام راستگوی
# 87 من بشرع مصطفی بشتافتم %~% همچو عیسی در رهش خریافتم
# 88 دین احمد چار کرسی ساختند %~% دین و مذهب را در او پرداختند
# 89 جعفر صادق شد او کرسی نشین %~% زآنکه داند علم حق را او یقین
# 90 جعفر صادق بکرسی برنشست %~% زآنکه حق بر او در شرعش نبست
# 91 شرع احمدبین که صادق دیده است %~% چار مذهب اندر او گردیده است
# 92 چارمذهب دان در او خود تو بیک %~% تا نیفتی اندر این معنی بشک
# 93 کرد جعفر عاشقان را راه بین %~% در طریقت راه عاشق را گزین
# 94 علم عاشق جمله عالم گرفت %~% رفت ودین عیسی مریم گرفت
# 95 دانکه دینت را بقلب اندوده‌اند %~% قلب و ذکرت را بسی آلوده‌اند
# 96 دین قلابی نیاید هیچ کار %~% رو ز روی انبیا تو شرم دار
# 97 دین احمد دین پاکان خداست %~% خود بدین دیگران کفر و بلاست
# 98 ای تو هرجائی شده در دین خود %~% مکر و حیله کرده تلقین خود
# 99 رو تو شرع مصطفی را یک نگر %~% ورنه ایمان تو دارد صد خطر
# 100 هر که او را دیده‌ای احول بود %~% کار او در دین حق مهمل بود
# 101 هرکه چون عطار با ایمان بود %~% رهنمای او شه مردان بود
# 102 رو تو شه را در وجود خویش بین %~% تا شود همچون سلیمانت نگین
# 103 خاتم ملک سلیمان دین تست %~% علم شاه لو کشف تلقین تست
# 104 دین من حب نبی المرسلین %~% مذهب من مذهب صادق ببین
# 105 غیر این مذهب دگر هاهست هیچ %~% صاحب فتوای ما خود هست گیج
# 106 ms186 صاحب فتوی تو خود هیچ بود %~% زآنکه او چون ریسما پرپیچ بود
# 107 پیچ و تاب آمد همه این دین او %~% زآنکه شد علم صور آئین او
# 108 تو زخود بگذر که تا یکتا شوی %~% در معانی خدا بینا شوی
# 109 هرکه بینا شد بمعنی نور شد %~% گاه مست یار و گه مخمور شد
# 110 هرکه بینا شد خدا را دید او %~% سوره طاها ز حق بشنید او
# 111 سوره طاها به اسرا جمع کن %~% رو کلام ایزدی را سمع کن
# 112 هست دریاها ز علمش موج زن %~% تو نداری قطره‌ای در بحر تن
# 113 چونکه ازدریا تو دوری کرده‌ای %~% خویش را در دین چو موری کرده‌ای
# 114 مور تشنه لنگ و لوک و رانده‌ای %~% از لب دریای وحدت مانده‌ای
# 115 خشک گردد خود ز بی آبی درخت %~% رو وجودت سبز گردان همچو بخت
# 116 بخت من سبز و سعادتمند شد %~% زآنکه اسرار ولی‌اش بند شد
# 117 گر همی خواهی که باشی زنده نام %~% رو طلب از آب کوثر یک دوجام
# 118 تاشوی چون خضر زنده درجهان %~% تو بمانی در معانی جاودان
# 119 دنیی وعقبیت در فرمان شود %~% ذات پاکت رحمت رحمان شود
# 120 همنشین روح باشی در ظهور %~% همنشین حور باشی در حضور
# 121 قطره تو لاف دریائی زند %~% روح پاکت دم ز دنیائی زند
# 122 قطره چون با بحر شد پاک آید او %~% بلکه از افلاک چالاک آید او
# 123 قطره پاکان بپاکان شد قرین %~% ثبت این در مظهرم باشد یقین
# 124 جوهر و مظهر تو پیر خویش دان %~% تا ببینی نور غیبی را عیان
# 125 صد هزاران عارف صاحب کمال %~% خود ورا خوانند اندر وقت حال
# 126 میل ناحق کرده‌ای ای مدعی %~% در همه دینها شدستی خارجی
# 127 دین به اسلام نبی باشد درست %~% غیر عشق او ز جان ما نرست
# 128 عشق او سوز دل عشاق شد %~% بر همه خلق جهان رزاق شد
# 129 من که ms187 از رزقش چشیدم ذره‌ای %~% از وجود من برآمد نعره‌ای
# 130 نعره من بین در این مظهر تمام %~% از دل دریا برآمد جام جام
# 131 از دل مظهر هزاران چشمه خاست %~% چشمه‌ای ازوی هزاران بحرهاست
# 132 هرکه مظهر را بداند سرور است %~% رفعتش از مردمان بالاتر است
# 133 میل بالا هرکه دارد مرد ماست %~% جنت فردوس او را زیر پاست
# 134 میل بالا بهتر از پستی بود %~% عاشقی خود رستن از هستی بود
# 135 بین که عیسی میل بالا کرده است %~% او چگونه بر فلک جا کرده است
# 136 همت پستت کند پست ای پسر %~% همت عالیت سازد همچو زر
# 137 رو تو چون شهباز پروازی بکن %~% رو تو با معشوق خود نازی بکن
# 138 تا بکی همچون کشف بینی تو تخم %~% عاقبت پوسیده گردی همچو تخم
# 139 تا بکی همچون کشف در تخم خویش %~% محو باشی و نیابی کام خویش
# 140 مال دنیا هست تخم و تو کشف %~% چشم داری تو بر او بهر خلف
# 141 تو کشف باشی و دنیا تخم تو %~% وز دو عالم روی آورده باو
# 142 تو گذر از تخم و از خود نیز هم %~% تا نماند در وجودت رنج و غم
# 143 گشت شه باز آنکه او شهباز شد %~% سوی اصل خویشتن او باز شد
~~PageV01P67
# 1 بود سلطانی بصورت چون پری %~% عکس رخسارش چو مهر خاوری
# 2 همچو اویی مادر گیتی نزاد %~% خاطر خلقان ز عدلش بود شاد
# 3 گرچه کودک بود شاه ملک جم %~% بود ز آثار بزرگی محترم
# 4 خود بزرگان و اکابر صد هزار %~% بهر دیدارش بعالم بیقرار
# 5 جمله خلقان ز فیضش بهره‌مند %~% عارفان بوده ز زلفش درکمند
# 6 بود ابوالقاسم ورا اسم شریف %~% بود اندر تازگی چون گل لطیف
# 7 چند گاهی بود او با عدل وداد %~% پس بدست او وزیری اوفتاد
# 8 من بعصرش گوشه‌ای خوش داشتم %~% غیر حق را پیش خود نگذاشتم
# 9 منع شاهان از بدی کردی ms188 همو %~% تاج شاهان را ربودی همچو گو
# 10 خلقی آسوده بعصرش همچو من %~% ظلم را پیشش نبوده خود سخن
# 11 من بعصر او حضوری داشتم %~% تخم عصرش را بمظهر کاشتم
# 12 مظهرم در عصر او ختم الکتاب %~% رو کتاب آخرین دریاب یاب
# 13 زآنکه آخر معنی اول بود %~% در شریعت کامل و اکمل بود
# 14 در دم آخر بمظهر دم زنم %~% و از ولای آل حیدر دم زنم
# 15 غیر این دم خود مرا نبود دمی %~% ریش و دردم را بود او مرهمی
# 16 ریشها دارم ز دشمن صد هزار %~% لیک مرهم نیز دارم بیشمار
# 17 مرهم من حیدر و اولاد اوست %~% لاجرم این ریش و زخم من نکوست
# 18 مظهرم باشد ترا امن و امان %~% لیک پنهان دار او را از بدان
# 19 مظهرم دارد هزاران بحر در %~% رو تو جیب معرفت را کن تو پر
# 20 مظهرم باشد نهفته از بدان %~% بلکه او گردد زچشم بد نهان
# 21 از بدان در امن باشد مظهرم %~% شیخ من بسیار خوانده جوهرم
# 22 هست مقصودم از این گفتن بتو %~% تابدانی سر اسرارش نکو
# 23 روز و شب آن شاه را دنبال بود %~% گفت او ترغیب جاه و مال بود
# 24 متفق گشتند با او مردمان %~% شاه هم بر تافت از عدلش عنان
# 25 شه بایشان داد حکم و داوری %~% کار ایشان بود ظلم و کافری
# 26 شیخ خرقانی از آن آگاه شد %~% خاطرش با درد و غم همراه شد
# 27 روز دیگر چون امیران آمدند %~% پیش شیخ دین دلیران آمدند
# 28 بانگ بر زد گفت کای جمع کثیر %~% عاقبت گردید در محنت اسیر
# 29 خود بترسید از خدا و قهر او %~% هست مردم خلق و عالم شهر او
# 30 عالم وآدم همه او آفرید %~% آسمان را با زمین کرد او پدید
# 31 هرچه از هستیست جمله هست ازوست %~% غیر این معنی همه رنگست و بوست
# 32 خود شما خواهید ملک وبنده‌اش ms189 %~% خود بخاک و خون کنید افکنده‌اش
# 33 زو بترسید و جلال و قهر او %~% ورنه آویزد شما را از گلو
# 34 قهر او ملک جهانی کشته است %~% چرخ هم از هیبتش سرگشته است
# 35 هرکه با خلقان بظلم آمد برون %~% عاقبت گردد ز قهرش سرنگون
# 36 ترک ظلم و جور و بیدادی کنید %~% وز عدالت فکر آزادی کنید
# 37 گر شما از ظلم میدارید امید %~% بیخ عمر خویشتن را می‌برید
# 38 چون شنیدند این سخن از شیخ دین %~% جمله ترک ظلم کردند از یقین
# 39 چند گاهی چون برآمد زین سخن %~% باز نو کردند آن ظلم کهن
# 40 باز چون بشنید شیخ آن حال را %~% گفت از کف می‌دهید اقبال را
# 41 گشت دولتشان نکو چون بدبدند %~% همچو مست خمرایشان بیخودند
# 42 خلق را از ظلم سرگردان کنید %~% خانه خود را از آن ویران کنید
# 43 بازکردند آن نصیحت را قبول %~% لیک می‌کردند دلها را ملول
# 44 شیخ چون دانست آن کار وهنر %~% گفت با ایشان نمی‌گویم دگر
# 45 دان که اول ملکشان گردد خراب %~% جمله را خواهد شدن دلها کباب
# 46 چون نگشتند از نصیحت رهنمون %~% دانکه خواهد گشت دولتشان نگون
# 47 خلق وملک و شاه سرگردان شوند %~% عاقبت از ظلم و کین ویران شوند
# 48 چون شنیدند این وزیران آمدند %~% باز پیش شیخ میران آمدند
# 49 شیخ با ایشان ازین معنی نگفت %~% قهر حق را دم نزد ز ایشان نهفت
# 50 جمله گفتند ای امین و مقتدا %~% در شریعت در طریقت پیشوا
# 51 رفته است این شاه ما از ره تمام %~% پیش ما این ظلم نبود والسلام
# 52 پیش شه گفتند جمعی بر ملا %~% اندرین معنی نباشد جرم ما
# 53 شیخ چون بشنید آمد پیش شاه %~% کرد آن شهزاده باغی را پناه
# 54 شیخ دین را راه پیش خود نداد %~% شیخ گفتا یا الهی از تو داد
# 55 بشنوی تو ناله‌های مرد و زن %~% از سر ظالم بقهرت ms190 پوست کن
# 56 بعد از آن آن شیخ از ملکش برفت %~% قطب حق از ملک آن سرکش برفت
# 57 شه رعیت را بصد تهمت بسوخت %~% خلق را از آتش محنت بسوخت
# 58 زر بسی بگرفت و بس لشگر کشید %~% سوی ملک دیگران خنجر کشید
# 59 او برفت و ملکت عالم گرفت %~% مال مسکینان هم او بیغم گرفت
# 60 چون کمالی یافت در ظلم آن پسر %~% گشت با او لشکرش زیر و زبر
# 61 بود درآن ملک سرداری حقیر %~% کرد شاه و لشکرش را او اسیر
# 62 شاه را کشت و سرش را پوست کند %~% این عمل شاهان عالم راست پند
# 63 رفت شاه و لشکر و اهل و عیال %~% ماند اندر گردن شه آن وبال
# 64 گر نکردی ظلم ویران کی شدی %~% عاقبت در نار سوزان کی شدی
# 65 گر شنودی او سخن سلطان شدی %~% در ممالک صاحب فرمان شدی
# 66 حق از او راضی بدی و خلق هم %~% پیش شیخ دین نگشتی متهم
# 67 چون سخن نشنید سر بر باد داد %~% خود ترا این پند از من باد یاد
# 68 هرکه زو آید جفا بیند جفا %~% درگذر از ظلم تا یابی صفا
# 69 پادشاه و میر و قاضی و بزرگ %~% هست قدر بره ایشان را چو گرگ
# 70 مال مسکینان حلال خود کنند %~% باعث نقص و وبال خود کنند
# 71 دان رعیت بره و ایشان چو گرگ %~% دین خود را هیچ کردندی چو ترک
# 72 دین ترکان ظلم باشد در جهان %~% واقفند از این سخن کارآگهان
# 73 بعد از این آیند ترکان در جهان %~% آید این عطار از ایشان در فغان
# 74 بعد من بینند از ترکان عذاب %~% عالم از ترکان شود یکسر خراب
# 75 برندارد سلطنت شان در جهان %~% عاقبت ویران شودشان خانمان
# 76 هرکه او عادل بود سلطان شود %~% همره عطار جاویدان شود
# 77 هست سلطان آنکه سلطانی کند %~% با رعیت حکم انسانی کند
# 78 هرکه او ms191 عادل بود سرور بود %~% همره او خواجه قنبر بود
# 79 عدل باشد کار انسان ای پسر %~% نی کزو باشد جهانی در ضرر
# 80 عدل کن ای تو غریب این جهان %~% پیشتر ز آنکه برندت بی‌نشان
# 81 عدل کن چون پنج روزت مهلت است %~% گر کنی عدل آن کمال حکت است
# 82 عدل کن با شهسوار روح و تن %~% تا شود ملک جهان او را وطن
# 83 عدل کن تا کفر بگریزد ز تو %~% مالک دوزخ بیاویزد ز تو
# 84 عدل کن باری مشو مغرور جاه %~% تا شوی در هر دوعالم پادشاه
# 85 عدل کن مثل نبی المرسلین %~% تا که باشی همنشین حور عین
# 86 عدل کن کین عدل تاج و ملک تست %~% جای شاهان جهان در فلک تست
# 87 عدل کن تا تاج ماند بر سرت %~% جام آزادی دهند از کوثرت
# 88 عدل کن تا شاه مصر جان شوی %~% همچو یوسف باز باکنعان شوی
# 89 عدل کن تا تو سلیمانی کنی %~% همچو اسکندر تو سلطانی کنی
# 90 عدل کن تا کشتی نوحت دهند %~% همچو ابراهیم مفتوحت دهند
# 91 عدل کن تا مصطفی خم خواندت %~% مرتضی در پیش خود بنشاندت
# 92 عدل کن تا من خلیفه دانمت %~% عاقبت نیکو صحیفه دانمت
# 93 عدل کن تا عدل بینی از خدا %~% رو بعدل اولیا کن التجا
# 94 عدل کن گر ذوق داری حور عین %~% ایستاده خودبعدلت این زمین
# 95 عدل کن تا پاسبان دین شوی %~% شادگردی گر تو عدل آئین شوی
# 96 عدل کن تا بر جهان سروری %~% ورنه در ملک جهانی بی سری
# 97 عدل کن تا شاه ترکستان شوی %~% والی ملک همه ایران شوی
# 98 عدل کن تا ملک آبادان شود %~% روح پیغمبر ز تو شادان شود
# 99 عدل کن تا راه یابی پیش حق %~% رو بدان از مظهر من این سبق
# 100 عدل کن در عدل کام دل ستان %~% تا دمد در جنتت صد بوستان
# 101 هرکه عادل گشت پر ms192 انوار شد %~% بر طریق خواجه عطار شد
# 102 هرکه عادل گشت او مردانه شد %~% او ز مذهبهای بد بیگانه شد
# 103 من ز عدل خواجه‌ام عادل شدم %~% در علوم دین حق کامل شدم
# 104 من زعدل خواجه خود بنده‌ام %~% شادی جان را بجانان زنده‌ام
# 105 من غلام قنبر و فیروزی‌ام %~% مقبلم بخت و سعادت روزی‌ام
# 106 در کتاب من خوش آمد کم بود %~% این کتابم در یقین محکم بود
# 107 دان خوش آمد گفتن از ترس و طمع %~% من نترسم وز طمع جویم ورع
# 108 این کتاب من بود گنج فتوح %~% میکند آگاهت از کشتی نوح
# 109 جهد کن تا مظهرم آری بکف %~% واندر آن برخوان تو سر من عرف
# 110 مظهر من نور حیدر آمده %~% همچو خورشیدی منور آمده
# 111 مظهرم پنهان بود از چشم غیر %~% بعد من