######OpenITI#

#META# Creator: escriptorium
#META# Created: 2025-02-14T21:56:30.644347+00:00
#META# LastChange: 2025-02-14T21:56:30.644367+00:00
#META# transcription layer pk: 13020
#META# transcription layer name: kraken:all_arabic_scripts
#META# avg transcription confidence: 0.9611646240785848

#META#Header#End#

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0110.jpg)

# بسم الله الرحمن الرحیم
### | باب اول
### | [در توحید وعرفان]
# شیخ مجدالدین بغدادی
# # ای نسخهآ نامهآ الهی، که تویی %~% وی آینهآ جمال شاهی، که تویی
# # سیرون زتونیست، هر چه در عالم هست %~% در خود بطلب هرآنچه خواهی، که
~~تویی
### | شیخ اوحد کرمانی
# # هان، تا سر رشتهآ خرد گم نکنی %~% خود را زبرای نیک وبد گم نکنی
# # رهبر تویی، وراه توو، منزل تو %~% هش دار که راه خود، به خود گم نکنی
### | اوله
# # بی کفر، به پایگاه ایمان نرسی %~% بی جان دادن، به وصل جانان نرسی
# # مس نادره رسمی است، که در عالم عشق %~% اله %~% چون درد رها کنی، به
~~درمان نرسی!
# # گر راست روی دلا، به مقصود رسی %~% ور نفس رها کنی، به معبود رسی
# # توشاهد حالی، چوبه عبرت نگری %~% در هر چه نگه کنی، به مشهود رسی
~~PageV01P107
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0111.jpg)

### | باب اول - توحید وعرفان
### | وله
# # گه، در ره دل یگانه ای می جویی %~% گاه، از کف دهر دانه ای می جویی
# # چون از سر خویش بر نمی دانی خاست %~% ای تردامن، بهانه ایمی جویی!
### | اوله
# # آن را که به هر نیک و بدش می جویی %~% با توست، ولیکن تو از و می پویی
# # تا باتوتویی تو، می نباشی با او %~% وان دم که توبا تونیستی، با او یی
# # اندر ره عشق، آرمیدن نتوان   تا پای به سر برننهی چون پرگار %~% وله
# %~% وین ره، به خودی خود بریدن نتوان %~% در نقطهآ این نکته، رسیدن نتوان
### | اوله
# # در غمکدهآ بندگیت شادیهاست %~% آن را که زبندگیت آزادیهاست
# ~~شاگرد هوس، نداند این واقعه را در دانش این واقعه، استادیهاست
### | اوله
# ~~ره می نبریم و، هم طمع می نبریم   کردیم هر آن حیله که عقل آن دانست
# %~% نتوان دانست، بوک بتوان دانست %~% تا بوک توان رهی به جانان دانست
### | لغیره
# # 0کس را غم عشق توامان می ندهد %~% کس نیست که از عشق توجان می ندهد
# # درعشق تو، گم گشته سر رشتهآ خلق %~% وز وصل ms001 تو، هیچ کس نشان می ندهد
### | اوله
# # 11 در راه، اگر به پیشوایی نرسی %~% وز درد دل خود، به دوایی نرسی
# # یا پای به گور خود فرو کوب تمام %~% یا دست بدار، از آنکه جایی نرسی
### | فخرالدین رازی
# # 12 در خلوت دوست، پوست زحمت باشد %~% هرچ آن نه خیال اوست، زحمت باشد
# # توسایهآ دشمنی، کجا در گنجی %~% جایی، که خیال دوست زحمت باشد
~~PageV01P108
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0112.jpg)

### | مجدالدین بغدادی
# # هر موی تورا، هزار صاحب هوس است %~% تا خود به تو از جمله که را دسترس
~~است
# # آن کس که بیافت، دولتی یافت عظیم %~% اوله %~% وان را که نیافت، درد
~~نایافت بس است
# # هر چند، تورا هزار صاحب هوس است %~% تا خود به وصال تو که را دسترس است
# # آن کس که بیافت، دولتی یافت عظیم %~% وان را که نیافت، درد نایافت بس
~~است
### | شیخ اوحدالدین کرمانی
# # زان پس که دلم بسی به غمهاش بزیست %~% و ین دیده به اشکهای خونین
~~بگریست
# # یک راه به صد کرشمه در ما نگرید %~% پرسید زدیگران که : این باری کیست؟
### | عز شروانی
# # ای دل، طلب یار به مشتاقی کن %~% وزبادهآ نیستی، دمی ساقی کن
# # خواهی که کمال معرفت دریابی %~% اوله %~% یک لحظه، از آن خویش در باقی
~~کن
# # سررشتهآ مقصود کسی، یافته نیست %~% کان رشتبه، به اختیار کس تافته نیست
# # چون رشته زغم مپیچ کانجا کس را %~% زان رشته هنوز کسوتی بافته نیست
### | شمس سجاسی
# # چون درنگرم به چشم بی خویشتنی   گر یک نظر از تویی به من برفکنی %~%
# اله %~% در خود غلطم، که من توام یا تومنی؟ %~% آثار منی همه به هم برشکنی
# # در عشق خود از غایت بی خویشتنی %~% می نشناسم که من توام، یا تومنی
# ~~هم با من و هم بی منی، آری چه عجب   خود دیدهآ ره بین توبس تاریک است
# %~% وله %~% جانی که نه درتنی نه بیرون تنی %~% ورنه به توجانان توبس نزدیک
~~است
# ~~یک پرده حجاب است میان توواواندیشه قوی کن، ms002 که سخن باریک است
### | اله
# ~~2زان روی که عشق از دوجهان حاصل ماست   گویی تن ما زعشق و، عشق از گل
~~ماست
# # از غایت عشق، فرق می نتوان کرد %~% کاندر دل ماست عشق، یاخود دل ماست
~~PageV01P109
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0113.jpg)

# باب اول - توحید وعرفان
### | اوله
# # 22ای دل، زوصال او نشان نیست پدید %~% چیزی مطلب، که در جهان نیست پدید
# # جان و دل و دیده هر سه از دوست برید %~% وین طرفه، که دوست در میان
~~نیست پدید
### | وله
# # 3آن دوست، که هست عشق او دشمن جان %~% بر باد همی دهد خمش خرمن جان
# ~~من می دوم اندر طلبش، کوی به کوی  او در دل و، دست کرده در گردن جان
# کمال الاسلام خجندی
# ~~24 در خود چونگه کنیم، بیگانگی است با او چونفس زنیم، دیوانگی است
# ~~نه دوری نه نزدیک، نه پیدا، نه نهانمی دان و مپرس، کاین سخن خانگی است!
# شیخ تاج الدین اشنهی
# # 2دوش این دل [ما] جامهآ جان شق می زد %~% خیمه زبر طارم ازرق میزد
# # اندر نظرش چوهیچ موجود نماند %~% بی واسطهای، دم انا الحق می زد
### | لاادری
# ~~26 می گرچه حرام است، ز پیمانهآ اوس     دل گرچه خراب می کند، خانهآ
~~اوست
# # نشنید کسی که عقل دیوانه شود %~% من بندهآ آنکه عقل دیوانهآ اوست
### | اادری
# ~~22 زان می خوردم که روح پیمانهآ اوست   وان مست شدم که عقل دیوانهآ
~~اوست
# # بادی به من آمد، آتشی در من زد %~% زان شمع که آفتاب پروانهآ اوست
# شرف الدین مرتضی
# ~~28شهری است که نام او ندانم چون است     از عالم عقل و وهم وحس بیرون
~~است
# # بادش دم حسرت است، و آتش غم دل %~% خاکش همه حیرت است و، آبش خون است
# # 29هر روز، دلم غم جهانی بخورد %~% اوله %~% وز هرناکس، زخم زبانی بخورد
# ~~خون گرید و جان کند وره ننماید(؟)این جمله، زبهر آنکه نانی بخورد
### | لغیره
# ~~هرنامه، که سرعشق عنوان دارد   توقیع رفیع خسروجان دارد
# # زان حرف، که عشق ms003 بر وی انگشت نهاد %~% در عالم بی اشارتی، آن دارد
~~PageV01P110
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0114.jpg)

### | اوله
# # 3با زحمت جان، به وصل جانان نرسی %~% بر مورنشسته، با سلیمان نرسی
# # این قصه، به پایان نرسد بار نخست %~% تو، پیشتر از غصه به پایان نرسی
# نجم الدین حمد سیمگر
# # یاری، که وجود وعدم توهمه اوست %~% سرمایهآ شادی وغم تو، همه اوست
# # تودیده نداری، که مگر در نگری %~% ورنه [که] زسر تا قدم تو همه اوست
### | عمر خیام
# # تا راه قلندری نپویی نشود %~% رخساره به خون دل نشویی نشود
# # سودا چه پزی، تا که چو دلسوختگان %~% آزاد به ترک خود نگویی نشود
### | اوله
# # یک روز، زبند عالم آزاد نیم %~% یک دم زدن، از وجود خود شاد نیم
# # شاگردی روزگار کردم بسیار %~% در کارجهان، هنوز استاد نیم
### | وله
# # هرگز، دل من زعلم محروم نشد %~% کم ماند زاسرار که مفهوم نشد
# # با این همه، چون بنگرم از روی خرد %~% عمرم بگذشت و، هیچ معلوم نشد
### | وله
# # دشمن به غلط گفت، که من فلسفیم %~% ایزد داند، که آنچه او گفت نیم
# # لیکن چو در این غم آشیان آمدهام %~% اله %~% آخر، کم از آنکه من بدانم
~~که کیم
# # ستیم و بلندیم و، کمالیم وکمیم   ماییم، که اصل شادی و کان غمیم %~% له
# %~% ایینهآ زنگ خورده و، جام جمیم! %~% سرمایهآ دادیم و، نهاد ستمیم
# # ترکیب طبایع چوبه کام تودمی است %~% رو شاد بزی، اگر چه بر توستمی است
# # با اهل خرد باش، که اصل تن تو %~% گردی و نسیمی و شراری و نمی است!
### | اوحد کرمانی
# # 2سر قدر، از جهانیان پنهان است %~% آن سر به طریق عقل نتوان دانست
# # در جستن آن نقطه که مقصود آن است %~% چون دایره، هر که هست سر گردان
~~است PageV01P111
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0115.jpg)

### | لاادری
# # 40تا دل زعلایقت یگانه نشود %~% یک تیر تو را سوی نشانه نشود
# # تا هر دو جهانت از میانه نشود %~% کشتی به سلامت به کرانه نشود
### | سید اشرف
# # 41 خاکش بر سر، کزین سرا اندیشد ms004 %~% بر جای نماند و، زجا اندیشد
# # اندیشهآ نیستی چودامن گیرد %~% چون بنده زهستی خدا اندیشد
### | معین الدین بختیار
# # 2،گر دل زبد و نیک جهان پردازی %~% بس برگ ره کوی سعادت سازی
# # جایی رسی از کمال، کز کاس مراد %~% می نوشی و، جرعه بر سپهر اندازی!
### | حاجی شروانی
# # 3،از روز ازل، در هوسی وقت خوشم %~% هرگز نشدهست از کسی، وقت خوشم
# # بالله، که حسین وار بر دار شوم %~% وله %~% گر روی نماید نفسی وقت خوشم
# # 4 آن سر که نمی توان نشان یافتنش %~% الآ گه صبح از ره جان یافتنش
# ~~5،کام دل از ان حضرت والا، در صبح   و آن دم، که در و گنج بقا تعبیه
# است %~% اوله %~% اندر نفس صبح توان یافتنش %~% در خواه، که هرگز نبود لا
~~در صبح
# # کان گنج سعادت، که تواش می طلبی %~% کس را نشود میسر، الا در صبح
### | جمال الدین خلیل
# # 46 آن کس که بود هواشناسی اورا %~% ممکن نبود خداشناسی او را
# # خواهی که خدای خویشتن بشناسی %~% خود را بشناس، تا شناسی اورا
### | اله
# ~~7، ای عقل مرا به خویشتن بازگذارزنهار، مگو هیچ، سخن باز گذار
# # برجان عزیز من ببخشا نفسی %~% وله %~% یعنی، نفسی مرا به من باز گذار
# ~~8،چون هر دو یکی شدند جان من و تو شاید که یکی بود نشان من و تو
# # من تو شده ام، تومن شدستی، اکنون %~% فرقی نتوان کرد میان من وتو
~~PageV01P112
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0116.jpg)

### | نمط سیوم
### | درنصیحت
### | شیخ احمد غزالی
# # ازدی که گذشت، اگر خوری غم نرسی %~% فردا چه عجب، اگر درین دم نرسی
# # خوش باش درین نفس که هستی تو دراو %~% دادش بدهی، که اندرین هم نرسی
### | لغیره
# # در عالم معرفت، صفایی بطلب %~% وز نور محبتش، ضیایی بطلب
# # از عالم و آدم، قدمی برتر نه %~% بیرون زخود و نفس، خدایی بطلب
### | امام شهاب خواری
# ~~کم زن در دنیا، که جوابت ندهددر کوی خطا، ره صوابت ندهد
# # والله، که تورا تشنه برد بر لب جوی %~% وآنگه ms005 بکشد تشنه و، آبت ندهد
### | حاجی شروانی
# # ای دل، پی او مرو که مستی نرسی %~% او نیک بلند است، توپستی نرسی
# # خواهی که به خالق برسی راست شنو %~% وله %~% تا رحمت مخلوق پرستی نرسی
# # ای پیشهآ تو همیشه خلق آزاری %~% صد خون بخوری و، رخصه بیرون آری
# # با اینهمه، نام خویش هشیار نهی %~% مستی به بسی به ز چنین هشیاری!
### | عمر خیام
# # 5خوش باش، که پخته اند سودای تودی %~% فارغ شدهاند از تمنای تودی
# # قصه چه کنم؟ که بی تقاضای تودی %~% دادند قرار کار فردای تودی!
# # از دی که گذشت، هیچ از و یاد مکن %~% اوله %~% فردا که نیامدهست، فریاد
~~مکن
# # برنامده و گذشته بنیاد مکن %~% حالی خوش باش و، عمر بر باد مکن
~~PageV01P113
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0117.jpg)

### | اوله
# # 52 پیش از من و تو، لیل و نهاری بودهست %~% گردنده فلک نیز به کاری
~~بوده ست
# # هرجا که قدم نهی توبر روی زمین %~% آن، مردمک چشم نگاری بودهست
### | وله
# # 7هر ذره، که در خاک زمینی بودهست %~% پیش از من وتو، تاج ونگینی بودهست
# # گرد، از رخ نازنین به آزرم فشان %~% کان هم، رخ خوب نازنینی بودهست!
### | اوله
# # 58 هر راز، که اندر دل دانا باشد %~% باید که نهفته تر زعنقا باشد
# # کاندر صدف، از نهفتگی گردد در %~% آن قطره، که راز دل دریا باشد
### | اوحد کرمانی
# # 9ای دل، دل ازین جهان غدار ببر %~% گل، خود به کف آید طمع ازخار ببر
# # در کعبه و، بر میانت زنار چه سود %~% اوله %~% در گوشهآ دیر باش و،
~~زنار ببر
# # 6 ای دل، زپی ریا خدا می طلبی %~% وز مردم بد عهد، وفا می طلبی
# # از لقمهآ او، کاف کدورت خیزد %~% در گوشه نشین، اگر صفا می طلبی
### | اوله
# # 1 جهدی بکن ای خواجه، کزین عالم دون %~% بیرون افتی، که نیست این جای
~~سکون
# # ور زانکه به اختیار بیرون نشوی %~% وله %~% دست اجلت کند به سیلی بیرون
# # 62 تا معترفی به زشتخویی، نیکی   می کوش، ms006 که هیچ بدنگویی کس را %~% تا
# عیب کسی دگر نجویی، نیکی %~% گر بد باشی و، بد نگویی نیکی!
### | وله
# # 63ای دل، زنفاق در گذر تا برهی %~% بر صدق همی دار نظر، تا برهی
# # غم می خوری و، مال نگه میداری %~% روغم مخور ومال بخود، تا برهی!

PageV01P114

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0118.jpg)

# # چون شه ره فکر بر گشادند تو را %~% وله %~% وز علم وخرد، نصیبه دادند
~~تورا
# # مرگیر حساب عمر خود، پیش از مرگ %~% وانگار که در گور نهادند تورا
### | عزیزالدین طغرایی
# # نه خادم کس بود، نه مخدوم کسی   آن کو به سلامت است و نانی دارد %~% وز
# بهر نشست، آشیانی دارد %~% گوشاد بزی، که خوش جهانی دارد!
### | لا ادری
# # سلطان ممالک همه عالم اوست   3 آن کو به سلامت است و دارد نانی %~% یا
# در پوشد به عافیت خلقانی %~% خود کی رسد این ملک به هر سلطانی!
### | صدر خجندی
# # آزار کسان طلب مکن بی سببی %~% هان تا نکند یار لبی زیر لبی
# # چندین، چه کنی تکیه بر آن مال و جمال %~% کو، نیست شود یا به تبی، یا
~~به شبی!
### | صدرزنگانی
# # از یارب و ناله، ای شهنشاه، بترس   دلهای شکستگان، نگه دار به داد %~%
# اوله %~% وی آینهآ مملکت، از آه بترس %~% از بهر خدا، زآه سحرگاه بترس
# # شاها، دل هیچکس میازار، بترس %~% انفاس شکستگان نگه دار، بترس
# # وز آه جگر سوختگان، وقت سحر %~% زنهار وهزار بار زنهار، بترس
### | صدر کرمانی
# # چون اندک و بسیار به جابگذاری   بسیار بخور، اگر چه اندک داری %~% چه
# فرق، میان اندک و بسیاری؟ %~% بسیار بود اندک برخورداری
### | اثیراخسیکتی
# # آن را که بکشتند و بپرورد و بزاد %~% دانند که روزیش همی باید داد
# # در نیز در رزق نخواهند گشاد %~% پالودن دل چه سود، و پیمودن باد؟

PageV01P115

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0119.jpg)

### | ابوعلی سینا
# # 72ای در دو نفس عمر تو افزاینده %~% بادی است نفس شونده و آینده
# # برباد نهاده ای، بنای همه عمر %~% بر باد، کجا بود بنا پاینده؟
### | کمال اسماعیل
# # 73شادی مطلب ms007 زعالم و، شاد بزی %~% تن در غم گردون ده و، آباد بزی
# # از هر چه زتو برید خواهد فردا %~% اولها %~% امروز ببر به نقد، و آزاد
~~بزی
# # 74 در بند جهان مباش و، آزاد بزی %~% وز باده خراب گرد و، آباد بزی
# # تا زندهای، از مرگ مباش ایمن تو %~% یک بار بمیر و، تا ابد شاد بزی
# فخرالدین مبار کشاه
# # 75هر دم که گزیدی، آن دمت بستانند %~% ور شاد شوی به غم، غمت بستانند
# # با محنت خوش باش، چودادندت از آنک %~% با آنت چوخوش فتد، همت بستانند
# قاضی کمال مراغهای
# # 26 زین کشت دلا، به خوشهای قانع باش %~% چون رهگذری، به توشه ای قانع
~~باش
# # بر رقعهآ شطرنج وفا راست برو %~% وآنگاه، چورخ به گوشهای قانع باش
### | وله
# ~~7امروز، ببر هر چه تورا پیوند است زیرا همه بر پای توفردا بند است
# # سودی طلب از عمر، که سرمایهآ عمر %~% روزی چند است و، کس نداند چند است
### | لاادری
# ~~28اسرار چوسخت است، سخن سست مگو  ره گم کن و، هر چه عقل واجست مگو
# ~~دانستنیش، مرتبت توست بدان ناگفتنیش، مصلحت توست مگو
### | اله
# # 99 غافل منشین که همنشینان رفتند %~% ره نیک ببین، که راه بینان رفتند
# # قومی، که قرینان موافق بودند %~% آن قوم گذشت و، آن قرینان رفتند
~~PageV01P116
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0120.jpg)

### | معین الدین بختیار
# # با طبع، مدام رای تصدیق زنی %~% وانگه، همه لاف از ره توفیق زنی
# # تحقیق زتقلید ندانسته هنوز %~% هم، شرم نداری دم تحقیق زنی!
### | اوله
# # نفس پاکت زمه سوی ماهی شد %~% زان روی که عمر تو، به گمراهی شد
# # ای غافل از آنکه از کجا آمدهای %~% خود را دریاب تا کجا خواهی شد
### | اوله
# # ای نفس خبیث غافل دیو پرست %~% چندین سخن صفا چه گویی پیوست
# # زین آتش دل گر آب رو می طلبی %~% الغیره %~% خاکت بر سر، که باد داری
~~در دست!
# ~~ای دل، پس ازین به راه غفلت مشتاب از پیروی دیو هوا، رو بر تاب
# # چون ms008 عمر عزیز رفت، غافل منشین %~% له %~% وین یک دو نفس را که در و بی،
~~دریاب
# # بی عشق مشو، تارگ جان نبرندت %~% جانان مطلب، تا زجهان نبرندت
# # می بین نه به دیده، تات بینا خوانند %~% میدان و مگوی، تا زبان نبرندت!
### | معزی
# # 8ای خواجه، تو در خرابت آباد بزی %~% گر داد نباشدت به بیداد بزی
# ~~در هستی و نیستی چرا بندی دل؟ انگار که نیستی و، آزاد بزی
# # بیداد گری مکن، که دادت ندهند %~% لغیره %~% چشمی و دلی، روشن و شادت
~~ندهند
# # ازآتش و از آب جهان بگذشتی %~% در خاک چنان شو ، که به بادت ندهند
### | پسرا خطیب گنجه
# # 8 شاید که دلت زهر بدی پرهیزد %~% گآل کار، که خارا گر نکاری خیزد
# # تو دوست گزین، که با تو مهر آمیزد %~% دشمنت، زمانه خود هزار انگیزد
### | سید اشرف
# # 88 ای دل، چوبرفت کاروان همره باش %~% وی عمر، چو هرزه می روی کوته باش
# # وی دل، به یقین دان تو که هر دم که زنی %~% بر ناقد عرض می کنم، آگه
~~باش PageV01P117
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0121.jpg)

### | سعد لحافی
# ~~9از رشتهآ دل، تاب سخن نتوان برد  رنگ از رخ اصحاب سخن نتوان برد
# # آتش نتوان فکند، در خرمن نفس %~% وز بهر دونان، آب سخن نتوان برد
# # 90از گنبد گردنده، بد افعالی بین %~% الغیره %~% وز صحبت دوستان، جهان
~~خالی بین
# # تا بتوانی، یکی زمان خود را باش %~% فردا منگر، دی مطلب، حالی بین!
### | عمر خیام
# # 91هم دانهآ اومید، به خرمن ماند %~% هم باغ وسرای، بی تو و من ماند
# # سیم و زرخویش، از درمی تا به جوی %~% با دوست بخور، گرنه به دشمن ماند!
### | سید اشرف
# # 92تا چند، زجان مستمند اندیشی %~% تا کی، زجهان پرگزند اندیشی
# # آنچ از توتوان ستد، همین کالبد است %~% یک مز بله گومباش، چند اندیشی
### | جمال خلیل
# # 93گاهی، کنی از زیر زمین اندیشه %~% گاهی، کنی از چرخ برین اندیشه
# # اندیشه بکن، ببین که شاید کردن %~% از بهر دو روزه عمر، این ms009 اندیشه
### | نمط چهارم
### | در طامات
### | شیخ اوحد کرهانی
# # 94از زهد، نبود هیچ راحت ما را %~% وز مدرسه نیز، جز جراحت ما را
# # روزی دوسهآ دگر، مباحی باشیم %~% تا خود چه گشاید از اباحت ما را
# # 95 ترسم، نستانند زدیوانه گرو %~% وله %~% ورنه کنمی، خرقه به میخانه
~~گرو
# # مردان طریقت، از برای می ناب %~% کردند، بسی خرقه و کاشانه گرو
~~PageV01P118
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0122.jpg)

### | وله
# # گر گل نبود نصیب ما، خار اینک! %~% ور نور به ما نمی رسد، نار اینک1
# # ور خرقه وخانقاه و شیخی نبود %~% ناقوس و کلیسیا و زنار اینک!
### | اوله
# ~~9سهل است مرا بر سرخنجر بودندر پای مراد دوست بی سر بودن
# # تو آمدهای، که کافری را بکشی %~% غازی چوتویی، رواست کافر بودن!
### | لغیره
# # 9 دی، دردکش درد کشان من بودم %~% در مجلسشان بدین نشان من بودم
# # گفتم: بدو نیکشان ببینم چون است؟ %~% چون نیک بدیدم، بدشان من بودم!
### | شیخ احمد جام
# # اسرار خرابات، کسی را شاید %~% کاین کون ومکان، به چشمش اندر ناید
# # از چشمهآ معرفت، کسی آب خورد %~% کز آب حیات، تشنه بیرون آید
### | لاادری
# # 100 ای دل، ره آفات گزین گر مردی %~% در زهد خرافات مبین، گر مردی
# # در کعبه، زنان نیز توانند نشست %~% در کنج خرابات نشین، گر مردی!
### | شیخ ابوسعید ابوالخیر
# # 101 ما را جز ازین زبان زبانی دگر است %~% جز دوزخ و فردوس، مکانی دگر
~~است
# # قلاشی وعاشقی ([است]، سرمایهآ ما %~% قرایی و زاهدی، جهانی دگر است
### | لاادری
# ~~101 هر روز، مقامم به مکانی دگر است در هر منزل، مرا نشانی دگر است
# # نه من دانم، نه هیچ کس احوالم %~% هر طایفه را به من گمانی دگر است
~~PageV01P119
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0123.jpg)

### | فخرالدین رازی
# ~~103 سیر آمدم، از ساز کژ آهنگ وجود زین پردهآ بی نوای ده رنگ وجود
# # صد سجدهآ شکر، در عدم بیش برم %~% گر باز رهد نام من، از ننگ وجود
# شیخ شهاب الدین سهروردی
# # 104 امروز، منم در قفس تنگ وجود %~% محتاج ms010 به بوی عدم از ننگ وجود
# # کوصیقل لطف، تا دمی بزداید %~% از آینهآ حقیقتم، زنگ وجود
### | جمال اشهری
# # 105 تنگ آمدهام، زین قفس تنگ وجود %~% خون خوردهام، از وجود هم سنگ
~~وجود
# # گه گه، زوجود خویش باز اندیشم %~% خواهم، که شوم با عدم از ننگ وجود
# شیخ مجدالدین بغدادی
# # 106 عشق تو، ز من دل و جهان نیز ببرد %~% عقلی که نبود، ناله آن نیز
~~ببرد
# # گفتم: دین هست، اگر دل و دنیا نیست %~% سیلاب قضا در آمد، آن نیز ببرد
# لاادری قائله (ازحاشیه)
# # 107 گرمن زمی مغانه مستم، مستم %~% گر کافر [و] گبر بت پرستم، هستم
# # هر طایفه را به من گمانی دگر است %~% من مرد خودم خ. ........ هستم
### | لاادری
# # 108 زان باده، که عقل را کند مست، بیار %~% وان ساز، که می زنند بی
~~دست، بیار
# # از هستی خویشتن به جان آمدهام %~% یک شربت نیستی، اگر هست، بیار
### | جمال شروانی
# # 109 ای دل، زنشاط و عیش دوری تا چند %~% وز رود و سرود و می، صبوری تا
~~چند
# # رویک دو سه نقش اختیاری بنما %~% اوله %~% تا چند ازین زهد ضروری، تا
~~چند
# # 110 ماییم، بهم آمده بد نامی چند %~% ساقی، می آسوده بده جامی چند
# # در ده، کس نیست هان پیاپی در ده %~% وله %~% رغم دو سه قلتبان و نمامی
~~چند
# # 112 زین پس، همگی در آرزوی آنم   بعنی که از آن پیش کاجل بستاند %~%
# خود را، نفسی مگر زخود بستانم %~% کاین یوسف جان، زگرگ غم برهانم
~~PageV01P120
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0124.jpg)

### | عمر خیام
# # 11 بر شاخ امید، اگر بری یافتمی %~% هر رشتهآ خویش را، سری یافتمی
# ~~تا چند زتنگنای زندان وجود   1 گر جام جهان نمای جم را دانی   آن جام
# چوبشکست، جهان ننماید %~% الغیره %~% ای کاش، سوی عدم دری یافتمی %~% جامی
# وجمی و، به جهان پنهانی %~% جام تو چو بشکست جهان جانی
### | نمط پنجم
### | در مناجات
# شیخ اوحدالدین کرهانی
# # یرم که من از چاره گری محرومم   11 یارب، کرم ms011 تو بی نیاز است آخر %~%
# وله %~% الطاف تو، بیچاره نواز است آخر %~% برخلق، در فضل تو باز است آخر
# # 11 بنیاد دل من، غم تو ویران کرد %~% جانم، هوس عشق تو سرگردان کرد
# # زانجا که تویی، مگر که لطفی بکنی %~% نیداست، از اینجا که منم چتوان
~~کرد
### | وله
# ~~11 من، در ره عشق توچه پویم، که کیم   گر لطف توام دست نگیرد، امروز
# %~% وصلت به کدام مایه جویم، که کیم %~% فردا، به کجا روم چه گویم، که کیم
### | وله
# ~~در هر که گریختم زتو، سود نداشت   ای از پی دیدنت منور چشمم   1 از
# عقل، بلند اگر نیم پستم گیر %~% ال %~% هشیار غم تو گر نیم، مستم گیر %~%
# نور تو گرفتهست، سراسر چشمم %~% از تو به تودر گریختم، دستم گیر
# # از خاک در تو، سرمه ای بخش مرا %~% تسا، جز تو کسی نیاید اندر چشمم
~~PageV01P121
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0125.jpg)

### | اوله
# ~~119 وصل تو، چومن گدا تواند دیدن؟هر ناکس و بینوا، تواند دیدن؟
# # این خواب دروغ است که من می بینم %~% خود جز تو، کسی تورا تواند دیدن؟
# # 120 چون از خم توست می، چه صافی و چه درد %~% وله %~% از تو، چه بزرگ
~~تحفه ای جان و، چه خرد
# # هم ناز تو، گر ناز کسی باید برد %~% هم پیش تو، گر پیش کسی باید مرد!
# # 121 در عشق تو دادم دل ودین، بس باشد %~% اوله %~% دل گشت تهی زمهر و
~~کین، بس باشد
# # نیک و بد خویش گفتنم، حاجت نیست %~% می دانی و می توانی، این بس باشد!
# شیخ مجدالدین بغدادی
# # 122 گر تو، سگی از سگان خویشم خوانی %~% یا مرغی از آشیان خو یشم خوانی
# # هر نام که خوانی ام، روا میدارم %~% اینم نه بس است، کان خویشم خوانی؟
### | وله
# # 123 آنها، که مقیم آستان توزیند %~% کی کشته شوند، چون به جان توزیند
# # ازآب حیات، خود چنان نتوان زیست %~% کز آتش عشق، دوستان توزیند
### | وله
# # 124 تا جان دارم، چو پاسبان ms012 کویت %~% می گردم، گرد آستان کویت
# # باشد روزی بر آید، ای جان وجهان %~% نامم به جریدهآ سگان کویت
### | اسماعیل باخرزی
# # 125 آن کیست، که در عشق توجان می ندهد %~% یا در طلبت، جان و جهان می
~~ندهد
# # سیار کسان، به تونشانها دادند %~% لیکن زتو، هیچ کس نشان می ندهد
### | یمین اصفهانی
# # 12 جان، از ازل آمد آشیان غم تو %~% دل، تا به ابد بود مکان غم تو
# # من، جان ودل خویش بدان دارم دوست %~% کاین داغ تو دارد، آن نشان غم تو
### | اسعد گنجه ای
# # 127 در کوی توه ما را گذری بایستی %~% وز لعل تو، ما را شکری بایستی
# # تا از غم عشقت خبری وادادی %~% از هر دو جهان بیخبری بایستی
~~PageV01P122
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0126.jpg)

### | جمال حاجی شروانی
# # 12 گر می خواهی که دل تورا بشناسد %~% و احوال بقا بعد فنا بشناسد
# # یک قطره می محبت از جام صفا %~% بر کام دلم بریز، تا بشناسد
### | سید مرتضی
# ~~129 بیچاره دل خسته، به اول نظرت  در دیدهآ خود دید چو نور بصرت
# ~~اد هوس تو کرد تیز آتش عشق    زین پس، من و آب دیده و خاک درت
### | له
# # وزغایت جست وجوی من در طلبت   130 از خاک درت، بوی جنان می جویم %~%
# جایی که ندانمت، نشان می جویم %~% وز بوی غمت، لذت جان می جویم PageV01P123
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0127.jpg)

### | باب دوم
# ~~درمدح ودعا
# ~~وآن دونمط است
### | نمط اول
### | در مدح
# ~~سید اشرف گوید
# ~~131 ای از تو فتاده در جهان آوازه    بگذشت ممالک تو از اندازه
# ~~برخور، که خدا می دهدت هر روزیشهری خوش و، تختی نو و، ملکی تازه
### | اوله
# ~~132 در رزم و به بزم، ای ملک عدل پرست  شش چیز زشش چیز تو نازد پیوست:
# ~~تیغ از کف و، رایت زصف و، تیر ازشستتاج از سر و، تخت ازقدم و، جود از
~~دست
### | وله
# ~~133 ای داده ز ملک و دین ترا یزدان، بخش  از رحمت تو هرچه بخواهند آن ms013
~~بخش
# # جان بخشیدی، بستدی از فتنه جهان %~% احسنت، زهی جهانستان جان بخش!

PageV01P124

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0128.jpg)

# # 134 شاها، سوسن نمونهآ پروین شد   در مدح تو، چون دهان سیمین بگشاد %~%
# اوله %~% زان خطهآ بزم از و بهشت آیین شد %~% در حال، همه زبان او زرین شد
### | رشید وطواط
# # 135 ای طالع توعهدهٔ‌ احکام فلک %~% بر بود سیاست تو آرام فلک
# # مأمور اشارت تو، اجزای زمین %~% منقاد ارادت تو، اجرام فلک
# # 132 ای ورد ملائکه دعای سر تو %~% معزی %~% سرنیست زمانه [را] بهای سر
~~تو
# # با دشمن تونیام شمشیر تو گفت: %~% سردل من باد، قضای سر تو!
### | ظهیر فاریابی
# ~~1 پروین، خواهد که طرف ساز توشود   مه را، شرف این نه بس که هر ماه
# دوبار %~% چون نعل سمتد و، طبل باز توشود! %~% زهره، که به طبع رود ساز
~~توشود
### | وله
# # 138 ای از تو بلند نام شاهنشاهی %~% بگرفته زماه رایتت تا ماهی
# # با عزم تو، کآسمان به گردش نرسد %~% وله %~% جز فتح وظفر که را رسد
~~همراهی؟
# # 13 چون لشکر شه روی به راه آوردند %~% اسلام به تیغ در پناه آوردند
# # آن را که ز پیل رخ بتابید بر اسب %~% امروز، پیاده پیش شاه آوردند
# # 14 شاها، به تو دارد همه آفاق نیاز %~% وله %~% برخیز و، جهان بگیر و،
~~بخرام به ناز
# # از هر طرفی که منزلی کوچ کنی %~% اقبال، دو منزلت به پیش آید بازا
~~PageV01P125
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0129.jpg)

### | کمال اصفهانی
# ~~141 از بحر کف تو، چون برآمد تیغتنشگفت، که پر زگوهر آمد تیغت
# # ز بس که دو ید در قفای دشمن %~% از تیزی خویش، در سر آمد تیغت
### | وله
# # 142 تیغ تو، که لب تا لب اودندان است %~% دندان اجل در لب او پنهان است
# # در چشم حسودت، ارچه آبی تنک است %~% بسیار جهانگیرتر از طوفان است!
### | سید مرتضی
# ~~وان تیر، که زد بر دل بدخواه تومرگ   143 با تیغ تو، ار دشمنت آهن باشد
# %~% چون تیغ تو، خونین دل و دامن باشد ms014 %~% یاسج گردد، اگر چه سگ زن باشد
### | شمس اسعد
# # 144 ای خاص ترین کل اشیا که تویی %~% وی زبدهآ کارگاه اعلا که تویی
# # در حال، بیفتد کله از تارک عرش %~% گر بر نکرد به رفعت، آنجا که تویی!
# شرف الدین صالح بیلقانی
# # 145 در مغرکه، ای تیغ زن شیر شکر %~% بدخواه تو را که از خودش نیست خبر
# # تسیغ تو وتیر تو، چوخون و سوداست %~% کاین عزم دماغ دارد، آن قصد جگر
### | نمط دوم
### | دردعا
# صدر الدین خجندی گوید
# # 142 ای برده ملوک پیش تخت تونماز %~% وی دست مبارک تو درمان نیاز
# # در کام دل وعیش خوش وعمر دراز %~% دشمن شکر و صف شکن و بنده نواز
### | اوله
# # 147 یارب، که به کام دوستانش داری %~% وز چشم بد خلق نهانش داری
# # دانای به حق تویی، تودانی یارب %~% آنچ از همه به بود، چنانش داری
~~PageV01P126
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0130.jpg)

### | 22
# جمال حاجی شروانی
# # 14 در دست تو، گاه جام و گه خنجر باد %~% بر فرق تو، گاه تاج و گه افسر
~~باد
# # اقبال و، تن حور و، کلاه شاهیت %~% این بر در و، آن در بر و، این بر سر
~~بادا PageV01P127
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0131.jpg)

### | باب سیوم
# در صفت شمع وشاهد
# ظهیر فاریابی گوید
# # 149 ای شمع، کسی گریستن را ورزد %~% کز هیبت تو شمع فلک می لرزد
# # گیرم که عدوی خسرو وقت بمرد %~% آن مرده، بدین گریستن می ارزد
### | رضی نیشابوری
# ~~150 ای شمع، به هرزه چند برخود خندیتو، سوز دل مرا کجا مانندی؟
# # فرق است میان سوز کزجان خیزد %~% با آنکه به ریسمانش بر خود بندی
### | اوحد کرمانی
# # 151 ای تافته دل زغم، به جان خند چوشمع %~% کم خور غم جان و، بر جهان
~~خند چوشمع
# # بر اهل جهان و، بر جهان نااهل %~% بی دیده گری و، بی دهان خند چوشمع
### | کمال زیاد
# # 152 هر دم زدنی، زشمع فرسوده رمق %~% دست اجل اندر .... .. . ورق
# # اندر تب مرگ کرده صد بار عرق %~% وآنگه خندان، ms015 زهی دراز احمق!
### | اله
# # 153 ای شمع، به خنده در گشادی در خویش %~% چون روی بتی گرفتی اندر بر
~~خویش
# # س غره شدی به تابش افسر خویش %~% زودا، که به طشت در ببینی سرخویش!

PageV01P128

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0132.jpg)

### | صدر خجندی
# # 154 ای شمع، تو را نگفتم از نادانی %~% کزیار جدا مشو که تنها مانی
# # تا لاجرم امروز زبیفرمانی %~% وله %~% گریانی و سر بریده و سوزانی1
# # 155 دل نام توبرد، غم دهانش بگرفت   مسکین دل من، چودل زجانش بگرفت %~%
# چون جست کران، عشق میانش بگرفت %~% گفت آتش و، چون شمع زبانش بگرفت
### | جمال خجندی
# ~~ای عقل، نه جای توست، یک دم برخیز   15 ای دل، بر آن یار شکر لب بنشین
# %~% در سایهآ آن زلف معقرب بنشین %~% ای شمع، نه وقت توست، یک شب بنشین!
### | جمال اشهری
# # 15 خوش کرد زخوشی لبی، شمع لبی   چون شمع، به سوز عمر بردیم به سر %~%
# وله %~% اکنون، چومن است هر شبی جفت تبی %~% در حضرت شاهدی و شمعی و شبی
# # 158 با شمع، به سوختن چوپهلو سایم %~% از دیده، دل خونشده می پالایم
# # ینند زآه سرد، مانندهآ شمع %~% در اشک فسرده غرق سرتا پایم
# # 15 ای شمع به عمراندک و بسیار سرشک %~% وله %~% یک چشم تو و، هزار
~~خروار سرشک
# # در گریه فزای، چون دهی سر بر باد %~% وله %~% بر باد همی ده سر و، می
~~بار سرشک
# # 16 هر لحظه، زسوختن کمم همچون شمع %~% وزآب دو دیده، در نمم همچون شمع
# # با آنکه غمش کشت مرا، همچوچراغ %~% اله %~% من زنده به آتش غمم، همچون
~~شمع
# ~~161 در عشق تو، آن شب که بد- بدگریمبه زابر بهار و، از چنوصد گریم
# # یک چیز خوش آیدم زخود، آنکه چوشمع %~% چندان که بگریم، همه بر خود گریم
### | اثیر اخسیکتی
# ~~161 شمعم، که همه در سردل رفته تنم بی گریه شبی نبود خندان دهنم
# # پروانه، که گفت یار غار تو منم %~% او نیز، رضا داد به گردن زدنم
~~PageV01P129
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0133.jpg) ms016

### | وله
# # 163 در آتش هجرش همه تن می سوزم %~% مانندهآ شمع در لگن میسوزم
# # این طرفه، که اوست ماه و من می کاهم %~% و ین نادره، کوست شمع و من می
~~سوزم!
### | وله
# # 164 گر نور مه و روشنی شمع توراست %~% این کاهش و سوزش من از بهر
~~چراست؟
# # گرشمع تویی، مرا چرا باید سوخت %~% ور ماه تویی، مرا چرا باید کاست؟
### | کمال اسعد زیاد
# # پروانه چوسوخت، شمع بگرفت برو   165 ای شمع، دلم به وصل بفروز آخر %~%
# ای شمع، ز پروانه بیاموز آخر! %~% بخشای برین سوخته، یک روز آخر
### | وله
# # 166 از عشق تو ای دوست، روان می سوزد %~% شرحش چه دهم که برچه سان می
~~سوزد
# # از ناله، چو چنگم رگ دل می گسلد %~% وزگریه، چو شمعم رگ جان می سوزد
### | وله
# ~~167 گر کارجهان جمله شود زیر و زبر    در خدمت تو، شبی هم آریم به سر
# # کنجی زمن و تو و، زعالم که دگر؟ %~% شمعی، سر او زشام و پایش زسحر!
### | لاادری
# ~~138 گر گرد تو گردم به شب، ای نوشین ل    یا روزرخ تو جویم ای جان، چه
~~عجب
# # ذره، رخ آفتاب جوید همه روز %~% پروانه، به گرد شمع گردد همه شب
### | عزیزالدین شفروه
# ~~169 شمعی، که چو پروانه برو شاید سوخت    ما را، نه چنانکه در گمان آید
~~سوخت
# # ازین سوز، اگرم آب نبودی در چشم %~% با شمع بگفتمی، که چون باید سوخت!
### | سید اشرف
# # 170 دوش، ازغم هجرت، ای بت عهدشکن %~% چون دوست، همی گریست بر من دشمن
# # از بس که من از عشق تومی نالیدم %~% تا روز، همی سوخت دل شمع به من
~~PageV01P130
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0134.jpg)

### | هستی
# ~~17 ای رنج و غم تو برده و خوردهآ دل اندیشهآ تو، به ناز پروردهآ دل
# ~~اد لب تو، نقش نهانخانهآ جاننور رخ تو، شمع سراپردهآ دل
### | ظهیر فاریابی
# # 171 ای شمع، تو صوفی صفتی پنداری %~% کاین شش صفت از اهل صفا می داری:
# # شبخیزی و، ms017 نور چهره و، زردی روی %~% سوز دل و، اشک دیده و، بیداری
# جمال الدین عبدالرزاق
# # 17 ای گشته خجل زان رخ گلگون گل و شمع %~% وز رشک تو، درسرشک ودر خون
~~گل و شمع
# # من، در طلب آن رخ چون شمع و چو گل %~% اله %~% کرده خوی سرد و گرم،
~~همچون گل و شمع
# # 17 چاکر، غم عشقت به جهانی بخرد %~% بفروشد صد سود و، زیانی بخرد
# # در عشق تو، نیست کمتر از پروانه %~% کز شمع، یکی بوسه به جانی بخرد
### | اوله
# # 17 عاشق، باید که دل زجان برگیرد %~% وآنکگاه، بی وصال دلبر گیرد
# # روانه، نخست جان نهد بر کف دست %~% پس قصد کند، که شمع در بر گیرد!
### | اوله
# ~~176 در هجر تو گر نمردم، ای مشکین خال   درپای غمت کشته شوم، روز وصال
# # زیرا که چوآفتاب رخ بنماید %~% گر شمع نمیرد، بکشندش در حال!
### | وله
# ~~177 دل را گفتم: غم منت کم داردبر دیده ببخشای که خون نم دارد
# # دل گفت: چو شمع تن فرا آتش داد %~% از سوزش پروانه کجا غم دارد!

PageV01P131

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0135.jpg)

### | کمال اسماعیل
# # 178 چون دید فسرده بر رخم ده تو اشک %~% کرد از رخ من به آستین یکسو
~~اشک
# ~~شمعم، که مرا به ریشخند آن دلبند   179 چون چنگ تو، تا رگیم درتن باشد
# %~% ولا %~% سر می برد و، می سترد از رو اشک! %~% در گوش زمانه نالهآ من
~~باشد
# # در ماتم و سور و هر کجا خواهی گیر %~% راه من و شمع بر گرستن باشد
### | وله
# # 180 شمعم، که چوباد هوسم بر سر زد %~% بر تارک من، افسر خاکستر زد
# # آب از چشمم، دست به دامن در زد %~% و آتش ز دلم، سر به گریبان بر زد
### | وله
# # 181 در سنبل او، شکست و تاب است به هم %~% در نرگس او، خمار و خواب است
~~به هم
# # از چرب زبانی که فتادهست چو شمع %~% اندر دهنش، آتش و آب است به هم ms018
### | ه
# # 182 آن شب، که زتو برآتش غم سوزم %~% خشک وتر خود چوشمع، با هم سوزم
# # پنهان سوزم به گوشه ای در، چو سپند %~% وله %~% چون شمع، میان مردمان
~~کم سوزم
# ~~183 در پای تو، دل گرچه زبون افتادهست   در جستن وصل بین، که چون
~~افتادهست
# # شمعم، که مرا آب زسر بگذشته ست %~% وز تشنگیم، زبان برون افتادهست
### | وله
# # 184 شمعم، که سرم آفت تن می آید %~% وز پیرهنم بوی کفن می آید
# # از اشک، هرآنچه گرد من می آید %~% بر من، همه هم زخویشتن می آید
~~PageV01P132
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0136.jpg)

### | اوله
# ~~185 آن شمع دراز قد، که جز سرنکشد   بیش ازیک شب، عمر وی اندر نکشد
# # ده تو دارد جامه و، از سر سبکی %~% اوله %~% می جوشد مغزش و، یکی بر
~~نکشد!
# # 18 عاشق، که به یاد روی دلبر میرد %~% هر دم زدنی، به ذوق دیگر میرد
# # شمعی همه شب در آن هوس زنده کند %~% وله %~% تا، صبحدمی پیش رخ خور
~~میرد!
# ~~187 آنها، که مرا به عشوه مغرور کنند     با روی توام، حکایت از حور
~~کنند
# # لینند تنی چو ریسمان اندرتاب %~% چون شمع، اگرم جامه زتن دور کنند
### | وله
# ~~187 بس اشک، که از دیده به حاصل آرم   از آب دو چشم، پای در گل دارم
# # در چشم نماند آب و، ترسم زین پس %~% چون شمع زدیده آتش دل بارم
### | اوله
# # 180 شمعم، که چوغم به قصد من برخیزد %~% صد خصم، مرا زخویشتن برخیزد
# # دل، خنده زنان برآورد جان زگلو %~% جان، رقص کنان از سر تن برخیزد!
# # 19 شمعم، که اگرچه زآتشم رنج تن است %~% اوله %~% هجران ویم، بتر زگردن
~~زدن است
# # گر باز گرفته ام به جان آتش را %~% اوله %~% زان است، که روشنایی چشم
~~من است
# ~~19 از بس که تنم زآتش دل بگداختنتوان تنم از شمع همی بازشناخت
# # زین بیش مرا مسوز جانا، که چو شمع %~% هر شب، تنی ازموم نمی شاید ساخت!

PageV01P133

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0137.jpg)

### | باب سوم ms019 - شمع وشاهد
### | وله
# ~~192 آن را که به دست زلف دلکش بایدهمچون بادش، زآب مفرش باید
# ~~وان دل، که ره هوای جانان سپرد پایش چو سر شمع زآتش باید
### | وله
# # 193 در خدمت تو، گرتن من برپای است %~% آن هم نه به زور خویشتن برپای
~~است
# # شمعی که میان انجمن برپای است %~% ازضعف، تنش به پیرهن برپای است
### | اوله
# # 194 شمعم، که شده ست جان من دشمن من %~% صد تو غم دل گرفته پیرامن من
# # بریاد لب تو، وقت جان دادن من %~% جان، خنده زنان برون شود ازتن من
# # 195 عشاق، نه ازغم جوانی گریند %~% وله %~% یا ازپی مال و سوزیانی
~~گریند
# # چون چنگ، همه زتندرستی نالند %~% چون شمع، همه ز زندگانی گریند
### | وله
# # 196 روز آمد و، بر دوختم از دم لب را %~% پرداخته کردم از روان قالب را
# # اکنون، که مرا زنده همی دارد شب %~% شاید که چو شمع زنده دارم شب را
### | اوله
# # 197 ماییم نگین خاتم جان، ماییم %~% ماییم که بیگار خرد فرماییم
# # در آتش غم، چو شمع از آن فرساییم %~% کزجسم بکاهیم و، به جان افزاییم
### | وله
# # 198 بر رشتهآ کار تو فتادیم چوشمع %~% تن، درتف و سوز عشق دادیم چو شمع
# # در کارغمت، پشت به کس ننماییم %~% چون پای درین میان نهادیم چو شمع
~~PageV01P134
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0138.jpg)

# # 19 ما، سر چو صراحی همه گردن شده ایم %~% اوله %~% بی گفت، همه زبان
~~چوسوسن شده ایم
# # چون باده، به جوش آمدهایم از خامی %~% چون شمع، زسرکشی فروتن شده ایم
### | جلال الدین خواری
# # 20 شمعم، که اگر چه تخت و افسر گیرم %~% در راه هوای دل، کم سر گیرم
# # در عشق، سیاستی که بر خود رانم %~% اول که قدم نهم، زسر در گیرم
### | سید مرتضی
# # 2 خون می خورم، از دلی که قوتش غم توست %~% وز مهرتو، دشمن من و محرم
~~توست
# # 1راز غم عشقت، دل وجان می سوزد   جون شمع به زندگی همی سوزم، لیک %~%
# وله %~% رازی ms020 است نهان، که در نهان می سوزد %~% می میرم از آن باد، که نامش
~~دم توست!
# # زان، راز تو بر زبان نرانم که مرا %~% چون شمع، زسوز دل زبان می سوزد
### | اثیر اخسیکتی
# ~~20 چون شمع، تن خود به گداز آوردم  وز رخ، لگنی زود فراز آوردم
# # یروانه، زفراش رسول آمد و گفت: %~% ای سوخته، سربنه که گاز آوردم!
### | لاادری
# # 20 ای شمع، زسوزش منت نیست خبر %~% گریان تونه ای، من از توام گریان تر
# # با اینهمه، فرق است میان من وتو %~% کز گریه، تو فربه شوی و، من لاغر!
# ملک فخرالدین مبارک شاه
# ~~204 گفتم که: بسوخت این دل دیوانه داری خبر از واقعهآ او یا نه؟
# # خندید که: آخر چه خبر دارد شمع %~% از سوختن و فتادن پروانه!
# کمال الدین مراغه ای
# ~~205 عشقت، سر من به باد برداد چوشمع واشکم، زره دو دیده بگشاد چوشمع
# ~~از بس که برآمد از دلم دود غمتدر رشتهآ جانم، آتش افتاد چو شمع
~~PageV01P135
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0139.jpg)

### | خطیر ابوزید
# # 2007 ای شمع، تویی که دامن ترداری %~% زآن، دشمن جان خویش در برداری
# # در سر داری، که بر سر افسر داری %~% هم در سر آن شوی، که در سر داری!
### | شمس اسعد گنجه ای
# # 208 ای شمع، چو من سوخته و مهجوری %~% وز دست فراق، خسته و رنجوری
# # زین غصه، که می گدازدت آتش دل   209 ای شمع، که جسم ناتوان می داری %~%
# وله %~% گر زآنکه به خود فرو روی، معذوری %~% سردل خویشتن، عیان می داری
# # خورد همه، از سوی دهان است و، تورا %~% آن چیزخورد، که در دهان می داری
### | کمال اسماعیل
# # 210 شمعم، که چو خود را به غمت پردازم %~% درپای تو، سر خنده زنان
~~اندازم
# # در راه تو، هرگه که سری در بازم %~% وله %~% در حال، سری دگر زجان
~~برسازم
# ~~تا باتو کنم روشن و، برگویم راست   211 یک روز، شبی چو شمع برخواهم
# خاست %~% ور نیز، زبانم زکسان باید خواست ms021 %~% چون آتش و آب، سرگذشتی که
~~مراست
### | لاادری
# # 212 ای شمع، زگریه هر دمی گرم شوی %~% در گریه مزن خنده، که بیشرم شوی
# # نرمی چه کنی چوزر، که آتش بینی %~% اوله %~% شمعی تو، نه شاهد که به
~~زرنرم شوی!
# ~~213 ای شمع، سرشک تو عجب گرمرو است     بر عشق کهن، هر نفست گریه نو
~~است
# # در صبح مکش زبان و، درتاب مشو %~% کز خندهآ او، سرت به بادی گرو است
### | شمس سجاسی
# # 21 ای شمع، خرد گرت گزیند چه بود؟ %~% وردیده جهان را به تو بیند، چه
~~بود؟
# # سوز دلم، زسوزخود دم چه زنی %~% سوزی که به بادی بنشیند، چه بود؟

PageV01P136

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0140.jpg)

# # 21 آنها، که در آرزوی جانان میرند %~% وله %~% گریان زپی وصل، به هجران
~~میرند
# # عشق از گل و شمع شان بباید آموخت %~% کز غصه خورند خون و، گریان میرند!
### | بدر تفلیسی
# # 21 شمعم، که به هیچ جای مسکن نکنم %~% تا، حال دل خویش معین نکنم
# # احوال دلم، بر همه پوشیده بود %~% تا، من به زبان خویش روشن نکنم
### | لاادری
# # 21 پروانه شدم زمهرت، ای مهر گسل %~% کز وصل توام، سوختن آمد حاصل
# # چون شمع من از دست تو، ای شمع چگل %~% شبخیزو شکسته رنگم و، تافته دل
### | شیخ اوحد کرمانی
# # 21 آن شاهد معنوی، که جانم تن اوست %~% جان در بر من [زا صورت روشن
~~اوست
# # وان روی نکو، که شاهدش می خوانی %~% اوله %~% آن شاهد نیست، لیکن آن
~~مسکن اوست
# # 21 گر عشق مرا با تو مجازی نبود %~% این عشق و سماع ما به بازی نبود
# # هرجا، که دو اهل دل به هم بنشینند %~% شاهد بود(؟) ولیک بازی نبود
### | اوله
# # 22 از شاهد دل، چوما نشانی بدهیم %~% خود را زغم جهان امانی بدهیم
# # تو، از نظری به غسل محتاج شوی %~% ما، از نظری غسل جهانی بدهیم
### | شیخ شهاب الدین مقتول
# # 22 هر گه، که نظر از سر سودات افتد %~% لاشک، حرکتهای نه برجات افتد
# # گر بر ms022 سر نفس خویشتن پای نهی %~% هرجای که شاهدی است، درپات افتد
### | جمال حاجی شروانی
# ~~22 آنم، که همه ساله به شاهد سازم در پردهآ عشق، پرده شاهد سازم
# # می طعنه زنی مرا، که شاهد بازی %~% شاهد بازم، ولیک شاهد یازم
### | لغیره
# # 2 هر دل که نه عاشق است، ایمانش نیست %~% هرجان که نه آن می طلبد، جانش
~~نیست
# ~~این مجلس ما، اگرچه با عیش و صفاستبی آینهآ خوش پسری، آنش نیست
~~PageV01P137
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0141.jpg)

# باب سوم - شمع وشاهد
# عزیز علی شروانی
# ~~224 جایی، که ازین شکرلبی مهوش نیست یادش مکن ای دوست، که چندان خوش
~~نیست
# ~~ر گردیدم گرد خوشیهای جهان  فی الجمله، جهان بی پسری خوش، خوش نیست
~~PageV01P138
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0142.jpg)

### | باب چهارم
### | درخمریات
### | وآن دونمط است
### | نمط اول
### | درشراب
# ~~شمس الدین الیاس میدانی
# # 22 آنی، که به طبع آتش نابش خوانند   نیراب جهان است، بر هر عاقل %~%
# وله %~% مردم، زسر جهل شرابش خوانند %~% نه، نه غلطم، روح مذابش خوانند
# # 22 یک جرعه از آن بادهآ گلگون به دمی %~% در کش، چه کشی هزار من خون به
~~دمی
# ~~کان عقل، که بر کمیت می گشت سوار  زان سوی جهان، برد شبیخون به دمی
### | سراج قمری
# # 22 قرآن، که بهین کلام خوانند او را . %~% جاجای، نه بر دوام خوانند او
~~را
# # در خط پیاله، آیتی هست زلطف %~% کاندر همه جا، مدام خوانند او را
### | شیخ احمد غزالی
# ~~(22 زان باده، که جان عقل ازویافت کمالپیش آور جانا، قدحی مالامال
# # مستم کن و، گو حرام باشد نه حلال %~% تا نیست شوم، که هستیم هست وبال
~~PageV01P139
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0143.jpg)

### | اوله
# # 229 چون، دل زلب لعل تو بردارم شب %~% غمهای تو را، به باده بگسارم شب
# # باده، به خوشی کجا بود چون لب تو %~% لیکن، به بهانهای به روز آرم شب!
### | لاادری
# # 230 آنها، که بنای زهد بر زرق نهند %~% آیند و، میان من ومی فرق نهند
# # بر فرق نهم، خروس می راپس ازین %~% گو همچو ms023 خروسم، اره بر فرق نهند
### | لاادری
# # 231 بی مطرب، اگر به عزم می برخیزی %~% یا بی رخ شاهدی، درو آو یزی
# # انگار که از قنینهای یا زخمی %~% وله %~% آن می، به پیاله در سبو می
~~ریزی!
# # 232 عاقل، ز می ناب چرا پرهیزد %~% کو، با تن هر کسی چو روح آمیزد
# # بادی است، که گرد غم ازو بگریزد %~% آبی است، که آتش نشاط انگیزد
### | شرف شفروه
# # 233 کو مطرب و می تا بدهم داد صبوح %~% خوش بر طربی نهیم بنیاد صبوح
# # ما را به جهان سه چیز خوش می آید: %~% سر مستی و، عاشقی و، فریاد صبوح
### | ظهیر
# ~~234 می را، که همیشه بر خرد دندان است هم اوست، که مونس خردمندان است
# ~~می، در خم اگر چه سر گرفتهست، رواست  در شیشه نگر، چه خرم و خندان است!
### | وله
# # 239 در ده می لعل لاله گون صافی %~% بگشای. ز حلق شیشه، خبون صافی
# # کامروز برون زجام می، نیست مرا %~% یک دوست، که دارد اندرون صافی
### | عمر خیام
# # 236 یک جرعه می کهن، زملکی نوبه %~% وزهر چه نه می، طریق بیرون شوبه
# # درد است به از تخت فریدون، صد بار %~% خشت سر خم، زتاج کیخسرو به
~~PageV01P140
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0144.jpg)

# # 2 در دهر، چو آواز گل تازه دهند %~% اوله %~% فرمای بتا، که می به
~~اندازه دهند
# # 238 گیرم که به اسرار معما نرسی   از حور وقصور، وزبهشت و دوزخ %~% وله
# %~% فارغ بنشین، که آن هر آوازه دهند %~% در شیوهآ عاقلان، همانا نرسی
# # از سبزه و می، خیز بهشتی برساز %~% کآنجا به بهشت یا رسی یا نرسی]
### | اوله
# # 239 من، می نه زبهر تنگدستی نخورم %~% یا، از غم رسوایی ومستی نخورم
# # من، می زبرای خوشدلی می خوردم %~% اکنون که تو در دلم نشستی، نخورم!
### | صدرخجندی
# # 24 یک دم ز زمانه گر مسلم یابی %~% یا نیم دمی باده دمادم یابی
# # مگذار که ضایع شود آن دم، زنهار %~% اوله %~% زیرا که چنان دمی، دگر کم ms024
~~یابی!
# # 24 بسته ست لبت، گشاده می پنداری %~% جان بستدهای و، داده می پنداری
# # این ازهمه طرفهتر، که مسکین دل من %~% خون می خورد و، تو باده می
~~پنداری!
### | رشید خواری
# # 24 آن سرخی می، لعل به خروار ارزد %~% وان بوی خوشش، کلبهآ عطار ارزد
# # زان شیشه، که هوش عاقلان می ببرد %~% یک قطرهآ خون، هزار دینار ارزد
# یمین سبط اصفهانی
# # 241 از عشق که کرد، ای دل ابله توبه %~% تا من کنم، از وصال آن مه توبه
# # شب تیره و، باده روشن و، مجلس خاص %~% من عاشق و، او حاضر و، آنگه
~~توبه!
### | خاقانی
# # 24 چشمم به گل است و، مرغ دستان زن وتو %~% میلم به مل است و، رطل مرد
~~افکن وتو
# # زین پس، من وصحرا ومی روشن وتو %~% من چون تو و، توچون من و، توبی من
~~وتو PageV01P141
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0145.jpg)

### | اثیراخسیکتی
# # 245 بشناخته ام، نبض درون دل خویش %~% آن به که به می برم، جنون دل
~~خویش
# ~~ناچار، چوخون دل همی باید خورد خون دل رزخورم، نه خون دل خویش!
### | معزی
# # 246 داری ملکا، به دست بر جام شراب %~% چون ساخته، آب بسته با آتش ناب؟
# # بر داشته ای، مگر به تدبیر صواب %~% ناساختن، از میانهآ آتش و آب
### | کمال زیاد
# ~~247 چون، در کف من جام غم انجام آیداز دیدهآ من، بوی می خام آید
# # هر می، که مرا زجام در کام آید %~% بر گردد و، از دو دیده در جام آید!
### | جلال خواری
# ~~248 یار نو و، باده کهن و، آب رواندر گوشهآ رزنشسته، در فصل خزان
# # وان بابزن مرغ در آتش گردان %~% هان سلطنت عالم و، هان ملک جهان!
### | کمال خجندی
# # 249 نا اهل، چوخواندت مباحی، مندیش %~% ای خواجه، چه در بند صلاحی؟
~~مندیش
# # زان می، که لب پیاله پرخنده کند %~% می نوش، زگریهآ صراحی مندیش!
### | اشهری
# ~~250 اساقی، که رخش به آب و آتش ماند می در قدحش، آب در آتش راند
# ~~نه ms025 آتش می، آب قدح نیست کند نه آب قدح، آتش می بنشاند
### | یمین اصفهانی
# # 251 رحم آر، کز اندازه برون می گریم %~% وانگاه، به حیله بین که چون می
~~گریم
# # چون شیشهآ می میان مجلس، به دروغ %~% در قهقههام، ولیک خون می گریم!
### | پسر خطیب گنجه
# # 252 گویند: بهشت را کجا یابد مست %~% وز دوزخ آزاد که بتواند جست؟
# # گر میخواران جمله به دوزخ باشند %~% پس بنمایم بهشت را، چون کف دست!

PageV01P142

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0146.jpg)

### | کمال اسماعیل
# # کوزهآ می در آمد، آن رشک پری   من، دوش به کاسهآ رباب شجری %~% گفتا
# که: اگر کاسه زنی، کوزه خوری! %~% مستانه، ترانه ای زدم کاشغری
### | اوله
# # با ساغر وبا رباب، تا روز فراخ   2 من، دوش به آرزوی رویت هردم %~%
# ریاد رخت، می زدم و می خوردم؟ %~% در رنگ گل و باده، نگه می کردم
# ~~گفتا که: چه حالت است؟ گفتم: فریاد   2 دی، می رفتم مست و کش و خرم
# وشاد %~% اوله %~% کان تو بهآ ما، بقای سوگند تو باد! %~% آن ماه دو هفته،
~~پیش من باز افتاد
# # 25 دل، خوی فرا قفای غم خوردن کرد %~% وله %~% در بندگیت هر چه توان
~~کردن، کرد
# # تا داشت رگی درتن و، خونی در رگ   251 از بهرچه عیش آشکارا نکنیم %~%
# اوله %~% چون گل، علم نشاط برپا نکنیم؟ %~% خدمت چوصراحی به رگ گردن کرد
# # تا چند زکرد و خورد؟ یل تبا دوسه روز %~% اوله %~% جزمی نخوریم و،
~~جزتماشا نکنیم!
# # 25 امشب، که نگارم از برای مستی %~% آمد برم، از سر هوای مستی
# ~~دستی پر ما فکند: هم مستی نپز   24 می آمد و میرفت پیاله بر ما   چون
# چشم خروس، بس که شد در سرما %~% وله %~% خیزیم و، در افتبیم به پای مستی!
# %~% چون تاج خروس، لعل گشت افسر ما %~% تا خون بنماند، در بر ساغر ما
~~PageV01P143
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0147.jpg)

### | باب چهارم -خمرتات
### | اوله
# ~~260 اقطاع طرب، در نظر ساغر ماست سر سبزی عیش، در سر ساغر ms026 ماست
# # بیم است، که از فروغ می لعل شود %~% فیروزه، که طرف کمر ساغر ماست
### | وله
# # 261 ماییم، نهاده سر به فرمان شراب %~% جان کرده، فدای لب خندان شراب
# # هم دست به جان آمده، از ساغر می %~% هم بر لب ساغر آمده، جان شراب!
### | اوله
# # 262 من، دوش شراب ارغوانی خوردم %~% با یار، به کام دوستگانی خوردم
# # تاریکی شب، شاهد حال است، که دوش %~% من، با خضر آب زندگانی خوردم!
### | وله
# # 23 در پنجه شدم، با قدح مرد گزای %~% تا کرد چنانم، که نجنبم ازجای
# # با ساغرباده، در کمردست که کرد %~% کو را، نه به عاقبت در آورد از پای؟
### | اوله
# ~~264 لب باز مگیر، یک زمان از لب جام تا بر داری کام جهان، ازلب جام
# ~~درجام جهان، چوتلخ و شیرین به هم است  این از لب یارخواه و، آن از لب
~~جام
### | وله
# # 265 می ده، که دل ریش مرا مرهم اوست %~% سودا زدگان عشق را همدم اوست
# ~~پیش دل من، خاک یکی جرعه به استاز چرخ، که کاسهآ سرعالم اوست
### | اوله
# ~~266 شادی زمانه، عاشق طبع من استاندیشه وغم، چه لایق طبع من است
# # زان، بی دم نای و آب انگور نیم %~% کاین آب و هوا، موافق طبع من است!

PageV01P144

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0148.jpg)

### | وله
# ~~267 برخیره، غرور خویش پیوست مده بر باد، نبوده خرمن هست مده
# # چون نیست تورا به دست نقدی روشن %~% باری، رخ یار و باده از دست مده
### | وله
# # امروز، پیاله کمر کین در بست   268 دی، توبهآ من زآستین بر زد دست %~%
# اوله %~% و آمد، به قصاص توبهآ من بشکست! %~% بشکست پیاله را و، پنداشت که
~~رست
# # 269 تاکی، ورق عمر به هم درشکنیم %~% و ین خندهآ می، در دل ساغر شکنیم
# # برخیز[وا]، پیاله را زمی پردل کن %~% تا بوک، مصاف غم به هم برشکنیم
### | اوله
# # 27 جامی که شراب ارغوانی است در او %~% آبی است، که آب زندگانی است در
~~او
# # وان باده، ms027 که ضد جان نهانی است دراو %~% پیری است، که آتش جوانی است در
~~او!
### | اوله
# # 27 می، پنبهآ عقل هرزه گوداند کرد %~% می، چازهآ درد دل نکو داند کرد
# # تومی خور و، کارغم بدو باز گذار %~% وله %~% کاین، خدمت غم به شرط او
~~داند کرد
# ~~27 با ذوق لب تو، باده گرمی کوشد  می دان به یقین، که خون رزمی جوشد
# # نی نی، که خود از شرم لبت دختررز %~% وله %~% رنگ آوردهست و، رخ به کف
~~می پوشد!
# # 27 بییار، کسی که یار پنداشت تورا %~% و آسوده، دلی که خیره بگذاشت
~~تورا
# # از بی آبی، به ساغری می مانی %~% کافتادهآ توست، هر که برداشت تورا
~~PageV01P145
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0149.jpg)

### | اوله
# # 274 در هجر تو، من ز شمع افزون گریم %~% و آنگه، چو صراحی اشک گلگون
~~گریم
# # چجون ساغر بادهام، که از تنگدلی %~% چون نالهآ چنگ بشنوم، خون گریم!
### | وله
# # 275 آن می، که زخون دختر رز باشد %~% در دایرهآ نشاط مرکز باشد
# # اندر شب غم، به دوست چشمم روشن %~% چون آتش غم، گر چه زبان گزباشد!
### | وله
# # 276 در خون جگر شدم عیان چون ساغر %~% بر بسته به خون خود میان، چون
~~ساغر
# # در روی کسی، که می خورد خون دلم %~% می خندم، از میان جان چون ساغر
### | وله
# # 277 از حادثه ها، اگر چه دارم صد رنگ %~% وز واقعه ها، اگر چه باشم
~~دلتنگ
# # کارم به نوا شود، چو پیدا گردد %~% رخسارهآ دختر رز، از پردهآ چنگ
# # 228 می خوردم دوش، تا کمال مستی %~% اوله %~% خواب آرزوم کرده ز حال
~~مستی
# # آمد شدن دوست خیالم می کرد %~% یا خواب نمود، یا خیال مستی
### | الیاس میدانی
# # 279 مطرب، دیشب کان سخن حق می رفت %~% واندریم می، عقل چوزورق می رفت
# # از ناخن چون نیش، رگ چنگ زدی %~% پس، خون روان چرا زراوق می رفت؟
### | شیخ ابوعلی سینا
# # 280 آن آتش آب تن، که روح ثانی است %~% خون است نه خونی، چه سبب ms028 زندانی
~~است
# # آری، همه سالها به درد ارزانی است %~% تا مایهآ جان، چرا بدین ارزانی
~~است!

PageV01P146

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0150.jpg)

### | قطب اهری
# ~~28 چون با همه کس فاش شد آمیختنت   ای دختر رز، رواست خون ریختنت!
# ~~نیکن، چو کسی فرو گرفتت زدرخت   در شرط کرم نیست، بر آو یختنت.
### | نمط دوم
### | در ساقی
# کمال الدین اصفهانی گوید
# # 38 در کارجهان، کسی چو اندیشه کند %~% از هر دو جهان، بیخردی پیشه کند
# # ز شیشه فرو ریز، می دیوانه %~% تا عقل مرا، چو دیو در شیشه کند
# # شکلی است، زنقشبندی دیباگر %~% اله %~% ابریشم چنگ و، ناخن خنیاگر
# # یناگر، از آبگینه گر لعل کند %~% عایشه %~% پس ساقی ما، نیست
~~بجزمیناگر!
# # با بنده، گرت دل نگرانی باشد %~% از جام گران، کی اش گرانی باشد
# # کرباده، به طبع زهرقاتل گردد %~% از دست تو، آب زندگانی باشد
### | کمال اسماعیل
# # 28 آن جام طرب شکار، بر دستم نه %~% و آن ساغر چون نگار، بر دستم نه
# # و آن می، که چو زنجیر بپیچد بر خود %~% دیوانه شدم، بیار بردستم نه!
### | معزی
# # 280 زاهد نکند به زهد  سود، ای ساقی %~% هر چند عیان عمل نمود، ای ساقی
# # یر کن قدحی شراب، زود ای ساقی %~% کاندر ازل آنچه بود، بود ای ساقی!
# # 287 ای ساقی خوب، جام و پیمانه کجاست؟ %~% و آن رطل حریف افکن مردانه
~~کجاست؟
# # بیخود، به در افتادهام از میکدهای %~% ای مردم هشیار، ره خانه کجاست!