آید برون آخر بسیر
# 112 سیر او باشد بملک اولیا %~% رو تو او را می‌طلب در ملک ما
# 113 در زمان آخرین یابد ظهور %~% بخشد او اهل معانی را حضور
# 114 جاه و ملک و مال را نبود مجال %~% پیش درویشان دین با ذوق و حال
# 115 ذوق و حال ما درونها سوخته %~% خرقه مستان خود بردوخته
# 116 در درون جبه‌اش الله بین %~% خود باو منصور راهمراه بین
# 117 هرکه عادل گشت اومنصور شد %~% دین و دنیایش همه معمور شد
# 118 عدل باشد نور عاشق در وصال %~% عدل باشد نزد نااهلان وبال
# 119 من بعقل خود شناسم عدل را %~% تو بظلم و جهل کردی اقتدا
# 120 اقتدای من به حی لاینام %~% اقتدای تو بظلم و جور عام
# 121 شمعها بینم بعدل افروخته %~% وز شعاعش جسم ظالم سوخته
# 122 هرکه دارد عدل ایمان زآن اوست %~% پرتو خورشید در ایوان اوست
# 123 هرکه دارد عدل او محمود شد %~% در دوعالم مقصد و مقصود شد
# 124 هر که دارد عدل او مرد خداست %~% دایما با یاد حق اندر دعاست
# 125 هر که دارد عدل ms193 جام هم اوست %~% در حقیقت عیسی مریم هم اوست
# 126 عیسی مریم بعادل همنشین %~% مصطفا دارد باو همت یقین
# 127 مرتضایش فتح و نصرت آمده %~% اولیایش مانع ظلمت شده
# 128 هرکه عادل گشت چون خورشید تافت %~% او بهشت عدن را بیشک بیافت
# 129 هرچه خواهی کن ترا کردم بحل %~% لیک عدلت کن بخط خود سجل
# 130 عدل پیش مصطفا و آل اوست %~% در معانی همچو روی او نکوست
# 131 عدل پیش مصطفی و آل اوست %~% خوی عادل همچو روی او نکوست
# 132 همچو آل مصطفی تو عدل کن %~% پیرو ایشان تو باشی بی سخن
# 133 رو تو فعل غیر را در خود مبین %~% زآنکه هست این فعل شیطان لعین
# 134 بگذر از غیر و براه او خرام %~% تا نگردی در جهان رسوا چو عام
# 135 عام باشد خود بشیطان همنشین %~% او ندارد در شریعت هیچ دین
# 136 خاص او خود علم دین آئین بود %~% علم آن دان کز برای دین بود
# 137 گر بدانی علم عطار ای پسر %~% کی ترا دیگر بود پروای سر
# 138 علم اسرار و معانی کلام %~% پیش عطار است جمله والسلام
# 139 گر بدانی حالت عطار را %~% تو بدانی اصل و حال و کار را
# 140 گر طریق عدل را ورزی نکو %~% مصطفی آخر بگیرد دست تو
# 141 چون توئی عطار مسکین را طبیب %~% دست ما و دامن تو یا حبیب
# 142 خود طبیب درد بیماران توئی %~% دردهم هست از تو و درمان توئی
# 143 خلق را ظالم ز دینت دور کرد %~% ظلم ظالم خود مرا رنجور کرد
# 144 درد دارم من ز دست ظالمان %~% چون از ایشان نیست دین اندر امان
# 145 درد دارم من ز ظلم بد بسی %~% لیک گفتن می نیارم باکسی
# 146 بوذر غفار چون در نار رفت %~% نار پیش نور او گلزار رفت
# 147 هرکه او را ظلم نبود بوذر است %~% او بجان و دل محب حیدر است
# 148 رو چو ms194 سلمان خدمت شاهی بکن %~% یا چو بوذر توشه راهی بکن
# 149 اوست سلطانی که عادل نام اوست %~% کوس سلطانی جان بر بام اوست
# 150 هر که دارد ظلم حق دان دشمنش %~% طوق لعنت باشد اندر گردنش
# 151 من زعدلت طوق دارم صد هزار %~% گردنم ز آن منت اندر زیر بار
# 152 من گنه کارم خدا را عفو کن %~% مکرما وجور ما را عفو کن
# 153 من گنه کارم ز ذکر و ورد خویش %~% شرمسارم من بسی از کرد خویش
# 154 من گرفتارم بجور روزگار %~% یا الهی بنده را بیرون بیار
# 155 من گنه کارم در این دنیای دون %~% کرده چون دنیا مرا خوار و زبون
# 156 من گنه کارم چو از کردار خود %~% مانده‌ام شرمنده از گفتار خود
# 157 من گنه کارم ز قید این جهان %~% یا کریم از قید ما را وارهان
# 158 من گنه کارم ولی عفو آن تست %~% جمله جان عارفان بریان تست
# 159 من گنه کارم به پیشت ای رحیم %~% رحمتی بر جان عطار ای کریم
~~PageV01P68
# 1 بود شبلی را ریاضت در جهان %~% بر طریق اولیای آن زمان
# 2 نامه زهد و عبادت داشت او %~% سنت احمد فرو نگذاشت او
# 3 بود او رادش همه ذکر الاه %~% بود اندر ملک معنی پیر راه
# 4 گاهگاهی مجلسی میداشت او %~% دانه عرفان بمعنی کاشت او
# 5 خلق بسیاری مرید او شدند %~% همچو چشمه جانب آن جوشدند
# 6 شیخ یک روزی بمجلس رفته بود %~% او بمردم در سخاوت گفته بود
# 7 اندر آن مجلس یکی قد کرد راست %~% او ز شیخ راه حق چیزی بخواست
# 8 شیخ را در خاطر آمد این نخست %~% گو بود مرد جوان و تن درست
# 9 آن تواند کسب کردن در جهان %~% خود سؤالش نیک نبود این زمان
# 10 این مذلت را چرا بر خود نهاد %~% او مگر از گفت خود آمد بیاد
# 11 شیخ با او گفت خود بنشین ز پای %~% حاجتت را ms195 خود روا سازد خدای
# 12 چون بخانه رفت شیخ و کرد خواب %~% دید در خواب اندر آن شب بی‌حجاب
# 13 یک طبق در پیش او سرپوش داشت %~% گفت درویشی و آن را گوش داشت
# 14 کی تو شیخ دهر این را نوش کن %~% آنچه پختی نوش و پس خاموش کن
# 15 چونکه سر پوشش از آن سر برگرفت %~% شیخ از آن حالت چو آتش در گرفت
# 16 دید سائل را که مرده در طبق %~% حیرتش رو داد آخر زین سبق
# 17 گفت با آنکس که این آورده بود %~% خود مرا کی رغبت این مرده بود
# 18 من نخوردم در همه عمر ای امین %~% لحم مرده از کجا بود این چنین
# 19 گفت دی اندر میان مردمان %~% لحم مرده خوردی و کردی نهان
# 20 گفت با خود شیخ دی این مرد را %~% کرده بودی غیبتی تو در خلا
# 21 تا باو لطفی نکردی غیر از این %~% لقمه تو این زمان باشد چنین
# 22 خورد تو این باشد و کرد آنچنان %~% بوی جنت خود نیابی در جهان
# 23 شیخ از آن هیبت زخود بیزار شد %~% زین معانی واقف اسرار شد
# 24 رفت از خانه برون از بهر او %~% شد روان هر سو به گرد شهر او
# 25 دید او را بر لب دجله حزین %~% یک دو تره پیش او بد بر زمین
# 26 آب می‌آورد تره پیش او %~% می‌گرفت آن تره را از آب جو
# 27 قوت خود کرده ز تره در جهان %~% تا نیابد انفعال از این و آن
# 28 شیخ چون استاد پیشش یک دمی %~% سر برآورد ونگه کردش همی
# 29 گفت ای شیخ زمانه توبه کن %~% غیبت سرگشتگان دیگر مکن
# 30 آنچه دی اندیشه کردی بهرما %~% توبه کن تا خود دهد حقت عطا
# 31 بعد ازین تو یقبل التوبه بدان %~% عن عباده از کلام حق بخوان
# 32 شیخ گفتا توبه کردم این زمان %~% عفو فرما جرم ما را ای ms196 جوان
# 33 عفو کرد او جرم را از شیخ دین %~% خود نیفکند آن سخن را بر زمین
# 34 گفت باید خویش را آگاه داشت %~% در همه دلها بمعنی راه داشت
# 35 تو مکن غیبت که یابی محنتی %~% بلکه در خاطر نیاری غیبتی
# 36 ای برادر فکر کار خویش کن %~% در معنی را نثار خویش کن
# 37 با همه کس باطن خود نیک دار %~% غیبت دانا مکن تو اختیار
# 38 ای پسر از خفتن و خوردن گذر %~% تا به جنت بر تو بگشایند در
# 39 تا شوی در باب جنت راهبر %~% پی در این معنی به کوی شاه بر
# 40 باب جنت غیر حیدر نیست کس %~% یا امیر این دم بفریادم برس
# 41 زآنکه جنت را توئی آن باب خیر %~% میکنی در عالم معنی تو سیر
# 42 گر توئی مولای حیدر درجهان %~% توبه کن از غیبت و عیب کسان
# 43 ای برادر تو زغیبت در گذر %~% تا نبینی در دو عالم صد ضرر
# 44 هر که او غیبت کند عطار را %~% می‌خورد لحم ددو مردار را
# 45 من سخن از دانش او گفته‌ام %~% در چنین راهی نه به او رفته‌ام
# 46 رو تو راه دیگران را پیش گیر %~% وانگهی شیطان ملعون خویش گیر
# 47 گر تو این دم راه شیطانی روی %~% خود یقین میدان که شیطانی شوی
~~PageV01P69
# 1 بازهم نقلی ز شبلی گویمت %~% بر کنار بحر معنی جویمت
# 2 بود در بغداد عالی مسجدی %~% واندران مسجد نشسته عابدی
# 3 کامل و دانا بد و پرهیزکار %~% علم معنی بود او را برقرار
# 4 گفت با شبلی که ای شیخ نکو %~% خیز وبهر عاشقان وعظی بگو
# 5 بر سر منبر نصیحت کن بخلق %~% زآنکه باشد حیله‌شان در زیر دلق
# 6 گویشان خود را بحق دارید راست %~% کو درون جبه همراه شماست
# 7 گر کنی آن بد بدی آید بتو %~% ور کنی نیکی تو یابی نیک ازو
# 8 چون شنید این رمز را شیخ ms197 کبار %~% رفت بر بالای منبر بی قرار
# 9 تادهد پند و نصیحت خلق را %~% افکند از بر ریائی دلق را
# 10 ترک زراقی وسالوسی کنند %~% تن ز مذهبهای نسناسی زنند
# 11 چون بمنبر رفت شیخ اوستاد %~% او قیامت را بیاد خلق داد
# 12 خلق را از هیبتش ترساند او %~% دست خود بر عارفان افشاند او
# 13 گفت دل را بازبانت راست کن %~% بعد از آن خود راز حق درخواست کن
# 14 ظاهر و باطن ز ناحق دور دان %~% غیر این معنی ندارم با تو کار
# 15 جمع خلقان شیخ را منظور بود %~% غافل ازمعنی طور ونور بود
# 16 ناگهی چشمش بنوری افتاد %~% که بر او کردی سلام آن پاکزاد
# 17 چون شنید از شیخ نوری او سلام %~% پس علیکش گفت شیخ خوش کلام
# 18 نوریش گفتا که ای شیخ کبیر %~% تو نداری اندرین دنیا نظیر
# 19 علم تو باشد کلامی بانظام %~% لیک علمت را ندانی تو مقام
# 20 حق نباشد راضی از علم کسی %~% کو نیارد در عمل آنرا بسی
# 21 افتد آخر او به گرداب اجل %~% گر نکرده او بعلم خود عمل
# 22 آن اجل او را برد در قعر چاه %~% او نیابد هیچ جا آخر پناه
# 23 گر عمل داری درین علمی تو نیک %~% ور عمل نبود ترا بگریز لیک
# 24 زود از این منبر فرودآ ای سلیم %~% تا بیابی ملک جنات النعیم
# 25 چون شنید این نکته را شبلی زوی %~% او وجود خویشتن را کرد طی
# 26 آنچه او فرمود اندر خود بیافت %~% پس فرود آمد ز خلقان روی تافت
# 27 او از آن منبر فرود آمد چو باد %~% رو بسوی خانه ویران نهاد
# 28 رفت و از خانه نیامد او برون %~% چار ماه متصل می‌خورد خون
# 29 بد غذای او همه خون جگر %~% او سیاست را نمیدانی مگر
# 30 هر که بر منبر سخنگو گشته است %~% در سخن گر جمله نیکو گشته است
# 31 چون بدانست ms198 او سخن را و بگفت %~% زآنکه این سریست اندر جان نهفت
# 32 ورندارد خود چه باشد حال او %~% خلق کی پندی برند از قال او
# 33 هرکه نی از خلق و از خود رسته است %~% بروی ابواب معانی بسته است
# 34 واعظی باشد مقلد این بدان %~% زینهار او را تو خود انسان مخوان
# 35 کرد واعظ چون فضولی ورد خود %~% کی به پند او بکار و کرد خود
# 36 زآنکه در علم و عمل کم کرده رو %~% پند دادن خلق را نبود نکو
# 37 تو برو خود را نصیحت کن چو من %~% تا دهندت جام معنی بی‌سخن
# 38 هستی خود را ز خود بردار تو %~% تا بدانی معنی اسرار تو
# 39 هیچ میدانی که منبر جای کیست %~% در جهان معرفت غوغای کیست
# 40 هیچ میدانی که گفته از کلام %~% چون نمیدانی چگویم والسلام
# 41 مرتضی بر منبر او را پاک گفت %~% راه شرعش از خس و خاشاک رفت
# 42 چون کلام الله را معنی بخواند %~% غیر هفده تن به پیش او نماند
# 43 جمله رفتند و ازو رو تافتند %~% دین و اسلام دگر را یافتند
# 44 رو تو ای واعظ که چون ایشان نه %~% تو بمعنی در مثال آن نه
# 45 خود تو دم درکش که گردم میزنی %~% جسم وجان خویش بر هم میزنی
# 46 خویشتن سوزان بسان شمع کن %~% عشق و عرفان و معانی جمع کن
# 47 چون ترا گردد میسر این مقام %~% تو نیفتی همچو آن واعظ بدام
# 48 واعظان دارند دامی بهر خلق %~% تا درآویزند ایشان را بحلق
# 49 دام در حلقی که محکم کرد و بست %~% خوش حماری دید وزودش برنشست
# 50 کرد واعظ از حماقت در چهش %~% عاقبت گردید شیطان رهش
# 51 راه حق دیگر بود ای یار من %~% کنج خلوت با ریاضت کار من
# 52 گوشه خلوت ز غیرش پاک کن %~% جامه صورت ز معنی چاک کن
# 53 خوش درآ در کنج خلوت خانه‌ای ms199 %~% رو بچین از خرمن من دانه‌ای
# 54 تا خلاصی یابی از این دام تن %~% پس شود خوشگو زبانت در سخن
# 55 از سجن پریده‌ام تا لامکان %~% پیش حق دارم بمعنی آشیان
# 56 کن تو مرغ معنیت پران چو من %~% تا بکی مانی درین زندان تن
# 57 هرکه از تن دور شد او نور یافت %~% همچو موسی جای خود بر طور یافت
# 58 همچو عاشق باش واصل ای پسر %~% کاروان رفتند و می‌پرسی خبر
# 59 ای بمانده از ره و از کاروان %~% زار مانده در بیابان جهان
# 60 بی کس و بی یار و بی خویش و تبار %~% اندر این زندان فتاده سوگوار
# 61 عاقبت راه فنا باید گرفت %~% توشه ملک بقا باید گرفت
# 62 چون نداری هیچ هیچی ای پسر %~% چند گویم من بتو ای بیخبر
# 63 رو ز خودآگاه شو چون پیر راه %~% تا بود همراه تو سر الاه
# 64 گر شوی عاشق بمعنی زنده‌ای %~% پیش محبوب حقیقی بنده‌ای
# 65 رو تو معنی دان شو و از غیر بر %~% تا بیابی جام وحدت را تو پر
# 66 هرکه یک قطره ز جام او چشید %~% بیشکی او روی جانان را بدید
# 67 دیگرت با وعظ گفتن کار نیست %~% چون ترا اندر نظر اغیار نیست
# 68 گر تو دانائی بدان عطار را %~% تو بخوان از مظهرش اسرار را
# 69 تا شوی دانا تو درعلم تمام %~% اصل این معنی همین دان والسلام
~~PageV01P70