PageV01P147

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0151.jpg)

### | اثیراخسیکتی
# # 288 مطرب، رگ چنگ را به ناخن کن رام %~% ساقی، به من سوخته ده بادهآ
~~خام
# # ای شب، بنشین و لیک بر عارض یار %~% وی صبح، بدم ولیک از مشرق جام!
### | لاادری
# # 289 برهان زغمم، زود رهان ای ساقی %~% می ده ! مه جحیم و، مه جنان ای
~~ساقی!
# # کاندر ره عاشقی، چه ایمان وچه کفر %~% وله %~% هستند به یک بها روان،
~~ای ساقی!
# ~~290 ساقی، چوبه من دهد می گلگون ر گلگون کنم از فروغ او، گردون را
# # چندان، ms029 به جرع باده دهم هامون را %~% تا زیر زمین، مست کنم قارون را
### | لاادری
# # 291 افتاد زابر و آفتاب، ای ساقی %~% در زلف بنفشه پیچ و تاب، ای ساقی
# # برخاست گل خفته زخواب، ای ساقی %~% برخیز، شراب آر، شراب ای ساقی!
### | سلطان خوارزمشاه
# # 292 ای نغمهآ تو برده دل فاخته را %~% بردار و، بساز چنگ ناساخته را
# # و آنگه، به کف عاشق مسکین برنه %~% در آب فسرده، لعل بگداخته را
### | موفق عبدالجلیل
# # 23 حانا، به سحر وقت تماشای می است %~% برخیز، که در جان و دلم جای می
~~است
# # چون چشم خروس، می درافکن به قدح %~% کآواز خروس، در تقاضای می است
### | شرف صالح بیلقانی
# ~~294 خود را، دمی از عشوه پرستان بستان
# # گرپخته حریفی، می نوشین دهد %~% اوله
# ~~125 ا می، که خرد کفت رمستات بستان
# ~~جامی، به تو گر سافی سرمس دهد
### | عزیزالدین شروانی
# ~~23 ای ساقی، از آن راح خوش روح وار PageV01P148
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0152.jpg)

### | اادری
# ~~297 ساقی، نفتد تا قدح از دست مخسب     در شیشه زمی تا اثری هست، مخسب
# # چون لاله، می لعل پیابی میده %~% بر طرف چمن چو نرگس مست مخسب
~~PageV01P149
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0153.jpg)

### | باب پنجم
### | درسماع
### | و آن دو نمط است
### | نمط اول
### | دردف ونی
# شیخ اوحدالدین کرمانی
# ~~29 در عالم عشق، عقل چون مدهوشی است    جان بر در دل، چوغاشیه بر دوشی
~~است
# # از سر سماع، آن کس آگه باشد %~% کو رابه جزاین دوگوش صورت، گوشی است
# جمال حاجی شروانی
# ~~299 یارب، چه خوش است جان به جانان دادنوین امر روان، به امر فرمان
~~دادن
# # جان خوش خویش را، به آسان آسان %~% جز در خوشی سماع، نتوان دادن!
### | لاادری
# ~~300 ما را به جزاز رقص، تمیزی دگر است وین مصر خراب را، عزیزی دگر است
# # برجستن و، پاکوفتن و، دست زدن %~% بازی باشد، سماع چیزی دگر است!
### | لاادری
# ~~30 در عالم عشق، دلر بایی چوتونیست وزروی یقین، غزلسرایی چو تونیست
# # بردار سماع ازپی دلها، ms030 کامروز %~% در گلشن جان، طرب فزایی چوتونیست
# قاضی کمال مراغهای
# # 30 این نی، که نوای زیریا بم نزند %~% کز زخمه هزار زخمه محکم نزند
# # گر نه ز شکر لبی بریدهست، چرا %~% تا، لب به لبی برننهد دم نزند؟

PageV01P150

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0154.jpg)

### | نظامی گنجه ای
# # 302 نی گفت که: پای در گلم بود بسی %~% وانگه ببریدند سرم، در هوسی
# # نه زخم گران بخوردم، از دست خسی %~% معذورم اگر پنالم از دل، نفسی!
### | لاادری
# # 300 فریاد، که باز بوی می می شنوم %~% و آوازهآ های و هوی و هی می شنوم
# # در گوش دلم، راز بیابی بیحد %~% حق گوید، اگر چه من زنی می شنوم
### | لااعرف
# # 30 نی گفت: چونیزن به لبانم گیرد %~% نه چرخ، زنه ثقبه فغانم گیرد
# # خواهم، که ز سوز سینه آهی بزنم %~% القائله %~% نیزن، به ده انگشت
~~دهانم گیرد!
# ~~30 نی گفت: خوشی ناله ام آن داند    در مهر، که او زبان لالان داند
# # ی جرم اگر سرم بریدند، رواست %~% معشوق، زبان بی زبانان داند!
### | لاادری
# # 30 نی ناله زنان گفت: سرم ببریدند %~% چون مرغ، همه بال و پرم ببریدند
# # با این همه، اندیشهآ سر نیست مرا %~% می نالم از ان کز شکرم ببریدند!
### | لا اعرف
# # 308 ای تن، ز فراق یار سرکش می نال %~% وی جان، توبراین حال مشوش می
~~نال
# # وی مطرب خوش، به نغمه حالم می گو %~% وله %~% وی نی، به نیابت دلم خوش
~~می نال
# # 30 ای نی، چه شدت که هر زمان می نالی %~% هر چشم زد، ازمیان جان می
~~نالی
# # مانا، زشکر لبی بریدی کامروز %~% بی هیچ زبان، به صد زبان مینالی
### | وله
# ~~31 زین بارتوای نی، به خطا می نالی  با عیش بدین خوشی، چرا می نالی؟
# ~~لب بر لب یار و، آنگهی نالهآ زار انصاف، که از باد هوا می نالی!
### | شمس اسعد گنجه ای
# ~~31 ای دل،اگرت میل نواهای نی است  یا در طبعت، همیشه سودای نی است
# ~~این زخمهآ ms031 خوب بین، که در چنگ و دف است   وین نالهآ خوش نگر، که درنای
~~و نی است PageV01P151
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0155.jpg)

### | اوله
# # 312 این دل، که زمحنتت جداییش مباد %~% جز با غم عشقت، آشنا ییش مباد
# # گر، نی صفت از جان نه هوای توزند %~% از چنگ تو، همچو دف رهاییش مباد
### | وله
# # 313 تا، در هوس چهرهآ چون ماه توام %~% چون معتکفان، مجاور راه توام
# # چون دف، کم من بنده مگیر از پی آنک %~% مانند نی، از درون هوا خواه
~~توام!
### | وله
# # 314 عشق تو، مرا دودیده پرنم کردهست %~% بر من، در خوشدلی فراهم کردهست
# # با این همه، آن دو لعل چون شکرتو %~% با نی، به هلاک دل من دم کردهست!
### | اوله
# # 315 آن وجد نبماشد، که پریشان گردی %~% نعره زنی و، چو چرخ گردان گردی
# # وجد آن باشد، که چون ببینی رخ او %~% سر در بازی، تا همه تن جان گردی!
### | وله
# ~~316 وخد آن نبود، کز خردت بستاند   یک دم، زغم نیک و بدت بستاند
# # وجد آن باشد، که چون به خود غره شوی %~% یکبارگی، از دست خودت بستاند
### | وله
# # 317 وجد آن نبود، کاهل صفا را بینی %~% یا منزویان پارسا را بینی
# # وجد آن باشد، که چون زخود نیست شوی %~% در هر چه نظر کنی، خدا را بینی!
### | اوله
# # 318 بوی جگر سوخته، از نی بشنو %~% هشیارنشین، سر پیاپی بشنو
# # موز دل عاشقان بی نام ونشان %~% گر می طلبی، از نفس نی بشنو
# سیف الدین هارون تفلیسی
# # رخیز چونای، از سر عاریتی   310 ای دل، سر خود چو چنگ در پیش افکن %~%
# مانندهآ نی، به نه دهن نعره مزن! %~% با زخم، چودف ساخته باش از همه تن
~~PageV01P152
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0156.jpg)

### | جمال حاجی شروانی
# ~~31 زان روز که کاینات محضر کردند هر خلق، به ذکر حق زبان تر کردند
# # اول سخن از معرفت حق، نی گفت %~% زان روی، دهانش پر ز شکر کردند!
### | اوله
# ~~امروز، به رمز نی به آواز بلند ms032   32 هر سر، که نهان بود میان من و او
# %~% می گوید یک به یک، نشان من و او %~% بی واسطه گفته بود، جان من و او
# # 32 درد دل کهربا ز شنگرف شنو %~% وله %~% صرفی است درین به رمزتا صرف
~~شنو
# # گوش دل خویش، چون محمد بگشا   3 زین نالهآ نی، قدم چونون می آید %~%
# اوله %~% وزغتهآ او، جگربه خون می آید %~% وزغتهآ نی، کلام بی حرف شنو
# # وان سر، که نهان است درون جانم %~% مانند شکر، زنی برون می آید
# # از صورت صور و، قصهآ روز الست   3 دریاب، که نی حدیث جان می گوید %~%
# اوله %~% با جان تو، نی به ترجمان می گوید %~% سری است زمعرفت، نهان می
~~گوید
### | اوله
# # 32 نی، جمله به صوت حال من می گوید %~% در غته، همه فعال من می گوید
# # امروز، زنی بدان شدم دیوانه %~% کو، راز تب و صال من می گوید
### | اله
# # 32 هرغنه، که بی لب و دهن گوید نی %~% گویی، همه حسب حال من گوید نی
# # ز آواز نی، این جنبش دل دانی چیست %~% با جان، به زبان جان سخن گوید نی
# # 327 وجد آن نبود، که جمع آلات شوی %~% له %~% وزعالم وهم، در مقالات
~~شوی
# جد آن باشد، که اندرین عاریه جای %~% شه، رخ چو نمود در زمان مات شوی
### | اله
# ~~328 وجد آن نبود، که بی میی مست شوی وزپای در اوفتی، و از دست شوی
# # وجد آن باشد، کزنفسی در نفسی %~% در واقعه، نیست گردی و هست شوی!

PageV01P153

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0157.jpg)

### | اوله
# # 329 وجد آن نبود، که رقعهآ جسمانی %~% چون مهرهآ نرد، هر زمان گردانی
# # وجد آن باشد، که نقش یک برخوانی %~% وله %~% خود را، زچهار و پنج و شش
~~برهانی
# # 330 وجد آن نبود، که هر زمان آه کنی %~% خلقی، ز تسلس خود آگاه کنی
# # وجد آن باشد، که بی همه واسطه ای %~% لبیک بود، ندا چو الله کنی
### | وله
# # 331 وجد آن نبود، ms033 که خرقه ای پاره کنی %~% و آنگه زبرای دوختن، چاره
~~کنی
# # وجد آن باشد، که چون تو را دریابد %~% خود، ترک وجود خویش یکباره کنی
### | اوله
# # 332 وجد آن نبود، که هر میی نوش کنی %~% نایخته به آتش بلا، جوش کنی
# # وجد آن باشد، که هرچه ما دون حق است %~% چون یاد کنی زحق فراموش کنی
### | اوله
# # 333 وجد آن نبود، که چرخ در سر گیری %~% چون رخش، همی دوی زبی تدبیری
# # وجد آن باشد، که چون در آید، به خدا %~% جان رشوه دهی، مگر که در وی
~~میری
### | اوله
# # 334 آن وجد نباشد، که زبویی بروی %~% یا از سر دست، از سر مویی بروی
# # وجد آن باشد، که چون نفس بگشایی %~% بی واسطه تا به هو، به هویی بروی
### | معین بختیار
# # 335 نی، با دل ریش گفت و گویی دارد %~% در راه وصال، جست و جویی دارد
# # با ما، زمیان جان خوشک می نالد %~% او نیز، ز سکر عشق بویی دارد
### | اوله
# ~~336 نی، راز دو عالم به عیان می گوید   اسرار زمین و آسمان می گوید
# ~~در کشف حقایق، به کمال افتادهست  زیرا که سخن زسرجان می گوید
### | لاادری
# ~~337 نی، قصهآ کیمیای جان می گویدسری است شریف، رمز از آن می گوید
# ~~خود، در دل پاکان صفا در ره عشقبیداست، هر آنچه نی نهان می گوید
~~PageV01P154
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0158.jpg)

### | اوله
# ~~33 نی، قصهآ درد عاشقان می گوید    با مرده دلان، شرح روان می گوید
# # ای بلبل شوریدهآ جان، خفته مباش %~% نی، باز حدیث گلستان می گوید!
### | اوله
# ~~این لحظه، به تازگی زنی رنجیدم   34 آن وجد نباشد، که به بازی بازی
# 33 نی، شرح غم سوختگان می گوید %~% وله %~% اسرار نهان عاشقان می گوید %~%
# کو راز دل از میان جان می گوید %~% خود را به ریا شیفته ای برسازی
# # وجد آن باشد، که بر سر کوی وصال %~% اوله %~% از جسم جدا شوی و، جان در
~~بازی
# # 34 هر ms034 صاحب دل، که او بر آلت باشد %~% از دم زدن خودش ملالت باشد
# # حالت، اثری است در طمأنینهٔ‌ دل %~% تاظن نبری، که رقص حالت باشد
### | اوحدالدین کرمانی
# # 34 رقص آن نبود، که هر زمان برخیزی %~% بی درد، چو گرد از میان برخیزی
# # رقص آن باشد، که از میان برخیزی %~% اوله %~% دل خرقه کنی، ازسر جان
~~برخیزی
# # 34 مرد آن باشد، که بی ریا رقص کند %~% از سوز دل و سر صفا رقص کند
# # آن سرو دراز است، که با دامن تر %~% وله %~% بر خیزد و، از باد هوا رقص
~~کند
# # 34 می باید ساختن، گرت برگ صفاست %~% با نیک وبد و خرد و بزرگ از چپ و
~~راست
# # در وقت سکون، چو خاک باید بودن %~% واندر حرکت، چو باد باید برخاست
### | بدر الدین داود
# ~~3،4 ای آنکه به حسن، ماه خدمتگر توستخووشید، پرستار رخ انور توست
# # آوازهآ شکر، همه از نی خیزد %~% وین طرفه، که آوازنی از شکرتوست
### | سعد لحافی
# # 34 وجد آن نبود، رنگ زریرت باشد %~% هر لحظه، هوای بم و زیرت باشد
# # وجد آن باشد، که تا به زاری گیری %~% سر رشتهآ آنکه دستگیرت باشد
~~PageV01P155
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0159.jpg)

### | وله
# ~~341 وجد آن نبود، چشم تو گریان گردد   یک خلق، ز شور تو پریشان گردد
# # وجد آن باشد، که چون قدم برگیری %~% صحرای فلک، پیش تو میدان گردد
### | شمس تبریزی
# # 348 وجد آن نبود، که چرخ در سر فکنی %~% صد شور ز بیخودی، به خود در
~~فکنی
# # وجد آن باشد، که آستین همت %~% از پایهآ هفت چرخ، برتر فکنی
# جمال نقاش اصفهانی
# # 349 آن بلبل خوش نوا، چو خاموش شود %~% امشب، زغمش تلخ تر از دوش شود
# # وان نرگس مست، باهزاران دیده %~% در وقت سماع او، همه گوش شود
### | جمال خلیل
# # 350 ای نی، زدم تو غم پراکنده شود %~% ز آواز خوشت، چنگ سر افکنده شود
# # داری نفسی چنان، کزو گر نفسی   351 نی، دید که آن نگارغم می دهدم ms035 %~%
# اله %~% زان در تن مردهای شود زنده شود %~% در کوی وصال، راه کم می دهدم
# # مانندهآ آن یار شکر لب، او نیز %~% با آنکه زبانش نیست، دم می دهدم
### | وله
# # 352 ز آواز خوشت، پرده نیوشم کردی %~% هوشم بردی، باز به هوشم کردی
# # با آنکه کمم گرفته ای، همچون دف %~% همچون دف خود، حلقه به گوشم کردی
### | اوله
# ~~353 نی، گرزجفای دهر بیراه شدهست   وز چرخ فلک، به کام بدخواه شده ست
# ~~ینالد زار زار، مانا کاکنون از سوز درونی من، آگاه شدهست
### | وله
# # 354 نی، گر چو دلم از هوسی مینالد %~% گویی که زجور ناکسی می نالد
# # گر چه همگان نالهآ من می شنوند %~% وله %~% هم اوست، که با من از کسی
~~می نالد
# # 355 ای نی، پیداست کز غمی می نالی %~% زین سان، که چنین به هر دمی می
~~نالی
# # از نالهآ تو، وقت دلم خوش شد از آنک %~% همچون دل من، از ستمی می نالی
~~PageV01P156
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0160.jpg)

### | وله
# ~~3 آن نی، که چومن به ها و هومی نالدمعلومم نیست کز چه رو می نالد
# ~~این طرفه نگر، که زخم نونو بردلمن می خورم از زمانه، او می نالد!
### | وله
# # 35 ای مطرب خوش، من چودلت می جویم   چون تازی و پارسی نمی دانی گفت %~%
# زین پس با تو، مگر به ترکی گویم! %~% تو گفتهآ من، چند زنی بررو یم
### | اوله
# # 358 ترکیب دلم یافت، ز دلبر خللی %~% با دیده همی کند، دل من جدلی
# # خواهی، که دل مخالفم راست شود %~% در پردهآ راهوی بیاور غزلی
### | اوله
# # 35 وجد آن نبود نفس توتاراج شود %~% خلقی به نظارهآ تو محتاج شود
# # وجد آن باشد، که چون محمد برجا %~% در هر نفست، هزار معراج شود
### | وله
# ~~32 وجد آن نبود، که اشک راند از تو  یا، پیز خرد را برماند از تو
# ~~وجد آن باشد، که چون از آن جان و جهان یابی اثری، اثرنماند از تو
### | نمط دوم
### | درچنگ ms036 ونی و غیرهما
# شمس الدین الیاس میدانی گوید
# # 36 خواهی که سرت چنگ صفت بفرازد %~% برقول مخالفت خرد جان بازد
# # نشین براستاد به زانو، چون چنگ %~% اوله %~% تا هم بزند تو را و، هم
~~بنوازد!
# # 36 مطرب، چنگت نمی سراید، بزنش %~% بازوی توتشت می بساید، بزنش
# # با قول تو راست دارد آهنگ، او را %~% اوله %~% بنواز و، گرت مخالف آید
~~بزنش!
# # 36 ساقی، برخیز نام بر ننگ بزن %~% قرابهآ زهد و توبه، بر سنگ بزن
# # مطرب، توطبیب زاست قولی، بنشین %~% قارورهآ میبین و، رگ چنگ بزن
~~PageV01P157
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0161.jpg)

### | لاادری
# ~~364 در حیله گری، هزار رنگ آورمتتا همچودهان توم به تنگ آورمت!
# # هر چند که در پردهای، ار موزونی %~% آخر، به بهانه ای به چنگ آورمت!
### | لااعرف
# # 325 از سیمبری، سیم به سنگ آوردی %~% وزخوش سخنی، شکربه تنگ آوردی
# # در پرده همی زنی که: «من زان توام!)» %~% می زن، که نوای خوش به چنگ
~~آوردی!
### | وله
# # 366 تا چشم تو، ناچشیده می مست بود %~% مسکین دلم از خمار غم بست بود
# # تا بر ننهی چو چنگ، رخ بر رخ من %~% بر سر چو طر برود، مرا دست بود!
### | کمال اسماعیل
# # 367 از بهر دمی، که با توبر کار کنم %~% چون نای، همیشه نالهآ زار کنم
# # یک لحظه، گر از کنار تو دور افتم %~% چون چنگ تو، روی سوی دیوار کنم
# # 368 همچون آواز، یک زمانم برکش %~% وله %~% و آنگاه چو چنگ، تنگم اندر
~~برکش
# ~~گر درتن من، رگی نه بر پردهآ توستبیرون کن و، دیگری به جایش درکش
### | وله
# # 369 از بس که چکیدهست مرا از هر رگ %~% خون برمژه همچنان که برنشتررگ
# # همچون نی و چنگم، که نماندهست مرا %~% نه مغز در استخوان و، نه خون در
~~رگ
### | وله
# ~~370 آن دم، که ز خدمتت جدا می باشم  با ناله و گریه، آشنا می باشم
# # چون شمع، ز گریه آب رویی دارم %~% چون چنگ، زناله با نوا می باشم
### | وله ms037
# # 371 رشک آیدم ای دوست، که با تو هر شب %~% هر رومی و هندوی نشیند به
~~طرب
# # گه، چنگ سپید را نهی رخ بر رخ %~% گه، نای سیاه را نهی لب بر لب!

PageV01P158

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0162.jpg)

# ~~37 ای دل، به شبی که در غمش بنشستی   خامش چوپیاله، با دلی پرخون باش
# %~% وله %~% اوله %~% تا چند چو چنگ، نالهآ سردستی؟ %~% از ناله، خروشی به
~~جهان در بستی
# # چون غنچه، دلم ز روی نیکو بگرفت   37 از وصل سمنبران، چنان شد حالم %~%
# آنم، که چو چنگ از خوشی می نالم! %~% کزناز، به سان گل نو می بالم
# ~~37 گاهی، به خودم چوزلف گستاخ کنی   تا لب ننهم بر لب تو، دم نزنم   37
# گر باد شوم، در آیمت پیرامن   سوی تو کشد، وگر بود بسته چو چنگ %~% اوله
# %~% وله %~% گاهی، سرم از جفا به صد شاخ کنی %~% ور گرد شوم، نشینمت بر
# دامن! %~% هریک رگ من، به ریسمان اندرتن! %~% جون نایم اگر چه کعب سوراخ
~~کنی!
# ~~370 ای بر دل من خشم تو، چون ناز تو خوش   چون چنگ خود، امشب اربسازی
# بامن %~% اوله %~% ما نیز، برآییم چو آواز تو خوش %~% چون موسم گل وقت من،
~~از ساز تو خوش
# سید شرف الدین مرتضی
# ~~371 چون پرتو روی آن نکو می جویم   چنگ است چومن خمیده پشت، ازپی آن
# %~% یک جرعهآ می، به آرزو می جویم %~% در عشق تو، همنشین از او می جویم
### | لغیر5
# آهنگ وداع کرد، در پردهآ هجر   31 تا دل نه به کام خود، زجانان بگسست %~%
# مانند رگ چنگ، رگ جان بگسست1 %~% با درد بپیوست و، ز درمان بگسست
### | پسرقاضی قزوین
# ~~379 آخر، خبری زین دل دلتنگ بپرس   جانا، چو خوری باده به هنگام صبوح
# %~% شرح غمم، از طرهآ شبرنگ بپرس %~% احوال دلم، زنالهآ چنگ بپرس
~~PageV01P159
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0163.jpg)

### | لغیره
# # 380 چنگی صنمی، که کار حسنش به نواست %~% با ما همه این ترانه می زد
~~شبهاست
# # کایم به برت غزل ms038 سرایان روزی %~% و آن قول مخالفش، نمی آید راست!
### | اوحد کرمانی
# # 381 چنگ تو، زبیخودی نظر سوی تو کرد %~% تا قامت خود، چفته چوابروی تو
~~کرد
# # این هم زکژیش بود، وز سرسبکی %~% کآمد پس از آن و، پشت بر روی تو کرد
# ظهیر شوره (ظ: شوروه)
# ~~382 در عشق تو، پشت من خمیدهست چو چنگ زخم تو، به هر رگی رسیده ست
~~چوچنگ
# ~~با زخم پیاپی تو، مسکین دل من  یک پوست بر استخوان کشیدهست، چو چنگ
# عزیز علی شروانی
# # 383 ای ماه بلند قامت، ای مایهآ ناز %~% از زخمهآ شیرین، چو شوی چنگ
~~نواز
# # در قالب، مرده زندگی گیرد باز %~% هر گه، که تو با چنگ برآری آواز
### | اوله
# ~~38 چون چنگ تو، در پرده کند تیز آهنگ از چشم من آب ریزد، از رویم رنگ
# # از دست غم تو، آنچنان می نالم %~% کز زخم سرانگشت تو، ابریشم چنگ
### | ناج خلاطی
# ~~385 قانون دلم، به عشقت از ساز برفت  صبری، که چونای بود دمساز، برفت
# ~~ننگی، که چودف بی سر و پا بود نماند نامی، که چو چنگ بد سرافراز برفت
# شمس الدین هروی
# ~~386 چون بنوازی چنگ خوش ساخته را بر سرو، به ناله آوری فاخته را
# # بس کس که زسودای تو بیرون ریزد %~% از کورهآ دل عقیق بگداخته را
# قاضی ابوالماجد
# # 38 سرنای تو، چندان زلبت می نوشید %~% کاندر دهنت مست شد و، بخروشید
# # انگشتانت، چو پرده بر وی پوشید %~% در پرده دریدن جهانی کوشید
### | الغیره
# # 388 چون دف، همه ضربت و بالم دادی %~% چون نای، خروش حسب حالم دادی
# # گفتم که: چو چنگ گیرمت در آغوش %~% مانند رباب، گوشمالم دادی!

PageV01P160

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0164.jpg)

### | اوله
# # 38 در عشق، تنم سپرده بر پاست چو چنگ %~% وز زخم، هزار ناله درناست چو
~~چنگ
# # توده دل وصد قول و، من ازساده دلی %~% بنهاده بی گفت تو، دل راست چوچنگ
# # 39 بستد زمن کم خرد، آهنگ توهنگ %~% اوله %~% شد بند غمم، زپردهآ ms039 تنگ
~~توتنگ
# # جون چنگ تو، حلقم به زه آو یخته باد %~% گر بازکشم زدامن چنگ تو، چنگ
### | اثیر اخسیکتی
# ~~39 چون ساز صبوح کرد ساقی آهنگیاقوت گداخته بر آورد زسنگ
# # اززاری ارغنون، صراحی بگریست %~% خون گشت دل پیاله، از نالهآ چنگ
### | الغیره
# ~~39 بردل کردی کمین، به انگشت زدنخواهی بردن،، یقین به انگشت زدن
# # من، در غمت انگشت نمای زن و مرد %~% وانگه تو، زمن چنین به انگشت زدن
### | جمال الدین خلیل
# # 39 ما را زغم آنکه نهیم، ای دلجوی %~% چون چنگ تو، بر روی تویک باری
~~روی
# # جانی است، چوانگشت تو اندرتگ و پوی %~% چون ناخنت، آو یخته از تاری موی
### | جمال نقاش اصفهانی
# # 394 دل، در خم زلف مشکبار تونهم %~% جانی است مرا، بر سر کارتونهم
# # یا سر، زتنم چونای تو بردارند %~% اوله %~% یا همچو رباب، بر کنارتونهم
# # 395 گفتم که: چو چنگ از زدنم ناسایی %~% گفتا: چو رباب ناله را می
~~شایی!
# # گفتم که: چو بر بطم زمانی بنواز %~% گفتا که: چونای باد می پیمایی!
### | لغیره
# # 39 بر من، زپی تو دشمنان کف بزنند %~% صبر است مرا، تا همگان صف بزنند
# # ای دوست، مکن که عاقبت راز دلم %~% از پرده برون افتد و، بردف بزنند!

PageV01P161

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0165.jpg)

### | لاادری
# ~~397 معشوقهآ خانگی، به کاری ناید   کودل ببرد، روی به کس ننماید
# # معشوقه، قلندری ومطرب باید %~% تا نیمشبان، زنان و کوبان آید!
# شرف الدین شفروه
# # 398 هم فاش شود، راز نهان من و تو %~% در شهر، همه سود و زیان من و تو
# # زودا! که به هر انجمنی، خرد و بزرگ %~% بردف بزنند، داستان من و تو!
### | خطیر جرفادقانی
# # 399 آن یار کزو کار، مرا ساز آید %~% گر هیچ خرامان ز درم باز آید
# # مانند دف و چنگ، مرا از شادی %~% در حال، رگ و پوست به آواز آید
### | جمال خلیل
# # 400 پیشش، چو دلم ناله برآورد چو چنگ %~% صد شور، بر آن عشوه گر آورد
~~چو چنگ
# # میداشت ms040 به اولم به دم، همچون نای %~% وله %~% پس آخر کار، سر در آورد
~~چو چنگ
# # 401 آن هند ورا، که سوختن می شاید %~% کردیش عزیز تر زمن، می شاید!
# # در سر دارد، که لب نهد بر لب تو %~% گر برداری سرش زتن، می شاید!
### | قاضی ابوالمجد
# ~~402 دوش اندر رقص، آن صنم حورنژاد   در حال، که در راه صفاهان افتاد
# ~~در رقص، هنوز پایش اندر خود بود کز جملهآ خلخال، بر آمد فریاد
### | صدر خجندی
# ~~403 آن بت، که برش حور بود گستی گست   دی بر سر کوی دیدمش مستی مست
# # می گفت و، همی کوفت چو رقاصان پای %~% کای دلشدگان، لاف زدن دستی دست!
### | ابوحنیفهآ اسکاف
# ~~404 تا من نشوم به خاک در پستی پست  زوشن نشود، که درجهان هستی هست
# # به زان نبود، که در جهان مستی مست %~% می کوبم پای و، می زنم دستی دست
### | لغیره
# # 405 در رقص، چو جولان کند آن سیم تنش %~% سجده برد ازرشک، گل و یاسمنش
# # بر نطع سوم، عروس رقاص فلک %~% سر کوفته شد، زرشک پاکوفتنش PageV01P162
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0166.jpg)

### | نزهة المجالس
### | لااعرف
# # 406 در رقص، بتم چو آستین برمی کرد %~% صد گونه شمایلش به هم برمی کرد
# # می آمد و، آرزوش در پا می مرد %~% می رفت و، امید خاک بر سر می کرد
### | کمال اسماعیل
# # 40 در حالت عشق، بس نکو رقص کنم %~% و اندر غمت، از هزار تو رقص کنم
# # دست است ودل است، آلت رقاصی %~% کو دست و دلی، که من بدو رقص کنم
# شمس اسعد گنجه ای
# # 40 تا چند، چودف دست ستمهات خورم %~% یا همچو رباب، زخم غمهات خورم
# # گفتی که: «چو چنگ در برت بنوازم!» %~% من، نای تونیستم که دمهات خورم!

PageV01P163

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0167.jpg)

### | باب ششم
### | در فصلها
# وآن دونمط است
### | نمط اول
# درفصل ربیع ورباحین
# شمس اسعد گنجه ای
# ~~405 دوشم زعنا گرچه دل غمخوربود     عقلم، به جهان خوشدلی رهبر بود
# # هر صفحه، که از دفتر ms041 شادی خواندم %~% اله %~% در باب نشاط، فصل گل
~~خوشتر بود!
# # 410 چون زلف بنفشه، از صبا گشت به تاب %~% از جام سحاب، خورد باید می
~~ناب
# # داماد طرب کنجاست؟ مشاطهآ صنع %~% از روی عروس گل، برانداخت نقاب
# حمید پسر رشید گنجه ای
# ~~411 آمد گل، اگرباده گساری، واخور بی باده، نفس چند شماری، واخور
# # دی، اقچه نداشتی نخوردی، شاید %~% وله %~% امروز، که گل به دست داری وا
~~خور
# ~~412 صحرا، زبهاردیبهآ صد رنگ است در باغ، نهاده بلبلان را جنگ است
# # گویند که: زر نشاط آرد، اکنون %~% با اینهمه زر، غنچه چرا دلتنگ است؟
### | الغیره
# # 413 ای مایهآ جان، امید را می مانی %~% و ایام سیه سپید را می مانی
# # صد بان، چو سوسنم زبان دادی، بس! %~% ای جمله خلاف، بید را می مانی!

PageV01P164

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0168.jpg)

### | زکی مراغه ای
# ~~41 گل، گرچه به صد برگ و نوا می آیدزرین کمر و، بسته قبا می آید
# # آن غنچه، ازان کلاهدار است که زر %~% در کیسه اش ازباد هوا می آید
### | الغیره
# # 41 گل، گرچه به سالی نفسی می آید %~% با بوی گلم، خوش هوسی می آید
# # ربوی گل، ارجان بدهم، معذورم %~% کز بوی خوشش، بوی کسی می آید
### | لاادری
# # 41 دی، می گفتم بلبل سودایی را: %~% ای کرده زدل دور، شکیبایی را
# # تا کی نالی از گل و، چون خود گیری %~% معشوقهآ شهر گرد و هر جایی را
### | مغیره
# ~~41 گل، خواست که چون روی تو زیبا باشد   حسنی باید، چو حسن تو روز
# افزون %~% یکروزه نکویی، همه کس را باشد! %~% وین خود چه خیال است، چه سودا
~~باشد؟
### | کمال اسماعیل
# # 417 وقت است، که گلها بنپایند وروند %~% وز شرم رخت، قفا نمایند و روند
# # خوبی توجاودان بماناد، ارنه   41 از بس که سوی چمن برد، بوی توباد %~%
# وله %~% هر سال، چو گل هزار آیند و روند! %~% وزبس که کند، گل ز دو رخسار
~~تویاد
# # اکنون، همه آزادی سرتا پایت %~% در ms042 دست و زبان سرو و سوسن افتاد
### | وله
# # 420 گر لاله بشد، سیاه کامی کم گیر %~% وررفت بنفشه، تیره فامی کم گیر
# # آنجا که رخ توباشد، ارگل نبود %~% از بزم طرب، شکسته جامی کم بگیر
### | وله
# # 421 جایی، که می لعل پیاپی گردد %~% طبعم، همه گرد طرب و می گردد
# # وقت گل و، می حاضر و، یاران همدم %~% گر توبه کنم، مسلمم کی گردد؟

PageV01P165

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0169.jpg)

### | اوله
# ~~422 لاله، همه رنگ ارغوانی به توداد نرگس، همه مایهآ جوانی به توداد
# ~~گل بود، که اندکی به رویت می مانداو نیز برفت و، زندگانی به تو داد!
### | وله
# ~~423 گل، خواست که چون رخش نکوباشد و، نیست   مانندهآ او به رنگ و
~~بوباشد و، نیست
# # صد روی فراهم آورد، هر سالی %~% خواهد که یکی چوروی او باشد و، نیست
### | وله
# ~~424 ای برده گل از رخ چو گلنارتو، رنگو آورده، ز شرم رخ بربار تو رنگ
# ~~با روی تو، روزگار گل رفت در آنک می آرد و می برد، ز رخسار تو رنگ
### | اوله
# ~~425 چون، رنگ بدزدید گل از رخسارش وآویخت صبا، چو خونیان بردارش
# ~~بسیار بگفت بلبل اندر کارشتا، باد صبا داد به جان زنهارش!
### | وله
# ~~426 از پرده چو آمد گل رنگین بیروناندوه، کنیم از دل غمگین بیرون
# ~~کردند نظاره را، عروسان چمنسرها، ز دریچههای چوبین بیرون
### | وله
# ~~427 باور نکنی که خوبرویان یکسر    نبالهآ زرشوند، آنک، بنگر!
# ~~پیرامن گل، بهر دو سه خردهآ زرصد روی نکو، فتاده بر همدیگر!
### | وله
# ~~28، خوبان، همه را صید توان کرد به زر   خوش خوش، بر وصل شان توان خورد
~~به زر
# ~~نرگس، که کلهدار جهان است، ببین کو نیز، چگونه سر در آورد به زر
~~PageV01P166
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0170.jpg)

### | وله
# ~~429 وقت است، که بلبل زغم آشوب کند  فراش، چمن زباد جاروب کند
# # گل، پیرهن دریدهآ خون آلود %~% اوله %~% از دست رخ تو، بر سر چوب کند!
# # 43 بلبل، به سپنده دم همی زد ms043 فریاد %~% کآتش زگل اندر همه گلزار افتاد!
# # ابر، از برش ارچه آب می ریخت، چه سود %~% کآتش همه در گرفته بود از دم
~~باد
### | وله
# ~~43 آن را، که دل از غمی مشوش باشد باد سحرش، آب بر آتش باشد
# # یماری باد، می دهد جان به چمن %~% وله %~% بیمار که جان چنین دهد، خوش
~~باشد!
# # 43 آن لاله نگر: چو ساغری آمده خرد %~% یک نیمه از آن صافی و، یک نیمش
~~درد
# # وان شبنم بین: نشسته بر عارض گل %~% گویی که پیاله حل شد و، می بفسرد!
### | وله
# # گه لرزه برآب افگند، باد صبا   43 گه زلف بنفشه برکند، باد صبا %~% گه
# ساغر لاله بشکند، باد صبا %~% و آنگه چه دم لطف زند، باد صبا!
### | وله
# # 42 شاخ، ارزشکوفه شکل پروین دارد %~% آن هم، ز سرشک من مسکین دارد
# # از نالهآ من، کوه بدان سنگدلی %~% از لاله به دامن، دل خونین دارد
### | اوله
# ~~43 فراش چمن، باد شمال است اکنونبی باده و گل، عمروبال است اکنون
# # ی خور، که به اجماع همه اهل خرد %~% خون رز و، مال گل، حلال است اکنون!

PageV01P167

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0171.jpg)

### | وله
# # 36، آن غنچه نگر، چو من گرفتار به دل %~% بیوسته لبش به مهر و، انکار
~~به دل
# # آورده فراهم رخ و، بر خود پیچان %~% زان است، که هردم رسدش خاربه دل!
### | وله
# # 437 آن غنچهآ دوشیزه نگر، آبستن %~% از مهر شده، به یک نظر آبستن
# # لعلی، به هزار خرده زر آبستن %~% چون پیکانی، به صد سپر آبستن
# # 38) عشاق بر آمدند، پیرامن گل %~% یکباره زدند دست، در دامن گل
# # از بس که همی کشند، پیراهن گل %~% آنک! به هزار شاخ شد، برتن گل
# # 439 آتش چو فکند باد، در خرمن گل %~% اوله %~% برخاکی چکید، آب پیراهن
~~گل
# # ای ساقی می! دست تو و، دامن گل %~% ای دختر رز، خون تو در گردن گل!
### | وله
# # .44 شد باد، مطر اگر پیراهن سرو %~% آورد چنار، دست در گردن سرو ms044
# # ابر آمد و، برداشت به صد لابه گری %~% گردی، که نشسته بود در دامن سرو
# # 41، آمد گل و، آورد به پیراهن زر %~% اوله %~% بنشست به باغ و، کرد بر
~~خرمن زر
# # یعنی که: به شادی نتوان برد به سر %~% یکروزه حیات، جزبه یک دامن زر!
### | اوله
# ~~442 آن غنچهآ گل نگر: چه چست افتاده ست     برداشته آخر، زنخست
~~افتادهست
# # دی، روی چنان فراهم آورده دژم %~% و امرون، چنین زخنده سست افتادهست
~~PageV01P168
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0172.jpg)

### | وله
# ~~44 در فرقت تو، چو بلبلم نوحه گران چون دیدهآ نرگس، از پی جان نگران
# # چون لالهام: از میان جان سوخته دل %~% چون غنچه ام: از درون دل جامه
~~دران
### | اوله
# ~~445 دیدی، که دگر بی رخ آن سرو بلند  آمد گل و، بلبل پی او رخت افکند
# # ای بیهده گوی مست، بسیار مگوی! %~% وی شوخ دهن دریده، بسیار مخند!
### | اوله
# # 445 ابر آمد و، کرد پرگهر دامن گل %~% زیرا همه دامن است، پیراهن گل
# # ما نیز، نهیم رخت پیرامن گل %~% پیمانه همی زنیم، در خرمن گل
### | وله
# # 446 اندر مه روزه، گل چنان می خندد %~% گویی، که به طنز برجهان می خندد
# # می روشن و، نوبهار و، مردم هشیار! %~% گل را عجب آمدهست، از آن می
~~خندد!
### | وله
# # 447 وقت است، که بلبل به گل آواز کند %~% این لابه در افزاید و، آن ناز
~~کند
# # بلبل، به سخن مضاحک آغاز کند %~% تا، گل به شکر خنده دهن باز کند
### | اوله
# # 448 ای دل، سخن زلف مشوش بگذار %~% و اندیشهآ وصل یار مهوش، بگذار
# # در سایهآ گل، این دو سه روزی از عمر %~% گر بگذارند ناخوشان، خوش
~~بگذار!
### | وله
# ~~44 چون بلبل مست، راه در بستان یافت  روی گل و جام باده را خندان یافت
# # آمد، به زبان حال در گوشم گفت: %~% «دریاب، که روز رفته را نتوان
~~یافت!، PageV01P169
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0173.jpg)

### | وله
# # 450 وقت است، که پر زچین شود طرهآ آب %~% وز نعرهآ تندر، بدرد زهرهآ ms045 آب
# # از قطرهآ آب، آتش گل بدمد %~% وز آتش غنچه، بچکد قطرهآ آب
### | اوله
# ~~51، نرگس، که دلش هوای ساغر داردبادی زنشاط و لهو، در سر دارد
# # در دست عصا زمرد تر دارد %~% کوری به نشاط است، مگر زر دارد!
### | ول
# # 452 گفتم که چو مست شد مرا نازارد %~% ار بوسه زنم برایگان، بگذارد
# # افسوس، که همچونرگس، آن بینایی %~% مست است هنوز و، چشم زرمی دارد!
### | اوله
# ~~453 نرگس، که مرا در نظر آمد چشمش    وز هرچه خوش است، خوشتر آمد چشمش
# # در خوبی، اگر چه بر سر آمد چشمش %~% با چشم تو، هم به سر در آمد چشمش
### | وله
# ~~454 با غنچه، صبا چودست اندر کش کرد  بشکفت و، زشرم چهره چون آتش کرد
# ~~دانست، که نورسیده و ساده دل است او را، به دو سه قراضه زردل خوش کرد!
### | اوله
# ~~455 با چشم تو، باد چشم عبهر بگندسودای تو، مرغ عقل را پر بکند
# ~~ورگل، نه به اندام کند خدمت توهم، باد صباش پوست از سر بکند!
### | اله
# ~~456 امسال، بهار رسم دیگرگون کردمستخرجیش، بادصبا بین چون کرد؟
# ~~بر شاخ، شکوفه را کشید اندر چوب تا هر درمی که داشت، زو بیرون کرد!

PageV01P170

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0174.jpg)

### | اوله
# ~~57)، ماییم، نهفته گریه در خنده چوگل مرده به دمی و، از دمی زنده چو گل
# ~~خود را، به همه میان در افگنده چوگل واندر همه مجمعی پرا گنده چوگل!
### | وله
# ~~58، چون کیسهآ غنچه را، صبا پرزردید غمازی کرد و، پرده بر وی بدرید
# ~~در زخم شکنجه اش، چنان تنگ کشید کش از سر ناخنان، همه خون بچکید!
### | وله
# ~~456 گر، دیدهآ نرگس نه سبل می دارد  بینایی او، از چه خلل می دارد
# ~~شید، ارنه سر خلاف دارد در باغاز بهر چه، گربه در بغل می دارد!
# # 46 گر من، زغمت حکایت آغاز کنم %~% اله %~% با خود، دل خلقی به غم
~~انباز کنم
# # خون، در دل من فسرده بینی ده تو %~% چون غنچه، ms046 اگر من سر دل باز کنم
# # 461 در حسن، ندارد گل صد پر پایت %~% اوله %~% زان، می افتد زدست اندر
~~پایت
# ~~وان غنچه، که لب فراهم آورد چنان زان است، که تا بوسه دهد بر پایت
### | اوله
# ~~461 وقت است، که صحرا خوش و دلکش گردد   وز باد صبا، خاک منقش گردد
# لبل، زسر شاخ به آواز آید %~% اوله %~% از نغمهآ او، وقت سحر خوش گزدد
# ~~46 بلبل، چوبه کار خویشتن درماندبنشیند و، گل را بر خود بنشاند
# # صد قصه، زحال خویش بر گل خواند %~% پندارد، گل زبان مرغان داند!

PageV01P171

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0175.jpg)

### | وله
# # 464 سیم، ارچه نه مایهآ خردمندان است %~% بی سیمان را، باغ جهان زندان
~~است
# # از دست تهی، بنفشه سر بر زانوست %~% وزکیسهآ پر، چهرهآ گل خندان است!
# قاضی کمال مراغهای
# # 465 وقت است، که خورشید درآید به حمل %~% در زندگی خاک کند، باد عمل
# # بر گردن و گوش و شاخ، بندند حلی %~% و اندرتن راغ وباغ، پوشند حلل
### | اوله
# # 4،66 برخیز، که روی چمن افروختهاند %~% مرغان، غزل عشق در آموختهاند
# # بر سبزه، که هست نطع زنگاری باغ %~% وله %~% صد شمسهآ زرنگار گل دوخته
~~اند
# # 467 خواهی، که دلت شود زغمها رسته %~% در باغ خرام، صبحدم آهسته
# # ببر سبزهآ باغ، قطرهآ ژاله ببین %~% اوله %~% چون لؤلؤتازه، بر زمرد
~~بسته
# # 468 گل گفت: چمن گرچه زمن با نسق است %~% لیکن، زحیات حاصلم یک رمق است
# # با اینهمه، دل نهم بر آتش زجهان %~% تا بوک عرق شوم، که اصلم عرق است
### | اوله
# ~~469 غنچه، چوسر از شاخ چمن بیرون کرد آرامگه، از سریر میناگون کرد
# # می خواست، که گوید سخنی در رویت %~% بادش، به یکی مشت دهان پرخون کرد!
### | اوله
# # 470 عشاق، دل اندر قدح مل بستند %~% جان، در نغمات خوش بلبل بستند
# ~~اکنون که هر آن زر که خزان داشت، به باغ در صرهآ سرخ اطلس گل بستند
### | وله
# # 471 از چهرهآ گل، نقاب بگشاد صبا %~% صد بوسه، به ms047 ناز بر رخش داد صبما
# # از بلبل عاشقش، نیامد شرمی %~% یا رب، که چه بیشرم کس افتاد صبا!
### | اله
# # 72) دی بلبلکی، عاشقکی، خوشگویی %~% در باغ همی گفت، به طرف جویی
# # کز لعل و زمرد و زرخرده، توان %~% بر ساخت گلی، ولی ندارد بویی!

PageV01P172

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0176.jpg)

# ~~قدری زر خرده، زآستینم گم شد   473 گل، گرچه لباس حسن تو بر توداشت
# 47 خود هست دلی، که نیست آزردهآ زر؟ %~% اوله %~% اوله %~% چون دامن گل
# بجستم، آن زر او داشت! %~% وزلطف وجمال، صورت نیکوداشت %~% یا هست کسی، که
~~نیست او مردهآ زر؟
# # گل نیز، که زندگانیش یک روزاست %~% وله %~% دارد طبقی زلعل، پر خردهآ
~~زر
# ~~گبل نیزبه باغ، آن قدری زر کاو راست   475 آن را که زراست، همچوجان می
# دارد %~% وله %~% پیوسته، زبخل در دهان می دارد! %~% چون جانش از آن روی،
~~نهان می دارد
# # 47 گل را چو نظر بر رخت افتاد، بریخت %~% یک بار، دهن پیش توبگشاد
~~بریخت
# # ظلمی است صریح، اینکه رخت برسرخاک %~% وله %~% خون دل تنگ غنچه، برباد
~~بریخت!
# ~~471 گل، صبحدم از باد برآشفت و بریخت   بدعهدی عمربین، که گل درده روز
# %~% وله %~% با باد صبا حکایتی گفت و، بریخت %~% سربرزد و، غنچه کرد و،
~~بشکفت و، بریخت!
# ~~،47 گل را دیدم، دمیده از کام آتش   گفتم که: چه شد؟ گفت: بلایی است
# دراز %~% کوتاهی عمرو، پس سرانجام آتش! %~% وز آب گرفته، هفت اندام آتش
### | عبدالعزیز گنجه ای
# # 479 با روی تو، از قمر نمی آید هیچ   گر صد ورق از دفتر گل باز کنم %~%
# وله %~% با لعل تو، از شکر نمی آید هیچ! %~% جز شرح رخ تو، بر نمی آید هیچ!
# # 480 من، کژی ابروی تو را می دانم   امسال، چو پار گل خجل خواهد شد %~%
# و آشفتگی موی تو را می دانم %~% از روی تو، من روی تو را می دانم!
### | شمس اسعد گنجهای
# # 481 آن باد صبا، که داردش بوی توخوش %~% یک دم نشود، ms048 بی خم گیبوی توخوش
# # می گفت حکایتی زرویت با گل %~% شد وقت گل، از حکایت روی توخوش
~~PageV01P173
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0177.jpg)

### | وله
# ~~482 آنها، که دل از عشق تو پرخون کردند   این طرفه نگه کن، که چه موزون
~~کردند
# # با روی تو، می کرد به خوبی دعوی %~% گل را، به خطا زشهر بیرون کردند!
### | اشهری
# ~~483 نوخاسته گل، که عقل دیوانهآ اوست    شمعی است، که عندلیب پروانهآ
~~اوست
# # ناخواندهاش هزار مهمان، بیش است %~% له %~% برطرف چمن، که میهمانخانهآ
~~اوست
# # 484 زیبایی باغ بین و، محبوبی گل %~% شیدایی بلبل نگر و، خوبی گل
# ~~تحریر کشان لطف، خوش می دوزند پیراهن نازو، کفش عرقوبی گل
### | اوله
# ~~485 پک سال، در آن کرد گیل خوش دیدار تا کرد به روی خویش، رخشان گلزار
# # از دور، دمی بدو نمودی رخسار %~% اله %~% صد ساله خجالتش، نهادی در
~~بار!
# ~~486 ای لاله، مگر رای تماشا زدهای  کان خیمه سبزرا، به صحرا زدهای
# ~~وان خرگه واشگونهآ لعلی را  خوش، بر سریک ستون مینا زدهای!
### | بدیع بیلقانی
# ~~87) چون شعبدهآ طبع، به باغ افسون کرد    بر نطع چمن، بازی دیگر گون
~~کرد
# # از مهرهآ گل، طاسک لعلی برساخت %~% غیره %~% وزحقهآ لعل، زنگیی بیرون
~~کرد
# ~~88، با قامت تو، زنی برآمد نالهبنشست زعشقت، به عرق در ژاله
# ~~از رشک برت، نشست آب اندر خاک وز شرم رخت، سرخ برآمد لاله
# جمال حاجی شروانی
# # 489 می خورد به پاییز، درخت از ژاله %~% شدمست و، شکوفه می کند یکساله
# # از بهر شکوفه کردنش بین، که چمن %~% هستا %~% بنهاد، هزار طشت لعل از
~~لاله
# # 490 آوازهآ گل در انجمن، چیزی هست؟ %~% طفل است و، دریده پیرهن، چیزی
~~هست؟
# ~~خوی کرده و سرخ گشته و شرم زده   مشتی زرخرده دردهن، چیزی هست؟

PageV01P174

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0178.jpg)

### | اوله
# ~~91، با روی خوشت، گل وسمن چیزی هست  با قامت تو، سرو چمن چیزی هست؟
# # بلبل، به زبان حال با گل می گفت: %~% اوله %~% کآوازهآ گل در انجمن،
~~چیزی هست؟
# ~~492 دی، وقت ms049 سحر بلبل شوریدهآ مست   می آمد و، بهر مژده جان بر کف دست
# ~~می گفت نسیم را که: از بهر خدا  آوازهآ گل در انجمن، چیزی هست؟
### | مبارک شاه غوری
# ~~49 گل، عادت ناز جمله برخاک زده ستدر باغ، دم خویش طربناک زده ست
# # برنالهآ یارخویش، یعنی بلبل %~% وله %~% بنگر، که چگونه پیرهن چاک زده
~~ست
# # 499 ده رنگ آورد گل، دراین روزی بیست %~% صد قبه به باغ بست و، یک روز
~~نزیست
# # بر عمر خود و، عهد توو، کارجهان %~% دیر آمد و زود رفت و، خندید و،
~~گریست!
### | اوله
# # گل باری کیست، آن... زنش فراخ   49 گیرم که چوتونشسته باشی در کاخ %~%
# کو، با رخ توبه باغ آید گستاخ! %~% دزدیده، درآید آفتاب از سوراخ
### | وله
# # 49 ای گل، به سرباغ شبیخون بردی %~% از کیسهآ ابر، در مکنون بردی
# # بلبل، چو تو را بدین خیانت بگرفت %~% رنگ آوردی، به خنده بیرون بردی!
# # 497 نرگس، ز زمینی که بدو بی سپری %~% وله %~% گل، از سر شاخ تا بدو
~~برگذری
# # روید همه چشم، تا به تودر نگرد %~% وله %~% روید همه روی، تا بدو در
~~نگری
# # 498 گل، با رخ خوب توبخندید وبرفت %~% از رنگ رخت، رنگ بدزدید و برفت
# # امسال، برآراسته رخ بازآمد %~% گفتم که: «بگیر، دزد!» بشنید و برفت!
# ~~499 گل را، که زلعل سفته تختش کردنددی، بر سرتیغ لخت لختش کردند
# # امروز، چودیدند که خونی است به رنگ %~% آنک! بنگر که بر درختش کردند!

PageV01P175

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0179.jpg)

### | زکی کاشغری
# # 500 گل، ساخته بد زغنچه پیکانی چند %~% تا با تو کند مصاف حسن، ای
~~دلبند
# # خورشید رخت، چوتیغ بنمود زدور %~% پیکان به سپر کرد و، سپرهم بفگند!
### | وله
# # 501 گل را به جمال، تاب روی تونبود %~% برگشت، از آن کش آب روی تو نبود
# # صد صفحه، صبا زروی تو بروی خواند %~% درصد ورقش، جواب روی تو نبود!
### | سید مرتضی
# ~~502 گل، گرچه به خوبی همه تن رو گرددبا روی تو، چون بنفشه ms050 هندو گردد
# # وز آرزوی روی تو، هر صبحدمی %~% بر بستر فستقی، به پهلو گردد
### | وله
# # 503 با چشم تو، نرگس سر مستی دارد %~% وز قد تو، سرو آفت پستی دارد
# # گل، با همه لعل وزر، گرت بیند روی %~% برباد دهد، هر آنچه هستی دارد
### | اوله
# # 504 گر برگ گل، اندام تو افگار کند %~% در دیدهآ [او] حسن رخت کار کند
# # وآنگاه ز رشک رخ تو، یک یک خار %~% وله %~% در دیدهآ گل، به صد سنان
~~کار کند!
# # 505 ای قد و رخ تو، طیرهآ سرو و سمن %~% وز قد و رخت، قیامتی بر سر من
# # از قد چو سرو و، زرخ چون گل توست %~% اوله %~% سر سبزی باغ و، سرخ رویی
~~چمن
# # 506 وقت است، که در تن زمین جان آید %~% صحرا، حسد روضهٔ‌ رضوان آید
# # وز روح دم باد، که عیسی نفس است   57 در باغ، خروشنده یکی بلبل بود %~%
# اوله %~% در قالب خاک، روح و ریحان آید %~% کاندر چمن، از خروش او غلغل بود
# # امروز که گل نیست، چرا بلبل نیست %~% اوله %~% بلبل، به نوا گرنه زبرگ
~~گل بود
# # 508 گل، رنگ شراب ارغوانی دارد %~% او، باغ بهشت جاودانی دارد
# # پرورده به آب زندگانی است مگر %~% کز لطف، طراوت جوانی دارد
~~PageV01P176
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0180.jpg)

### | اوله
# ~~501 باغی است، کزو گیاه دانا روید واندر چشمش، نرگس بینا روید
# # هر سوسن و گل، که بر زند سر زگلشن %~% با یاد لبت، خامش و گویا روید
### | اوله
# # 510 خیزید، مگر داد دل شاد دهیم %~% مستان صبوح را، طرب یاد دهیم
# # ر نغمهآ بلبلان، چو گل جامه دریم %~% پس، همچو شکوفه عمر بر باد دهیم
### | وله
# # 511 گل، سر چو زغنچه بر زند بر لب جوی %~% بنشیند شاد و، تازه می دارد
~~روی
# # جاسوس بنفشه را فرستد برمی %~% کای می، اگرت سربه گل است اینجا شوی
### | صدرخجندی
# # 512 آن زخمهآ دست نه، به پای بلبل %~% آنجا که تو حاضری، چه جای بلبل!
# # در ms051 زخمهآ چابکت، که بیند جز من؟ %~% اوله %~% گل داند، گل، قدر نوای
~~بلبل!
# # 513 ناگاه، بر آمد زچمن غلغلکی %~% یعنی که: شکفته شد به بویی گلکی!
# # بودیم در این سخن، که ناگاه آمد %~% بال افشانان، نعره زنان، بلبلکی!
### | اوله
# # 514 وقت است، که گل سوی گلستان آید %~% با ساز طرب هزار دستان آید
# # وان خوش لب نیکورخ بد عهد، چو گل %~% وله %~% می خورده وخوی کرده به
~~بستان آید!
# ~~515 ای غنچه، اگر باد مدارات کند  زنهار، دمش مخور که رسوات کند
# # او پرده در است، بر خودش راه مده %~% ار سیم بنفشه، جمله درپات کند!
### | اوله
# ~~516 وقت است، که آب طره در هم چیند  نرگس، همه تن چشم که تا گل بیند
# # بلبل، به چنین وقت چمن بکزیند %~% اوله %~% کس، روز چنین به خانه در
~~بنشیند!
# ~~517 گل، صبحدم از خواب چو برخاسته بود   خود را، چو عروس نو برآراسته
~~بود
# ~~مشتی زر ریزه ریزه بر کف کردهزو نیز، مگر که یار زر خواسته بود!

PageV01P177

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0181.jpg)

### | الغیره
# ~~518 گفتم: که زند این نفس سرد که من؟بلبل، زدرخت سر فرو کرد که: من!
# ~~گفتم: به شب این غوطه کسی خورد که منا  نیلوفر، از آب سر برآورد که :
~~من!
### | ادری
# ~~519 گفتم: که خورد بر جگر، این نیش که من؟ بنمود، سحر لاله دل ریش که:
~~من!
# ~~گفتم: که کشد محنت از این بیش که من؟خم کرد بنفشه، قامت خویش که : من!
### | لااعرف
# # 520 تا سایه فکند سرو آزاد بر آب %~% تا عکس گل شکفته افتاد برآب
# # آب، از هوس بهار دیوانه بماند %~% زنجیر نهاد، از این سبب باد برآب!
# # 521 با گل گفتم: عظیم عاری باشد %~% اوله %~% کاندر بر تو خلیده خاری
~~باشد
# # گل گفت: چوبر جمع ریاحین ملکم %~% کم زانکه مرا سلاحداری باشد!
### | مهذب کرجی
# # 522 دوشینه، که باد بر گلستان می زد %~% وزچشم خود، ابر آب بستان میزد
# # بر گریهآ ابر، لاله خوش می خندید ms052 %~% بلبل، بر گل هزار دستان می زد
### | لاادری
# # 523 در موسم گل، شراب دلکش در کش %~% انصاف بده، باده ستان، خوش درکش
# # زان پیش، که گل زآتش آبی گردد %~% در سایهآ گل، آب چو آتش درکش
### | عزالدین ...
# # 524 جانا، به سوی باغ گرافتد رایت %~% سنبل، به سر زلف بروبد جایت
# ~~بردست گرفته گل، زاطلس تختی   525 گل را، دهنی خنده پر از خون دادند
# %~% اوله %~% تا در چمن آیی، فکند در پایت %~% درد سرش، از گلاب افزون
~~دادند
# # گل چه؟ که دل جماعتی پرخون بود %~% غیره %~% آن خون، به طریق خنده
~~بیرون دادند
# # 526 در دولت گل، اگر چه بی مال آیی %~% در فصل گل، آن به است در حال
~~آیی
# ~~با گل نفسی زن، که اگر در گذری PageV01P178
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0182.jpg)

### | طلسی
# ~~527 گل، باز به گلزار نکو فال آمد بلبل، رخ گل بدید در حال آمد
# # گویند کزآن جهان کسی نامد باز %~% چون است که گل پارشد، امسال آمد!
### | لغیره
# ~~528 وقت است، که نقش چمن از سر بندند  در گردن شاخ، زر و زیور بندند
# # چون سرو کند، دست درازی در باغ %~% از بهرچه دستهای گل در بندند؟
### | جمال خلیل
# ~~520 وقت است، که اندوه زدل کم گرددجام طرب و عیش، دمادم گردد
# ~~از بس سبزه، که بر دمد از دل خاکعالم، چوبهشت عدن خرم گردد
### | سید اشرف
# ~~530 ای نرگس تر، جهان معطر کردی   وین بزم چو چرخ را، پر اختر کردی
# # در باغ خدایگان، چو سر بر کردی %~% اوله %~% دامن پر در، کلاه پر زر
~~کردی
# # 53 جانا، به چمن گذر که کوی طرب است %~% رخسارهآ گل نگر، که روی طرب
~~است
# # هنگامهآ گرم یاسمین بین، که در او %~% هر شاخ سری، چهار سوی طرب است
### | وله
# # 532 هر بوی، که از مشک و قرنفل شنوی %~% از سایهآ آن زلف چو سنبل شنوی
# # چون نغمهآ بلبل ازبی گل شنوی %~% هم گل گوید، گرچه زبلبل شنوی!
### | الغیره ms053
# # 533 مه، پیش رخ تو سرنگون می گردد %~% مشک، ازسر زلفین تو خون می گردد
# # ازشوخی یاسمین، عجب میدارم %~% تا، پیش رخت شکفته چون می گردد!
### | مجیر بیلقانی
# # 534 در بزم تو، می با گل سوری در ساخت %~% با باده و گل، نرد طرب باید
~~باخت
# # می بود گل، از آه حسود تو فسرد %~% گل بودمی، از آتش تیغ تو گداخت
~~PageV01P179
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0183.jpg)

### | انوری
# ~~535 رفتم بر گل، چو از سفر می آمدوز غنچه، به صد ناز به در می آمد
# # با او، صفت روی تومی گفتم و، او %~% از شرم تو سرخ و زرد بر می آمد
### | لغیره
# # 536 از درد دل گل، همگان بیخبرند %~% شاید که در او به چشم عبرت نگرند
# # کز رشک رخت، چنان شد از بیماری %~% کآبش به بر طبیب در شیشه برند!
### | اوله
# # 537 باد سحری، گذربه کویت دارد %~% زان، بوی بنفشه زار مویت دارد
# # در پیرهن غنچه، نمی گنجد گل %~% از شادی آنکه رنگ رویت دارد!
### | شمس سجاسی
# # 538 با گل گفتم که: حسن یارم چون است؟ %~% گفتا: چوغم عشق توروز افزون
~~است
# # گفتم که: نماز بر رخ خوبش را؟ %~% گفتا: نتوان، که دامنش پرخون است!
### | اوله
# # 539 دی، باز رخت عرض گلستان می داد %~% سرو قدت، آرایش بستان می داد
# # من نوحه گران، پیش رخت می مردم %~% گل جامه دران، پیش لبت جان می داد!
### | اوله
# # 540 ای آنکه رخت ببرد، آب مل و گل %~% بتخانهآ چین شد چمن، از سنبل و
~~گل
# # بخرام به باغ، تا به هم بنشینیم %~% بی زحمت کس: من و تو و بلبل و گل!
### | وله
# ~~541 بلبل، چونوای ناله بر دست گرفت از گل، گله پیش لاله بر دست گرفت
# # لاله به سماع او، چومستان به صبوح %~% خندان خندان، پیاله بر دست گرفت
### | وله
# # 542 در پردهآ غنچه، تا گل آرام گرفت %~% بلبل، زطرب نوای گل بام گرفت
# # برخیز، که گل مملکت باغ گشود %~% بشتاب، که ms054 می ولایت جام گرفت
### | وله
# # 543 ای گل، چه سبب بود رخ افروختنت %~% با عمر دو هفته، شادی اندوختنت؟
# # سرمایهآ تو زدهر، جز بویی نیست %~% وان نیز، هم آمد سبب سوختنت!

PageV01P180

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0184.jpg)

### | وله
# ~~544 بازای گل تازه، این رخ گلگون چیست؟ وین چهرهآ خوب وخندهآ موزون
~~چیست؟
# ~~عیسی نه ای، این دم مبارک زکجاست؟یوسف نه ای، آن پیرهن پرخون چیست؟
# قاضی مجدالدین بابکر
# ~~545 با زلف تو، سنبل زتری پاک نشستسر بر زانو، بنفشه غمناک نشست
# # وز رشک رخت، کزو خراب است جهان %~% گل دشت گرفت و، لاله در خاک نشست!
### | جمال عبدالرزاق
# # 546 در عشق، هرآنکه سیم کمتردارد %~% مانند بنفشه، پشت چنبر دارد
# # گل را، دورخ سرخ و دهان خندان %~% زان است همه، که در میان زردارد!
### | لغیره
# ~~547 بلبل، چه سبب ناله چوغمناک کند وزبهر چه، گل مفرش خود خاک کند
# # گرعاشق، بلبل است، پس وقت سحر %~% گل، خنده زنان جامه چرا چاک کند؟
### | اوله
# # 548 گیرم که زعشق گل، بنالد بلبل %~% وزدست من است غرقه در خون شده مل
# # صاحبنظری نیست که گوید: زچه خاست %~% دود از دل لاله، آتش ازسینهآ گل!
### | شیخ برهان گنجه ای
# ~~545 در عشق، همه جهان پر آوازهآ ماستوین واقعه، بیش ازحد و اندازهآ
~~ماست
# ~~درمجلس ما، گر می و گل نیست چه باک؟ کان بت، می کهنه و، گل تازهآ ماست!
### | وله
# # 55 بشنید شکر، صفات نیکویی گل %~% بیرون آمد زنی، به دلجویی گل
# # چون وصل شکر، دهان گل شیرین کرد %~% خوش کرد، لب شکر به خوشبویی گل
### | قوامی گنجه ای
# ~~55 این گل، که قضا قبول دادهست او رادر لطف، هزار در گشادهست او را
# # هر خار، که پیرامن او می بینی %~% خاری است، که روی تونهاده ست اورا!
### | عماد الشرف
# ~~55 گل بین، که چو رخت در چمن می فکندآوازهآ خود، در انجمن می فکند
# ~~پس، زوی تو می بیند و، تن می فکند  می افتد و، خاک ms055 بر دهن می فکند!

PageV01P181

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0185.jpg)

### | لاادری
# # 553 ای سوسن آزاد غلام رخ تو %~% گر سوی چمن رود، پیام رخ تو
# ~~بلبل، که خطیب بوستان است کند بر منبر گل، خطبه به نام رخ تو
### | ظهیر فاریابی
# # 554 ای باد، بیا و، بوی گلزار بیار %~% وی بلبل مست، نالهآ زار بیار
# ~~وی سبزه، گرت ملک چمن می باید   555 رازی، که نسیم گل به بلبل گفتهست
# %~% اوله %~% پروانهآ مطلق، زخط یار بیار! %~% شد فاش، ندانم که به سنبل
~~گفتهست؟
# # از غنچهآ بسته لب، نیاید کاری %~% گل بود دهن دریده، هم گل گفتهست!
### | اوله
# # 556 ای غنچهآ گل، سر شکفتن داری %~% وی نرگس مست، میل خفتن داری
# # ای سوسن تر، دراز کردی تو زبان %~% اندیشهآ رازعشق گفتن داری!
### | اوله
# # 557 با گل گفتم: چوسوی گلزارآیم %~% از عهد بد تو، سست گردد رایم
# # گل سوی توبنگرید دزدیده و، گفت: %~% بد عهد تر ازخودت کسی بنمایم!
### | وله
# # 558 با یار، حدیث وصل اگر درنگرفت %~% بی زر، چه عجب که خشم دیگر نگرفت
# # بنگر به عروس گل، که در مجلس باغ %~% یک خنده نزد، تادهنی زر نگرفت!
# # 589 معشوقه، چوسر بکرد با باد چوگل %~% اله %~% تن با همه کس به وصل در
~~داد، چوگل
# # چون غنچه، کشیده داشت دامان یکچند %~% امروز، به دست هر کس افتاد چو
~~گل!

PageV01P182

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0186.jpg)

# # 560 دی، باد کشید در چمن رایت گل %~% وله %~% دست من و جام باده، تا
~~غایت گل
# # رحاشیهآ صحن ورقهای چمن %~% پنج آیت غنچه است و، ده آیت گل
### | سید اشرف
# ~~561 ایام شکوفه، ای بمت خوشخورفت با او، سخنان لاله از هر سورفت
# ~~کار گل سبز پای هم، نیکو رفت سر سبزی رخسار تو بادا، کورفت!
# جمال حاجی شروانی
# # 562 گل بر رخ تواگر نمی گفت ثنا %~% بدرید دهان او همی باد صبا
# # ور بر زلفت بنفشه طعنی می زد %~% اوله %~% بیرون بکشیدند زبانش زقفا
# # از رشک خط تو، آنچنان می پیچد   563 ms056 زان غم، که خط تو زود برمی آید %~%
# اوله %~% کز غصه، چنین کبود بر می آید %~% از جان بنفشه، دود بر می آید
# # 56 نرگس، چو مریض حاله برمی آید %~% بلبل، چه سبب به ناله برمی آید
# # بی شوی، درخت می شود آبستن %~% وله %~% از بهر چه سرخ، لاله بر می آید؟
# # بیش رخ و چشمت، زسر غیرت و رشک   565 ای مشک زبوی توبه آهو رفته %~%
# وله %~% وز غبن تو ماه نوبه یک مورقته %~% گل رنگ پریده، نرگس از بورفته-
# # 566 آن گل، که زسلطنت بدی دم زدنش %~% از رشک رخت، چو رفتی اندر وطنش
# # بشکافت زهم، چنانکه بیرون افتاد %~% آن زهرهآ زرذ ریزه [هم] از دهنش
### | وله
# # 567 بشکفت درخت، درشگفتی نگرش %~% سری است عجب در آن، مدان مختصرش
# # چندان زفلک شگفتها دید، درخت %~% کاندر طفلی، سپید گشتهست سرش
# ~~568 طفلان چمن، پاک برون آمدهاند  چالاک و طربناک برون آمدهاند
# ~~ار فضل خدا، چو باد شد قابله شان پاک از رحم خاک برون آمدهاند
~~PageV01P183
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0187.jpg)

### | اوله
# # 69 وقت است، که باد دست رضوان چمن %~% یوشد زبهشت خله در جان چمن
# # مانندهآ مریم به مسیحا، از باد %~% بی شوی، بزایند عروسان چمن
### | ول
# # 570 گل، دوش زخرگه به در افتاده بماند %~% نرگس، به رخش دو دیده بگشاده
~~بماند
# # چون شاخ شکوفه کرد، بر سبزه بخفت %~% وله %~% لاله، چو پیاله ای پر از
~~باده بماند
# # 571 گل، حالت وجد صوفیان آوردهست %~% این خرقه دری، عادت ازآن آورده ست
# # سالی به بهشت بود، دریوزه کنان %~% تا آن زر خرده در میان آورده ست
# # 572 گل، گرچه که سبز خرقه در بر دارد %~%  %~% اوله %~% وز صوفیکی،
~~مزوجه بر سر دارد
# # شیخش، به غرامت آنهمه خار نهاد %~% زیرا که نهفته در میان زر دارد
### | اوله
# ~~573 گل، گرچه زلعل درع و خفتان دارددر زیر قبای سبز، پنهان دارد
# # از گل تو به رنگ و بو مشوغره، که گل %~% در زیر سپر، نهفته پیکان ms057 دارد!
### | علی شیر خراسانی
# # 574 گل، کافسر زر باد نثار اندر پاش %~% نه باغ، که میراد بهار اندر
~~پاش!
# # چون دیر آید، اینهمه پر گو دارد %~% الغیره %~% چون زود رود، آنهمه خار
~~اندر پاش!
# # 575 وقت است، صباباز گشاید کف گل %~% در ملک چمن کشیده بینی صف گل
# # خنیا گر باغ، بلبل مسکین است %~% از بهر چه ریختند زر، در دف گل؟
### | لاادری
# # 57 بلبل، چو بدید در چمن زیور گل %~% بر رفت خطیب وار، بر منبر گل
# # چون هیچ ندید چیزی اندر خور گل %~% می کرد نثار گل، زگل بر سر گل
### | اشهری
# ~~577 گل، پیش قبول لاله دیوار بکرد
# # تامن چو بدپدمش بر آتش، گفتم: %~% دود دل لاله بین، که چون کار بکرد!