# 1 بشنو از گفتار فرزند نبی %~% آنکه از جان بوده پیوند نبی
# 2 آن امامی کو بحق این راه رفت %~% از جهان او با دل آگاه رفت
# 3 آن امامی کو چو جدش پاک بود %~% کی چو بابش خود ز دشمن باک بود
# 4 آن امامی کو زجد میراث یافت %~% علم باطن روی خود از غیر تافت
# 5 آنکه او را من همی دانم امام %~% غیر مهر او ندانم والسلام
# 6 در ولایت معنی اسرار داشت %~% در هدایت جان هشت ms200 و چار داشت
# 7 جعفر صادق امام خاص و عام %~% مقتدای خلق و معنی کلام
# 8 دایم آن سلطان دین در خانه بود %~% کز درش خلق جهان بیگانه بود
# 9 یک شبی داود دید انوار او %~% موج میزد بحر دل ز اسرار او
# 10 یک شبی داود طائی پیر راه %~% آستان بوسید و آمد پیش شاه
# 11 کرد او چون بر امام دین سلام %~% گفت ای در دین احمد بانظام
# 12 چون توئی هادی ارباب قبول %~% باب تو شاه است و جد تو رسول
# 13 تو مرا ای بحر عرفان پند ده %~% بر دلم از پند خودپیوند ده
# 14 شاه گفتش ای سلیمان زمین %~% علم شرعت هست در زیر نگین
# 15 زاهد وقتی ودولت باشدت %~% خود به پند من چه حاجت باشدت
# 16 گفت داودش که ای نور قمر %~% خواهم از نخل ولایت یک ثمر
# 17 پس امام دین بگفتش این جواب %~% من همی ترسم در آخر از عذاب
# 18 زآنکه فرموده است جدم مصطفی %~% آن نبی خاص و محبوب خدا
# 19 گر تو بی من رهروی در گلخنی %~% بلکه اندر این نسب دور از منی
# 20 اندر این ره خود نسب ناید بکار %~% طاعت و زهد و ورع داری بیار
# 21 اند راین ره جان بباید باختن %~% خانه در کوی ملامت ساختن
# 22 آنچه جدم گفته است ای پاک دین %~% بشنو وبرخوان و در معنی ببین
# 23 گشت خود داود بس ترسان ازین %~% تا نباشد حال من فردا چنین
# 24 پیش جدم من نباشم شرمسار %~% بی عبادت من نبودم برقرار
# 25 چون شنید از صادق این زد جامه چاک %~% اوفتاد از گریه و زاری بخاک
# 26 گفت یارب تو همی دانی که من %~% شرم دارم پیش تو گفتن سخن
# 27 آنکه مقصود زمین و آسمان %~% اصل و فضل او به پیش من عیان
# 28 او همی گوید به پیشم عجز خویش %~% چون نگردم دل فکار و سینه ریش
# 29 ms201 رفت داود و به خلوت کار کرد %~% رو بسوی کلبه اسرار کرد
# 30 برتراشید از ضمیرش غیر حق %~% پیش صادق خوانده بود او این سبق
# 31 او بگفت صادق حق کار کرد %~% رو بسوی کلبه اسرار کرد
# 32 در بروی خلق عالم بست او %~% جان ودل در ذکر حق پیوست او
# 33 زندگیش وحدت و عرفان شده %~% مردگیش زندگی جان شده
# 34 او دگر با خلق همراهی نکرد %~% بوددایم جان او با سوز ودرد
# 35 چون درآمد عشق و دروی گرم شد %~% وز محبت دل چو مومش نرم شد
# 36 نزد صادق یک ره آمد شیخ فرد %~% صادقش برخوان نعمت خاص کرد
# 37 او ز پیش شاه خود نانی گرفت %~% خود ز یک لقمه از آن جانی گرفت
# 38 چون ز پیش صادق آمد او برون %~% دید ترسائی بغایت ذوفنون
# 39 داد از نان شه او را لقمه‌ای %~% ساخت ترسا هم از آن نان طعمه‌ای
# 40 کاندرین لقمه بسی اسرارهاست %~% واندر این لقمه بسی گفتارها
# 41 خود ز دست شیخ ترسا آن گرفت %~% خورد آن نن و از آننان جان گرفت
# 42 خورد از آن لقمه روان معروف شد %~% او بمعروفی از آن موصوف شد
# 43 از عدم چون جانب دنیا شتافت %~% اووجود خویش را پرنور یافت
# 44 شد سوی بازار روزی با شتاب %~% دید سقائی که او میداد آب
# 45 گفت با خلقان که از بهر خدا %~% آب من گیرید و نوشید از صفا
# 46 نام حق بشنید چون معروف ازو %~% گشت از آن معروف در دم آب جو
# 47 آب نوشید و بدستش جام داد %~% نام حق را در دل او آرام داد
# 48 خلق گفتندش که روزه داشتی %~% معده را از آب چون انباشتی
# 49 گفت از بهر خدا خوردم من آب %~% تا رسد از روزه و آبم ثواب
# 50 من دعا از زحمت خود ساختم %~% ز آن بصورت روزه را پرداختم
# 51 رو ز صورت بگذر ms202 و معنی بدان %~% تا شوی واقف ز اسرار نهان
# 52 گر بمعنی می‌رسی انسان توئی %~% در حقیقت آیت رحمن توئی
# 53 هر که درمعنی بحق واصل نشد %~% او بکوی عاشقان مقبل نشد
# 54 همچو کرخی تو بحق مشغول شو %~% تو قبول او طلب مقبول شو
# 55 تا نگردی روز آخر شرمسار %~% تو از این کردار خود شرمی بدار
# 56 خودنخواهی ماند زنده جاودان %~% عاقبت باید برون رفت از جهان
# 57 تو چه حاصل کردی ای گم کرده راه %~% همچو پنبه ساختی موی سیاه
# 58 مو سفید ایمان ضعیف و دل سیاه %~% کی شوی تقصیر خود را عذر خواه
# 59 گشت اگر عطار در تقصیر پیر %~% رحم کن یا رب به تقصیرش مگیر
~~PageV01P71
# 1 ای بدنیا صرف کرده عمر خویش %~% جان خود را کرده‌ای صد بار ریش
# 2 خانه سازی از گل و بر روی آب %~% بعد از آن آنجا نشینی بهر خواب
# 3 خواب این خانه چه باشد فکر کن %~% این معانی با دل خود ذکر کن
# 4 با چنین اوقات بد بیچاره تو %~% اوفتاده درچه تن همچو گو
# 5 تن ترا خانه شده بر روی آب %~% روح خود را کرده‌ای دروی بخواب
# 6 در چنین خوابی تو ویران میشوی %~% کی تواندر خواب انسان میشوی
# 7 رو تو بیداری گزین از خواب زود %~% تا شوی آگاه از سر ودود
# 8 هر که اوبیدار گردد همچو صبح %~% بادمیدن یار گردد همچو صبح
# 9 مهر عرفان چون کندبا حق رجوع %~% میکند از مشرق جانب طلوع
# 10 رو توبیداری غنیمت دار نیک %~% پیش از آن کافتی میان خاک و ریگ
# 11 خواب غفلت در درون چشم تست %~% لیک بیرون کردن او قسم تست
# 12 خواب چشمت چون بهم درساختند %~% صبح بیداریت رادر باختند
# 13 منصب و جاهت زیاده خوردو خواب %~% عاقبت بینی تو از وی صد عذاب
# 14 تو برون کن خواب از چشمت روان %~% تا حیاتی یابی ازنور جهان
# 15 جعفر صادق ms203 ز خواب و خور گذشت %~% در درون جنت او را جای گشت
# 16 شیخ طائی چون ازو دریافت دین %~% جان او شد تازه از مآ معین
# 17 صادق آمد بحر و تو چون آب جو %~% باش تو از بحر معنی آب جو
# 18 آب چبود آب بحر معرفت %~% حق شناسی کردن از ذات و صفت
# 19 چون تو از ذات وصفت عارف شدی %~% از ظهورش عاقبت واقف شدی
# 20 صیقلی زن جان ظلمت دیده را %~% تا گشائی بر رخ اودیده را
# 21 تو ورا بشناس و با او یار شو %~% مست گرد و محو آن دیدار شو
# 22 از شراب آشنائی مست شو %~% واندر آن مستی خود از دست شو
# 23 چشم خود بگشای و روی او ببین %~% خویش را بگذارو سوی او ببین
# 24 چون ببینی تو شوی دانا بخود %~% تو نبینی او بود بینا بخود
# 25 بعد از آن چون آب شو با او بجوی %~% بیخودانه از زبان او بگوی
~~PageV01P72
# 1 گه شوی دریا و گردی موج زن %~% گه درآئی در میان مرد و زن
# 2 گه گل و گه بلبل بستان شوی %~% گه می و گه مستی مستان شوی
# 3 گه درآئی همچو احمد سوی غار %~% گه ببینی در معانی روی یار
# 4 گه شوی قاضی و مفتی در جهان %~% گه شوی از دیده مردم نهان
# 5 گه کنی شرع از کلام خود بیان %~% گه شوی در عالم معنی عیان
# 6 گه تو باشی همنشین خاص و عام %~% گه تو گوئی از حلال و از حرام
# 7 گه تو با فرعون نفس آئی بجنگ %~% گه زنی بر عالمی از قهر سنگ
# 8 گه کنی با اهل معنی آشتی %~% گه بجان تخم محبت کاشتی
# 9 گه به عباد زمانه عابدی %~% گه سجود عاشقان را ساجدی
# 10 گه درآیی همچو محرم بیش من %~% گه نشینی پیش تخت ذوالمنن
# 11 گه نقاب ابر اندر رو کشی %~% گه چو خورشید از ms204 رخت یکسو کشی
# 12 گه بعیسی همدمی و گه بروح %~% گه بموسی در عصائی گه بنوح
# 13 گه بریزی هرچه پر کردی به جام %~% گه دهی اسرار معنی را نظام
# 14 گه شعیبی را تو چوپانی کنی %~% گه سلیمان را تو سلطانی کنی
# 15 گه چو اسکندر طلب کردی ممات %~% گه چو خضرآیی خوری آب حیات
# 16 گه تو با یعقوب باشی نوحه گر %~% گه ز یوسف میدهی او را خبر
# 17 گه بهار آری و گه آری خزان %~% گه بیاری میوه ازچوبی عیان
# 18 گه ز ابراهیم سر خواهی و جان %~% گه باحمد سر او گوئی عیان
# 19 گه ثمر تو از شجر آری برون %~% گه تو سازی آن شجر را سرنگون
# 20 گه تو سلطانی و گه سلطان نه‌ای %~% گه تو با جانی و گه با جان نه‌ای
# 21 گه شوی یاجوج وقصد جان کنی %~% گه تو سد باشی ودفع آن کنی
# 22 گه درآیی در تن و گه در نظر %~% گه کنی عالم همه زیر و زبر
# 23 گه تو گوئی با دد و شیران سخن %~% گه پرنده گوید از پیران سخن
# 24 گه تو با عطار باشی همنشین %~% گه تو با عطار گوئی سر دین
# 25 گه تو با عطار باشی در زبان %~% گه تو با عطار گوئی این بخوان
# 26 گه شوی عطار و برخود سترپوش %~% گه بمانی رو و در معنیش کوش
# 27 گه جمیع اولیا را رازگو %~% گه جمیع انبیا را دیده تو
# 28 گه بسازی یک وجود از چارچیز %~% گه نمائی اندر او بسیار چیز
# 29 گه تو باران آوری و باد هم %~% گه کنی ویران و گه آباد هم
# 30 گه زآتش گلستان سازی به دهر %~% گه تو کوهی را روان سازی بدهر
# 31 گه تو کشتی سازی و گه بادبان %~% گه کنی غرقش بدریا یک زمان
# 32 گه شوی ملاح در کشتی تن %~% گه برون آری ز گاوی تو سخن ms205
# 33 گه دهی بر باد صد خرمن گناه %~% گه بآتش سوزیش همچون گیاه
# 34 گه زمین از هیبتت لرزان شود %~% گه سما از حیرتت لرزان شود
# 35 گه درآیی در وجود عاشقان %~% گه بریزی بر زمین خود خونشان
# 36 گه درآری در قفس مرغی چو روح %~% گه باو بخشی ز معنی صد فتوح
# 37 گه شوی در دین احمد راهبر %~% گه تو با او در دل و گه در نظر
# 38 گه درآئی در نظر در پیش ما %~% گه نیابیمت نشان در هیچ جا
# 39 گه جمالت روشنی جان شود %~% گه وصالت باعث عرفان شود
# 40 گه بکوی عاشقان آری تو سیر %~% گه بمسجد جا کنی و گه به دیر
# 41 گه عراق و فارس را کردی تو سیر %~% گه خراسان را تو کردی ملک خیر
# 42 گه بکاشان و بحله بوده‌ای %~% گه بساری گه به بصره بوده‌ای
# 43 گه وطن داری توتون و سبزوار %~% گه بمشهد کرده‌ای جای قرار
# 44 گه سمرقندی شدی که در خطا %~% گه تو عالم را کنی در زیر پا
# 45 گه تو پروانه شوی که شمع جان %~% گه برون آیی و گه باشی نهان
# 46 گه نظامی را بیاری در سخن %~% گه به بسطامی بگوئی من لدن
# 47 گه تو محبوب جهان سوزی شوی %~% گه تو میر روح افروزی شوی
# 48 گه تو ماه عالم آرائی شوی %~% گه تو شاه سرو بالائی شوی
# 49 گه به یک عشوه ز عاشق جان بری %~% گه به یک جلوه ز جان ایمان بری
# 50 گه کنی نی را تو گویا در سخن %~% گه توی اسرار معنی در سخن
# 51 گه چو شیر تند برگلگون شوی %~% گه چو فرهادی جگر پرخون شوی
# 52 گه تو محمودی و گه باشی ایاز %~% گه باو گوئی بمعنی سر و راز
# 53 گه چو لیلی در دل مجنون شوی %~% گاه همچون ماه برگردون شوی
# 54 گه چو روح اندر بدن آیی بلطف ms206 %~% گاه اندر جان و تن آیی بلطف
# 55 گه تو شامی گه تو صبحی گاه روز %~% گه چو خورشید جهانی گاه سوز
# 56 گه ترا بر عرش اعظم تکیه گاه %~% گه ترا حکمی ز ماهی تا بماه
# 57 گه بچشم خوبرویان جا کنی %~% گاه عاشق را از آن شیدا کنی
# 58 گه درآئی همچو روحی در وجود %~% گه نمازی گه نیازی گه سجود
# 59 گه مظفر باشی و منصور هم %~% گه تو بیتی باشی و معمور هم
# 60 گه تو باشی شاهدی پرنور هم %~% گه تو باشی ناظر و منظور هم
# 61 گه تو قبله گاه کعبه که نماز %~% گه تو گفته هر زمان با خویش راز
# 62 گه میان آتش سوزان روی %~% گه در این دریای بی پایان روی
# 63 گه شوی غواص دریای بیان %~% گه نمائی خود خود بیضاعیان
# 64 گه به یک لحظه کنی عالم نگون %~% گه روان سازی بعالم جوی خون
# 65 گه جهان روشن کنی از روی خود %~% گه سیاهش میکنی از موی خود
# 66 گه تو جان آری و گه جان میبری %~% گه تو شیخی را بصنعان میبری
# 67 گه تو پیدا و گهی پنهان شوی %~% گه میان اولیا سلطان شوی
# 68 گه تتو چون عیسی بن مریم میشوی %~% گاه ابراهیم ادهم میشوی
# 69 گه بعین وامق و عذرا شوی %~% گه چو نجم الدین ما کبری شوی
# 70 گه همی گوئی نظام دین منم %~% گه فراز عرش علیین منم
# 71 گه تو دین جعفری داری بحق %~% گه تو بر عطار میخوانی سبق
# 72 گه بدوزخ اندر آری خلق را %~% گه دهی در جنت الفردوس جا
# 73 گه کنی دشمن کسی را گاه دوست %~% حکم حکم تست و فرمان آن تست
# 74 گه باحمد راز گوئی در نهان %~% گه به حیدر کرده‌ای خود را عیان
# 75 گه تو بابی شبر و شبیررا %~% گه به عابد داده‌ای اکسیر را
# 76 گه بباقر بوده‌ای در جان چو ms207 روح %~% گه بصادق داده‌ای علم فتوح
# 77 گه بموسی مینمائی تو لقا %~% گه دهی تو بر رضای او رضا
# 78 گه تقی را با نقی ایمان دهی %~% گه به عسگر معنی قرآن دهی
# 79 گه تو مهدی گردی و آیی برون %~% خلق را باشی بمعنی رهنمون
# 80 گه شوی جبریل و عزرائیل هم %~% گه تو اسرافیل ومیکائیل هم
# 81 گه تو پیدا و گهی پنهان شوی %~% گه میان اولیا سلطان شوی
# 82 گه توعالم را کنی پرداد و عدل %~% گه یقینی را تو آری از دو عدل
# 83 گه بخود سازی یکی را آشنا %~% گه بخوانی سوی خود بیگانه را
# 84 گه یکی را زاهد و ترسا کنی %~% گه یکی را عارف و رعنا کنی
# 85 هرچه گویم و آنچه آید در صفت %~% از تو پیدا می‌شود