PageV01P184

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0188.jpg)

### | ابوالحسن طلحه
# ~~578 بنگر به رخ لاله، که افروخته است   وان نقطهآ مشکین، که برو دوخته
~~است
# ~~کان رنگ رخش، زخون دل ساخته استوان مشک مزور، جگرش سوخته است
### | شهاب کاغذی
# ~~579 گر غنچه به رخ، شمع چگیل خواهد شد   در پیش توهم، شکسته دل خواهد
~~شد
# # وانگه، که برای جلوه پربگشاید %~% از پای، چو طاوس خجل خواهد شد
### | الغیره
# # 580 گل گفت: مرا گلابگر داد بباد %~% خاکش بر سر، تابه من او چون افتاد
# # بلبل گفتش: شکر کنش کآتش او %~% از آب تو، یاد گار یک سال نهاد
### | لاادری
# # 581 ای ابر، چو بر باغ شبیخون آری %~% صدگونه گل شکفته، بیرون آری
# # گرازتو، گلی چو روی یارم خواهند %~% آنگه چه کنی، کجا روی، چون آری؟
### | مجیر بیلقانی
# # 582 گل، پای نهاده در ره زیبایی %~% بر دست گرفته، بوستان آرایی
# # تو پای به باغ درنه، ای بینایی %~% تا دست بدارد گل از آن رعنایی
### | اوله
# ~~583 هر کو دل وجان به خدمتت پروردهست     بانعمت و ناز جفت و، از غم
~~فردست
# # نرگس، زرو سیم از آن به دست آوردهست %~% کو نیز، شبی خدمت بزمت کرده ست
### | خطیر ابوزید
# # 584 گل، وقت صبوح سرز ms058 بالین برداشت %~% نرگس چو بدید، جام زرین برداشت
# # من نعره زنان که: جاودان بادا گل! %~% وله %~% بلبل، به دعها دست به
~~آیین برداشت
# # 585 هنگام گل است، سر فرو باید داشت %~% چون سبزه، وطن بر لب جوباید
~~داشت
# # اندر سالی، دو هفته گل مهمان است %~% الغیره %~% مهمان دوهفته را، نکو
~~باید داشت
# ~~586 گل، پیشهآ باد دستی آغاز نهاد  بلبل، ره گل پرستی آغاز نهاد
# # از ساغر گل، بلبل بدمست دمی %~% ناخورده هنوز، مستی آغاز نهاد
~~PageV01P185
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0189.jpg)

### | وله
# # 587 گل، کزرخ خویشتن عرق می بخشد %~% لعلی است، که سرخی به شفق می بخشد
# # مستان، به درش می به صراحی آرند %~% دانند، که او زر به طبق می بخشد!
### | القائله
# # 588 از بس که جهان رنگ و نگار آوردهست %~% گویی که بهشت آشکار آوردهست
# # وزبس گل خندان که به هر شاخ پراست %~% گویی، که درخت خنده بار آوردهست!
### | لااعرف
# # 58 از رشک تو، بر دامن گل چاک افتاد %~% گل، چون رخ تو شگرف و چالاک
~~افتاد
# # بویی زتو، تحفه برد چون باد به گل %~% از بوی تو، پیش باد در خاک افتاد
### | لاادری
# # 590 تا باد صبا، بر آن رخ گلگون جست %~% ناگاه، زند غنچه گل بیرون جست
# # آن نیست عجب، که خون زپیکان بجهد %~% این طرفه، که از میان پیکان خون
~~جست!
### | رفیع الدین بکرانی
# # 591 دی، از سر سودات من شوریده %~% رفتم سوی باغ، پیرهن بدریده
# # از جمله خوشیهای بهارم، بیتو %~% جز آب روان، نیامد اندر دیده
### | بدر تفلیسی
# ~~592 دی، بر لب جوآن بت دلجوی برفت رنگش چوبدید لاله، از بوی برفت
# # بویش چو شنید گل، بشد رنگ به رنگ %~% وله %~% رنگش چو بدید لاله، از
~~بوی برفت
# ~~593 گل، بر سر سبزه بازخوان بنهاده ست   دل، بر زرو سیم و سوزیان
~~بنهاده ست
# # صد برگ، به خون دل فراهم کردهست %~%  %~% سرمایهآ خویش در میان
~~بنهادهست
# # 594 درباغ شدم، چو غنچه دل آکنده %~% وله %~% از غم، چو ms059 بنفشه سربه بیش
~~افکنده
# # دیدم، سر و چشم نرگس از گریه سپید %~% بر وی، گل سرخ می شکفت از خنده!
### | وله
# ~~594 گل، حجرهآ تنگ غنچه را در بشکست
# ~~آن قحبه نگر، که از پی مشتی زر PageV01P186
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0190.jpg)

### | اوله
# ~~596 زان روی که سربه زر درآری، ای گل    در خورد هزار گونه خاری، ای گل
# # راز دل خویش، بر طبق بنهادی %~% لغیره %~% الحق، دهن دریده داری ای گل!
# ~~591 تا سنبلهآ تو، زیر سنبل باشد   در شهر، هزار گونه غلغل باشد
# # گر گل، رخ زیبای تو بیند در باغ %~% ازعشق رخ تو، بلبلت گل باشد
### | رشید بیلقانی
# # 598 آمد، زده در دوعارض زیبا گل %~% بامن سخنی به طعنه و، صد با گل
# # اندیشهآ خاطرش مرا این، که زلطف %~% در چشم تو، روی من نکوتریا گل؟
### | خالد هروی
# # 59 در باغ شدم سحرگه، از درد نهفت %~% بلبل، به زبان حال با گل می گفت:
# # از پرده برون آی و، بخند و، خوش باش %~% ای بسن گل رعنا، که دراین باغ
~~شکفت!
# کیکاوس قابوس وشمگیر
# # 600 بر دست نهاد لاله، در صحرا مل %~% بر قبهآ سرو، هاوهو زد بلبل
# # رعد آمد و، در هوا فرو کوفت دهل %~% کآمد پسری بهار را، یعنی : گل!
### | الؤلؤی
# # 601 نوروز، به پیش خدمت خسرو تاخت %~% اسبی، که مر او را بود از گوهر
~~ساخت
# # چون دید، که شه به باده خوردن پرداخت %~% از لاله، یکی ساغریاقوتین
~~ساخت
### | الغیره
# # 600 آن لاله و آن گل، که بدند اندر کشت %~% کردند زمین کشت را، همچو
~~بهشت
# # تا بادهآ لعل باد آزاده سرشت %~% لنگر، به چنین جای فرو باید هشت
### | شمس الدین مسعود
# ~~60 جوری، که صبا بر گل بیچاره کند  یکروز نباشد آن، که همواره کند
# # زان پس که همه جامهآ او پاره کند %~% سالی، زمیان باغش آواره کند
### | لغیره
# # 604 گر سرو و گلت، قوت دل وجان گویند %~% بیشی توبه حسن، از آنچه ایشان
~~گویند
# # ورکوید ms060 ترکس که: «به چشمت مانم!» %~% زان بیهدهها بود، که مستان گویند!

PageV01P187

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0191.jpg)

### | لاادری
# # 605 ای بندهآ لعلت فلک پیروزه %~% مه کرده، زخورشید رخت دریوزه
# # هر عهد، کنه با نرگس مست تو کنم %~% ترسم، که چو عهد گل بود ده روزه
### | وله
# # 606 گل، گونه از آن لعل پسندیده گرفت %~% سنبل، خم از آن طرهآ پیچیده
~~گرفت
# # لیکن، چو دل سیاه خود را، لاله %~% در نرگس او بدید، دزدیده گرفت
### | جمال عبد الرزاق
# # 607 نرگس، که به باغ سر به سر چشم افتد %~% با چشم توام، خردهآ در چشم
~~افتد
# # بنگر، که زخاک بر نمی دارد چشم %~% زان شرم، که با تو چشم بر چشم افتد
### | وله
# ~~608 دل، زلف تو را بنفشه خواند، حاشایا چون نرگس چشم توداند؟ حاشا
# # نرگس چه بود، بنفشه را خود چه محل؟ %~% کوری و کبودی، به توماند؟ حاشا!
### | اشهری
# ~~609 گل دید، که هر کس که به رویت نگردصد خرمن گل را، به یکی جونخرد
# # در شهر، به طوف می رود، دست به دست %~% دانست، که کس به رایگانش نبرد!
### | عزیزالدین شروانی
# ~~610 گل را، چودهن باز گشاید خندهبا عمر دو روزهاش، خوش آید خنده
# # گرنه دهنش ز زعفران آکندند %~% باعمر چنین، که را برآید خنده؟
### | وله
# # 611 در باغ، چوزد بنفشهآ خوشبو سر %~% دلها به نظاره بر زد، از هر سوسر
# # برخط خوشت فتاد چشمش، حالی %~% از رشک خطت فتاد بر زانو سر
# # 612 زاول، که بنفشه بر سر سنگ شکفت %~% غیره %~% گفتا که: منم با
~~سرزلفین تو کفت
# # در حال، کشیدند زبانش زقفا %~% تاخود به چه زهره این سخن یارد گفت!

PageV01P188

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0192.jpg)

### | کمال زیاد
# # 613 گفتم که مگر بنفشه بر طرف چمن %~% مانندهآ زلف توست، پر پیچ و شکن
# # اکنون که همی نگه کنم، جان وجهان %~% در هجرانت، خمیده پشت است چو من
# # 614 بنگر تو، بدان بنفشه زار دلکش %~% مهستی %~% چون کبریت گرفته اندر
~~آتش
# # پشتی دارد، چوپشت مهجوران گوژ ms061 %~% بویی دارد، چوبوی معشوقان خوش
### | لغیرها
# # 61 گل، گر به نوا نبود در گلشن خود %~% صد برگ چرا نهاد پیرامن خود؟
# # گر مست و خراب نیست، پس بهر چرا %~% پیوسته، کند شکوفه در دامن خود؟
### | لاادری
# # 616 دی، رفتم دیدم: طرف ملک چمن %~% آراستآه، از بنفشه وبرگ سمن
# # استاده درختها، چومستان به صبوح %~% آورده، شکوفه های رنگین به دهن
### | وله
# ~~617 مست است بهار، آنک! از می خوردنمی آوردش باد صبا، بر گردن
# ~~هربرف، که در خمار خوردهست درخت روزی دو دگر، شکوفه خواهد کردن
### | سعد رعد گنجهای
# # 618 گل، رغم تورا رخ چمن می آراست %~% پنداشت، که ماند به رخ خوب
~~توراست
# ~~چون دید، که نیست با رخت راست به راست  از شرم رخت، پره بداد از چپ و
~~راست!
### | ظهیر خونجی
# ~~619 گل را، که مبارک رخ و فرخنده پی است هر جا که بود، زینت آنجا زوی
~~است
# # گفتم: زکدام شهری، ای من خاکت؟ %~% گفتا: نشنیده ای که اصلم زخوی است
### | تاج قراسی قزوینی
# # 62 وقت است، که سبزه دل رباید اکنون %~% گل، از پس پرده رو نماید اکنون
# # فصاد صبا، نیشتر خار چمن %~% خون، از رگ غنچه برگشاید اکنون
### | صدرخجندی
# # 621 مشاطهآ چرخ، باغ می آراید %~% گلبن، تتق سبز همی فرماید
# # بلبل، زنوازدن همی ناساید %~% یعنی که: گل از پرده برون می آید!

PageV01P189

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0193.jpg)

### | محمد طبیب اردبیلی
# ~~622 گل را زرخت، غنچه به صد تاب گرفت   وز رشک رخ تواش، تب وتاب گرفت
# # رنگ رخ سرخ او مبین، نیک نگر! %~% در سینهآ او، که جمله زرداب گرفت!
### | بهاء شروانی
# # 623 خوبان، همه عمر شرمسارند زگل %~% وز دیده سرشک رشک با رند زگل
# # این طرفه نگر، که آب گل برد رخت %~% وانگه، طمع گلاب دارند زگل!
### | فخرنقاش
# # 624 ای روی تو درمان دل خستهآ گل %~% بگشاده به مدح تو، لب بستهآ گل
# ~~هر صبحدمی، دست فلک در بندد از گلبن رخسارتو، صد دستهآ گل
### | جمال عبدالرزاق ms062
# # 625 گل، هر سالی باتو به بازار آید %~% هر مه، مه چرخ با تو پهلو ساید
# # این، تا سر ماه می گدازد از شرم %~% وان، تا سر سال روبه کس ننماید
### | عزیز شروانی
# # 626 هنگام گل آمد، به تماشا نرویم؟ %~% یاران همه رفتند، چرا ما نرو
~~یم؟
# ~~باغ ارچه خوش است، بی فلانی خوش نیستبی او نتوان رفت، بیا تا نرویم
# # 627 بازای گل زرد، این نکوییت زچیست؟ %~% چون طرهآ یار، مشکبوییت
~~زچیست؟
# ~~گرهمچومنت غم است، این خنده چراست؟ور نیست، نشان زرد روییت زچیست؟
# # 628 در بحر حریصی، چونهنگی نکنم %~% در عالم لطف، چشم تنگی نکنم
# # چون گل، بر جمله خلق محبوبم ازانک %~%  %~% چون لاله، دو رویی و دو
~~رنگی نکنم
### | مجیر بیلقانی
# # 62 بلبل، سحری دو دیده پرخون آمد %~% با ناله ونوحهآ دگرگون آمد
# # گل، در پس پرده بود، چون نوحه شنید %~% خندان خندان، ز پرده بیرون آمد
### | ادیب صابر
# # 230 زان روی خوش و خندهآ آهستهآ گل %~% گشته ست، به دوستی دلم بستهآ گل
# # چون روی تو، گل شکفت در رستهآ گل %~% ما و، می رخسار تو، و دستهآ گل
~~PageV01P190
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0194.jpg)

### | اوله
# # 631 آن افسر شاهانه نگر، بر سر گل %~% جان و سر گل، که نادر است افسر
~~گل
# # مگرفت، همه ملک جهان لشکر گل %~% بی لشکر می، رفت نشاید بر گل
### | مسعود سعد
# # 632 آهیخت، پریر لاله زاتش خنجر %~% دی، نیلوفر فکند بر آب سپر
# # ای باد، زره بر سمن امروز مدر %~% وی خاک، زغنچه ساز فردا مغفر
### | صفت تابستان
# # 632 از شعلهآ آفتاب عالم پرور %~% در خرمن عالم، چو فلک زد آذر
# # شد گرم هوا به بوستان، ای دلبر %~% اکنون من و، عیش و، خانه وخنیا گر!
### | پسرقاضی قزوین
# # 63 می خواه کهن، که عهد گل باز نواست %~% ساکن بنشین، که عمر بس تیزرو
~~است
# # در هر طرف باغ، چراغی است زگل %~% بس روشن وخوش، ولی به بادی گرو است!
### | ابوالمعالی
# # 634 آراسته گشت باغ ms063 و، افروخته راغ %~% آمد گه عندلیب و، شد نوبت زاغ
# # ازگل، همه باغ گشت چون شمع و چراغ %~% اکنون من ویار گلرخ و، باده
~~وباغ!
### | شرف صالح
# # 632 باغ، ارچه زگل نشو و نمایی دارد %~% چون بلبل خوش غزلسرایی دارد
# ~~63 جایی که از این سوست زر، وآن سولعل   بر کار کسی راست بود باغ، که
# او %~% وله %~% چون بلبل و گل، برگ و نوایی دارد %~% گر هست گرامی زرو، بی
~~آهو لعل
# # بیچاره گل، از بهر چه شد خوار چنین %~% اله %~% نه تا برتا زراست و،
~~توبر تولعل؟
# ~~638 با یار بگفتم که: گل توبرتو   بربست زباغ رخت و، می گفت مگو
# # خواهدشد و، با وی ام به شادی دعوی است %~% وله %~% گفتا: بگذار، من بر
~~او ضامن او!
# ~~630 گل را که توان به حسن نیکو گفتن   ورشرم کنی عجب به یک رو گفتن
# ~~زاف روی، ه با تو کرد خود را ماننددر روی تو، نتوان سخن او گفتن
~~PageV01P191
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0195.jpg)

### | وله
# ~~640 گر زلف تورا کمند و غل می گویم  یا لعل تورا عقیق و مل می گویم
# # شرمم ناید، که با همه دانش و عقل %~% در پیش رخت، حدیث گل می گویم؟
### | اوله
# ~~641 گل، گر همه لاف حسن از روی توزد در خوی بنشست، تا دم از خوی توزد
# # طفلی است نپرورده! برو خرده مگیر %~% از بیخودی، ارچه دست در موی توزد!
# جمال الدین خلیل شروانی
# # 642 در زلف تو، گل که آنچنان جای گرفت %~% دانی به چه فن در آن میان
~~جای گرفت
# # همخانگی دل منش می بایست %~% در حلقهآ زلف تو، از آن جای گرفت
### | اوله
# # 43» تا از قد و عارض تو، ای شمع چگل %~% کردند کحل و سرو طراوت حاصل
# # تا سرو بود، همیشه گیرد بالا %~% تا گل باشد، همیشه باشد خوشدل
### | وله
# # 644 رخسار تو، ازجهان خوشم می آید %~% لعلت، زمیان جان خوشم می آید
# # می دارد نسبتی به چشمت، نرگس ms064 %~% زین نرگس شوخ، از آن خوشم می آید
### | اوله
# ~~645 گل، با رخ تو نام نجوید امسالبا بوی تو، کس سمن نبوید امسال
# # نرگس، که ازوست زینت ملک چمن %~% با نرگس شوخ تو، نروید امسال
# # 942 ای ازرخ گلبوت، نشان لاله %~% اوله %~% وزعکس رخ تو، تازه جان لاله
# # با روی تو، لاف حسن می زد که چنین %~% در کام، سیاه شد زبان لاله
### | اوله
# # 647 یک ره، به چمن خرام ای چشمهآ نوش %~% ای پیش رخت، لاله چو من رفته
~~زهوش
# ~~تا از گل و سوسن و بنفشه بینی   648 بستان، که مشال آن رخ زیبا اوست
# %~% اله %~% پیوسته، مفرح دل شیدا اوست %~% از شوق تو، صد هزار گویا خاموش
# # خوبوشد و، بینمش بدان سان گویی %~% کز طره و زلف او، نسیمی با اوست
~~PageV01P192
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0196.jpg)

### | نمط دوم
### | در صفت خزان
### | فرخی سجستانی
# ~~625 زاغان، به چمن فتنه برانگیختهاند خوش دستانان، زباغ بگریختهاند
# # رماتم بلبلان، درختان رزان %~% دستار سپید برف بر بیخته اند
### | ابوحنیفهآ اسکاف
# # 65 تا روی هوا، زمیغ بربست نقاب %~% نیلوفر تازه، غوطه خورد اندر آب
# # بلبل، چو دو چشم خویش بگشاد زخواب %~% گل ریخته دید و، بوستان گشته
~~خراب
### | معزی
# # 65 تا لشکر دی، زده زهر سو علمی %~% ابری نتوان نمودن آسان به دمی
# # گر زرد گلت بشد، مدار ایچ غمی %~% گلبرگ سپید بارد، از ابر همی
### | سیفی
# # 65 کوه و در و دشت، سیم سیما شدهاند %~% گویی که به کافور مطرا شدهاند
# # بر چرخ، ستارگان مجزا شدهاند %~% امروز، نثار مجلس ما شدهاند
### | الغیره
# # 652 تا آن دم سرد، در دهان دارد برف %~% معشوق مرا، زمن نهان دارد برف
# # ننماید روی، تا جهان دارد برف %~% یعنی: گل تازه را زیان دارد برف!
### | لقائله
# ~~65 از برگ خزان، روی زمین زرین شد وز برف هوا پر [ازمه] و پروین شد
# # کافور نثار گشت، بر صحن جهان %~% زین است جهان، که نامیه عنین شد
### | الؤلؤ سمرقندی
# # 65 تا فصل ms065 خزان سوی جهان می آید %~% .................. گهرفشان می آید
# # نوروز و بهار، رخت بر می بندند. %~% و اینک مه دی، دوان دوان می آید
# # 65 ای باد هوا، معتدل وسرد شدی %~% چ %~% گویی نفس عاشق پر درد شدی
# # وی شاخ درخت، ازچه قبل زرد شدی %~% دینار بر افشان، که جوانمرد شدی
~~PageV01P193
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0197.jpg)

### | معزی
# # 657 در خانه خوریم باده، کزباد خزان %~% شد رنگ رزان، چو جامهآ رنگرزان
# ~~گرآب رزان رفت، غمی نیست از آن اکنون من و یار و آتش و آب رزان!
### | الغیره
# ~~658 ای روی تو نوبهار، [شد] وقت خزان برخیز، بریز از بی من خون رزان
# # تا خون رزان هست، چه ریزی خونم %~% کاندوهت ازاین خیزد، شادیت از آن!
### | عزیز شروانی
# ~~659 ای مهر فلک، صبر زما بر بودی  ماهی شد و، روی خود به ما ننمودی
# # در برج حمل شدی، و بنهفتی روی %~% فی الجمله توهم به حوت بهتر بودی
### | وله
# # 660 از برف، هوا بی فر و اورنگ بماند %~% در فصل بهار، باغ بی رنگ
~~بماند
# # چندان دم سرد خلق بر چرخ رسید %~% کایینهآ آفتاب در زنگ بماند
### | وله
# ~~661 از برف، هوا چو پیر فرتوت بماندخلق، از دمه بی قوت و بی قوت بماند
# # خورشید، همی خواست شدن سوی حمل %~% از بسرف رهش نبود، در حوت بماند
~~PageV01P194
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0198.jpg)

### | باب هفتم
# در ترانه ها که در ترسلات به کار آید
### | سید اشرف
# ~~66 تا شرح غمت بگفت دل، با قلممسرگشته شد و، در آمد از پا قلمم
# ~~جون نامه تمام گشت، معلوم نبود کز شوق تو من خسته ترم، یا قلمم
### | اشهری
# # 623 ای از سرخامه، سحر %~% گشتتدر نامه، ز در نهاده گنج انگشتت
# ~~دست تو، کلید در ارزاق آمددندانهآ آن کلید، پنج انگشتت
### | لغیره
# # 664 کوته کردم قصه، که بس مشکل بود %~% و آرندهآ نامه نیز، مستعجل بود
# ~~پروای نبشتنش بسی نیزکماند دستم، که گهی بر سر و گه بر دل بود
### | لاادری
# ~~665 ms066 تا دورم، از آن دو زلف شبرنگ به تاب  بر آتش دل، زدیده می ریزم آب
# ~~اکنون چه کنم، که بخت برگشتهآ من گفتار به نامه کرد و، دیدار به خواب!
### | وله
# ~~666 چون پیک تو، نامهآ تو آورد چوبادبر من، در خرمی و شادی بگشاد
# # برجست زخرمی رهی تو چوباد %~% بوسید زمین و، نامه بر چشم نهاد
~~PageV01P195
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0199.jpg)

### | اوله
# # 667 دل را، چو گل ار هزار توجامه بدی %~% با هجرتو، جمله چون سر خامه
~~بدی
# # چون، نامه به خدمت توخواهد پیوست %~% ای کاش، رهی در شکن نامه بدی!
### | لاادری
# # 668 در هجر تو، ای ساحر هر هنگامه %~% رخ می نهم از غصه به خاص و عامه
# # کتبت زقلم بماند و، پیک از نامه %~% اندوه زحد گذشت و، کار از کامه
### | مهستی
# # 669 دل کو، که به نامه شرح غم آغازم %~% یا جان، که ز درد با سخن
~~پردازم
# # از بیدلی وبیخبری، کاغذ و کلک %~% ولها %~% می گیرم و، می گریم و، می
~~اندازم!
# # 670 چون، بند زنامهآ تو بگشاد رهی %~% بر دستخط تو، بوسه ها داد رهی
# # شد شاد به وعدهآ تو، دلشاد رهی %~% دیدار تو را، دو چشم بنهاد رهی
### | لها
# # 671 از من صنما، قرار مستان آخر %~% مشکن به جفا و جور پیمان آخر
# # گر نامهآ من، همی نیرزد به جواب %~% ای بی معنی، ببین و برخوان آخرا
### | لغیرها
# # 672 تا نامهآ آزار تو، بر خواند ستم %~% بس عذر نکو، که بر زبان راند
~~ستم
# # من، هیچ ندانم سبب آزارت %~% خاقانی %~% انگشت گزان در این، عجب
~~ماندستم
# # 673 چون سوی تونامه ای نو یسم، زنخست %~% باد، از بی عزم ره کمر بندد
~~چست
# # باد سحری، نامه رسان من وتوست %~% ای باد، چه مرغی، که پرت باد درست!
### | اوله
# # 67 چون نامهآ تو نزد من آمد، شب بود %~% بر خواندم و، زو شبی دگر کردم
~~سود
# ~~چون نور معانی تو سر برزد، زود   675 ای ابر، زکشت ms067 خشک، نم باز مگیر
# %~% لغیره %~% اندر دوشبم، هزار خورشید نمود %~% وی کان، زکف تهی درم باز
~~مگیر
# # گر پا و زبان گرفته ای از من باز %~% باری، پس ازاین دست و قلم باز
~~مگیر!

PageV01P196

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0200.jpg)

### | لاادری
# # 67 گفتم که زغصه مشکلی بنویسم %~% وز دفتر غصه، حاصلی بنویسم
# # کو دل، که بدو شرح غمی بازدهم %~% یا دست، که احوال دلی بنویسم
### | فخرالدین مبارکشاه
# ~~روزم، چو شب است زان بت خود کامه   خون می چکد از دیده، که عنوان دل
# است %~% زان پاره کنم چوصبح، هر شب جامه %~% یا رب، که چه درد [دارم] اندر
~~نامه!
### | ناصر قزوینی
# # 678 از دست بشد بی تو، دل خود کامه %~% روزم، زغمت همی بدرد جامه
# # اکنون، به کدام دست گیرم خامه %~% یا خود، به کدام دل نویسم نامه!
### | جمال حاجی شروانی
# # 67 ای از عقلا، چون علما از عامه %~% گفتم که نویسمت جواب نامه
# # پا نامه، چویک شمه بگفتم غم دل %~% بی طاقت شد، شکست از غم خامه
### | سید اشرف
# # گر دارد از این هزار باره بترم   68 نه یاد کند یار ز رنج سفرم %~% نه
# نامه نویسد، نه بپرسد خبرم %~% هرگز، گلهآ دوست به دشمن نبرم!
### | سلطان خوارزمشاه
# # 68 مانند ستاره اشک من خون بچکد %~% ره ره، عرق شرم زگردون بچکد
# # در نامه، اگر بازنمایم غم دل %~% والله، که زنوک قلمم خون بچکد
### | الغیره
# # 68 از عشق تو، گرم گشت هنگامهآ من %~% تر گشت زآب چشم من، خامهآ من
# # از رشک، به تو نامه ازآن ننو یسم %~% تا پیش زمن، نبیندت نامهآ من!
### | لاادری PageV01P197
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0201.jpg)

### | فخرالدین مستوفی
# # 684 گفتم به قلم: شوق من ارنیست تورا %~% داری سر آن، اگر چه سرنیست
~~تورا
# # تا قصهآ شوق من نویسی بریار %~% گفت: «آتش ونی، مگر خبر نیست تورا؟)
### | الغیره
# # 685 در سخنت، چو از دهان برخیزد %~% زلف چگل، از روی بتان برخیزد
# # وز بیم سر کلک عبیر افشانت %~% بند ستم، از نای جهان برخیزد
### | فخری ms068 گرگانی
# ~~معنیش، چنان به خوبی آراسته بود   686 آن بت، که مرا به از همه خواسته
~~بود   687 چون، نامهای از صدر سرافراز آمد   هم، راحت کلی به دلم باز رسید
# %~% لغیر %~% گویی زمیان جان من خاسته بود %~% در نامه، بسی عذر زمن خواسته
# بود %~% هم، جان به تن مردهآ من باز آمد %~% جان وتنم، از گداز در ناز آمد
### | امیر عمر گنجه ای
# # 688 گه طبع رهی، فتنهآ ناز تو شود %~% گه جان رهی، عاشق ساز تو شود
# # کوته مفرست رقعه، کاندوه دلم %~% الغیره %~% کوتاه، ز رقعهآ دراز تو
~~شود
# # 689 جانا، به جواب رقعه دلشادم کن %~% وزبند غم وعشق خود، آزادم کن
# # هر چند، بر تو از فراموشانم %~% باری، به دو حرف مختصریادم کن
### | لاادری
# # 690 نا دیدن روی تو، مرا عمر بکاست %~% بر دست کسان، عذرتو نتوانم
~~خواست
# # چون شرح دهم به نامه، دردی که مراست؟ %~% له %~% کان جز به مشافهه نمی
~~آید راست
# # 691 در نامهآ تو، چو دست برخامه نهم %~% خواهم، که دل اندر شکن نامه
~~نهم
# # روزی، که صبا بوی تو آرد بر من %~% چون صبح، زغصه دست در جامه نهم
# صدرمهذب الدین شروانی
# # 699 با نامهات، از سوز جگر سردارم %~% چون، افسر نامهآ تو بر سر دارم
# # اور نکنی، اگر بگویم کز فخر %~% زان نامه، چه بار نامه در سر دارم!

PageV01P198

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0202.jpg)

### | باب هشتم
# ~~درعشق وصفت عشق واحوال آن
# وآن دونمط است
### | نمط اول
### | در ذکر مطایبه
### | سنایی
# # 693 گفتی که : «زبهر مجلس افروختنی %~% در عشق چه لفظهاست، اندوختنی!»
# # ای بیخبر از سوخته و سوختنی %~% وله %~% عشق آمدنی بود، نه آموختنی!
# ~~694 ما، عقل به دست عشق دادیم گرو بی عقل خوشیم، اگر نباشد به دوجو
# ~~مر عاشق را، عقل چه محرم باشدای عقل، حدیث عشق بی توست برو!
### | وله
# ~~695 عاشق شوی ای دل و، زجان اندیشی دزدی کنی و، ز پاسبان اندیشی!
# # دعوی محبت کنی و، لاف زنی %~% وآنگه، ززبان ms069 این و آن اندیشی1
~~PageV01P199
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0203.jpg)

# باله مق واوان آن
### | اوله
# # 696 آن روز، که کار مهر گردون زدهاند %~% مهر زر عاشقی، دگرگون زدهاند
# # واقف نشوی به عقل، تا چون زدهاند %~% وله %~% کاین زر، زسرای عقل بیرون
~~زده اند
# # 6977 بی روی تو، برنیاید از دل دم عشق %~% درفتنهآ توست، سربه سر عالم
~~عشق
# # ما را گویی : چرا نگیری کم عشق %~% عاشق باشی توتا بدانی غم عشق
# # 698 با دل گفتم: «چرا نگیری کم عشق؟» %~% اله %~% گفتا: «رنه به اختیار
~~باشد غم عشق!»)
# # گفتم: «نرسی به وصل!» گفتا: «شاید! %~% آواره چومن، بسی است در عالم
~~عشق!»)
### | وله
# # 699 ای دل، چو همی حل نشود مشکل عشق %~% برخیره، چه جویی ره بیحاصل
~~عشق؟
# # بس کس، که چوتوبه تیغ غم بسمل عشق %~% وله %~% کآخر، نشناخت هیچ کس
~~منزل عشق
# # 700 ای دل، پس از این مگرد گرد در عشق %~% تو خاک بگردی و، نداری سر
~~عشق
# # بس کس چوتو، جان بداد بر بستر عشق %~% ناکرده درست، حرفی از دفتر عشق
### | وله
# # 701 بیهوده مزن توای سنایی، دم عشق %~% زیرا نشود چو تو کسی محرم عشق
# # پندی بپذیر و، گیریک ره کم عشق %~% کز آب روان، گرد برآرد غم عشق
# # 702 جز دست بلا، نیست جنیبت کش عشق %~% اله %~% جزتیر نیاز، نیست در
~~ترکش عشق
# # هر چند معطرم زبوی خوش عشق %~% شد ریخته آب رویم از آتش عشق!

PageV01P200

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0204.jpg)

### | وله
# ~~7 چزمن، به جهان نیست کسی غمخور عشق زان، بر سر من نهاد چرخ افسر عشق
# # یکباره شدم، به طبع خوش چاکر عشق %~% وله %~% دارم سر آنکه سرکنم در سر
~~عشق
# ~~70 آنها، که اسیر عشق دلدارانند   از دیده، سوشک خون دل بارانند
# # هرگز، نشود بخت بد از عشق جدا %~% بخت بد و عاشقی بهم یارانند!
### | وله
# # 705 هر روز، به نو برآید، آن زرگر عشق %~% در گردن محنت افکتد زیور عشق
# # احداد از آن نهادهاند بر در عشق %~% تا بگریزد، هر ms070 که ندارد سر عشق
# # 703 با دل گفتم: «مگرد پیرامن عشق %~% اوله %~% بر کش ز سر وجود پیراهن
~~عنشق»
# # دل سر زگریبان هوس برزد و گفت: %~% «تا من بزیم، دست من و دامن عشق!))
### | معزی
# # 707 تا دید زمانه، در دلم غایت عشق %~% در پیش دلم، همی کشد رایت عشق
# # گروحی، زآسمان گسسته نشدی %~% در شان دل من آمدی، آیت عشق
### | اوله
# ~~70 گویند، که کردهای دلت بردهآ عشق  وین رنج دل تو، هست آوردهآ عشق
# # گربر دارم زپیش دل، پردهآ عشق %~% بینند دلی: به ناز پرودهآ عشق!
### | اوله
# # 709 چشمی دارم: زاشک پیمانهآ عشق %~% جانی دارم: زسوز پروانهآ عشق
# # امروز منم: مقیم در خانهآ عشق %~% هشیارهمه جهان، ودیوانهآ عشق
~~PageV01P201
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0205.jpg)

### | الغیره
# # 710 هر دل، نشود محرم بتخانئ عشق %~% هرجان، نچشد شربت بیمانهآ عشق
# # مردی باید عاقل و، دیوانهآ عشق %~% تا در خورجان او بود دانهآ عشق
# لاادری، لقائله
# # 711 صحرای قیامت است، کاشانهآ عشق %~% دریای ملامت است، پیمانهآ عشق
# # کمتر ززنی است، مرد مردانهآ عشق %~% خویش همه عالم است، بیگانهآ عشق
### | لاادری
# # 712 نبرید و نبرد دم ما ازدم عشق %~% منشور مقامری به کوی کم عشق
# # بی عشق مباد، زندگانی ما را %~% ما ونفسی، هر دو جهانی غم عشق!
### | وله
# # 713 بر سین سریر ملک، شاه آمد عشق %~% بر کاف کمال کل، کلاه آمد عشق
# # بر میم ملوک دهر، ماه آمد عشق %~% با اینهمه، یک قدم زراه آمد عشق
### | لااعرف
# # 714 جزرنگ بلا، هیچ نیامیزد عشق %~% جز گرد جفا، هیچ نیانگیزد عشق
# # اندر ره عشق با وفا باش، مدام %~% کز راه وفا، هیچ نپرهیزد عشق
### | خاقانی
# # 715 نه خاک توام، به آدمی کردهآ عشق؟ %~% نه مرغ توام، به دانه پروردهآ
~~عشق؟
# # پس بر چو منی، پرده دری را مگزین %~% کاهنک شناس نیست در پردهآ عشق!
### | اوله
# # 716 مرغی، که نوای درد راند عشق است %~% گنگی، که زبان غیب داند عشق
~~است
# # هستی، که به نیستیت خواند عشق است ms071 %~% وانچ، ازتو تورا بازستاند عشق
~~است
### | وله
# # 717 هر دل، که سوار گشت بر مرکب عشق %~% شاید که شود شکار در مخلب عشق
# # وان دل، که بدو نظر کند کوکب عشق %~% گرجان بدهد، رواست در مذهب عشق
~~PageV01P202
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0206.jpg)

### | الغیره
# ~~71 چون خسته شود دل من اندرغم عشق جان، بر دل من همی نهد مرهم عشق
# # جانی، که علم شدهست در عالم عشق %~% گر گم شود، از بیم نگیرم کم عشق
### | لاادری
# ~~712 آن روز، که شیر خوردم از دایهآ عشق   دولت، که فکند بر سرم سایهآ
# عشق %~% وله %~% بر من، به غلط ببست پرایهآ عشق %~% از درد غنی. شدم، به
~~سرمایهآ عشق
# # 72 چون نیست تورا به دست، سرمایهآ عشق %~% هرگز نرسد پای تو، بر پایهآ
~~عشق
# # ر گردن خود، مبند پیرایهآ عشق %~% کاندر نرسی به حیله در سایهآ عشق
### | لااعرف
# ~~72 خود می نرسد به هر کسی، پایهآ عشق   فر شیفته را، حلاوت عشق مدان
# %~% هر بیخردی، چه داند این مایهآ عشق %~% دل باید وجان ودیده، پیرایهآ عشق
### | اوله
# # 72 در عالم ارواح بود مایهآ عشق %~% بودهست زلطف در ازل دایهآ عشق
# # مانندهآ خورشید، همه جان گردد %~% آن کس، که فتاد بر سرش سایهآ عشق
### | اوله
# # 72 چون با تو، تمام داشتم نوبت عشق %~% وز تو، نظری نبود در مدت عشق
# ~~اکنون، تو ونازبا خود و، دولت حسنزین پس، من وصبربی توو، محنت عشق
### | ابوالحسن طلحه
# # 72 هر چند، همی بیش دوی بر در عشق %~% آزرده شوی تو زود، از خنجر عشق
# # این حرف نوشته اند بر دفتر عشق:   72 ای گشته وجو دتو همه دفتر عشق %~%
# غیره %~% «وسر دوست ندارد، آنکه دارد سر عشق!)» %~% باید که سر خویش کنی در
~~سر عشق
# # ای طوطی دل، که در قفس محبوسی %~% بگشای [قفس] برقص [با] شهپر عشق
### | باعرف
# ~~726 بس سر، که فلک به باد برداد زعشق  بس تن، که به روز محنت افتاد
~~زعشق
# # جان مینبرد، بنده و ms072 آزاد زعشق %~% ای وای زعاشقی و، فریاد زعشق!

PageV01P203

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0207.jpg)

### | لاادری
# # 727 پیوسته، دل من است فرمانبر عشق %~% همواره، تن من است خدمتگر عشق
# # چون من به سر ایستادهام بر در عشق %~% دارم سر آنکه سر کنم در سر عشق
# # 728 برداشتهٔ‌ دولتم، افکندهآ عشق %~% وله %~% پا برجایم، ولی پراکندهآ
~~عشق
# # دلشاد بدانم، که غم عشق خورم %~% آزاد کنونم، که شدم بندهآ عشق
# # 729 دلبر، نخرد ناله و زاری در عشق %~% وله %~% در باز دلا، هر آنچه
~~داری در عشق
# # لیکن به یقین بدان، که خون آرد بار %~% ای شیفته، هر غمی که کاری در
~~عشق
### | سید مرتضی
# # 730 یا، سر زفضولها بباید پرداخت %~% یا، عاشقیی تمام برباید ساخت
# # یا، در رخ نیکوان نباید نگریست %~% ورنه، دل وجان ومال درباید باخت
### | لغیره
# # 731 ای گردن دل کشیده در چنبر عشق %~% حسن تو، نهاده بر سرم افسر عشق
# # سری است، رخت نبشته بر دفتر عشق: %~% فرخ تن آنکه سر کند در سر عشق!
### | شمس سجاسی
# # 732 [آن را] که گآل ذوق نرست از گیل عشق %~% بیهوده، چرا می سپرد منزل
~~عشق
# # سودای هوس، در سرما هست، ولیک %~% کو.................... درد دل عشق
# # 732 معشوقه، که شمع چگلش می خوانی %~% وله %~% نقش هوس آب و گلشن
~~میخوانی
# # در شیوهآ عاشقی، که مردان ورزند %~% وله %~% جان است، چرا درد دلش می
~~خوانی؟
# # 73 مرکب، به ره عشق مرا نیت شما %~% کان راه دراز است، بما نیت شما!
# ~~نا عشق موافقت، زجان بیزاری است   73 آنها، که در آرزوی جانان میرند
# %~% اله %~% سری است در این شیوه، ندانیت شما! %~% گریان، زپی وصل به هجران
~~میرند
# # شق، از گل و شمعشان بباید آموخت %~% کز غصه خورند خون و، خندان میرند!

PageV01P204

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0208.jpg)

### | اوله
# ~~732 برخیز، که عاشقان به شب راز کنند   گرد در و بام دوست، پرواز کنند
# # هر در که بود، جمله به شب در بندند %~% الآ درعاشق، که به شب باز کنند
### | اوله
# # 72 ms073 تا در غم یار پرستم باید بود %~% با خشم و رضای او، به هم باید بود
# # گر زانکه رضای او بود کشتن تو %~% در بند بقای خویش، کم باید بود
### | شهاب خواری
# # 72 پیری که همیشه گرم در کار بود %~% از سود و زیان خویش بیزار بود
# # در عالم عشق، هر که سردار بود %~% در سر دارد، که بر سر دار بود
# عزیزالدین علی شروانی
# # 73 در عالم جان، شربت مستی عشق است %~% بر گلشن جان، نسیم مستی عشق است
# # زآلایش خلق، پاک دستی عشق است %~% در مذهب من، خداپرستی عشق است
### | جمال حاجی شروانی
# ~~عقلی، که به وهم در نیاید علم است   71 آن دل، که زنیک و بد نرنجد عشق
# است   74 ای دل، همه اسرار جهانبان عشق است %~% اوله %~% وان پشت، که بارکس
# نسنجد عشق است %~% علمی، که به عقل در نگنجد عشق است %~% نیک وبد وم آشکار
~~و پنهان عشق است
# # چون دانستی، که توبه جانی زنده %~% اوله %~% می دان، که همه زندگی جان
~~عشق است
# # 74 دردی، که دوای جان رساند عشق است %~% راهی، که ببه دلستان رساند عشق
~~است
# # وان حال، که فرزند بنی آدم را %~% اوله %~% از خاک بر آسمان رساند، عشق
~~است
# # 74 شوقی، که به گیل دل شکفاند عشق است %~% ذهنی، که رموز غیب داند عشق
~~است
# # قهری، که تورا ازتوستاند عشق است %~% لطفی، که تورا بدو رساند عشق است
~~PageV01P205
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0209.jpg)

### | وله
# # 744 در جستن رشتهآ به خون رشتهآ عشق %~% زنده شود آن کس، که شود کشتهآ
~~عشق
# # ما، رشتهآ سر گمشده را می جوییم %~% تا بخت، که را دهد سررشتهآ عشق؟
### | وله
# # 7،5 بر رشتهآ سر به خون درآغشتهآ عشق %~% آمد گرهی، که خلق شد کشتهآ
~~عشق
# # خلقی، چوزره بر آن گره جمع شدند %~% هم، کس نگشاد این گره ازرشتهآ عشق
### | شیخ حسین سقا
# # 746 سر دفتر عالم معانی، عشق است %~% وآرایش جان و زندگانی، عشق است
# # در دور ms074 سپهر پیر، بی عشق مباش %~% کآسایش ایام جوانی، عشق است
### | سعدالدین لحافی
# # 747 گنجی است وجود و، پاسبانش عشق است %~% مجموع جهان تن است و، جانش
~~عشق است
# ~~و ین قلعهآ نه قله، که نامش فلک استطاقی است بلند و، نردبانش عشق است
# # 748 ماییم در این زمانه افسانهٔ‌ عشق %~% وله %~% خورده می بیخودی ز
~~پیمانهآ عشق
# # سری که زعشق است زما پرس، از آنک %~% همسایهآ محنتیم و، همخانهآ عشق
### | جمال خلیل شروانی
# ~~شمعی، که ازوست نور در مجلس جان   749 داریم دلی به درد، دیوانهآ عشق
# %~% عقل است، ولیک هست پروانهآ عشق %~% افتاده به هر دهن، چوافسانهآ عشق
# # 75 پیری، که به حق راه نماید عشق است %~% اوله %~% وان آب خضره که جان
~~فزاید عشق است
# # وان علم، که مشکلات غیبی یک یک %~% بر دل به کمال برگشاید، عشق است
### | اوله
# # 751 زان روی، به جز غم نپذیرم در عشق %~% کزغم خوردن، نیست گزیرم در
~~عشق
# # توبه نکنم ز عشقبازی هرگز %~% در مذهب عشق، تا نمیرم در عشق
### | عماد یسا
# # 251 خوبان، سخنان کهن و نونخرند %~% بشنو زمن ای عاشق، بشنو نخرند
# # زر باید، زر که اندرین راه از تو %~% صد سال بقا را، به یکی جونخرند
~~PageV01P206
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0210.jpg)

### | نزهه المجالس
### | ابوالفرج رونی
# # 75 در عشق، کسی که از زیان اندیشد %~% به زان نبود که ترک آن اندیشد
# # در عالم عاشقی، کسی را نرسد %~% کزعشق زند لاف و، زجان اندیشد
### | مجیر بیلقانی
# ~~756 چون است، که عشق از دل و ازتن خیزدزو، بر دل وتن هزار شیون خیزد
# # آری، بخورد زنگ همی آهن را %~% هر چند که زنگ هم از آهن خیزد
### | لغیره
# # 755 اندر ره عشق، اگر سر غم داری %~% باید خود را نخست ماتم داری
# # اول سخن آن است، که مستی نکنی %~% و آخر قدم آن است، که محکم داری
### | مهستی
# # 75 آنها، که هوای عشق موزون زدهاند %~% هر نیمشبی، سجاده در خون زدهاند
# # نشنیدستی، که عاشقان ms075 خیمهآ عشق %~% از گردش هفت چرخ، بیرون زده اند
### | لها
# # 75 شب را چه خبر، که عاشقان می چه کشند %~% وزجام بلا، چگونه می زهر
~~چشند؟
# # ار راز نهان کنند، غمشان بکشد %~% ور فاش کنند، مردمانشان بکشند
### | ظهیر طوسی
# # 75 تو، مونس غم شبان تاریک نه ای %~% یا چون دل من، چو موی باریک نه ای
# # عاشق نه ای و، به عشق نزدیک شده %~% تو قیمت عاشقان چه دانی، که نه ای!
### | جمال عبد الرزاق
# # 75 در عشق، حدیث مصلحت باد بود %~% هر غم که از او کشی، همه داد بود
# # این زیور عاشقی، کسی را زیبد %~% الغیره %~% کز هژده هزار عالم، آزاد
~~بود
# # 76 گفتی نفسی بر آر در دولت وصل %~% نه نه که همی گریزم از رحمت وصل
# # در مذهب عاشقی وراه مردی %~% صد ضربت هجر به، که یک منت وصل
### | فخرالدین مبارکشاه
# # 761 اندر ره عشق، فرد باید بودن %~% همواره، قرین درد باید بودن
# # تروی کبود، که دروصی آو یزی %~% در روز فراق، مرد باید بودن!

PageV01P207

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0211.jpg)

### | سید مرتضی
# ~~762 کار، از لب خشک و دیدهآ تر بگذشت تیر غم او، زجان و دل بر بگذشت
# # آبیم نمود بس تنک، آتش عشق %~% چون پای درو نهادم، از سر بگذشت
### | مغیره
# # 763 گویند، که عشق را زبان پیدا نیست %~% و اندر ره جانان، پی جان پیدا
~~نیست
# # کان مرغ، که راه سوی دریا سپرد %~% زیر اپر وبال او] نشان پیدا نیست
### | مهستی
# # 764 جان، در ره غمهاش خطر باید کرد %~% آسوده دلی، زیر و زبر باید کرد
# # وآنگه، زرضای یار نادیده اثر %~% با درد دل، از جهان گذر باید کرد
### | سعد گیلانی
# # 765 تا کی، زبرای دل چنین خوار شوی %~% در دست ستمگری، گرفتار شوی
# # آنگه دانی، که دل چه کردهست به تو %~% کز غفلت خواب عشق، بیدار شوی
### | وله
# # 766 پیوسته کنی ز زلف وخال اندیشه %~% ای بی سر وپا و دل، محال اندیشه
# # بی سیم ms076 سپیدت، نشود کار چوزر %~% گر زانکه کنی هزار سال اندیشه
### | صدر خجندی
# # 767 آسوده دلی، که با غم یار بساخت %~% در کام رسید، هر که با کار
~~بساخت
# # مه، نور بدان گرفت کز شب نرمید %~% گل، بوی بدان یافت که باخار بساخت
# # 768 ای دل، به از این کار طرب سازی کن %~% الغیره %~% در مهر بتان،
~~خانه بر اندازی کن
# # گر از سر و تیغ و کازد می اندیشی %~% این کارنه کارتوست، روبازی کن!
### | جمال خلیل
# # 769 در عشق، حدیث سر غرامت باشد %~% راه غم یار، بی سلامت باشد
# # در عشق، مرنج از ملامت زیراک %~% اول قدم از عشق، ملامت باشد
### | الغیره
# # 770 عشق آن بهتر، که با ملامت باشد %~% آن زهد بود، که با سلامت باشد
# # عشقی، که نه تا روز قیامت باشد %~% بر عاشق ومعشوق، غرامت باشد
~~PageV01P208
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0212.jpg)

### | لاادری
# # 77 نه عشق بود، ز آبرو ترسیدن %~% وز زحمت تیغ وهاو هو ترسیدن
# # فیارهآ عاشقی، به سر وابستن %~% وز شحنه و دار و چارسو ترسیدن
### | لااعرف
# # 772 اندر ره عاشقی، کمی بیشی نیست %~% با هیچ کسی، زمانه را خویشی نیست
# # افتادهآ عشق را، ملامت مکنید %~% کاین عشق، به خواجگی و در و یشی نیست
### | وله
# # 77 در عشق تو، ازملامتم ننگی نیست %~% با بیخبران، در این سخن جنگی
~~نیست
# ~~پن شربت عاشقی همه، مردان راست نامردان را، در این قدح رنگی نیست
### | شیخ احمد غزالی
# # 77 روزی دو سه، تا در این جهانی زنده %~% شرمت بادا، اگر به جانی زنده
# # ی عشق مباش، تا نباشی مرده %~% در عشق بمیر، تا بمانی زنده
### | الغیره
# ~~775 در قدرت حق، نظاره کردن چه خوش است   وزعالم دون، کناره کردن چه
~~خوش است
# # هر دل، که در او عشق الهی نبود %~% آن دل، به هزار پاره کردن چه خوش
~~است!
### | ظهیر
# # 776 در عشق، اگر دمی قرارت باشد %~% با صحبت نیکوان، چه کارت باشد
# # سرتیز چو خار باش، با یار چو گل ms077 %~% گه در بر و، گاه در کنارت باشد
### | شهاب الدین سهروردی
# ~~77 اصل گهر عشق، ز کانی دگر است منزلگه عاشقان، جهانی دگر است
# # وان مرغ، که دانهآ غم عشق خورد %~% بیرون زدو کونش، آشیانی دگر است
### | جمال عبدالرزاق
# # 773 در کوی هوس، عشق مجازی دگر است %~% واندر ره عشق، جانگدازی دگر است
# ~~در عشق، حدیث جان نشاید کردن   بازی دگر است و، عشقبازی دگر است!

PageV01P209

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0213.jpg)

### | وله
# # 779 از منزل عشق، رخت بر در گیرید %~% ورنه، زفراق دست بر سر گیرید
# # ور نیست شما را خبر از محنت عشق %~% در من نگرید و، عبرتی بر گیرید
# # 780 ای دل، نکنند عشقبازی هر جا %~% وله %~% چون ماه مباش، هر زمان
~~دیگر جا
# # در عشق، چو پرگار همی باید بود: %~% سرگشته زدست غم، ولی پا بر جا!
### | (ااعرف
# # 781 یک خانهات ار پر زکتاب فقهی است %~% سودت نکند، چو کیسهآ سیم تهی
~~است
# # زر باید، زر که ضرب شاهی دارد %~% معشوقه چه داند که ررفان قیل)) تو
~~چیست!
# # 782 دیدم، که دل خسته غمین خواهد بود %~% تن، با غم هجر همنشین خواهد
~~بود
# # حالت نه چنان بود، که هر کس می گفت %~% ای وای من، ار عشق چنین خواهد
~~بود!
### | اشهری
# # 783 در راه وفا، چو گشت صادق معشوق %~% با یار لطیف خود، موافق معشوق
# # در عشق، که دید حالتی خوشتر از آنک %~% معشوق شود عاشق و، عاشق معشوق!
### | لغیره
# # 784 عاشق باشی، تو را زبون باید بود %~% ورنه، زصف عشق برون باید بود
# # عاشق باشی زبون نباشی، چه کنی؟ %~% خود عشق بگویدت، که چون باید بود
### | صدر خجندی
# # 785 سودای میان تهی، زسر بیرون کن %~% ازناز بکاه و، در نیاز افزون کن
# # استاد توعشق است و، چو آنجا برسی %~% او خود، به زبان حال گوید چون کن
### | اوله
# # 876 از عالم عشق، آنکه دارد خبری %~% بر خود نکند به هیچ وجهی گذری
# # گر هر چه به شهوت است، آن ms078 عشق بود %~% پس، عاشق صادق است هر گاو و خری.

PageV01P210

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0214.jpg)

### | اوله
# ~~787 در عشق، دلی باید و صد جانبازی حالی و، هزار گونه محنت سازی
# # شرمت ناید، عاشق و آنگه ««من وتو؟» %~% معشوقی وعاشقی است، یا انبازی!
### | اوله
### | در بیشهآ عشق، شیر روبه گردد
# # وآنکس که ز سرعشق آگه گردد %~% با او، سخن دراز کوته گردد!
# برادر مجیر راست
# # 78 باشد زهوای خویش، غمگین عاشق %~% شد در خورصد هزار چندین عاشق
# # ز جملهآ عالم، چه خورد یا چه برد %~% جز غصه وذل وهجر، مسکین عاشق؟

PageV01P211

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0215.jpg)

### | اب نهم
### | دردل واحوال آن
### | لااعرف قائله
# # 790 از شبنم عشق، خاک آدم گل شد %~% صد فتنه و شو در جهان حاصل شد
# # سرنشتر عشق، بر رگ روح زدند %~% یک قطره فرو چکید، نامش دل شد
### | عایشهآ سمرقندیه
# # 791 گفتی که: (ترا شوم مدار اندیشه %~% دل خوش کن و، بر صبر گمار
~~اندیشه!)
# ~~گفتم که: ررچه دل؟ کآنچه دلش می خوانییک قطرهآ خون است و، هزار
~~اندیشه!))
### | فخررازی
# # 792 ای دل، زغبار جسم اگر پاک شوی %~% تو روح مجردی، بر افلاک شوی
# # عرش است نشیمن تو، شرمت ناید %~% کآیی و، مقیم عرصهآ خاک شوی؟
### | وحد کرمانی
# ~~793 ای دل، بر تو زنیک و بد پیدا نیست بر لوح تو، خود نقش خرد پیدا
~~نیست
# # از بس که به زلف دلبران پیوستی %~% سر رشتهآ احوال تو،خود پیدا نیست
~~PageV01P212
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0216.jpg)

### | شیخ حسین سقا
# ~~79 گیرم سخنی چو در مکنون شنوییا رمز لطیف و نغز و موزون شنوی
# ~~در پیش تو گر صفات دل شرح دهند تا دل نشوی، حدیث دل چون شنوی؟
### | لغیره
# ~~795 دل، آفت و نقصان نپذیرد هرگز وین آینه، زنگار نگیرد هرگز
# # لیکن چو زمعشوق جفایی باشد %~% بیمار شود، ولی نمیرد هرگز!
### | فخرالدین مبارکشاه
# ~~79 دل، از سر کوی فتنه در تاخته بودبرهم زدن کار مرا، ساخته بود
# # جان، دست به پیشانی او باز استاد %~% ورنه، همه خان ومان ms079 برانداخته بود
### | اوله
# ~~797 ای دل، همه کار و بارت از دست بشد زور و زر و روزگارت از دست بشد
# # سررا، به گریبان ضرورت در کش %~% چون دامن اختیارت از دست بشد
### | اوله
# # 298 در دل، علم وصل نگون می بینم %~% هر روز، سپاه غم فزون می بینم
# # از زخم سنان هجر، بر سینهآ صبر %~% صحرای دل، آغشته به خون می بینم
### | وله
# ~~799 گفتی که: سرشک تو چرا گلگون شد؟چون پرسیدی، باتو بگویم چون شد
# # خونابهآ سودای تومی پخت، دلم %~% چون جوش برآورد، زسر بیرون شد!
### | اوله
# ~~800 دل، در غم انتظار وصلت خون شد یک روز نگفته ای که: حالت چون شد؟
# # آبی برزن، که در تف آتش عشق %~% خونابهآ دیگ دل، زسر بیرون شد
# رفیع الدین البکرانی الابهری
# # 801 گفتی که: «ردلت به هر دری می پوید %~% می گردد و، رسوایی ما می
~~جوید!»
# ~~دل را چه گنه؟ راز تودل باز نگفت اشک است، که یک به یک چودر می گویدا
~~PageV01P213
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0217.jpg)

# # 802 گفتی: ««غم عشقت همه کس می داند %~% لغیره %~% وان راز گشادهای،
~~بدان می ماند!»)
# # ما، راز تو را فاش نکردیم، ولی %~% اشک است، که چون آب فرو می خواند!
### | وله
# # 803 دل، پیش من از یار جفایی می گفت %~% پنداشتم، از درد خطایی می گفت
# ~~خون شد دل و، گفته های او شد همه راستمسکین دلم، آن سخن زجایی می گفت!
### | اوله
# # 804 بادل گفتم: نخاری، ای دل، تن عشق %~% رسوا گردی، مگرد پیرامن عشق!
# # بر زد دلم آستین به پیراهن عشق %~% یعنی : تو کیی؟ دست من و، دامن عشق!
### | اوله
# # 805 ای دل، چو شراب عشق در جام افتاد %~% بستان و بکش، که کارنا کام
~~افتاد
# # خوش باش به ناخوشی، که در عالم عشق %~% اول مرغی نه ای، که در دام
~~افتاد!
### | فهستی
# ~~806 زین سان که فتاد هجر درراه، ای دل    ترسم نبری جان زغمش، آه ای دل
# ~~باری، چونه ms080 ای غایب از آن ماه ای دل عذر من مستمند، می خواه ای دل
# مبارکشاه غوری
# # 807 ای دل، مرو وجام بلا نوش مکن %~% دم می دهد آن نگار، در گوش مکن
# # باری، به ضرورت ار بخواهی رفتن %~% در خدمت او، مرا فراموش مکن
### | الغیره
# ~~808 عشق آمد و، ترتیب هنرمندی، شد   دیوانگی آمد و خردمندی، شد
# # یکچند، خداوند دل وجان بودم %~% چون بندهآ دل شدم خداوندی، شد
### | لاادری
# # گفتی که: دلت زعشق خون می [با]شد %~% من خود، نه بر آنم که دلی بود
~~مرا!
### | وله
# # 810 ره رفتم و، هیچ منزلی نیست مرا %~% وز حاصل کار، حاصلی نیست مرا
# # گویند: زدل هیچ خبر میداری؟ %~% خود محنتش ارنیست، دلی نیست مرا
~~PageV01P214
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0218.jpg)

### | اوله
# # 811 ای از غم تو هزار شادی دل را %~% پیوسته به مهر، یاد بادی دل را
# # آخر، به هزار حیله ودلداری %~% بردی دل من، باز ندادی دل رأ
### | الغیره
# ~~812 تا در ره عشق تو، نهادم دل را خاص از پی تعو، باز گشادم دل را
# # از باد، مرا بوی تو آمد امروز %~% شکرانهآ آن، به باد دادم دل را
### | شمس سجاسی
# ~~81 جویان کسی بوم، که شد با او دل جزبا غم او، نکرد هرگزخودل
# # گفتند که: در دلش طلب کن گفتم: %~% اوله %~% گر حال چنین است، پس اکنون
~~کودل؟
# # 814 دل بی غم تو، جام طرب نوش نکرد %~% جزیاد تو، باهیچ کسی گوش نکرد
# # از لذت خوبی تو آگاه نشد %~% اوله %~% تا مستی خویش را فراموش نکرد
# # 815 ای دل، تو بسی گرد بلا می پویی %~% افسانهآ فتنه، برملا می گویی
# # عشقی که وبال است، چرا می طلبی؟ %~% وصلی که محال است، چرا می جویی؟
### | اوله
### | خوش باش، که خوش بودن دل برجا نیست
# # عیبش مکن ارزعقل بگریزد، از آنک %~% جایی است مراد دل، که عقل آنجا
~~نیست!
### | وله
# ~~817 گفتم: صنما باز دلم برجا نیست  زلف توببرد یا لبت، پیدا نیست
# # نرم از ms081 سرناز گفت در لحظه مرا: %~% ول %~% «دل می طلبی؟ رو، که دلت با
~~ما نیست!»
# ~~818 دل، گر غم تو برنگزیند چه کند؟ تنهاست، چوبا غم ننشیند چه کند؟
# ~~و مرغ غم است، درد تو چینهآ اوست بیچاره، که درد تونچیند چه کند؟
### | وله
# ~~819 بر عالم حسن تارخت شاهی (؟) یافتمه را به برت جز خجلی نتوان یافت
# # گر مست و صیک وگکی بونی %~% جز پیش من، این چنین دلی نتوان یافت!

PageV01P215

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0219.jpg)

# # 820 آن یار که آشوب دل انجمنی است %~% اوله %~% سروی است، که از کنارم
~~او را چمنی اسر
# # می گفت چو در دلش همی کردم جای %~% وله %~% کان جای چنان تنگ، نه جای
~~چومنی اسه
# # 821 ای دل، چوبر آن بت چین می باشی %~% بس بیخود و بسیار نشین می باشی
# # یار از توملول می شود، با خود باش %~% در خدمت او، چرا چنین می باشی؟
### | وله
# # 822 تا روی تو را، خط تو بفزود جمال %~% تا خظ تو، خو بتر شد از نقطهآ
~~خال
# # جان جست، میان عشق بنشست چوشین %~% وله %~% دل پیش و پس درد، باستاد
~~چودال
# # 823 در هر وقتی، که منزلی می یابم %~% از قصهآ خویش، مشکلی می یابم
# # دل در ره عشق گم کند مردم و، من %~% در راه تو، هر روز دلی می یابم
### | لغیره
# # 824 ای دل یاری که ............ نی است %~% بازیچهآ عمر ماش شکر شکنی
~~است
# # سودای چنان بتی، چنین نتوان پخت %~% باخو یشتن آی، این چه بی خویشتنی
~~است
### | لاادری
# # 825 هر روز هزار بار می ساز کنم %~% تا از رخ زیبای تو خو باز کنم
# # خونریز بود میان چشم ودل من %~% هرگه که من این حدیث آغاز کنم
### | وله
# # 826 ای عشق تودر درون و بیرون دلم %~% بگرفت غم تو، ربع مسکون دلم
# # امروز، دلم حدیث هجران تو کرد %~% در حال، بریخت دیدهام خون دلم
# # 827 در راه تو، گرم و سرد می نشناسم %~% اوله %~% و ms082 آسایش و خواب و
~~خورد می نشناسم
# # در درد چنان سوخت دل من، کاکنون %~% درد از دل و، دل ز درد می نشناسم
### | باج صالح
# # 82 ای دل، بی وصل جست و جویی می کن %~% ورعیب ندانی تگ و پویی می کن
# # چجون غرقه در آب، دست و پایی میزن %~% چون قلب شکسته، های وهوبی می کن
~~PageV01P216
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0220.jpg)

# # گر سوخت در آتش فراقت، حق اوست   829 دل، وصل لب تو بیوفا اندیشد %~%
# الغیره %~% بر روی صواب، از خطا اندیشد %~% تا این طمع خام، چرا اندیشد؟
# ~~83 تن را بگذار، کوز بونی است عظیم   لیکن به خدا، که بر دلم رحم مکن
# %~% وله %~% یکبارگیش بکش، که خونی است عظیم! %~% وز جان بگذر، که سرنگونی
~~است عظیم
### | اوله
# # 831 آمد دل من برت، به غم مسپارش   دانی که به ترک من برای توبگفت %~%
# آزرم تو جستهست، مجو آزارش %~% ای یوسف روزگار، نیکو دارش
### | سید اشرف
# # 832 ای دل، ره و رای آن دلارای بدان %~% بر خون تومی زند همی رای، بدان
# # دانی که تو را [دگر] نخواهم هرگز %~% اندیشه بکن، جای ببین جای بدان!
### | الغیره
# # 832 ازیار، همیشه دیده تر دیدستم %~% خود را همه در خون جگر دیدستم
# # دی گفت: دلت کجاست؟ تا خون کنمش %~% دلجویی از او همینقدر دیدستم!
# # می گوید دل که: دل زمهرش بردار!   836 دل، قصهآ آن مهر گسل می گوید %~%
# اوله %~% بامن سخنش خجل خجل می گوید %~% من کافرم، اردل این زدل می گوید!
### | جمال شروانی
# ~~835 در عشق تو، گر دل به زبان می آید   در عشق توگم شد دل و، زونیست
# دریغ %~% در وی توبدی، دریغ از آن می آید! %~% زاندوه توام، راحت جان می
~~آید
### | الغیره
# # 83 چون دل پی عشق آن دلارای گرفت %~% در سر، هوس زلف سمن سا ی گرفت
# # گریخت زدست او، از آن سوی جهان %~% کنجی است عدم نام، در و جای گرفت!
### | صدر خجندی
# # 1837 ای دلبر دلفریب، ms083 دلدار نه ای %~% با روی نکویی و، نکو کار نهای
# # من یکدلم وتو را به ده دل یارم %~% توده دلی و، به نیم دل یارنه ای.

PageV01P217

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0221.jpg)

### | رشید خواری
# # 838 یارم که ز مه حسن به ناموس ببرد %~% نرخ همه شهدها، به یک بوس ببرد
# # بربوذ دلم به لطف و، آنگه برگشت %~% افسوس دل من، که به افسوس ببرد!
### | کمال زیاد
# # 839 باز از دل گمگشته خبر می پرسم %~% در شهر فتاده، در به در می پرسم
# # مسکین من سرگشته، که دل خود بر توست %~% وانگه، خبرش جای دگر می پرسم!
### | موفق الدین سراج
# # 840 دل، جز سر کوی تو به منزل نگرفت %~% یک مشکل عشق تو، به مشکل نگرفت
# # افزون زهزار گونه پندش دادم %~% تا بر گیرد دل از تو، بر دل نگرفت
### | اشهری
# # 841 روزی دو سه، پیکار نفرمود دلم %~% پنداشتم، از عشق برآسود دلم
# # چون در نگریدم زغم عشق تو من %~% یک منزل، از آن سوی عدم بود دلم!
### | صدر زنگانی
# # 842 در عشق، تنم زموی باریک تر است %~% روزم، ز سر زلف تو تاریک تر است
# # کار دل من، که زندگانی زتوداشت %~% دور از تو، کنون به مرگ نزدیک تر
~~است
### | اثیر اخسیکتی
# # 843 دل، وصلت آن شمع چگبل می خواهد %~% کو، روز وشبش خوار و خجل می
~~خواهد
# ~~بس خون، که زدیدگان بباید پالود   844 آن دل، که هزار کامگاری کردهست
# %~% لغیره %~% تا کار چنان شود، که دل می خواهد %~% بر مرکب کامها، سواری
~~کردهست
# # امروز، در او نظاره باید کردن %~% تا عشق در او چه دستکاری کردهست!
### | بوالحسن طلحه
# # 845 در کوی تو گم گشت دلم، روز نخست %~% امروز، یقینم شد کآن در کف
~~توست
# # زین پس، به دل شکسته وعزم درست %~% دل را وتو را، به جان همی خواهم جست
### | الغیره
# # 846 چون چشم طرب، دوخته می یابم من %~% سینه، زغم افروخته می یابم من
# # هر چند که در خود دل خوش ms084 می طلبم %~% بوی جگر سوخته مییابم من
~~PageV01P218
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0222.jpg)

### | نزهه المجا لس
# # 847 بر دل شمرم زمان زمان کردارش %~% عوافی %~% گویم که مگر طلب کند
~~آزارش
# # هر چند که بیش بشکنم بازارش %~% دل گرم تر است هر زمان در کارش
### | الغیره
# # 848 با دل گفتم: به درد خرسند مباش %~% در بند نگیار ناز پیوند مباش
# # زل گفت: مراد من در این کار خوش است %~% تو مردمیی بکن، در این پند
~~مباش!
### | شفروه
# # 84 ترکی، که به شمع چگلش می خوانند %~% پیمان شکن و، دل گسلش می خوانند
# # بر بود زمن چیزی و، می پندارم %~% آن است، که مردمان دلش می خوانند!
# # 85 پیش شکرت، هر مگسی را مگذار %~% لغیره %~% جز گر مروی، خوش نفسی را
~~مگذار!
# # گفتی: دگری بر دل تو رخت نهاد %~% نه خانه خدا تویی ؟ کسی رامگذار!
### | شفروه
# # 85 پنداشت دلم کز تو بری بتوان خورد %~% وز پسته دهانت، شکری بتوان
~~خورد
# # یچاره ندانست، که بر خوان لبت %~% یک ذره نمک، بی جگری بتوان خورد
### | دختر سالار
# # 852 از دیدهآ من، چواشک گلگون بچکد %~% هر لحظه، هزار قطره افزون بچکد
# # برآتش عشق تو، کباب است دلم %~% چون گرم شود کباب، از او خون بچکد!
### | فلکی شروانی
# # 852 خوبی زجمالت، ای بت سیمین بر %~% حون دیده بدید، از تو به دل داد
~~خبر
# # خون گشت دل و، چاره ندانست دگر %~% آمد به ننظارهآ تو، از دیده به در
### | صدر خجندی
# # 85 در دل چونشست، رحمتی هم نکند %~% صد بار زند زخم، که مرهم نکند
# # گیرم که زند در این دل من، آتش %~% آخر چوبه خویشتن رسد، کم نکند؟
### | عمال اسمابمیل
# ~~855 اشکم، که زخون چودردی شیره شدهست   وزرفتن او، دو چشم من خیره
~~شدهست
# # از دیدهآ بیچاره نمیباید دید %~% کاین آب، زسر چشمهآ دل تیره شده ست!

PageV01P219

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0223.jpg)

### | وله
# # 856 ای دل، اگرت دیده بسی رنج نمود %~% مگذار، که او از تو بود ناخشنود
# # زیرا که بدین سان ms085 که تویی، دیرنآه، زود %~% روزی، گذرت بر ره او خواهد
~~بود!
### | وله
# ~~857 عشق تو، مرا به جان روان می بخشد اندوه توام، شادی جان می بخشد
# # بخشنده بود مست، از ان خسته دلم %~% تا مست توشد، هر دو جهان می بخشد
### | وله
# # 858 نه یاری، ازین دلگسلی هست مرا %~% نه جز غم عشق، حاصلی هست مرا
# # وآنگه گویی مرا که: «دل خوش می دار!)) %~% خاموش، کدام دل؟ دلی هست
~~مرا!
### | وله
# # 859 ای، دیده ندیده چوتو دلخواهی خوش %~% با بندهآ خود، در آی گه گاهی
~~خوش
# # گفتی که: «دولت خوش است!» آری، شک نیست! %~% عشق تو و، آنگه دل و،
~~آنگاهی خوش!
### | وله
# # 860 هر دل، که زبوی و رنگ بیرون آید %~% مانند گهر، زسنگ بیرون آید
# # کآیینهآ خوبروی گردد، آهن %~% وقتی که زتوی زنگ بیرون آید
### | سید مرتضی
# # 861 عهدی است مرا با دل پر درد زدوست %~% گرچه جگرم به غصه خون کرد
~~زدوست
# # کآنگه که زمین و آسمان برگردد %~% در عشق نگو یمش که: بر گرد زدوست!
### | اوله
# # 862 ای دوست، بیا و آتشی در من زن %~% ای صبر، تودر گوشه نشین و تن زن
# # ای عشق، من سوخته خرمن را باش %~% و آتش زدلم بگیر و، در خرمن زن!
### | وله
# ~~863 دلدار، که در حجاب دل پیدا نیست با ماست همه ساله و، جزتنها نیست
# ~~شک نیست در آنکه، جای او در دل ماست    مشکل همه این است، که دل با ما
~~نیست!

PageV01P220

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0224.jpg)

### | اوله
# ~~864 دل بردی و گفتی: از توجان می خواهم  هرچ آرزوی توست، من آن می
~~خواهم!
# # لیکن نه برای دل، برای تو زدل %~% سرگشته، به هر گوشه نشان می خواهم!
### | حمید گنجه ای
# # 865 دل، پیش تو ای ترک خطا می میرد %~% خواهی که بگویمت: چرا می میرد؟
# # حالی که سر و شکل خوشت می بیند %~% مسکین دل من، به دست و پا می میرد!
### | لغیره
# # 866 دل، در غم ms086 سودای تو پیوست بماند %~% جانم، ز تمنای تو سر مست بماند
# # از دست بشد، دلی که صد جان ارزید %~% جانی به هزار پاره، در دست بماند!
### | حمید بلخی
# # اسباب خوشیهای جهان، حاضر شد   167 هنگام بهار، عالمی کش دارد %~% خرم
# دل آن کس، که دلی خوش دارد! %~% بستان، زگل و بنفشه مفرش دارد
### | لغیره
# # از چرخ دل خوش مطلب، زانکه هنوز   868 آن کس، که سرافرازی آتش دارد %~%
# سر، بر قدم سپهر سرکش دارد %~% اندر عدم است آنکه دلی خوش دارد!
### | عثمان مراغه ای
# # 869 در دیده مرا، سرشک خون است از تو %~% هر لحظه، غمم به دل فزون است
~~از تو
# # در عشق تو گرچه نیست دل، مانده مرا %~% دل ماند گیم نگر، که چون است از
~~تو
### | شمس اسعد گنجهای
# # هر غم، که مرا عشق تو آرد در دل   870 ای در هوست بلاکشی کمتر دل %~%
# در دل گیزم، ولی نگیرم بر دل %~% وی بی تو، مرا زیان شده یکسر دل
### | وله
# ~~871 آن یار، که کرد از نظرم یکتا دل   بی آنکه به دوستی نهد، دل بر ما
# %~% عاجز شدهام در اشتیاقش با دل %~% دیدی که چگونه برگرفت، از ما دل؟
# # 872 آن دوستیش کرده مرا دشمن خویش %~% وله %~% وان خون دلم گرفته در
~~گردن خویش
# # رغبت به جگر خوردن من دارد و، من %~% دل می دهم او را، به جگر خوردن
~~خویش PageV01P221
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0225.jpg)

### | القائله
# # 873 ای درد غم عشق تو، درمان دلم %~% اول قدم وصل تو، پایان دلم
# # از دست فراق تو، دلم در تو گریخت %~% از بهر خدا، جان توو، جان دلم!
### | لاادری
# ~~874 مسکین دلم، از غم تو پست افتادهستتا، در پی آن نرگس مست افتادهست
# # وان دل، که چو ماه دور بودی ازمهر %~% چون ذره، کنون مهر پرست
~~افتادهست!
### | کافی ظفر
# # 875 دلدار مرا گفت که: ««چون هر باری %~% شادی و طرب نمی کنی بسیاری
# # گفتی که شکسته دل شدستی، آری %~% اوله ms087 %~% از مردم دلشکسته ناید
~~کاری!))
# # 876 ای دل، یارت کمر در آزار توبست %~% خوش باش، که جمله وهم در کار
~~توبست
# # هر عشوه، که در جهان کس از وی نخرید %~% آورد و، به نرخ نیک، در بار
~~توبست!
### | جمال شروانی
# # 877 گشت از ره صبر باز گمراه دلم %~% و افتاد به دام عشق، ناگاه دلم
# ~~شد زیر و زبر به کام بدخواه، دلم   878 زان بود بتا، به مهر تو رای دلم
# %~% وله %~% بدرود دلم، وای دلم، آه دلم! %~% کاندر دل تو، شود مگر جای دلم
# # گر در تو غلط بود تمنای دلم %~% پس وای من از دست تو و، وای دلم!
### | ابوالمعالی نحاس
# # 879 آن روز مباد، ای تمنای دلم %~% کز کوی تو، بگسسته شود پای دلم
# # اردست غمت، مرا زمن بستاند %~% پس وای دلم، وای دلم، وای دلم!
### | اشهری
# # 880 از روز الست، ای تومبدای دلم %~% در چنگ غم تو سخت شد نای دلم
# # نارفته هنوز، پای جان در گل جسم %~% کاندر گل عشقت شده بد پای دلم
### | مبارکشاه غوری
# # 881 هر چند، به وصل متصل نیست دلم %~% گر برگردد ز غم، بحل نیست دلم
# ~~شکر است، که بی روی تواز غم خوردن   در روی تو ای دوست، خجل نیست دلم
~~PageV01P222
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0226.jpg)

### | وله
# # 88 گر من، ز صلاح کارنه غافلمی %~% تیمار تو را، به جان کجا منزلمبی
# # دیوانهآ محضم، که اگر عاقلمی %~% کی با تو هزار دل، چنین یکدلمی
### | بدر الدین محمود
# # 882 ای عشق تو چیره بر من بیچاره %~% از پای فرو فیتم ز سر یکباره
# # می جستم، تا دل زغمت پاره کنم %~% در تن چو نبود، جامه کردم پاره!
### | بدر قوامی
# # مگریست دلم زاد و مرا گفت: «هنوز   88 با دل گفتم: «سر خطر داری تو %~%
# در راه بلا عزم سفر داری تو» %~% از حال دلم، چنین خبرداری توا!»
# ~~هلو مکن ازیار، به هر جور و جفا   88 با یار، اگرت کار به زر برناید ms088
# %~% لغیره %~% کاین کاردل است، بی جگر برناید! %~% جان نیزبده، که مختصر
~~برناید
# ~~88 بیچاره دلم، عشق تو در سر نگرفت   هر جا نتوان گفت، که نیک و بد عشق
# %~% لاادری %~% تا دل ز همه مرادها بر نگرفت %~% من جمله بگفتم - چه کنم؟-
~~در نگرفت!
# # 882 ای دل، همه آن مکن که رایت باشد %~% اوله %~% جایی منشین، که آن نه
~~جایت باشد
# # معشوقه، قلندری و درویش گزین %~% تا او، همه ساله خاک پایت باشد
### | شهاب الدین سهروردی
# # 887 جانا، همه وعدههای باطل دهی ام %~% وز جام شکر، شربت قاتل دهی ام
# # تا چند، جگر خورم زدست ستمت %~% نامد گه آنکه اندکی دل دهی ام؟
### | بغیره
# # 88 من، دل به جز از توبه کس آسان ندهم %~% چیزی که گران خریدم، ارزان
~~ندهم!
# # صد جان، بدهم در آرزوی دل خویش %~% وان دل که تورا خواست، به صد جان
~~ندهما
### | جمال خلیل
# # 890 عشق تو، به دل خریدم و دین ارزد %~% شادم به خریدنش، که به زین
~~ارزد
# # چون شاد نباشم، که خریدم به دلی %~% چیزی، که هزارجان شیرین ارزد!

PageV01P223

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0227.jpg)

# # 891 ای ماه، که دیدنت جهان بین ارزد %~% ل %~% بگرفته ای از غم و، جهان
~~این ارزد؟
# # منشین ترش و، به ساز شوری انگیز %~% تلخی، که هزار جان شیرین ارزد
### | وله
# # 892 از خود، سر بخت خود گران می بینم %~% خود را، زمیانه بر کران می
~~بینم
# # فارغ زهمه جهان، دلی بود مرا %~% اله %~% آن نیز، به دست دیگران می
~~بینم
# ~~893 ای دل، مطلب وفا از او تا برهی   یا با خود همچنانکه باشد می ساز
# %~% وله %~% زین بیش مجووصال او، تا برهی %~% یا باز به ترک او بگو، تا
~~برهی!
# # 894 یک روز نبودم ز تو دلشاد، ای دل %~% از بس که کنم ناله و فریاد، ای
~~دل
# # تا چند، زعشق عشق جانم ستدی %~% جان تو زتن خدا ستاناد، ای دل
# علاء الدین خواری
# # 895 دل، در خم آن دو زلف ms089 عنبر سایش %~% حیران شد و، می دو ید سرتا پایش
# # یارب، توبه فضل خود رهی بنمایش %~% زان پیش، که ناگهان خوش آید جایش!
### | مجیر بیلقانی
# # 896 دل گفت مرا که: ««آن بت از دلجویی %~% دیدی که نکرد با تو جز
~~بدخویی!»
# # گفتم که: «تو در خدمت او خوش هستی!)) %~% گفت: «ایمه، کدام خوش؟
~~تونیزاین گویی!»
### | مهستی
# ~~وان دل، که به توبود همه بازارش   897 آن دیده، که دیدن تو بودی کارش
# %~% از گریه تباه می شود، مگذارش %~% در حلقهآ زلف توست، نیکودارش!
# علاء الدین کبود جامه
# # 898 هر دم زدنی، با دل خود ساز کنم %~% تا خو، زتوای نگار، کی باز کنم
# # دل می نکند صبر زتو چندانی %~% برهم زنم این دو دیده و، باز کنم
# شیخ شهاب الدین سهروردی
# # وان مرغ، که دانهآ غم عشق خورد   899 اصل گهرعشق، زکانی دگر است %~%
# بیرون زدو کونش، آشیانی دگر است %~% منزلگه عاشقان، جهانی دگر است
~~PageV01P224
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0228.jpg)

### | مهستی
# ~~900 چون نیست پدید در غمم بیرون شو   ای دیده، تو خون گری و، ای دل خون
~~شد
# # ای دل، تو نو آموز نه ای در ره عشق %~% حاجت نبود مرا، که گویم چون شوا
### | اثیر اخسیکتی
# # 901 ای گشته فراق توغم افزای دلم %~% اومید وصال تو، تماشای دلم
# # آگاه نه ای بتا، که بندی محکم %~% دست ستمت، نهاد بر پای دلم
### | اشهری
# # 90 جز درد دلت چیست دلا، حاصل ازاو؟ %~% کارت، زچه گشتهست چنین مشکل از
~~او؟
# # جان، در غم او برید اومید چنان %~% ای دل، توهنوز برنداری دل از او!
### | لغیره
# ~~9 هرگز، دل من به جزهوای تو نکرد   از هر چه به جای دل کنی، حکم تو
# راست %~% کاری به غلط، خلاف رای تو نکرد %~% الا دگری، که دل به جای تو
~~نکرد!
### | نفیس شروانی
# # 9 بگرفت مرا، هوای در دانهٔ‌ دل %~% در آتش او بسوخت، پروانهآ دل
# # از بادهآ عشق، جرعه ای ارخوردم %~% لغیره %~% ازمستی آن خراب شد خانهآ ms090
~~دل
# # 905 چندانکه به کار خویش وا می بینم %~% خود را، به غم تو مبتلا می
~~بینم
# # وین طرفه، که در آینهآ دل شب و روز %~% من می نگرم، ولی تورا می بینم!
### | اسماعیل باخرزی
# ~~906 پیوسته چنین به کام دشمن، زدلم   بردی دلم ای نگار، جان نیز ببر
# %~% تا باز رهی تو از من و، من زدلم! %~% صد گونه بلا نهاده برتن، زدلم
### | لغیره
# # 907 چون عود، اگر چه تن بلا کش دارم %~% چون مجمر، اگر چه دل پرآتش
~~دارم!
# # غمگین نشوم، از آنکه چون مجمر وعود %~% در عشق دلی گرم و، دمی خوش
~~دارم!
### | سلطان طغرل
# # 908 ای انده تو معتکف سینهآ دل %~% سودای تو، نازنین دیرینهآ دل
# # دل با همه درد دل، در اثنای سخن %~% هم پشتی او کرد، زهی سینهآ دل!

PageV01P225

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0229.jpg)

### | کمال زیاد
# ~~909 گفتم که مگر یک شب از کینهآ دل با یار، بگویم غم دیرینهآ دل
# # زنجیر نفس، می گسلد جان از شوق %~% تا دید، خیال تو در آیینهآ دل
# # 910 آخر، ز پی پاسخم آواز دهید %~% لغیره %~% این ساز شکستهآ مرا، ساز
~~دهید
# # اومیدم هست، از شما دلداران %~% کان را که دلی نیست، دلی باز دهید!
### | انوری
# # 911 گفتم چونشد به عشق، رای دل من %~% خالی بود از بتان، سرای دل من
# # کی دانستم که عشقت، ای جان و جهان %~% گیرد به هزار دست، پای دل من!
### | اثیر اخسیکتی
# # 912 در خون دلم مشو، که غمخوارهآ توست %~% چشم از دو جهان دوخته،
~~نظارهآ توست
# # در چارهآ او سعی کن، از بهرخدا %~% الغیره %~% آخر، نه چنانکه هست
~~بیچارهآ توست؟
# # 913 هر دل، که در او سوز غمت سر کار است %~% هر ساز که باشدش، همه بر
~~کار است
# # در راه تو، دل دادن وبیدل بودن %~% آن را که به کار توست، کمتر کار است
### | لاادری
# # 914 خوبان، که به دام زلف خور می گیرند %~% تیهوی دل، از باز نظر می
~~گیرند
# # نقد ms091 سره، در ملکت تن دل دارم %~% وان نیز، زمن به قلب بر می گیرند!
### | کریم نیشابوری
# # 915 بی روی تو، روزی که به شب می آرم %~% صدره، به سرت که جان به لب می
~~آرم
# # در قلب تو، جز شکسته قلبی سره نیست %~% من، قلب شکسته زان سبب می آرم
### | جمال خجندی
# # 912 هر روز، دل اندر هوسی نتوان بست %~% دل، در هوس همنفسی نتوان بست
# # یک بار، دلم شکست اندر ره عشق %~% آن دل که شکست، در کسی نتوان بست
### | اوله
# ~~917 تا در بر سیمین تو، سنگین قلب است    از دست تو، بس شکسته مسکین
~~قلب است
# # من، دل سره کردم که به زلفت دادم %~% لیکن تو قبولش نکنی، کاین قلب
~~است!

PageV01P226

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0230.jpg)

# حاجی جمال شروانی
# ~~918 هرگز، ناید دل زغم یار درستدل، کی ماند به زیر صدبار درست
# # در جملهآ کار، دل چوشد عشق پرست %~% گر هست شکسته، هست در کار درست!
### | لغیره
# ~~91 در طبع ملولت، چه ملال است که نیست؟   مسکین دل من، خودبه چه حال
~~است که نیست؟
# # در سر، چه تمنای محال است که نیست %~% در گردن عمرم، چه و بال است که
~~نیست؟
### | لاادری
# # 92 میسندی که دل سپرده ای را بکشی %~% بیچاره، ز راه بردهای را بکشی
# # دل، مردهآ توست بی سبب می کشی اش %~% اوله %~% مردی نبود، که مرده ای
~~را بکشی
# # 92 هر دل که تواز جور و جفا می کشی اش %~% نه عین صواب است، خطا میکشی
~~اش
# # دل مرده توست، مرده را کس نکشد %~% چون زنده نمی کنی، چرا می کشی اش؟
# عزیز الدین علی شروانی
# # 92 تا حان تو با عقل تو همدم نشود %~% دست تو، قرین خاتم جم نشود
# # تا مشکل هفتخوان تن، نگشایی %~% وله %~% رویین دژ دل، تو را مسلم نشود
# # 922 ای دل، دلی از تو زارتر کم دیدم %~% وز طبع تو خامکارتر، کم دیدم
# # جندانکه تو را، بر محک عقل زدم ms092 %~% اوله %~% از نقد تو کم عیارتر، کم
~~دیدم
# # 92 چون نامهآ مهر تو فرو خواند دل %~% بر کار غم تو، سخت درماند دل
# # گیرم، به غم تو جان برافشاند دل %~% قدر غم عشق تو، کجا داند دل!
### | لغیره
# # 924 ماییم، زمانه را زمین پیمایی %~% بگذاشته هر شهر به شهر آرایی
# # ی دیده و دل، بمانده در سودایی %~% تن جایی و، دل جایی و، دلبر جایی!
### | با اعرف
# # 920 هان، ای دل دیوانهآ مدهوش، مکن %~% جام غم عشق دیگری نوش مکن
# # بر تو لب لعل او، حق جان دارد %~% حقهای قدیم را فراموش مکن
~~PageV01P227
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0231.jpg)

### | وله
# # 927 ای دل، زسر لجاج برخیز، مکن %~% وین آتش ساکن شده را تیز مکن
# # با این جگر سوخته، زنهار مخور %~% با جان به لب رسیده مستیز، مکن
### | ظهیر فاریابی
# # 928 گفتم که مگر دل نه چو دلدار آید %~% در هر غم و شادیی، مرا یار آید
# # اکنون، چو برون نهاد از دایره پای %~% بگذارم، تا سرش به دیوار آید!
### | تاج الدین خواری
# # 929 عشق تو، سزای کار من کرد آخر %~% سرمایهآ عمر من، غمت خورد آخر
# # دی، با توبه جان معاملت کرد دلم %~% امروز، دو دست بر سر آورد آخر!
### | وله
# # 930 ای دل، هستی نشان که دادهست تورا %~% برخاستی ازجان، چه فتادهست
~~تورا
# # زان خسته شدی در غم رخسارهآ او %~% کان دستهآ گل، خار نهادهست تورا
# # 931 هر گه، که به هجران تو درماند دل %~% وله %~% از دیده، سرشکهای خون
~~راند دل
# # با دیده دلم هر چه کند، شاید از آنک %~% نادیدن تو، ز دیده می داند دل!
### | اوله
# # 932 پیوسته زمن کشیده دامن، دل توست %~% فارغ زمن سوخته خرمن، دل توست
# # گر چرخ امان دهد، من از تودل خویش %~% فارغ تر از آن کنم، که از من دل
~~توست!
### | اوله
# # 833 زنگار گرفت، در برم تو تو دل %~% آرام نمی کند دمی، بی او دل
# # نی نی غلطم من، این خطا می ms093 گویم %~% گر وقتی دل داشتم، اکنون کودل!
### | بغیره PageV01P228
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0232.jpg)

### | مجیر بیلقانی
# # 935 با دل گفتم: (چو دلبری بگزیدی %~% بنشین و، بگو که: با منش چون
~~دیدی؟»
# # دل گفت که: «از توجان طمع می دارد! %~% می دان و، تو این سخن زمن
~~نشنیدی!»)
### | وله
# # 936 بی زلف تو، شد ز چشم من ابر خجل %~% وز چشم تو، پای دل فرو رفت به
~~گل
# # گویی که در آن زلف، چه می بیند چشم؟ %~% اوله %~% گویی که در آن چشم،
~~چه می بیند دل؟
# # 931 ای دل، طمع از جفا پرستی بردار %~% هشیار شو، اومید زمستی بردار!
# # در کار خلاص توء دعا خواهم کرد %~% اله %~% ای پای زجای رفته، دستی
~~بردارا
# # 933 خوش باش و، مرا به عیش ناخوش بگذار %~% کارم، به سر زلف مشوش بگذار
# # دل گر چه از آن توست، آبش بمبر %~% اوله %~% این خانه [ازا برای آتش
~~بگذار!
# # 93 مگذار، که سودم به زیان در برود %~% و آوازهآ جورت، به جهان در برود
# # جانا، زپی بوس و کناری که نبود %~% شاید که دل من به میان در برود
### | اشهری
# # 94 ای دل ز وصال، این چه بیگانگی است؟ %~% دردم ز غم عشق فلان خانگی
~~است
# # با اینهمه صبر، این چه رسوا شدن است؟ %~% با آنهمه عقل، این چه دیوانگی
~~است؟
# شیخ مجد الدین بغدادی
# # 94 هر عقد، که در زلف نگارم افتد %~% صد وخنه، از او به روزگارم افتد
# # او در دل و، دل خون شد و در دیده بماند %~% آن بخت کجا، که در کنارم
~~افتد
### | لهستی
# # 941 دی، گر دل خود را به تو ننموده امی %~% امروز، ز هجران تو آسوده
~~امی
# # شکر ایزد را که دل توداری، ارنه %~% همچون جگر، از دیده بپالوده امی
~~PageV01P229
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0233.jpg)

# # 943 دل برد زمن به قهر و، من نستیزم %~% الها %~% ور باز دهد، نگیرم و
~~بگریزم
# # تا، روز مخاصمت چو بیدل خیزم %~% آخر، به بهانه ای در او آو یزم! ms094
### | صدر خجندی
# # 944 یکتا دلم از زلف دو تا جان نبرد %~% خود دست نداد یارم تا جان نبرد
# # بی دل، چه کنم به نیم جانی که مراست %~% چون باز نداد دل، چرا جان
~~نبرد؟
### | رضی نیشابوری
# # 948 گر زور تنم نیست، تن زارم هست %~% ور یار غمم نیست، غم یارم هست
# ~~خون خوردن و، جان بدادن و، دم نزدن   946 یارب، اگرم عشق تو افزون گردد
# %~% وله %~% گر کاردلم نیست، دل کارم هست! %~% تا عاقبت کار دلم چون گردد؟
# # عشق تو چو کوهی است، که از وی یک جو %~% بر دل نه، که بر کوه نهی خون
~~گردد!
### | اوله
# # 947 جوری که مرا از آن جفا کیش آید %~% بر هر چه براندازم، از آن بیش
~~آید
# # از کس گله ای نیست مرا، هم زخود است %~% چون من پی دل روم، چنین پیش
~~آید!
### | خاقانی
# # 948 پیغام غمت، سوی دلم می آید %~% زخمت، همه بر روی دلم می آید
# # حان، پیش درت به خاک خواهم کردن %~% کز خاک درت، بوی دلم
# # 949 دی، پیش من آمد آن به قد سرو روان %~% خوافی %~% بی رنگ شدیم هر دو
~~و، بسته زبان
# # او برد گمان، که باز خواهم زودل %~% من ترسیدم، که همچو دل خواهد جان!
### | جمال عبد الرزاق
# # 950 با دل گفتم که: «مهربانی با او %~% در باقی کن، اگر توانی با او!))
# ~~دل گفت که: «زونمی شکیبم، چه کنم؟)جان گفت که: «من شدم، تو دانی با
~~او!») PageV01P230
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0234.jpg)

### | اشهری
# # 95 چشمی، که به خونابه ترش می دارم %~% تا روی تو دید، بر سرش می دارم
# # دل، از غم تو به یاد گار است مرا %~% زان است، که نیک در برش می دارم!
# # 95 در شیوهآ عاشقی، اگر مقبلمی   در حسرت آنم، که دلم در غم تو %~%
# الغیره %~% یک ذره، ز خاک پای تو نگسلمی %~% چون می گرید، که کاشکی من دلمی
### | سلطان محقد
# # 952 ای دل همه سال دردمندت بینم ms095 %~% در کوی فراق مستمدت بینم
# # شرمت ناید، همیشه عاشق باشی %~% رسوا شده بیش خلق، چندت بسنم
~~PageV01P231
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0235.jpg)

### | باب دهم
# درغم وذکر غم ومدح وذم غم و شکر و شکایت از غم
### | جمال اشهری
# ~~954 ای نازده یک دم، غم تو  بی شادی در دل ز غمت، گرفته مأوی شادی
# # گویی که قضا با غم تو گفت: ای غم %~% غم باش به صورت و، به معنی شادی!
### | وله
# ~~955 بگسست دل از نشاط و، در غم پیوست ببرید زچشم نور و، در نم پیوست
# # غمهای پراکنده ز عالم بنگر %~% وله %~% کز بهر دلم، چگونه در هم پیوست
# ~~956 جانا، دل غم پرست را رنجه مدار مستم زغم تو، مست را رنجه مدار
# # قصد توبه خون است، من این خدمت را %~% از دیده کنم، تودست را رنجه
~~مدار!
### | اوله
# ~~957 تا کی گویم: کجا روم؟ یا چه کنم؟افتاد حدیث من همه با چکنم
# # گفتی که: «دراز باد عمرت!) گفتم: %~% وله %~% عمری که غم است حاصلش، تا
~~چه کنم!
# ~~958 عشقی، که همه درد دل افزاید هستیاری، که ز پرده روی ننماید هست
# # گر زانکه ز شادی آنچه می باید نیست %~% شاید! که زغم آنچه نمی باید،
~~هست PageV01P232
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0236.jpg)

### | اوله
# # 959 دل، تیرغم عشق توتا برجان خورد %~% بس غم که چه آشکار و، چه پنهان
~~خورد
# # ای دل، چوزعشق جزغمت روزی نیست %~% غم خور، که به جز روزی خود نتوان
~~خورد!
### | وله
# # 96 دل، دوش زدیده غرق خون دید مرا %~% رحم آمدش، از بس که زبون دید مرا
# # هم خصم من است، بی من از وی توبپرس %~% تا شرح دهد، که بی تو چون دید
~~مرا
# # 961 غم، مسکن من زهر دهن می پرسد %~% اوله %~% حال دل من، زمرد و زن می
~~پرسد
# # روزی، به غلط اگر غمی گم گردد %~% بر هر که رسد، خانهآ من می پرسد!
### | اوله
# # 96 ما را، غمت آوارهآ کشورها کرد %~% واندر طلبت، حلقه زن درها ms096 کرد
# # رسوای غم عشق تو گشتیم چنان %~% کز قصهآ ما، زمانه دفترها کرد
### | وله
# # 963 آنم، که غم است ازجهان حاصل من %~% گویی که سرشته اند غم با گل من
# # بنگر، که جهان جانستان را هرگز %~% یک غم، به گلو فرو شود بی دل من؟
### | اله
# ~~96 هر گل، که از او خزان بهاری گردد  در دیدهآ من، خلیده خاری گردد
# # هر غم، که کله با همه عالم بنهد %~% در مالش ما، کلاهداری گردد!
### | اله
# # 965 تا هست دلم زوصل تو کم روزی %~% کم نایدم از دیده ازاین نم، روزی
# # آنجا که غم تو در جهان کس نبرد %~% دانی که خورد غمت؟ من غم روزی!
### | وله
# # 96 درد تو، نشاط گستری داند کرد %~% واندوه تو، روح پروری داند کرد
# # انذر غم تو، کدام شادی باشد %~% وله %~% کو، با غم تو برابری داند کرد؟
# # 967 دل را چوشد ازعشق فزون برغم غم %~% گفتم: دل عشق باره، و آنگه کم
~~غم
# ~~دل، چون رفمه بهان وف بعم وی فریاد بر آورد که : هم غم، هم غم1
~~PageV01P233
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0237.jpg)

# ~~پس، دست به هر غم که بود نالاید   968 افغان ز دلم، که جزبه غم نگراید
# %~% وله %~% در جستن غم، جهان به سر پیماید %~% هر غم که نه جان بود، به
~~هیچش ناید!
# # 969 ای اشک، غم ار به سر دوانید تورا %~% وله %~% ز اندازهآ خویش
~~بگذرانید تو را
# # وی ناله، شکایت مکن از هجرانش %~% وله %~% آخر، نه به آسمان رسانید
~~تورا؟
# # 970 طاق از تو، وبا هزارغم جفت منم %~% وانک از تو چو دیوانه بر آشفت،
~~منم
# # گفتی : «از غمم زیر و زبر کیست؟ بگو» %~% وله %~% چون حال بگفت، حال من
~~گفت: منم!
# ~~گر لعل شد از بیم غم اشکم، چه عجب   971 غم بر دل من بس، که جهان تنگ
# آرد %~% اشکی که ز غم بوی برد، رنگ آرد! %~% با غم، دل هیچ کس کجا سنگ آرد1
### | اوله
# # 972 آمد شب و، ms097 باز رفتم اندر غم دوست %~% هم با سر گریه ای، که چشمم را
~~خوست
# # در هجر، مرا هر مژه کز پلک فروست %~% سیخی است، که پارهآ جگر بر سر
~~اوست
# # 973 ای دوست، دلم به جان رسانیدهآ توست %~% اوله %~% وین کارن به
~~استخوان رسانیدهآ توست
# # مگذار، که بر زمین فتد نالهآ من %~% اوله %~% آخر، نه برآسمان رسانیدهآ
~~توست؟
# # 974 این بار، مرا از توبه انبار غم است %~% کاندک غم تو، مایهآ بسیار
~~غم است
# # تنگی زچه بر دلم فراخ است؟ از آنک %~% دریک دل من، هزار خروار غم است!
# # 975 ای دل، چو دلارام دهد دم، دم خور %~% اوله %~% چندانکه فرستد به
~~توغم، در هم خور
# # آمد به جهان، زبهر هر کس کاری %~% چون غم خوردن کار تو آمد، غم خور!
# # 872 دل، گرچه به غم سوخته تر می گردد %~% وله %~% هردم، به تو آموخته
~~تر می گردد
# # زنهار، مده دم که درین خسته دلم %~% آتش، به دم افروخته تر می گردد
~~PageV01P234
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0238.jpg)

# ~~971 هر روز، که روزم از تو شبرنگ تراست    دل، ییش سبک تر است و بی سنگ
~~تر است
# # تنگی مکن ارفراخی آید، که دلم %~% چندانکه غمش فراختر، تنگ تراست
# # 978 تا در بر من دل است، جای غم توست %~% اوله %~% هر دل که دل است،
~~مبتلای غم توست
# # زان بوسه دهم بر سر وپای دل خویش %~% کآنجاست سر دلم، که پای غم توست!
# # 97 در کارتو، هر که دید زیر و زبرم %~% اوله %~% جز خون خوردن، ندید
~~کار دگرم
# # خوردم ز توخون و، غم آن هم خوردم %~% اوله %~% کان روز که این غمت
~~نباشد، چه خورم؟
# # 98 ای دل، ز غمش چو در رسد شیرینی %~% تا بی غم او، نخیزی و ننشینی
# # زنهار، برین غم بدلی نگزینی %~% زین غم تو نبینی، که چه شادی بینی!
### | اوله
# # 98 گفتم که: دل من از جهان همدم توست %~% پیوسته، اسیر عهد نامحکم توست
# # گفتا: چو دل تو باد ms098 پرغم، دل من %~% گر بر دل من، نه کمترین غم غم
~~توست!
### | اوله
# ~~98 در کار تو، بسته بس دل ریش که هست  وز نوش تو، خون بس دل پرنیش که
~~هست
# # تا چند، که هردم غم دل بادت بیش %~% وله %~% آید غم دل مرا ازین بیش که
~~هست
# # 983 بگرفت دل مرا و غم زآ ذرغم %~% یک لحظه، جدا نمی شود از بر غم
# ~~جایی است کنون جای دل من، که دراواز بی جایی، نشسته غم بر سر غم!
### | وله
# # 984 یک دل چه کند؟ هزار جانبازی کرد %~% خون خورد و خموش بود و، دمسازی
~~کرد!
# ~~بسیار بکوشید، و نهان داشت غمت بوی جگر سوخته، غمازی کرد!
### | ول   985 غم، بر دل من همی گمارد تنگی %~% دود، از دل من همی برآرد تنگی
# # گویی، به جهان زبهر آن آمد غم %~% تا بر دل من، فراخ دارد تنگی
~~PageV01P235
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0239.jpg)

### | له
# # 986 دوش، ای زده نور رخ تو راه سحر %~% در خدمت غم بدیم، تا گاه سحر
# # صبر وخرد وجمله حریفان، رفتند %~% من ماندم و، آب دیده و آه سحرا
### | رضی نیشابوری
# # 987 تا ظن نبری که کم کمت می بینم %~% بی زحمت دیده، هردمت می بینم
# # در وصف نگنجد و، صفت نتوان داد %~% آن شادیها، که در غمت می بینم!
### | وله
# # 988 کم بود شبی که هجر شبگیر نکرد %~% کس، کار مرا چاره و تدبیر نکرد
# # در ریختن خون من، القصه غمت %~% تا بتوانست، هیچ تقصیر نکرد!
### | اوله
# # 989 چاکر، زغمت کرانهای می جوید %~% در کوی مراد، خانه ای می جوید
# # آیین ستم نگر، که دل خود زغمت %~% وله %~% تا خون گردد، بهانه ای می
~~جوید!
# # 990 سوز دل بنده، در تو تأثیر نکرد %~% وین کار مرا، وصل تو تدبیر نکرد
# # فی الجمله، غم تو گرچه بر بود دلم %~% چون جان بگذاشت، هیچ تقصیر نکرد!
# # 991 پرغم داری، دلی که مهر تودر اوست %~% اثیر %~% و آنگه، به دلت
~~بنگذرد ms099 کاین نه نکوست
# ~~ای جان و جهان، تو را نه این عادت و خوست   کزغم بکشی، هر که تورا دارد
~~دوست!
### | وله
# # 992 شادم به غمت، که جان جان کرده امش %~% روزی، به کم و کیف نیازرده
~~امش
# # با آنکه چنین به ناز پرورده امش %~% ترسم که نماند، که بسی خورده امش!
### | اوله
# # 993 پپرامن دل، محنت و اندوه بسی است %~% غمهای بسی گران تر از کوه،
~~بسی است
# # دل تاب یک اندوه و دو دارد، لیکن %~% اندوه از آن است، که اندوه بسی
~~است!
### | صدر خجندی
# # 994 ای ساقی خوش، برو مسلم بنشین %~% از خوردن باده توبه کردم، بنشین
# # ای شادی دل، بروبه ماتم بنشین %~% وی غم، توبه دل درآو، خرم بنشین!

PageV01P236

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0240.jpg)

# # 995 ای مهر گسسته و، به کین پیوسته %~% اوله %~% در هجر به تعجیل و، به
~~وصل آهسته
# # بگشاده به هجر دست و، پایم بسته %~% برخاسته شاد و، من به غم بنشسته!
### | اوله
# # 99 بر لوح، همه بودنیی رفت قلم %~% نه بیش کنند از آنچه رفتهست-نه کم
# ~~از شادی و غم مباش شادان و دژم چون هر دو نمانند چه شادی و، چه غم!
### | صدر زنگانی
# # 997 ای دل، ز غمش همیشه پر آتش باش %~% کا حان داری، به جان و دل غمکش
~~باش
# # زنهار، نگویی: «غم او چند خورم؟» %~% آخر، نه ز بهر اوست این غم؟ خوش
~~باش!
### | وله
# # 998 دل، دامن آن دلبر خونخواره گرفت %~% زنهار از آن شوخ ستمکاره گرفت
# # سلطان غمش در آمد و، شهر دلم %~% دروازه به دروازه، بیکباره گرفت
### | سلطان خوارزمشاه
# # دل رفت زدست و، یار نامد حاصل   ه99 دادم دل خود به دست آن شمع چگل %~%
# اکنون غم معشوق خورم، یا غم دل؟ %~% زین روی، مرا فتاد کاری مشکل
### | صدر خوارزمی
# ~~هر روز کم است، هر چه دارم زغمت   1000 پرسید ز دل یار که: حالت چون
# است؟ %~% الا غم تو، که هر زمان افزون است! %~% دل گفت: چه ms100 گویم؟ زصفت
~~بیرون است
### | فخرالدین مبارکشاه
# ~~وان روز، که بر خاک لحد روی نهم   1001 تا من غم توخورم، زغم نشکیبم
# %~% ایک دم، زتو و غم تو هم نشکیبم %~% وز روی تو، تا جان ندهم نشکیبم
### | وله
# ~~1002 چون گشت گشاده، دل بر اسرار غمتندهم به گل همه جهان، خارغمت
# ~~ما، پشت سوی جهان شادی کردیم زین پس، رخ زرد ما و دیوار غمت
### | بدرتفلیسی
# ~~10030 تا هجر تو کرد سعی در خواری من   از جمله جهان، هیچ کسم یارنبود
# %~% شد خیره فلک زناله و زاری من %~% الا غم تو، که کرد دلداری من
~~PageV01P237
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0241.jpg)

### | ایل
# ~~1004 بس غم، که زتوبر دل غمخواره گذشت بس خون، که زدیده بر دو رخساره
~~گذشت
# # زین پس صنما، کار مرا چاره مکن %~% کاندر غم تو، کار من از چاره گذشت!
### | عماد
# # 1005 ای عشق تو کرده جان من معدن غم %~% مسکین دل من، گشته زتو مسکن غم
# # تو، دست جفا کشیده در عالم جور %~% من پای وفا کشیده در دامن غم
### | عماد
# # 1006 ای با همه شادیم برابر غم تو %~% بل کز همه شادیم فزون تر غم تو
# # مشکن چوسر زلف خودت عهد، که ما %~% بستیم دل شکسته را در غم تو
### | لااعرف
# # 1007 چون پیشهآ دل شده هم غم خوردن %~% از دل، غم عشق را نهادم گردن
# # می گریم و چوبک زن غم می گوید: %~% این کار، به گریه پیش خواهی بردن!
### | مرتضی
# # 1008 بر من، در وصل بسته می دارد دوست %~% دل را، به عنا نشستبه می
~~دارد دوست
# # زین پس، من و دل شکستگی بر درغم %~% چون دوست، دل شکسته می دارد دوست!
### | وله
# # 1009 مغزم ز غمت، در استخوان می سوزد %~% خونم، ز عنا در رگ جان می
~~سوزد
# # دوش، از غم هجرانت چنان سوخت دلم %~% وله %~% کامروز، دلم ز شرح آن می
~~سوزد
# ~~1010 بر من، ز فراقت ار چه بیدادیهاست دل را به شب از خیالت، ms101 آزادیهاست
# # شاگردی تو، مایهآ استادیهاست %~% شادم به غمت، که در غمت شادیهاست!
### | مجیر بیلقانی
# ~~1011 تا دل به کف تو رایگان افتادهست  صد گونه مرا به جان زیان
~~افتادهست
# ~~جزبا اجلم، صلح نخواهد بودن  زین سان که غم تو در میان افتادهست
~~PageV01P238
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0242.jpg)

# تن کیست، که با وصل تودمساز شود %~% اوله %~% دل کیست، که با عشق تو
~~همراز شود
# # مربوی غمت به دل رسد، نعره زنان %~% جان، رقص کنان به پیش غم بازشود
# ~~ومید نبودم، که بدین روز افتم   1012 در کوی توام، سینهآ پر سوز افکند
# %~% اوله %~% شبهای غم توام بدین روز افکند %~% وز روی توام دور، بدآموز
~~افکند
### | وله
# # صل طرب ومایهآ شادی، غم توست   101 ای برده دلم به صد هزار استادی %~%
# در عشق تو، بندگی به از آزادی! %~% یک دم غم تو، به از هزاران شادی!
### | رضی نیشابوری
# # 1015 با تونیم از غم تویک دم فارغ   من تنگدل و فراخ روزی، زغمت %~%
# مشغول توام، زهر دو عالم فارغ! %~% خود بی تو چگونه باشم از غم فارغ
### | نظامی گنجهای
# # 1013 تا شربت عاشقی چشیدم زغمت   قصه چه کنم؟ به جان رسیدم زغمت %~% هر
# بد که گمان بری، کشیدم زغمت %~% آن به که نگویم، که چه دیدم زغمت
# ~~کوه است غمت، کاه تنم زیر غمت   1017 تا کی، دل من بار تو دلبند کشد
# %~% لااعرف %~% کاه تن من، کوه غمت چند کشد؟ %~% تا چند، مرا زلف تو در بند
~~کشد
### | جمال عبد الرزاق
# # (101 بی یاد تو، در تنم نفس پیکان باد %~% دل زنده به اندهت چوتن پیچان
~~باد
# # گر درتن من به هیچ نوعی شادی است %~% الآ به غمت، پوست بر او زندان
~~باد!

PageV01P239

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0243.jpg)

### | مهستی
# # 1019 ابری است، که قطره غم فشاند غم تو %~% در بوالعجبی، هم به توماند
~~غم تو
# # هر چند بر آتشم نشاند غم تو %~% غمناک شوم، گرم نماند غم تو!
# فخرالدین مبارکشاه
# # 1020 گفتم: چو پدید نیست پایان غمت %~% اومید ms102 گسسته شد، زدرمان غمت
# # تدبیر من آن است، که بیرون آرم %~% جان به لب آمده، ز دندان غمت!
### | اشهری
# # 1021 تا کار دل از غم تودر هم دارم %~% بیخ غم تو، ز اشک در نم دارم
# # زنهار، گمان مبر که غم کم دارم %~% گر بینم و، گر نبینمت غم دارم
# ابوالحسن طلحه
# # 1022 شادی چوغم توام، در این عالم نیست %~% وان دم، که نه در غمت بر
~~آرم دم نیست
# # آن کس که غم توخورد، او را غم نیست %~% زیرا که غمت، زهیچ شادی کم
~~نیست!
### | ابوالقاسم
# # 1023 گر هست مرا دل، به نشست غم توست %~% جان نیز، به نیم جرعه مست غم
~~توست
# # بر من، غمت آنچه می کند از خواری %~% حق باید گفت: حق به دست غم توست!
### | اوله
# # 1024 سودای تو، هر دم نفسم می گیرد %~% هر لحظه، غمت پیش و پسم می گیرد
# # از دست غمت، که جانم آورد به لب %~% بگریزم آخر، نه کسم می گیرد!
### | لا اعرف
# # 1025 ای از غم عاشقان غافل فارغ %~% زین واقعه های سخت مشکل فارغ
# # در کار غم تو، من به صد جان مشغول %~% تو، از غم کار من به صد دل فارغ
### | وله
# # 1026 سرمایهآ عمر، داد بر باد دلم %~% و اومید زجان خویش بنهاد دلم
# # با خسته دلم، غم تو را کار نبود %~% بر رهگذر قافیه افتاد دلم
~~PageV01P240
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0244.jpg)

### | نجیب بارنده
# # 1027 ماییم، در این زمانه سر دفتر غم %~% غم در خور ما آمد وما، در خور
~~غم
# # در کوی جهان، که خانهآ عمر در اوست %~% همسایهآ محنیتم و، در با درغم
# # 1028 تو، محنت شبهای دراز از من پرس %~% الغیره %~% و اندیشهآ هجر
~~جانگداز، از من پرس
# # هر واقعه، کان به غم تعلق دارد %~% چون: حسرت و فرقت ونیاز، از من پرس!
### | لا اعرف
# # 1029 ای کرده خراب، عشق توعالم جان %~% وی لطف خیال تو، شده همدم جان
# # چندان ز غم عشق تو دارم در ms103 دل %~% کم نیست سر آن که خورم من غم جان
# # 1030 مهر تو، مرا یار وثاقی است هنوز %~% بهتر قدحی، در کف ساقی است
~~هنوز
# # نوشم بادا، زبس که خوردم غم تو %~% آوخ که نماند و، خه که باقی است
~~هنوز!
### | ملک طغانشاه
# # 1030 گفتم که مگر غمت بود درمانم %~% کی دانستم، که با غمت درمانم
# # ر خاک درت نشسته، می دانستم %~% کز دست غمت، چو حلقه بر درمانم
### | اوله
# # 1032 هر جا که غمی است، در کنار دل ماست %~% غم خوردن بی فایده، کار دل
~~ماست
# # گفتی که: ««چرا شاد نباشی؟)) شادی؟ %~% خه! لایق حال و روزگار دل ماست!
# فخر الدین مبارکشاه
# # 1033 در عشق تو، شادی از بر ما بگذشت %~% مهتاب سلامت از در ما بگذشت
# # و آن کوه بلا که کوه را پست کند %~% در پای غم تو از سر ما بگذشت
### | اوله
# ~~103 چون نیست امید، کز تو مرهم سازیم  وز وصل تو، روزگار خرم سازیم
# # تو، روپس کارخویش، من دانم وغم %~% دیر است که باهمیم و، با هم سازیم!
### | مهستی
# # 1035 افتاد ز محنت من، آوازه برون %~% آآی خانهآ مهر تو ز دروازه برون!
# # ز اندازه برون است زجورتو، غمم %~% فریاد، از این غم زاندازه برون
~~PageV01P241
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0245.jpg)

# # 1036اری استم که خون دیده بارد غم تو %~% لها %~% زهری است، که تریاک
~~ندارد غم تو
# # در هر نفسی، هزار محنت زده را %~% بی دل کند و، زجان بر آرد غم تو
### | اسمعیل باخزری
# # 1.37 ابری است، که جز بلا نبارد غم تو %~% شاخی است، که بار محنت آرد
~~غم تو
# # گردون جفا پیشهآ گرد نکش را %~% از خیره کشی، به کس ندارد غم تو!
### | لا اعرف
# # 1038 ای رشک قمر، دوش به مهمان غمت %~% دیدم دل ریش خویش، بریان غمت
# # جز خون جگر، نیامد اندر چشمم %~% از هر چه نهاده بود، بر خوان غمت
### | جلال خواری
# # 1039 این دل که مراست، دست پرورد غم است %~% در ms104 زیر لگد کوب بلا، مرد
~~غم است
# # جز غم خوردن، از او نیاید کاری %~% در خورد غمش دهم، که در خورد غم است
### | یمین اصفهانی
# # 1040 آسوده دلم، ز گفت و گوی غم تو %~% فرسوده تنم، زجست وجوی غم تو
# # طبعی است مرا، گرفته خوی غم تو %~% جانی است مرا، زنده به بوی غم تو
### | لا اعرف
# # 104 در عشق، دلم خون شد و جانم بگداخت %~% و اندیشهآ دوست، استخوانم
~~بگداخت
# # شرح غم خود را، به چه بتوانم گفت %~% کز تف تنور دل، زبانم بگداخت!
# # 1042 پر خنده لبت، که چشم گریانم از وست %~% اوله %~% لعلی است، که این
~~اشک چومرجانم ازوسل
# # گشته ست مرا لب تو، چون آب حیات %~% در هجر تو اینکه زنده می مانم،
~~ازوست
### | وله
# # 1043 هرگز نشدم ز وصل کس روزی شاد %~% کو، بر دل من داغ فراقی ننهاد
# # با هر که در آمیختم، از من برمید %~% جز غم، که خدا عاقبتش خیر کناد!
### | نظامی
# # 1044 گیرم که مسیحی، دم تو چند خورم؟ %~% زخم از قبل مر هم تو چند
~~خورم؟
# # من عذر تو و، توجرم من چند نهی؟ %~% توخون من و، من غم توچند خورم؟

PageV01P242

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0246.jpg)

### | وله
# ~~1044 کشت طربم، ز ابر غم نم خوردهست عیشم، زعنا قفای محکم خوردهست
# # شادان به چه باشم، که ندارم شادی %~% غم چون نخورم، که خون من غم
~~خوردهست!
### | لااعرف
# # 1043 در چشم من ای نم، ز کجا می آیی %~% وی غصه تو هر دم ز کجا می آیی؟
# # هر غم که زدل در آید، این دل گوید: %~% شاد آمدی ای غم! ز کجا می آیی؟
# فخرالدین خالد هروی
# # 1047 در چشم من، اشک چیست؟ سیل غم او %~% در تن دل وجان کیند؟ خیل غم
~~او
# # دوش آمده بود شادیی در دل من %~% گفتم: تو کیی؟ گفت: طفیل غم او!
### | لااعرف
# # 1048 تا خوی تو، بی سبب جفا جوی شدهست %~% روی من، زاشک دیده چون جوی
~~شدهست ms105
# # هر کجا که غمی است، تا توبیگانه شدی %~% بی روی تو، با من آشنا روی
~~شدهست!
### | صدر خجندی
# # 104 با اصل بلندم، ارچه ام پست غمت %~% وز عقل بهوشم، ارچه ام مست غمت
# # دست غم تو، گرفت پای طربم %~% له %~% پای طر بم، برون کن ازدست غمت!
# # 105 نوشین لب او، نداد جز درد مرا %~% دست غمش، از پای در آورد مرا
# # چون شادی او بود ز غم خوردن من %~% خوردم غم او، تا غم او خورد مرا!
# # 105 تا کی، غم این جهان بد ساز خورم %~% مشرف %~% خیزم، غم آن غمزهآ
~~غماز خورم
# # خونابهآ دل، در قدح دیده کنم %~% دزدیده، به. شادی غمت باز خورم!
### | ثیر اخسیکتی
# # 1052 این آتش دل، بسوخت پروانهآ تو %~% این طرفه، که پر نگشت پیمانهآ
~~تو!
# # آن روز که غم حلقه بزد، گفتم: کیست؟ %~% گفتا که: منم، خرابی خانهآ توا
### | عزالدین شفروه
# ~~1052 کو دیده، که خون جگر آرم با اویا صبر، که روزی به سر آرم با او
# # کو، شیفته ای و تیره روزی چون من %~% تا از دم تو، دمی بر آرم با او
~~PageV01P243
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0247.jpg)

### | یمین اصفهانی
# # 1054 یار آن باشد که انده یار خورد %~% محنت زده ای را، ز غمی باز خرد
# # درمانده منم: یار تو وحال این است %~% گر توغم کارم نخوری، پس که خورد؟
### | عزیز شروانی
# # 1055 با زخم زمانه، مرهمی بایستی %~% یا کار فلک، بی ستمی بایستی
# # یا بایستی چنان که غم خود نبدی %~% یا چون غم هست، محرمی بایستی!
# # 1056 صد غم، من غمخور بخورم در یک دم %~% وله %~% یک غم نشود زصد غمم،
~~یک دم کم
# # غم می خوردم، چنانکه من می خورمش %~% غم طعمهآ من شدهست و، من طعمهآ
~~غم!
### | لا اعرف
# ~~1057 آن شد که دلت به مجلس ما بودی  رویت گل و، چشم نرگس ما بودی
# # با اینهمه، شادم که غمت مونس ماست %~% وای، ار غم تونه مونس ما بودی!
### | اوله
# # 1058 ms106 نه درد مرا، کنارهای هست پدید %~% نه سوی وصال، چارهای هست پدید
# # گفتی: زغمم هیچ اثر نیست پدید %~% بهتر بنگر، که پارهای هست پدید!
### | ی
# # 1059 شد روز سپید من، سیاه از غم تو %~% وین سرخ رخم، زرد چوماه از غم
~~تو
# # رخساره بنفش کردم و، جامه کبود %~% ای لعل رخ و سبز خط آه از غم تو
### | لااعرف
# ~~1060 با حسن تو، لاف زهد و تقوی بنمانددر وصف تو، لفظ حسن ومعنی بنماند
# # وین مدعیان عقل نابالغ را %~% در کوی غمت، مجال دعوی بنماند!
### | وله
# ~~این طرفه، که خون کرد دلم را غم تو   106 ای بی رخ تو، دلم ز جان
# بگرفته %~% و آوازهآ حسن توه جهان بگرفته %~% و آنگاه، مرا چو خونیان
~~بگرفته!
### | مبارکشاه غوری
# ~~صد ساله غمم نهد به هردم، در پیش   106 تا با غم عشق یار، خویشی دارم
# %~% گر چه به هزار ساله، پیشی دارم %~% بر شادی و غم، کمی و بیشی دارم
~~PageV01P244
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0248.jpg)

### | اشهری
# ~~1062 هر شب، غم تو غمزده ای را بکشد بیهوده، به کار آمده ای را بکشد
# # گفتی که: نداری توغم، آخر دارم %~% چندانکه چو من دلشدهای را بکشد!
### | شفروه
# # 1064 دی گفت بتم: به هر غمی صد می خور %~% وان زخم کز آن بتر نباشد می
~~خور
# # گفتم: توغمی بخور به کارم، گفتا: %~% عاشق نه منم که غم خورم، خود می
~~خور!
### | جمال عبد الرزاق
# ~~1064 ای کشته چو من هزار، در پای غمتوای غرقه چومن بسی، به دریای غمت
# # ویران مکن این دیده ودل، زاتش وآب %~% کاین جای خیال توست و آن جای
~~غمت!
### | شهریار زوزنی
# # 1065 جان گفت به دل، که تا کی ای بی معنی %~% از خوردن غم، شرم نیایدت
~~همی
# # دل گفت: چوغم در آید از در گوید: %~% مهمان خواهی؟ نمی توان گفت که نی!
### | شهریار زوزنی
# # 1067 محروم رخ چون ارمت می باشم %~% سرگشتهآ جور و ستمت می باشم
# # از روز وصال تو، ms107 طمع ببریدم %~% اوله %~% در خدمت شبهای غمت می باشم!
# # 1028 عاقل باید که شخره غم نشود %~% هر دم، ز غم بیهده در هم نشود
# # زیرا که غم است انچه در مدت عمر %~% چندانکه از و بیش خوری، کم نشود!
### | لااعرف
# ~~1065 لشکر گه عشق، عارض خرم توست زنجیر خرد، زلف خم اندر خم توست
# ~~آسایش صد هزار جان، یک دم توست  ای شادی آن دل، که در آن دل غم توست!
### | علی شروانی
# # 1070 من مرد نشاط نیستم، مرد غمم %~% در کوی نیاز، ناز پرورد غمم
# # من، با غم دل چوجان برآمیخته ام %~% غم خورد دل من است و، من خورد غمم!
### | لااعرف
### | چون باد شدم، گرد به من باز گذار!
# # ای مرغ سحر، لاف غم یار مزن %~% خاموش! تواین درد به من باز گذار!

PageV01P245

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0249.jpg)

### | مبار کشاه غوری
# # 1072 آنها، که ز خود فراغ دل می یابند %~% سودای تو، در دماغ دل می
~~یابند
# # در ظلمت غم، ز نور شمع رخ توست %~% هر شعله، که در چراغ دل می یابند!
### | لغیره
# # 1073 معشوقه، چو زلف خویش بر هم زندم %~% زخمی که به جان زند، دمادم
~~زندم
# # در خانهآ غم نهد، فراغ دل خویش %~% و آنگاه، چو حلقه بر در غم زندم
# قاضی شمس الدین اقطع
# # 1074 روزم، ز رخ تو روشنایی می داشت %~% دل، کی زتو طاقت جدایی می
~~داشت؟
# # بیگانه تو کردیام زشادی، گرنه %~% غم، با دل من چه آشنایی می داشت؟
### | مجیر بیلقانی
# # 1075 دل، بر سر کوی توست سرمست غمت %~% تن، همچودل اوفتاده در شست غمت
# # در ماندهآ آنم، که چه سر خواهد داشت؟ %~% جانی، که به پای بردم از دست
~~غمت!
### | ثیر اخسیکتی
# # 1076 گفتی که غمم همی شمارد غم تو %~% تا سور کند ز شادی ام ماتم تو
# # ای کاش بدی من از خدا می خواهم %~% کاین فتح برآمدی، به بخت غم تو!
### | لاادری
# # 1077 در یک دم عاریت، زعالم مندیش %~% وردم دهدت ms108 جهان، از آن دم مندیش
# # جایی که درو به یک دم عاریتی [است] %~% صد گونه غم بیهده درهم، مندیش!
### | وله
# # 1078 مگذر ز سر رهی و، مگذار مرا %~% زین عاشق سرسری مپندار مرا
# # چون شمع، در آتش غمت می سوزم %~% از من نرهی، تا نکشی زار مرا!
### | ظامی
# # 1079 گیرم که گرفته ای کمم، اینت رسد! %~% ور زان نخوری بتاغمم، اینت
~~رسد!
# # اینم نرسد، که من بمیرم زغمت %~% ارتونایی به ماتمم، اینت رسد!
### | جمال اشهری
# # 1080 گر بر چومنی کم نگری، اینت رسد! %~% نام من مسکین نبری، اینت رسد!
# # اینم نرسد، که من غم تونخورم %~% گر توغم کارم نخوری، اینت رسد!

PageV01P246

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0250.jpg)

### | لاادری
# ~~1081 بر شمع رخ تو، سوخت پروانهآ دل وز دست غمت، خراب شد خانهآ دل
# # با اینهمه شادم، که مرا هست غمت %~% چون گنج، نهان میان و یرانهآ دل!
### | سراج اسد آبادی
# ~~1082 از دیده و دل، غرقهآ سودای توامیارب، که چگونه مرده در پای توام!
# # نقد غم خویشتن، زمن باز مگیر %~% آخر، نه خزینه دار غمهای توام؟
### | وله
# ~~1083 با کفر سرزلف تو، دینها سره نیستبا روی تو، بر مه آفرینها سره
~~نیست
# # هر لحظه، هزار گونه غم نقد کنی %~% ای جان و جهان، مکن که اینها سره
~~نیست!
### | سید اشرف غزنوی
# # 1084 یارم، چو کلاله بر گل ولاله نهاد %~% جان نیز، دل شکسته بر ناله
~~نهاد
# # مسکین دل من، امید یکروزه نداشت %~% باری، به چه حرص این غم صد ساله
~~نهاد!
### | وله
# # 1085 گر من نه چنین عاشق بیخرده امی %~% بی تو، نفسی ز عمر نشمرده امی
# # من زنده نیم، حقیقتم روشن شد %~% گر زنده امی نه از غمت، مرده امی!
### | اوله
# ~~1086 برکس به جزاز تو، یک زمان دل ننهیم    بی روی تو، بر ملک جهان دل
~~ننهیم
# # گویی که: مخورغم، که کنم با تو وفا %~% وله %~% گویی تو، ولیک ما بر آن
~~دل ننهیم!
# # 1087 در ده قدح درد، که در می ms109 باید %~% دردم چوز توست، بیشتر می باید!
# ~~خوش نیست غمت، ولیک بس خوشخواراست    چندانکه همی خورم، دگر می باید!
### | خالد هروی
# ~~1088 در عشق تو، سرمایهآ درمان درد استبریاد تو، پیرایهآ هجران درد است
# ~~دور از من! اگر شود زمن درد تو دور   یارب که غم آن غم است و، دردآن
~~درداستا PageV01P247
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0251.jpg)

### | فضل اسفراینی
# ~~1089 تا جان و دلم بوی تو [را] یافته اندروی از دو جهان بجمله بر
~~تافتهاند
# # دانی چه کنم؟ دست بدارم زغمت %~% کاین غم، نه به پای چومنی بافته اند!
### | لااعرف
# # 1090 سلطان دل من، ستمش می خواهد %~% وز والی وقت، هر دمش می خواهد
# # چون من [پی] شادی ام، خطی خواهد داد %~% پروانهآ خواجهآ غمش می خواهد!
### | وله
# # 1091 چون من به غم عشق تودل بسپارم %~% خواهم که به هر غمی دلی پیش آرم
# # ازمن به هزار دل، نداری منت %~% وز تو به غمی، هزار منت دارم
# # 1092 زان یار، کزو عمر مرتب دارم %~% هنگامهآ روز وصل، در شب دارم
# # تلخی غمم جان به لب آورد و، هنوز %~% شیرینی آن نواله در لب دارم!
### | وله
# # 1093 از دهرهآ دهر خود مسلم نجهد %~% وز دام سپهر شاد بی غم نجهد
# # بسیار مخور توغم، که از دست اجل %~% آدم چونجست، آدمی هم نجهد!
### | (اعرف
# # 1094 گر دل که یکی است، صد شود در غم تو %~% دانم زهمه بود فزونتر غم
~~تو
# # در بازم، اگر پای نداری با من %~% سر در غم تو، که هست در سر غم تو!
### | رضیهآ گنجهای
# # 1095 هر چند، چو خاک راه خوارم گیری %~% خاک توام، ارچه خاکسارم گیری
# # در بحر غمم زاشک، شاید که به لطف %~% نزدیک لب آیی، به کنارم گیری!
### | کمال اسماعیل
# ~~1096 عشق تو، زلطفها که با ما کردهست چشمم صدف لؤلؤ لالا کردهست
# ~~وین مردمک چشم سیه کاسهآ من  در دور رخ تو، دل به دریا کردهست!
# # 1057 گفتی: دو دلی تو، زتو کاری ناید! %~% بهتان ms110 چنین نهی توبر من،
~~شاید!
# # خود نیست مرا دلی و، گر نیز بود %~% تا صد بود، از بهر غمت میباید!

PageV01P248

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0252.jpg)

### | اوله
# ~~1098 شایستهآ عشق خدمتی ناکرده  در نعمت هجران توام پرورده
# ~~ادرار روان اشک، در وجه من استاجرای غم تو میخورم، ده مرده!
### | اوله
# # 1099 ای من ز تو اندوخته، صد خرمن غم %~% بر راه تو، دل نشسته بر روزن
~~غم
# # می من، تو کشان دامن شادی در پای %~% من بی تو، کشیده پای در دامن غم!
### | وله
# # 1100 این وادی زنده رود، خون بایستی %~% سیلابش، ازین بسی فزون بایستی
# # وآنگه، زبرای حق گزاری غمت   1101 بی روی تو، غمگسار من جزغم نیست %~%
# وله %~% این جمله، به چشم من درون بایستی %~% یک لحظه، دلم زخویشتن خرم
~~نیست
# # گر نیست مرا دل طرب، نیست عجب %~% کز بس غم دل، مرا دل غم هم نیست!
### | اوله
# ~~1102 هر چند، که روی لاله بس دلگیل است   در هجرتو، چشم من زرویش خجل
~~است
# # مرتا سر عالم، ارهمه کام دل است %~% اوله %~% هرچ آن نه غم تو باشد، از
~~من بحل است!
# ~~1103 سیر آمدم، از غم دمادم خوردن وز بس غم گونه گونه در هم خوردن
# ~~الحق، چه نکوست عادت کم خوردن اندر همه چیز، خاصه در غم خوردن!
# # 1104 بر دل، زغمت دوش ببخشایستم %~% وله %~% زان گونه بکه گر نبودمی،
~~شایستم
# # گر زانکه کسی بمیرد از غم، پس من %~% دوش از غم تو مرده همی بایستم!

PageV01P249

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0253.jpg)

# # 1105 گر دوش بتم نالهآ من بشنودی %~% وله %~% با سنگدلی، بر دل من
~~بخشودی
# # وانچ از غم او، کشید این سوخته دل %~% اوله %~% گر خود شب دوشینه بدی،
~~بس بودی!
# # 1106 در دیدهآ روزگار، نم بایستی %~% یا با غم من، صبر به هم بایستی
# # یا مایهآ غم، چوعمر کم بایستی %~% اوله %~% یا عمر، به اندازهآ غم
~~بایستی
# # 11077 غمگین دل من، غم همه عالم خورد %~% هر حا که غمی دید، همه در ms111 هم
~~خورد
# # ناخورده غمی نماند، شاید که کنون %~% شادی دلم خورم، که چندین غم خورد!
### | اوله
# # 1108 رو، مرغ نشاط را به پرواز گذار %~% غمهای جهان، با من غمساز گذار
# # تو شاد نشین و، عمر در ناز گذار %~% اوله %~% غم را به من و، مرا به غم
~~باز گذار
# # 1109 شاید، گر از آن روی نکو نشکیبم %~% یا زان سر زلف مشکبونشکیبم
# # ناسازتر از غمت، حریفی نبود %~% روزی که نبینمش، از او نشکیبم
### | انوری
# # 1110 از دست من است شاد، گویی غم تو %~% جز درد مرا نزاد، گویی غم تو
# # بر هر مژهای، تا توز من دور شدی %~% وله %~% سیمین گرهی نهاد، گویی غم
~~تو!
# # 1111 دل، بر سر عهد استوار خویش است %~% جان، در غم توبر سر کار خویش
~~است
# # شد در غم تو هر چه مرا بود به باد %~% الآ غم تو، که بر قرار خویش است
~~PageV01P250
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0254.jpg)

### | شمس اسعد گنجه ای
# # 111 جانا، ز هوای [توا دمی نیست مرا %~% شب نیست، که بر من ستمی نیست
~~مرا
# # زان روی، که نیستت غم کشتن من %~% الآ غم کشتنم، غمی نیست مرا!
### | لا اعرف
# ~~111 ما را نبود دلی، که خرم گرددخود بر سر کوی ما، طرب کم گردد
# # هر شادی عالم، که به ما روی نهد %~% باد دل ما برو جهد، غم گردد!
### | اوله
# ~~از طالع شوریده که داریم، طرب   111 سرها، همه سرمست خمار غم توست
# 111 پیوسته، دلم در طلب غم گردد %~% خاقانی %~% خود بر سر کوی ما، طرب کم
# گردد %~% حالی که به ما رسید، ماتم گردد! %~% هردل که شگرف است، شکار غم
~~توست
# # من، آب دو دیده دوست از آن می دارم %~% کاین آب دو دیده، یادگار غم
~~توست
### | کمال اسماعیل
# # 1110 چشم و دل من، ز بس که پرنم شدهاند %~% خون دل وآب دیده، در هم
~~شدهاند
# # و اینک، زبرای کشتن آتش غم %~% در آب فتاده اند و، در خم شده اند ms112
### | انوری
# ~~1117 دی عشق رخش، مرا مشوش می داشت   جان، از پی آنکه با غمش یکدل بود
# %~% تا وقت سحر، وقت دلم خوش می داشت %~% گه دیده در آب و دل بر آتش می
~~داشت
### | وله
# # 1118 ما را به صبوح، نیست الآ غم تو %~% و آسایش روح، نیست الا غم تو
# ~~111 دانی تو که من بی تو چه رسوا باشم   تا من بزیم، غم تو خواهم خوردن
# هرگز، دل غمگنم به تو شاد مباد %~% اعرف %~% کزعمر، فتوح نیست الآ غم تو
# %~% اربی تو دمی شاد زیم، تا باشم %~% ون واله و سرگشته وشیدا باشم
~~PageV01P251
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0255.jpg)

### | یمین اصفهانی
# # یک غم، زعدم پای فراتر ننهد   1120 در باغ طرب، خیمه به صحرا نزند %~%
# از غنچهآ دل گلی، که سرما نزند %~% تا دست به صد بهانه در ما نزند!
### | ایمین اصفهانی
# ~~در گفت نیاید، که بگویم غم خویش   1121 در وصف تو، اندیشهآ من گمره شد
# %~% در من بنگر، حدیشها کوته شد! %~% وز شوق رخت، فغان من بر مه شد
# # 1122 نه زانکه تو را بود زمن بیش و کمی %~% اوله %~% بی انده توم برآرم
~~از سینه دمی
# # گر تو نشوی ملول، آرد زمنت %~% هر ذره که در هواست، پیغام غمی!
### | عزالدین شفروه
# # تا کم شودم یاد غم بیهوده   1123 بر خود زغم عشق تو، تا کی پیچم %~% به
# زان نبود، که باز در می پیچم %~% در نالهآ چنگ و، در دم نی پیچم!
### | جمال خلیل شروانی
# ~~1124 گر گرد من، ای سرو چمن می گردی   دیدی، که چو نقطه شده ام از غم
# تو %~% دانم به چه روی و، به چه فن می گردی! %~% زان، دایره وار گرد من می
~~گردی
### | وله
# ~~شادی چه کنم، بی غم تو در عالم؟   1125 آن را، که غم عشق تو دادش شادی
# %~% فرموش بود انده و، یادش شادی %~% آن را که غمت نیست، مبادش شادی!
### | اوله
# # 1122 خوش باش، که تا غم ms113 تو بیحد نشود %~% جان تو، به دام غم مقید نشود
# ~~کان تیر، که از شست قضا یافت گشاد   1127 مندیش زسیر اختران، گر مردی
# وز شادی، همه کسی خوش باشد %~% وله %~% هرگز، به غم و شادی تو رد نشود! %~%
# روزغم را، خوش گذران گر مردی! %~% از جای مرو چو دیگران، گر مردی
# # شادی جهان ملک دلم بود، اکنون   1128 تا آرزوی دلگسلم بگرفتهست %~%
# اوله %~% و اندیشهآ شمع چگلم بگرفتهست %~% سلطان غمش، ملک دلم بگرفته ست
~~PageV01P252
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0256.jpg)

### | اوله
# ~~1129 با درد تو، جز مرا سر و کار مباد در کوی غم تو، جز مرا بار مباد
# # وین دل، که چنین مست شد از جام غمت %~% تاجان به تنش در است، هشیار
~~مباد!
# # 1130 چون دیدهآ من با رخ توخوبگرفت %~% اوله %~% جان را، غم عشق تو زهر
~~سوبگرفت
# # دل خواست، که از غمش برآرد نفسی %~% سودات در آمد، نفس او بگرفت!
### | اوله
# # 1131 نه هست در این دیار، یارم جز غم %~% نه کس داند در این دیارم،
~~جزغم
# # با آنکه زدشمنی خورم غم را من   1132 فریاد، که نیست غمگسارم جز غم %~%
# ول %~% این طرفه، که غمخوار ندارم جز غم! %~% زنهار، که نیست در کنارم جزغم
# # گویند که: غم مخور بگو پس چه خورم؟ %~% وله %~% از چرخ، چو روزیی ندارم
~~جز غم!
# # 1133 هر غم، که زتو بر من دمساز آید %~% صد کار زساز رفته، با ساز آید
# # دل خون شودم، ز راه دیده حالی %~% گامی دو سه از پیش، غمت باز آید!
### | وله
# # 1134 گفتی که: ««به باغ عشق بالیده نه ای %~% و اندر غم من، چنان
~~پسندیده نه ای»
# # در قد خمیده و دل تنگم بین %~% گر صورت غم بعینه دیده نه ای!
# # 1135 با غم گفتم: ««جگر به خون می کنی ام %~% وله %~% عشرت کم و، اندوه
~~فزون می کنی ام
# # یرون نروی ازدل من» گفتا: «خه! %~% از خانهآ خویشتن برون می کنی ام!)
# # 1136 ما، در غم ms114 خود بنسفتیم هنوز %~% له %~% در باغ زمانه، نشکفتیم
~~هنوز
# # گفتیم هزار فصل افزون، غم دل %~% وزصد غم دل، یکی نگفتیم هنوز!

PageV01P253

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0257.jpg)

### | باب یانزدهم
# در اوصاف وافعال معشوق
### | وآن چهل ویک نمط است
### | نمط اول
### | در حسن وجمال
# # 1137 گر حسن توه بر فلک زند خرگاهی %~% از هر برجی، جدا بتابد ماهی
# # ور لطف تو، بر زمین بیابد راهی %~% صد یوسف، سر بر زند از هر چاهی
### | شیخ احمد غزالی
# ~~1138 در وصتف توام، دو صد زبان می بایدیا پیشکشم هزارجان می باید
# # آنجا که تویی، دست سخن می نرسد %~% فی الجمله، چنانی که چنان می باید!
# ~~1139 ناچیده گلی، زآن دو رخ نسرینی دامن ز وصال ما چرا درچینی؟
# # تو خود، شکری زفرق سرتا به قدم %~% از بهر چه می کنی، شکر شیرینی؟
### | به
# ~~1140 ای عالم دل ملک تو، شاهت خوانم در جمع بتان، شمع سپاهت خوانم
# # یک عکس تو آن است، که ماهش خوانند %~% وله %~% یک سهومن این است، که
~~ماهت خوانم!
# ~~1141 ای یوسف عهد، این چه دل آشوبی توست  هر زاو یه ای، محنت یعقوبی
~~توست
# # خت غم خود، کجا نهم من اکنون %~% چندانکه جهان است، همه خوبی توست!

PageV01P254

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0258.jpg)

# # 11،2 ای گلشن عقل و جان، رخ روشن تو %~% اوله %~% ننشسته زعیب، گردبر
~~دامن تو
# # از لطف، به دست کس نیاید تن تو %~% گر زیر و زبر کنند پیراهن تو
### | اوله
# # جایی که همای حسن توپر بگشود   11،3 ای باز هنر، فاخته خو، کبک دری %~%
# طاوس، که باشد که کند جلوه گری؟ %~% طوطی لب و شاهین فر وعنقا گهری
# # رچرخ چهارم، از جمالت نقطی   114 ای نقش تو دست اوستادان کرده %~% اله
# %~% اوله %~% برداشته، شمع بامدادان کرده %~% انوار فلک را، به تو شادان
~~کرده
# # 114،4 دل، چاکر لعل دلر بای تو شود %~% جان، بندهآ جزع جانفزای تو شود
# ~~ورعکس پذیرد زجمالت، گردون   1140 ای روی تو نوبهار و بستان بهشت
# ناتو، ز بهشت ms115 عدن بگریخته ای %~% وله %~% بس چوب که می خورد نگهبان بهشت!
# %~% خورشید، چو ذره در هوای تو شود %~% وز قد تو، آراسته ایوان بهشت
### | الغیره
# # 1147 در باغ طرب، سرو سهی باری تو %~% گر بر دل و جان داغ نهی، باری تو
# ~~11،8 خورشید، که او عکس نگینت بوسد   ازحسن و جمال، اگر کسی لاف زند
# %~% وله %~% ای نور دو دیدهآ رهی، باری تو! %~% هر لحظة، زآسمان زمینت بوسد
# # در پای تو، همچو دامنت می افتد %~% تا دست تو، همچو آستینت بوسد
### | لاادری PageV01P255
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0259.jpg)

# باب یازدهم - اوصاف معشوق
### | لااعرف
# # 1151 بر چهرهآ من، به نام خود زرداری %~% در دیده که تخت توست، گوهر
~~داری
# # بر سرو روان، زماه افسر داری %~% بادات زملک حسن، بر خور داری!
### | سید اشرف
# # 1152 گه، بر رخ آن مهرگیا بازم عشق %~% گه، بر سر آن زلف دوتا بازم عشق
# # سر تا پایت زیکدیگر خوبتر است %~% عاجز شدهام، که بر کجا بازم عشق!
### | وله
# # 1153 مه را، اثری به روی او می ماند %~% چیزیش، بدان فرشته خومی ماند
# # نی، نی، غلطم! مه زکجا او زکجاست %~% وله %~% جان برخی او، بدو همو می
~~ماند!
# # 1154 مرجان، به حقیقت از لبان توبرند %~% در و گهر، از لفظ و زبان تو
~~برند
# # بی نام ونشان شوند، خوبان جهان %~% جایی، که درو نام و نشان تو برند!
### | لااعرف
# # 1155 امروز، به خوبی ای صنم رونق توست %~% در بارگه حسن و لطف، سنجق
~~توست
# # اوصاف تو، از وهم وخرد بیرون است %~% این «لیس کمثله») مگر در حق توست
### | اوله
# # 1156 یک ساعته وصل آن بت روح افزای %~% حقا، که به از مملکت هر دو سرای
# # چشم بد از او دور، که از سرتا پای %~% یا روح مجسم است، یا لطف خدای!
### | مجیر بیلقانی
# ~~1157 آنها، که به مذهب تناسخ فردندتومی رفتی، در تو نظر می کردند
# # سوگند به اعتقاد خود می خوردند %~% وله %~% کاین یوسف مصری است، که باز
~~آوردند! ms116
# # 1158 صد بار وجود را فرو بیختهاند %~% تا زو، چو تو صورتی برانگیخته
~~اند
# مان الله! ز فرق سرتا قدمت %~% در قالب آرزوی من ریخته اند!