در هر صفت
# 86 ای ز وصفت لال گشته هر زبان %~% که بیان سازد که دارد حد آن
# 87 هرکسی خود آنچه بتوانست گفت %~% همچنان وصف تو ماند اندر نهفت
# 88 هرچه گفتم تو بدان من نیستم %~% ساکن ویرانه تن نیستم
# 89 هست اگر عطار را گفت نکو %~% او نگوید دیگری گوید بگو
# 90 هرچه گوید آنچه سازد او کند %~% خود نکو هرچه کند نیکو کند PageV01P73
# 1 عارفی واقف ز اصل هر علوم %~% بعد من پیدا شود گوید به روم
# 2 گر تو مست وحدتی زو گوش کن %~% جام عرفان را ز دستش نوش کن
# 3 او بنوشد او بپوشد از یقین %~% از کف سلطان معنی شمس دین
# 4 از همان جامی که من نوشیده‌ام %~% وز همان خرقه که من پوشیده‌ام
# 5 رهرو راه نبی او را بدان %~% پس ز احمق سر ما را کن نهان
# 6 جمله را از شرع سر پوشی بساز %~% تا نباشی از بیانش در گداز
# 7 هرکه معنی دان شود انسان شود %~% زنده جاوید از قرآن شود
# 8 هرکه او در شرع محکم ایستاد %~% پیش او عیسی بن ms208 مریم ایستاد
# 9 رو شریعت را چو حیدر در جهان %~% تا تو گردی در طریقت راه دان
# 10 تو بدان معنی قرآن فی المثل %~% تو مکن بر قول هر مفتی عمل
# 11 مفتی و قاضی وعامی گمرهند %~% همچو مردار اوفتاده در چه‌اند
# 12 پیش ایشان جاه باشد بس عزیز %~% خود نباشد در شریعت شان تمیز
# 13 در ریادارند علم شرع را %~% خود ندانستند اصل و فرع را
# 14 رو تو خود را با شریعت راست کن %~% تو گناهت را ز حق درخواست کن
# 15 در شریعت حیله و تزویر نیست %~% هرکسی اندر شریعت پیر نیست
# 16 در شریعت در طریقت پیر جوی %~% پیر پر معنی و پر تأثیر جوی
# 17 پیر آن را دان که دایم با خداست %~% با طریق مصطفی و مرتضی است
# 18 تو در آزار کسان کامل شدی %~% احتسابت را بسی مایل شدی
# 19 تو بیازاری دل درویش را %~% پیشه سازی ظلم هر بدکیش را
# 20 در شریعت رو تو کم آزار باش %~% در طریقت با سخاوت یار باش
# 21 ای چو خفاشان شب نادیده روز %~% چند سازم راه اخلاصت بروز
# 22 رو گشا این دیده معنیت را %~% تا ببینی نور حق را بی لقا
# 23 هرکه بیند نور حق او نور شد %~% اوبجنت همنشین حور شد
# 24 هرکه کاری کرد مزدش هم رسید %~% هرکه نیکو گفت نیکو هم شنید
# 25 هرکه با انسان نشست انسان شود %~% او بقرآن آیت رحمن شود
# 26 در محبت کوش با مردان دین %~% تو محبت را ندانستی ز کین
# 27 تو باهل الله داری کینه‌ها %~% در محبت کوش و کین را کن رها
# 28 چند از تعریض پرسی از لقا %~% چون ندانستی فنا را از بقا
# 29 طعن کم زن ای تو شیطان رجیم %~% تو لقا را دان چو رحمن رحیم
# 30 گر تو از قرآن نخواندی ای دغا %~% رو بقرآن خوان «فمن یرجولقا»
# 31 رو تو از خلقان گریزان شو ms209 چو من %~% تا ترا گردد بهشت این جان و تن
# 32 رو بایمان باش و در ایمان بمیر %~% تا شود ایمانت آخر دستگیر
# 33 گر تو ایمان خواهی از هستی گریز %~% خود تو جام نیستی بردار تیز
# 34 چونکه جام نیستی برداشتی %~% تخم هستی را دگر نی کاشتی
# 35 رو بمعنی راه بر در کوی او %~% رو بسوی شاه خود چون جوی او
# 36 ای برادر راه نادانی مرو %~% خویشتن را پیش دانا کن گرو
# 37 ای برادر علم معنی دانش است %~% زآن ترا در کوی تقوی خواهش است
# 38 ای برادر رو بعلم دین بکوش %~% جام عرفان از علوم دین بنوش
# 39 علم دین باشد چو باده پاک و صاف %~% هرمکدر را باو نبود مصاف
# 40 علم دین بخشد جهان را روشنی %~% تو ندیدی روشنی در گلخنی
# 41 گلخن دنیا مقام آمد ترا %~% کی ازین باده بجام آمد ترا
# 42 ای برادر در علوم دین بکوش %~% جام عرفان از علوم دین بنوش
# 43 گر تو ایمان خواهی از هستی گریز %~% جام هستی کرده مغرورت بریز
# 44 چون تو جام نیستی برداشتی %~% تخم هستی در درون کم کاشتی
# 45 زندگی کن تو بعلم معرفت %~% زندگی را کم بخوردن کن صفت
# 46 زندگی از خورد حیوان یافته %~% زندگی از علم انسان یافته
# 47 علم حق خود علم صرف ونحو نیست %~% این نداند هر که در حق محونیست
# 48 علم ظاهر را بود درس و سبق %~% علم معنی در دل افتد چون شفق
# 49 آن شفق از علم خورشید ازل %~% گشته لایح هرکجا دیده محل
# 50 علم دینم حیدر کرار گفت %~% او مرا در لو کشف اسرار گفت
# 51 هرکه دارد دین او علم آن اوست %~% نعمت جنت همه برخوان اوست
# 52 هر که پیرو شد باو دیندار شد %~% در حقیقت واقف اسرار شد
# 53 هرکه راه او رود ره یابد او %~% جای در منزلگه شه یابد او
# 54 هرکه با ما ms210 همرهست از ما بود %~% هرکه بی ما باشد او رسوا بود
# 55 هر که ما را دید او از ما بود %~% گفتن او ربنا الاعلی بود
# 56 هرکه او قول نبی راگوش کرد %~% جام شرع از دین جعفر نوش کرد
# 57 من طریق جعفری دارم بیاب %~% خوردم از ساقی کوثر این شراب
# 58 چونکه دین من ترا معلوم شد %~% بغض و کین من ز تو مفهوم شد
# 59 خودترا میراث باشد بغض و کین %~% زآنکه داری دین مروان لعین
# 60 ای منافق رافضی ما را مدان %~% زآنکه ما داریم حب خاندان
# 61 هرکه رفض من کند ملعون بود %~% همچو سگ دایم سرش در خون بود
# 62 هر که رفض من کند سگ زان بتر %~% جای دارد عاقبت اندر سقر
# 63 عمر و قاضی چون مرا دشمن گرفت %~% مسخ گردید و ره گلخن گرفت
# 64 هر که معلون گشت او شمری بود %~% بیشک او قاضی ابوعمروی بود
# 65 گفت سنیم من و تو رافضی %~% ای منافق چیست بر گو رافضی
# 66 او نبد سنی منافق بود او %~% چون برون از دین صادق بود او
# 67 هست رفض ارحب آل مصطفی %~% گر نباشی رافضی بر گو بیا
# 68 رو تو ای عطار از بی‌دین گریز %~% زآنکه بی‌دین با تو باشد در ستیز
# 69 رو تو ای عطار راه شاه گیر %~% زنده شو آنگه براه شاه میر
# 70 هرکه بیرون شد زره گمراه شد %~% همچو عمرو او رانده درگاه شد
# 71 روشناس این مبدأت را بامعاد %~% تا که از معنی شود روح تو شاد
# 72 جمله عالم گشت ویران یک زمان %~% تا شود مقصود او حاصل در آن
# 73 صدهزاران جان طفیل انبیا %~% صد هزاران دل نثار اولیا
# 74 رو بدان کین ظاهر و باطن که بود %~% چون بنادانی بمیری ز آن چه سود
# 75 سود از اینجا بر که آنجا غم خوری %~% چون نداری معرفت حسرت بری
~~PageV01P74
# 1 چون بیابی سر او ms211 را بر ملا %~% خود بمیری در میان این بلا
# 2 ای تو از اسلام رفته خود برون %~% خویشتن را کرده از دنیا زبون
# 3 همچو شیطان عاق گشتی ای دنی %~% اندر این دنیا تو کمتر از زنی
# 4 مرد آن دان کو به دین مصطفا است %~% پیروی شاه میر اولیاست
# 5 مرد آن دان کو براه شاه رفت %~% زین جهان او با دل آگاه رفت
# 6 مرد آن دان کو ز دنیا برگذشت %~% در دل او میلی از دنیا نگشت
# 7 مرد آن دان کز تولا دم زند %~% وز تبرا عالمی بر هم زند
# 8 مرد آن دان کو درین ره سرنهاد %~% تاج شاهی بر سر قیصر نهاد
# 9 مرد آن دان کو ز خود آگاه رفت %~% تا چو عیسی سوی الا الله رفت
# 10 مرد آن دان کو بحق بینا شود %~% او ز نطق نور حق گویا شود
# 11 مرد آن دان کو درین ره نور دید %~% او درون بحر خود منصور دید
# 12 مرد آن دان کو به حق واصل شود %~% این مراتب خود درو حاصل شود
# 13 مرد آنرا دان که او از سرگذشت %~% از جهان خواجه قنبر گذشت
# 14 هرکه او از فکر دنیا دور رفت %~% همچو موسی در مقام طور رفت
# 15 مرد آن دان کو فنای خویش دید %~% بعد از آن نور بقای خویش دید
# 16 مرد آن دان کز جهان بیزار شد %~% رو بسوی کوچه عطار شد
# 17 مرد آن دان کو بدین جعفر است %~% یا چو سلمان بر طریق حیدراست
# 18 مرد آن دان کو بمن یکرنگ شد %~% نه ز دو رنگی بمن در جنگ شد
# 19 مرد آن دان کو بدانا شد قرین %~% یا بجوهر ذات من شد همنشین
# 20 مرد آن دان کز جهان بیزار شد %~% بعد از آن درکوچه اسرار شد
# 21 مرد آن دان کو زمروان روی تافت %~% او بسوی خواجه قنبر شتافت
# 22 مرد آن دان کو ms212 بدین گویا شود %~% یا بنور بوذری بینا شود
# 23 مرد آن دان کو زند منصوروار %~% نعره اسرار نی در پای دار
# 24 مرد آن دان کو چو عطار این زمان %~% سازد او اسرار پنهانی عیان
# 25 دین عباسی چو کردند آشکار %~% خلق بگرفتند اندر وی قرار
# 26 من طریق شرع پنهان داشتم %~% ظاهر خود را چو ایشان داشتم
# 27 باطن من برطریق شاه بود %~% ظاهرم بر دین عباسی نمود
# 28 بعد از آنگفتم که ای عطار حیف %~% کز جهان رفتی تو بی گفتار حیف
# 29 گفتم این مظهر که تا اهل یقین %~% خود بگویندم که ره برده بدین
# 30 مؤمنان منکر نباشندی مرا %~% خود دعا گویند ما را بر ملا
# 31 بر من این جمعی زره دانان دین %~% چون دعا خوانند و گویند آمین
# 32 راه حق این است گفتم با تو من %~% اندر این ره گیر ای مسکین وطن
# 33 دو وطن باشد بر اهل کمال  %~% این سخن را گفته‌اند ارباب حال
# 34 یک وطن عشاق را باشدالاه %~% خود محقق گیرد اندر وی پناه
# 35 یک وطن دیگر به پیش اهل شرع %~% هست جنت این دو باشد اصل و فرع
# 36 گر تو در دین نبی پی برده‌ای %~% جانب معبود رو آورده‌ای
# 37 اول از هستی خود بگذشته‌ای %~% در طلب با خون دل آغشته‌ای
# 38 در مقام نیستی پی برده‌ای %~% خویش را ذاتی عجب نشمرده‌ای
# 39 رفته بیرون تو ز پندار و غرور %~% نیستی از خودستائی بیحضور
# 40 گشته‌ای تو با موحد همنشین %~% بر تو گردد کشف اسرار یقین
# 41 خود تو باشی مصحف آیات غیب %~% جلوه گر گردی تودر مرآت غیب
# 42 خود میان عاشقان معشوق وار %~% تو در آیی تا بری صبرو قرار
# 43 خوش درآیی در بهشت اولیا %~% خوش ببینی موسی خود را لقا
# 44 چون بمیری تو زخود در این زمان %~% خوش ببینی منزل خود را عیان
# 45 بعد از آن گوئی تو با صدذوق ms213 و حال %~% بیخودانه یا کریم لایزال
~~PageV01P75
# 1 ای تو سلطان و کریم لایزال %~% بی‌مثال و ذات پاکت بی‌زوال
# 2 ای ترا آدم شده جویا مدام %~% بوده اوبا نور تو بینا مدام
# 3 ای ترا خود شیث بوده راز دان %~% وی ترا ادریس بوده درس خوان
# 4 ای تو داده نوح را کشتی حلم %~% وی ز تو هم یافته جرجیس علم
# 5 ای ز تو دیده‌ست ابراهیم آن %~% حکم قربانی و بشنیده بجان
# 6 ای تو با اسحق داده رحمتی %~% وی تو داده هود را خوش نعمتی
# 7 ای درون نغمه داود تو %~% ای درون آتش نمرود تو
# 8 ای نشانده خود سلیمان را به تخت %~% هم زکریا گشته زاره لخت لخت
# 9 ای به یوسف همره و یعقوب زار %~% کو زهجرش کرده خود راسوگوار
# 10 ای درون کلبه احزان شده %~% هم به یوسف در چه زندان شده
# 11 ای شده یعقوب را چون جان عزیز %~% ای به به یوسف داده خود ملک عزیز
# 12 ای به یوسف بر سر تخت آمده %~% وی بکنعان طالع و بخت آمده
# 13 ای زلیخا را فکنده خوار تو %~% کرده از عشق جوانی زار تو
# 14 ای شعیبی راز تو علم و ضیا %~% داده موسی را بمعنی تو عصا
# 15 ای بداده صالح خود را صلاح %~% ای نبوت داده با او در صباح
# 16 ای ز ذوالکفل آب رحمت خواسته %~% جنتی از بهر او آراسته
# 17 ای بداده درد و صبر ایوب را %~% عاقبت داده است دردش را دوا
# 18 ای که او را درد تو درمان بود %~% مهر حب تو در ایمان بود
# 19 ای بداده ارمیارا جام عشق %~% یافت از یوشع بلندی نام عشق
# 20 ای تو با الیاس و خضر راهبر %~% وی ز روح الله جان داده خبر
# 21 ای باحمد گفته خود اسرارها %~% وی باحمد بوده در عین صفا
# 22 ای تو با حیدر بمعنی آمده %~% وی بهر دو کون بیناآمده ms214
# 23 ای باحمد هم سر و هم تاج تو %~% ای باحمد در شب معراج تو PageV01P76
# 1 ای باحمد لحمک لحمی شده %~% ای باحمد دمک دمی شده
# 2 ای باحمد بوده در هر جا یکی %~% وی باحمد سر دو و اعضا یکی
# 3 ای باحمد گفته اسرار الاه %~% وی باحمد داده خاتم صبحگاه
# 4 ای باحمد همره و همتاج تو %~% ای باحمد در شب معراج تو
# 5 در ولایت انبیا را سرشده %~% بر تمام تمام اولیا سرور شده
# 6 ای بشاگردیت فخر جبرئیل %~% وی ترا مادح شده رب جلیل
# 7 ای تو خود مظهر عجایب آمده %~% ای بهر دو کون غالب آمده
# 8 ای بهر دو کون فرمانت روان %~% ای شده حکمت روان درملک جان
# 9 ای ترا جن و پری جویا شده %~% ای به انسان در زبان گویا شده
# 10 ای ترا نشناخته قاضی شهر %~% خود باو راند شریعت تیغ قهر
# 11 ای ترا نشناخته مفتی ما %~% عاقبت گیرد ورا نار بلا
# 12 ای ترا نشناخته ناپاک زاد %~% ز آنکه او بوده ز قوم و نسل عاد
# 13 ای ترا نشناخته جز عاشقان %~% خود ترا نشناخته جز صالحان
# 14 ای ترا نشناخته جز مرد حق %~% غیر این معنی نخواندم من سبق
# 15 ای ترا نشناخته جز حق کسی %~% زآنکه حق رفتی و حق گفتی بسی
# 16 ای ترا نشناخته جز مصطفی %~% مصطفی دیده به معراجت لقا
# 17 ای ترا نشناخته جز اهل درد %~% زآنکه ایشانند خود مردان مرد
# 18 ای ترا نشناخته جز اهل راز %~% زآنکه ایشانند دایم در نیاز
# 19 ای ترا نشناخته جز عارفی %~% یامگر در کوی وحدت واقفی
# 20 ای ترا نشناخته جز کاملان %~% بهر دیدارت ستاده حاملان
# 21 ای دو عالم را شده مقصود تو %~% وی بمعنی عارف معبود تو
# 22 ای ربوده هستی منصور را %~% جام مستی داده او را بر ملا
# 23 ای تو کرده یک نظر در چشم او %~% خود اناالحق گشته بر ms215 اسم او
# 24 ای بمکه کرده در اول ظهور %~% وی بآخر در نجف دریای نور
# 25 ای تو در معنی ظهور مصطفی %~% وی تو در صورت لقای مصطفی
# 26 ای دل عطار از نام تو پر %~% جان عطار است از جام تو پر
# 27 ای تو گشته واقف دلها بنور %~% دارم از نور ولایت بس حضور
# 28 چون دلم را ساختی سلطان نشین %~% نور ایمانی بیا در جان نشین
# 29 چون مرابرداشتی ای بحر نور %~% برمدار از من نظر تا نفخ صور
# 30 ختم کن عطار این اسرار را %~% در دلت میدار این انوار را PageV01P77
# 1 بودم اندر تون بوقت کودکی %~% داده از کف رشته آسودگی
# 2 زار و بیمار و ضعیف و ناتوان %~% مانده از من یک رمق از نیم جان
# 3 هشت ماه متصل بیمار و زار %~% بودم افتاده بکنجی سوگوار
# 4 همچونی بگداخته اعضای من %~% رفته بود از کار سر تا پای من
# 5 مادر از جانم طمع ببریده بود %~% در جنان حالم پدر هم دیده بود
# 6 جان خویشان جمله در درد و محن %~% ساختندی از برای من کفن
# 7 ناگهم ضعف غریبی در ربود %~% مادرم ز آن جامه پاره کرده بود
# 8 چون زخود رفتم بزاریدم بسی %~% دیدم آخر خوش به بالینم کسی
# 9 گفت ای کودک نترسی ز آنکه من %~% همچو جان باشم ترا اندر بدن
# 10 میکنم درد ترا اینک دوا %~% تابگوئی در جهان اسرار ما
# 11 من ترا حالی ببخشم از کرم %~% تا شوی در پیش دانا محترم
# 12 درجهان گفت تو گردد همچو در %~% بحر و برگردد از آن در جمله پر
# 13 بعد از آن مالید دست خود بمن %~% زآن یدالله خوانمش در انجمن
# 14 اندر آن حالت مرا امید آن %~% تا کند آن شه بمن اسمش عیان
# 15 گفت ای عطار خواهی نام من %~% گویمت تاتو بنوشی جام من
# 16 نام تو عطار و نام من علی است %~% هرکه ms216 دارد حب من در جان ولی است
# 17 هستم اندر قرب حق از واصلان %~% خود مرا میدان تو شاه مقبلان
# 18 این بگفت و شد روان آن شاه زود %~% سوختم بر آتش شوقش چو عود
# 19 شد عرق بر من روان چون آب جوی %~% گشت پیدادر تن من رنگ و بوی
# 20 جمله گفتند این عرق از مرگ زاد %~% گفتم ای یاران شما باشید شاد
# 21 خود مرا جانی ز جانان آمده %~% پیش من شاه سلیمان آمده
# 22 من ز راه مرگ رخ برتافتم %~% از دم عیسی دمی جان یافتم
# 23 خود مرا حق داد جان نو ز نور %~% من ندارم ذوق رضوان و قصور
# 24 خود مرا شاه ولایت پیش خواند %~% از سگان آستان خویش خواند
# 25 من غلامی از غلامان ویم %~% خاک راه دوستاران ویم
# 26 من که عطارم ز بحرش قطره %~% پیش خورشید ویم چون ذره
# 27 زین حکایت جان ایشان شاد شد %~% خانه ایمانشان آباد شد
# 28 جمله میراندند با هم این پیام %~% شد زیاده اعتقاد خاص و عام
# 29 قرب صد سال است و کسری زین سخن %~% کو نشسته در میان جان من
# 30 من ز لطف او بحق بینا شدم %~% من ز نطق او بحق گویا شدم
# 31 من زخاک پای او برخاستم %~% ملک دنیا را بنطق آراستم
# 32 چون مرا عطار خواند آن شاه جان %~% من شدم عطار در ملک جهان
# 33 خود پدر چون جد من عطار بود %~% نسبتش از فرقه انصار بود
# 34 من شدم عطار در ملک سخن %~% عالمی پر شد ز عطار من
# 35 من شدم غواص معنی کلام %~% ملک معنی ختم شد بر من تمام
# 36 داد چون عطار را نورو ضیا %~% شد معطر عالم از عطر وفا
# 37 دین و دنیایم ازو روشن شده %~% باغ جان و دل از او گلشن شده
# 38 ای ترا عطار جویا آمده %~% مهرت اندر وی هویدا آمده
# 39 ای تو نور ms217 مظهر و اسرار غیب %~% سربرآورده تو پاکان را ز حبیب
# 40 ای که عقل کل ز تو حیران شده %~% عشق در کوی تو سرگردان شده
# 41 هرکه را لطف تو کرد از اهل دید %~% او جنید وقت گشت و بایزید
# 42 درولایت انبیا را راهبر %~% درهدایت اولیا را تاج سر
# 43 معنی تو همره هر کس که بود %~% او زمیدان گوی معنی را ربود
# 44 ای که عقل کل ز تو حیران شده %~% عشق درکوی تو سرگردان شده
# 45 صدهزاران همچو عطار این زمان %~% گشته همچون پشه پیشت بی‌زبان
# 46 من چه گویم تا کنم اثبات تو %~% حق تواند گفت وصفت ذات تو
# 47 حبش ایمان شد بهر دل راه یافت %~% همچو خورشید است کو بر ماه تافت
# 48 گر تو خواهی جان انور باشدت %~% سر نگه میدارتا سر باشدت
# 49 اولیا با مهرش ایمان داشتند %~% لاجرم از خلق پنهان داشتند
# 50 نور پاکش بر دل پاکان بتافت %~% زآن بحق دلهای پاکان راه یافت
# 51 تافت نورش بر جنید و بایزید %~% ز آن سبب گشتند در عالم وحید
# 52 هرکه او چون بوذر و قنبر بود %~% پاک طینت لاجرم سرور بود
# 53 نور او چون بر دل بصری بتافت %~% چون کمیل او جانب حق راه یافت
# 54 هرکه از مهرش مکرم می‌شود %~% همچو ابراهیم ادهم می‌شود
# 55 گاه ذوالنون را شده یار و رفیق %~% گه شد همراه نورش با شقیق
# 56 که حبیبی را نوازد از عجم %~% گاه طائی راکند او محترم
# 57 گاه معروف و سری و گه جنید %~% گاه چون نوری و شبلی کرده صید
# 58 بوتراب و شیخ یحیی و معاذ %~% جمله را بوده است او میر و ملاذ
# 59 شه شجاع و یوسف و ابن حسین %~% یافتند از نور مهرش زیب و زین
# 60 احمد عاصم ابوسفیان ثور %~% زو همه گشتند مشهوران دور
# 61 گاه چون عبدالله ابن جلا %~% داده سهل آئینه دل را جلا
# 62 ms218 احمد حواری و فضل و بشرهم %~% حافی و نامی شدند و محترم
# 63 بوعلی دقاق و بوالقاسم قشیر %~% همچو نصر آبادیش بوده نصیر
# 64 همچو بویعقوب پیر نهر جور %~% داده با او خضر و دیده فیض و نور
# 65 پیر حاجات از غلامان وی است %~% خواجه عبدالله هم زان وی است
# 66 بوده بویعقوب و بوالفضل حسن %~% همچو عبدالله مبارک زو علن
# 67 تافت نوری بر دل منصور ازو %~% عالمی شد زان نواپرنور ازو
# 68 حفص حداد و دگر خیری بدور %~% کرده‌اند از مهر او میری بدور
# 69 بوسعید بن ابوالخیر آن زمان %~% لاف مهرش زد بجنت برد جان
# 70 بو نجیب سهروردی و شهاب %~% خورده‌اند از جام مهر او شراب
# 71 هرکه از مهرش بحق گویا شده %~% همچو نجم الدین ما کبری شده
# 72 بوده مجدالدین و سعدالدین مدام %~% چون علی لالابجان او را غلام
# 73 سیف با خرزی دگر بابا کمال %~% یافتند از فیض جود او کمال
# 74 هرکه مهرش داشت او خاموش بود %~% این سخن تا این زمان سرپوش بود
# 75 این زمان کرد اوعیان اسرار را %~% تو بدین تهمت مکن عطار را
# 76 هرکه راهی یافت اندر راه حق %~% شد ز نور مهر او آگاه حق
# 77 جان ما از مهر او پر نور شد %~% خاک نیشابور از او پرنور شد
# 78 هرکه دارد حب حیدر راه یافت %~% همچو خورشیدی که او بر ماه تافت
# 79 هرکه دارد حب او ایمان برد %~% کی ازو ایمان و دین شیطان برد
# 80 هرکه دارد حب او سلمان‌ماست %~% او چو شمعی در میان جان ماست
# 81 هر که دارد حب او بوذر بود %~% همدم عمار با قنبر بود
# 82 هرکه دارد حب او عمار شد %~% او براه خواجه عطار شد
# 83 هرکه دارد حب او دل زنده است %~% در میان واصلان فرخنده است
# 84 هرکه دارد حب او آزاد شد %~% کفر و ظلم او همه بر باد شد
# 85 ms219 هر که دارد حب او شاهی کند %~% حکم او از ماه تا ماهی کند
# 86 رو منافق بد مگو درویش را %~% چون مسلمان می‌شماری خویش را
# 87 چون تو امروزی نرفتی سوی او %~% چون توانی دید فردا روی او
# 88 روز حشرت خود زبان الکن شود %~% خود دوعالم بر تو یک گلخن شود
# 89 جامه بغض و عداوت دوختی %~% تو زبغضش در جهنم سوختی
# 90 هر که دارد حب او از اتقیاست %~% رافضی گوئی تو او راکی رواست
# 91 بهر این گفتن تو ملعون رفته %~% از مسلمانی تو بیرون رفته
# 92 هرکه مؤمن را بگوید رافضی %~% دان که او بی‌شبهه باشد ارفضی
# 93 رفض برگشتن بود از راه حق %~% خود تو برگشتی ز راه شاه حق
# 94 خارجی گشتی مسلمانی مجو %~% در دل خود نور ایمانی مجو
# 95 خارجی را غیر دوزخ جای نیست %~% خارجی را سوی جنت پای نیست
# 96 خارجی رانده شده از پیش شاه %~% او شده در صورت و معنی تباه
# 97 ای برادر تا شوی از اهل دید %~% تو گریزان شو از این قوم پلید
# 98 خارجی و ناصبی خود مرده‌اند %~% بیشک ایشان را بدوزخ برده‌اند
# 99 راه مردان گیر و مرد مرد شو %~% با محبان باش و اهل درد شو
# 100 ای برادر تا شوی تو مرد دین %~% ذره پیدا کنی تودرد دین
# 101 خوش درآ در راه مردان مردوار %~% تا کنم من بر تو معنیها نثار
# 102 اول معنیم حب حیدر است %~% زانکه از وی نور معنی انور است
# 103 معنی من حب شاه اولیاست %~% معنی من در دریای خداست
# 104 معنی من نور غیبی یافته %~% معنی من زین و زیبی یافته
# 105 اول معنیم نور انماست %~% آخر معنیم تاج هل اتی است
# 106 اول معنیم علمش آمده %~% آخر معنیم حلمش آمده
# 107 اول معنیم اسرار الاه %~% آخر معنیم از ماهی بماه
# 108 اول معنیم بر عالم زده %~% آخر معنیم بر آدم زده
# 109 ms220 اول معنیم نامش در نظر %~% آخر معنیم مهرش راهبر
# 110 اول معنیم آیات کلام %~% آخر معنیم می داده ز جام
# 111 اول معنیم آمد حب شاه %~% آخر معنیم اسرار اله
# 112 اول معنیم کوی او وطن %~% آخر معنی بهشت ذوالمنن
# 113 اول معنیم گفتار رسول %~% آخر معنیم اولاد بتول
# 114 اول معنیم پنهان آمده %~% آخر معنیم در جان آمده
# 115 اول معنیم داده جان بتن %~% آخر معنیم او گفته سخن
# 116 اول معنیم شاه لو کشف %~% آخر معنیم نور من عرف
# 117 اول معنیم او رهبر شده %~% آخر معنیم او سرور شده
# 118 اول معنیم او نطق زبانست %~% آخر معنیم او شرح و بیانست
# 119 اول معنیم شرح جفر او %~% آخر معنیم نهجش گفت و گو
# 120 اول معنیم با او شد وداد %~% آخر معنیم غیرش شد زیاد
# 121 اول معنیم داده جام عشق %~% آخر معنیم بند و دام عشق
# 122 اول معنیم علم آموخته %~% آخر معنیم ایمان سوخته
# 123 اول این ایمان تقلیدی بسوز %~% تا کند ایمان تحقیقت بروز
# 124 تو ازین تقلید بگذر همچو من %~% زانکه تقلیدت نیارد جان بتن
# 125 چون نرفتی راه افتادی چو زن %~% ای مقلد راه مهر او مزن
# 126 مهر او درهر دلی کآمد فرو %~% دان که چون خورشید میتابد ازو
# 127 مهر او میدان که لاف و حرف نیست %~% بهر مهر او ترا چون ظرف نیست
# 128 سینه را از قید آلایش بسوز %~% دیده را ازدیدن صورت بدوز
# 129 بعد از آنی کار مردان پیشه کن %~% روز وشب در جستجو اندیشه کن
# 130 چون شوی صافی تمام از بهر او %~% دل شود روشن ترا از مهر او
# 131 تو مگو مقبول گشتم ای فضول %~% جهد کن تا او ترا سازد قبول
~~PageV01P78
# 1 ای برادر از ریا پرهیز کن %~% خامه را بهر نوشتن تیز کن
# 2 مظهرم از روی حرمت پیش گیر %~% وین سخن را یاد ازین درویش گیر
# 3 از سر اخلاص ms221 بنویس و بفهم %~% در دل از حاسد میاور هیچ وهم
# 4 از تو این صورت بماند یادگار %~% او شفیع تو شود روز شمار
# 5 با خدا من بسته‌ام عهد ای جوان %~% که نباشم بیتو در باغ جنان
# 6 کرده‌ام عهد آنکه این مظهر نوشت %~% یک زمان بی او نباشم در بهشت
# 7 آن نویسد اینکه دارد اعتقاد %~% معتقد را جا بهشت عدن باد
# 8 گر تو مظهررا کتابت میکنی %~% دان که در معنی عبادت میکنی
# 9 میکنی بغض و خلاف از دل بدر %~% هیچ طاعت نیست زین شایسته‌تر
# 10 دان که حیدر بر تو بخشد جام را %~% تو شوی فیاض خاص و عام را
# 11 کاتب وحی از کلام الله نوشت %~% کاتب ما نیز مدح شه نوشت
# 12 حق تعالی خود بیامرزد ترا %~% گر کتابت سازی این مظهر چو ما
# 13 هرکه او این مظهرم خواند بدهر %~% پر کند از علم معنی شهر شهر
# 14 هر که شک آرد بمظهر لعنتی است %~% زآنکه این مظهر نشان جنتی است
# 15 شک میاورد تا بهشتت جا شود %~% در دلت نور یقین پیدا شود
# 16 هرکه در مظهر شود اسراردان %~% او بداند جمله سرها را عیان
# 17 هرکه مظهر خواند او مظهر شود %~% همنشین ساقی کوثر شود
# 18 گر تو جان خواهی بیا مظهر بخوان %~% تا دهد جانت خدا در عین جان
# 19 مظهرم جان تازه گرداند چو روح %~% جوهر ذاتم دمیده چون صبوح
# 20 جوهرذاتم جهان را جان بود %~% زآنکه او از معنی قرآن بود
# 21 جوهر ذاتت بحق واصل کند %~% یاترا نوری ز حق در دل کند
# 22 مظهر من از عجایب نور یافت %~% همچو موسی خویش را در طور یافت
# 23 مظهر من را لسان الغیب دان %~% اوست اسرار دو عالم را زبان
# 24 مظهر من در شریعت آمده است %~% در طریقت او حقیقت آمده است
# 25 مظهر من در شریعت روشن است %~% سوی باغ خلد او یک روزن است ms222
# 26 مظهر من شاعری بر خود نبست %~% دارد او در نظم با عرفان نشست
# 27 گر تو ای شاعر ببینی مظهرم %~% تو شوی آگه یقین از جوهرم
# 28 این زمان معلوم گردد شعر تو %~% خطو خالی تو نیابی اندرو
# 29 مظهر من نیست شرح نحو و صرف %~% هست