PageV01P256

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0260.jpg)

### | جمای نقاش
# ~~11591 با روی تو، خورشید سخن از مه راندمه پیش تو، آفتاب را نیکو خواند
# # حورشید سپید دیده، کور است مگر! %~% یا ماه سیه گلیم را، شرم نماند؟
### | جمال عبدالرزاق
# ~~1160 از بهر خدا، آن قد و قامت نگریدبر عارضش، از مشک علامت نگزید
# ~~زانجا که شمایید، بنتوان دیدن! در چشم من آیید و، قیامت نگرید!
### | صدر زنگانی
# # 1161 نقاش رخت، زطعنه ها آسودهست %~% کز صنعت خود، هر چه توان بنمودهست
# # مرتا پایت، چنانکه باید بودهست %~% گویی که کسی به آرزو فرموده ست!
### | عبدالواسع جبلی
# # 116 از روی تو، نسختی به چین بردستند %~% آنجا، که دو صد بتگر
~~چابکدستند
# # در پیش مثال روی تو، بنشستند %~% انگشت گزیدند و، قلم بشکستند!
### | لااعرف
# # 1163 حاشا که به ماه گویمت  می مانی %~% یا چون قد تو، سرو بود بستانی
# ~~مه را، لب لعل شکر افشان زکجاست؟ در سرو، کجاست جنبش روحانی؟
### | لااعرف
# # 116 در دور رخت، یک دل بی آبله نیست %~% وان رخ که توداری، از جهانش
~~گله نیست
# ~~مه خواندنش خطاست، زان روی که هسترومی رخ و ترک چشم و زنگی گله نیست!
### | اوله
# # 1165 ای عر بدهآ نرگس مستت، همه خوش %~% وی شعبدهآ زلف چوشستت، همه خوش
# ~~ای هر چه کنی، زپای تا سر همه خوبوزسرتا پای، هر چه هستت همه خوش!
### | اوله
# # 1166 در موسم گل، شراب را می مانی %~% در جام بلور، آب زامی مانی
# # در صبحدم، آفتاب را می مانی %~% در دیدهآ مست، خواب را می مانی!

PageV01P257

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0261.jpg)

### | الغیره
# # 1167 ای نوش لسب، آفتاب را می مانی %~% وی کان طرب، شراب را می مانی
# # شیرین پسری، خدای را باید گفت %~% انصاف دهم، جلاب را می مانی
### | لااعرف
# # 1168 گر یوسف زنده بودی، ای شمع چگل %~% از حسن ms117 تو، شرمسار ماندی و خجل
# # بس خواندی، زان پس که به تو دادی دل %~% «سبحانک ما خلقت هذا باطل))
### | عز اصفهانی
# # 1169 این حور وشان، که نازنین آمدهاند %~% گویی مگر از خلد برین
~~آمدهاند
# # آب کهنان آسمانی بردند! %~% این نوعهدان، که در زمین آمده اند!
### | اوله
# # 1170 امرونم دکر باره چنان آمدهای %~% گویی زبهشت جاودان آمدهای
# # رخشنده، چو ماه آسمان آمدهای %~% از خلد مگر در این زمان آمدهای؟
### | اوله
# # 1171 کس نیست، که داد خلق بستاند ازو %~% جان من مستمند برهاند ازو
# # سبحان الله! که نیستش در همه تن %~% عیبی، که دلم عنان بگرداند ازوا
### | له
# # 1172 گر بر شمرم زخوبیش تا چند است %~% یامعنی جان پسند، او را چند است
# # عمرم، زشمردنش به پایان آید %~% وان را نتوان گفت، که چون یا چند است؟
### | اوله
# # 1173 گه بر سر زلف دلر بایت نگرم %~% گه بر لب لعل جانفزایت نگرم
# # چندانکه من اندر سر و پایت نگرم %~% عاجز شدهام، که در کجایت نگرم!
### | وله
# # 1174 ای گلبن لطف، یاسمن برخی تو %~% وی سرو روان، سرو چمن برخی تو
# # در شیوهآ شکل هر که در روی زمین %~% در می نگرم، هم تو که من برخی تو!
### | کمال [اسماعیل]
# # 1175 ای بر دل من غم ترا دلسوزه %~% سرگشتهآ لعلت، فلک فیروزه
# # ک ساعته حسنت از خدا می خواهد %~% هم ماه دو هفته، هم گل یکروزه!

PageV01P258

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0262.jpg)

# # 1176 ای عشق تو را، با دل من خویشی کم %~% لغیره %~% وی مهر تو، از
~~هرچه بر اندیشی کم
# # تا حسن تورا، کمی بود هر دم بیش %~% اندوه تو را، کجا بود بیشی کم؟
### | وله
# # 1177 اندام به اندام چو سیم خامش   نقاش فلک، نمهی تواند انگیخت %~%
# اندام به اندام تر از اندامش! %~% لطفی دارد، که کس نداند نامش
### | مرتضی
# # 1178 لعلت، که شکر سغبهٔ‌ شیرینی اوست %~% او را به جهان کار، گهر چینی
~~اوست
# # مثلت به جهان، دیدهآ احول بیند %~% وان نیز، هم ازغایت ms118 کژبینی اوست!
### | ظهیر
# ~~من، فارغم ازملامت دشمن و دوست   1179 دل، گرچه هلاک جان وتن می خواهد
# %~% خود حسن تو، عذر دل من می خواهد! %~% رسوایی کار خویشتن می خواهد
### | شمس سجاسی
# ~~در چشم منی دایم و، این نیست شگفت   1180 هر دل که تو را بباخت، درتاب
# بود   118 با آنکه دوای درد دل نتوان کرد %~% اوله %~% زیرا که پری همیشه
# در آب بود! %~% هم ترک تو، ای شمع چگل نتوان کرد %~% هر دیده که بی تو گشت،
~~بیتاب بود
# # صورتگر جان، زنور خود کرد تورا %~% ورنه، چوتویی زآب و گل نتوان کرد!
### | قاضی مراغه
# # خط تو، گواه عارض شاهد توست   1182 منشین صنما به جور جویی، برخیز %~%
# با ماه، به دعوی نکویی برخیزا %~% پیشت برود هر چه بگویی، برخیز
### | کمال تفلیسی
# # 118 در روی تو، روی خود عیان بتوان دید %~% مغزش زدرون استخوان بتوان
~~دید
# # در تاریکی، تو را چنان بتوان دید %~% کزلطف تو، درتن توجان بتوان دید
### | حاجی شروانی
# # 1184 ای پیش قدت، سرو چمن در باقی %~% با عارض تو، سیم وسمن در بافی
# # فی الجمله، سخن ز آفرینش امروز %~% بی مشل کسی، گشت سخن در باقی!

PageV01P259

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0263.jpg)

### | عماد غزنوی
# # 1185 در کوی تو، کشت وصل بی بر بینم %~% وز دست تو، دست عقل بر سر بینم
# # از بوالعجبیهات یکی فعل آن است %~% کانگه که ببینمت، نکوتر بینم
### | بدر تفلیسی
# # 1186 زلف تو، به پیرامن مه می گردد   داری الفی زقد و، صفری زدهان %~%
# بر خون هزار بیگنه می گردد %~% حسن تو، از آن یکی به ده می گردد
### | سعد گنجهای
# # 1187 در گرد سر زلف تو، جان می نرسد %~% در حسن تو، ماه آسمان می نرسد
# # در شکل و شمایل تو، ای جان و جهان %~% چیزی است، که کس به کنه آن می
~~نرسد
### | اوله
# # 1188 با آتکه دمی به مهر پیوندت نیست %~% بنمای، دلی که آرزومندت نیست
# # ای دوست، مگر خدای خوبانی از آنک ms119 %~% در دهر، به حسن مثل ومانندت نیست
### | نجیب عمر
# # 1189 در یار نگر، چو کعبه خواهی و حرم %~% در وی، حجرالاسود و زمزم با
~~هم
# # خالش حجرالاسود و، رویش کعبه %~% خطش حرم و، چاه زنخدان زمزم
### | رضیه گنجهای
# # 1190 تا در چشمی، برفت خواب از چشمم %~% اشکی نرود، به هیچ باب از چشمم
# # لیکن، ز بی آنکه تو در چشم منی %~% لهستی %~% از تری آن، می چکد آب از
~~چشمم!
# # 1191 تا ظن نبری کز پی جان می گریم %~% زین سان که به پیدا و نهان می
~~گریم
# # از آب لطیف تر نمودی خود را %~% در چشم من آمدی، از آن می گریم
### | جمال اشهری
# # 1192 یاری، که قدش چوقد سرو چمن است %~% رخسارهآ او، رشک گل و یاسمن
~~است
# # دیدم به رهش، زلطف چون آب روان %~% زان، آب روان هنوز در چشم من است
### | کمال اسماعیل
# # 1193 سودای تو، راز من برون داد از چشم %~% اشکم به زبان حال، بگشاد از
~~چشم
# # تا لطف تو در چشم من آمد، زان پس %~% آب همه عالمم بیفتاد از چشم
~~PageV01P260
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0264.jpg)

### | الغیره
# ~~1194 از گل نه ای ای نگار، از نوری توگویی نه نهاد آدمی، حوری تو
# # آن کس که تو را به ماه مانند کند %~% گو نیک براندیش، که بس دوری تو!
### | لااعرف
# ~~1195 روزی، که سر از پرده برون خواهی کردآن روز، زمانه را زبون خواهی
~~کرد
# # گر حسن و جمال از این فزون خواهی کرد %~% یارب، چه جگرهاست که خون
~~خواهی کرد!
### | اوله
# ~~119 مه کیست دلا، که حلقه بر در زندتیا چرخ، که خیمهای برابر زندت
# # باری داری، که مه خجل گردد از او %~% با نقره زدن، ولیک با زر زندت!
### | سعد لحافی
# ~~1197 تا زلف و رخت، چوصبح و شام افتاده ست در حلق دل از زلف تو دام
~~افتادهست
# # تو، نوبت حسن گرچه امروززدی %~% دیرست، که این طشت زبام افتادهست!
### | جمال خلیل
# ~~1198 گرچه که ms120 دلم را به تعب می داری وزتاب سرزلف به تب میداری
# # یا قد و خط ورخ چوسرو و گل و مشک %~% شکلی و شمایلی عجب می داری
### | نمط دوم
# در تشبیهات طره
### | لااعرف
# # 119 ای توده به گرد روز تو خرمن شب %~% وی روز تو دست کرده در گردن شب
# # یشانی روشن تو، وان طره بدو %~% صبحی است، برون آمده از دامن شب
### | صدر خجندی
# # 1200 تا طرف رخت زلف سیه بگرفتهست %~% گویی ره توبه را گنه بگرفتهست
# # آن طرهآ عنبرین، زرخ یک سوکش %~% تا ظن نبرد کسی، که مه بگرفته ست!

PageV01P261

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0265.jpg)

### | جمال خجندی
# # 1201 چشمت به کرشمه ای دو صد جان ببرد %~% لعل لب تو رونق صد کان ببرد
# # وان طره هندوی مشعبد بازت %~% از حقهآ دل مهرهآ ایمان ببرد!
### | کمال اصفهانی
# # 1202 ای دیده، خیال روی چون گلنارش %~% بر خود زدی، از چشم فرو مگذارش
# # وی دل، تو سر طرهآ عنبر بارش %~% نیک آوردی به دست، محکم دارش!
### | برهان گنجه ای
# # 1203 مهر، از لب جانفزای نوشین بردار %~% بار، از دل عاشقان غمگین
~~بردار
# # در کار جگر سوختگان، کن نظری %~% از گوشهآ مه، طرهآ مشکین بردار!
### | الغیره
# # 1204 در عشق تو، ای فرشته خومی ترسم %~% تا از غم آن روی نکو می ترسم
# # از زلف تو ایمنم، ولی طرهآ تو %~% پیوستهآ حاجب است، از او می ترسم!
### | عزیز شروانی
# # 1205 ای چشم تو بر کرده به عیاری سر %~% ابروت نهاده، در جفا کاری سر
# # چون زلف به سر برآمدم از تو و، تو %~% چون طره، به من فرو نمی آری سر!
# شمس اسعد گنجه ای
# # 1206 ای چشم تو خو کرده به خون ریختنم %~% مگذار به غمزه دست بر پیختنم
# # گر بر خطت از میان جان سر ننهم %~% از طره بفرمای، در آو یختنم!
### | جمال حاجی
# # 1207 دل عاشق روی توست، نیکودارش %~% در بند به بوسه با لبت بازارش
# # چون زلف، به پای در میفکن کارش ms121 %~% وله %~% چون طره، بیکبار فرو
~~مگذارش!
# ~~ورجان زخط خوش تو سر پیچاند   1208 گر دل نه مطیع توست، برخیز او را
# %~% برخیز، سر از طره بر آو یز او را! %~% از حلق به تیر غمزه خون ریز او
~~را
### | خلیل شروانی
# # 1209 بس نیست، که مشک لاله را می پوشد %~% یعنی، خط توخد تورا می پوشد
# # این طرهآ هندوی تو، باری از من %~% بیشانی روشنت چرا می پوشد؟

PageV01P262

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0266.jpg)

### | نمط سوم
### | درتشبیهات زلف
### | جمال اشهری
# ~~121 ای یافته زلف توز هر باد شکست   با زلف تو، تا ابد بهم باد شکست
# # لاله وگل، رخ تورا بود مصاف %~% از بهر چه، بر زلف توافتاد شکست؟
### | لاادری
# # 121 زلف تو، عظیم سرفراز افتادهست %~% در بردن دل، دست دراز افتادهست
# # روی تو، به حسن می کند تربیتش %~% او فارغ از آن، به پشت باز افتادهست!
### | جمال اشهری
# ~~زلف تو، به جنبشی دل از من بر بود   1212 مشکین سر زلفین تو، تا می
# جنبد %~% وله %~% آن زلف نگر، که از کجا می جنبد! %~% در غارت مسکین دل ما
~~می جنبد
# ~~1212 چشمت، در رحمت است بازش می کن   ازلف سیهت، که مشک می خیزد ازاو
# %~% سرمایهآ عمر است، درازش می کن! %~% وز ناز و کرشمه، برگ و سازش می کن
### | اوله
# ~~1214 ای هر دهن ازتو کرده افسانه مرا   در پای چه می کشی سر زلف، که
# کرد %~% وله %~% زنجیر کشیدن از تو، دیوانه مرا! %~% غم نیست، که نیست از
~~تو هم خانه مرا
# ~~1215 زلف کژتو، که هست با قد تو راست   پیوند از آنجا که تویی با دل
# ماست %~% وله %~% بنگر، که مسافت از کجا تا به کجاست! %~% بالاش، همان مدان
~~که از سرتا پاست
# # 1216 زلف سیهت، که مشک با او کم زد %~% مشاطهآ فتنهاش خم اندر خم زد
# # یک شب به منش سپار، تا یک باری %~% برهم زنمش، که عالمی بر هم زد!

PageV01P263

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0267.jpg)

### | وله
# # 1217 آن ms122 بت که دلم جست... در بر زلف %~% بر اخگر رخ نهاد خوش عنبر زلف
# ~~نمودیمی دل شده در صورت خطاز آینهآ عذار، عکس سر زلف
### | الغیره
# # 1218 دل بشکندم، چوزلف بر هم شکنی %~% دل کم شکند مرا، گرش کم شکنی
# # برهم مشکن زلف، که یک عالم دل %~% بر هم شکند، چوزلف بر هم شکنی!
### | لااعرف
# # 1219 ای ترک، به غمزه آفت جان و تنی %~% خصم تونیم، گرچه به جان خصم
~~منی
# # بر می شکند خسته دلم را، زلفت %~% اوله %~% من، زلف ندیده ام بدین
~~پرشکنی
# # 1220 نزدیک دو زلفت، ای مه بنده نواز %~% چشمت، سخن روی تومی کرد آغاز
# # می پیخت در اوحدیث و، الحق خوش بود %~% مستی و حدیث خوب وافسانه دراز!
### | کمال خجندی
# # 1221 زلفت، به جز از ستیزه کاری چه کند؟ %~% دانی که چودل بدو سپاری چه
~~کند؟
# # در زیر کله، جهان بر آورد به هم %~% وه، وه! که گرش فرو گذاری چه کند!
### | لااعرف
# # 1222 زلف تو، تنت را به زره پوشیدهست %~% مانا که به دزدی دلم کوشیدهست
# # بی شک، که به خون ریختنم دارد میل %~% خط تو، بر آنگونه که بر جوشیدهست
# # 223) زلف توم که عادتش دل آزاری ماست %~% اوله %~% پیچان همه گه، زناله
~~و زاری ماست
# # باید که ازین سپس نبری سر او %~% گر نیز همه برای دلداری ماست!
### | سید بوعلی
# # 122 زلف تو، بنفشهآ کمر بر بستهست %~% یا خود گرهی به کار مادر بسته ست
# # گر دوش ندادهست کسی درد سرش %~% امروز چرا تافته و سر بستهست
### | ااعرف
# ~~122 در صدف لعل. تو، قند افتادهست
# ~~تو، غرهآ به بر شکستگیهاش مشو PageV01P264
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0268.jpg)

### | لااعرف
# ~~122 گفتم که: ««دلم به نزد تو گشت گرو  دل باز ده، آغاز مکن حیلهآ نوا»
# # فشاند هزار دل، زیک حلقهآ زلف %~% اوله %~% گفتا: «دل خود بجوی و برگیر
~~و بروا»
# ~~می لافد از آنکه گرد رویت گشتهست   1221 زلفت که همیشه سروری ورزیده ست
# %~% یعنی: همه آفتاب گردش ms123 دیده ست! %~% در پای تو چون در دل من پیچیدهست
### | سید بوعلی
# ~~1228 دل را، که به خدمت تو آمد رایش   در چاه زنخدان تو دیدم، در بند
# %~% از زلف تو،زنجیر گران بر پایش %~% عمری پس از آنکه گشت خالی جایش
### | لااعرف
# # 220) تا دیده ام آن زلف زره مانندش %~% کآرامگه دلم همی خوانندش
# ~~ر خاک نهد مه بر او پیشانی   سی صبر و دل و قرار چون [می] باشد   123
# چشمم که بر آن سرو قباپوش افتد %~% الغیره %~% دیوانه که زنجیر بجنبانندش
# %~% دل، زآتش او چو دیگ در جوش افتد %~% زلف خوش او، چو بر بناگوش افتد
### | شیخ برهان
# # 123 گر جرعه ای از جام لبت نوش کنم   یک حلقه ز زلف عنبرینم بفرست %~%
# تا حلقهآ بندگیت، در گوش کنم %~% مهر همه دلبران، فراموش کنم
# # 1232 چون ساخت دلم در سر زلف تو مقام %~% اوله %~% همچون زلفت به جمله
~~اوصاف تمام
# # آشفته و آو یخته و تیره نهاد %~% سرگشته و بر هم زده و بی آرام
### | اوله
# ~~1232 هر دم، دل من میل به جایی دارد   رایش همه زلف دلبران باشد و بس
# %~% اوله %~% یارب، چه شکسته بسته رایی دارد! %~% اندیشهآ عشق دلر بایی
~~دارد
# ~~1234 با روی تو، ماه آسمان راچه مخل؟

PageV01P265

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0269.jpg)

### | اوله
# # 1235 زلف توام، از عنا بخواهد کشتن %~% یک شهر چو من گدا بخواهد کشتن
# # برخیزم و، در شهر برآرم فریاد %~% کآو یختهای مرا بخواهد کشتن!
### | اوله
# # 1236 جانا، چومیان ما نه بیگانگی است %~% بشنو، که مرا با تو سخن خانگی
~~است
# # بر آرزوی سلسلهآ زلف خوشت %~% دیوانه دلم را، سر دیوانگی است!
### | اوله
# # 1237 زلف تو، که صد کار و کیایی دارد %~% با جان، زلطافت آشنایی دارد
# # بر گوشهآ چشم حلقه گشتهست، مگر %~% کان ترک، سر حلقه ربایی دارد!
### | اوله
# # 1238 تا جنبش زلف تونگارین، بیش است %~% با عشق تو، میل من مسکین بیش
~~است
# # با زلف تو مشک چین چه قیمت دارد %~% مویی ms124 ز سر زلف تو، صد چین بیش است
### | عیانی گنجه ای
# # 1239 زلفت، بر خال و خط غلط می گردد %~% پرگار صفت، گرد نقط می گردد
# # خط تو زمرد است و، زلفت افعی %~% افعی، به چه زهره گرد خط می گردد!
### | رفیع بکرانی
# # 1240 زلفت، که چو عقرب پی شرمی گردد %~% دانی پس پشتت به چه سر می
~~گردد؟
# # چون دید که لعل تو زمرد بگرفت %~% وحشی شد و، بر کوه و کمر می گردد
### | مجد تاییدی
# # 1241 ای قاعدهآ طرهآ تو طراری %~% هرگز نکنی چودیده مردم داری
# # هم روز رخت شبی بر آرد کارم %~% چون زلف خوشت اگر فرو بگذاری
### | مهذب نیشابوری
# ~~2242 رگ، چو بر ال عارص م وس بهد
# ~~بر رخ فکن ان عنبرت، از بهر خی PageV01P266
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0270.jpg)

### | لغیره
# ~~1244 دل، دزد غم است، خون او ریختنی است    در چاه زنخ کنش، که
~~بگریختنی است!
# # بندی ز دو زلف خویش در پایش کن %~% باری، به چنان رسن گر آو یختنی است!
### | لااعرف
# # 12،5 برخاسته قامتت، سرافرازی را %~% چشم تو نشسته، ناوک اندازی را
# # خون باد دلی، کو رسن زلف تودید %~% وانگاه، میان نبسته جانبازی را!
### | الغیره
# # 1246 زلفت، که طراز آستینش دیدم %~% گه بر سر و، گاه بر زمینش دیدم
# # جاسوس ضمیرم، ز ختن می آمد %~% پرسیدم از او، گفت: به چینش دیدم!
# # 12،7 هر حلقهآ زلفت، ز فن یکدیگر %~% ظهیر %~% گشتند نهان، در شکن
~~یکدیگر
# # از بهر ربودن دل و، غارت جان %~% کردند زبان در دهن یکدیگر!
### | مهستی
# # 1248 چشم ترکت، چو مست بر می خیزد %~% شور، از می و می پرست بر می خیزد
# # زلفت، چو به رقص در میان می آید %~% صد فتنه، به یک نشست بر می خیزد!
# # 1249 مر موی تو را، چه بود بی آزاری %~% ولها %~% برخاستن، از سر چو تو
~~دلداری
# # من بنده، اگر موی شوم در غم تو %~% هرگز، ز سر تو بر نخیزم باری!
### | ولها
# # 1250 در ms125 عشق تو، هر سوی همی باید رفت %~% چون اشک، به هر روی همی باید
~~رفت
# ~~در خدمت زلفین تو، همچون شاهان شرط است، که بر موی همی باید رفت!
### | رضی
# ~~1251 ای زلف تورنگ برده و بوی از مشک   چوگان شده و، برده بسی گوی
~~ازمشک
# # هر موی، که از فرق توافتد به زمین %~% فرقش نکند کسی، به یک موی از مشک
# صفی جرباد قانی
# ~~1252 ای باد صبا، ززلف جانان چه خبر؟ زان مشک فروش عنبر افشان چه خبر؟
# ~~زان خسته دلم، که در خمش گم شده بوددیدی اثری یانه؟ بگو، هان، چه خبر؟

PageV01P267

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0271.jpg)

### | ااعرف
# # 1253 ای زلف تو گه گشاده، گه بافته خوش %~% گاهی گرهی بر زده، گه تافته
~~خوش!
# # هم زلف تو، دیده از رخت روزی نیک %~% هم روی تواز زلف، شبی یافته خوش!
# # 1254 ای صنعت زلفت دل مشک آزردن %~% وله %~% کس نیست چوزلف سیهت، بر
~~گردن
# # القصه میان مشک و، زلفت به جهان %~% جز شانه، کسی فرق نداند کردن
### | ظهیر شفروه
# # 1255 زلفش، که نگار صد طراز آید ازو %~% جان و دل را، محرم راز آید ازو
# # تاری، که به نوک شانه باز آید ازو %~% عالم عالم فتنه فراز آید ازو!
### | الغیره
# # 1256 زلفش بکشم، شب دراز آید ازو %~% ور باز هلم، چنگل باز آید ازو
# # ور گرد به آستین ازو بنشانم %~% دامن دامن مشک فراز آید ازو!
### | فخر مبارکشاه
# ~~1257 آنک آتش مهر، در دل ما افکند در آب، نظر بر رخ زیبا افکند
# # بندی ز سر زلف خود، آشفته بدید %~% پنداشت که کار ماست، در پا افکند!
### | اشهری
# # 1258 در عشوه گری، چو گل شکفتی با من %~% صد شب به خیال، بیش خفتی با
~~من!
# # گفتی که : («سرزلف به دست تو دهم)) %~% در پای فکندی، آنچه گفتی با من!
### | اوله
# ~~1259 دل، در سر زلفت آرمیدن خو کردزین موی بدان موی رسیدن خو کرد
# # چون موی شدم، بر منش باز فرست ms126 %~% اکنون که به موی بر دو یدن خو کرد!
### | اوله
# # 1260 بیچاره دلم، زمن رمیدن خو کرد %~% در حلقهآ زلفت آرمیدن خو کرد
# # آن دست نداشت او، که زنجیر کشد %~% هم، بر پی زنجیر دو یدن خو کرد!
### | لااعرف
# ~~1261 تا سوی لبش، به بوسه پروانه دهدوین مرغ نیاز را، دم دانه دهد
# ~~من مست گرفته زلف او، اومی گفت: PageV01P268
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0272.jpg)

# # 1262 افتد که سر زلف تو پروانه دهد %~% وله %~% و اندر خم و بیچ خود
~~مرا خانه دهد
# # از گردش روزگار، نومید نیم %~% وله %~% کان سلسله، هم به دست دیوانه
~~دهد!
# ~~آن زلف چوزنجیر، به رخ برچه نهی؟   126 در هر دهن، از عشق تو افسانه
# منم %~% رسوا شده پیش خویش و بیگانه، منم %~% در گردن من فکن، که دیوانه
~~منم!
### | 1اعرف
# # 1264 هر شب، زغمت هزار افسانه نهم   زنجیر سر زلف تو در دست من است %~%
# بر پای دل سرکش و دیوانه نهم %~% وز دست غمت، روی به بتخانه نهم
### | لاادری
# # 1223 ما را، دل کور بخت و کژ بین افتاد %~% در دام دو زلف هندوت، زین
~~افتاد
# # این دل، هوس راه ختن داشته بود %~% اندیشه خطا کرد، سوی چین افتاد
### | مختصر گنجه ای
# ~~126 زلف سیهت، که مشک تو بر تو اوست   کس مشک ندید، کان ندارد آهو   خ
~~مشک، ولی نا شده در نافه هنوز   126 رخسار تومشک است، سرزلف توخون   با تو،
# سخن زلف درازت گفتم   126 تا در سر زلفت خم چین افکندی %~% وله %~% الغیره
# %~% الآ زلفت، که مشک بی آهو اوست %~% ای جان وجهان، دلیل می دانی چون؟ %~%
# مرد افکن وشست ودلبر وهندو اوست %~% خون زلف، ولی آمده از نافه برون %~% بر
# ماه، نقاب عنبرین افکندی %~% در خشم شدی و، بر زمین افکندی
### | اادری
# # 126 مشکت، پسرا بر گل رعنا مفکن %~% در گردن جان، کمند والا مفکن
# # دستی بزن و، سری بجنبان با ما %~% و ین کار، چوزلف خویش در پا مفکن! ms127
### | صاحب سعید شمس الدین
# # 1270 از بند سر زلف تو، ای حور نژاد %~% خود را، به هزار حیله کردم
~~آزاد
# # از چاه زنخدان تو، غافل بودم %~% از بند برون آمد و، در چاه افتاد!

PageV01P269

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0273.jpg)

### | مبارکشاه
# # 1271 ای زلف تو در مشک نگه ناکرده %~% نگذاشته حال خود، تبه ناکرده
# # گر عاشق تو نیست، چرا هر ساعت %~% در پای تو سر نهد، گنه ناکرده؟
### | شمس سجاسی
# # 1272 ماه، از رخ یار مایه اندوخته است %~% خورشید فلک، به مهرش آموخته
~~است
# # تا زلف ورا مشک نخوانی، زنهار! %~% کان مشک سیه دل، جگر سوخته است!
### | مهذب نیشابوری
# # 1273 قندت، که نبات عنبر افشان آورد %~% از تربیتی چشمهآ حیوان آورد
# # آورد شب زلف به روز رخ و، گفت: %~% لغیره %~% شب، بهتر از این به روز
~~نتوان آورد!
# # 1274 آو یخته زلف تو، دلاو یز بود %~% هندو نسبی، که رومی آمیز بود
# # دوش آمده بود، تا بریزد خونم %~% آو یخته، دیدهای که خونریز بود؟
# # 1275 امسروزم دل از محتکفان در اوست %~% عطار %~% وین دل، که تهی است
~~زوبر ما، بر اوست
# # زلف خوش او، گرچه ندارد سر کس %~% دل را سر اوست، لاجرم در سر اوست
# # 1276 زلف تو، که مشک کمترین چاکر اوست %~% لیر %~% جان با همه بارنامه،
~~خاک در اوست!
# # زان شکل مسلسل ودرازی و شکن %~% هر چند که بی سر است، ما را سر اوست
### | وله
# ~~1237 زلفت، که طراوت جهان مایهآ اوست    هر زیبایی که هست، پیرایهآ
~~اوست
# # در مرتبهآ فروتر، این پایهآ اوست %~% کان روی چو آفتاب، در سایهآ اوست
### | انوری
# # 1278 مسکین دل من، چومحرم راز نیافت %~% و اندر قفس جهان، هم آواز
~~نیافت
# # اندر سر زلف خوبرو یان گم شد %~% تاریک شبی بود، کسش باز نیافت!

PageV01P270

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0274.jpg)

### | نزهة المجالس
### | کحال
# # 1279 یک بار بگفتم : ای مه مهر پرست %~% در گردن من گره زن، آن زلف
~~چوشست
# # گفتا: چه گشاید از تو آخر، که مرا %~% خود را ms128 به کمند، بر تومی باید
~~بست!
### | شمس گنجه ای
# # 1280 در حلقهآ زلف آن بت عشوه پرست %~% دی شب، چوزدم زغایت مستی دست
# # در هر شکن زلف تو، افزون دیدم %~% ده پانزده، بیست سی، چهل پنجه شست!
### | جمال سرخسی
# # 128 ای زلف تو را هزار دل در شکنی %~% فریاد وفغان زتو، به هر انجمنی
# # می گشت به لاف گرد رویت، می گفت: %~% کس دید در آفتاب گردش، چومنی؟
### | عماد دبیر
# # 128 گر ماه در آن چهرهآ رخشان نگرد %~% از رشک تو، انگشت به دندان ببرد
# # ور باز بدان گوی زنخدان نگرد %~% از زلف تو، صد هزار چوگان بخورد
### | قاضی نجم
# # 1282 زلفی، که به خم همچو کمندش داری %~% گرچه گفتم که بی گزندش داری
# ~~چون با منش از هیچ گره می گیرد   128 زلف تو، نگون از بر رخسار چراست؟
# گر کرد گنه، چه کار دارد به بهشت؟ %~% لغیره %~% آن به، که همه ساله به
# بندش داری %~% با عارض چون بهشت تو، یار چراست؟ %~% ور نیست گنهکار، نگوسار
~~چراست؟
### | الغیره
# # 1285 یاری، که به چشم فتنه انگیز است او %~% مرد افکن و دلفریب وخونریز
~~است او
# # هر دل که برد، در سر زلف آو یزد %~% جانهاش فدا، که بس دلاو یز است او!
### | حمید گنجه ای
# # 1286 از زلف بپرهیز و، زمکاری او %~% هان! تا نشوی غره به غداری او!
# # کان روز، که غوغای خطت برخیزد %~% الغیره %~% معلوم رخت شود، سیهکاری
~~اوا!
# # 1287 آن عنبر لالای تو، ای طرفه پسر %~% کژ می رود و، می رودش کار به
~~سر
# # شاید، که برانگشت بپیچی آن را %~% کز روی زنخ نهاد بر خط توسر
~~PageV01P271
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0275.jpg)

### | لغیره
# ~~1288 زلفت، که سر از خلق جهان می پیچد دانی که زبهر چه، چنان می پیچد
# # در پای تومی بایدش افتاد، زعجز %~% بر خویشتن، از غیرت آن می پیچد
### | الغیره
# # 1289 زلفت، که زمن چون زتو سر می پیچد %~% همچون عملت، به پای در می ms129
~~پیچد
# # بر دست خود ار سرش بپیچی، شاید %~% کو دست چو من هزار، بر می پیچد
### | لغیره
# # 1290 ای کرده هزار دل سر زلف تولاش %~% پرخم شده، چون تراشهآ تیر تراش
# # هر چیز که بشکند، بها کم شودش %~% زلف تو چوبشکست، بیفزود بهاش!
# # 1291 گفتم: دل من دراز تا چند کشی؟ %~% لغیره %~% وز من، سر زلف بازتا
~~چند کشی؟
# # می گفتم و، می کشیدم از سر زلفش %~% گفتا: برو [این] دراز تا چند کشی؟
### | سعد سمرقندی
# # 1292 باعنبرش ای باد، چه سر می داری %~% کو را چو دلم زیر و زبر میداری
# # دلهای پر از راز، بسی در خم اوست %~% تو پردهآ رازها چه بر می داری!
### | فخر مراغه ای
# ~~1293 آن نرگس نو شکفته، مست از چه فتاد؟ وان سنبل تازه، گل پرست از چه
~~فتاد؟
# # ننموده سیاهی سپه، مشک خطت %~% بر لشکر زلف تو، شکست از چه فتاد؟
### | شفروه
# # 1294 گر دور شود، زلف پشولیدهآ او %~% پیدا شود آن روی پسندیدهآ او
# # ای باد صبا، زمزمهای نرم بکن %~% تا رقص کند، زنگی شوریدهٔ‌ او!
### | وله
# # 1295 هر کوبه جهان غمخور زلف تو شود %~% دلتنگ تر از چنبر زلف تو شود
# # وان دل، که به طبع در سر زلف توشد %~% دانی چه کند؟ در سر زلف تو شود!
### | مجیر بیلقانی
# ~~1296 چون دید دلم که زلف یارم خم داشت در حلقهآ او رفت و، قدم محکم
~~داشت
# # یچاره ندانست، چوبه در نگرست %~% هر حلقه از آن زلف، دری در غم داشت!

PageV01P272

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0276.jpg)

### | لاادری
# # 1297 تا غمزهآ کافرت به کین اندر شد %~% کافر صفتی از توبه دین اندرشد
# # هندوی دو زلف تو، به ترکی برخاست %~% آمد ختنی وار، به چین اندر شد
# # 1298 زلفت، که زماه تکیه گاهی دارد %~% وله %~% انصاف، که خوش منصب و
~~جاهی دارد
# # ربود دلم، نیارمش گفت که او %~% چون عارض تو، پشت و پناهی دارد!
### | لغیره
# # 1299 زلف تو، که حق باد بحق داور ms130 او %~% زان گشت بریده، حلقهآ چنبر او
# # کوخواست به باد داد، سرهای سران %~% سر دل او گشت قضای سر او!
### | الغیره
# # 130 جان، در پس ان زلف سیه پوش گریخت %~% و آرام و قرار، از من بیهوش
~~گریخت
# # زلف تو، چو دزدید دلم، هندو وار %~% قد خم زد و رفت، در پس گوش گریخت!
### | الغیره
# # 1301 سودت، به زیان من تعلق دارد %~% نامت، به زبان من تعلق دارد
# # رنهار، سر زلف تو را چون داری %~% الغیره %~% کان رشته، به جان من تعلق
~~دارد
# # 1302 ای فتنهآ عاشقان بیدل که تویی %~% وی حاکم ساحران بابل که تویی
# # با زلف بگو، چو بر رخت تکیه زند %~% ای هندوی نیکبخت مقبل که تویی!
### | تغیره
# # 1302 بی آنکه به کس رسید، زوری از ما %~% یا گشت پریشان، دل موری از ما
# # ناگاه، برآورد بدین رسوایی %~% شوریده سر زلف تو، شوری از ما
### | تغیره
# ~~130 زلف تو، که جز دل به جفا نشکند او  در پای تو سر بشیوه می افکند او
# ~~سا آنکه تو، بر فرق سرش می داریبر روی توبینی، چه زنخ در زند او!
### | صدر خجندی
# ~~1304 زلفت، که همیشه سرفرازی می کرد در باغ رخت، دست درازی می کرد
# # ار خیره کسی، سرس ببایس برید %~% هندو بچه مست بود، بازی می کرد!

PageV01P273

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0277.jpg)

### | وله
# # 1306 زلفت، به لبت دست درازی می کرد %~% هر لحظه، به خون خلق بازی می
~~کرد
# # جانا، سره کردی که سرش ببریدی %~% آن هندو را، که ترکتازی می کرد!
### | اوله
# # 1307 چشم تو، دل خلق زناگه ببرد %~% لعل تو، هزار زاهد از ره ببرد
# # بازیگر زلف تو، به یک بوالعجبی %~% از حقهآ چرخ، مهرهآ مه ببرد!
# # 1308 یارم، زشکر خنده شکر می شکند %~% وله %~% وان ترک، گله بر گل تر
~~می شکند
# # واندر خم زلف، صد هزاران دل را %~% بر می شکند، چنانکه بر می شکند
### | وله
# # 1309 آن زلف نگر، چگونه پر دستان است %~% گویی ms131 که کمند رستم دستان است
# # یازنده بدان زلف، بسی دستان است %~% اوله %~% دستی که بدان زلف رسد،
~~دست آن است!
# # 1310 بالای تو ای ماه، بلای دل ماست %~% رعنایی نرگست، عنای دل ماست
# # گفتی : ««سر زلف ماست، جای دل تو!») %~% جای همه دلهاست، چه جای دل
~~ماست!
### | جمال خجندی
# ~~1311 تا وسوسهآ عشق تو، در خانهآ ماستپبیوسته، میان خلق افسانهآ ماست
# # زنجیر سر زلف تو، زان دارم دوست %~% کان، لایق پای دل دیوانهآ ماست
### | اوله
# # 1312 از پیش دلم، خوش پسرا دور مشو! %~% ای دوست، خدا راو مرا دور مشو!
# # ور زانکه به جستن دلم خواهی شد %~% گرد سر زلف خود برآ، دور مشو!
### | معین طنطرانی
# # 1313 در کوی تو در گذر چو کردم رایت %~% تا بو که ببینم رخ شهر آرایت
# # در پای فکندی سر و، من چون زلفت %~% می خواستم آن دم، که فتم در پایت!
# # 1314 زلف خوش مشک رنگ عنبر سایت %~% الغیره %~% آمد بر سر، چو گشت هم
~~بالایت
# # زنهار، به سر باز مزن بگذارش %~% تا رقص کنان، بوسه زند بر پایت!

PageV01P274

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0278.jpg)

### | لغیره
# # 1315 یک چند، به کین زلف عنبر سایت %~% کو همسریی نمود با بالایت
# # دستی به صد انگشت، زنم در زلفت %~% بوسی به هزار لب، دهم بر پایت!
# جمال عبدالرزاق
# ~~131 بر آتش غم فتاده، چون زلف توام     سر خیره به باد داده، چون زلف
~~توام
# # پا آنکه زخط برون نهادستی پای %~% سر برخط تونهاده، چون زلف توام
### | لغیره
# # 1311 گفتی که: به زلف در کجا دارم دل؟ %~% بنمای به من، تا به تو
~~بسپارم دل!
# # بگشای سر زلف و، نگه کن تا من %~% وله %~% چون از سر زلف تو برون آرم
~~دل!
# # 1317 جایی که به جان زلف تو پرواز دهد %~% دل را نبود زهره، که آواز
~~دهد
# # کار من و زلفت، ز دو بیرون نبود %~% دل بازدهد، ورنه دلم بازدهد!
### | کمال اسماعیل
# # 1315 ای جان و جهان را مدد از ms132 بیش و کمت %~% حیران شده عقل، از صفت بیش
~~وکمت
# # روزی صد بار، همچو زلف بخمت %~% اندیشه فرو رفته زسرتا قدمت
### | وله
# # 132 رشک آیدم از جعد تو، ای عشوه فروش %~% کو، روی تو را چنان کشد در
~~آغوش
# # زین پس، نشوم جدا از آن چشمهآ نوش %~% چون زلف تو، تامرا بود بر سر
~~دوش!
### | وله
# # 1321 زلف تو، که در سیه گری چاکر توست %~% گویی که زمشک افسری بر سر
~~توست
# # سر بر زانو چرا نهادهست، چومن؟ %~% آخر، نه به ناز روز و شب در بر
~~توست!

PageV01P275

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0279.jpg)

### | اوله
# # 1322 زلف تو، که چون او نبود خیره سری %~% مشکی است، کزو سوخته شد هر
~~جگری
# # چون گرد میان او در آید گویی %~% ماری اشت، که حلقه می شود بر کمری
### | اوله
# # 1323 لعل توه ز لطف صورت جان دارد %~% خطت، صفت مهر سلیمان دارد
# # و ین طرفه، که با مهر سلیمان زلفت %~% اوله %~% دیوی است، که باد را به
~~فرمان دارد!
# # 1324 لعل تو، طریق مهر بانی داند %~% هر شیوه که در لطف تو دانی، داند
# # زلفین تو، هم دلبر و هم دلدارند %~% هندو، دزدی و پاسبانی داند!
### | وله
# # 1325 هر شب، زغمت تازه عذابی بینم %~% در دیده به جای خواب، آبی بینم
# # وانگه، که چو نرگس تو خوابم ببرد %~% آشفته تر از زلف تو، خوابی بینم!
### | اوله
# # 1326 چشمم، چو بر آن روی نکو می آید %~% خونابه به جای آب، از او می
~~آید
# # هرجا که سیه گلیمی، آشفته سری است %~% در حلقهٔ‌ زلف او، فرو می آید!
### | اوله
# # 1327 احوال منت، باور اگر نیست زکس %~% وراین دو گواهت زرخ و اشک، نه
~~بس
# # بیماری من، به چشم خود می بینی %~% اوله %~% آشفتگیم نیز، ز زلفت بر
~~رس!
# # 1328 امشب، که نشان روز در عالم نیست %~% بالای شب، از روزقیامت کم
~~نیست
# # زلف تو، نشاندهست بدین روز مرا %~% ورنه، شب من بدین درازی هم نیست!

PageV01P276

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0280.jpg) ms133

### | ول
# # گفتم که بگیرمش، چوبشنید سخن   1329 مویی، که زفرق آن دلارای برفت %~%
# اوله %~% بر بود دل مرا و، از پای برفت %~% با آنهمه پر دلی، هم ازجای
~~برفت!
# ~~133 هنگام سحر، باد صبا می آمدوزوی، بویی بس آشنا می آمد
# # بی می بردم، که از کجا می آید %~% اوله %~% هم، از سر زلف یار ما می
~~آمد!
# ~~در جنبش باد، زلفکان تو چنانک   133 ای کرده رخت به ماه و اختر بازی
# %~% اوله %~% هندو بچگان کنند چنبر بازی %~% وی عادت من در ره تو سربازی
# # 1332 ای زلف، که روز من سیه می داری %~% بر پای دلم بیگه و گه می داری
# # دانی که دل من، دل شیران دارد %~% زانش، به دو زنجیر نگه می داری!
### | اوله
# # 1333 از زلف تو گشت سر سبک باد سحر %~% وز بوی تو گشت دل تنک باد سحر
# # در گرد سر زلف تو، کس می نرسد %~% اوله %~% جز باد سحرگهی، خنک باد
~~سحرا
# ~~1334 گر من، ز زمانه حاصلی داشتمی   چون زلف تو، هم کرده امی در سر تو
# %~% بر هر مویی، اگر دلی داشتمی! %~% خود را زتو، کی چون خجلی داشتمی؟
# ~~1335 زلف تو دلم برد و، به قصد جان شد   درتاب شد از نخست و، در خود
# پیچید %~% وله %~% قد خم زد و، در زیر گله پنهان شد. %~% گفتم که بگیرمش،
~~زمن ترسان شد PageV01P277
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0281.jpg)

### | وله
# # 133 دل، از غم توبی سر وسامان ماندهست %~% جان، از تو و از خوی تو
~~حیران ماندهست
# # گر بر سر تو نمی رسد جز زلفت %~% او نیز، در این کار پریشان ماندهست!
### | الغیره
# # 1337 ای آنکه چوقدت زچمن سرو نخاست %~% با ما، سخنی گوی چو بالای
~~توراست
# # می من خوردم، چشم تو مخمور زچیست؟ %~% دیوانه منم، زلف تو آشفته چراست؟
### | عماد محمود
# # 1338 در موسم وعده، ناز در پیش افتاد %~% گفتم که: «رچه شیوه باز در
~~پیش افتاد؟»)
# # دزدیده به زلف بنگرید، آنگه گفت: ms134 %~% «(کاری دو، چنین دراز، در پیش
~~افتاد!»)
### | لغیره
# # 1339 با من، دل تو به مهر آموخته نیست %~% یک شمع وفا، در دلت افروخته
~~نیست
# ~~گفتی که: («سر زلف سیاهم مشک است!)مشک است، ولی بی جگر سوخته نیست!
### | کمال خجندی
# # 1340 ای قند فراخ از شکر تنگ خوشت %~% من، بندهآ آن عتاب و آن جنگ خوشت
# # زلف تونیم من، که به هرباد کنم %~% پهلوتهی از عارض گلرنگ خوشت!
### | دختر سالار
# ~~1341 با درد تو، نیست روی درمان دیدن دشوار بود، وصل تو آسان دیدن
# # من، دوش به خواب دیده ام زلف تورا %~% گویی چه بود خواب پریشان دیدن؟
### | پسر سله (؟) گنجه
# # 1342 هندوی سر زلف تو، ای شهر آرای %~% چون ترک، به یغمای ختن دارد رای
# # در پای تو می افتد و، دل می دزدد %~% داند که: بود روزی هندو در پای!
### | رکن پسر قاضی
# # 1343 گیرم که رخت رونق نسرین بشکست %~% با خط تو بازار دل و دین بشکست
# # زلف تو، زهر باد چرا می شکند؟ %~% آخر، نه هزار قلب در چین بشکست!
# # 1344 دیدار رخت، به چشم بینا برمن %~% لغیره %~% لعلت، به هزار کان و
~~دریا بر من
# # مشکین زلفت، با همه آهو و هنر %~% سر بسته به صد نافهآ بویا بر من
~~PageV01P278
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0282.jpg)

### | لغیره
# # 1345 زلف تو، زمشک سوده زه می بندد %~% عیبش نکنم، که خوش زره می بندد
# # زان زلف شکن شکن، گره بازگشا %~% کز غصهآ او، عود گره می بندد!
### | سید اشرف
# # 1346 چشمم، زگل تو دستهای می بندد %~% وان دسته، چوراه خسته ای می بندد
# # زلف تو، دل مرا به زنجیر ببست %~% شکر است، که هم شکستهای می بندد!
### | اوله
# # 1347 در پستهآ لبهات، شکر می جنبد %~% وز لطف، میان او گهر می جنبد
# # من، بیش ز زلف تو شکایت نکنم %~% کاین سلسله، از جای دگر می جنبد!
### | محمد اردبیلی
# # 348) آو یخته بودی آن دل انگیخته را %~% آن با دو هزارفتنه آمیخته را
# # گر ms135 بود گنهکار، خود آو یخته بود %~% سر بهر چه می بریدی آو یخته را؟
### | صدر لربختیاری
# # 1349 زلف تو، اگر نمی نهد پیمان را %~% سر از بن گوش بر خطت فرمان را
# # در روی تو آخر، زنخی بیش نزد %~% چندین تو بر انگشت چه پیچی آن را!
### | اوله
# # 1350 زلف تو، که آزارش کس نپسندد %~% چون رشتهآ شب، چرا گره می بندد
# # شب، دعوی همرنگی او کرد به لاف %~% در صبح نگر، که چون بر او می خندد!
### | شهریاری
# ~~1351 در عشق تو، حال خود تبه نتوان داشتوین خیره کشی از تو گنه نتوان
~~داشت
# # زنجیر سر زلف تو، هر دل که بدید %~% در سینه، به زنجیر نگه نتوان داشت!
# # 1352 آن ماه، که دل زبهر اوایمن نیست %~% ظهیر %~% در طرهآ او، قرار
~~خود ممکن نیست
# # سودای وی از چیست، که چندین زنجیر %~% بر هر مویی نهاد، هم ساکن نیست!
### | شمس سجاسی
# # 1353 گر در طلب چون تو کسی خواهم بود %~% بی غم، نه همانا نفسی خواهم
~~بود
# ودای سر زلف تو دارم در سر %~% چون زلف تو آشفته بسی خواهم بود
~~PageV01P279
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0283.jpg)

### | وله
# # 1354 با زلف تو گفت چشم بی آهویت %~% کای خشک شده دماغ مشک از بویت
# # آری نه چو تو زمشک چوگان باشی %~% میدان زگل و، ز ماه زیبد گویت؟
### | وله
# # 1355 با من، خویت ز ناخوشی می جنبد %~% چشم خوشت، از کمانکشی می جنبد
# # با زلف تو، حال دل خود چون گویم؟ %~% کو خود زسر مشوشی می جنبد!
### | تفلیسی شروانی
# # 1356 زلفت، که دل شکسته در بند وی است %~% خون دو هزارخسته، در بند وی
~~است
# # با آنکه به بند محکمش می داری %~% چندین دل خسته، بسته در بند وی است
### | رشید شروانی
# # 1357 ای لعل لبت گوهر دل بشکسته %~% جان از ستمت، به نیم جانی رسته
# # از دست غمت، دو اسبه بگریختمی %~% پایم، به دو زلفت ار نبودی بسته!
### | وله
# ~~1358 گر چشم خوشت ms136 زند بر آن زلف زنخ  او راست روا، بر آنچنان زلف زنخ
# # زیرا به زنخ زدن دلم برد، آن زلف %~% زنهار، چه خوش می زند آن زلف زنخ!
# # 1359 کوسر، که ز طره تو بگریخته نیست %~% اوله %~% کودل، که ززلف تو غم
~~انگیخته نیست
# # چون طرهآ تو سرم ببری، شاید %~% از زلف تو، گر دلم [برا] آو یخته نیست
### | اوله
# ~~1360 ای زلف توبرده از دلم توش وتوانوزدیده چومهرت اشکم از دیده روان
# # گویند که: مار بر سر گنج بود %~% ها زلف تو مار و، ها رخت گنج روان!
### | اوله
# ~~رات رک سسه نورا دارم دوست
### | ت . ی
# ~~1322 زلف تو، که دلبند جوانمرد است
# ~~تا حال من وتو دید، بر هم پیچید PageV01P280
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0284.jpg)

### | تاج خلاطی
# # 1363 مشکین رسن زلف تو، روز افزون است %~% بر آتش رخسار، قرارش چون است
# # آو یخته، از جام لبت می نوشد %~% دیوانگی، ای نگار گوناگون است!
### | ظهیر شفروه
# ~~1364 چون دیده بر آن پریوشم می افتد  در چشم ودل، آب و آتشم می افتد
# # چون زلف گر افتدم، فتم در پایش %~% و افتادگیی چنین، خوشم می افتد!
### | شمس طبسی
# ~~آن زنگی سرشکسته، ره کی زده است؟   1365 بر عارض مه، گرد شب انگیخته ای
# %~% ول %~% کز کنگرهآ مهش در آو یخته ای! %~% بر سرو روان، رنگ گل آمیختهای
# # 1366 بستان ارم، به گرد کویت نرسد %~% آسیب فلک، به ماه رویت نرسد
# # حورشید، که او آینهآ گردون است %~% گر شانه شود، بتا به مویت نرسد!
### | عماد شروانی
# # 1367 زلفت، که زبالای جهان در گوید %~% گاه از سر آن سرو روان در گوید
# # چون تکیه گهی چو آفتابش باشد %~% شاید که سخن زآسمان در گوید!
### | الغیره
# # 1368 گفتم به بتم که: ««زلف هندوی تودوش %~% دزدید دلم، باز بده، یا
~~بفروش!))
# # گفتا که: «(شکنجه کردمش، نیست مقر» %~% گفتم که : «در آویزش!» گفت:
~~««از بن گوش!»
### | الغیره
# # 1365 زلف تو، که گوش تا به دوش آمده است ms137 %~% آهسته و نرمک و خموش آمده
~~است
# # هان، حلقهآ گوش را نگه دار ز زلف %~% کان هندوی دل دزد، به گوش آمده
~~است
### | شمس مسعود
# # 1370 زلف تو، که این دلم به پیوند وی است %~% دل، بندهآ آن زلف وخداوند
~~وی است
# # در بند دلم نبود هرگز روزی %~% با آنکه دلم همیشه در بند وی است
### | عیانی گنجه ای
# # 1371 هندوی تو را، گردن و سر پیخته به! %~% مشکش همه از حلقه فرو ریخته
~~به!
# # در زیر کله مکن به زندان او را %~% او هست کشندهآ من، آویخته به!

PageV01P281

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0285.jpg)

### | سید مرتضی
# ~~1372 در دهر، کسی به گلغداری نرسید تا بر دلش از زمانه، خاری نرسید
# # چون شانه، که تا سرش به صد شاخ نشد %~% دستش، به سر زلف نگاری نرسید
### | اوله
# # 1373 زلفت، که صبا عبیر می ساید ازو %~% پیوسته دل سوخته می زاید ازو
# # چون زادهآ کلک من، به شرح غم تو %~% مشکی است، که بوی خون همی آید ازو!
### | اوله
# # 1374 زلف تو، که پشتش آنچنان رویی هست %~% صد جانش، اسیر زیر هر مویی
~~هست
# # از روی تو، افتاد به روزی نیکو %~% یارب، که چه نیکروز هندو یی هست!
### | وله
# # 1375 گفتم که: دلم زعشقت، ای عشوه پرست %~% دیوانه شد و، زدست من خواهد
~~جست
# # بگرفت به دست زلف، گفتا که: مترس! %~% یعنی که: بدین سلسله اش خواهم
~~بست!
### | اوله
# # 1376 گفتم که: گرفت عارضت آرایش %~% آن خط چه کنی؟ به زیر زلفت جایش!
# # گفتا که رها کنش که سودایی گشت %~% تا سلسلهآ زلف نهم بر پایش!
### | وله
# # 1377 بندش چوز زلف چون رسدن، باز شود %~% دل بسته میان جان رسن باز شود
# # بی عقل دلی هست، وگرنه به چه عقل %~% در ظلمت شب بدان رسن، باز شود!
### | یحیی تبریزی
# # 1378 چشم تو، که نیست جز ستم یاد او را %~% از فتنه ندیدهست کس آزاد او
~~را
# # زلف تو، که او به باد از هم برود ms138 %~% در بردن دل، چه می دهی باد او را!
### | لغیره
# # 1379 دل، هر چه زآشکار و پنهان گوید %~% زان زلف دراز عنبر افشان گوید
# # این آشفتهست و آن پریشان، دائم %~% آشفته، سخنهای پریشان گوید!
# نجیب گنجهای
# # 138 زلفت، که تو را به چشم در می آید %~% گرچه بر چشم تو به سر می آید
# # هندوست، ورا زچشم خود دور افکن %~% زیرا که به روی ترک بر می آید!

PageV01P282

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0286.jpg)

### | اوله
# # 1381 زلفت، که دلم را زعنا می پیچد %~% پیوسته سر از عهد و وفا می پیچد
# ~~گرفعل تونیست [آن] سیه کار آخر  در پای تو، هر لحظه چرا می پیچد؟
### | اوله
# # 1382 آن شانه، که او در خور زلف توشود %~% آید، به حیل همبر زلف تو شود
# # ترسم که سرزلف تورا راست کند %~% وانگاه، سرش در سرزلف تو شود!
### | اوله
# ~~33) زلف توم که چون خودم پریشان دارد  در هر تاری، دلی به زندان دارد
# # سی زخم، چگونه می کشد مردم را %~% اوله %~% آن مار که نه زهر، نه دندان
~~دارذ!
# # 1384 از جام لبت، گرچه به بویی مستم %~% بر تو نرسد، به هیچ رویی دستم
# # از زلف توام، فتاد مویی در دست %~% از دست فراق تو، به مویی رستم!
### | اوله
# # 1385 زلف تو، که صد هزار چین بر چین است %~% من کافرم، ارمشک چنان در
~~چین است
# ~~1386 خطت، که به زلف حسن بر چین دارد   گویند: به چین مشک فراوان باشد
# %~% اوله %~% خود مشک دو زلف تو، سراسر چین است! %~% بیرامن مه، زمشک پرچین
~~دارد
# # زلفت، چو دل خستهآ بیچارهآ من %~% آواره، هزار دل به هر چین دارد!
### | اوله
# # 1387 گفتم: مگر از حال دلم وا دانی   گفتم که: بگیرم سرزلفت، بکشم %~%
# وله %~% گفتا که: دراز می کشی! تادانی! %~% گفتا که: برو، خیره مکن نادانی!
# ~~1388 هر چند، که زلفت زعنا خست مرا   سودای سر زلف تودارم، شب و روز
# %~% سودای سیه بین، که گرفته ست مرا! %~% صدبار، ms139 به حیله کرد پابست مرا
# # 1389 زلفت، که به رنگ و بوی او می نازی %~% ول %~% با خال تو کرد بازی،
~~از طتازی PageV01P283
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0287.jpg)

### | وله
# # 1390 بر زلف تو، کآب مشک سارا ببرد %~% رونق ز هزار مشک بویا ببرد،
# # باد ار به خطا گذر کند، مشک ختن %~% از چین دو زلف توبه یغما ببرد
### | اله
# # 1391 گر مشک، به چین نافهآ آهودارد %~% عالم، ز نسیم خویش خوشبودارد
# # در چین دو زلف تو، که صد چینش بیش %~% مشکی است، نه زان مشک که
~~آهودارد!
### | وله
# # 1392 هر دل، که در آن زلف دو تا می افتد %~% شک نیست، که در دام بلا می
~~افتد
# # چون ترک دلم، هندوی خال لب توست %~% وله %~% در چین دو زلفت، به خطا می
~~افتد
# # 1393 زلف تو، چو از رخت جدا می افتد %~% بنگر، ز کجا تا به کجا می افتد
# # او نیز اگر نیست چو من، عاشق تو %~% وله %~% در پای تو، هر لحظه چرا می
~~افتد؟
# # 1394 تا بوی نهفته کرد پیدا، زلفت %~% یهلو نزند مشک ختن، با زلفت
# # از هر چه برونام درازی افتد %~% پای قد تو ندارد، الآ زلفت
### | اوله
# # 1395 مه، گر چه به رخ چون رخ زیبای تونیست %~% یا سرو به قد، چون قدو
~~بالای تونیست
# # هنگام سیاهکاری و شیفتگی %~% اوله %~% جز زلف، کسی همسر و همپای
~~تونیست!
# # 1396 ای رفته مرا هوای زلفت در سر %~% پای هوس زلف تو دارد هر سر
# # با زلف تو، مشک لاف خوشبویی زد %~% هم، زلف معنبر تو آمد بر سر
### | اوله
# # 1397 زلف تو، که بند و چنبرش را دیدم %~% و آشفتگی و شور و شرش را دیدم
# # از بس که ستیزه برد با عارض تو %~% در پای تو افتاده سرش را دیدم
### | اوله
# # 139 شهد لب تو، قیمت شکر شکند %~% مشک خط تو، رونق عنبر شکند
# # عالم، همه بوی مشک وعنبر گیرد %~% گر باد، دو زلسف توبهم بر شکند
~~PageV01P284
# ![image ms140 filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0288.jpg)

# # 1394 مپسند، که در پای غمت کشته شوم %~% اوله %~% مگذار، که در خون دل
~~آغشته شوم
# ~~مررشتهآ زلف خود، به دستم وادهتا در هوس تو، با سر رشته شوم
### | اوله
# # چندان زعزیزیش نهادی بر سر   1400 زلفت، که هزار دل به زنجیر ببست %~%
# کز عجب، چنان به پا در افتاد و شکست! %~% یک دل به جهان، زبندش آزاد نرست
# # ر بوی مفرح لبت می آمد   140 گر زلف سیهکار تو، از خود رایی %~% اوله
# %~% اوله %~% ازان روی، که برروی توشد سودایی! %~% سوی لبت آمد، از سر
~~شیدایی
# ~~140 زلفت، که ز بوی او شود مشک خجل   روزی دو سه، با خط تومی زد زنخی
# %~% وله %~% زان آمدش این سیاهرویی حاصل! %~% از غایت شوریدگی، ای مهر گسل
# # 1401 با آنکه زهجران تو آسیمه سرم %~% سودای رخ تو، کرد زیر و زبرم
# # سوگند به چشمهای شوخ تو، که من %~% بر روی تو، از زلف تو آشفته ترم!
### | شمس اسعد گنجه ای
# ~~140 ما، روی تو را لاله و نسرین گوییم   اندر سر زلفین تو، چیزی است
# عیان %~% وله %~% کان را به زبان حال، ما چین گوییم %~% یک تلخ تورا، هزار
~~شیرین گوییم
# # 1405 تا یک میلت به عاشق خویش افتد %~% خون در دل صد هزار دل بیش افتد
# # آن دم، که بود رغبت خون ریختنت %~% نا خوانده سر زلف تو در پیش افتد
### | اله
# # 1406 زلف تو، که خون شد دلم از شور و شرش %~% بس دل چودلم، که کرد زیر
~~و زبرش
# # از شیفتگی، اگر ندارد سر من %~% همچون کارم، به پا درانداز سرش!
### | اله
# # 1407 در خوشبویی، گرچه بود یکتا مشک %~% با عنبر زلفت، نبود زیبا مشک
# # ورزانکه براین سخن درستی خواهی %~% ها! عنبر زلفت ای نگارین، هامشک!

PageV01P285

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0289.jpg)

### | اوله
# ~~1408 آن زلف تورا، که گشت از و غمگین مشک   دانی، زچه روی می نهد تمکین
~~مشک؟
# # خواهد که مگر به بوی زلف تو شود %~% سودای سیه می ms141 پزد، این مسکین مشک!
### | وله
# # 1409 ای غمزهآ شوخت جگر من خسته %~% وی سنبل تو پای دلم را بسته
# # زان دم، که خوش آمد سر زلف تو مرا %~% در بند خوش آمد خودم، پیوسته
# # 1410 هر چند، که خون خلق باد است تورا %~% وین شیوهآ جور، در نهاد است
~~تورا
# # بنمای، که از مملکت حسن وجمال %~% اوله %~% جز زلف، چه واپس اوفتادهست
~~تورا؟
# # 1411 جانا، به حلاوت لبت شکر نیست %~% مه با همه خوبی، چورخت انور نیست
# # صد چین به سر زلف تودر، هست ولیک %~% اوله %~% چون زلف تو، مشکی به همه
~~چین در، نیست!
# # 1412 بشنو، سخن آن بت دلجوی از من %~% تا از چه سبب کرد نهان، روی از
~~من
# # دوش، ازسر زلفینش کندم مویی %~% وله %~% آزرده شد آخر، به یکی موی از
~~من!
# # شد موی صفت دلم زاندوه و، نکرد   1413 ای چون چشمت ساحر وجادویی کم %~%
# زلف تو، زبیدادگری مویی کم! %~% وی چون رخ خوبت به جهان رویی کم
### | اوله
# # 1414 زلف تو، که او چشم مرا خانی کرد %~% گر بر رخ زیبای توپیشانی کرد
# # در بند مدارش به یکی جرم، از آنک %~% آن جرم، زغایت پریشانی کرد!
### | اوله
# # 1415 مشک ختنی، چاکر زلف توبود %~% عنبره رهی عنبر زلف تو بود
# # در حسن، کسی کجا بود همسر تو %~% خود همسر تو، هم سر زلف تو بود
### | اوله
# # 1416 من، سوخته دل که غمخور زلف توام %~% وزجان، همه ساله چاکر زلف
~~توام
# # در بند خود ای دوست، نبودم هرگز %~% زینگونه، که در بند سر زلف توام
~~PageV01P286
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0290.jpg)

# ~~1417 ای سنبل تر در آرزوی زلفت   1418 کودل، که به طبع چاکر زلف تونیست
# مشک ختنی نیاید، ای ترک خطا   با آنکه سرزلف تودارم، همه عمر %~% وله %~%
# وله %~% از نافه برون، مگر به بوی زلفت! %~% وی رغبت عنبر همه سوی زلفت %~%
# فریاد، که یک دمم سر زلف تو نیست! %~% کوجان، که به مهر غمخور زلف تونیست
### | وله
# ~~زنجیر ms142 سر زلف متاب، ای عاقل   1419 زلفت، که قرین صد بلا هستم ازو   تا
# بیش کند به خون من دست دراز   142 گل را به گلاب، تر خدا را که مکن %~% وله
# %~% اوله %~% دیوانگیم بتر خدا را که مکن! %~% کوتاهتر است گوییا، دستم
# ازو! %~% با آنکه به دست جور، پابستم ازو %~% مشاطگی قمر، خدا را که مکن
# # 1،2 گر من صفت جمال دلبند کنم   رمشک نهم هزارمنت، کورا %~% یک راه،
# بدان دو زلف مانند کنم! %~% مه را، به جمالش آرزومند کنم
### | صفی شروانی
# # 142 زلف سیهت، که گشت انگشت نمای %~% آخر، زچه روی شد چنین شیفته رای؟
# # باری، بنپرسی تو از آن روح افزای %~% اوله %~% کز چیست، نشسته اینچنین
~~بر سرپای؟
# # 1423 بس دست، که از هجر توبر سر زد دل %~% بس دوست، که از بهر تو بر در
~~زد دل
# # با اینهمه محنت وبلا، کزتو کشید %~% برتو، چو سر زلف تو می لرزد دل
### | الغیره
# # 1424 ای زلف تو از غالیه چینها کرده %~% بر قد تو، سرو آفرینها کرده
# # ابروت کمان نهاده بر طاق، ولیک %~% زلفت، ز پس پشت کمینها کرده
### | لغیره PageV01P287
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0291.jpg)

# # 1426 ای از سر سودات شده رسوا عقسل %~% غیره %~% وز دست غمت، نمانده پا
~~برجا عقل
# # گفتی: سر زلف من نگه دار و، مترس! %~% زنجیر به دیوانه سپاری؟ ها عقل!
### | فخر قتلغ
# # 1427 شبرنگ دو زلف تو، که هندو سیماست %~% با روز رخ تو کرد، دل دزدی
~~راست
# # از چابکی امروز درین روز کراست %~% کان هندوی روز دزد شب رنگ گواست
### | عزیز شروانی
# # 1428 آن نرگس مست تند خورا دیدم %~% وان زلف سیاه مشکبو را دیدم
# # می زد زنخی، با همه آو یختگی %~% آویختهآ زنخ زن، او را دیدم
# # 1429 باتو، بنگویم که چه حال افتادهست %~% وله %~% کز خوی تو خون زچشم
~~من بگشادهست
# # چون زلف به هم برآری از گفتارم %~% یعنی: همه گفتار تو بر من باد است!
### | وله
# # 1430 در کوی تو، دوش ms143 درد و سوز آوردم %~% وزجان، همه آه دلفروز آوردم
# # چون زلف خوشت، به فرق سر می کشی ام %~% تا همچو خطت، شبی به روز آوردم
# # 31)1 زلف از سر انگشت به چین باز مبر %~% وله %~% تاب از گره مهر، به
~~کین باز مبر
# # در حلقهآ دل، جوی به جانی بفروش %~% سختی مکن و، مشک به چین باز مبر!
### | وله
# # 1432 زلف تو، عبیر و مشکش آمیخته بین %~% بر کین منش، چو طره بر پیخته
~~بین
# # آو یخته شد، هنوز دل می دزدد %~% دل دزدی آن هندوی آو یخته بین!
### | اوله
# # 1433 زلف سیهت، چو زنگی مرد افکن %~% گرد سر و گردنت کند پیچ و شکن
# # جز زلف خوشت، که سر زند برگردن %~% آو یخته ای ندیدهام گردن زن!
### | اوله
# # 143 چون موی زخلق بر سر آمد یارم %~% زان موی صفت دراز شد بیغارم
# ~~گر سایه به مویی ز سرم بردارد PageV01P288
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0292.jpg)

### | وله
# # 1،35 دل با زلفت که دارد او خو، بازی %~%  %~% جانبازی کرد و، کرد با
~~او بازی
# # کردند و کنند بر رسن، بازی لیک، %~% کس چون دل من نکرد بر مو، بازی
### | وله
# ~~143 چشم تو کند به غمزه، مرد اندازی  ترک است، وز و خوش است تیراندازی
# # حیف از سرزلف توست، تا او که بود %~% هندو، که کند به گوی سیمین بازی!
### | اوله
# # 143 ای روی تو آورده اناالحق بازی %~% با چشم خوش تونیست الحق بازی
# # این طرفه، که پیش گوش زرین کمرت %~% اوله %~% زلف تو، همی کند معلق
~~بازی!
# # 143 گر در غم ازین بیشترم در فکنی %~% از تو نبرم، وگر سرم در فکنی
# # چون زلف تو آمدم بر گردن تو %~% شاید که زمانی به برم در فکنی!
### | اوله
# ~~1،3 ای ترک، عظیم سرور آمد زلفت    وزهر چه خوش است، خوشتر آمد زلفت
# # با عنبر و مشک، [چون] مقابل کردم %~% از غایت لطف، بر سر آمد زلفت
### | اوله
# ~~1440 گفتا: چه فراز می کنی اندیشهبهر چه ms144 نیاز، می کنی اندیشه؟
# # گفتم که: به مویی زسرت، گفت مرا: %~% باریک و دراز می کنی اندیشه!
### | اوله
# # 144 گه زلف تو چون زره، نماید حلقه %~% گاهی چو کمند، می گشاید حلقه
# # اکنون چوسنان نیزه شد، چشمش دار %~% تا ازبن گوشت، نرباید حلقه!
### | وله
# ~~144 مفکن که خموشم، به خروشم مفکنبرگردنت آمدم، زدوشم مفکن
# # من مردم دیدهام، چو چشمم میدار %~% له %~% چون زلف متاب، از پس گوشم
~~مفکن!
# ~~1443 تا خد تو با خط تودمسازی کرد    در پای تو، جان عزم سراندازی کرد
# # بیچاره دلم، به ترک جان روزی گفت %~% کو بر رسن زلف تو جانبازی کرد
~~PageV01P289
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0293.jpg)

### | وله
# # 1444 ای در بر خورشید مکان زلفت %~% گردنمزدن آمده نشان زلفت
# # دندانهآ شانه گر شکستی، حق اوست %~% کو، فرق چرا کند میان زلفت؟
### | اوله
# # 1445 خورشید رخا، زهر دلت شرقی هست %~% در بحر غمت، به هر وطن غرقی هست
# # زلفین تو، گرچه همسر یکدگرند %~% لیکن، به میان این و آن فرقی هست
### | اوله
# # 1446 چشمت، چوبه ما بر نظری بگشاید %~% کار دل ما، بی جکری بکشاید
# # در حلقهآ زلف تو، زدم دست امید %~% باشد که از آن حلقه دری بگشاید!
### | اوله
# # 1447 دلدار، بدان دو لعل چون قند مرا %~% بنواخت به لفظ عشوه یکچند مرا
# # تا دوش، چوخال پیش چشمم می داشت %~% امروز، چوزلف واپس افکند مرا
### | اوله
# # 1448 زلف تو، که هست ماه در چنبر او %~% یک شیوه همی کند، نه اندر خور
~~او
# # هندوست، به پیش چشم ترکی مست است %~% بسیار زنخ می زند، آوخ سر او!
### | وله
# ~~1449 آن گرد، که با زلف تو مقرون آیددر قدر، زمشک و عنبر افزون آید
# # شد فاش، که مشک زلف تو...... %~% زان، مشک همه زنافه بیرون آید
### | اوله
# ~~1450 لعل لب تو، عقد گهر می دارد خاک.... از عنبر تر میدارد
# # زلف تو، به پیرامن او می گردد %~% مسکین هندو، مگر دو سر می دارد؟
### | اوله
# ~~145 زلفت، که چو ms145 هندوی هوا گرد بود دزدید دلم، دلش چه در خورد بود؟
# ~~جون دانستم، رواست گر باز دهد هندو، هم دزد و هم جوانمرد بود!
### | وله
# ~~148 زلف تو، به دلبری زمانی ندهد دل می برد و، به جان امانی ندهد
# # هم حق دل من است، ارش خون بکند %~% تا دل به چو او تهی میانی ندهد
~~PageV01P290
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0294.jpg)

# # 1453 آن زلف چو آفت، که تومه می داری %~% اوله %~% فتنه ست و، تو در
~~کله نگه می داری
# # از آفت وفتنه، همه کس سر پیچد %~% وله %~% تو، آفت و فتنه در کله می
~~داری!
# ~~چشم تو چوفتنه گشت و، رویت آفت   145 آن زلف، که چون دلم سیه می داری
# %~% دانم که چرا زیر کله می داری %~% از آفت و فتنه اش نگه میداری
# # 1،5 زلفت، که ز کبر شد سراسر گردن %~% اوله %~% زیرا که گرفت خون من در
~~گردن
# # المتة لله، که نرفتم زجهان %~% تا دیدمش افتاده چنین بر گردن
### | سید مرتضی
# # 145 دوشم که زبخت بود یک دم یاری %~% یار آمد و، گفت: («حال چون می
~~داری؟»
# # من زلف مشوشش به کف، می گفتم: %~% «فریاد، مرا ازین پریشان کاری!»)
### | بدر تفلیسی
# # 1451 هر چند که زلف تو سراسر مشک است %~% از زلف تو، صد شکستگی بر مشک
~~است
# # آن قاعده شد، که مشک در چین می بود %~% زلف تو چنان کرد، که چین در مشک
~~است
### | اوله
# # 145 گفتم که: مرا چو عقل در فرمان نیست %~% زان حلقهآ بربند بهم زندان
~~نیست(؟)
# # گفتا: به امید زلف چون زنجیرم %~% دیوانه شدن، کار خردمندان نیست!
### | اوله
# ~~1455 زلفت، که ذخیره بخش خوشبو یان است    در موکب او، باد صبا پویان
~~است
# # در پای خودش خیره میفکن چندین %~% آخر، نه سر آمد نکورویان است؟
### | وله
# ~~1460 زلفت، که اگر باز فشانند او رااز مشک تبت، باز ندانند او را
# ~~با تکیه گهی چنانکه آن هندو راستشاید، که به نیکبخت خوانند او را! ms146
### | وله
# # 146 زلفت، که سر از شکستگی بر نارد %~% دست از تو به هیچ وجه می نگذارد
# # با اینهمه، گرچه از رخت دور افتاد %~% انصاف بده، که نیک پشتی دارد!

PageV01P291

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0295.jpg)

### | وله
# # 1462 خون از رگ جان من گشادی آخر %~% چون زلف خودم، به باد دادی آخر
# # گفتم که: چوزلف، پیش رو یم بنشان %~% آن نیز، پس گوش نهادی آخر!
### | وله
# # 1423 صد بار بریدی، سر آن سنبل تر %~% از خط توهم سرنکشد اینت جگر!
# # امروز، که روزی خودش کردی دور %~% هم پشتی تو کرد، زهی شیفته سر!
# # 1464 گفتم: سخنم به وصف رویت حسن است %~% وله %~% گفتا که: درین روی چه
~~جانی سخن است؟
# # گفتم که: چو مویت سخنم باریک است %~% اوله %~% خندید که: لاجرم پس گوش
~~من است!
# # 1465 تا میل بدان روی چو ماهاست مرا %~% چون وعدهآ تو کار تباه است مرا
# # سودای سر زلف تو دارم، در سر %~% یا رب، که چه سودای سیاه است مرا
### | اوله
# # 1466 جانا، غم دل با تو بگویم یا نه؟ %~% رخساره، به خون دل بشویم یا
~~نه؟
# # گم شد دلم و، هست گمانم جایی %~% فرمان بود ار زلف بگویم یا نه؟
### | وله
# # 1467 دلتنگیم از شکر گویا واپرس %~% بیماریم از نرگس بویا واپرس
# # چون زلتف تو بر روی تو آشفته شود %~% آن لحظه از او حال دل ما واپرس
### | اوله
# # 1468 گرچه همه جورمی کنی با سر زلف %~% در بند هوای توست، سرتا سرزلف
# # هرگز نگرفت هیچ کس، دامن تو %~% از هر که سر توداشت، الآ سر زلف
### | وله
# ~~1429 زلفت، که زفرق ماه سرمی پیچد  بر روی خوشت به ماه در می پیچد
# # در پای میفکنش، که آن شیفته سر %~% بر خویشتن، از بهر تو بر می پیچد!
### | ال
# # دل برد زمن کسی و، دانم با کیست   1470 خوابم بردی کجاش بنهفتستی؟ %~%
# ای زلف نه با توست، چه آشفتستی؟ %~% ای دیده جواب ده، چرا خفتستی؟

PageV01P292

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0296.jpg)

### | شمس ms147 هروی
# # 1471 چشمم، چوبر آن چشم ستم کیش افتد %~% آتش زغمش، در این دل ریش افتد
# # گلبرگ تو، از مشک نقابی سازد %~% چون از حرکت زلف تو در پیش افتند
### | اوله
# # 1472 چشمت، چوبه سوی عاشق خویش افتد %~% سودای تو، در دماغ او بیش افتد
# # غوغای قیامت، آن زمان برخیزد %~% وله %~% کز پس نگری، زلف تو در پیش
~~افتد!
# # 1473 ای ترک، عظیم سرور آمد زلفت %~% در غارت جان، ستمگر آمد زلفت
# ~~با زلف تو، مشک چین به خصمی برخاستشکر ایزد را، که بر سرآمد زلفت!
# # 1474 گفتم بکنم پیش رخش جانبازی %~% اوله %~% با لعل لبش، کنم به دندان
~~بازی
# # بگرفتم زلف پرخمش، از سرتاب %~% وله %~% گفتا که: مکن چنین پریشان
~~بازی!
# ~~1475 از غم، دل ریشم به خروش است امروزدر سینه زتو، هزار جوش است امروز
# # بر دوش نهادهای سر زلف خوشت %~% باز این چه یلای شب دوش است امرونا
### | اوله
# ~~1476 زلفش، که بدوست زنده جانم پیوستمی بوسیدم، نهاده بر کف سر مست
# # در من نگرید ناگه، آن عشوه پرست %~% اوله %~% گفتا که : زهی عاشق جان
~~بر کف دست!
# ~~1477 تا کی نهدم در آتش تب، زلفتبامن به چه کین در است، یا رب زلفت
# ~~دوشینه فغان من شنیدهست، زکبر بردوش زنخ می زند، امشب زلفت
### | وله
# ~~1478 ای سخرهآ امر قطع وپیوند توزلف در بیعت عهد من چو پیوند توزلف
# # در بند سر زلف تو دارم دل تنگ %~% پیوسته، چنانکه هست در بند تو زلف
### | صالح بیلقانی
# ~~147 یک روز، به کوی عاشقان برنایی  وز بهر تماشا، نظری نگشایی
# ~~نا چویا شر رکف خویس بیی، آنجا بر هر در خانه، حلقهآ سودایی!

PageV01P293

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0297.jpg)

### | وله
# # 1480 ای روی تو روز خوشدلی را سببی %~% وز موی تو، در شب جوانی طر بی
# # گر زنده شوم زموی و رویت، چه عجب %~% سرمایهآ عمرچیست؟ روزی وشبی!
### | سعد لحافی
# # 1481 با آنکه بسی کند خرد اندیشه %~% در هر نفسی، زنیک و ms148 بد اندیشه
# # هم در نرسد، با همه دور اندیشی %~% در یک سر موی تو، به صد اندیشه
### | وله
# # 1482 ای زلف تو وخال چودام ودانه %~% وزحسن تو، در جمله جهان افسانه
# # بر ماه نو، از عنبر تریعنی زلف %~% زنجیر بجنبان، که شدم دیوانه!
### | خلیل شروانی
# # 1483 زلف توم کزو عنبرتر می شکند %~% وز بوی خوشش، مشک تتر می شکند
# # با آنکه چنان شکسته اش می داری %~% هر لحظه، هزار قلب بر می شکند
### | له
# ~~1484 ای با دل من شکسته پیمان زلفت    بر خط تو کرده عنبر افشان زلفت
# # از طرهآ عنبرین توطیره منم %~% از بهر چه شد چنین پریشان زلفت
### | وله
# ~~1485 ای رغم مرا به گرد مه ریخته مشک وز عنبر طرهآ سیه، ریخته مشک
# # یک ره سر زلف برفشان، تا بینی %~% در کوی، به سان خاک ره ریخته مشک
### | وله
# ~~1486 زلف توم که با مه است پیوند او را شوریده و سرفکنده، مپسند او را
# # گر برد دلم حلال بادش، زین پس %~% در زیر کله، مدار در بند او را
### | وله
# # 1487 چون نرگس مخمور، فرا خواب دهی %~% از خون دلم، چشم مرا آب دهی
# # در خط شوم ای دوست، چوخط پیرایی %~% وله %~% در تاب شوم، چوزلف راتاب
~~دهی
# ~~1488 ای نرگس مست تو چوبختم خفته  وی با گل تو بنفشه رازی گفته
# # در زلف تو، آشفتگیی میبینم %~% آشفته شدم، چوزلف تو آشفته PageV01P294
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0298.jpg)

### | نمط چهارم
# در تشبیهات ابرو وپیشانی و بنا گوش
### | شرف شفروه
# # 15 بس نازو عتاب با که ومه، که توراست %~% بس عاشق سرگشته و واله، که
~~توراست
# # آن ابروی تو، همچو کمانی است به شکل %~% احسنت، زهی کمان بی زه که
~~توراست!
### | کمال خجندی
# # 149 چشمت، که دهد به ابروی پرچین سهم %~% در جان جهانیان فکند، از کین
~~سهم
# # می گفت به ابروی تو، از گوشهآ سهم: %~% احسنت، زهی کمان با چندین سهم!
# شمس عمر گنجه ای
# # 1491 دندان تو، بر ms149 لؤلؤ تر عاج نهد   از بهر کمان ابرو و،تیر مژهت %~%
# دل، دیده هدف کند بر آماج نهد! %~% خاک قدمت، بر سر ما تاج نهد
### | لغیره
# # 149 روی تو، زخورشید درفشانی برد   دل را ز دو چشم تو رهاندم، لیکن %~%
# ابروی خوشت، دلم به پیشانی برد! %~% زلف تو، زحال من پریشانی برد
### | صدر خجندی
# ~~1493 بالای تو، قد نارون می شکند   سیمین بر تو، بر سمن می شکند
# # هرتیر، که غمزهآ تو بر جعبه نهاد %~% ابروی تو، در سینهآ من می شکند!
### | کمال اسماعیل
# # 1495 روی تونقاب، همچنان می پوشد   چشمت زکمان ابرو، از زیر نقاب %~%
# می اندازد تیر و، کمان می پوشد! %~% چون ابر، که ماه آسمان می پوشد
### | وله
# ~~و آنجا، که کمان ابروت تیر زند   1494 هرگه که سر زلف تو شور انگیزد
# %~% آوازهآ زه، زگوشها برخیزد %~% از طره، هزار دل فرو آو یزد PageV01P295
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0299.jpg)

### | اوله
# # 1496 یارم، چو زند بر سر ابرو گرهی   هرتیر، که از کمان ابروش جهد %~%
# ماهی باشد، زحور فردوس بهی %~% از هر گوشه، بر آید آواز زهی!
### | مهستی
# ~~ابروی کمان مثالت، اندر حق من   1497 با من لب تو، چوزلف تو بسته
# چراست؟ %~% گر نیست جفای چرخ، پیوسته چراست؟ %~% چشم خوش تو، خصم من خسته
~~چراست؟
### | ولها
# # 1498 ز ابروی تو، چشمها چو پرو ین دارم %~% وز چشم تو، ابروی پر از چین
~~دارم
# # ابروی تو، آب چشم من پاک ببرد %~% لغیرها %~% من چشم به ابروی تو، به
~~زین دارم!
# # 1499 ای دل، چو به طبع یار دلجوی تونیست %~% وز چشم عنایت، نظرش سوی
~~تونیست
# # جفت خم ابروی به طاقش، چه شوی؟ %~% بگذار، که آن کمان به بازوی تونیست!
# # 1500 تیر اندازد ز غمزه، بر دشمن و دوست %~% الغیرها %~% وانگاه کمان
~~نهان کند، این نه نکوست!
# # بنمودمی آن کمان، ولی نتوان گفت %~% با او، که: زبالای دو چشمت ابروست!
### | خلیل خراسانی
# # 1501 ای تافته دام دل عشاق زموی %~% وی ساخته آیینهآ خورشید ms150 زروی
# # شد طاق دو ابروی تو، با خوبی جفت %~% یعنی که: همیشه جفت باشد ابروی
### | شهاب اسفراینی
# # 1502 شب کیست، که نام زلفت آشفته نهد؟ %~% یا لعل، که قیمت لبت سفته
~~نهد؟
# # یاماه که باشد، که به هر ماه دو بار %~% آن طاق دو ابروی تورا، جفته
~~نهد؟
# # 1503 گر خوبی خویشتن بدیدی، چشمت %~% لغیره %~% خونریزی عشاق، گزیدی
~~چشمت!
# # گر ابروی تو، بر سر چشمت نبدی %~% هر روز، هزار سر بریدی چشمت!

PageV01P296

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0300.jpg)

### | سعد صفار
# # 1504 چون زلف تو، سر بر رخ نیکوت کشد %~% کس نیست، که انگشت سوی روت شد
# # در روی تو، بر پشت زمین نیست کسی %~% جز چشم، که او کمان ابروت کشذ
# # 1503 دلدار مرا، که هست از خوبان طاق %~% لغیره %~% هم جفت کسی ندانمش،
~~در آفاق
# # ابروش ببین و، زخود انصاف بده %~% تا هست به عالم، آن چنان جفتی طاق؟
### | حمید گنجه ای
# # 1500 دل را دادم به چشمت، ای زیبا یار %~% تا، بر در سلطان لبت یابم
~~بار
# # لیکن، ز کژی ابروت می ترسم %~% کابروی تو، حاجبی است پیشانی دار
### | وله
# # 502) کر شانه، زبان درخم گیسوت کشد %~% ورآینه، روی سخت در روت کشد
# # سرمه که بود، که آید اندر چشمت؟ %~% یا وسمه، که او کمان ابروت کشد؟
### | اسعد گنجهای
# # 1508 ابروت، که با شکل کمان پیوسته ست %~% طاقی است، که با صفهآ جان
~~پیوستهست
# # چون حاجبی حسن، به ابرو دادی %~% از بهر چه بگشاده میان، بر بستهست؟
### | اوله
# ~~1505 ابروت، که پیوسته به دل دزدیدنخو کرد چو چشم رو به رو گردیدن
# # بالای دو چشم توست، در منصب حسن %~% اله %~% زان، چشم تواش نمی تواند
~~دیدن!
# # 151 ای عادت چشم تو جفا ورزیدن %~% از چشم تو، شاید سخنی پرسیدن؟
# # ازینگونه، که ابروی توبا چشم خوش است %~% او را، چه سبب نمی تواند
~~دیدن؟
### | وله
# ~~151 ابروت، که کار اوست دل دزدیدن یک دم نکند کم زجفا ورزیدن
# ~~1512 ابروت، که پیومتهبه خوبی یکتاست ms151 PageV01P297
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0301.jpg)

### | وله
# # 1513 ای فتنه و شور زلف هندوی توخوش %~% وی شیوه و شکل چشم جادوی توخوش
# # نتواند دید چشمت او را، لیکن %~% وله %~% با چشم تونیست، کس چوابروی تو
~~خوش
# # 1514 ای بر سرمن غم تو افسر گشته %~% وی کشتن من تورا میسر گشته
# # مپسند، چو زلفین خودم آشفته %~% مپسند، چو ابروی خودم سرگشته
### | بدر تفلیسی
# # 1515 ابروی کز تو، ای بت عشوه فروش %~% با زلف خوش تو می رود، دوش به
~~دوش
# # بر چشم خودش نشاندهای، لاجرم او %~% در روی تومی کشد کمان، تا بن گوش
### | وله
# # 1516 پیشانیت، آن به نیکوی ارزانی %~% لوحی است، که درس حسن ازوی خوانی
# # از جملهآ نیکوان، به خوبی طاق است %~% ابروی تو، خاصه با چنان پیشانی!
### | اوله
# # 1517 ابروی خوشت، که جان بدو مشتاق است %~% هر لحظه، به خون عاشقان
~~مشتاق است
# # با چشم تو، در ریختن خون دلم %~% هر چند که جفت است، ولیکن طاق است!
### | نجیب عمر
# ~~1518 چشمت، که به خون ریختن [ام] مشتاق است   از غایت حسن، فتنهآ آفاق
~~است
# # زلف ولب وغمزهآ تو، هر یک جفتند %~% چون است، که ابروی توزیشان طاق
~~است؟
### | قاضی تفلیسی
# # 1519 ای چون زلفت حال دلم آشفته %~% چون نرگس نیمخواب چشمت خفته
# # ت   ر مژهآ تو، از کمان ابرو %~% ننشیند بردل من، الا جفته
### | شمس هروی
# # 1520 گفتم: سر زلفین توچون مشک خطاست %~% گفتا: به خطا مثل زمن باید
~~خواست
# # گفتم که: زهی کمان ابرو که توراست! %~% گفتا که: چنین کمان به زه ناید
~~راست!
### | صالح بیلقانی
# ~~1521 ابروی تو، کار خلق مشکل کردهست    حقهای جهان، به جمله باطل
~~کردهست
# ~~از بس که نشسست، بر سر بیمارانبیمار پرستیش، سیه دل کردهست!

PageV01P298

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0302.jpg)

### | جمال خلیل
# # 152 گه خوانم ترک، چشم هندوی تورا %~% گه ماه نو، ابروی جفا جوی تورا
# # اجز شدهام،تا به چه مانند کنم %~% آن تیر و کمان چشم و ابروی تورا!
### | نمط پنجم
# در تشبیهات چشم وغمزه
### | شمس ms152 اسعد گنجهای
# # 15 ای فتنهآ دلبران یغما چشمت %~% وی بر ده دل مرا به یغما چشمت
# # گرمایهآ حسن خواهی، اینک رویت! %~% ورعین نکویی طلبی، ها چشمت!
### | اوله
# # 152 ها! قدش، اگر سرو روان دیده نه ای %~% ها! لعلش، اگر راحت جان دیده
~~نه ای
# # در چهرهآ خوب و، چشم مستش بنگر %~% گر مست میان گلستان دیده نه ای
### | اوله
# # 152 چشم تو، که جز سحر پرستی نکند %~% الآ به جفا، دراز دستی نکند
# # با باده، اگر قصهآ مستیش کنند %~% وله %~% اندر همه عمر، باده مستی
~~نکند!
# ~~152 چشمت، که به فتنه در جهان موصوف است   بر روی تو، حسن و دلبری
~~موقوف است
# # یماری چشم خوشت، از چشم من است %~% وله %~% «(العین حق») آخر خبری
~~معروف است!
# # 152 چشم تو، که با زلف توهمدستی کرد %~% تا از من بیدل، طمع هستی کرد
# # بد کرد، در این سخن شکی نیست، ولیک %~% جرمش ننهم، چرا که از مستی کرد!
### | لغیره
# ~~(152 ای خون مرا ریخته مطلق چشمت   وی کار مرا برده ز رونق چشمت
# ~~ان روی، که سحر نزد خلقان حق است در سحر، همی زند اناالحق چشمت
### | لغیره
# ~~1520 چشمت، که به مکر و ساحری نزدیک است   وز بیرحمی، به کافری نزدیک
~~است
# # گرچه زلبت، به جانفروشی دور است %~% با ابرویت، به دلبری نزدیک است
~~PageV01P299
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0303.jpg)

### | لاادری
# # 1530 چشمش، که درید پرده مستوران را %~% بیماری او، بکشت رنجوران را
# # گفتم: نظری به کار من در نکنی؟ %~% گفتا که : مده صداع مخموران را!
### | اشهری
# # 1531 ای روی تو آب گل رعنا برده %~% صبر از دل من، غمت به غوغا برده
# # در بوالعجبی، هفت فلک را چشمت %~% شش خصل فرو داده و، عذرا برده!
# قطب عتیقی
# # 1532 پیوسته، از آن سلسله مومی ترسم %~% با اینهمه حسن ولطف، از او می
~~ترسم
# # ترس دل هر که هست، از چشم بد است %~% بیچاره من، از چشم نکومی ترسم!
### | اثیر
# # 1533 تا چشم دلی چشمهآ ms153 حیوان دیدهست %~% دشواری عشق، بر دل آسان دیده
~~ست
# # جز چشم توبر روی تو، ای چشمهآ نوش %~% کس نرگس تر بر گل خندان دیدهست؟
### | لغیره
# # 1534 دی باز نظر به هرکجا می انداخت %~% سر مستی او، مرا ازپا می
~~انداخت
# # ازبند 0000000000000000000000000000 %~% چشمش همه تا بتا به ما می
~~انداخت
### | الغیره
# # 1535 چشمت که فسون سامری [ز] اید از او %~% بر هم چه زنی؟ که بوی خون
~~آید از او
# # این نادرهتر، که خون چنان می ریزد %~% کالبته، سر مژه نیالاید از او
### | لغیره
# # 1536 عقل، از گر زلف تو، پرتاب شود %~% هوش، از سخن خوش تو در خواب شود
# # تیری، که زغمزهآ تو پرتاب شود %~% گر بر جگر سنگ و سد، آب شود!
# ~~1537 جانا، سر زلفت شغب انگیز چراست؟ در کشتن من غمزهآ تو تیز چراست؟
# # عیار چوچشم توست، در عالم حسن %~% پس دیدهآ من، همیشه خونریز چراست؟
### | عبدالرزاق
# ~~1538 یارم چو سر زلف به هم برشکند برلاله ومشک، عنبر تر شکند
# # هنگام کرشمه، ناوک غمزهآ او %~% دل دوزد و، جان شکافد و، سر شکندا
~~PageV01P300
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0304.jpg)

### | لغیره
# ~~1539 از زلف خوشت، مشک ختن در تاب استوزلعل لبت، تنگ شکر در تاب است
# # این خود سهل است، باش تا چشم خوشت %~% الغیره %~% بیدار شود، که فتنه
~~اندر خواب است!
# # 1540 گفتم که: دلم، چشم تومی پست کند %~% کو جورکند برو و، پیوست کند
# # زلفت، به تعصبش مرا می گوید: %~% مست است، کسی شکایت از مست کند؟
### | مجیر بیلقانی
# # 1541 دل گفت: چودر چاه زنخدان شدمش %~% ناکام به کام بند و زندان شدمش
# # غمزهش، ز پی چه می کشد ترکش تیر؟ %~% لغیره %~% ناکرده کمان به زه، چو
~~قربان شدمش!
# # 1542 چون چشم خوشت به باغ، عبهر ناید %~% باتو به ستمگری، فلک بر ناید
# # از خار مژه به گرد چشمت، پرچین %~% زان است، که کس به چشمت اندر ناید!
### | عزیز شروانی
# # 1543 گر لعل لبت، به بوسه سرکش نبود %~% از ms154 دست تو، هیچ دل در آتش نبود
# # جانا توبه لب مسیح و، آنگاه به چشم %~% وله %~% کار ملک الموت کنی، خوش
~~نبود!
# # 1544 با ماهرخی، که زلف او پرشست است %~% سرو سهی، از شرم قد او پست
~~است
# # گفتم که: یکی بوسه بده، گفت: به چشم! %~% لغیره %~% گفتم: نه به لب
~~حواله کن، کومست است!
# ~~1545 چشم خوش تو، رهزن جان و خرد است بیچاره کسی، که زخمش از چشم زد
~~است
# # گر حال کسی زچشم بد، بد گردد %~% احوال من از چشم نکوی تو، بد است!
### | الغیره
# ~~1546 آهو برهای، که قصد شیران کند اووزشیر دلی، کار دلیران کند او
# # خواهد، که همه خراب و آباد جهان %~% الغیره %~% در چشم زدی، به غمزه و
~~یران کند او!
# ~~2542 کم. ردوب مرا یکی کام بده
# ~~ور کام من، از لب چو شکرندهی PageV01P301
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0305.jpg)

### | کمال اصفهانی
# ~~1548 دلدار چو تو، به روزگاری نبود چون من زغم تو، دلفگاری نبود
# # زنهار، به خون ریختنم چشمت را %~% بر کار مکن، که هیچ کاری نبود!
### | وله
# # 1549 خط تو و چشم تو، به هم بنشستند %~% بر خون دلم چو محضری بر بستند
# # قاضی، توبدان خط و گوا حکم مکن %~% کان خط مزور و، گواهان مستند!
# # 1550 در دولست وصلت، ارز بیکارانیم %~% اوله %~% و اندر نظرت، گر
~~زسبکسارانیم
# ~~زلف تو و نرگس تودانند، که ما   1551 گر بر دارم بی تو، سر از بیماری
# %~% اوله %~% غمخوارشکستگان و بیمارانیم %~% در پا آیم، چو عبهر از بیماری
# # ار پرست چشم بیمارتوام %~% بیمار پرستی، بتر از بیماری!
# # 1552 چشم تو، که بیماری او ننهفتهست %~% اوله %~% در خیره کشی، طاق فلک
~~را جفت است
# # معذور بود زلف تو، گر آشفتهست %~% زیرا که دو بیمار عزیزش خفته ست!
### | وله
# # 1553 مانند دو چشمیم، من و آن دلبر %~% در نیک و بد زمانه، با هم یاور
# # هر شب تا روز، خفته با یکدیگر %~% یک روز، ندیده یکدگر را به نظر! ms155
# # 1554 بر چشم تو، هر گه که مرا افتد چشم %~% وله %~% با اشک به رخ فرو
~~دود، بی خود چشم
# # بر دیده نهم زعشق چشمت، نرگس   1555 باور نکنی که از من عشوه پرست %~%
# اله %~% دارند عزیز، بهر چشمی صد چشم! %~% بر بود دل شکسته آن نرگس مست
# # تا راست بگوید این سخن در رویت %~% هم، مردمک دیدهآ توکژ بنشست!

PageV01P302

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0306.jpg)

# ~~1556 دل را، ز رخ خوب تومی نگزیرد   از کژ طبعی، که مردم دیدهآ توست
# %~% وله %~% از چشم خوشت، کنارهای می گهرد! %~% چون زلف تو زان، قرار می
~~نپذیرد
### | وله
# # 1557 زلفت، چوز روی باز پس می افتد   چشم تو، که عالمی نیفتد در وی %~%
# مست است، از آن بر همه کس می افتد! %~% در پای توچون من، به هوس می افتد
### | یمین اصفهانی
# # (155 خیره کش و مست و جانستان، غمزه توست %~% مرد افکن و سست و ناتوان،
~~غمزهآ توست!
# ~~یمار که جان دهد، فراوان باشد   ترک است وسیه دل است ومست است آن چشم
# 1559 در حسرت آن چشم، مکن جان ای دل %~% وله %~% زو چشم مدار مردمی، هان ای
# دل! %~% بیمار که جان ستاند، آن غمزهآ توست! %~% این را، به امید آن مرنجان
~~ای دل
### | وله
# # 156 اشکال دو لعل خود، زدلداران پرس %~% شرح غم وتیمار من، ازیاران پرس
# # از نرگس خود پرس، که زلفت چون است %~% آهنگ شب ورا، زبیماران پرس
### | صدر خجندی
# # 1561 ای دل، سخن وفای جانان مشنو %~% کان نیست به جز عشوه و دستان،
~~مشنو
# # وربا تو، به مردمی در آید چشمش %~% او مست بود، حدیث مستان مشنو!
### | عزیز کخال
# ~~1561 ترکان، که به قامت خدنگند همهتاراج دهان نام و ننگند همه
# # فنبر بویان لاله رنگند همه %~% بی عیب خذاست، چشم تنگند همه!
# # 1563 ترکی، که به چهره داد خوبی دادهست %~% الغیره %~% گویی که ز مادر
~~لطافت زادهست
# # هر کز به یکی بوسه زما[رخصه] نداد %~% آن ترک، عظیم تنگ چشم افتادهست! ms156

PageV01P303

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0307.jpg)

### | رضیه گنجه ای
# # 1564 زلف تو، چو آه من درازی دارد %~% خلق خوش تو، بنده نوازی دارد
# # چشم خوش تو، دوست از آن می دارم %~% کز منت سرمه، بی نیازی دارد
### | نهستی
# # 1565 باد آمد و، گل بر سر میخواران ریخت %~% یار آمد و، می در قدح
~~یاران ریخت
# # آن عنبرتر، رونق عطاران برد %~% وان نرگس مست، خون هشیاران ریخت!
### | ولها
# # 1566 ای دست تودست من به دستان بسته %~% با زلف تو،عهد بت پرستان بسته
# # وی نرگس مست تو، به هنگام صبوح %~% هشیاران را، به جای مستان بسته!
# پسر خطیب گنجه
# # 1567 با هر که دلم زعشق تو راز کند %~% اول، سخن از هجر تو آغاز کند
# # از ناز، دو چشم خود چنان باز کنی %~% کانده زده، لب به خنده ای باز کند
### | لیانی
# # 1568 در پرده نهان آن رخ رخشان چه کنی؟ %~% وزغم، دل وجان خلق بریان چه
~~کنی؟
# # خود توبنما، به غمزه عالم ویران %~% وانگه تودر آن عالم و یران چه کنی؟
### | اوله
# # 159 لطفی که در آن لعل شکر بار بود %~% آن داند، کو میانهآ کار بود
# # از نرگس خود، درازی زلف بپرس %~% آگه زشب دراز، بیمار بود
### | عمر گنجه ای
# # 1570 ای در دلم از مهر توبازاری خوش %~% جز عشق تو، نیست در جهان کاری
~~خوش
# # ناخوش باشد، کسی که بیمار بود %~% این طرفه، که چشم توست بیماری خوش!
### | وله
# # 1571 در پیش خدنگ چشم پر تشو یرش %~% خون شد دل من، نشانه شد دلگیرش
# # زان پیش، که او نشانه با تیر زند %~% وله %~% آن دل که نشانه بد، زدم
~~بر تیرش
# # 1572 ای خال وخط وعارض ورخسار توخوش %~% وی لعل لب ولفظ شکر بار توخوش
# # بوسی زلب لعل، به شکرانه بده %~% زان روی، که شد نرگس بیمار تو خوش!

PageV01P304

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0308.jpg)

### | اوله
# ~~1576 با مشک خط توم مشک بیمقدار است بیش شکر لب تو شکر، خوار است
# # لعل لب تو، طبیب هرخسته دل ms157 است %~% چشم تو، نگویی چه سبب بیمار است؟
### | اوله
# # 157 تا چشم خوشت نظر برید از کارم %~% ور زلف تو بست بر میان زنارم
# # چون زلف تو، گه شیفته گه پیچانم %~% چون چشم تو گه مست و، گهی بیمارم
### | اوله
# ~~157 ترکی، که مرا به چشم جادو فکند در پای خودم، چوزلف هندو فکند
# ~~با رب، که چه چشم تنگ ترکی است کزو  بوسی طلبم، گره در ابرو فکند
### | شمس هروی
# # 157 چشم تو، به کین من کمر بگشاید %~% زلف تو، قرار و صبر من بر باید
# ~~این دزدی دل می کند، آن غارت جان وین هر دو عمل، زترک و هندو آید!
### | وله
# # 1571 لعلت، چوبه دشنام شکر خای شود %~% جزعم، ز دو لعل تو گهر زای شود
# # هر تیر، که چشم توبه کین اندازد %~% در سینهآ پر درد منش جای شود
# # چشم سیهش، به عزم خون ریختنم   157 سر مست بتم، زمی دهان پر کرده %~%
# وله %~% اوله %~% وز عربدهآ غمزه، جهان پر کرده %~% می آید، وز دور کمان پر
~~کرده
# # 1575 شگر، زلبان می پرستش خیزد %~% دام دل، از آن زلف چو شستش خیزد
# # فرفتنه، که در زمانه قایم گردد %~% از عربدهآ نرگس مستش خیزد
### | جمال شروانی
# ~~1580 چشم سیهت، غمزهآ جادو دارد نیشی است، اگرچه نوشدار و دارد
# ~~برزخم دل خستهآ من، پیوسته تیر مژه، در کمان ابرو دارد
### | حسین هزارمرد
# # 158 از روی تو، صاحبنظران واگویند %~%  %~% وز خال وخطت، همه جهان
~~واگویند PageV01P305
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0309.jpg)

### | بدرتفلیسی
# # 1582 آن کیست، که جان و دل نثارت نکند؟ %~% سر در سر چشم پر خمارت
~~نکند؟
# # وان چیست، که در شیوهآ رنگ آمیزی %~% جشم س %~% ه %~% بدکارت نکند؟
### | جمال گنجه ای
# # 1583 با من صنما، به مهر کوشی یا نه؟ %~% وز ما، سخن وفا نیوشی یا نه?
# # گیرم، که زلب شکر به من می ندهی %~% بادام، زچشم می فروشی یانه؟
# # 1584 جانا، صفت قدم زابروت بپرس %~% شوریدگیم، ز زلف هندوت بپرس ms158
# # حال دلم، از دهان تنگم بطلب %~% بیخوابیم، از نرگس جادوت بپرس
### | ظهیر شفروه
# # 1585 ای تازه نسیم زلف عنبر بارش %~% چون برگذری بر طرف گلزارش
# # آهسته گذر، که نرگس بیمارش %~% نیره %~% خفتهست، به سایهآ گل رخسارش
# # 1586 دل، از قدح درد تو دردی کش باد %~% وان جان که نه خاک توست، برآتش
~~باد
# # چشم خوش تو، فتنهآ خفتهست او را %~% گویی که دعاکرد که (رخوابت خوش
~~باد!)
### | لغیره
# # 1587 زلفت صنما، به خم گرفتار چراست؟ %~% وان مقبل نیک بی، نگوسار
~~چراست؟
# # خط تو مزور است و، لعل توشکر %~% پس نرگس مخمور تو بیمار چراست؟
### | یمین اصفهانی
# # 1588 دی، نرگس مست یار می گفت نهفت: %~% فردا، به مراد دل شوی با ما
~~جفت
# # امروز خلاف می کند، دوش نخفت %~% مست است، مگریاد ندارد که چه گفت!
### | مهذب دبیر
# # 1589 رفتم، که سمند رحلتم سرکش باد %~% بی روی تو، راه و منزلم آتش باد
# # ار کشته شوم، خون من از چشمت خواه %~% کو کشت مرا و، من شدم، شب خوش
~~باد!
### | عزیز شروانی
# # 1590 گفتم: مشکن پشت دلم از همه روی %~% خاکت شده ام، میفکن از خانه به
~~کوی
# # بگداختیم چومو، بترزین چه کنی؟ %~% گفتا که: به تیر غمزه بشکافم موی!
### | سعد لحافی
# # 1591 گر گوی شوم در برت، ای زیباروی %~% زلف تو، به چوگان قضا بازد گوی
# # ور موی شوم زعشقت، ای زیبا موی %~% چشم تو، به تیر غمزه بشکافد موی!

PageV01P306

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0310.jpg)

### | جمال شروانی
# ~~1592 ورزیدن سودای تو، مشکل کاری است بخریدن بوسهآ تو، خوش بازاری است
# # چشم تو، فراز بستر نیکویی %~% انصاف بداد دل، که خوش بیماری است
### | اله
# # 1593 با زلف تو، کو مشک طرازی داند %~% گفتم ««قلبی معک» به بازی داند
# # با او تازی برای آن گویم، کو %~% چون چشم خوش تو، تر کتازی داند!
### | اوله
# ~~159 جانا، به غمم سپردهای نیک است این لوح طر بم ستردهای، نیک است این
# # از جمله جهان، نیم دلی بود ms159 مرا %~% آن نیز به خشم برده ای، نیک است این
### | وله
# ~~1595 چشم تو، به کینه با جهان می کوشد   در کشتن من، خیره از آن می
~~کوشد
# # با چشم بگو: به کشتنم رنجه مشو %~% خود چرخ بدین کار، به جان می کوشد
### | نمط ششم
# در تشبیهات گوش و حلقه
### | [جمال) عبدالرزاق
# ~~1593 ای در دل من مهر توشیرین چوامید  ی وصل تو شایسته چوعمری جاوید
# ~~در گوش تو آن حلقهآ زر، گویی هستآویخته ماه نو، زطرف خورشید
### | کمال اسماعیل
# ~~1597 چون نیست حدیث وصلت از زرخالیهم نرم کنم تورا، به جنس مالی
# ~~زر را بفرستم، که خود او چون حلقهگوشت گیرد، پیش من آرد حالی
### | اوله
# ~~1598 آمد بر من، چودر کفم زرپنداشت  چون دید که زر نداشتم، ره بگذاشت
# # از حلقهآ گوش او، مرا شد معلوم %~% کانجا که زراست، گوش می باید داشت
~~PageV01P307
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0311.jpg)

### | اوله
# # 1599 از حلقهآ گوش تو، دلم با خبر است %~% کاین تندی طبعت، همه از بهر
~~زر است
# # از گوش تو، خود قیاس می باید کرد %~% وله %~% کانجا که زر است، پاره ای
~~نرم تراست
# # 1600 دی گفت مرا: حدیث من کمتر گوی %~% ورمی گویی، به گوش من اندر گوی
# # بنمود مرا، حلقهآ زرین در گوش %~% یعنی که: حدیث وصل من با زر گوی!
### | وله
# # 1601 آن را که چوتو، نگار در خور باشد %~% باید که ز سیم و زر توانگر
~~باشد
# # در گوش تو، هر سخن که بی زرباشد %~% از حلقهآ تو، میان تهی تر باشد
### | شمس هروی
# # 1602 از حلقهآ گوش آن بت ماه مثال %~% گویی فلک از بدر، در آویخت هلال
# ~~تا لاجرم، آن ماهرخ مشکین خالانگشت نمای عالمی شد، به جمال
### | الغیره
# ~~1603 ترکی که به بزم و رزم، تند آمد و رام با دشمن و با دوست کشد، خنجر
~~و جام
# # آورد ز زلف و رخ، شب و روز پدید %~% کرد از زر پخته، حلقه در نقرهآ خام ms160
### | دختر حکیم گاو
# # 1604 تا حلقه به گوش لب چون نوش توام %~% ای رشک پری، عاجز مدهوش توام
# # چون حلقهآ زرین تو، پیچان بر خود %~% در حسرت آن گوش و بناگوش توام
# قاضی ابوالماجد
# # 1605 دیوانهآ زنجیر سیه پوش توام %~% دلخستهآ نرگس جفا کوش توام
# # تو مردم چشم مردم و، چشم منی %~% من حلقه به گوش حلقهآ گوش توام
### | شمس گنجه ای
# ~~1606 دل، در خم زلف مشکبوش استادهست جان، رقص کنان بر سر کوش استادهست
# # با عنبر زلفش، غم دل خواهم گفت %~% هر چند، که حلقه اش به گوش استادهست
~~PageV01P308
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0312.jpg)

### | اوله
# ~~1607 از صد غم من، یکی به گوش تورسید  وین واقعه، بی شکی به گوش تو
~~رسید
# # زان زر، که من از چهره به نام توزدم %~% هم، عاقبت اندکی به گوش تو
~~رسید
# # گر خصم زرت دهد، پی کشتن من   1608 ای مهر گسل، وفا فراموش مکن %~%
# اوله %~% اوله %~% خون جگرم بی سببی نوش مکن %~% زنهار، که آن حدیث در گوش
~~مکن
# # 16 از وصل توام، نصیب مهجوری بود   هرصلح، که با عنبر زلفت کردم %~%
# توفیر، زنزدیک توام دوری بود %~% مانند بناگوش تو، کافوری بود
### | نمط هفتم
# درتشبیهات خط
### | جمال اشهری
# # 1610 بر شگر یار، از پر طوطسی اشسری %~% می یابم و، می نیابم از دل
~~خبری
# # 1611 دارد زجهان فراغتی آن دلجوی   با طوطی وشکرت ازین شیرینتر %~% وله
# %~% در بر نگرفت، هیچ طوطی شکری %~% ای خط سر خویش گیر، از و دست بشوی!
# # کان دلبر جنگجوی را، با خوبی %~% صلحی است، چنانکه در نمی گنجد موی
# # 161 گردی، که زمشک برلب یارنشست %~% لغیره %~% زاغی است، که برخرمن
~~گلزار نشست
# # نی نی غلطم، سخن خطا می گویم %~% طوطی است که برتنگ شکر بار نشست
# ~~1612 پوشیده خوش است رویش، از روی زره   در روی، سپر کشیده دیدی بسیار
# %~% لغیره %~% امروز ببین، کشیده در روی زره %~% دلخواه سپر، به پیش دلجوی
~~زره
# # 161 گفتم که : مگر لعل ms161 لبت را دامن %~% الغیره %~% بگرفت سیاهی، که
~~بگردد با من
# # گفتا: غلطی، آب حیات است لبم %~% تاریکی، از آن در آمدش پیرامن
~~PageV01P309
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0313.jpg)

### | غیره
# # 1615 تا خط خوش و عارض تو گشت پدید %~% خطی زبنفشه، بر رخ لاله کشید
# # گو یند که: سبزه چشم روشن دارد %~% چشمت روشن، که بر گلت سبزه دمیذ!
### | سیف تفلیسی
# # 1616 دردا، که غمت پردهآ رازم بدرید %~% عمرم شد و، دیدهآ منت سیر ندید
# # افسوس، کمه آفتاب نیکویی تو %~% در ابر شد و، صبح امیدم ندمید
### | الغیره
# # 1617 عشق رخ تو، مرا کنون گشت پدید %~% کان گرد سیه، به گرد آن مه
~~بدمید
# # نتوانستم، رخ تو تا اکنون دید %~% بی ابر، در آفتاب نتوان نگرید
### | اشرف غزنوی.
# # 1618 تا شاخ بنفشه، از گل یار آو یخت %~% در دامن دل، زعشق صد خار آو
~~یخت
# # گر آن گل و آن بنفشه بینی، گویی %~% زاغی، پر خویشتن به منقار آو یخت
### | اشهری
# # 1619 تا اطلس عارضت، زخط یافت علم %~% در دل، زغم عشق تو شد تازه الم
# # تا شد قلم قضا روان، در نامد %~% از خط تو خوبتر، قضا را به قلم
### | بغیره
# # 1620 بس خون، که مرا در جگر آمد زلبت %~% تا تخم امیدم، به بر آمد زلبت
# # یک خط خوش، از زمانه بد آرزویم %~% آن آرزویم نیز، بر آمد زلبت
### | الغیره
# ~~1621 از خط تو، درخط نشوم ای دلبرلابل که زعشق تو، نهم برخط سر
# # دریای جمال بیحدت، موج بزد %~% زان رو، به در افکند به ساحل عنبر
### | لغیره
# ~~1622 خطت، که سواد نقرهآ خام آورد   طوطی است، که شکر تو در دام آورد
# # چون رسم بود، که شکر آرند زشام %~% لعل لبت، ازشکر چرا شام آورد؟
### | علی بن الحسن
# ~~1623 در عشق تو، ای سرشک من چون ژاله بی برگ گلت، چو بلبلم از ناله
# ~~گر لاله ز سبزه روید، ای جان بهار پس سبزهآ تو چراست پر از لاله؟

PageV01P310

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0314.jpg)

# # 162 ms162 خطی است، که عارض توبمی پردازد %~% الغیره %~% یا بر سمنت، موی گذر
~~می سازد
# # نه، بچهآ طوطی است، که بر خرمن گل %~% لغیره %~% پر می زند و، سوی شکر
~~می یازد
# # 162 تا خط بدیع سبز رنگ آوردی %~% برنقطهآ مه، دایره تنگ آوردی
# # وم تو، چو بر دیار دل دست نیافت %~% الغیره %~% رفتی، مدد از لشکر زنگ
~~آوردی
# # 1620 بس بوالعجبیها، که به کار آوردی %~% تا لاله به مشک، در حصار
~~آوردی
# # بر گل، نه همی زحمت خار آوردی %~% بر لاله ستان، بنفشه زار آوردی
### | عبدالله
# # 1621 جانا، ز دو رخ گل بدیع آوردی %~% و اندر مه دی، فصل ربیع آوردی
# # چون دانستی، که دل به گل می ندهم %~% رفتی و، بنفشه را شفیع آوردی
# مظفر معروف (تبریزی؟)
# # 1628 گیرم، که خط غالیه گون آوردی %~% بر لالهآ رخ، بنفشه چون آوردی؟
# # گل در چمن، از خار برون می آید %~% تو از گل خود، خار برون آوردی
### | لغیره
# # 1629 ناگاه، خطی چو پر زاغ آوردی %~% تا بر دل من، ز درد داغ آوردی
# # آرند چراغ در شب، ای جان وجهان %~% شب را، تو چگونه در چراغ آوردی؟
### | نجیب گنجه ای
# ~~1630 جانا، بر نور شمع دود آوردی یعنی که خط توخوش نبود، آوردی
# # گر دود دل من است، دیرت بگرفت %~% وله %~% ور خط به خون من، چه زود
~~آوردی!
# # 163 خطی، که تو بر ماه سما آوردی %~% گویی که به خون دل ما آوردی
# # مشک ختنی، بر خط تو سر بنهد %~% با آنکه توآن خط، زخطا آوردی!
### | عزیز شفروه
# ~~1632 زلف تو، سوی رخ تو گر می آید  هندوست، به دزدی شکر می آید
~~PageV01P311
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0315.jpg)

### | الغیره
# ~~1233 مشکی، که زکافور تو بر می آید ابری است، که بر گرد قمر می آید
# # پروانهآ عارض چو شمع تو، منم %~% خط تو، به فرمان که بر می آید؟
### | جمال شروانی
# # 1634 در روی تسو از کسجا نظر می آید %~% از مشک خطت ms163 بوی جگر می آید
# # مویت، که زشرم بر نیاوردی سر   1635 چون روی تو، بیگناه بر می آید %~%
# وله %~% خط تو چرا سیاه بر می آید؟ %~% امروز، تو را به روی بر می آید
# # گر ماه به شب برآید، آن نیست عجب %~% این طرفه، شبت زماه بر می آید!
### | اوله
# # 1636 ای قد تو همچو سرو و عرعر رسته %~% خطت، چو بنفشه بر گل تر رسته
# # جز بر زنخ خوشت، کسی در عالم %~% بر نقرهآ خام دید، عنبر رسته؟
### | اوله
# # 1637 خطت، زکمین راه رخت می گیرد %~% ناگاه، کمرگاه رخت می گیرد
# # بر بام لبت، به بوسه طشتی بزنیم %~% کز سایهآ خط، ماه رخت می گیرد
### | وله
# # 1638 زلف خوش تو، اگرچه انگشت وش است %~% بر سینه فکنده، همچوبر پشت
~~خوش است
# # درخط مشوارتورا خط آمد، کان خط %~% اوله %~% انگشت نمای است، نه انگشت
~~کش است
# ~~1639 شکل دو لب [لعل]تو، ای دردانه   میم است و، در و دو سین به سی
~~دندانه
# # وان خط، که کشید گرد لعل توفلک %~% اوله %~% حرزی است، زبهر دل صد
~~دیوانه
# # 1640 زان خط چومشک و، زان دو چشم آهو %~% دل فاش شد، از بس که کشیدهست
~~آه او
# # گر آهو مشک دارد، آن نیست عجب %~% این طرفه، که مشک تر ندارد آهو!ا
### | عزیز شروانی
# # 1641 با روی تو، هر که خوش برآید چوخطت %~% انگشت نمای کشور آید، چوخطت
# ~~و آنکس کنه چوازلف] بر خطت سرننهد  از دولت خود، به رو درآید چوخطت
~~PageV01P312
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0316.jpg)

### | لغیره
# ~~1642 ای خطظ تو دور ماه را اندازه   وزخظ خوش تو، در جهان آوازه
# ~~منشی قدر، بسی قلم زد تا کرد منشور جمالت، به خط توتازه
### | اشمس شجاسی
# # 16،3 ای خط تو چون روز بدآموز دلم %~% زین خطا به خط سیه کن روز دلم
# # فرآینهآ رخت، زخط در غلطم %~% وله %~% کان عکس دوزلف توست، یا سوز دلم!
# ~~16،5 خطت، که دلم زو همه با خون افتاد     شرحش بشنو ms164 زمن، که تا چون
~~افتاد
# # هجران تو، آتشی به جانم در زد %~% دودش، زدو عارض تو بیرون افتاد
# # 1645 من در عجبم، زان خط مهر افزایش %~% سنایی %~% چون مورچه ای، که
~~گیل بود مأوایش
# # من غرق در آبم و، دلم می سوزد %~% او بر سر آتش و، نسوزد پایش!
### | اوله
# # 1646 گفتم که مگر تویی فسون دل من %~% چون خط بدمد، شوی زبون دل من
# # در خاطر من نبود جانا، که خطت %~% خطی دگر آورد، به خون دل من!
### | جمال عبد الرزاق
# ~~1647 زان نقطهآ مشکین، که تو بر رخ زدهایعقل همه عشاق، به شه رخ زدهای
# ~~طغرای شهنشاه جهان، منسوخ است زان، خط سیه بر رخ فرخ زدهای
### | رضیه گنجه ای
# ~~1648 آن زلف نگر، سر به سمن آوردهبر گرد سمن، مشک ختن آورده
# # گویند: خطی است آنکه گرد رخ اوست %~% خطی است، ولی به خون من آورده!
### | جمال عبدالرزاق
# ~~1645 ترکی، که مرا شاد کند خندهآ او دارد به غمم، زلف سرافکندهآ او
# # از من بستد خطی، به آزادی خویش %~% و آورد خطی، که من شدم بندة اوا
~~PageV01P313
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0317.jpg)

### | اوله
# # 1650 گفتم: چو خطت به رنگ موی تو شود %~% او، آفت آن روی نکوی تو شود
# # بر خاطرم از خط تو، این خود نگذشت %~% کو، هم مدد جمال روی توشود
### | کمال اسماعیل
# # 1651 زلفش قلم و، مشک نکو دارد خط %~% برگرد رخش زمشک بنگارد خط
# # ببرید سرش را و، قلم را لابد %~% تا سر بنبرند، نکو نارد خط
### | اوله
# # 1652 مشک تو، نقاب ارغوان می گردد %~% سوسن به بنفشه در، نهان می گردد
# # هر چند که درحسن، جهانی است رخت %~% دریاب، که احوال جهان می گردد!
### | وله
# # 1653 آن تنگ دهان، که قوت جان می گردد %~% از دیدهآ بیننده نهان می
~~گردد
# # گنجی است نهان، که کس بدو راه نبرد %~% جز خط، که به پیرامن آن می گردد
### | اوله
# # 1654 لعل تو، کزو شکر شدهست اندر خط ms165 %~% دانی، که چرا دست زده ست اندر
~~خط؟
# # از زلف تودیده، مار پیچان بر خود %~% حالی، به فسونگری نشست اندر خط
### | وله
# ~~1655 نقاش، که آن صورت زیبا بنگاشت یارب، چه به قد آن قد و بالا
~~بنگاشت:
# # وز خط خوشت نیز چه گویم؟ انصاف %~% نتوان به قلم، چنان خطی را بنگاشت!
# # 1256 روزی، لبم از رخ توبوسی بربود %~% اوله %~% از ساده دلی، رخ تو بر
~~وی بخشود
# # آشفتگی زلف تو، دانم زان است %~% در خط شدن لب تو، از بهر چه بود؟

PageV01P314

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0318.jpg)

# # 1657 در چنگ غمت، گرنه زبون آمدمی %~% وله %~% کی چون سر زلف تو، نگون
~~آمد می
# ~~گر عارض تو، مرا به خود ره دادی  چون خط تو، از پوست برون آمدمی
### | معزی
# # 1658 شب را، سر زلف تو سیاهی بدهد %~% امروز، دل از هر که بخواهی بدهد
# # این دعوی را، اگر تو انکار کنی %~% ظهیر %~% در روی تو، خط تو گواهی
~~بدهد
# # گویی که فلک نبشت بر عارض او   1650 یارم، چو کنون رنج مرا یاد کند %~%
# کاین است، سزای آنکه بیداد کند! %~% برگ گل خود، تبه به شمشاد کند
### | اوله
# ~~ی سبزهآ تر دمیده در سایهآ زلف   166 در پردهآ خوشدلی، کسی را راهی است
# %~% کورا، سر و کار با چوتو دلخواهی است %~% انصاف بده، که خوش تماشا گاهی
~~است!
### | فاضلهآ سمرقندیه
# # 166 چشم تو، که ابروی کمانکش دارد %~% در هر مژهای، هزار ترکش دارد
# # زنهار، مفرمای براتم به خطش %~% بر عارضش افکن، که خطی خوش دارد
### | سوزنی
# # 166تا عارض خوبت، زخط آثار گرفت %~% بر سنبل تر، نسترنش بار گرفت
# # هر برگ گل لعل تو، گویی. که مگر %~% طوطی، شکر اندر سر منقار گرفت
### | سلیمانشاه
# # 166 بر برگ گلت، مورچه ره خواهد کرد %~% وزلاله، بنفشه تکیه گه خواهد
~~کرد
# # جانا، ز سیه گری بدان جای رسید %~% خط تو، که ماه را سیه خواهد کرد
### | شمس هروی
# # 166 خط تو، که ره جست زهر در ms166 به زنخ %~% خطی نه بر اصل است، بر آور به
~~زنخ
# # رنهار، رها مکن که بوسد لب تو %~% گستاخ شود، بر آورد سر به زنخ!

PageV01P315

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0319.jpg)

### | زله
# # 1665 با لعل لبت، رونق عناب نماند %~% با زلف خوشت، بنفشه را تاب نماند
# # وز خط مسلسل تو، ای رشک پری %~% وله %~% در چشم من، ابن مقله را آب
~~نماند!
# # 1666 ای صفحهآ سیم، تا منقط نشوی %~% وز خامهآ ایام، مخطط نشوی
# # گر با تو به تزو یرخط آرد، ایام %~% هان، تا به خطی دروغ درخط نشوی!
# # 1667 گفتم که: رخت، گفت: قمر می طلبی؟ %~% اوله %~% گفتم که: لبت، گفت:
~~شکر می طلبی؟
# # گفتم که: خطت، گفت که: ای خام طمع %~% بر برگ سمن، عنبر تر می طلبی؟
# # 168 خط توه که حرفهای بی مانندش %~% وله %~% مشکی است، که بر طرف گل
~~افشانندش
# # آن خط به عبارتی است، کزغایت لطف %~% هر چند مسلسل است، می خوانندش!
### | شمس اسعد
# # 1669 خطت، که محیط مرکز دانایی است %~% در سایهآ زلف تو، نه از شیدایی
~~است
# # با مار سیه، به جد گرفت انبازی %~% وله %~% این کار زنخ نیست، مگر
~~سودایی است!
# # 1670 ای آنکه قدت ز سرو بیشی دارد %~% بر مشک خطا، زلف تو پیشی دارد
# # رخسار تو دفتر نکویی است، ولیک %~% منشور جمال، بر حواشی دارد
### | اوله
# # 1671 ای مشک خطا چاکری از خیل خطت %~% وی عنبر تو، قطره ای از سیل خطت
# # ذکر دل و، اوراد زبانم، شب و روز %~% والشمس جمال توست، واللیل خطت
### | اوله
# ~~1672 در دهر، چوافکند خبر حسن رخت آشفته شدند خلق، در حسن رخت
# # چون وعدهآ خوبیت به پایان آمد %~% خظ تو، قلم کشید بر حسن رخت
### | وله
# # 1673 ای پیشهآ زلف تو، مشک افشاندن %~% وی کارلبت، عقیق را رنجاندن
# # در گرد رخت، زمانه از مشک خطا %~% بنوشت خطی، که شایدش خوش خواندن
~~PageV01P316
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0320.jpg)

### | وله
# ~~1670 جز روی تو، از جهان چه جوید عنبر؟ در حسن، رخ ms167 تو را چه گوید عنبر؟
# # حز بر رویت، که لالهآ سیراب است %~% اوله %~% بر لاله که دیدهست، که
~~روید عنبر؟
# # 167 رویت، که به حسن کار و باری دارد %~% صد خسته چومن، به هر کناری
~~دارد
# # با مهر و مهش کدورتی نیست، ولیک %~% پیداست، که از مشک غباری دارد
### | وله
# # 167 دلدار من، آنکه زوست در دلها خار %~% در کوی غمش، رفت مرا در پا
~~خار
# ~~آخر، ز رسیدن خط آگاه شوی   1671 آن را، که چومن بر رخ خوبت نظری است
# گفت: ازخط و عارضم چه خوشتر؟ گفتم: %~% وله %~% کاین درد دل سوختگان را،
# خبری است! %~% بسیار تفاوت است، از گل تاخار! %~% هر لحظه، به کوی نامرادی
~~گذری است
# # 1278 گویند که: بر دمید از گل خارش %~% لغیره %~% جرمی است که می نهند
~~بر گلنارش
# # پیوسته خیال او چودر چشم من است %~% عایشه %~% عکس مژهآ من است، بر
~~رخسارش
# ~~167 هر بار، که وجه بوسه بر لب فرمود   این بار، خطی نبشت بر عارض خوب
# %~% آن همچو حواله بر در بسته نمود %~% وجهی است، که روشن تر از آن نتوان
~~بود
### | دختر خطیب گنجه
# ~~تشبیه خطش به مشک می کردم، عقل   168 در عالم جان، خطبه به نام خط اوست
# %~% لغیره %~% صبح دل عشاق، زشام خط اوست %~% گفتا: غلطی، مشک غلام خط
~~اوست!
# # 168 جانان مرا، ترک خطا می خوانی %~% بنگر، ز کجا تا به کجا می خوانی
# # گفتی: خط او، مشک خطا را ماند %~% خط خوش او، چرا خطا می خوانی؟
### | اله
# # 168 زلفت چومن ...... بی فرمان تر %~% در تاب فتاد و، گشت سرگردان تر
# # خط تو، مرا به بندگی منی خواند %~% هرگز دیدی، خطی ازین خوشخوان ترا
~~PageV01P317
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0321.jpg)

### | سعل
# ~~1283 دل را، زتو دلدار نمی گیرد دل   وز سبزه و گلزار، نمی گیرد دل
# # در خط مشوو، مرا به خط عشوه مده %~% کان خط [توا بر کار نمی گیرد دل
### | بهستی
# # 1684 روی تو، که مه ms168 را زخود افزون ننهد %~% سر بر خط کس، به هیچ افسون
~~ننهد
# # آورد خطی به گرد خود، تا خوبی %~% از وی همه ساله، پای بیرون ننهد
### | لغیرها
# # 1685 گویند: دل از غم بگشایی، شاید %~% ور محنت هجرم ننمایی، شاید
# # با من، که چوزلف تو پریشان کارم %~% گر چون خط خویش خوش برآیی، شاید
### | لاادری
# # 1686 زان رخ، که بری زدلبری می گردد %~% گردش خط خوب عنبری می گردد
# # گو یند: پری به گرد خط گردد، لیک %~% خط خوش تو، گرد پری می گردد
### | الغیره
# # 1687 وهمی است که بر چهرهآ یار است، نه خط %~% سطری است که وصف آن
~~نگاراست، نه خط
# # اربر گل عارضش، زسنبل اثری است %~% آن سایهآ زلف مشکبار است، نه خط
### | لغیره.
# ~~1688 خطت، چو بنفشه از گل آورد پدید آورد خطی، که بر سر ماه کشید
# # پیوسته زشب صبح دمیدی، اکنون %~% آشوب دل مرا شب از صبح دمید
### | شرف شفروه
# # 1689 در بندگیش آنکه مه اقرار کند %~% چشمش دل من ببرد و، انکار کند
# # زین پیش، به خون عاشقان داشت خطی %~% اکنون به سجل کرد، که بر کار کند
### | اوله
# # 1690 بر بست غم تو بر دلم، راه نفس %~% عشق تو گشاد، جمله درهای هوس
# # تا کی گویی که: در غمم مدعیی %~% من مدعیم، شاهد من خط توبس!
### | الغیره
# # 1691 خطت، چو به گرد لب سمر می گردد %~% چاکر، چو قلم زغم به سر می
~~گردد
# ~~خطت، به مثل مورچهای را ماندلیکن، چو مگس گرد شکر می گردد PageV01P318
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0322.jpg)

# # 169 با روی تو، کجل سپر بر آب افکندهست %~% لغیره %~% زان روی، گلابیش
~~به تاب افکندهست
# # از رشک خطت، چو ذره بی آرامم %~% تا، سایه چرا بر آفتاب افکندهست؟
### | صدر خجندی
# ~~169 تا سایهآ خط بر آفتاب افکندیبس دل، که بر آتش چو کباب افکندی
# ~~خطت سپر است و، عارضت آب حیاتیکباره، سپر بر سر آب افکندی
# # طرلاله سمن کاشته، بر گل سوسن   1169 زنهار، ms169 دو چشم پر خمارش نگرید %~%
# الغیره %~% دهقان بینید و، کشتزارش نگرید! %~% فریاد، دو زلف مشکبارش نگرید
### | لغیره
# # 169 ترکی، که به دلبری است ره برخط او %~% بیدا و نهان و شور و شر در
~~خط او
# # عمدا، خطی از غالیه برماه کشید %~% تا خلق جهان نهند سر برخط او
### | کمال مراغی
# # 1696 بر شکر تو، مورچگان می گذرند %~% مگذار، که شکرت به غارت ببرند
# # در چشمهآ حیوان لبت می نگرند %~% هش دار، که آب زندگانی نخورند!
### | وله
# # 169 بنشست به ناز، یار با من نفسی %~% بگرفته زحسن خویش، در دل هوسی
# # ی گفت و، به خط ولب اشارت می کرد %~% به زین به شکر بنفشه پرورده کسی!
### | وله
# ~~169 زلفت، که به کشتنم مرادی داردهر عقده ز عقدش اعتقادی دارد
# ~~وان خطهآ خطت، که وطنگاه دل است انصاف بده، که خوش سوادی دارد!
### | فخرگنجهای
# ~~169 تا ماه رخت، روشنی حسن بکاستتاریکی غم نگر که اندر دل ماست
# # اشک دو هزار کس، در آورد به چشم %~% آن دود، که از آتش رخسار تو خاست
### | محفوظ جرفادقانی
# ~~17000 بر طرف گلت، سنبل تر می روید  وزیاسمن تو، سبزه بر می روید
# # پار، از لسب تو شگر تر می بارید %~% امسال، بنفشه از شکر می روید
~~PageV01P319
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0323.jpg)

### | الغیره
# # 1701 وقت است، که از لب تو شکر بدمد %~% گرد شکر تو، سبزهآ تر بدمد
# # دانی زتودیده از چه می ریزد آب؟ %~% تا سبزهآ خط تو، نکوتر بدمد
### | الغیره
# # 1702 بالاله وگل، به هم برآمد خط تو %~% یارب، که چه بیدادگر آمد خط تو
# # باعارض تو، همچوتوبا دشمن من %~% زنهار، چگونه خوش برآمد خط تو
### | پسر حافظ
# # 1703 ای سبزهآ بستان تمنی خط تو %~% یک آیت و صد هزار معنی، خط تو
# # سبحان الله! چه خوش برون می آید %~% از لاله وگل، بنفشه، یعنی: خط تو
### | یمین اصفهانی
# # 1704 ای خط مرا دریده یکسر خط تو %~% بوشیده شهر خطه(؟) انور خط تو
# # چون خضر ms170 در و زآتش غم دید نجات %~% لغیره %~% تا آب حیات یافت، اندر خط
~~تو
# # 1705 رو یش نگر، ار راحت جان ملی خواهی %~% وصلش طلب، ارملک جهان می
~~خواهی
# # اشک من وخط او ببین، دور مشو %~% گر سبزه و، گرآب روان می خواهی
### | الغیره
# # 1706 خط تو، که خوب و دلکشم می آید %~% چون سبزه، میان آتشم می آید
# # برخط تو، هر کسی چومن دارد سر %~% یا من خرم و، سبزه خوشم می آید!
### | لغیره
# # 1707 منمای رخ، ار کام منت می باید %~% امروز، که دود از آتشت می زاید!
# # کانکس، که به آتشت دمی گرم نشد %~% از دود تو گر کور نگردد، شاید!
### | رضی نیشابوری
# ~~1708 بر میم لبت، خط توچون افتادهستموری است، که بر شکر کنون افتادهست
# # نه، کان خط فستقی بر آن پستهآ لعل %~% مغزی است، که از پسته برون
~~افتادهست
### | صدر زنگانی
# # 1709 آن یار، که بر دلم زغم بار نهاد %~% واندر لب خود، قند به خروار
~~نهاد
# # تا کس گلی از باغ جمالش نچند %~% از برگ بنفشه، گرد او خار نهاد
~~PageV01P320
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0324.jpg)

### | شمس اقطع
# ~~1710 در گرد مهت، عنبر تر می بایستوین سوخته دل، سوخته تر می بایست
# # زنجیر دو زلف تو، نه بس بود مرا %~% غل دگر از غالیه، در می بایست
### | مبارکشاه
# # 171 تا سبزه به نظارهآ گلزار آمد %~% خورشید، به دام شب گرفتار آمد
# # در مملکت جمال جان پروراو %~% صاحب طرفی دل، پدیدار آمد
### | قاضی ابوالمجد
# # 171 ای تا جوران نهاده سر بر خط تو %~% وز کار ببرده آب عنبر، خط تو
# # زان چشمه، که قطره قطره اسکندر جست %~% دریا دریا یافتم، اندر خط تو
### | الغیره
# # 171 ای برده سبق زمشک اذفر خط تو %~% وز کار ببرده آب عنبر خط تو
# # آنکه قلم کشیدهای در خط من %~% چون زلف تو، سر نهادهام بر خط توا
### | لاادری
# # کی دانستم، که عارضت می آرد   1171 پنداشتم، از غمم نجاتی باشد %~% چون
# بر شکر، ms171 از سبزه نباتی باشد %~% خطی، که به خون من براتی باشد
### | لغیره
# # 171 ای قاعدهآ زلف تو شهر آرایی %~% وی پیشهآ چشم شوخ تو، رعنایی
# # لالای خط تو را مبارک بادا %~% بر تختهآ کافور تو، عنبر سایی!
### | لغیره
# ~~171 جانا، زغمت لاله به داغ افتاده ست   وز دست تو، گل باغ به باغ
~~افتادهست
# # مشک به خطا زادهآ پر آهورا %~% سودای خط تو، در دماغ افتادهست
### | عز بوالبقا
# ~~1717 خطت، که زگل مشک برون می آردبرخسته دلم، برات خون می آرد
# # چشم توعمل می کند، ای ترک خطا %~% خط تو برات بین که چون می آرد
### | لغیره
# ~~2417 ای آکنه رت هره جمالی دارد خورشید تو، از مشک هلالی دارد
~~PageV01P321
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0325.jpg)

# # 1319 هر حاجت دل، که از خدا خواسته ام %~% لغیره %~% در تعبیهآ دعا، تو
~~را خواسته ام
# # در خط نشوم ز خط سبز تو، از آنک %~% سر سبزی لعلت، به دعا خواسته ام
### | لغیره
# # 1720 ای خطهآ کون گشته مولای خطت %~% وی سجده گه جهانیان، جای خطت
# # منشور رخ تو می نوشتند، به حسن %~% امروز تمام شد، به طغرای خطت
# # 1721 هر لحظه، دل از سینه به سر برجوشد %~% الغیره %~% صد قطرهآ خونم،
~~زجگر بر جوشد
# # در حسرت آنم، که به گرد لب تو %~% لغیره %~% ناگه، پر طوطی زشکر برجوشد
# # 1722 خطت، که به جز برات غم ننو یسد %~% منشور وفا، جز به عدم ننو یسد
# # منشی قدر چودید، انصاف بداد %~% یعنی که چنان، کس به قلم ننو یسد
### | الغیره
# # 1723 ای عکس رخ تو گشته پیرایهآ مهر %~% وی حسن جهانفروز تو، مایهآ مهر
# # پروین عقیق درج تو، یارش مه %~% شمشاد سمن پرور تو، دایهآ مهر
### | الغیره
# # 1724 با میم، چونون نسخ ملحق کردی %~% بدر حسن منی کردی و، بر حق کردی
# # در خوبی، اگر چه سحر مطلق کردی %~% آخر، خط نسخ را محقق کردی
### | الغیره
# # 1725 زاغی، زحد روم برون آمد تنگ %~% بر شاخ سمن نشست و، ms172 بر گل زد چنگ
# # برخاست میان رومی و زنگی جنگ %~% بیم است، حصار روم بستاند زنگ!
### | صالح بیلقانی
# # 1726 خطی، که فلک بر رخ دلخواه نوشت %~% بر گل، رقم بنفشه بیگاه نوشت
# # خورشید، خطی به بندگی می دادش %~% کاغذ مگرش نبود، بر ماه نوشت!
### | اوله
# # 1727 تا چند، صفت زعشق و تیمار کنم %~% وصف رخ خوب وخط دلدار کنم
# # چون خامه، به عاقبت ببینی که زبان %~% اندر سر سودای خط یار کنم
~~PageV01P322
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0326.jpg)

### | خلیل شروانی
# # 1728 خطت، که دلم راحت جانش خواند %~% وز لطف، طراز گلستانش خواند
# # خطی است مسلسل و، زروی معنی %~% خوشتر، خرد از آب روانش خواند
### | اوله
# # 1725 رویت، که ز صد گونه لطافت دارد %~% شاید، که دل مرا در آفت دارد
# # سلطان لبت، لباس عباسی را %~% اوله %~% پوشید، مگر سر خلافت دارد!
# # 17330 فریاد، زخط دلستانی که تو راست %~% زان ملک عظیم کامرانی، که تو
~~راست
# # گرد رخ تو آب حیات است عجب %~% اوله %~% بر آب، خطی بدین روانی که تو
~~راست
# ~~1731 گفتم: چه سبب، ماه تو در میغ گریخت؟ بر گرد رخت، غالیه بر عاج که
~~بیخت؟
# # گفتا که: چو مشاطه بیاراست مرا %~% از هوش برفت و، سرمه برآینه ریخت!
# # 173 گفتم که: رخ تو را تباهی باشد %~% وله %~% زان طرفه [خطت]، گرچه
~~الهی باشد
# # گفتا : لاله ست روی من، عیبی نیست %~% پیرامن لاله، ار سیاهی باشد!
### | وله
# # 1733 با روی تو گفتم که بهشت آیین بود: %~% کافور تو جانا، چه سبب
~~مشکین بود؟
# # گفتا: هر کس نه سر نبشتی دارد؟ %~% از عهالم غیب، سرنوشتم این بود!
### | وله
# # 17734 ای شمع، نگر به سوز من ننشینی %~% پیش رخ دلفروز من، ننشینی
# # وز عارض یار، خیره در خط نشوی %~% اوله %~% تا ناگاهی، به روز من
~~ننشینی!
# # 1735 هر چند، که زد بسی ز خود رایی مشک %~% با خط خوشت لاف، به رعنایی
~~مشک
# # چون دید خط خوب تو، آن ترک خطا %~% از رشک خط ms173 توماند، سودایی مشک
~~PageV01P323
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0327.jpg)

### | نمط هشتم
# در وصف نیکورویی
### | عماد غزنوی
# # 1736 ای فتنهآ دل به روی زیبا که تویی %~% جان سر به سجود برده، آنجا
~~که تویی
# # در روی تو، چون صنع خدامی بینم %~% می گویم: صانعا، خدایا که تویی!
### | الغیره
# # 1737 کس، روی تو بی نقاب نتواند دید %~% با روی تو، آفتاب نتواند دید
# # گر وهم در اندیشه بخسبد، سالی %~% مانند رخت، به خواب نتواند دید!
### | رضی نیشابوری
# # 1738 ای کار تو صبرم به کران آوردن %~% اندیشهآ تو، دلم به جان آوردن
# # چتوان کردن، چونیست جزتو کس را %~% رویی، که برو عشق توان آوردن
### | جمال عبد الرزاق
# ~~1739 آن ماه، که آفتاب تام است زحسن اندر ره عقل و هوش، دام است زحسن
# # دیدم، رخ او و عکس خورشید در آب %~% معلوم نمی شد، که کدام است زحسن
### | اوله
# # 1740 ای صد چو گلت بنده به شهر آرایی %~% می نایب لعل تو، به روح
~~افزایی
# # آیینهآ آفتاب، پیش رخ تو %~% ننماید رخ، تاتو در او ننمایی!
### | سیف تفلیسی
# ~~1741 مادر که تو را بزاد، ای حور نژادابلیس بخندید و، بشد خرم وشاد
# # یعنی که: بدین روی، توانم بر داد %~% دین همه امت محمد بر باد!
### | جمال اشهری
# ~~1742 رنگ، از رخ تولالهآ نعمان گیرد طوطی لبت، طعمه همه جان گیرد
# # ماه شب چارده، زشرم رخ تو %~% انگشت حسد، در بن دندان گیرد PageV01P324
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0328.jpg)

### | شهاب کاغذی
# # 1743 ای خط خوش تو باد عنبر برده %~% پیش لبت، آب زندگانی مرده
# # با روی تو، خورشید گل پژمرده %~% با عارض توصبح، دم افسرده
# # 1744 زلفین تو، از عنبرناب است همه %~% الغیره %~% وان عنبر ناب، پیچ
~~وتاب است همه
# # رخسار تو، آتشی است افروخته خوش %~% وان آتش افروخته، آب است همه
### | شمس شجاسی
# ~~1745 آن کیست، که گفت قوت جان نیست رخش   وآرایش عرصهآ جهان، نیست رخش؟
# # گر عقل منی شیفته، خورشیدش خواند %~% اوله %~% المنة لله، که نهان نیست
~~رخش!
# # 174 ms174 هر حسن، که روی دلفروز انگیزد %~% صد عشق توام، روز به روز انگیزد
# # دل سوخت مرا عارض او، لیک زمن %~% باو رکه کند، که آب سوز انگیزد!
### | اوله
# # 1747 آن یار، که ما در بی او می گردیم %~% همچون دلش، از خوی به خومی
~~گردیم
# # تا حسن، نکونهاد نام رخ او %~% ما، در طلب رخ نکو می گردیم!
### | وله
# # ای منکر عشق وعاشقی، گر مردی   1748 چون قوس قزح، کمان ابروش نگر %~%
# یک ره، نظری ز دور در روش نگر! %~% در کشتن دل، نرگس جادوش نگر
### | سید مرتضی
# # 1749 رویت، بر ماه آسمان می تابد %~% مه نیز، بر آسمان از آن می تابد
# # نوری است جمال روی تو، خورشید اوست %~% کز مشرق بینایی جان میتابد
### | وله
# ~~175 نقاش، که شبه صورتت می انگیخت    در صنعت، اگرچه آب آزرمی ریخت
# # روی چومهت بدید، بشکست قلم %~% چون ماه، اگر چه سالها رنگ آمیخت!
### | رضی نیشابوری
# # 175 از لعل لبت، سخن چوپیوسته شود %~% شیرین دهنت، چو شگر و پسته شود
# # روی کوقل است و، آنگه از غایت لطف %~% گر برگ گلی بر اوزنی، خسته شود!