معنی نیست آخر صوت و حرف
# 30 بعد تو عطار درویشان حق %~% مظهر را درس گویند و سبق
# 31 گر نخواند خود خوارج مظهرت %~% کم نگردد قیمت این جوهرت
# 32 جوهرت در گوش صاحب راز شد %~% زآنکه او با اهل حق همراه شد
# 33 جوهر و مظهر بکنج یار نه %~% خو ورا سرپوش از اسرار نه
# 34 پی بمعنی برممان تودر مجاز %~% رو بمیدان معانی اسب تاز
# 35 رو نهان کن بر تو گشتم ملتجی %~% تا نیفتد این بدست خارجی
# 36 این کتب شرحی بود از انما %~% وین کتب گوید بیان هل اتی
# 37 این کتب گوید حدیثی از رسول %~% وین کتب دارد دو نوری از رسول
# 38 این کتاب اسرار درویشان بود %~% وین کتب گفتار دلریشان بود
# 39 این کتابم چون محقق مقتداست %~% این کتابم جمله قول انبیاست
# 40 این کتابم بعد من گوید سخن %~% این کتابم گوید این کن آن مکن
# 41 این کتابم دان زبان اولیا %~% این کتابم دان مکان انبیا
# 42 این کتابم معنی مردان ماست %~% این کتابم نوری از ایمان ماست
# 43 این کتابم دفتر اسرار دل %~% این کتابم نقطه پرگار دل
# 44 این کتابم ذات آدم آمده %~% همدم عیسی بن مریم آمده
# 45 این کتاب از قدرت حق دم زده %~% آتشی ازشوق در عالم زده
# 46 این کتابم در سما جبریل خواند %~% خود ملایک بر زبان بی قیل خواند
# 47 این کتابم احمد مختار گفت %~% در میان کوچه و بازار گفت
# 48 این کتابم احمد مختار خواند %~% بعد از آنش از دل عطار خواند
# 49 این کتابم در ثنای مرتضی است %~% این کتابم مدح شاه اولیاست ms223
# 50 این کتابم داد بر عطار قوت %~% گفت از پیغام حی لایموت
# 51 این کتب باشد سواد خط او %~% این کتب باشد حباب شط او
# 52 این کتاب از عرش اعظم آمده %~% این کتاب از نطق آدم آمده
# 53 این کتاب از شیشه قدرت چکید %~% عالم الغیب شهادت را بدید
# 54 این کتابم اهل معنی را بود %~% یا مگر عطار ثانی را بود
# 55 این کتاب از صبح صادق دم زده %~% پنجه بر روی نامحرم زده
# 56 این کتب با محرمان همراه شد %~% تا بخلوتخانه آن شاه شد
# 57 این کتب دارد شرابی از طهور %~% می‌کند در جان اهل دل ظهور
# 58 این کتب اندر عبادت گفته‌ام %~% در اسرارش بشبها سفته‌ام
# 59 این کتاب اسرار دارد صد هزار %~% زین سخن عطار دارد صد هزار
# 60 این کتاب از نام مظهر آمده %~% زانکه او از پیش حیدر آمده
# 61 این کتاب از حق ترا پیغام داد %~% این کتاب از حق بدستت جام داد
# 62 این کتب گمراه را رهبر شود %~% بر طریق خواجه قنبر شود
# 63 این کتاب از پیش هادی میرسد %~% سازدت آگه که مهدی می‌رسد
# 64 این کتابم بحر بی‌پایان عیان %~% اندر آن سر دو عالم را بدان
# 65 این کتابم تاج جمله علمها است %~% این سخن جان خوارج را بلاست
# 66 این کتب غواص بحر هر کلام %~% این کتب خورده ز کوثر جام جام
# 67 این کتاب آئینه دل را جلاست %~% این سخن ورد محبان خداست
# 68 این کتب را ای عزیزم یاد گیر %~% بعد از آن ملک دو عالم شاد گیر
# 69 این کتاب ازگفته عطار ماست %~% مثل این گفتار در عالم کجاست
# 70 این کتب در جان خارج خنجر است %~% بلکه بر مثل سنان اشتر است
# 71 این سخن ورد زبان قنبر است %~% این سخن شرحی ز روی بوذر است
# 72 این سخن زردی روی خارجی است %~% بلکه خود سنگ سبوی خارجی است
# 73 ای خوارج ms224 ترک بغض و کینه کن %~% خاطرت را صاف چون آئینه کن
# 74 تاخدا و خلق را راضی کنی %~% جان خود پر نور فیاضی کنی
# 75 من که عطارم ز جورت سالها %~% داشتم در کنج خلوت حالها
# 76 بر زبان حرفی نگفتم زین کلام %~% داشتم در پاس این گفت اهتمام
# 77 بعد یک چندی بخود گفتم که تو %~% تا بکی باشی چو سنگی در سبو
# 78 آنچه تو در آفرینش دیده %~% وآنچه از ارباب بینش دیده
# 79 بازگو رمزی که ماند یادگار %~% تونمانی او بماند بر قرار
# 80 بر زبان آورده آمد این ترا %~% گو بگو عطار از شیر خدا
# 81 چون سروش غیبیم آمد بگوش %~% زان نیارستم شدن زان پس خموش
# 82 گفت من باشد بحکم مظهری %~% کو بود از جوهر کل جوهری
# 83 جهر کل ذات پاک مصطفی است %~% مظهر کل خود علی مرتضی است
# 84 مظهر من وصف ذات مظهر است %~% آنکه شهر علم احمد را در است
# 85 جوهر کل بیگمان از حق بود %~% عالمان را خود بر این کی دق بود
# 86 علم ما علم کلام کردگار %~% غیر این علمم نباشد یادگار
# 87 علم من باشد احادیث کلام %~% بهر تو آورده‌ام من این پیام
# 88 من براه مصطفی دارم قدم %~% من بکوی مرتضی دایم روم
# 89 راه این است و روش از من شنو %~% تو زبهر مظهرم جان کن گرو
# 90 تاز مظهر زنده گردی جاودان %~% تازجوهر ذات گردی جان جان
# 91 هر کتابی کوبرون شد زین کلام %~% رو بسوزان جمله را تو والسلام
# 92 چون کلامت حق بود حق گویمت %~% بعد از آن در کوی وحدت جویمت
# 93 کوی وحدت کوی درویشان بود %~% مذهب حق گفته ایشان بود
# 94 هرکه پیوندی کند با اهل وصل %~% می‌کشد سر رشته‌اش آخر باصل
# 95 کرده‌ام با اصل خود پیوند من %~% نفس خود را کرده‌ام در بند من
# 96 خواب غفلت برداز گوش تو هوش %~% در بیابان فنا میری ms225 چو موش
# 97 رو بدان ای دوست بود خویش را %~% چند بینی با بدی بد کیش را
# 98 هرکه از نفس و هوا بیزار شد %~% او زخواب غفلتش بیدار شد
# 99 ای برادر همره عقل آمدیم %~% در همه علم جهان نقل آمدیم
# 100 من شدم دریا ودارم موجها %~% خود چه سنجد قطره‌ای در پیش ما
# 101 ما ببحر لم یزل پی برده‌ایم %~% پیش از موت معین مرده‌ایم
# 102 ای ز غفلت رفته اندر خواب مرگ %~% ظلم وبدعت را نکردی هیچ ترک
# 103 تو بدان خود را که تا دانا شوی %~% بر وجود خویشتن بینا شوی
# 104 حیف باشد گر ندانی خویش را %~% همچو حیوانان دوانی خویش را
# 105 تو ز نسل آدمی ای آدمی %~% از معانی نیست در ذاتت کمی
# 106 وز پدر وز جد خود رو تافته %~% جامه‌ها از بهر شیطان بافته
# 107 خویشتن را با شیاطین کرده جمع %~% چون سخنهای شیاطین کرده سمع
# 108 مثل شیطان هر که باشد لعنتی است %~% هرکه چون انسان بود او رحمتی است
# 109 فهم انسان طبع دراک آمده %~% جوهر ماهیتش پاک آمده
# 110 مظهر من دان که عالی گوهر است %~% این ز جوهر خانه آن جوهر است
# 111 جوهر معنی من از گنج اوست %~% گر نداند مدعی این رنج اوست
# 112 جوهر معنی من از مرتضی است %~% زآنکه او اندر دو عالم رهنماست
# 113 مصطفی و مرتضی یک جوهرند %~% با موحد همچو نور اندر برند
# 114 مصطفی و مرتضی روحند و جان %~% دان تو این اسرار معنی در جهان
# 115 مصطفی و مرتضی دان سر غیب %~% خود محبش را نباشد هیچ عیب
# 116 این زمان عطار آن اسرار یافت %~% بلکه او یک لمعه از دیدار یافت
# 117 مثل عطاری نیامد در جهان %~% واقف اسراری نیامد در جهان
# 118 گر شدی غافل ز معنیهای او %~% خود نبردی از معانی هیچ بو
# 119 اصل معنی حب حیدر دان چو من %~% غیر اینم نیست در ms226 دنیا وطن
# 120 اصل معنی راه او رفتن بود %~% واز طریق خارجی گشتن بود
# 121 اصل معنی آنکه جان من ازوست %~% در معانی دیدن جانان نکوست
# 122 هر که مهرش یافت او دین دار شد %~% در هدایت همره عطار شد
# 123 تاج سلطانی من از دست اوست %~% ناوک معنی من از شست اوست
# 124 از معانی ویم من سرفراز %~% این معانی را بدانند اهل راز
# 125 اهل راز آنست کو دیندار شد %~% همنشین صاحب اسرار شد
# 126 اهل راز آن شد بدین جعفریست %~% او چو سلمان بر طریق حیدریست
# 127 اهل راز است آنکه کامل دل شود %~% نه چو حیوان پای او در گل شود
# 128 اهل راز آنست با دلدل سوار %~% عهد او باشد بمعنی استوار
# 129 اهل راز آن شد که با شاه نجف %~% در معانی دیده باشد لو کشف
# 130 اهل راز آنست کو آگاه شد %~% او بدین مصطفی همراه شد
# 131 اهل راز آنست کو با مرتضا %~% در سوی الله گفت لو کشف الغطا
# 132 اهل راز آنست کو از دید گفت %~% نی چو تقلیدی که از تقلید گفت
# 133 اهل راز آنست کو ره راست رفت %~% نی چو ظاهر بین که هر سو خواست رفت
# 134 اهل راز آنست کز کوثر چشید %~% شربت باقی ز ساقی درکشید
# 135 اهل راز آنست با حق راز گفت %~% بعد از آن آن راز با خود باز گفت
# 136 اهل راز آنست در شبهای تار %~% او بحال خویشتن گریید زار
# 137 اهل راز آنست کو از خود برست %~% بر سریر تخت سلطانی نشست
# 138 اهل راز آنست کز خلقان گریخت %~% لاجرم از پیش او شیطان گریخت
# 139 اهل راز آنست کو واصل بود %~% واقف او از عارف کامل بود
# 140 اهل راز آنست کآید او وحید %~% خاتم ملک ولایت را بدید
# 141 اهل راز آنست کو را عشق گفت %~% من ندارم رازها از تو نهفت
# 142 راز اهل راز ms227 آگاهی بود %~% گر نفهمی تو ز کوتاهی بود
# 143 اهل راز آن شد که او آزاد زیست %~% در مجرد خانه استاد زیست
# 144 اهل راز آنست خود را فرد ساخت %~% او به تسلیم رضا با درد ساخت
# 145 اهل راز آنست با حق آشناست %~% در معانی همنشین جان ماست
# 146 اهل راز آنست چون من کار کرد %~% خویش را با نور ایمان یار کرد
# 147 اهل راز آنست صبح و شام را %~% او بطاعت بگذراند کام را
# 148 اهل راز آنست کو شد مست دوست %~% گفت مستی‌ام همه از خم اوست
# 149 اهل راز آنست بی می مست شد %~% او به پیش عارفان پابست شد
# 150 اهل راز آنست شبها تا بروز %~% مظهر عطار خواند او بسوز
# 151 اهل راز آنست در خلوت نشست %~% وآن درمعنی بروی غیر بست
# 152 معنی اول بذات اوست ذکر %~% معنی آخر ز لطف اوست فکر
# 153 معنی اول نبوت را عطا %~% معنی آخر ولایت را صفا
# 154 معنی اول رسید اسرار غیب %~% معنی آخر برآورد او ز جیب
# 155 معنی اول شنوده مصطفی %~% معنی آخر ربوده مرتضی
# 156 معنی اول به پیش او عیان %~% معنی آخر شنوده بی بیان
# 157 معنی اول ازو سر برزده %~% معنی آخر بمنبر بر شده
# 158 معنی اول جهان را نور داد %~% معنی آخر بعقبی سور داد
# 159 معنی اول که باشد این بدان %~% معنی آخر تو از مظهر بخوان
# 160 معنی اول امیرالمؤمنین %~% معنی آخر امام المتقین
# 161 معنی اول شه دلدل سوار %~% معنی آخر گرفته ذوالفقار
# 162 معنی اول شفیع امتان %~% معنی آخر شده عطار دان
# 163 معنی اول بعالم نور تست %~% معنی آخر به آدم نور تست
# 164 معنی اول بیان انما %~% معنی آخر عیان هل اتی
# 165 معنی اول تو ای در سروری %~% معنی آخر تو ای در رهبری
# 166 معنی اول کلام کردگار %~% معنی آخر توی اسرار یار
# 167 معنی اول عیانی در یقین ms228 %~% معنی آخر نهانی در زمین
# 168 معنی اول تو پیدا آمدی %~% معنی آخر تو شیدا آمدی
# 169 معنی اول تو ای در سرلن %~% معنی آخر توئی در پیرهن
# 170 معنی اول بیان انبیا %~% معنی آخر نشان اولیا
# 171 معنی اول جهان را غلغله %~% معنی آخر زمان را ولوله
# 172 معنی اول تو جان آری به تن %~% معنی آخر برون آری بفن
# 173 معنی اول تو حکمی راندی %~% معنی آخر بخویشش خواندی
# 174 معنی اول تو آدم را رفیق %~% معنی آخر بروح الله طریق
# 175 معنی اول کمالت بی‌زوال %~% معنی آخر برون از قیل و قال
# 176 معنی اول ظهوری در ظهور %~% معنی آخر شکوری که غفور
# 177 معنی اول تو مقصود آمدی %~% معنی آخر تو محمود آمدی
# 178 معنی اول تو نطق هر زبان %~% معنی آخر تو گفتی هر بیان
# 179 معنی اول تو نور آسمان %~% معنی آخر رفیق انس و جان
# 180 معنی اول بعاشق گفته %~% معنی آخر بصادق گفته
# 181 معنی اول خدا دادت بعلم %~% معنی آخر عصا دادت بحلم
# 182 معنی اول ز فیضت راه یافت %~% معنی آخر ز جبیبت ماه تافت
# 183 معنی اول بنامت اولیست %~% معنی آخر بنامت آخریست
# 184 معنی اول تو تاج انبیا %~% معنی آخر رواج اولیا
# 185 معنی اول ترا قرآن کتاب %~% معنی آخر ترا ایمان خطاب
# 186 معنی اول ز تو اسرار یافت %~% معنی آخر ز تو انوار یافت
# 187 معنی اول به ایمان عطف تو %~% معنی آخر بانسان لطف تو
# 188 معنی اول قبای قد تو %~% معنی آخر ردای جد تو
# 189 معنی اول بصادق ختم کن %~% معنی آخر بعاشق ختم کن
# 190 معنی اول که صدق اولیاست %~% در جهان میدان علی موسی الرضاست
# 191 ای ز تو اسرار مبهم آشکار %~% بر درت عیسی بن مریم پرده‌دار
# 192 علم اسرار لدنی پیش تست %~% سالک اسرار حق درویش تست
# 193 خود تو بودی در دل منصور نور %~% زآن ازو آمد اناالحق ms229 در ظهور
# 194 غیر تو خود نیست در عالم کسی %~% این شده بر من معین خود بسی
# 195 هم تو روحی در بدن هم نور دین %~% هم تو باشی با نبوت همنشین
# 196 هر زمانی جبه داری بتن %~% گه قبا سازی ورا گه پیرهن
# 197 گه نمائی خویش را در آینه %~% جلوه گر گردی تو درهر آینه
# 198 گه بپوشی خود لباس عاشقان %~% گه شوی اندر میان جان نهان
# 199 گه بمظهر وصف خودسازی عیان %~% گه بجوهر کشف خود سازی بیان
# 200 گه باشتر نامه داری حالها %~% در لسان الغیب داری قالها
# 201 گه باشتر نامه گوئی راز خود %~% گه به اشتر نامه داری ناز خود
# 202 گه به اشتر نامه گوئی سر هو %~% گه به اشترنامه داری گفتگو
# 203 گه به اشتر نامه عاشق بوده %~% گه به اشتر نامه صادق بوده
# 204 گه میان اشتران گشتی نهان %~% از تو دلها چون جرس اندر فغان
# 205 گه درآئی در میان راز %~% گه کنی در ملک معنی ترکتاز
# 206 گه عرب گردی و گوئی زنجبیل %~% گه همی خوانی تسمی سلسبیل
# 207 گه بپوشی عقل رادستار عشق %~% گه ببندی شیخ را زنار عشق
# 208 گه میان جمع باشی جام می %~% گه بهار آیی و گه باشی بدی
# 209 گه تو ترکی در حبش گه فارسی %~% گه بملک روم مثل حارسی
# 210 گه قدم داری بمصر و گه بشام %~% ماوراالنهر داری خود مقام
# 211 گه خراسانی شده در ملک طوس %~% تاترا عطار باشد پای بوس
# 212 گه خطائی خوانمت اندر ختن %~% گه امیری با اسیری در سخن
# 213 گه به تخت و دشت داری تکیه گاه %~% گه درون کاشغر داری سپاه
# 214 گه خجند واندجان را کرده سیر %~% گه گشاده در بخارا باب خیر
# 215 گه بخوارزمی و گه در مرو و تون %~% گه کنی شاپور ما را سرنگون
# 216 گه عراق و فارس را برهم زنی %~% گه به آذربایجان این دم زنی ms230
# 217 گه به گیلان در روی چون ششدری %~% گه درون شیروان بر منبری
# 218 گه تو پوشی اردبیلی را لباس %~% گه حلب را کرده تخت اساس
# 219 گه بقسطنطین درآیی خود بقهر %~% گه فرنگی را دهی ناقوس دهر
# 220 گه درآیی خود بهندستان زمین %~% تا ببینی آنچه دیدی پیش ازین
# 221 گه میان انبیا در خرقه %~% گه میان اولیا در خرقه
# 222 در جهان در هر زمان غوغای تست %~% خود بهر قرنی بجان سودای تست
# 223 بر سریر ملک و دولت کام تو %~% در دل آدم همه آرام تو
# 224 گه بمکه خان سلطانی نهی %~% گه نجف را گنج پنهانی نهی
# 225 سالها در ملک سرمد بوده %~% در مدینه با محمد بوده
# 226 با تمام انبیا همراه تو %~% خود تمام اولیا را شاه تو
# 227 ای تو کرده جان مشتاقان کباب %~% ای تو کرده ملک جسمانی خراب
# 228 هرچه خواهی آن کنی سلطان توئی %~% بر جراحتهای ما درمان توئی
# 229 آنچه حکم تست من آن می‌کنم %~% جان فدای جان و جانان می‌کنم
# 230 داغ ماند خود بجانم سود تست %~% بهر سودش خود وجودم عود تست
# 231 من شدم تسلیم بهر سوختن %~% وآن قبای آتشین را دوختن
# 232 سوزشی کز تست مرهم خوانمش %~% درد کان از تست راحت دانمش
# 233 آتشی کز تست من پروانه وار %~% اندر آن آتش درآیم بیقرار
# 234 آنکه سوزی نیستش خاکستر است %~% وآنکه سوزد همچو اخگر انور است
# 235 شعله آتش زدی درجان ما %~% آتشینم ساختی خوش مرحبا
# 236 در زدی آتش که تا سوزی مرا %~% خود چه باشد ذره‌ای پیش ضیا
# 237 من نیم خود هیچ و جمله خود توئی %~% من زخود برداشتم اسم دوئی
# 238 من وجود خویش را انداختم %~% جان خود را پیش جانان باختم
# 239 گر تو خواهی تاشوی آزاد و فرد %~% آر تسلیم و رضا وسوز و درد
# 240 درد و سوزش حال درویشان بود %~% ناله و غم در دل ایشان ms231 بود
# 241 سوخت او عطاررا از شوق خویش %~% درد او مرهم کنم بر جان ریش
# 242 هر دلی کز درد تو بی ذوق شد %~% همچو شیطان گردنش در طوق شد
# 243 هرچه از پیش تو باشد خوش بود %~% بس لطیف و نازک ودلکش بود
~~PageV01P79
# 1 بد به نیشابور مرد منعمی %~% بود او را خانه پردرهمی
# 2 تاجران بسیار در ملک جهان %~% بهر نفع مال میکردی روان
# 3 مزرعه در ملک ما بسیار داشت %~% تخم بی‌صبری در او بسیار کاشت
# 4 خانه‌ها و جایها بسیار ساخت %~% خود چه حاصل چون کسی را کم نواخت
# 5 روز و شب فکرش خیال جاه بود %~% دستش ازنیکی ولی کوتاه بود
# 6 ناگهم افتاد در کویش گذر %~% بود چون فرزند او بیرون در
# 7 چشم او افتاده بر من گفت آه %~% آمدی خوش ورنه می‌گشتم تباه
# 8 از جفای دورو ازدرد پدر %~% این زمان افتاده از خود بیخبر
# 9 این توقع دارم از لطف تو من %~% پیش او آیی و گوئی یک سخن
# 10 مدت ده روز شد تاخسته است %~% او زاکل و شرب لب بربسته است
# 11 هر که آید در عیادت پیش او %~% غیر فحش از وی نیامد گفتگو
# 12 در نصیحت نکته‌ای با او بگوی %~% تا نریزد او ازین فحش آب روی
# 13 چون برفتم پیش او بی‌گفتگو %~% در مقام کندن جان بود او
# 14 چون نظر افتاد او را بر فقیر %~% گفت ای عطار ما را دستگیر
# 15 گفتمش دم با خدا باید زدن %~% خود از این دنیا بدر باید شدن
# 16 گفت ای عطار رفتن مشکل است %~% زآنکه حب این جهانم در دل است
# 17 این چنین در روی من بسیار گفت %~% وآن همه از هستی و پندار گفت
# 18 من زبالینش روان برخاستم %~% هر زمان از بیم آن میکاستم
# 19 چون باو گفتم بسی گوی از خدا %~% یا ببر پیشم تو نام مصطفی
# 20 او ز مال و جاه ms232 خود میگفت قال %~% خود نبود از یاد حقش ذوق و حال
# 21 جان همی کند و همی گفت این سخن %~% غیر این معنی نبودش هیچ فن
# 22 ناگهی درویشی آمد پیش من %~% گفت از حال غنی برگو سخن
# 23 گفتمش ای دوست او جان می‌کند %~% خویشتن را او بزندان میکند
# 24 چون شنید این قصه از من پیر راه %~% خنده او کرد از شکر الاه
# 25 گفت او هفتاد سال ای اهل دل %~% درجهان کنده است جانی متصل
# 26 او بعمر خویشتن جان کنده است %~% این زمان در پیش شیطان مانده است
# 27 ای برادر حال دنیا دار بین %~% چون درون نار گشته زار بین
# 28 ای برادر از جهان بیزار باش %~% دایما با ذکر حق درکارباش
# 29 هرکه دنیا دار شد مردود شد %~% همچو هیمه در میان دود شد
# 30 هر که دنیا دار شد بی ما بود %~% در دو عالم بیشک او رسوا بود
# 31 هر که دنیا دار شد غمخوار شد %~% او ز دنیائی خود بیمار شد
# 32 هر که دنیا دار شد او مرده‌ایست %~% او به خواری در جهان افسرده ایست
# 33 هر که دنیا دار شد او یار نیست %~% در دو عالم خود ازو آثار نیست
# 34 هر که دنیا دار شد او را مبین %~% تا نیندازد ترا او بر زمین
# 35 هر که دنیا دار شد ترسان بود %~% پیشوای او همه شیطان بود
# 36 هر که دنیا دار شد آلوده شد %~% او بکفگر جهان پالوده شد
# 37 هر که دنیا دار شد لذت نیافت %~% او به پیش عارفان همت نیافت
# 38 هر که دنیا دار شد عقبی ندید %~% او ثمر از خوشه طوبا نچید
# 39 هر که دنیا دار شد از ما گذشت %~% دارد او با اهل دنیا خود نشست
# 40 هر که دنیا دار شد ای وای او %~% خود مرا رحم است بر فردای او
# 41 هر که دنیا دار شد خود را ms233 بسوخت %~% یا به تیری از بلا خود را بدوخت
# 42 هر که دنیا دار شد بیمار شد %~% او برون از کلبه عطار شد
# 43 هر که دنیا دار شد زیر زمین %~% خود ورا شیطان ملعون درکمین
# 44 هر که دنیا دار شد او گیج شد %~% همچو مال خویشتن او هیچ شد
# 45 هر که دنیا دار شد از ما برید %~% در معانی مظهر ما را ندید
# 46 هر که دنیا دار شد سودا پزد %~% مار دنیا دایمش بر پا گزد
# 47 هر که دنیا دار شد آخر چه کرد %~% او ز دنیا رفت با صد آه و درد
# 48 هر که دنیا دار شد مرگش گرفت %~% هرکه عقبا دار شد ترکش گرفت
# 49 هر که دنیا دار شد اهل گل است %~% هرکه عقبی دار شد اهل دلست
# 50 هر که دنیا دار شد کی راه دید %~% خویشتن را عاقبت درچاه دید
# 51 هر که دنیا دار شد کفتار شد %~% او درون غار بسته خوار شد
# 52 هر که دنیا دار شد او کور شد %~% در میان مفلسان عور شد
# 53 هر که دنیا دار شد کی آدمی است %~% کی ورا در علم معنی خرمیست
# 54 هر که دنیا دار شد کی عشق دید %~% مظهر عطار را او کی شنید
# 55 هر که دنیا دار شد مظهر نیافت %~% او ز جوهر ذات من جوهر نیافت
# 56 هر که دنیا دار شد عطار نیست %~% در معانی واقف اسرار نیست
# 57 هر که دنیا دار شد در زحمت است %~% هرکه از پیشش رود در رحمت است
# 58 هر که دنیا دار شد ویران شود %~% یامثال خواجه دیوان شود
# 59 هر که دنیا دار شد او منصبی است %~% او در آن صورت بمعنی عقربیست
# 60 هر که دنیا دار شد دکان گرفت %~% نه برفت و علم القرآن گرفت
# 61 هر که دنیا دار شد دنیا گرفت %~% خویش را در پیش شیطان جا گرفت
# 62 ms234 هر که دنیا دار شد فاسق بود %~% کی چودرویشان دین عاشق بود
# 63 هر که دنیا دار شد در نار سوخت %~% او زبهر جیفه دینار سوخت
# 64 هر که دنیا دار شد او جان کند %~% از تن خود جامه ایمان کند
# 65 هر که دنیا دار شد خود بین شده %~% پای تا سر جملگی سرگین شده
# 66 هر که دنیا دار شد سنگین دلست %~% همچو خر دایم فتاده در گل است
# 67 هر که دنیا دار شد در راه ماند %~% پای بسته دردرون چاه ماند
# 68 هر که دنیا دار شد دانی چه کرد %~% او ز دنیا رفت با صد آه و درد
# 69 هر که دنیا دار شد دیندار نیست %~% او درون کلبه عطار نیست
# 70 در گذر از جیفهدنیای دون %~% تا برآری از صدف گوهر برون
# 71 گوهر معنی بیان انبیاست %~% جوهر معنی زبان اولیاست
# 72 در معانی کوش نی در جاه و مال %~% زآنکه جاه و مال را باشد زوال
# 73 مال دنیا از حقت دوری دهد %~% پس ترا از کفر رنجوری دهد
# 74 درگذر از منصب دنیای دون %~% زانکه خلقی را دراندازد بخون
# 75 بگذر از دنیا و جام عشق نوش %~% همچو مستان خدامیکن خروش
# 76 گر تو خواهی پیش آن دلجو شوی %~% بایدت اول که همچون او شوی
# 77 یعنی از هستی خود از دل گذر %~% وآنگهی بیخود بسویش راه بر
# 78 چون درآئی خویش را گم کن دراو %~% تا بیابی خویش را پهلوی او
# 79 هر که دارد این ادب مقبل بود %~% او بمقبولان حق واصل بود
# 80 هرکه دارد این ادب مظهر گرفت %~% جام راحت از کف حیدر گرفت
# 81 خویش رادر زندگانی فوت بین %~% این معانی را تو پیش از موت بین
# 82 تا بمانی زنده درملک الاه %~% خود بعلیینت باشد تکیه گاه PageV01P80
# 1 بود دربغداد شیخی نیک رای %~% خلعت عرفان گرفته از خدای
# 2 بود زاهد درورع پیچیده بود %~% نقطه دیدار ms235 معنی دیده بود
# 3 در علوم فقه و اندر علم حال %~% بود سرور بر همه اهل کمال
# 4 گرچه دایم داشت درخلوت نشست %~% ناگه او را میل سیری داد دست
# 5 اوبگرد شهر اندر سیر بود %~% بر در یک خانه بنشست زود
# 6 خواست شیخ از مردم آن خانه آب %~% پیشش آمد دختری چون آفتاب
# 7 همچو حوران بهشتی تازه روی %~% جام آبی داشت در کف مشکبوی
# 8 آب را بستاند و بروی چشم دوخت %~% آب آتش گشت و او را زود سوخت
# 9 رفت از دست و به عشقش عقل داد %~% ای مسلمانان ز روی خوب داد
# 10 گشت پیدا ناگه آنجا باب او %~% شیخ را چون دید گفتش کی نکو
# 11 لطف کن در کلبه روشن درآ %~% تا بگیرد کلبه مسکین ضیا
# 12 شیخ با خواجه درون خانه شد %~% رفتنش مقصود آن جانانه شد
# 13 شیخ از فرزند چون پرسید ازو %~% خواجه گفت ای نیکخوی نیک جو
# 14 دختری دارم که آورد آب را %~% او وداعی کرده شبها خواب را
# 15 ذوق ارباب صفا دارد بسی %~% در عبادت نیست مثل او کسی
# 16 گفت شیخ ای خواجه نیکو سرشت %~% گر تو داری ذوق رضوان بهشت
# 17 دخترت را در نکاح من کنی %~% خانه خود را بدین روشن کنی
# 18 گفت شیخا او ترا خود بنده است %~% اوبنور معنی تو زنده است
# 19 پس نکاحش کرد و تسلیمش نمود %~% زانکه آن دختر دل ازوی برده بود
# 20 بود آن خواجه بسی منعم بدهر %~% مال و نام او گرفته شهر شهر
# 21 خانه‌ها از بهر شیخ آباد کرد %~% شیخ را از جاه و دنیا شاد کرد
# 22 گفت من دارم توقع از کرم %~% زود اندازی ز دوشت خرقه هم
# 23 پس بپوشی خلعتی خوش با صفا %~% دوراندازی ز بر این ژنده را
# 24 چون شنید این شیخ گفتش مرحبا %~% رفت درحمام و پوشید او قبا
# 25 چونکه شب آمد درون ms236 خانه شد %~% بر سر مشغولی شیخانه شد
# 26 گفت سویم آورید آن خرقه را %~% زآنکه بی آن نیست ذکر از من روا
# 27 ناگه آوازی شنید او از آلاه %~% کی بیک دیدن برون رفته ز راه
# 28 چون نظر کردی بسوی غیر ما %~% خرقه ظاهر کشیدم بر ملا
# 29 گر بیندازی نظر دیگر نهفت %~% خلعت باطن ز تو خواهم گرفت
# 30 چون نظر افتاد سوی دیگرت %~% خرقه‌ات بیرون فکندم از برت
# 31 گر کنی تو یک نظر دیگر به غیر %~% می‌فرستم زودت از مسجد به دیر
# 32 از مقام آشنائی رانمت %~% پس بدار بینوائی خوانمت
# 33 گر نظر اندازی یکبار دگر %~% من روان اندازمت اندر سقر
# 34 هرکه او در غیر حق دارد نظر %~% او به باغ خلد کی یابد مقر
# 35 پس طلاقش داد و آمد در خروش %~% گشت او بار دگر پشمینه پوش
# 36 گر همی خواهی که ایمان باشدت %~% بهره‌ای از نور عرفان باشدت
# 37 تو نظر بر پشت پای خویش دار %~% پس بذکر و فکر او دل برگمار
# 38 تو بعزت نه قدم در کوی دوست %~% تاکه ره یابی تو در پهلوی دوست
# 39 تو نظر در روی درویشان فکن %~% تا که مقبول نظر گردی چو من
# 40 تو نظر داری خود از در یتیم %~% لیک اندازی نظر را تو ز بیم
# 41 بیم را بگذار و دل برکن زشر %~% تا شوی در ملک جان صاحب نظر
# 42 عاشقان را خوف نبود در جهان %~% چشم باطن برگشا