PageV01P325

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0329.jpg)

### | عماد فارسی
# # 1752 از بوی تو، باد عنبری می گردد %~% باروت، پری زدلبری می گردد
# # فردوسی باغ ازرقی شکل سپهر %~% از پرتو رویت، انوری می گردد
### | ظهیر فاریابی
# # 1753 دی، چشم تورای سحر مطلق می زد %~% مکر تو، ره گنبد ازرق می زد
# # تا داشتی آفتاب، در سایهآ زلف %~% جان، بر صفت ذره معلق میزد
### | الغیره
# # 1754 دوش، آن بت من می مروق میزد %~% بر عکس رخش، عرق معلق میزد
# # من می گفتم: شمس غلام رخ توست %~% در چرخ، فلک نعرهآ صدق میزد!
### | باج خلاطی
# # 1755 مه پیش نهاده، کاین رخ فرخم است   خون من مستمند، بر بیدادی %~%
# الغیره %~% مالیده به روی تر، که رنگ رخم است %~% شکر به لب آورده، که این
~~پاسخم است
# ~~1756 ابروی تو، بر خم کمان می خندد   فی الجمله، هر ms175 آنچه در جهان خوبتر
# است %~% رخسار تو، امروز بر آن می خندد %~% مژگان تو، بر نوک سنان می خندد
### | عماد گنجه ای
# # 1757 چشمت، همه بر خیل ملک می خندد %~% شیرین لب تو، بس به نمک می خندد
# ~~ابروی تو، قوس می زند بر عقربروی تو، چوماه بر فلک میخندد
# شمس گنجه ای
# # 1758 از روی تو، سرو بوستان هست خجل %~% وززلف تومشک - تابه جان هست-
~~خجل
# # خورشید، که عرصهآ زمین روشن ازوست %~% اله %~% از روی توتا به آسمان،
~~هست خجل
# ~~1759 ها! قدتو، گر سرو روان می طلبهی
# # رخسارهآ مه را، همه شب می بینی %~% ل %~% در آینه بین، گربه از آن می
~~طلبی
# ~~1760 گل، دفر ومدی نخواند زغمت
# ~~زان شب، که بدید روی خوبت را مه PageV01P326
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0330.jpg)

### | کمال مراغی
# ~~176 از روی توام، لطیفه ای در جان است   در چشم من آمدهست رویت، روزی
# %~% سیرابی لاله زار رویت، زان است! %~% پیداش کنم، کز نظرت پنهان است
### | اوله
# # 1760 زلفش، زشب هجر درازی ببرد   مه گفت به مهر: با رخش قایم ریز %~%
# کاین دست تو، پای او به بازی ببرد! %~% قدش، ز خدنگ سرفرازی ببرد
### | جمال خویی
# # 16 با من ز در کینه در آیی،ها عقل! %~% رنجم همه بر رنج فزایی، ها عقل!
# # آنگه گویی: بیا، ببین در رخ من؟ %~% مه را تو به دیوانه نمایی؟ ها عقل!
### | پسر قاضی در بند
# # 176 دل، قد تو را سرو روان می گوید   مه، دعوی بندگی روی تو کند %~%
# آرام دل و راحت جان می گوید %~% با آنکه سخن ز آسمان می گوید
### | دختر سجستانیه
# ~~من، دی رخ زیبای تورا مه خواندم   176 برخاسته بسته ای قبا تا به کجا
# %~% امروز، بدیدم از کجا تا به کجا! %~% ای همچوسهیل برسما، تا به کجا
### | یمین اصفهانی
# ~~176 شوریم ز باد صبح در سینه فتاد   گویی که چوصبح آینه در عالم داشت
# %~% دل، با سر اندیشهآ دیرینه فتاد %~% عکس رخ تو، دوش ms176 در آیینه فتاد
### | جمال حاجی
# ~~با روی خوشش، بباخت مه نرد جمال   176 عذرا، که دل خستهآ من فاش ببرد
# %~% ده خصل به ماه داد و، عذراش ببرد %~% در چنگ غمش کشید و، رسواش ببرد
### | مقرب باکویی
# ~~1768 در یک نفس، آن جان و جهان بتوان دید عیش خوش و عمر جاودان بتوان
~~دید
# # در آینهآ رخش- که روشن بادا %~% گر دم نزنی، صورت جان بتوان دید
### | جمال شروائی
# # 1765 تا، دست در آن دو زلف کوتاه زدیم %~% بر طرف فدک ز کبر خرگاه زدیم
# # چون روی چو خورشید منیرت دیدیم %~% حالی، دو هزار طعنه در ماه زدیم
~~PageV01P327
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0331.jpg)

### | اوله
# # 1770 ای روی توام چو گل به گلشن لایق %~% خوبی زتو، همچون سخن از من
~~لایق
# # در گرد جهان گشت بسی، نیکویی %~% جز روی تورا، ندید مسکن لایق
### | اوله
# # 1771 ای جان یگانه درتن نیکویی %~% وی سرو روان، در چمن نیکویی
# # بالای فلک، دوش میان مه و مهر %~% از روی تو می شد، سخن نیکویی
### | وله
# # 1772 شب، روی سیه ز خجلت روی توماند %~% و اندر آهو، مشک هم از روی
~~توماند
# # در روی تو دید در ازل، نیکویی %~% از نیکوی روی تو، در روی توماند
### | وله
# ~~لعلش، زبیان نطق نمی زد، لیکن   1773 دی، دلبر من رموز از حق می گفت
# %~% رویش، به زبان حال اناالحق می گفت %~% بگذار رموز، سحر مطلق می گفت
### | سعد لحافی
# # 1774 ای پیش لبت لعل یمن در باقی %~% وی با زلفت، مشک ختن در باقی
# # می گفت فلک دوش، زخورشید سخن %~% چون دید رخت، کرد سخن در باقی
### | قاضی ابوالمجد
# ~~1775 آب آمد، تا بدزدداز روی تو رنگ در کار خنک شد، چوبیش کردم جنگ
# # آبش ببر، ارچه می نهد رخ بر خاک %~% بارش مده، ارچه می زند سر بر سنگ!
### | شرف بیلقانی
# # 1776 خورشید کزوست چشم عالم روشن %~% از بهر نظارهآ تو، ای شمع ختن
# # آمد به لب بام، چو دیوار تو ms177 دید %~% مدهوش شده، در اوفتاد از روزن
# # 1777 خورشید، کزو نور دهد ماه به شب %~% اله %~% با آنکه ز سلطنت
~~گرفتهست نسب
# # در روی تو، صد ره زمن آشفته تر است %~% گر از درو بام تو در افتد، چه
~~عجب!
# # 1778 با غمزهآ ترک و زلف هندو که توراست %~% وله %~% باخوی بد وشیوهآ
~~نیکو که توراست!
# # رویی داری سخت و به غایت نیکو %~% فی الجمله چه گویمت؟ زهی رو که
~~توراست!

PageV01P328

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0332.jpg)

# # 1770 ای روی تو از لطافت آیینهآ روح   ردیده نهم، ولی زخار مژهام %~%
# وله %~% ترسم که شود، پای خیالت مجروح! %~% خواهم که قدمهای خیالت به صبوح
# # از تری و سرخی و سپیدی رویت   178 زان آتش خوش، کز رخت انگیختهاند %~%
# وله %~% وله %~% گویی می و شیر در هم آمیخته اند! %~% آب همه نقش مانوی
~~ریخته اند
# # گیرم، گل را ولاله را چشمی نیست   178 ای مهر، بیا سنبل گلبوش نگر %~%
# آخر نه تو چشمی همه، در روش نگر! %~% و ین قامت طاق و، طاق ابروش نگر
### | وله
# ~~از لاله و گل، زمهر و مه هیچ مگوی   1782 آن تیر مژه، کمان ابروش نگر
# %~% وان عنبر [و آن]سنبل گلبوش نگر %~% یک ره به خدا بر تو، که در روش نگر
### | نمط نهم
### | در تشبیهات قد وبالا
### | سید اشرف
# # 1782 هر چند، که پیش توغمی نتوان گفت %~% ترک غم چون توصنمی، نتوان گفت
# # این طرفه، که راستی زقد توبرند %~% وز بیم تو، یک راست همی نتوان گفت!
### | بغیره
# # 1789 خورشید، همی سجده برد خد تورا %~% در نتوان یافت، حسن بی حد تو را
# # بخرام، چنانکه سرو آزاد چو من %~% ناگه، خط بندگی دهد قد تورا
### | اشهری
# # 1785 سر و قد تو، چو سر به گردون افراشت %~% نام قد خویش، سرو بر آب
~~نگاشت
# # از لطف، الف قد تودارد همه چیز %~% منسوخ شد آن رسم، کالف هیچ نداشت
~~PageV01P329
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0333.jpg)

### | لغیره
# # 1786 سروت خوانم نه، کفر مطلق باشد %~% با قد ms178 تو، سرو را چه رونق باشد
# # می خواهد سرو، تا چوقد توشود %~% آری چه عجب، دراز احمق باشد!
### | مبارکشاه
# # 1787 هر چند، که قد بی بدل دارد سرو %~% پیش قد یارم، چه محل دارد سرو؟
# # گوید که: قدم از قد یارت چه کم است؟ %~% وه، وه! چه دماغی به خلل دارد
~~سرو!
### | اوله
# # 1788 ای قد توبر گذشته از پایهآ سرو %~% یکباره به باد داده، پیرایهآ
~~سرو
# # بر دیدهآ من نشین، که از روی خرد %~% بر چشمهآ آب، خوش بود سایهآ سرو!
### | صدر خجندی
# ~~1789 در باغ شدی، گل زتو در خون افتاد   در پیش قدت، سرو چرا سجده
# نکرد؟   1790 گل جامه درید از رخ تو، شادش کن %~% وله %~% وز پردهآ عافیت،
# به بیرون افتاد %~% این سهوقیام، سرو را چون افتاد؟ %~% وز قد تو سرو گوژ
~~شد، یادش کن
# # تا گل چه بود؟ هان به خدا بخش او را %~% وز سرو چه خیزد؟ برو آزادش کن!
### | وله
# # 1791 زلف خوش تو، دام ز عنبر گیرد %~% دلها، همه در میان چنبر گیرد
# # پیش قد و قامت خرامان تو، سرو %~% خاکش بر سر، چه باد در سر گیرد!
### | الغیره
# ~~1792 گل گفت، چه گفت؟ گفت: من روی توم   وز گوشه بنفشه گفت: من موی
~~توام
# # سرواز پی عذر، راست برخاست که: من %~% با اینهمه آزادی، هندوی توام!
### | سید مرتضی
# # 1793 بر برگ گلت، نسیم گل کار کند %~% زنهار ببوسهآ خود افگار کند
# ~~ریحان، چوبه خادمی خطت برخاستخود، سرو به بندگیت اقرار کند
### | ب
# # 1794 یارم، که ز سرو نیست کم بالایش %~% بالای مرا کرد به خم، بالایش
# # گویند که: سرو هست همبالایش %~% بگذر زحدیث سرو، هم بالایش!

PageV01P330

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0334.jpg)

# # 1795 یارم، چو شکست زلف رعنا می داد %~% اوله %~% تاب سر زلف شب یلندا
~~می داد
# # می گفت که : سرو هست همبالایم %~% بنگر تو، که سرو را چه بالا می داد!
### | اله
# # 179 روی تو، عرق بر گل تر می فکند %~% لعل ms179 تو، شکست بر شکر می فکند
# # وان باد، که قامت تو در سر دارد %~% بر قامت سرو، لرزه بر می فکند!
### | الغیره
# # 1797 با قد تو، هیچ سرو همبر نبود %~% با روی تو، در خور گل احمر نبود
# # می خواست برم، که بر خورد از برتو %~% لیکن چه کند؟ که سرو را بر نبود!
### | الغیره
# # 179 با سرو قدی، که ماه ازو رشک برد %~% هر ماه، به طنز در مه نونگرد
# ~~گفتم ز تو [من] بری خورم، گفت: خموش!من سروم و، از سرو کسی بر نخورد!
# # 179 ای مه خجل از عارض زیبای خوشت %~% الغیره %~% جان، برخی آن زلف
~~دلارای خوشت
# # جز سرو نبود از غمت آزاد و، شدهست %~% او نیز چو من، بندهآ بالای خوشت
### | لغیره
# ~~سرو ار چه زند لاف شگرفی، لیکن   1800 گل کیست؟ که در رونق خد تورسد
# %~% چون بید بلرزد، که به قد تو رسد! %~% ایا ماه، که در حسن به حد تورسد؟
### | جمال خجندی
# ~~دایم کند ازقد تو سرو، آزادی   1801 آن روی چو ماه، اگر توپیداش کنی
# %~% زنهار، بمخرام که رسواش کنی %~% بس کس، که چو من واله وشیداش کنی
### | شمس هروی
# # 1802 قدت، که چومن هزار دلدادهآ اوست %~% تا، سرو سهی غلام آزادهآ اوست
# # در زیر فلک، نیافت کس همبالا %~% جز سایه و، او نیزهم افتادهآ اوست!
### | کمال اسماعیل
# # 1803 گل، گرچه ز حسن می نهد خار دلم %~% سرو، ارچه کشد ز لطف تیمار دلم
# # جز روی تو، در وجه دلم می نشود %~% جزقد تو، راست نیست بر کار دلم
~~PageV01P331
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0335.jpg)

### | وله
# # 1804 آن سرو، که نیست درجهان همتایش %~% از قامت اوست، باغ را آرایش
# # در راستی، ارچه کس ندارد پایش %~% هم زیر آمد زقد تو، بالایش
### | سید قزوینی
# # 1805 با ماه بر آویز، که حدش داری %~% هر حرف که او کند، توردش داری
# # از سرو بخواه باج، ورنه به ستم %~% از بیخ برآورش، که قدش داری
### | الغیره
# # 1806 گل را، ms180 رخ خوبت ار مدارا نکند %~% یا قد تو، سرو را محابا نکند
# # با روی تو، گل زغنچه ننماید روی %~% با قد تو، سرو قصد بالا نکند
### | لغیره
# # 1807 روی توز عکس، گلستان آرد بار %~% چشمم ز سرشک، ارغوان آرد بار
# # ارسایهآ سروت، اوفتد بر سر خاک %~% عمری ز تو، خاک تیره جان آرد بار
### | لغیره
# # 1808 در باغ، سمن تا ز رخت رنگ ربود %~% غنچه، به ثنای تو زبان باز
~~گشود
# # ازر شک لب تو، لاله در خون بنشست %~% وز شرم قد تو، سرو بالا ننمود
### | جمال گنجه ای
# ~~1809 گل، گرچه همه بوی و همه رنگ آیددر جوی لبت، سبوش بر سنگ آید
# # خود را چه نهد سرو چمن، بالایی %~% کز قامت تو، ورا قبا تنگ آید
### | ظهیر شفروه
# # 1810 در باغ مرو، تا گل رعنا برود! %~% او شرمگن است، صبر کن تا برود!
# # بر سرو مکن تکیه، که جلف است و دراز %~% ترسم که قد توبیند، از جا
~~برود!
### | بدر تفلیسی
# # 1811 تا لعل لب تو، روی خوبی آراست %~% با قد تو، سرو از سر دعوی
~~برخاست
# # از لعل تو گشت، خاتم حسن درست %~% وله %~% وزقد تو گشت، کار نیکویی
~~راست
# # 1812 گم شد دلم و، زلف تو بویی دارد %~% منکر مشو، ار کسی درستی آرد
# # در دعوی دن، شاگهد من روی تو بس %~% خود قد تو، راستی فرو نگذارد
~~PageV01P332
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0336.jpg)

### | اوله
# ~~1812 نه با توزحال خود، غمی شاید گفت   نه یک سخن، از بیش و کمی شاید
~~گفت
# # درخشم شدی، که وصف قدت کردم %~% با تو، سخنی راست نمی شاید گفت!
### | اله
# # 1814 ای روی تو بر گل زده پیدا و نهفت %~% باطاق قدت، سرو کجا باشد
~~جفت؟
# # چندین چه حدیث سرو آزاد کنی؟ %~% هم قد تو، گر راست همی باید گفت!
### | مهستی
# # 1817 با لاله رخان به باغ سرو از سرناز %~% می کرد، ز شرح غم تو قصه
~~دراز
# # از باد صبا، چو وصف قدت ms181 بشنید %~% ز آوازهآ قامت تو، آمد به نماز
### | نجم گنجه ای
# # 1816 گل کیست؟ تو شکرین دهانی او نه! %~% سوسن که بود؟ توخوش زبانی او
~~نه!
# # در باغ، به بالای تو می ماند سرو %~% این است، که تو سرو روانی او نه!
### | شمس گنجهای
# # 1811 مه، نام شکستهآ جهان است و تونه %~% گل، دستخوش جهانیان است و
~~تونه
# # سروارچه به باغ پادشاه است، ولیک %~% اوله %~% او دست نشان دیگران است
~~و، تونه
# ~~1818 از حسن تودر زمانه، افسانه شنوخوبی تورا، زخویش و بیگانه شنو
# # دایم سخن قد تومی گوید، دل %~% آری، سخن راست ز دیوانه شنوا
### | وله
# # 1819 ای کار قد تو ناپسندیدن سرو %~% پهلو چه کنی به خیره، از دیدن سرو
# # بخرام به باغ یک نفس، تا باشد %~% وله %~% از قامت تو صلای رنجیدن سرو
# # 1820 آن لحظه که آید به چمن یار، ای سرو %~% جز بندگی قدش مکن کار، ای
~~سرو
# # با قامت او، حدیث اندازه مگو %~% اوله %~% اندازهآ کار خود نگه دار، ای
~~سرو
# # 182 زلفت، که دلم زمهر او می پیچد %~% دل چیست؟ که جان در تن او می
~~پیچد
# # کس، همسری قدت نکرد الا او %~% او نیز، هم ازقدت فرو می پیچد
~~PageV01P333
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0337.jpg)

### | وله
# # 1822 با آنکه به دلبری است یکتا قدت %~% کس مایهآ حسن نیست الا قدت
# # در حسن، سر آمد جهان زلف توبود %~% او نیز، بکرد سر به سر با قدت
### | شرف شفروه
# # 1823 یاری، که زجانش دوستر داشتم اوست %~% بروی همه هست و نیست
~~بگذاشتم، اوست
# # دی در چمنی رفتم و، سروی دیدم %~% در پای وی افتادم، پنداشتم اوست!
# شهاب دفتر خوان
# # 1824 رویی همه دلبری و، خویی [همه] خوش %~% چشمی همه تن کرشمه و، قدی
~~کش
# # مه با رخ او چیست؟ گرانی بارد %~% با قامت او سرو، درازی ناخوش!
# # 1825 امروز، چمن باز بدان می ماند %~% غیره %~% گویی به رخ خوش پسران
~~میماند
# # ای سرو، به پایه ای رسیدی که ms182 تورا %~% گویند: به بالای فلان می ماند!
### | سعید شروانی
# # 1826 ای بادهآ عشق، عقل را مست کنی %~% از دست شوم، چو کار ازین دست
~~کنی
# # زین سان که شد افراشته شمشاد قدت %~% داری سر آن که سرو را پست کنی
### | عزیز شروانی
# # 1827 از گیل گل نوچون رخ رعنات نرست %~% نرگس، به فریب چشم شهلات نرست
# # در باغ وجود، بر لب آب حیات %~% یک سرو، به اندازهآ بالات نرست
### | جمال شروانی
# ~~1828 ای لاله رخ، از بهرخدا، یادت هست؟کاندر چمن باغ همی گشتی، مست!
# ~~قدت چو بدید سرو، بنشست زپایرویت چوبدید گل، در افتاد زدست!
### | اوله
# ~~1829 ای دو لب تو راحت جان پیوستهدر کشتن من بسته میان پیوسته
# ~~زان روی، که ماند به قد توقد سرو سر سبز بود، سرو روان پیوسته
### | صدر زنگانی
# ~~1830 لاله، که مثال عارض وخد تو اوست در باغ، غلام حسن بی حد تو اوست
# ~~سرو ارچهآ به اصل هست آزاد، ولیکامروز، کمینه بندهآ قد تو اوست
~~PageV01P334
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0338.jpg)

### | جمال شروانی
# ~~183 گل، گرچه که خوبروی خواندند او رابا روی تو، از باغ براندند او را
# # در سرکشیی کرد به بالای تو سرو %~% دور از تو، به خاک در نشاندند او
~~را!
### | وله
# # 1832 گفتم: گل رعنای تورا، چتوان گفت؟ %~% وان نرگس شهلای تو را، چتوان
~~گفت؟
# # گفتا که: بگو، شرح قد و بالایم %~% گفتم: قد و بالای تو را، چتوان گفت؟
### | اوله
# ~~عکس قد خوب یار، در طبع من است   1833 تا معنی را، معدن و کان شد طبعم
# %~% زان است، که چون آب روان شد طبعم %~% از غایت لطف، محض جان شد طبعم
### | نمط دهم
### | درتشبیهات خال
### | مبارکشاه
# # 183 خالی، که وطن چهرهآ خوب تو گزید   گویی که ز گلشن رخ خرم تو %~%
# زنگی بچه ای برهنه، گل خواهد چید! %~% دانسی به چه ماند و، چرا گشت پدید؟
# ~~من، خال تو را دانه همی دانستم   183 بر طرف لبت، که غایت کام ms183 دل است
# %~% اوله %~% کی دانستم؟ که دانه خود دام دل است! %~% خال تو دل آشوب و
~~دلارام دل است
### | علاء الدین غوری
# # 1836 آن خال، بر آن رخ دل افروز نگر %~% بر هر چه مراد اوست فیروزنگر
# ~~مانند شب سیاه دلسوختگانسر بر زده از میانهآ روز نگر
### | وله
# # 183 زلفت همه آفاق معطر کرده ست %~% خطت، خط حسن را مزور کردهست
# # وان خال، برآن رخ تو، گویی که مگر %~% زنگی بچه ای، زلاله بستر کردهست!
### | صدر خجندی
# # 1838 بر عارض سیم آن بت یغمایی %~% آن خال سیه نگر، بدان زیبایی
# # همچون سر انگشت، که از رعنایی %~% در عنبر تر زنی و، در مه سایی
~~PageV01P335
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0339.jpg)

### | جمال اصفهانی
# # 1839 بر چشم تو آن خال تو، ای حور نژاد %~% همچون دل تو سیاه بس طرفه
~~نهاد
# # زان غالیه، کابروی تو بنگاشته اند %~% یک قطره فرو چکید و، بر چشم
~~افتاد
### | جمال اصفهانی
# # 1840 آن خال فراز چشمت، ای حور نژاد %~% بس نغز نهادهاند و، بس طرفه
~~نهاد
# # گویی که به تحقیق، دبیر استاد %~% یک نقطه زمشک، بر سر صاد نهاد
### | اوله
# # 1841 نقاش ازل به خامه، ای حور نژاد %~% ابروی تورا، به چابکی خم می
~~داد
# # یک قطره، ز کلک عنبرینش بچکید %~% بر طرف لب شکرفشان تو فتاد
### | کمال اسماعیل
# # 1842 خالی است سیاه، بر رخ آن مهوش %~% افتاده خوش و، مرا همی افتد خوش
# # چون مهر، که از مشک نهی بر باده %~% یا قطرهآ آبی، که چکد بر آتش!
### | اوله
# # 1843 در چاه زنخدانت، دل ما به نواست %~% وان خال سیاه تو، بدین حال
~~گواست
# # سیبی است زنخدان تو، وان خال سیاه %~% از غایت لطف، دانه در وی پیداست
### | اوله
# # 1844 از روی تو، زلف پارهای بگرفته ست %~% هر حلقه ازو، کنارهای
~~بگرفتهست
# # وان خال سیاه بر رخت، پنداری %~% در پیکر مه، ستارهای بگرفتهست
### | جمال اصفهانی
# # 1845 مشاطهآ تقدیر، قضا را بگماشت %~% تا بر رخ توزمشک، خالی بنگاشت
# # یعنی که: ms184 هر آنکه وصل ما می طلبد %~% او را پس ازین، جامه چنین باید
~~داشت!
### | رفیع لنبانی
# # 1846 گیرم که به جز جور دمادم نکنی %~% گیرم که دلم به وصل، خرم نکنی
# # بر آتش رخسار تو، همچون خالت %~% خوش می سوزم، نظاره ای هم نکنی!

PageV01P336

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0340.jpg)

# # 1847 چون دایرهآ لب تو درهم پیوست %~% ثیا %~% بنگر که چگونه عرصه ای
~~داشت به دست
# # کان نقطهآ عنبرین به دستور لبت %~% در دایره جا نیافت، بر گوشه نشست
### | تاج الدین
# # 1848 در چاه زنخدان تو، ای عشوه پرست %~% خالی است، فریبنده تر از نرگس
~~مست
# # نه نه غلطم، که خال تو بر زنخت %~% زنگی بچه ایست، گوی سیمین دردست
### | جمال بخاری
# # 1844 تا دست ازل، نقش تو دلکش کردهست %~% عشق رخ تو، جهان پر آتش
~~کردهست
# # مرطرف لب لعل تو، از مشک تبت %~% خالی است، که حال من مشوش کردهست
### | رشید سمرقندی
# # 185 طرفه شدهای و، طرفه حالی که توراست %~% زان طرفه ترای جان وجهان،
~~حال که راستب
# # خال تو، به سوی لب چنان آمد راست %~% گویی که از و بوسه همی خواهد
~~خواست
### | الغیره
# ~~دیدم که نهند مشک، بر آتش تیز   185 آن خال بر آن ساعدت، ای حور نژاد
# %~% دادهست بسی خرمن دلها بر باد %~% بر آب ندیدهام، کسی مشک نهاد
### | خطیر الدین
# # 185 یارم، که کم از هیچ میانی دارد   ر لعل شکر فشان، نشانی دارد %~%
# گویی که دلی بر سر جانی دارد %~% وانگاه، کم از میان دهانی دارد
### | ابوالعلای (شاپور؟)
# # 1852 آن خال فراز چشمت، ای حور نژاد %~% همچون دل من سیاه بس طرفه فتاد
# # هرگه که بدو در نگرم، گردم شاد %~% گویم که دلم ببرد و بر دیده نهاد
### | معین طنطرانی
# ~~185 آن خال، که با دل منش خون افتاد بر گوشهآ لب، بگوی تا چون افتاد؟
# # در دایرهآ دهان، مگر جای نیافت %~% آن نقطه، که از دایره بیرون افتاد
### | هستی
# ~~185 آن خال، که برگردن مرد افکن ms185 توستهمواره، مغمز تن پرفن توست
### | ی وزن من است، در گردن توست.

PageV01P337

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0341.jpg)

### | صاین مراغی
# # 1856 تا شیر و شکر، در رطب آورد لبت %~% خال خوش عنبر لقب آورد لبت
# # آن خال بر آن لب لبت، جان من است %~% از بهر چه جانم به لب آورد لبت!
### | جمال شروانی
# # 1857 بندی، که ز زلف دلکش انداخته ای %~% در حلق دل خلق، خوش انداخته
~~ای
# # نمرود صفت، خال خلیل آسا را %~% انصاف، که خوش در آتش انداخته ای
### | وله
# # 1858 آن خال سیه بر آن رخ، ای خرمن گل %~% مشک است و، کسی ندید مشک
~~ازتن گل
# # ترسید مگر زمانه از رفتن گل %~% الغیره %~% کز مشک زدهست میخ، بردامن
~~گل
# # 1859 جانا، رخ توفتنهآ ابدال چراست؟ %~% و اندر صفتش، دلم بدین حال
~~چراست؟
# # در کتبت ماه را نقط نیست، رخت %~% ماه است، برو نقطه ای از خال چراست؟
### | نمط یازدهم
### | درتشبیهات لب
### | شرف شفروه
# # 1860 بر یاد تو، زهر دو ستگانی گردد %~% وزنام تو، مرگی زندگانی گردد
# # بر کاغذ اگر وصف لبت بنویسم %~% رخسارهآ کاغذ، ارغوانی گردد
### | رضی نیشابوری
# # 1861 مه، پیش رخت جلوه گری یارد کرد؟ %~% مشاطگی گل طری یارد کرد؟
# # شکر، که هزار بار شد آب از شرم %~% پیش لب لعلت، شکری یارد کرد؟
### | شهری
# # 1662 شکر، زلبت به طعنه لنگ آمده ایست %~% در تنگ بدان شد، که به تنگ
~~آمده ایست
# # شکر شکنا، زلعل نیز ایمن باش %~% کو نیز، برآبگینه سنگ آمده ایست
### | صانعی
# # 1863 یاقوت ز خورشید، همی گیرد رنگ %~% خورشید بر آسمان، و او اندر سنگ
# # یاقوت لب بتم، از آن رنگین است %~% کاندر بر خورشید، همی باشد تنگ
~~PageV01P338
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0342.jpg)

### | شرف شفروه
# ~~1864 آن لعل، که نرخ قند بشکست این است   وان آب حیات و، آن حکایت که
# کنند %~% دانم که شنیده ای، اگر هست این است! %~% وان باده، که عقل را کند
~~مست این است
### | جمال اشهری
# # 1865 ای مهر ومه، از رخ ms186 تو تشویر خوران %~% وز غمزهآ تو، جان و دلم تیر
~~خوران
# # روزی که تو شیر خواره بودی، بودند %~% شیر و شکر، از لبان تو شیر
~~خوران!
# # 186 ای چشمهآ جان بسته به دریای لبت %~% اوله %~% وی شیفته عالمبی،
~~زسودای لبت
# # جانم، زنهانخانهآ این سینهآ تنگ %~% بر بام لب آمد، به تماشای لبت
### | لغیره
# # یاقوت، در آتش لبت آب شود   1867 ای لعل جهان نعل بهای لب تو %~% ظهیر
# %~% ای آب حیات خاک پای لب تو! %~% فیروزهآ چرخ، رهنمای لب تو
# # 1868 در عشق تو، ای کوی غمت منزل من %~% بگداختم و، حل نشد این مشکل من
# # آن لعل لبت، با همه سیرابی خویش %~% از بهر چه شد تشنه به خون دل من
### | الغیره
# # 1869 روی تو به حسن، بر قمر می خندد %~% زلفین تو، بر عنبر تر می خندد
# # نوشین لب تو، ز غایت شیرینی %~% لغیره %~% بیوسته، چو پسته بر شکر می
~~خندد
# ~~هرگز به جهان ندید کس، تشنه لبی   1870 ای من به تو دل ز مهر بانی داده
# %~% الغیره %~% جان بر لب آب زندگانی داده %~% پیش دولبت، جان و جوانی داده
# # 187 گل، با رخ گلرنگ تو تشویر خورد %~% نرگس، ز کمان ابرویت تیر خورد
# # در نیشکری سبز شکر در طفلی %~% گویی زلب چون شکری شیر خورد
### | مجیر بیلقانی
# # 1872 هرکز لب شیرین تو محروم شود %~% از تاب تو، سوزنده تر از موم شود
# # آن دو لب شیرین تو، ای جان و جهان %~% چیزی است، که آن به ذوق معلوم
~~شود PageV01P339
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0343.jpg)

# # 18733 یک بوسه از آن دو لعل خندان لبت %~% لغیره %~% هان تا ندهی جان
~~تو وجان لبت
# # ارجان بدهد زتشنگی آب حیات %~% آبش مده از چشمهآ حیوان لبت
### | معین طنطرانی
# ~~1874 معشوق مرا، لب و دهان شیرین است   گفتا که: مکش دست به تنگ شکرم
# %~% گفتم: نتوان کرد که جان شیرین است! %~% وین تلخی عمر، از آن زبان شیرین
~~است
### | لغیره
# # 1875 آن سبزهآ نورسته ms187 چنان شیرین است %~% کز تلخی آن، همه جهان شیرین
~~است
# # روزی، سخنی از لب او می گفتم %~% زان روز مرا همه دهان شیرین است
### | لغیره
# # در خاتم وصلش ار نگین می طلبی   1876 یکساعته وصل دوست، جانی ارزد %~%
# جان را چه محل بود؟ جهانی ارزد! %~% از لعل لبش طلب، که کانی ارزد
### | صدر خجندی
# # 1877 گرچه زلبت زیر و زبر می گردم   بلبل نفسم، هوای گل می دارم %~% با
# دو لب خشک و چشم تر می گردم %~% طوطی سخنم، گرد شکرمی گردم!
# # 1878 بر گوشهآ مه، عنبر گلبوش نمود %~% اوله %~% دل شیفته گشت و، عقل
~~مدهوش نمود
# # از پرده برون فتادم آن لحظه که او %~% قدر سر نیشی ز لب نوش نمود
### | برهان گنجه ای
# # 1879 گر رنگ رخت، به باد برداده شود %~% از رنگ رخنت، باد همه باده شود
# # ار تو به مثل، به سنگ بر بوسه دهی %~% سنگ از لب تو، عقیق و بیجاده شود
# قاضی کمال مراغه ای
# # 1880 چشمم چوبه روز آن رخ دلبر بیند %~% در شب لب لعل او به خواب
~~اربیند
# # بلبل همه روز، وصل گل را طلبد %~% طوطی همه شب، به خواب شکر بیند
### | خطیر ابوزید
# ~~مس تنگدلم زهر دو، گویی که دلم   1881 گل، از دو رخ پر طربت نقش گرفت
# %~% نرگس، زدو جادو نسبت، نقش گرفت %~% چون موم، زمیم دو لبت نقش گرفت
~~PageV01P340
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0344.jpg)

# قاضی ابوالمجد
# # 1882 باد، از سر زلف تو خبر داد به چین %~% خاک آمد و، کرد پایبوس تو
~~گزین
# # از عکس رخ تو، لاله بگرفت آتش %~% وز شرم لبت، آب فرو شد به زمین
### | سید مرتضی
# # 1882 جام، از لب تو چو در طرب می آید   از آرزوی لب تو، جام می را %~%
# دانی که لبالب چه سبب می آید؟ %~% جانی که شراب است، به لب می آید
### | وله
# ~~از رشک لب تو، کس چه داند کورا   188 آن جام، که از باده رخش گلگون است ms188
# %~% با آن لب خندان، چه دلی پرخون است؟ %~% در خنده چوصبح، اگر چه روز
~~افزون است
### | مرزبان
# ~~1884 چشمت، که ز چشم من گهر می ریزد   چشم تو، به تیغ اگر بریزد خونم
# %~% هم، خون من خسته جگر می ریزد %~% شاید، که لبت خود به شکر می ریزد
# ~~از رشک لب تو، هر کجا نیشکری است   1886 از ر شک رخ تو ماه، می فرساید
# %~% لغیره %~% هرماه دو شب، روی به کس ننماید %~% انگشت، به دندان کسان می
~~خاید
### | جمال شروانی
# ~~گر من زلبت نمی شکیبم، چه عجب   1887 هرگز، من از آن نرگس تر نشکیبم
# %~% من طوطی عشقم، زشکر نشکیبم %~% زان روی زگل شکفته تر نشکیبم
### | اوله
# # 188 دل در غم تو، به شادمانی میرد %~% جان در هجرت، به کامرانی میرد
# # می میرم پیش لب تو، این عجب است %~% اوله %~% کس بر لب آب زندگانی
~~میرد:
# # 1885 از بهر لبت، که آب حیوانش رهی است %~% غم نیست اگر کنارم از وصل
~~تهی است
# # اسکندر وقت، مردم دیدهآ من %~% جویای لب تو، همچنان در سیهی است
# # 189 هر دل، که بر تو سیمبر بگذارند %~% وله %~% او را و تو را، به
~~یکدگر بگذارند
# # در کنج لب توجای گیرد، کانجا %~% آرامگهی خوش است، اگر بگذارند
~~PageV01P341
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0345.jpg)

### | بغیره
# # 1891 ای پر مگس برون ز شکر کرده %~% لالایی جا حیات (؟) عنبر کرده
# # لعل از حسد لب توای آب حیات %~% در سنگ شکسته، خاک بر سر کرده
### | حمید گنجه ای
# # 1892 در زیر کله، کلاله بین تا چه خوش است %~% وان مشک ندیم لاله بین،
~~تا چه خوش است
# # ماند به پیالهای پر از باده، لبش %~% آن بادهآ در پیاله بین، تا چه خوش
~~است
### | خطیر ابوزید
# # 1893 یاقوت لب تو، کیمیای طرب است %~% در دیدهآ عقلم تسوتیای طرب است
# # نی نی غلطم، لبت ورای طرب است %~% بنیاد حیات است، چه جای طرب است!
### | لغیره
# # 1894 چون زلف تو، کس کمند پرتاب ندید ms189 %~% کس چون خم ابروی تو، محراب
~~ندید
# # جان دوش، لب لعل تو دیدهست به خواب %~% شیرین تر از این [خواب] کسی
~~خواب ندید!
### | لغیره
# # 1895 ای برده سبق زآب حیوان لب تو %~% خون کرده دل لعل بدخشان، لب تو
# # از لفظ خوشم، شکر فرو می بارد %~% زانگه که گرفتهام به دندان، لب تو
### | لغیره
# # 1896 ای چشم و لب توهمچوبادام و شکر %~% نقلم ز تو هست این دو، بادام و
~~شکر
# # در عالم دلبری که دارد گویی %~% از جزع و عقیق جز تو، بادام و شکر
### | لغیره
# # 1897 بر گل، ز بنفشه عارضت رنگ آورد %~% بر ماه رخت کار به جان تنگ
~~آورد
# # گوهر، بر دندان تو در آب نشست %~% لبهای تو، پای لعل در سنگ آورد
### | رضیهآ گنجه ای
# ~~1898 تا شاه رخت ملک بهاری بگرفت هریک زمیانه پیش کاری بگرفت
# # شد غمزه وزیر و، ابروت حاجب خاص %~% لعلت زمیانه، آبداری بگرفت
### | الغیره
# # 1899 از شرم رخ تو، آتش آبی گردد %~% وز نور تو، ذره آفتابی گردد
# # شکر، ز خجالت لب شیرینت %~% از بس که عرق کند جلابی گردد PageV01P342
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0346.jpg)

# ~~وان آب حیات را که مردم گویند   190 سرو ارچه بلند است، به آیین تونیست
# %~% الغیره %~% سرچشمه اش، الآ لب نوشین تونیست %~% ماه ارچه شکرف است، به
~~تمکین تونیست
### | شهریارزوزن
# # 1901 دریاب، که کار حسن در می گذرد %~% و اقبال زمانه، زود برمی گذرد
# # شکرانه کنون ده، که زیاد لب تو %~% در هر دهنی، سخن شکر می گذرد
### | عزیز شروانی
# # 190 یاقوت لب تو گوهر کان دل است %~% مغز دل وجان و، مایهآ جان دل است
# # دل خضر مسافر است، در ظلمت تن %~% نوشین لب تو، چشمه حیوان دل است
### | وله
# # کالای غریب است لبت، سختش دار   1903 ای چشم خوشت نرگس رعنای غریب %~%
# وی وصل تو در دلم تمنای غریب %~% تا کس نکند طمع، به کالای غریب!
### | اوله
# # 190 گر چشم خوشت، کمین جان می سازد %~% یاقوت ms190 لبت، قوت روان می سازد
# # هر نیش، که چشم تو زند بر دل من %~% نوشین لب تو، مرهم آن می سازد
### | لغیره
# # 1905 آن روز، که صبح اجل آرد شب من %~% در زیر زمین، خاک شود قالب من
# # از نام لبت - که بر لبم کرد گذر- %~% بس لاله که بردمد، زخاک لب من
### | الغیره
# # 1906 با لطف تو، آب از گل تر می بچکد %~% وز رشک تو، زهرهآ قمر می بچکد
# # وصف لب لعل تو، به شکر نکنم %~% کز شرم لبت، خوی ز شکر می بچکد
### | عیانی گنجه ای
# # 1907 چاکر به لب توای پسر، خودارد %~% چون بلبل، کو بر گل تر خودارد
# # جانا، تو شکر لبی ومن طوطی طبع %~% دانی تو، که طوطی به شکر خودارد
# ~~1908 یک بوسهام از لب تو، گر می باشد آن روز، مرا حال بتر می باشد
# # زیرا که زیک بوسه، جزاین فایده نیست %~% کم آرزوی یکی دگر می باشد
~~PageV01P343
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0347.jpg)

### | وله
# ~~1909 عهدی کردم، که قصد امرد نکنمقصد خط وخال وعارض وخد نکنم
# # لیکن چوتوام بوسه دهی، رد نکنم %~% مستوری سرد، تا بدین حد نکنم
### | جمال اشهری
# # 1910 چون بار غمت، جز دل ریشم نکشد %~% وز مهر تو، دل به مهر خو یشم
~~نکشد
# # آن پستهآ تنگ تو، نگویی که چرا %~% یک بوسهآ تنگ پسته، پیشم نکشد؟
### | اوله
# # 1911 تا چند، دلم قرین آتش داری %~% عیشم، به دو زلف در کشاکش داری
# # از مملکت لبت، چه کم گردد اگر %~% وقتم به یکی بوسهآ خوش، خوش داری؟
### | اوله
# # 1912 از آرزوی بوسهآ آن جان و جهان %~% بر بوسه گهش نهادم انگشت، نهان
# # یک سال فزون است، که از لذت آن %~% انگشت، همی برون نیارم زدهان
### | اوله
# # 1913 دل مردهآ توست، تا حیاتی بدهی %~% بر لعل، به یک بوسه براتی بدهی
# # از شکر بوسه، لعل توقارون است %~% کم زانکه هزار یک زکاتی بدهی!
### | اوله
# # 1914 بر من، لبت اربه بوسه [جانی] بخشود %~% انصاف نباشد، که ms191 شوی خشم
~~آلود
# ~~خود حاصل این قصه جز این نیست، که بود  او را شکری زیان، مرا جانی سود!
### | وله
# ~~1915 یک شب، به خودت کشم به مشکین رسنت    صد بوسه زنم، بر لب شکر شکنت
# # وز بوسه، چو فریاد کنی در شکنم %~% فریاد، به بوسه ای دگر در دهنت!
### | لغیره
# # 1916 گردون، چو بپرداخت ز کار لب تو %~% و آراست به سبزه، جو یبار لب
~~تو
# # مقصود من از جمله جهان، بوسی بود %~% آن نیز، نهاد در کنار لب تو
### | الغیره
# ~~191 دوشینه شب، اندر آنچنان رهگذری بوسید مرا نگار من بی خبری
# # امروز چه خوشدلم که می گفت به ناز: %~% ای جانت به لب رسیده خواهی
~~دگری!

PageV01P344

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0348.jpg)

### | سید بخاری
# # 1918 صوفی شوم و، لباس فیروزه کنم %~% در صفهآ غم، عزیمت روزه کنم
# # بس پیش رخت، برون کنم دست نیاز %~% بوسی ز کف پای تو، در یوزه کنم
### | ظهیر فاریابی
# # 191 آن بت، که زغم خویش مدهوشم کرد %~% بگرفت، به قهر حلقه در گوشم کرد
# # ی خواستم از درد، که فریاد کنم %~% لب بر لب من نهاد و، خاموشم کرد!
### | وله
# # 192 یارب، که من و هزار بهتر زمنت %~% برخی تن نرم و نازک چون سمنت
# ~~192 صوفی شوم و، خرقه کنم فیروزه   ای جان و جهان، زخود روا می داری
# %~% لغیره %~% من مرده و، آب زندگی در دهنت! %~% وردی سازم غم تو را، هر
~~روزه
# # رنبیل، به دست دل دیوانه دهم %~% تا از لب تو، بوسه کند در یوزه
# # 192 زین خط، که به گرد آن لبان می آید %~% لیر %~% سرمایهآ حسنت، به
~~زیان می آید
# # صد بار بگفتم که: شکرهای لبت %~% بفروش ومنه، که کاروان می آید!
### | بدر تفلیسی
# # 1922 ای زلف خوشت را حرکاتی نیکو %~% خط تو، بر آن وجه زکاتی نیکو
# # خوش باش، که می برآورد دایهآ حسن %~% طفل شکرت را، به نباتی نیکو
### | شمس گنجه ای
# # 192 صد بار کنم جهد، من ms192 خسته جگر %~% تا با تو کنم وصف لبت، ای دلبر
# # خود زهره که راست گفتن، ای سیمین بر %~% پیش تو، حدیشی ز شکر شیرین تر
### | لغیره
# ~~192 گر وصف رخت، مرا به گفتار آرددر هر حرفی، گلی پدیدار آرد
# # ور شرح لبت را به قلم، بنویسم %~% بی، باز دگر باره شکر بار آرد
### | شرف بیکقانی
# ~~1922 ای از تو امید ساده بدنام شده بل عقل حلال زاده، بدنام شده
~~PageV01P345
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0349.jpg)

# ~~1
### | خلیل شروانی
# # 1927 با وصل توای نگار، کار است مرا %~% با لعل تو، بی شمار کار است
~~مرا
# # در پیش لب چون شکرت، خواهم مرد %~% در هر نفس، ارهزار کار است مرا
### | نمط دوازدهم
### | دربوسه دادن ونادادن
### | لااعرف
# # 1928 جانا، همه سازهای دمسازم زن %~% بانگی که زنی، هم از سر نازم زن
# # از بهر یکی بوسه، چه در خشم شدی؟ %~% لغیره %~% اینک لب من! بیا وصد
~~بازم زن!
# # 1929 خوش خفته به ناز، آن بت سیم ذقن %~% بوسی زدمش، که کام خوش گشت و
~~دهن!
# # برجست و، به خشم گفت: دور از لب من! %~% این پسته شکستن است، نه بوسه
~~زدن!
### | لغیره
# # 1930 خورشید شراب و، ماه ساقی دارم %~% با حور، منم که هم وثاقی دارم؟
# # یک بوسه برآن لبم حسابی افتاد %~% صد بستدم و، هزار باقی دارم!
### | زکی کاشغری
# # 1931 لب بر لب تو، به صد برانداز نهم %~% بوسه نه یکی، هزار آغاز نهم
# # آنگاه، اگر هیچ عتاب آغازی %~% برداشته بوسهها، به جا باز نهم!
### | مجیر بیلقانی
# # 1932 جانا، لب لعلت آنچنان شیرین است %~% کزیاد لبت، مرا دهان شیرین
~~است
# # جان است لبت به بوسه، آسان آسان %~% گر می ندهی رواست، جان شیرین است!
### | نظامی گنجه ای
# ~~1933 گفتم که: دل مرا جگر سفت مکن   بوسی بده و، با جگرم جفت مکن!
# # خوشتر چه از آنکه او، به تسلیم وبه شرم %~% می داشت دهن به پیش و، می
~~گفت: مکنا PageV01P346
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0350.jpg)

### | شرف شفروه
# # 1934 دوش آنهمه ms193 لطف، اگر چه از مستی بود %~% پیرایهآ عمر و، مایهآ هستی
~~بود
# # سوسی به سرانگشت، به ما می انداخت %~% من می ستدم، اگر چه سردستی بود!
# # 1935 از بس که لبم کرد، هوای لب تو %~% وله %~% جانم به لب آمد، از
~~برای لب تو
# # دست لب من گیر، به بوسی زلبت %~% ای آب حیات خاک پای لب توا
### | اوله
# # 1930 هر فتنه، که چرخ در قرانی بکند %~% چشم تو به غمزه، در زمانی بکند
# # یک بوسه لب تو، به دو صد جان ندهد %~% ترسد، که ز سرمایه زیانی بکند!
### | اوله
# # 1931 گر لعل تو، بوسی به روانی بدهد %~% این عاشق دلداده، روانی بدهد
# # ور زانکه به سیم و زر، در آری سر را %~% هر چند که مفلس است، جانی بدهد
### | وله
# # 1938 ای شاخ نشاط، از توبری بایستی!   شیرین پسری، ولیک ما را زلبت %~%
# جزخنده و نکته، شکری بایستی! %~% به زینت، سوی ما نظری بایستی!
# # 193 جانا، به سرت هیچ سر آن داری   بوسی، به زکات لب به ما بسپاری %~%
# وله %~% کاین عادت سرکشی، زسر بگذاری؟ %~% خوز ستانی! کم شکری پنداری!
### | تاج زنگانی
# # 1940 تیر مژهات، گر هگشایی عجب است   سلطان لبت، که گنج گوهر دارد %~%
# یک بوسه نمی دهد، گدایی عجب است! %~% وان ابرو و غمزه، دلر بایی عجب است
### | لغیره
# ~~191 یاری، که مرا جفا زغم کم ندهدوین زخم مرا، به بوسه مرهم ندهد
### | قطب اهری PageV01P347
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0351.jpg)

### | مجیر بیلقانی
# # 1943 هم جور تو بردن، آرزو می کندم %~% هم پیش تو مردن، آرزو می کندم
# # آن بوسه، که دوشم زلبان دادستی %~% هم با تو سپردن آرزو می کندم!
### | لغیره
# # 1944 چون زلف تو، حال خود مشوش بکنم %~% خاک درت، از دیده متقش بکنم
# # جان از بن دندان بدهم، گر بدهی %~% چندان شکر از لب، که دهان خوش بکنم!
### | لغیره
# # 1945 خواهم، که همه لعل نگینت بوسم %~% یا زلف سیاه پر زچینت بوسم
# # جانا، توخلیفهآ زمانی امروز %~% دستوری ده، ms194 که آستینت بوسم!
### | الغیره
# # 1946 مگذار بتا، که غبغبت را بوسند %~% وان ماه چهارده شبت را بوسند
# # چون نگذاری، که آستینت بوسم %~% مگذار، که دیگران لبت را بوسند!
### | لغیره
# # 1947 ای هر چه شکر زنیمکاران لبت %~% وی هر چه گهر ز رهگذاران لبت
# # چشمی دارم ز اشک، چون ابر بهار %~% در حسرت و رشک بوسه باران لبت!
### | معین طنطرانی
# # 1948 دانی که لبم هست، دعاگوی لبت %~% خوش کن نفسی با لب من، خوی لبت
# # دریاب لبی، که خاکبوس لب توست %~% ای آب حیات جمله در جوی لبت!
### | فخر مبارکشاه
# # 1949 زان ستبل تازه، نافهآ آهوبخش %~% دل را، جانی ز نرگس جادو بخش
# # از باغ جمال تو چه کم خواهد شد؟ %~% ای سیب زنخ، هان! دو سه شفتالو
~~بخش!
### | لغیره
# ~~1950 آن بت، که دوای دل من در لب اوستدرمان دل هزار تن، در لب اوست
# # جان می خواهد بهای یک بوسه، ولیک %~% در جان سخنی نیست، سخن در لب
~~اوست!
### | صدر خجندی
# # 1951 یک بوسه زلعل خویش کم گیر، و ببخش %~% زنهار، روا مدار تقصیر و،
~~ببخش
# # جان پیش کشیدهام، نه از بهر بها %~% این هدیه و، آن عطاست، پذیر و،
~~ببخش!

PageV01P348

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0352.jpg)

### | اوله
# ~~1952 هر توبه که داشتم، نگارم بشکست می خوردم و، دست اختیارم بشکست
# # جون دید که با خمار برخاستهام %~% بنشست، به یک بوسه خمارم بشکست
# # 1953 ای جان وجهان، فغان ازین جان وجهان %~% الغیره %~% مردم ز غم تو
~~آشکارا و نهان
# # یک بوسه وجان، ناز مکن، هیچ مگو! %~% بستان و بده، جور مکن، باز رهان!
### | اوحد کرمانی
# # 1954 کردم لب نوش آن دلارام طمع %~% و انداخت مرا در دم آن دام، طمع
# # گفتم: زلبت بادهآ خامم طمع است! %~% گفتا: برو، ای سوختهآ خام طمع!
### | سید شیرانی
# # 1955 آن لب، که اگر در شکری آمیزد %~% از همجنسی، شکر در او آو یزد
# # با من صد ره، به بوسه ای بستیزد %~% و آنگه، زلبش بوسه فرو می ms195 ریزد!
### | سید حافظ
# # 1956 بگذار، که جزع دلر بایت بوسم %~% یا آن لب لعل جانفزایت بوسم
# # در جزع ولبت، طمع کجا یارم کرد %~% چون دست نمی رسد، که پایت بوسم!
### | مهستی
# # 1957 گفتی : ز دو یاقوت لب چون شکرم %~% یک بوسه به جانی است، مده
~~دردسرم
# # گر جان یابم، یکی به صد وام کنم %~% و آیم، زتو بوسی به دو صد جان
~~بخرم!
### | عایشه
# # 1958 بر حرف نهاد دوش یار انگشتم %~% برجست و، کشید از سر مستی مشتم
# # دشنام همی خواست که آغاز کند %~% دشنام، به بوسه در دهانش کشتم!
### | شهاب سرخسی
# # 1959 دیوانه شوم، چو با غمت پیوندم %~% لعل تو، ز گیسوی تو سازد بندم
# # چاه زنخ تورا، رسن زلف توبس %~% بگذار، که دلو بوسه در وی بندم!
### | عزیز شروانی
# # 1960 آنی، که غمت آتش دل تیز کند %~% لبهای تو، جان را طرب انگیز کند
# ~~کافر باشد که با لب چون شکرت سامان گنه یابد، و پرهیز کند!

PageV01P349

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0353.jpg)

### | وله
# # 1961 ای قند به تنگ آمده از نوش لبت %~% دیرست که شد لبم، فراموش لبت
# # دستوری ده، تا لب من غصهآ دل %~% گوید به زبان حال، در گوش لبت!
### | اوله
# # 1962 گر عکس رخت، در ظلمات افتادی %~% خورشید، در او در حرکات افتادی
# # اسکندر اگر بوسه زدی، بر لب تو %~% حالی، به لب آب حیات افتادی!
### | اوله
# ~~1963 امروز، فراق روی یارم سخت است همچون دل یار، بند کارم سخت است
# # دوش، از می نوشین لبش بودم مست %~% امروز، بدین سبب خمارم سخت است!
### | الغیره
# # 1964 یک بوسه، به کوری بداندیش لبت %~% گر می بدهی، سهل بود پیش لبت!
# # ایام شریف است و، تومنعم زجمال %~% من عاشق دلشکسته، درو یش لبت!
### | لغیره
# # 1965 ای آب حیات گشته حیران زلبت %~% واله شده، والی بدخشان زلبت
# # در ملک جمال تو، چه نقصان آید %~% گر دلشدهای زنده کند جان، زلبت!
### | الغیره
# # 1966 جانم، ز همه جهان تو را می خواهد %~% وصلت، ms196 به نیاز و به دعا
~~میخواهد
# # سلطان دلم، دو اسبه آمد برتو %~% از لعل لبت، نعل بها می خواهد!
### | لغیره
# ~~1967 دردم، به دو جزع ناوک انداز دهد  درمان، ز دو لعل کیسه پرداز دهد
# # جانم ببرد چون ملک الموت، به چشم %~% و آنگاه چوعیسی، به دو لب باز
~~دهد!
### | لغیره
# # 1968 ترکی، که همه مهر شناسد کین را %~% وز کفر همی باز نداند، دین را
# # وسه ندهد، دل ببرد، جان خواهد! %~% این چیست، چه گویند و، چه خواننداین
~~را؟
### | مهذب شروانی
# # 1965 رفتم که یکی دزدم از آن تنگ شکر %~% او خفته، نهفته کردم آهنگ
~~شکر!
# # سادام گشاد و، گفت در پسته مرا %~% ننماید [هیچ] طوطیی رنگ شکر!

PageV01P350

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0354.jpg)

# فلکی شروانی
# ~~1197 ای رشک پری، لعل تو کانی ارزد   نی، نی، زلبت - کز در دندان من
# است- %~% باور بادت، ملک جهانی ارزد! %~% یک، بوسه مع الغرامه، جانی ارزد!
# شرف شفروه
# # بوسی- زدهانی که نداری- بفرست   197 تن، در غم آن غمزهآ غماز دهم %~%
# تا جان- که ندارم - به عوض باز دهم! %~% جان ودل ودین را، به تو دمسازدهم
# یمین اصفهانی
# ~~نی، نی، لب او به بوسه آزرده شود   197 برخیزم و، چون زلف در افتم به
# برش %~% الغیره %~% هان! ای لب خاکسار، هم خاک درش! %~% چون موی خطش، بوسه
~~زنم بر شکرش
# # 1973 جانا، دل مبن عجب توانی بردن %~% همواره به روز و شب، توانی بردن
# ~~میل توبه جان است، ومرا جان به لب استجان از لب من، به لب توانی بردن!
# ~~از بهر خدا را، به لبم برنه لب   1975 زان نیست دلم، که گرد ناکس گردد
# %~% الغیره %~% تا جان به لب رسیده، واپس گردد! %~% وصل چوتویی گزید، تا کس
~~گردد
# کمال اسماعیل
# # 1975 سر، بر سر خاک آستان تونهم   جانم به لب آمدهست، یک بوسه بیار %~%
# اوله %~% دل، در خم زلف دلستان تونهم %~% تا جان، به بهانه در دهان تونهم!
# ~~من نیز شوم، جان خود آرم بر لب   1976 در ms197 خلوت وصل، ای چو شگر لب تو
# %~% وله %~% گیرم که نهادهام، لب اندر لب توا %~% چون می نتوان نهاد لب، بر
~~لب تو
# # 1977 آنجا، که هزار بینوایی باشد %~% ازار لب تورا، روایی باشد
# # دانم، که تو را بوسه بهایی نبود %~% گر هدیه دهی، بار خدایی باشد!

PageV01P351

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0355.jpg)

### | غیره
# # 1978 آن بت، که به یک بوسه ندادی دستم %~% دوش، از در خانه [ام] در آمد
~~مستم
# # کوشیدم و، زلفش به ستم بشکستم %~% تا یک دو [سه]بوسه بردهانش بستم!
### | جمال عمر
# ~~1979 زلفت، به خطا مشک ختن می بخشد لعلت، به عطا در به عدن می بخشد
# # هر گز شکری لبت نبخشید به من %~% با آنکه همه شکر به من می بخشد
### | نجیب گنجه ای
# ~~1980 ای مرده لب من به تمنای لبتتا چند خورم، غصهآ سودای لبت؟
# # عید است، لب چون شکرت پیش آور %~% تا بگشایم روزه، به خرمای لبت!
### | لغیره
# # 1981 با ماهرخی، که زلف او چون شست است %~% سرو سهی از رشک قد او، یست
~~است
# # گفتم که: یکی بوسه بده، گفت: به چشم! %~% گفتم: نه، به لب حواله کن،
~~کومست است
### | الغیره
# # 1982 ای دل، هوست در خم آن گیسو چیست؟ %~% چندین نظر بوالعجب از هر سو
~~چیست؟
# # گر هیچ بدان سیب زنخدان برسی %~% معلومم کن، ترنج شفتالو چیست؟
### | شمس
# # 1983 دهقان، چوقد تو سرو کی کاریدهست؟ %~% یا ابر، چو چشم من کجا
~~باریدهست؟
# # گر در لب تو بوسه نگنجد، شاید %~% کان حقهآ لعل، پر ز مروارید است!
### | اوله
# # 1984 یک روز، دلم نگشت شاد از لب تو %~% تا بستدمی به بوسه، داد از لب
~~تو
# # تو در داری در لب، ومن درو یشم %~% درو یشان را خدادهاد، از لب تو!
### | وله
# ~~1985 اومید دل ازیار، نمی یارم خواست می میرم و، زنهار نمی یارم خواست
# # بوسی است امیدم از لبش، گر بدهد %~% اوله %~% کم باشد و، بسیار نمی
~~یارم خواست!
# # 1985 ای چشمهآ نوش را ms198 در اندر لب تو %~% وی کرده هزارجان، سر اندر لب
~~تو
# ~~از بهر خدا، چرا روا می داری؟من تشنه و، آب کوثر اندر لب تو!

PageV01P352

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0356.jpg)

# # جاه زنخت، پر شده از آب حیات   1987 ای گشته به خون من مسکین تشنه %~%
# اوله %~% یک قطره، نمی دهد به چندین تشنه! %~% مر وصل تورا، این دل غمگین
~~تشنه
### | جمال محمد
# # 1987 وه، وه! که به دیدار تو چونم تشنه %~% هرگه که ببینمت، فزونم تشنه
# # من تشنهآ آن دو لعل سیرابم و، هست %~% عالم همه زین قبل، به خونم تشنه!
### | کمال خجندی
# ~~1989 یک بوسه، بر آن عارض خندانت نویس   ازتاب تودر تبم، زشفتالوی لب
# %~% خطیم، بر آن سیب زنخدانت نویس! %~% یک دارو، بهر درد مندانت نویس
### | سعد گنجهای
# ~~مپسند - که در کوی کرم نیست روا   1990 ای گشته به لطفت، ابر بهمن تشنه
# %~% در لعل توآب کوثر و، من تشنه! %~% هجرایت به خون من، چودشمن تشنه
### | انوری
# # 1991 امروز، که بوسهآ تو جانی ارزد   فردا که خطت در آید، آبت برود %~%
# بفروش به چیزی، که جهانی ارزد %~% زان بوسهآ تو هزار، نانی ارزد!
### | مهستی
# # 1992 دریافتم آخر، زقضا را به شبش %~% صد بوسه زدم، بر لب همچون رطبش
# # او خواست که دشنام دهد، حالی من %~% دشنام، به بوسه در شکستم به لبش!
# ~~1993 گفتم که : لبم به بوسه ای مهمان است   1994 گفتم: نظری، که عمر من
~~فاسد شد   گفتم: بوسی به جان دهی؟ گفت: برو   عقل آمد و، در پهلوی من زد
# انگشت %~% ولها %~% ولها %~% لغیرها %~% یعنی که : خموش، بیع کن، ارزان
# است! %~% گفتا که: بهای بوسهآ من جان است! %~% بازار لب من، اینچنین کاسند
# شد! %~% گفتا: ز حسد جهان پر از حاسد شد
# # 1995 هرگز نرسد ازاو امانی به دلی %~% ترسد، که از او، فتد گمانی به
~~دلی PageV01P353
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0357.jpg)

### | زکی مراغی
# # 1996 من کی گفتم پری نه ای، حورنه ای؟ %~% یا کی گفتم چشم مرا نور نه
~~ای؟ ms199
# # بوسی خواهم، بها زمن جان خواهی %~% با اینهمه، از معامله دورنهای!
### | الغیره
# # 1997 در روی تو، از بیم نظر نتوان کرد %~% در لعل تو، آهنگ شکر نتوان
~~کرد
# # نه آنکه لب لعل تو، نتوان بوسید %~% خود با لب تو، زیر و ز برنتوان
~~کرد!
### | رضی گنجه ای
# # 1998 تا بر رخ زیبای تو باشد نظرم %~% هر لحظه بود، آرزوت بیشترم
# # اندر لب تو آب حیاتی است، که من %~% چندان که ازوبیش خورم، تشنه ترم!
### | رضیه گنجه ای
# # 1999 مه بر رخ تو گزیدنم، دل ندهد %~% وز تو صنما بریدنم، دل ندهد
# # تا از لب نوش تو، چشیدم شکری %~% از هیچ شکر، چشیدنم دل ندهد
# حاجی شهاب گنجه ای
# # 2000 آن بت، که اگر طلب کند جان بدهم %~% دی گفت: چت آرزوست؟ تا آن
~~بدهم
# # گفتم که: دو بوسه، از دو جا می خواهم %~% گفت: از بن گوش، از بن دندان
~~بدهم!
### | اوله
# # 2001 بشنو، بفروش بر رهی شفتالو %~% چون کم شود، ار بیش نهی شفتالو
# # امروز به زربده، که باشد به ازانک %~% فردا به یکی سیب دهی، شفتالو!
### | لغیره
# # 2002 ای در دل هر کسی زعشقت هوسی %~% جز وصل توام مباد، فریاد رسی
# # گر جان شود آگه، که لبت می بوسم %~% آید به زیارت لبم، هر نفسی!
### | الغیره
# # 2003 جانا، دل من نهان نهان باز فرست %~% خون آلود است، همچنان باز
~~فرست!
# # در بازاری، که جان زمن لب زتوبود %~% چون بیع به سر نرفت، جان باز
~~فرست!
### | مجد الدین جاندار
# # 2000 با ما صنما، هیچ تلطف نکنی %~% در کوی مراد ما، توقف نکنی
# ~~انصاف بده، چه باشد ار در عمری با ما، به یکی بوسه تکلف نکنی!