این را بدان
# 43 پاکبازان را نباشد بیم جان %~% مست جانان را نباشد بیم جان
# 44 من نظر بازم بسوی یار خویش %~% زآنکه این بینش ازو دیدم زپیش
# 45 هرنظر را بینش دیگر بود %~% هر دلی را دانش دیگر بود
# 46 هرکسی را در نظر نوری دهند %~% گر بهشتی شد باو حوری دهند
# 47 هرکه حق جوید بیابد دوست را %~% غیر این معنی نباشد پیش ما
# 48 رو تو ms237 بین حق را بچشم سرعیان %~% تا شود روشن بتو سر نهان
# 49 رو تو حق بین باش و با حق گوی راز %~% همچو شمعی باش پیشش درگداز
# 50 دیده خود را تو در معنی گشا %~% تا شوی در معنی ما آشنا
# 51 رو نظر را بر رخ دانا فکن %~% و از زبان او شنو نطق سخن
# 52 رو نظر را در حقیقت تو بباز %~% تا شود باب ولایت بر تو باز
# 53 رو نظر بند از تمام خلق عام %~% تا نیفتی همچو نادانان بدام
# 54 دام نادانان تصرف در جهان %~% این به پیش جمله دانایان عیان
# 55 رو گذر کن تو ازین دام بلا %~% تا شوی پاک و لطیف و با صفا
# 56 هرکه ازدام بلا پرهیز کرد %~% او قلم را بهر مظهر تیز کرد
# 57 او نوشت این مظهرم را بهر خود %~% تا بگیرد در ولایت شهر خود
# 58 شهر ما را نام باشد علم دوست %~% علم یار ما چو روی او نکوست
# 59 جوهر انسان رخ نیکو بود %~% هرکه نیکو روست انسان او بود
# 60 روی نیکو باطن روشن بود %~% خود بهشت دانشش گلشن بود
# 61 اصل معنی دوری خلقان بود %~% هرکه جست از مردمان انسان بود
# 62 دوری خلقان ترا واصل کند %~% نور عرفان در دلت حاصل کند
# 63 دور از خلقان ببینی دوست را %~% همچو حبه دور گردان پوست را
# 64 تو به دانایان قرین شو همچو من %~% زآنکه بر دانا شود روشن سخن
# 65 پیش دانا علم باشد صد هزار %~% پیش نادان جهل باشد بیشمار
# 66 پیش دانا علم معنی خوانده‌ام %~% بر دو عالم اسب دولت رانده‌ام
# 67 من ز دانایان معنی بهره‌مند %~% من به فتراک معانی در کمند
# 68 من ز دانا نور معنی دیده‌ام %~% گل ز بستان معانی چیده‌ام
# 69 پیش دانایم کتاب دید او %~% پیش دانایم همه توحید او
# 70 پیش دانا علم پنهان خوانده‌ام %~% علم صورت پیش نادان مانده‌ام
# 71 پیش ms238 دانا نیک باشد قهر او %~% پیش دانا شهد باشد زهر او
# 72 پیش دانا در نظر باشد هم او %~% پیش نادان مختصر باشد هم او
# 73 پیش دانا خود نظر بر او کنم %~% پیش نادان خود حذر از او کنم
# 74 پیش دانا معنی قرآن عیان %~% پیش نادان معنی قرآن نهان
# 75 پیش دانا صورت دلدار ماست %~% پیش نادان خود همه انکار ماست
# 76 پیش دانا عزت و شاهی بود %~% پیش نادان جمله گمراهی بود
# 77 پیش دانا علم فقر است و فنا %~% پیش نادان جمله مکر است و دغا
# 78 پیش دانا گر روی انسان شوی %~% پیش نادان مرده بیجان شوی
# 79 پیش دانا عشق رهبر آمده %~% پیش نادان عقل پی برآمده
# 80 پیش دانا صورت دنیا هبا %~% پیش نادان حیفه دنیا عطا
# 81 پیش دانا قوت روح از ذکر حی %~% پیش نادان نام آن کاووس کی
# 82 پیش دانا خود شراب از عشق نوش %~% پیش نادان روی خود در فسق پوش
# 83 پیش دانا جمله مشکل حل شود %~% پیش نادان کار تو مهمل شود
# 84 پیش دانا سر بنه تا سر شوی %~% پیش نادان چند بر منبر شوی
# 85 پیش دانا علم بهتر آمده %~% پیش نادان جهل سرور آمده
# 86 پیش دانا صورت زیبا نکوست %~% پیش نادان جیفه دنیا نکوست
# 87 پیش دانا جمله مشکل حل شود %~% پیش نادان کار تو مهمل شود
# 88 پیش دانا علم سبحانی بود %~% پیش نادان ظلم سلطانی بود
# 89 پیش دانا عدل و انصاف کرم %~% پیش نادان بخل باشد محترم
# 90 پیش دانا دین حق باشد تمام %~% پیش نادان خود نباشد جز ظلام
# 91 پیش دانا خوان تو مظهر را بدهر %~% پیش نادان رو تو بردارش بقهر
# 92 پیش دانا جوهر ذات آمده %~% پیش نادان شعر و ابیات آمده
# 93 هرکه مظهر را بخواند در بلا %~% آن بلا گردد به پیش او هبا
# 94 هرکه دارد مظهرم همراه خود %~% اوشود منعم زجود ms239 شاه خود
# 95 هرکه خواهد پیر و شیخ راهبر %~% جوهر و مظهر بجوید در بدر
# 96 چون بیابد باب جنت یافته %~% معنی قرآن بعصمت یافته
# 97 معنی قرآن احادیث نبی %~% جملگی ثبت است دروی بس جلی
# 98 پیش دانا مرتضی باشد امام %~% پیش نادانان چگویم والسلام
# 99 پیش دانا او امام راستی %~% پیش نادان دون نوخواستی
# 100 پیش دانا مرتضا ایمان بود %~% پیش نادان غیر او آنسان بود
# 101 پیش دانا صورت و معنی ازوست %~% پیش نادان حیرت این گفتگوست
# 102 پیش دانا خرقه مستی بود %~% پیش نادان دیدن هستی بود
# 103 راهبر در راه احمد مرتضی است %~% غیر او رهبر نمی‌دانم کجاست
# 104 گر توداری غیر این ره بیرهی %~% همچو حیوان اوفتاده در چهی
# 105 جمله یاران دیده‌اند این راه را %~% خوانده‌اند ایشان کلام الله را
# 106 تا کلام الله را دانسته‌ایم %~% معنی آن را بجان پیوسته‌ایم
# 107 گر تو غیر از وی بگیری رهبری %~% در جهان باشی تو کمتر از خری
# 108 گر همی خواهی که معنی دان شوی %~% در معانی جامع قرآن شوی
# 109 رو براه حیدر کرار تو %~% تا شوی از عمر برخوردار تو
# 110 رو براه مرتضی کو رهنماست %~% در معانی مظهر نور خداست
# 111 او بحکم حق ترا باشد ولی %~% گر ندانستی تو بی‌شک جاهلی
# 112 او تمام اولیا را سر بود %~% او بشهر علم احمد در بود
# 113 خود از او اسرار گشته آشکار %~% خود از او عطار گشته راز دار
# 114 خود ازو عطار این اسرار یافت %~% خود ازو عطار این گفتار یافت
# 115 خود ازو عطار گشته سربلند %~% خود ازو عطار صید این کمند
# 116 خود ورا عطار مداح آمده %~% او درین کشتی چو ملاح آمده
# 117 ای ترا عطار سلطان خوانده %~% در معانی تاج ایمان خوانده
# 118 ای ترا عطار مظهر خوانده %~% در معانی سرجوهر خوانده
# 119 ای تو را عطار دیده در یقین %~% ای ترا عطار خوانده علم دین ms240
# 120 ای ترا عطار جان بازآمده %~% در حقیقت صاحب راز آمده
# 121 ای ترا عطار منصور دوم %~% گشته در جویائی ذات تو گم
# 122 ای ترا عطار جویا آمده %~% از عدم بهر تو پیدا آمده
# 123 تا بگوید آنچه او نشنیده است %~% تا بگوید آنچه در دین دیده است
# 124 تا بگوید آنچه از حق آمده است %~% در معانی عین مطلق آمده است
# 125 تا نماید راه حق را از عیان %~% تا دهد او سوی معنی ها نشان
# 126 خود ترا عطار در توحید دید %~% از تو او اسرار معنی‌ها شنید
# 127 تا نماید راه احمد را بخلق %~% او برد زنار ما را زیر دلق
# 128 او درآرد روح و معنی را بجان %~% او دمد صور حیات جاودان
# 129 آنچه او گفته است تو کی گفته %~% ره که او رفته است تو کی رفته
# 130 سالک واصل که باشد یار او %~% هر دو عالم نقطه پرگار او
# 131 یار معنیش محمد آمده %~% غیر شرع او همه رد آمده
# 132 خود زآدم تا بایندم مثل او %~% من ندیدم سالکی در گفتگو
# 133 گفت این مظهر که تا واقف شوی %~% بر طریق راستان منصف شوی
# 134 هرکه او منصف بود شرع آن اوست %~% علم معنی نامه دیوان اوست
# 135 در طریقت خوانده‌ام آن نامه را %~% در حقیقت رانده‌ام آن خامه را
# 136 خود حقیقت سر درویشان بود %~% خود طریقت شیوه ایشان بود
# 137 رو بکن بر شاه درویشان سلام %~% تا بگیرد علم معنی‌ات نظام
# 138 ظاهر و باطن به شاهت راست کن %~% نورایمان را ز حق درخواست کن
# 139 نور ایمان روی اودیدن بود %~% صدق ایمان کوی او رفتن بود
# 140 چون نداری صدق ایمان نیستت %~% خود طریق شاه مردان نیستت
# 141 از جهان آزاد و فردند ای پسر %~% دستشان باشد بمعنی در کمر
# 142 چون نیابی پیش مقبولان قبول %~% چند گردی گرد هر دربوالفضول
# 143 گرد درها خود همی گردی چو ms241 سگ %~% تا بگیری لقمه نانی به تک
# 144 خود زبهر دانشت این سیر نیست %~% اصل معنیت یقین برخیر نیست
# 145 علم بهر منصب و مالت بود %~% نه ز بهر عقبی و حالت بود
# 146 علم بهر آنکه بالا بگذری %~% یا ز اوقاتی ته نانی خوری
# 147 بهر این مردود گشتی ای فقیه %~% اسم تو در ملک عقبی شد سفیه
# 148 ای ز بهر لقمه‌ای بیجان شده %~% در تمام عمر سرگردان شده
# 149 ای ز بهر لقمه‌ای سر باخته %~% بهر دنیا دین خود در باخته
# 150 ناتوانی کو بدنیا دل نهاد %~% دنیی وعقبی خود بر باد داد
# 151 خویش را از بهر منصب خوار کرد %~% باطن خود را چو سگ مردار کرد
# 152 کوش در ابیات من گر واقفی %~% عاقبت را کن نظر گر عارفی
# 153 شرم از حق دار ای رسوای دین %~% تا بکی باشی چو گربه در کمین
# 154 شرم دار از فش و دستار بزرگ %~% در جهان تا کی دوی مانند گرگ
# 155 گشته‌ای مانند گرگان پنجه زن %~% تا خوری مرداری ای پرورده تن
# 156 چند بهر خانه تن در جهان %~% زار گردی گه به این و گه به آن
# 157 سودی کی باشد ترا زین ای پسر %~% عاقبت ازخانه گیری راه در
# 158 خود از آن در سوی گورستان روی %~% بیشکی درگور بی ایمان روی
# 159 هرکه او در گور بی ایمان رود %~% بی شکی او در وادی شیطان رود
# 160 جای شیطان در سقر باشد بدان %~% در سقر او را مقر باشد بدان
# 161 هر که این قول صوابم بشنود %~% یا باین اسرار نیکو بگرود
# 162 او ز شیطان و جهنم فارغ است %~% زنده باشد که از غم فارغ است
# 163 او وجود خویش را احیا دهد %~% خویش را بر تخت جنت جا دهد
# 164 او بشرع مصطفی کامل شود %~% او بنور اولیا قابل شود
# 165 او بفرقان معانی سر شود %~% او ز اکسیر ولی چون ms242 زر شود
# 166 او درآید در طریق انبیا %~% راه بین گردد بنور اولیا
# 167 در طریق اولیا او رهرو است %~% راه تقلیدی به پیشش یک جواست
# 168 راه تقلیدی به پیش شیخ مان %~% تو براه عارفان رو در امان
# 169 شیخ ظاهربین چو خودبین گشته است %~% از قدم تا فرق سرگین گشته است
# 170 شیخ ظاهربین که چه‌ها ساخته %~% جمله خلقان رادر آن انداخته
# 171 شیخ صورت بین که او اندر جهان %~% ساخته ویران هزاران خانمان
# 172 خویش را در زهد داند کاملی %~% تا بدام او در افتد جاهلی
# 173 حیله و مکر و دغا در شأن اوست %~% جیفه دنیا همه ایمان اوست
# 174 رو اگر مردی تو ترک این بکن %~% غیر اینم نیست در معنی سخن
~~PageV01P81
# 1 مالک دینار مرد کار بود %~% از ریاضت روز و شب بیمار بود
# 2 گفت او را دختر وی ای پدر %~% خود ز بیخوابی بود دردت مگر
# 3 گفت مالک کی برحمت همنشین %~% من زخواب خود همی باشم حزین
# 4 زآنکه خواب غفلت از شیطان بود %~% خود به بیداری همه رحمن بود
# 5 دیگر آنکه چون بیاید دولتی %~% خفته باشم من بخواب غفلتی
# 6 چونکه در غفلت بیابد خفته را %~% بگذرد آن خفته بنهفته را
# 7 پیش شب بیدار گیرد او قرار %~% من بمانم دور از او محروم و زار
# 8 دولت حق پیش آن کامل بود %~% کو ز بی‌خوابیش درد دل بود
# 9 هرکه درخوابست او خربنده است %~% وآنکه بیدار است او دل زنده است
# 10 هرکه در خوابست او را دید نیست %~% ذره در جان او توحید نیست
# 11 هرکه در خوابست در غفلت بود %~% هرکه بیدار است در دولت بود
# 12 هرکه در خوابست او دارد ممات %~% هرکه بیدار است او دارد حیات
# 13 هرکه در خوابست او رحمت ندید %~% هرکه بیدار است او زحمت ندید
# 14 هرکه درخوابست از حق دور شد %~% هرکه بیدار است او پرنور شد
# 15 ms243 هرکه در خوابست در غفلت بود %~% هرکه بیدار است در عصمت بود
# 16 هرکه در خوابست از وی دور شو %~% هرکه بیدار است با او نور شو
# 17 هرکه در خوابست او را برگ نیست %~% هرکه بیدار است اور ا مرگ نیست
# 18 هرکه در خوابست او را دیو زاد %~% هرکه بیدار است او را نیک باد
# 19 هرکه درخوابست او کی دیدروز %~% هرکه بیدار است او کم دید سوز
# 20 خواب چبود غفلت و پندار اوست %~% هست بیداری همه بیدار دوست
# 21 تو به بیداری سخن را ختم کن %~% خواب کم کن ختم شد بر این سخن
~~PageV01P82
# 1 اندر آن سالی که طبعم گشت یار %~% بود سال پانصد و هشتاد و چار
# 2 سال عمر من ز صد بگذشته بود %~% جمله اعضایم بدرد آغشته بود
# 3 تخم نیکوئی بکشتم در جهان %~% وین چنین مظهر نوشتم در جهان
# 4 سر غیبی کردم از مظهر عیان %~% ختم کردم من سخن نعم البیان
# 5 سال تاریخش چو کردم جستجوی %~% گفت جان سر عجایب را بگوی
# 6 گر بدی گفتیم عیبش را بپوش %~% بلکه در اظهار عیب آن مکوش
# 7 بود چون پیری و عجز و بیدلی %~% در گذر از سهو آن گر مقبلی
# 8 من سخن می‌خواستم سازم بیان %~% سر معنی را کنم بر تو عیان
# 9 هستیم گاهی که از خود میربود %~% می‌نوشتم هرچه معنی می‌نمود
# 10 من سخن گفتم فزون از صد هزار %~% زآن سخنها را یکی تو پیش آر
# 11 گر یکی افتد قبولت از هزار %~% یادگیر آن را و از من در گذار
# 12 گفت نا اهلم ببخشد رنجشی %~% از دعا یابم ولی آسایشی
# 13 از خدا بر روح من رحمت بجو %~% تا بیاید از خدا رحمت بتو
# 14 چون کتاب من برحمت شد تمام %~% ختم بر رحمت نمودم و السلام
PageV01P83 ms244