PageV01P354

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0358.jpg)

# ~~2.05 با یاره حدیث بوسه ار در گیرد   گفتی دو سه بار، با لبش در نگرفت
# %~% وله %~% یک بار دگر بگو، مگر در گیرد %~% ای دل، سخنت عیش ز سر در گیرد
### | جمال شروانی
# # 2003 ای کار شکر رفته زسامان، ز ms200 لبت %~% وی در خوی خجلت، آب حیوان زلبت
# # جانم بستد لب تو، لب پیش من آر %~% تا، بستانم داد خود ای جان، زلبت
### | اوله
# ~~2007 گفتم: بوسی بده، بها جان بستان یا هر چه زمن خوش آیدت، آن بستان
# # گفتا که: به جان معاملت نتوان کرد %~% گفتم که: به زر، گفت: بیا، هان،
~~بستان.
### | اوله
# # 2008 ای برده گرو ز شهد و شکر لب تو   امروز، نبشتند ز دیوان قضا %~%
# اوله %~% وی طعنه زده در آب کوثآر لب تو %~% یک بوسه برات لب من، بر لب تو
# ~~2000 چون چشم خوش تو، ناتوانم زلبت  چون موی توشد تافته، جانم زلبت
# # تا چند خورم جگر، بده دستوری %~% اوله %~% تا داد دل خود بستانم، زلبت
# ~~یک بوسه زلعل تو، طمع می دارم   2010 ای گشته دل غمخور من شاد به تو
# %~% اله %~% وی گشته تن خرابم آباد به تو %~% شکرانهآ حسنی، که خدا داد به
~~تو
# ~~زان بوسه که بستدم ازو، طیره مشو   2011 لعلت، که لقب شکر گویا نهمش
# %~% گر فرمایی، به چشم، با جانهمش! %~% در بخشش جان، پور مسیحا نهمش
# # بویش زمیناب و گل تر خوشتر   20012 ای لعل لبت زشهد و شکر خوشتر %~%
# وله %~% یک بوسه از و زهرچه خوشتر، خوشتر! %~% وز آب حیات و آب کوثر خوشتر
~~PageV01P355
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0359.jpg)

# نمط سیزدهم
# درتشبیهات تنگی دهان
# وخوبی دندان وزنخدان
### | ادیب صابر
# # 2.12 آن غالیه دان خوش، چوخندان باشد %~% یکی نقطةآ موهوم، دو چندان
~~باشد
# # گر گویم نیست، عیب و نقصان باشد %~% ور گویم هست، محض بهتان باشد!
# سید اشرف غزنوی
# # 2014 هر نقطه، کزو جزو به حاصل نشود %~% با تنگ دهان تو، مقابل نشود
# # باز از غم آن دهن چنان دلتنگم %~% وله %~% کاندیشهآ آن دهن، در این دل
~~نشود
# ~~2015 گلرنگ لبت، مایهآ رنگ شکر است  وان پسته نگر، که نام و ننگ شکر
~~است
# ~~گفتی دهن چون شکرش بس تنگ استآن شکر تنگ نیت، تنگ شکر است
### | وله
# ~~2016 ms201 از زلف تو، گل باد سواری آموختوزخط تو، مشک مه نگاری آموخت
# ~~جان از سخنت، بزرگواری آموخت وهم از دهن تو، خرده کاری آموخت
### | الغیره
# # 2017 نه چون رخ توگلی بود یا، سمنی %~% نه چون قد تو، سرو بود در چمنی
# ~~نقاش ازل، که روی خوب تونگاشت از تو چه دریغ داشت، الآ دهنی؟
### | الغیره
# ~~2018 ای دل، سر کوی ناصوابی مطلبدر خانهآ صبر شو، خرابی مطلب
# # بوسه، ز دهان تنگ او می طلبی %~% چیزی که ازونشان نیابی، مطلب!
### | قطب اهری
# ~~2019 دلدار، به عشوه خوشز بانی است که نیست در کین منش، بسته میانی است
~~که نیست
# ~~بادامش، اشارت اربه چشمی است که هست   آن پسته، عبارت از دهانی است که
~~نیست PageV01P356
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0360.jpg)

### | کمال اصفهانی
# ~~2020 ای ترک سمن بوی من، ای جان و جهاناز بهر خدا آن چه میان است و
~~دهان؟
# # آن روز، که زادهای تودر ترکستان %~% اوله %~% تتگی دهان بود مگر، قحط
~~میان؟
# # هیچ است دهان توو، در عالم حسن   2021 چشمم، زمیان تونشان هیچ ندید %~%
# الآ کمرتو، در میان هیچ ندید %~% هر کس که ندید آن دهان، هیچ ندید
### | اوله
# # (202 کوچک دهنت، که تنگنای سخن است %~% با ماش، مضایقه برای سخن است
# ~~تنگ است دلم همچودهان تو، ولیک   2023 در هم زدهای ز زلف و رخ، رنگی
~~خوش   سیمرغ و وفا وکیمیا بتوان یافت   2024 تا این دل محنت زده، آهنگ تو
# کرد %~% اوله %~% اوله %~% لیکن دهن تنگ تو، جای سخن است! %~% بر برده به
# طاق ابرو، آهنگی خوش %~% جان، در سر عشق روی گلرنگ تو کرد %~% این تنگی
~~ناخوش است و، آن تنگی خوش!
# # خود می داند که تنگ روزی است، دلم %~% زان روی، طمع در دهن تنگ تو کرد
### | اوله
# # 2024 آن دل، که به کام دل بدخواه افتاد %~% در چاه زنخدان تو، ناگاه
~~افتاد
# # ارچه همه کس، به چشم پرهیز کند %~% بیچاره دلم، به چشم در چاه افتاد
# # 2026 گرچه ms202 نکنم طمع، سوی هر چیزی %~% اوله %~% همت ننهم چو دیگران، در
~~چیزی
# # با حوصلهآ فراخ، قانع شدهام %~% از تنگ دهان تو، به کمتر چیزی
~~PageV01P357
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0361.jpg)

### | ظهیر شفروه
# # 2027 آن نقطه، که تودهانش می پنداری %~% از گفت، چراش در بلا می داری؟
# # تا چند، بر او تهمت هستی بندی %~% او را، ز چه در میان خط می آری؟
### | اوله
# # 2028 ای زلف، نمودهای که پستی و نه ای! %~% ای چشم، زدی لاف که مستی و
~~نه ای!
# # باز ای دهن، از توچه نشان بازدهم؟ %~% همچون من بی خودی، که هستی ونه
~~ای!
### | معین طنطرانی
# # 2029 لعل لبت، از گوهر چار ارکان نیست %~% کان گهر است و، گوهرش از کان
~~نیست
# ~~خود هیچ مگیر، جزدهان تو که راست آن نقطه، که در دایرهآ امکان نیست؟
### | شهاب کاغذی
# # 2030 ای دل، ز میانش چون کمر نومیدی %~% می ساز به خود، در این قدر
~~نومیدی
# # وی لب، زدهانش گر چه نومید شدی %~% بسیار امیدهاست، در نومیدی!
### | نجیب ترمذی
# # 2031 شکر به عتاب در نمکدان فکنی %~% تا آتشمان در دل و در جان فکنی
# # دندان تورا، صفت چه شاید کردن؟ %~% دری است، که در چشمهآ حیوان فکنی
### | الغیره
# ~~2032 چو گان تو، از مشک سیاه افتادهست  زان گوی تو، بر کنار ماه
~~افتادهست
# # آن نیست عجب، که گوی در چاه افتد %~% این طرفه، که در گوی تو چاه
~~افتادهست!
### | لغیره
# ~~2033 پسته، که دهن تنگ شمارند او را  پبیش دهن تو، خوار دارند او را
# # ار با دهنت لاف زتنگی زند او %~% الغیره %~% زین بی ادبی، مغز برآرند
~~او را!
# ~~2034 از روی تو، ماه در تگ و تاز بماند  با طبع تو، ساز زهره بی ساز
~~بماند
# ~~پسته، که بر او تنگدهانی ختم استچون دید دهان تو، دهان باز بماند!
### | الغیره
# ~~2035 با پسته بگفتم از سرپنهانی PageV01P358
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0362.jpg)

### | امیر اسعد گنجه ای
# # 203 در یار نگر، تا رخ زیبا بینی %~% وان قامت ms203 همچو سرو یکتا بینی
# # در تنگ دهانش نگر، از دیدهآ عقل %~% تا نقطهآ مالایتجزی)) بینی
### | ایضا له
# ~~فتم که: چوهیچ است، زتنگی دهنت   2037 گفتم: سخن از تو و جفا هیچ مگو
# %~% گفتا: دهن تنگ مرا هیچ مگو %~% گفتا: برو، از بهر خدا هیچ مگو
# # 203 مه، چون رخ آن دلبر عیارم نیست %~% الغیره %~% مشک ختنی، چو زلف
~~دلدارم نیست
# # جیزی که ز کوچکی نگنجد در وهم %~% گر وهم کنی، جزدهن یارم نیست
### | لغیره
# # 2034 آن چهره گشای طبعت، ای مهر پرست %~% اشکال رخ تو، چون به هم در
~~پیوست
# # شکل دهان رسید کارش گویی   20 گیرم که ز لطف حلقه ها بافته ای %~%
# الغیره %~% بیکار شد و، قلم بیفکند ز دست %~% و آنگه به رخ چوماه برتافتهای
# # الماس لطافت از کجا یافته ای %~% کان لعل چنان به حیله بشکافته ای
### | کمال مراغی
# # 2041 ای بر رخ خوبت شده خوشرنگی ختم %~% شوخی است، بر آن نرگس نیرنگی
~~ختم
# # انگشتری تنگ دهانت، کردهست %~% بر موم دل سوخته ام، تنگی ختم
### | اوله
# # 204 شمع مه و مهر، از رخت افروختهاند %~% ذوق شکر، از لب تو اندوختهاند
# # دست و دل من، مگر نگارا تنگی %~% زان چشم ودهان تنگت، آموختهاند
### | کمال خجندی
# # 2042 آن وعدهآ یار دلستان هم هیچ است %~% وان عشوه و آن زخم زبان هم
~~هیچ است
# # می داد به من وعده و، آن هم هیچ است %~% او را نه سخن هیچ، دهان هم هیچ
~~است!
### | وله
# ~~204 چشم و دهن آن صنم لاله رخاناز شکر و بادام، گرفتند نشان
# ~~اربس کنکی، که نفستس ان چسم ودتهان PageV01P359
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0363.jpg)

# # 2045 زنهار، که آن چاه زنخدان چه خوش است %~% وله %~% یارب، که در او
~~چشمهآ حیوان چه خوش است
# # پای دل من، بسته به بند سر زلف %~% افکنده در آن چاه به زندان، چه خوش
~~است!
### | الغیره
# # 2046 از شکر و یاقوت، لبانی داری %~% باریک تر از موی، میانی داری
# # گر خنده نبودی، ms204 صنما عادت تو %~% کی دانستی که تودهانی داری
### | شمس هروی
# # 2047 گفتم که: رخت، گفت: جنان می طلبی %~% گفتم که: لبت، گفت که: جان
~~می طلبی
# # گفتم: دهنت، گفت که: بس شیفته ای %~% کز عالم نیستی نشان می طلبی!
### | اشهری
# # 2048 نقاش، اگر زموی پرگار کند %~% مثل دهن تنگ تو، دشخوار کند
# # از تنگی و نازکی، که هست آن دهنت %~% ترسم، که نفس دهانت افگار کند!
# جمال حاجی شروانی
# # 2049 آن یار، که کس نداندش یار تویی %~% وان گل، که ندید زحمت خارتویی
# # گویا شکر تنگ تو، یعنی دهنت %~% اوله %~% یک تنگ شکر، هزار خروار تویی
# # 2050 رخسار تو پیرایهآ جان شاید بود %~% گفتار توسرمایهآ کان شاید بود
# # کوچک دهنت غم مخور، ارپیدا نیست %~% کان چشمه نوش است، نهان شاید بود
### | حاجی شروانی
# # 2051 گفتم: زخدا زلف توخواهم، ای ماه %~% گفتا: زخدا مخواه سودای سیاه
# # گفتم که: به روزی دهنت خواهم، گفت: %~% از دهر فراخ، روزی تنگ مخواه!
### | لغیره
# ~~2052 هر گه که سخن بگویی، ای تنگدهانماند به دهانت دهن پسته، عیان
# # نه، از دهنت نشان کجا شاید داد %~% چون از دهن تو، بی نشان است نشان
### | الغیره
# # 2053 مشکین خط او، عنبرتر می بارد %~% یاقوت لبش، همه گهر می بارد
# # بنگر به نمکدان لبش، تابینی %~% کز پستهآ تنگش، چه شکر می بارد
~~PageV01P360
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0364.jpg)

### | مظفر تبریزی
# # 2054 زنهار، دو گیسوی پر از بندش بین %~% سیمین زنخ و لعل شکر خندش بین
# # چون بگشاید پستهآ خندان به سخن %~% الغیره %~% آن یستهآ چون عقیق پر
~~قندش بین
# # 205 گفتم: زلبت به جز هوس می نرسد %~% بار شکر از قسم (4) مگس می نرسد
# # خندید که: من بیگنهم کز دهنم %~% چون دست توتنگ است، به کس می نرسد!
### | سید مرتضی
# # 2.5 ای آتش هجران تو دلسوزی من %~% وی شمع رخ تو، عالم افروزی من
# # شد تنگ مرا روزی و، یک روز نشد %~% اوله %~% زان تنگ دهانت، شکری روزی
~~من
# ~~2057 دلدار مرا دید، ms205 لب از هم نگشاد   تا پسته دهانش بسته دیدم گفتم:
# %~% بنگر، که چگونه مهر بر هیچ نهاد! %~% داد دل دیوانه، به خاموشی داد
### | بدرتفلیسی
# # 205 بی یاد لبش، انجمنی باید و نیست %~% چون من، به غمش ممتحنی باید و
~~نیست
# # گفتم که: یکی بوسه بده، گفت: مرا %~% اول به ضرورت دهنی باید و، نیست!
### | فخرمراغی
# ~~2059 آن عارض خوش بین، که سمن خوانندش   در چاه بود آب و، تورا آن چه
# چیست %~% در آب معلق، که ذقن خوانندش! %~% وان خانهآ پر در، که دهن خوانندش
### | فخر عبد الحمید
# ~~2060 رخسار تو شمس و، تاب در دیدهآ منروی تو گل و، گلاب در دیدهآ من
# # در هیچ شریعتی روا کی دارند %~% چه در زنخ تو، آب در دیدهآ من!
### | قطب اهری
# ~~2061 از رنگ رخش، گل به فغان می آیدوز لعل لبش، شکر به جان می آید
### | در ویس، آب در دهان می آید
# شیخ اوحد الدین کرمانی PageV01P361
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0365.jpg)

# ~~2063 ای از رخ و زلف تومه و مشک خجل   در چاه زنخدان تو، ای شمع چگل
# %~% لغیره %~% جان بر سر جان فتاد و، دل بر سر دل! %~% حوری ثو، نه آدمی،
~~زنوری، نه ز گل
### | لغیره
# # 2064 ای خوش سخنت، مرهم هر خسته تنی %~% وی لعل تو، مهر لب هر طعنه زنی
# # گیرم، که زبان کشند در هر دهنی %~% در تنگ دهان تو، نگنجد سخنی
### | جمال شروانی
# # 2065 عکس رخ تو چه [نکه] برآیینه فتد %~% از رشک رخ تو، مهر در کینه
~~فتد
# # خورشید دگر شاید از سینهآ تو %~% چون سایهآ غبغب تو، بر سینه فتد
### | نمط چهاردهم
# در تشبیهات کمر ومیان
# # 2066 در عهد تو، عقل باده را مست نکرد %~% کس جزتو، بنای کفر را پست
~~نکرد
# # زان روز، که پای در رکاب آوردی %~% جز لعل، کسی در کمرت دست نکرد
### | ابوالفضل تبریزی
# # 2067 گرچه ز میانت به ستوه است کمر %~% زان گنبد سیمین، به شکوه است
~~کمر
# # فی ms206 الجمله، کمر ز کوه سیمین مگشا %~% زیرا که خود آرایش کوه است کمر
### | الغیره
# # 2068 لاله، به رخ چو ارغوانت نرسد %~% نسرین، به بر چو پرنیانت نرسد
# ~~هر چند، که زلف توست در پای کشان از زلف تو، مویی به میانت نرسد
### | لغیره
# ~~2069 بر دی دل و، کارم به زیان آوردی    وز خوی بدت، مرا به جان آوردی
# # دل چون کمرت بسی به خود بر پیچد %~% از نازکیی که بر میان آوردی
### | کمال اسماعیل
# # 2070 طبعم، چو دو چشم تو دژم می گردد %~% پشتم، چو دو زلف تو به خم می
~~گردد
# ~~عانم، به امید آنکه از غم برهدهمچون کمرت، گرد عدم می گردد!

PageV01P362

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0366.jpg)

### | ال
# ~~2071 ذوقی است لب تورا، که جان دریابد   رمزی است، که جان عاشقان
~~دریابد
# # اندر کمر تو، معنیی باریک است %~% من بندهآ آن کسم، که آن دریابد!
### | اوله
# # 207 ای گشته فراخ از دهنت دلتنگی %~% وی روز مرا با شب تو یکرنگی
# # چون آب، سرین تو چرا لرزان است؟ %~%  %~% من، کوه ندیدهام بدین بی
~~سنگی!
### | وله
# # 2073 تا مهر تو، در میان جان دوخته ایم %~% از هر چه نه یاد تو، دهان
~~دوخته ایم
# # ما کیسهای از میان تولاغرتر %~% بس کیسه، که ما بر آن میان دوخته ایم
# # 207 تا گرد قمره خط معنبر بستی %~% اوله %~% بر جان و دلم، در طرب در
~~بستی
# # من، کوه و کمر گرفته ام از غم تو %~% بر کوه چو سیمت، کمر زربستی
# # 2075 گرچه چو حدیث، در زبانت گیریم %~% وله %~% خواهیم، که در میان
~~جانت گیریم
# # روزی، چو کمر به گرد تو حلقه کنیم %~% وز بهر کنار، در میانت گیریم
### | کمال مراغه ای
# # 2076 عشق من وخوبی تو، زادند به هم %~% چشم من و روی تو، گشادند به هم
# # دست ودل من، چشم و میان و کمرت %~% ازین سان دو سه تنگ، چون فتادند به
~~هم!
### | زکی مراغه ای
# ~~207 دل جزغم تو، غذای جان ms207 هیچ نداشت   سودی نه، ز تو به جززیان هیچ
~~نداشت
# # یرا که هر آن عهد که کردی به وفا %~% همچون کمرتو، در میان هیچ نداشت
### | قاضی شهاب
# # 2078 آنها، که بتان ختن و چین بینند %~% کی چون بت من، چنین به آیین
~~بینند
# # صاحبنظران عالم، امروز کجاند %~% تا در بدن تو، برج سیمین بینند
~~PageV01P363
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0367.jpg)

### | کمال ابوعمر ابهری
# # 2079 از چشم و رخ من، آن نگار دلبر %~% هم گوهر سرخ کرد غارت، هم زر
# # چون دید که من بر او شدم عاشقتر %~% زان نقش کلاه کرد و، زین طرف کمر
### | شمس سجاسی
# # 2080 دوش از سر لطف، با بت عشوه پرست %~% آن، گشته جهانی ز می مهرش مست
# # گفتم که: میان تو به دست آرم، گفت: %~% هیچ است میان، چه داری از هیچ
~~به دست؟
### | اوله
# ~~2081 تا گوش تو، از حلقهآ زر خوبتر است
# # پیداست کزین... میانت چه برد %~% بر کوه زر گیر هر آنچ از کمر است
### | بدر تفلیسی
# # 2082 گفتم: شب زلفت، به قمر نزدیک است %~% گفتا: غلطی، از آنکه شب
~~تاریک است
# # گفتم: کمر تو در میان دارد هیچ %~% گفتا که: برو، که این سخن باریک
~~است!
### | سید اشرف
# # 2083 سروی، که دل مرا از او بر هیچ است %~% با چشمهآ لطفش، آب کوثر هیچ
~~است
# # در وصف میانش، سخنی می گفتم %~% دل گفت: دراین میان، سخن در هیچ است!
### | نظامی البخاری
# # 2084 از لطف، میان آن سمنبر هیچ است %~% وان چندان لطف بین، که اندر
~~هیچ است
# # چون بر کمرش فتاد چشمم، گفتم: %~% بیچاره کمر نیز، چو من بر هیچ است
### | الیاس
# # 2085 از حسن خود، آن نگار بی یار و شریک %~% می کرد حکایتی، ز دور و
~~نزدیک
# # تا گفت: «قدم»، عبارتش عالی بود %~% حالی که «میان» گفت، سخن شد باریک!
### | اوله
# # 2086 این سیمبران که زلف بر می بندند %~% در زیر کلاه شور و شر می
~~بندند
# ~~این طرفه، که در سرو ms208 قبا می پوشند وین طرفه، که بر کوه کمر می بندند
# کمال الدین ابوعمرابهری
# # 2087 می آمد و، بیدل دو هزار از چپ و راست %~% می دید نهانی که: که
~~افتاد و که خاست
# # برطرف کمر، ببسته از زر شطری %~% فریاد شما، از این میان خواهد خاست
~~PageV01P364
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0368.jpg)

### | کمال کامیار
# ~~2088 دل کیست؟ که جفت اندهانش داری   چان، حلقه صفت از کمرت خالی نیست
# %~% وله %~% یا تن، که به هجر ناتوانش داری %~% یسند، که در بند میانش داری
# ~~2089 زلفین تو را، ای صنم سیمین بر   جززلف تو، حلقه گشته بر طرف کمر
# %~% دیدم [که] نهاده [برا کمر گاه توسر %~% بر هیچ کمر، حلقه ندیدم عنبر
### | قاضی ابوالمجد
# ~~209 در لب، همه ساله قند داری پسرا   از چیست میان تو ز من لاغر تر؟
# %~% وز عنبر تر، کمند داری پسرا %~% با آن، همه کس به بند داری پسرا
### | نجم الدین عبد العزیز
# # 2091 دی گفت بتم که: از بدی وزنیکی   گفتم که: بگو شرح میان خود را %~%
# می پرس زمن، چویافتی نزدیکی %~% گفتا که: نگفتمت بدین باریکی!
### | شمس اهری
# # 2092 نازیدن آن شمع طرازی بینید   رهیچ، کمر بسته به خون دل من %~%
# لغیره %~% از بهر خدا، دوال بازی بینید! %~% زان شهرهآ روم، ترکتازی بینید
# # 2092 آن سیمبری، که زر خام است برش %~% بیزر، نتوان یافت بر سیمبرش
# # هر کیسه، که از صرهآ سیمش دوزی %~% بی زر همه بر هیچ بود چون کمرش
### | صفی بیلقانی
# ~~2094 درد دلم، آن سرو روان می داند   چون مور، میان به خون من می بندد
# %~% غمهام، به پیدا و نهان می داند %~% اریکترم از آن میابن می داند
### | خلیل شروانی
# # 209 تا با من خسته دل، زبان در بستی %~% صد درد دل مرا، به جان در بستی
# دیدی، که غمت به خون من می کوشد %~% تونیز، به کشتنم میان در بستی
~~PageV01P365
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0369.jpg)

### | نمط پانزدهم
### | در لباسهای او
### | عزشروانی
# # 209 از رشکی قباچه توه ms209 ای سرو سهی %~% درخونم، وز بالشت ای جان رهی
# # کاینت، همه روز تنگ در بر دارد %~% و آن را، همه شب توروی بر روی نهی!
### | ابوالحسن طلحه
# # 2097 می رشک آید مرا، زپیراهن تو %~% وز گوی گریبان تو، در دامن تو
# # کاین بوسه همی زند، قدمهای تورا %~% وان را شب وروز، دست در گردن تو
### | کمال اسماعیل
# ~~2098 مشکین سر زلف یار، و نازک تن اوکز ناز نگشت باد، پیرامن او
# # یارب، که چه فرخنده و خوب افتادهست %~% بخت کله و، طالع پیراهن او!
### | لغیره
# # 2099 از رنگ رخ تو، عشق صد رنگ آید %~% وز حسن تو، پای عقل در نسنگ آید
# # گر بر شکنی طرف کله را، چون ماه %~% با روی تو، ماه را قبا تنک آید
### | رشید وطواط
# # 2100 یک روز، کله بر سر آن روی چوماه %~% پوشیده قبا، به چشمم آمد
~~ناگاه
# # زان روز، شدم بستهآ تصحیف قبا %~% زان روز، شدم خستهآ مقلوب کلاه
### | سنایی
# ~~2101 در جامهآ فوطه، سخت خرم شدهایآشوب جهان و، شور عالم شدهای
# # در خواب، نگویی که چه دیدستی دوش %~% کامروز، چونقش فوطه درهم شده ای
### | وله
# ~~2102 آن فوطه مگر دام بلای است، که هست دلها همه اندر او، چوماهی در
~~شست
# ~~در گوشهآ هر خانه اش، افتاده خرابصد عاشق فبوطه پوش زنار پرست
~~PageV01P366
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0370.jpg)

# ~~2103 در جامهآ ازرق، آن [بت] عشوه فروش   گرنه فلک است، پس چرا همچوفلک
# %~% اوله %~% چون ماه ز آسمان، پدید آمد دوش %~% هم زرق فروش آمد و، هم از
~~رق پوش!
### | لغیره
# ~~گفتم که حدیث در کنم با تو، درست   210 بر لاله و مشک است، نشست کلهش
# %~% ماییم چوزلف، زیر دست کلهش %~% بشکست مرا پشت، شکست کلهش
### | الغیره
# # 2105 ای لعل لبت بهای فیروزهآ چرخ %~% مینای خطت، ورای فیروزهآ چرخ
# ~~شب پوش و قبای تو، چنین نیکویند   2106 ای هر دو جهان، تو در جهان چون
# باشی   روزی بینی، کلاه فیروزهآ تو %~% الغیره %~% یا مرد ms210 زمین و آسمان چون
# باشی %~% منگر، که تواندرآن میان چون باشی! %~% آتش زده، در قبای فیروزهآ
~~چرخ
### | مسعود سعد
# ~~2108 از کوفتن پای تو و، گشتن تو   توان دیدن، ز روشنی تن تو   210
# خورشید خجل شد، از رخ روشن تو %~% سراج %~% مه را نرسد، دست به پیرامن تو
# %~% راز دل تو، برون [ز] پیراهن تو %~% لعبی است هر اندام تورا، برتن تو
# # ماهی تو و، از جیب توتا دامن تو %~% چون چرخ، همی گردد پیرامن تو
# # 2109 از مهر و مه، ای دوست، به دستار بهی %~% الغیره %~% لیکن به کله
~~زهر دو صدبار بهی!
# # ای با من بیچاره به یک بوسه بخیل %~% دستار بیفکن، که کله دار بهی!
### | لغیره
# # 2110 بیراهن فوطهآ تو، گرد تن تو %~% کرده شب و روز، دست در گردن تو
# # منزلگه جان ماست، پیراهن تو %~% تا جدول حسن گشت، پیرامن تو
~~PageV01P367
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0371.jpg)

### | مهذب شروانی
# # دستم، چو گریبان تو در گردن تو   2111 روزی بینی مرا، چو پیراهن تو %~%
# گستاخ، در آمده به گرد تن تو %~% برپای تو سر نهاده، چون دامن تو
### | صدر خجندی
# # 2112 زلف تو به جز بند، چه دیگر دارد %~% بیرون ز دلی چند، چه دیگر
~~دارد
# # وان کژ کلهت، زغارت چندین شهر %~% جز زلف پس افکند، چه دیگر دارد!
### | سنایی
# # 2113 پیراهن فوطهآ تو، از روز نخست %~% دل برد و، به جان همی کند عزم
~~درست
# # با چندان خانه ها که در فوطهآ توست %~% دل را به کدام خانه در، خواهم
~~جست!
### | جمال خلیل
# # 2114 چون لعل سخنگوی تو، شکر نبود %~% مانند سر زلف تو، عنبر نبود
# # گر بشکافد، دامن طاق گردون %~% وله %~% با دامن طاق تو، برابر نبود
# ~~از عکس برت، جهان شود نورانی   2115 هر شب، که تو عزم خواب را ساز کنی
# %~% در جهامهآ خواب رفتن، آغاز کنی %~% در حال، که گوی پیرهن باز کنی!
### | وله
# # 2116 گفتی: شدهاند زان مه مهر گسل %~% ترکان همه چین و ms211 چگل، خوار و خجل
# # از چین و چگل مگو، خطایی است عظیم %~% اوله %~% با چین قبایش، سخن چین
~~و چگل
# # 2117 اکنون که بساخت وصل با ما، نفسی %~% کرد از من وتو، هجر تبرا نفسی
# # پگشای قبا و، جام می برکف نه %~% وز بند بدونیک، برون آنفسی
### | اوله
# # 3118 ای کرده نهان تن چوجان را به حریر %~% و آراسته، جنت وجنان را به
~~حریر
# # تن را به حریر چند پوشی، اخر %~% پوشید کسی آب روان را به حریر؟

PageV01P368

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0372.jpg)

### | اوله
# ~~2119 چشم تو، به کشتنم فسون می سازدزین پیش نمی ساخت، کنون می سازد
# ~~گویند: کتان و مه نسازند به هم پس پیرهن تو، با تو چون می سازد؟
### | نمط شانزدهم
# در بزرگواری و نازاو
### | عز شروانی
# ~~خلقی به تومشغول و، توفارغ زهمه   2120 از غایت لطف، آب و هوایی گویی
# %~% ای بیخبر از خدا، خدایی گویی! %~% وز شیرینی، مهر گیایی گویی
### | شرف ساوی
# ~~هر جا که منم، به عشق او مشغولم   2121 نه با منش، از روی وفا رایی هست
# %~% نه در دل من، جز او تمنایی هست %~% او، فارغ از آنکه عاشقی جایی هست!
### | سنایی
# # 2122 یک دل نبری، که دیده جیحون نکنی %~% و آنگه ندهی زدست، تا خون
~~نکنی
# # شب نیست، که صد ناز دگرگون نکنی %~% چون می کنی و می رودت، چون نکنی!
### | الغیره
# # 2123 یک شعله ز نور خویش، پیدا نکنی %~% تا زآب، دو چشم من چو دریا
~~نکنی
# # ما اینهمه باد عجب، کاندر سرتوست %~% در خاک نگه کنی و، در ما نکنی!
### | لغیره
# # 2125 برخیزم و، آن زلف درازش بکشم %~% ور ناز کند، دو باره بازش بکشم!
# # با من چه کند؟ جز آنکه خونم بخورد! %~% با او چه کنم؟ جز آنکه نازش
~~بکشم!
### | کمال اسماعیل
# # 2125 ای دل، تو که باشی که وصالش جویی %~% یا نیز، حدیث زلف وخالش گویی
# # این مایه نه بس بود، که هر شب تا روز %~% خاک سم مرکب ms212 خیالش بویی!

PageV01P369

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0373.jpg)

### | صدر خجندی
# # 2126 چون در تو، نیارم که پیاپی نگرم %~% دزدیده به زیر چشم، تا کی
~~نگرم؟
# # من خام طمع، وصل کسی می طلبم %~% اوله %~% کم زهره آن نیست، که در وی
~~نگرم!
# # 2127 آهو برهای، که شد شکارش عاشق %~% جز جان نکند زدل نثارش عاشق
# # یارب، نگهش دار که در دور هوس %~% یک معشوق است و، صد هزارش عاشق!
### | مجیر بیلقانی
# # 2128 خورشید به حسن، در جمالت نرسد %~% دست طمع کس، به وصالت نرسد
# # من، با خر لنگ چون رسم درپی تو؟ %~% چون وهم، دو اسبه در خیالت نرسد!
### | رکن خویی
# # 2129 دارم سر خدمت تو، گر سر نکشی %~% دامن ز من و کار من، اندر نکشی
# # من، ناز تو با جان و دل و دیده کشم %~% گر تو، دگری به روی من برنکشی!
### | برهان الدین
# # 2130 عشاق، سپر از توفکندند، مکن %~% بر آتش عشقت چو سپندند، مکن
# # هر چند، فلک می کشد این مردم را %~% دوران توست، بر توبندند، مکن!
# برهان الدین حسین
# # 2131 بی کام خود، ارچه دیر دیرت بینم %~% کامم همه آن است، که سیرت
~~بینم
# # تو حاضری ای نگار، وزهیبت تو %~% آن زهره ندارم، که دلیرت بینم!
### | الغیره
# # 2132 شمعی، سر پروانه نداری، رسدت! %~% در کوی وفا خانه نداری، رسدت!
# # طبعی به کمال و، رای موزون داری %~% ار، زان سر دیوانه نداری؟ رسدت!
# فخر الدین ابوبکر ابهری
# # 2132 ای دل، توبه وصل آن سمنبر نرسی %~% چون سایه در آن چهرهآ چون خور
~~نرسی
# # گر خواب شوی، به چشمش اندرنایی %~% ور باد شوی، به گردش اندر نرسی!
### | لغیره
# ~~213 دارم زتو چشم وصل، گویی : چه کسم؟   در تو تو رسی و، روزگاری باید
# %~% با این سر و گوش، ملک عشقت نه بسم %~% تا من توشوم، پس آنگهی در تو
~~رسم!

PageV01P370

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0374.jpg)

### | مهذب نیشابوری
# # 2135 ای وصل تو برتر از تمنای امید %~% نایخته بماند با تو، سودای امید
# # من در تو کجا ms213 رسم، که آنجا که تویی %~% نه دست هوس رسید و، نه پای
~~امید!
### | یمین
# # 2136 با رنگ رخت، لالهآ خودرو زکجا؟ %~% با لطف خوشت، بهشت خوشبوز کجا؟
# # دل یاد تو کرد، آرزو گفت: خموش! %~% اینجا که تویی، تواز کجا او زکجا!
### | عز شروانی
# # 2137 با آنکه به جان آمدم، از خوی بدش %~% صد بار فزون، خواندهام جان
~~خودش
# # گر دل به وفای اونهم، می رسدم %~% ورقصد به جان من کند، می رسدش!
### | نجیب
# # 2138 ای همچو بصر عزیز، ما را بر چشم %~% چون چشمهآ آفتاب، اندر هر چشم
# # از عجب رسیدهای به جایی، که تورا %~% الغیره %~% جز مردم دیده، در
~~نیابد در چشم
# # 2139 خورشید، به حسن دلبر ما نرسد %~% حورا به جمال او رسد، یا نرسد
# # کانجا برسید باز، از غایت حسن %~% کاندیشهآ هیچ زیرک، آنجا نرسد
### | الغیره
# ~~2140 زینگونه، که حال ناپسندیدهآ ماست  حسن رخ تو، چه لایق دیدهآ ماست
# # عشق تو، به کیقباد وخسرو نرسد %~% سوداست، که در دماغ پوسیدهآ ماست!
### | الغیره
# # 2141 وصلت صنما، به هر گدایی نرسد %~% ملک غم تو، به بینوایی نرسد
# # دون همتم، ار نه خاک پایت شدمی %~% با همت دون، مرد به جایی نرسد!
### | جمال خلیل
# # 2142 شغلم زجهان، تو سازدانی کردن %~% بند دل من، تو باز دانی کردن
# # ناز همه کس کشیدمی، نتوانم %~% ناز تو کشم، که ناز دانی کردن!

PageV01P371

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0375.jpg)

### | نمط هفدهم
### | درخوی او
### | سنایی
# ~~21،3 رویی داری، چنانکه دل بگشاید زلفی داری، چنانکه جان برباید
# # لفظی داری، چنانکه عقل افزاید %~% جز خوی نکو، تو را چه در می باید!
### | وله
# # 2144 چون آب، به هر نشیب جویی داری %~% چون باد، ز هر شکوفه بویی داری
# # چون ماه، به هر جانب رویی داری %~% نادر طبعی و، طرفه خویی داری!
### | ابوالحسن طلحه
# ~~2145 ای تیره شده آب به جوی تو، زتو   وزخوی تو، بر نخورده روی توزتو
# # عشاق زمانه را، فراغت دادهست %~% روی توز دیگران و، خوی توزتو!
### | اوله
# ~~2146 ms214 با عاشق مبتلاست، مردانگیت   با مردم آشناست، بیگانگیت
# ~~فی الجمله، زخوی توچه گویم با تودیوانه همی شوم، ز دیوانگیت
### | وله
# ~~2147 مه، در سفر از عشق نکورو یی توست شب، تیره دل از رشک سیه مویی
~~توست
# # عالم، همه پر حدیث نیکویی توست %~% بدگویی دشمنان، ز بدخویی توست
### | ادیب صابر
# ~~21،8 مه بر طبقی نهاده، کاین روی من است  وزمشک هزار حلقه، کاین موی من
~~است
# ~~گل بر کف خود کرده، که این بوی من است  شوری به جهان فکنده، کاین خوی
~~من است
### | لغیره
# ~~2149 گاهی به سخن زهر شوی، گاهی قندگاهیم زتوسود بود، گاه گزند
# # از خوی توعاجز شدم، ای سرو بلند %~% کارتو، چو زلف توست بند اندر بند
~~PageV01P372
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0376.jpg)

### | علی حسن
# # 2150 ای عادت تو، یار موافق بودن %~% وی پیشهآ تو، به وعده صادق بودن
# # بر موجب این دو خوی نیکو، که تو راست %~% جز بر تو، حلال نیست عاشق
~~بودن!
### | شرف اعرج
# # 215 گر با تو وفا کنم، نمی دارد سود %~% ورنیز جفا کنم، بیازاری زود
# # مانند لب توام، همی باید بود %~% باریک و نزار و خامش و خون آلود!
### | الغیره
# # 2152 آتش رویا، زغایت بدخویی %~% پیوسته، رخم به آب حسرت شویی
# # بادی در سر، که چه؟ که من نیکویم! %~% با خوی تو، خاک بر سر نیکویی!
### | فخر مبارکشاه
# # 2153 آن دل، که ز عشق تو کمر می بندد %~% نیکو طرفی، که از تو بر می
~~بندد
# # در عشق تو، آب چشمم از سر بگذشت %~% خوی تو، هنوز آب ز سر می بندد
### | صدر خجندی
# # 2154 هر چند، به نیکوی سزاورتری %~% با عاشق خویشتن نکوکار تری
# # هرگز نبود حسن و وفا با هم و، تو %~% هر چند نکوتری، وفادار تری!
### | سد ابوبد(؟)
# # 2155 آن زلف بدان خوشی و خوشبویی چیست؟ %~% وان لعل بدان فریب و دلجویی
~~چیست؟
# # با این دو رفیق نیک، در عالم حسن %~% نور دل من، اینهمه بدخویی چیست؟
### | جمال خلیل
# ~~2156 ای ms215 از گل و مشک، موی و رویت خوشتروزنکهت جان پاک، بویت خوشتر
# ~~وز هشت بهشت عدن، کویت خوشترزین هر سه چهار پنج، خویت خوشتر!
### | وله
# ~~2157 گیسوی تو را، زمشک و عنبر دیدم در حسن، رخت ز ماه برتر دیدم
# # با آب، تن تو را برابر دیدم %~% خوی تو، از اینها همه خوشتر دیدم!
### | اوله
# ~~2158 گفتم خوشی از بوی توام باید گفت وزقد کش و روی توام باید گفت
### | وین پل، خوشی از خوی توام باید گفت!

PageV01P373

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0377.jpg)

### | له
# ~~2159 من، خوی تورا چوجان خوش انگاشتهام زان رو، علم امید افراشته ام
# # از خوی توجان، کنون که آگاه شدم %~% از جان عزیز، امید برداشته ام
### | نمط هجدهم
### | در آمد وشد او
### | عز شروانی
# # 2160 تا پیش من آن نگارچین آمد و، شد %~% بر من حشری زمهر و کین آمد و،
~~شد
# # شد، عقل ودلم هر دو، زآمد شد او %~% لغیره %~% کس یاد ندارد، این چنین
~~آمد و شد
# # 2161 چون می رود آن نگار، یا می آید %~% در دیدهآ هر کس به سزا می آید
# # می میرم ازاین غصه، که بینایی من %~% در چشم کسی دگر مرا می آید
### | وله
# # 2162 می آمدم و، سرو روانم می رفت %~% چه سرو، که ماه آسمانم می رفت
# # شرح سبکی رفتنش، نتوان داد %~% فی الجمله دلم می شد و، جانم می رفت
### | اوله
# # 2163 از لطف، نیاید اندر آغوش تنت %~% وزناز، نگنجد سخن اندر دهنت
# # وز چابکی قدت، چوآیی و روی %~% بر شخص تورقص می کند، پیرهنت!
### | رضی الدین
# ~~2164 ای باد صبا زلف تورا تاب زدهعشق توبه دیده در، ره خواب زده.
# # فراش غمت، جای خرامیدن تو %~% از دیدهآ صد هزار کس، آب زده!
### | مرتضی
# ~~2164 بر رهگذرت، زخاک جان می رویدوزخون دو دیده، ارغوان می روید
# # وز بس رخ عاشقان که فرش ره توست %~% اوله %~% زیر قدم تو، زعفران می
~~روید!
# # ار هیچ به کوی بیدلان، برگذری   216 تا ms216 از لب تو، شگر قاتل چینند %~%
# از خاک ره تو، سالها دل چینند! %~% بر رهگذرت، جان و دل از گل چینند
~~PageV01P374
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0378.jpg)

# صدر خجندی
# ~~زان می، که خروس در صبوحش چوبدید   2161 می آمد وز شبانه می در سرداشت
# %~% وز بهر صبوح، لب به لب ساغر داشت %~% پنداشت که چشم اوست، افغان
~~برداشت!
# کمال اسماعیل
# ~~این بتوانم، که هر کجا پای نهی   2168 گر نتوانم، که با تو ساغر گیرم
# %~% یا تنگ به آغوش خودت در گیرم %~% در حال، به بوسه خاک از او برگیرم
### | لغیره
# ~~216 چون دید، که در غمش شدم بی خور و خواب ناگه ز درم در آمد، آن در
~~خوشاب
# # لب بر لب من نهاد و، نرمک می گفت: %~% جانت چوبه لب رسید، خود را
~~دریاب!
### | سید غزنوی
# # باری نایی و، نزد من ننشینی   217 دل بی تو، زعافیت جدا افتادهست %~%
# تا با تو بگویم، که چها افتادهست! %~% وین جان عزیز، در بلا افتادهست
### | معزی
# # 217 ماهی تو ومن کمانم، ای شهر آرای %~% اندر ماهی دو رون نزدیک من آی
# # اینک بنگر، که ماه گردون پیمای %~% هر ماه، دو روز در کمان دارد جای
### | کمال خجندی
# # 2171 خیزید، که برگ وصل دلبر سازیم %~% وقت خوش وعیش به نوا برسازیم
# # بر رهگذرش، ز دیدگان آب زنیم %~% خاک قدمش، زمشک وعنبر سازیم
### | صدر زنجانی
# # تا امشکی دگر بیاییم به هم   2173 از پیش من ای یار دل افروز، مرو %~%
# اندیشه کن از آه جهانسوز، مرو %~% از بهر خدای را، یک امروز مرو
# جمال عبدالرزاق
# ~~217 خاکی، که بر او پای نهد دلجویم   پنهان بروم، دیده بر آن خاک نهم
# %~% یعنی: چیزی گمشده را می جویم! %~% از بیم زبان حاسد و بدگویم
~~PageV01P375
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0379.jpg)

### | جمال اشهری
# ~~2175 از مشرق، چون علامت صبح بخاست معشوقه به خشم، چادر و موزه بخواست
# ~~می رفت و همی گفت که: ای صبح رواست   تا شب نرسد، هر چه کنی حکم تو ms217
~~راست:
### | لغیره
# # 2176 امروز، ندانم به چه دست آمده ای %~% کز اول بامداد، مست آمده ای
# # دست از تو، به هیچ حال کوته نکنم %~% زیرا که به خون دل به دست آمده
~~ای!
### | جمال اشهری
# # 2177 گر ز آمدنت شمار می باید کرد %~% در راه تو، انتظار می باید کرد
# # پس باز فرست دل، که با دیده و جان %~% در یای توام، نشار می باید کرد
### | حاجی شروانی
# # 2178 دی، دلبر من ز بوستان می آمد %~% دامن به زمین کشان کشان می آمد
# # من، دست به سر زنان زنان می رفتم %~% او، چنگ به بر زنان زنان می آمد
### | جمال خلیل
# # 2179 دی، نزد من آن دلستان(؟) آمد %~% وان عهد شکن، با سر پیمان آمد
# # آن لحظه، که او در آمد از در خندان %~% وله %~% پنداشت، دلم جان مرا
~~جان آمد
# # 2180 دیروز، که یار دلستان می آمد %~% وان سرو روان، همچو روان می آمد
# # گریان گریان، در طلبش می رفتم %~% او، خنده زنان خنده زنان می آمد
### | بدر تفلیسی
# # 2181 گویند که آن سرو روان می آید %~% وان ماه چو ماه آسمان می آید
# # از ننک وجود خویش، وزدست خودم %~% الغیره %~% تا برهاند، ز بهر آن می
~~آید
# # 2182 ای آنکه چو جان و دیده باشی ما را %~% وزجمله جهان، گزیده باشی ما
~~را
# # بر ما گذری و، دیده نادیده کنی %~% لغیره %~% نادیده مکن، چو دیده باشی
~~ما را
# # و آنگاه، به آمد شدن از سرپای   2183 گلرخ صنمی، به زلف مشکینم کشت %~%
# از بد خویی و، از سر کینم کشت %~% شادی جهان، در دل غمگینم کشت PageV01P376
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0380.jpg)

### | لغیره
# ~~218 کس را نبود، دو چشم بادام چناناز غالیه زلف وز گل اندام چنان
# ~~زنهار، منه پیش رهی گام چنان از چشم بدان بترس و، مخرام چنان
### | الغیره
# # 2185 از رشک قدت، سرو چمن می لرزد %~% وز شرم رخت، برگ سمن می لرزد
# ~~بخرام، که چون پرتو خورشید برآب ms218 بر تو، در و دیوار چو من می لرزد
### | الغیره
# # 2186 افتد، که به چشم لطف درما نگری %~% در کار من غریب و شیدا نگری؟
# # زانت چه زیان؟ کنه چون به ما برگذری %~% چون من به رخت در نگرم، وانگری
### | شیخ کرمانی
# # 2187 گفتی: بروم، مرو، مرنجان جانم %~% کز دیده برون جهد، چومرجان جانم
# # گر تو بروی، زمن بخواهد رفتن %~% از دل دل و، از تن تن و، ازجان جانم
### | الغیره
# ~~2188 ناکرده مرا وصل تو خشنود، مرو  وز می لب لعل، نیم آلود مرو
# # دیر آیی و، کم نشینی و، زود روی %~% نه، دیرمیا، کم منشین، زود مرو!
### | ثیر
# # 2189 آمد یارم غم از دلم زود ببرد %~% رنجی که از آن دلم بیاسود، ببرد
# # صد جان دگر، به آمدن داد مرا %~% لیکن چو برفت، آنچه مرا بود ببرد
### | جمال سقا
# ~~219 می آمد و، خوش خوش نظری می افکند در هر نظر، از لب شکری می افکند
# # خوش خوش، به کرشمه سوی ما می نگرید %~% وز ناز، نظر بر دگری می افکند!
### | الغیره
# ~~2191 می آمد و، در زلف گره می افکند تیر مژه را برو به زه می افکند
# ~~تشویر، از آن در دل و جان می انداخت  تسشویش، از آن در که و مه می
~~افکند
### | جمال عصفوری
# # 219 می آمد و، خندهآ چو شکر می زد %~% جان و دل عاشقان، به هم بر می زد
# # افزون زهزار عاشق سوخته دل %~% فریاد کنان، دو دست بر سرمی زد
~~PageV01P377
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0381.jpg)

### | کمال زیاد
# # 2193 می آمد و، از نوک مژه در می سفت %~% خاک ره آشتی، به مژگان می
~~رفت!
# # می گفت که: از تودارم این سودا من %~% گر چه نه چنین بود، ولیکن می
~~گفت!
### | الغیره
# # 2194 می آمد و، کرده نرگس رعنا را %~% پر آب و، خراشیده رخ زیبا را
# # چندانکه مراعات دلش می کردم %~% می گفت که: در کار خدا کن ما را!
### | الغیره
# # 2195 ms219 می آمد یارم، شکر از لب باران %~% در بسته میان، به شیوهآ عیاران!
# # خوی بر رخ او، چنانکه بر گل باران %~% رخساره چومی در قدح میخواران!
### | کمال اسماعیل
# ~~2196 می آمد و، از جام طرب مست شده زلفش چونهاد کارها، پست شده
# # چون دید مرا، به زیر لب در می گفت: %~% پیداست که هست، کارت از دست
~~شده!
### | اوله
# # 2197 می آمد و، چهره از عرق تر کرده %~% چوگان به کف و، اسب زجا برکرده
# # و اندر خم زلفهای گرد آلودش %~% شهری دل خسته، خاک بر سر کرده
### | صدر خجندی
# # 2198 می آمد و، چون زلف دوتا می افتاد %~% او در من و، خلق در بلا می
~~افتاد
# # چون دید، که چون غنچه لبش می بوسم %~% از قهقهه، چون گل به قفا می
~~افتاد
### | لغیره
# # 2199 می آمد و، سر کرده گران بر بنده %~% وز کبر نگفت ««مردهای یا
~~زنده؟»
# # من در پی او، عقیق می باریدم %~% او چون گل ولاله، می شکفت از خنده!
### | لغیره
# # 2200 می آمد، و، از هجر تبرا می کرد %~% وز اشک مژه، کنتار دریا می کرد
# # از جمله، لطافتی که با ما می کرد %~% هر چند زدل نبود، زیبا می کرد
### | الغیره
# ~~2201 می آمد و، بر چهره ایازی بسته   وززر کمری، به ترکتازی بصسته
# # بر فرق، زچابکی میان چپ و راست %~% جفتی رسن، از برای بازی بسته
~~PageV01P378
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0382.jpg)

# # 2202 می آمد گرم و مست و بردست شراب %~% زلفش زعرق، فتاده چون شست در
~~آب
# # می کرد زمستی، دل هشیاران را %~% از زلف چوشست و نرگس مست، خراب
### | فلکی شروانی
# # 22،3 من می رفتم، خمار در سر ز شراب %~% او می آمد، به روی بر بسته
~~نقاب
# # گفتم: چاره، گفت: نمی دانم کرد %~% الغیره %~% گفتم: آخر، گفت: همین
~~است جواب!
# # 2204 مسی آمد یار من، تسر و تسازه چو آب %~% می کرد دلم، در آتش هجر
~~کباب
# # در دست گرفته خنجر آبگون (؟) %~% بر ms220 فرق نهاده کژ، کلاه سنجاب
### | سعد لحافی
# ~~2205 می آمد و، مشک بر قمر می افکند    شام سر زلف، بر سحر می افکند
# # پیش قد او، سرو همی کرد سجود %~% وز شرم رخش، ماه سپر می افکند
### | جمال خلیل
# # 2206 می آمد و، شیوههای موزون می کرد %~% در بردن دل، هزار افسون می
~~کرد
# ~~2207 می آمد دوش، آنکه به رخ ماه سماست   در هر قدمی، به عشوه می برد
# دلی %~% اوله %~% نابرده هنوز، در زمان خون می کرد %~% می کرد نظاره آنگهی،
~~از چپ و راست
# # ابروش، به تیر غمزه خونم می ریخت %~% وله %~% چشمش به زبان حال عذرم می
~~خواست
# ~~22،8 دل شاد شود، چواندر آیی زدرم  یکن، چو کنی به باز رفتن خبرم
# # آواز همی دهد به تو، جان زبرم %~% کآهسته همی رو، که منت بر اثرم!
### | وله
# ~~2209 چون برگذری بخندم و برگذرم  یعنی که: من از عشق تو آهسته ترم!
# # ورخنده کنی، نگاه کن بر اثرم %~% ول %~% کاندر پی تو، چگونه گریان نگرم
~~PageV01P379
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0383.jpg)

### | صدر خجندی
# # 2211 از نزد من ای دلبر دلدار، مرو %~% این بار منه بر من، این بار مرو
# # گر تو بروی، جان و دل من برود %~% زنهار مخور با من، زنهار مرو!
### | شمس سجاسی
# # 2212 ای دیدهآ من، زدیده چون آب مرو %~% در کار دلم، چو بخت در خواب
~~مرو
# # تو دولتی، آهسته بیا چون دولت %~% توعمر منی، چوعمر مشتاب، مروا
# # 2213 دی، از برم آن یار پسندیده برفت %~% اوله %~% آرام و قرار، از دل
~~شوریده برفت
# # نتوانستم ز اشک، دیدن رویش %~% تا چشم زدم، چو اشکم از دیده برفت
# وجمال] عبد الرزاق
# # 2214 دلدار، ز دور روی بنمود و برفت %~% یک لحظه به نزد ما نیاسود و،
~~برفت
# # آن صبر که خود نداشتم، پاک ببرد %~% وان دل که مرا نبود، بر بود و برفت
### | سید اشرف
# # 2215 آن بت، که به انصاف نکوبود برفت %~% حورا صفت وفرشته خوبود، برفت ms221
# # آسایش عمرم همه او داشت، ببرد %~% و آرامش جانم همه او بود، برفت
### | صدر خجندی
# # 2216 ای عشق تو آمیخته با گوهر من %~% از بوی تو، خشک شد دماغتر من
# # آن زهره ندارم، که من [آیم] برتو %~% وان بخت ندارم، که توآیی بر من
### | کمال
# # 2217 آن سرو سهی، چو در چمن می آمد %~% رخ چون گل و، عارض چو سمن می
~~آمد
# # زیر قدمش، زمین جان می بوسید %~% الغیره %~% کاواز لبش، به گوش من می
~~آمد
# # 2218 می رفت و، زمین به زلف مشکین می رفت %~% با سیمبران، به خنده گوهر
~~می سفت
# # دل، بر حرکات او ثناها می خواند %~% جان، بر لب ودندانش دعاها می گفت
~~PageV01P380
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0384.jpg)

### | کمال
# ~~2219 ز آمد شدن تو، گرچه باشم در وایتاظن نبری، کز تو بگردانم رای
# # چندان که روی و آیی، ای شهر آرای %~% همچون نفست، در دل من باشد جای
# # 222 تیری، که چو در خود کشمت دور شوی %~% وله %~% ماهی، که شوی غریب هر
~~مه به نوی
# # اشکی، که چو در چشم من آیی بدوی %~% عمری، که همان دم که در آیی، بروی!
### | اوله
# ~~بنشین، که تو نور دیدهای، اشک نه ای   2221 شرط است که چون رخ بنمایی،
# بروی %~% کان لحظه که در چشم من آیی، بروی! %~% وزدیدهآ من خون بگشایی،
~~بروی
### | وله
# # 2221 بی آنکه به آمدن قدم رنجانی %~% هر روز، مرا به وعدهای بنشانی
# # صد عذر نکو، نیامدن را دانی %~% یک حیله، برای آمدن نتوانی!
### | الغیره
# # 2222 در هر عمری، دمی که دمساز آیی %~% آن هم، به دو صد کرشمه و ناز
~~آیی
# # وانگه که شوی رنجه، نیایی بر من %~% چندانکه بپرسمت که: کی باز آیی؟
### | غیره
# # چون غنچه، نقاب بسته آیی بر من   2229 هر دم ز برم رخت نوردی بروی %~%
# وآنگه چونقاب باز کردی، بروی %~% در نامده، زود باز گردی بروی
### | ایمین
# ~~2225 غافل بودم، که یاربر ما بگذشتچون برق، به رهگذار برما بگذشت ms222
# # نادیده رخش تمام، تا چشم زدیم %~% چون راحت روزگار برما بگذشت
### | عزیز
# # 2226 عهدی با [ما چوآبستی، ای بینایی %~% باید که بدان عهد، وفا بنمایی
# # یا چون جانم، مقیم باشی دربر %~% بیا چون نسفا، گر بسر وی بازاسح
~~PageV01P381
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0385.jpg)

### | نمط نوزدهم
# درنشست وخاست او
### | لااعرف
# # 2227 نزدیک من ای راحت جانم که تویی %~% تو آمدهای، من نه برآنم که
~~تویی
# # در پیش من خستهآ برخاسته دل %~% چندان بنشین، که من بدانم که تویی!
### | اشهری
# # 2228 یک دم، دل تو چه مصلحت می بیند؟ %~% کآزار دل خستهآ من برچیند
# # نشین که از این نشست اگر برخیزی %~% صد غصه، ز برخاستنت بنشیند
### | لغیره
# ~~2229 بوسه، زلب نگار خویشم باید چون بوسه دهد هزار، بیشم باید
# ~~زان سان، که نشسته است اندردل من هر جا که بود نشسته، پیشم باید
### | لغیره
# # 2230 جانا، به هوای دل نهانی بنشین %~% با خسته دل سوخته جانی بنشین
# # چون آمدهای، از سر پا باز مگرد %~% دست من و دامنت، زمانی بنشین!
### | الغیره
# ~~2231 آمد بر من آنکه از او دین برود  هوش از دل مستمند مسکین برود
# # نتوانم گفتنش که: بنشین و مرو %~% ترسم که چو گویمش که بنشین، برود!
### | کمال خجندی
# ~~2232 دلدار، چو در نشاط می آویزدبس شور که از دو زلف می انگیزد
# # گر بنشیند، صبر زمن بنشیند %~% گر برخیزد، قیامتی برخیزد!
### | لغیره
# ~~2236 گفتی که: من از غمت حمایت بکنم  در حق تو، این یکی عنایت بکنم
# # باری چو نمی کنی خدا[یا]، بر من %~% چندان بنشین، که این حکایت بکنم
### | پسر افضل
# # گفتم که: مبرجان مرا، گفتا: هی   2234 آمد چو سهی سرو، بت دل شکنم %~%
# بنشست زدور، تا برد جان زتنم %~% جانی دگرت هست، جزاین جان که منم؟

PageV01P382

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0386.jpg)

### | لغیره
# ~~2235 آمد بر من نشست، کردم واخواست تعجیل کنان، باز ز پیشم برخاست
# # ویخته صد پردهآ کژ، از سر عذر %~% پرداخته صد دروغ، از پردهآ راست
# # 2236 با خوش پسری ms223 که اهل باشد، بنشین %~% لغیره %~% چندانکه زعمر مهل
~~باشد، بنشین
# # گر نرد گرو ببازد، این نکته بگو: %~% کزمن زرو از توسهل باشد، بنشین!
### | الغیره
# # 2237 هر دم به تو، خشمی دگرم برخیزد %~% ترسم، که زعشقت اثرم برخیزد
# # آن روز، که ساعتی برم بنشینی %~% الغیره %~% بیم است، که عالم به سرم
~~برخیزد
# # 2238 یارب، چه بود که گفت و گوبنشیند %~% در پیش من، آن یار نکو بنشیند
# # آخر، نه قیامت ازجهان برخیزد %~% گر با من دلسوخته، او بنشیند!
### | شمس سجاسی
# # 223 یاری که مرا به دیدن او هوسی است %~% آمد بر من یک دم و، این لطف
~~بسی است
# # گفتم که: یکی نفس نشستی، بمرو %~% گفتا: بروم، که جانم و جان نفسی است!
### | جمال خلیل
# ~~224 عمری است، که آن نگار با ما ننشست   هر گزبه مراد ما، به یک جا
~~ننشست
# # امروز، که بعد مدتی باز آمد %~% پر بود زدمتتم، از سر پا ننشست
### | اوله
# # 2241 عمری، به برم نیایی و بستیزی %~% تا در دم و دام دوریم آویزی
# # وانگه که بیایی، آتش آرزوم %~% ننشسته هنوز، از برم برخیزی!
### | وله
# # «224 بنشست برم، آنکه دل و جانم خواست %~% برخاست دگر باره، دل و جانم
~~کاست
# # برخاست غم از دلم، چوپیشم بنشست %~% غم در دل من نشست، چون او برخاست
### | وله
# # 22،3 بنشست برم، آنکه مرا کام و هواست %~% حالی برخاست یار، رفتن آراست
# # بنشست غبار غم من، چون بنشست %~% برخاست قیامتی زمن، چون برخاست
~~PageV01P383
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0387.jpg)

### | نمط بیستم
# درخنده وشادی او
### | لاادری
# # 2244 هرگه که بخندد، آن نگار دلبند %~% از شکر و یاقوت، فرو بارد قند
# # خورشید ز چرخ گوید: ای سر و بلند %~% خوش می خندی، باز دگر بار بخند
### | کمال اسماعیل
# ~~2245 با نوش لب تو، چشمهآ حیوان کیست؟پیش دهن تو، غنچهآ خندان کیست؟
# ~~وانجا، که شکر خنده زند یاقوتت  طوطی که بود، شکر چه باشد، جان کیست؟
### | لغیره
# # 2246 دلدار، زچهره پرده بگشود به روز %~% صد نور ms224 دگر، زنو در افزود به
~~روز
# # از زلف ورخش، نمود مهتاب به شب %~% وزخنده، لبش ستاره بنمود به روز
### | اثیر
# ~~2247 با هر که بخنبدی، اگرم خویش بود آن بر دل من، ز مرگ من بیش بود
# # من خود دانم، کزتوخطایی ناید %~% لیکن، دل عاشقان بداندیش بود!
### | لغیره
# ~~2248 سیماب رخت خون زنظر می ریزد تومی روی و، جمال و فر می ریزد
# # یارب، که زبهر نقل جانها هر دم %~% لغیره %~% آن پستهآ خندان، چه شکر
~~می ریزد!
# ~~2249 جانا، زتو خنده گرچه نیکوست مخنددشمن چو گریست بر من، ای دوست
~~مخند
# ~~یکرو یه چولاله شو، برون آی زپوست   دو رو یه چو گل مباش، در پوست
~~مخند!
### | الغیره
# ~~2250 ای طوق هلاک گرد پروین بسته دل در تو، چومن هزار مسکین بسته
# ~~بگشای به خنده لب، که خوش نیست چنین ای خسرو خوبان، لب شیرین بسته
### | الغیره
# ~~2251 با من، چو گل ارشبی بپیوندد یار ننشسته هنوز، رخت بر بندد یار
# # چون کوزه، به ده دیده همی گریم من %~% چون گل، به هزارلب همی خندد یارا
~~PageV01P384
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0388.jpg)

### | شرف محمد
# ~~2252 بر گریهآ زار من، توای دوست مخند   وین خندهآ خوش گرچه تورا خوست،
~~مخند
# # س خنده مزن، بدین دل غمخواره %~% ور زانکه ضرورت است، در پوست مخند!
### | شهاب مؤید
# # 225 چشمم، ز غمت چوابر نوروز گریست %~% هر قطره چو شمع، ازیکی سوز
~~گریست
# # خوش خند مها، که بر من اندرغم تو %~% دشمن، به هزار دیده امروز گریست
### | مجیر بیلقانی
# # 2254 با من چوشبی به وصل در پیوندد %~% ننشسته هنوز، رخت بر می بندد
# # بنشینم و، در فراق او می گریم %~% برخیزد و، بر گریهآ من میخندد!
### | رشید وطواط
# # وهست بهار حسن و، خالی نبود   2255 چون ابر، زعشق یار می گریم زار %~%
# از گریهآ ابر وخندهآ برق، بهار! %~% وز گریهآ من، چو برق می خندد یار
### | مهذب شروانی
# # 225 ای دوست مکن ستم، که من بندهآ تو %~% بیچاره ms225 و آواره و افکندهآ تو
# # بر گریهآ زار من ببخشای و، مخند %~% ای جان و دلم فدای یک خندهآ تو!
### | معین
# # 2251 صد لطف، در آن عارض فرخنده نگر %~% در پای کشان، زلف پراکنده نگر
# # بر گریهآ من، از آن دو بادام فراخ %~% آن پستهآ تنگ را، شکر خنده نگر
### | عایشه
# ~~2251 ای روی لطافت همه سوی لب تو تشویر خورد لعل، زروی لب تو
# # یک خنده بزن هین، که پر وبال بزد %~% جان بر لب من، در آرزوی لب تو!
### | حلیل
# # 2251 با من، سر زلفش از سر کین می گفت: %~% (خون می خور وجان می ده!»
~~تا این می گفت
# # می کرد به غمزه، نرگسش نفرینم %~% لعلش، به زبان خنده آمین می گفت!
### | اله
# ~~2260 طبع تو، چو گه گهی مشوش باشد پای دل من، بر سر آتش باشد
# ~~توطوطی حسنی، ای شکر خنده بخندطوطی که شکر خنده زند، خوش باشد!

PageV01P385

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0389.jpg)

# # 2261 چون لعل شکر خند تو، بر خنده زند %~% وله %~% بر شکر و بر پستهآ
~~تر، خنده زند
# # مه پسته مه شکر [و]، مه طوطی، چولبت %~% برگریهآ عاشقان، شکر خنده زند!
# نمط بیست ویکم
### | در غم و گریه
### | لاادری
# # 2662 ای کرده دلم خراب، آباد بزی! %~% وی بند تو بر جان من، آزاد بزی!
# # بر دل ززمانه گرغمی هست، تورا %~% آن نیز به من حواله کن، شاد بزی!
### | جمال اشهری
# # 2263 آکنده به غم، چون دل من کم بینی %~% زین غم، همه دیدهها پرازنم
~~بینی
# # چندین غم خویشتن چه گویی؟ یک ره %~% گرد دل من بر آی، تا غم بینی!
### | غیره
# # 2264 جانا، دل من همیشه تیمار خورد %~% تا بتواندی انده دلدار خورد
# # بر گریه مکن تکیه، که آن نرگس تر %~% پژمرده شود، چو آب بسیار خورد!
### | بغیره
# ~~2265 در عشق تو، آن دمم که پروای خود است7 جانم ز تو، مشغول به غمهای
~~خود است
# ~~هر غم، که تورا مطابق رای خود است بر ms226 خاطر بنده نه، که بر جای خود است!
### | هستی
# ~~2266 جانا، تو ز دیده اشک بیهوده مباردلتنگی من بس است، دل تنگ مدار
# # تومعشوقی، گریستن کار تونیست %~% کار من بیچاره، به من باز گذار!
### | شمس
# ~~2267 یار ار بکشد تورا، چوجیحون گرید نی نی غلطم، چواو کشد چون گرید؟
# ~~آری! چه عجب؟ وی آهنین دل ترنیست از تیغ، که برکشتهآ خود خون گرید!
### | للهیر
# # 2228 آن روز، که بخت من زمن برگردد %~% در عشق تو مردنم، میسر گردد
# # در حسرت آنم که، که خواهد عذرت؟ %~% چون چشم ثو، درماتم من تر گردد!

PageV01P386

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0390.jpg)

### | الغیره
# ~~2669 ای اصل نشاط و کامگاری، خوش باشوی گوهر تاج شهریاری، خوش باش
# # من ناخوش از آنم، که دلی نیست مرا %~% باری تو که صد هزار داری، خوش
~~باش!
### | لغیره
# # 227 گر زانکه تورا، غم دلی روی نمود %~% بس تنگدلی، از آن ببایست فزود
# # پر بوی دل سوخته می آمد، غم %~% زان پیش توآمد، که دلم پیش توبود
### | کمال اسماعیل
# # 2271 آمد بر من مست خراب، از مجلس %~% پرسید که: در هجر که داری مونس؟
# # حالم چو بدید، غمزهای بر هم زد %~% بر لاله، شکوفه می فشاند از نرگس
### | لغیر5
# # 2272 گر من مردم، ز مردنم بی غم باش %~% برخیز و بیا و، ساعتی خرم باش
# # از مردن من، که گفت: درماتم باش؟ %~% رندی زمیان عاشقان، گو کم باش!
# ~~گفتا که: مبر به دیدهآ من این ظن   2272 گفتم که: در آن دو چشم پرحیله
# و فن %~% الغیره %~% عایشه %~% کان، عکس دو چشم توست در دیدهآ من! %~% اشک
~~از چه قبل گرفت ای ماه، وطن؟
# ~~2270 جان را چه خطر؟ اگر تو سرکش نه امی   ا اینهمه بدخویی وبد عهدی تو
# %~% من خوشدلمی، اگر تو ناخوش نه امی! %~% خوش خوش دلمی، گر تو مشوش نه امی
### | سنایی
# ~~گفتم به ضرورتش که: ای مشکین خال   227 دیدمش: دریده پیرهن، رفته زحال
# %~% امروز چنانی، که من از ms227 تو همه سال! %~% وز خون دو دیده، نرگسش مالامال
### | جمال خلیل
# # 2276 تا کی، زمیانه بر کرانت بینم؟ %~% وز شکر لب، سرکه فشانت بینمم
# # با اینهمه، دلگران نیم از غم تو %~% هم دل ندهد، که دلگرانت بینم.

PageV01P387

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0391.jpg)

# نمط بیست ودوم
# دربیماری وبهی او
### | لاادری
# # 2271 از رنج تن ارچه ناتوانی، ای دوست %~% خوش باش، که جاوید بمانی ای
~~دوست
# # جان را نبود زوال، دانی ای دوست %~% الغیره %~% تو جانی، پیدا نه نهانی
~~ای دوست!
# # 2278 شک نیست، که در دیده و دل نوری تو %~% این دیده، مبیناد دگر دوری
~~تو!
# # یارب، که همیشه دشمنانت را باد %~% ای راحت جان بنده، رنجوری توا
# # 2279 عیشم زغمت، همیشه ناخوش بادا %~% بغیره %~% چون زلف تو، حال من
~~مشوش بادا!
# # وان رنج، که از تب به تو دلدار رسید %~% هم، بر تن وجان من غمکش بادا!
### | الغیره
# # 2280 شد همچو کمان، این قد همچون تیرم %~% آمد گه آن که دل زجان برگیرم
# # نالنده تویی، ولیک من می کاهم %~% بیمارتویی، ولیک من میمیرم!
### | الغیره
# ~~2281 تا رنگ به روی یار می آید بازبویی، زگل و بهار می آید باز
# # جانی، به دل فگار می آید باز %~% دل، با سر کار و بارمی آید باز
### | رکن [خویی؟]
# ~~2282 تا ناوک سینه ها بود مژگانتافسونگر دردها بود مرجانت
# ~~چون، درد بدید آن لب افسون خوانت از بیم لبت، گریخت در دندانت
### | صدرخجندی
# ~~2283 چشم سیه تو را ندانم که چه بود کامروز به چشم بندهات سرخ نمود
# # از خواب در آمدهست، یا خود نغنود %~% یا جامه بر او فتاده، یا خون که
~~بود؟
# # 2284 از چشم تو، صد زخم درشت است مرا %~% چون زلف تو، زان خمیده پشت
~~است مرا
# # با چشم بگو، نهفته دار آن سرخی %~% تا کس بنداند که، که کشتهست مرا
~~PageV01P388
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0392.jpg)

### | دردرد چشم
# ~~2285 چشم ترکت، به کینه دوش از سردستتیر مژه، در کمان ابرو پیوست
# # تا گوش کشید، بر ms228 دلم زد زانسان %~% کزخون دلم، دو قطره در چشم تو جست
### | ایضا
# # 2286 چشم تو، که پر سحر و فسون افتاده ست %~% با سحر و فسون، شیفته چون
~~افتاده ست؟
# # تا عاقبت کار، از آن شیفتگی %~% امروز چو در میان خون افتادهست
### | حاجی شروانی
# # 2287 چشم توز درد، اگر چه بد می بیند %~% یک جرم زمن، نکرده صد می بیند
# # صد درد نهاد بر دل من، چه عجب %~% سنایی %~% چشم تو، اگر یکی به خود می
~~بیند
# # 2288 چشمت که جهان جمله فسونش بگرفت %~% خواهی که بگویمت، که چونش
~~بگرفت؟
# # آن سرخی چشم، از تبش صفرا نیست %~% عشاق زبس که کشت، خونش بگرفت!
### | مهستی
# # 2289 با تب گفتم: رنجه مکن بسیارش %~% از بهر خدای، بگذر و بگذارش!
# # تب گفت که: برتنش زمن بیش ملرز %~% غیرها %~% آخر، زتو [من] گرمترم در
~~کارش!
# # 2290 تا در لب توشهد سخن ور باشد %~% نشگفت، اگر شهد تب آور باشد!
# # شاید، که تب تو حسن پرور باشد %~% خورشید، به تب لرزه نکوتر باشد!
### | الغیرها
# # 2291 شد صحت من، در سر بیماری تو %~% آسانی من بود، ز دشخواری تو
# # بیخواب شدم، زرنج بیداری تو %~% خونریز شدم، زناله و زاری تو
### | سیفی
# ~~2292 بیداری من به شب، زبیداری توست  وین زار گرستنم، هم از زاری توست
# # من بیمارم به دل، توبیمار به تن %~% اوله %~% بیماری من، نیز ز بیماری
~~توست
# ~~2293 گر یافت به جانب تو، بیماری راه   از بیماری نشد، جمال توتباه
# # رخسارهآ ماه بود بیماری ابر %~% هر گز نفتد تغتر از ابربه ماه
~~PageV01P389
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0393.jpg)

# ~~2294 از درد گلو، برتوهمی رنج آیدبشنو زرهی، تا سببش بنماید
# # شیرین لب تو، تو را همی بگزاید %~% از شیرینی، درد گلو افزاید!
### | عزیز شروانی
# ~~2295 از روی لطافت، ای مه گل رخسار بر روی تو دارد، آتش و آب قرار
# ~~روی، از نفس گرم نگه دار این بارآتش چو به گل رسد، زکام آرد بار
### | اوله
# # 2296 بر وصل ms229 تو فتنه بود، جانا تب تو %~% کردش زتو دور، خواهش و یارب
~~تو
# # بگریست، ز هجر زلف همچون شب تو %~% اشکش در گشت، بر عقیق لب تو
### | معزی
# # 2297 چشمم که به بوسه دادن، ای سیمین بر %~% یک قطره چکانید، به یاقوت
~~تو بر
# # زان اشک، هنوز بر لبت هست اثر %~% بفسرد زباد سردم آن اشک، مگر؟
# نمط بیست وسوم
# درسفر ووداع وباز آمدن
# اسعد گنجه ای
# ~~2298 ای راحت جان، دلم مرنجان به سفر  منمای مرا بلای هجران، به سفر
# ~~رحم آر، بر آنکه بی جمالت او را
### | وله
# # 2209 گر هجر توام، نماید ایام به چشم %~% از بخت بد اوفتم، سرانجام به
~~چشم
# # عزم سفرت شنیدم ای ماه، به گوش %~% آن را که شنیده ام، مبینام به چشم!
### | وله
# # 2300 حاشا، که به عشقت از غم جان ترسم %~% وز محنت وانده فراوان ترسم
# # تو جان منی و، میروی از بر من %~% معذورم، اگر ز رفتن جان ترسم
# # 230 ای راه جفا سپرده، زین راه برو %~% اوله %~% یک گام، به کام این
~~نکو خواه برو
# # سا ترک سفر بگوی و، فارغ بنشین %~% یا ماتم من بدار و، آنگاه بروا
~~PageV01P390
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0394.jpg)

### | وله
# # 2302 رفتم، به وداع روی شهر آرایش %~% بگرفته، عنان رخش مه پیمایش
# ~~او جیب دلم گرفت و، من دامن اواو در سر من فتاد و، من در پایش
### | شمس سجاسی
# ~~230 ای از بر من شکسته پیمان، رفته  دشوار شمرده هجر، آسان رفته
# # گر بی تو بمیرم، نبود هیچ عجب %~% کس زنده بدید، آدمی جان رفته؟
### | لغیره
# ~~230 رفتی و، دلم در آرزوی تو بماند در شهر تو، بر امید روی تو بماند
# # یوسته، در انتظار باز آمدنت %~% چون شیفتگان، بر سر کوی تو بماند
### | لغیره
# # 2304 در کام من، از فراق توزهر بماند %~% مسکین دلم، از نشاط بی بهر
~~بماند
# # ای دوست، غم غریبی وتنهایی %~% لغیره %~% آن را باشد، که بی تو در شهر
~~بماند!
# # 230 ms230 چون بشنیدم، که یار می آید باز %~% آبیم، به روی کار می آید باز
# # دم دم، ز دو چشمم آب می گردد کم %~% خوش خوش، به دلم قرار می آید باز!
### | لغیره
# # 2307ای دل، ز ره دراز می آید یار %~% خوش باش، که دلنواز می آید یار
# # ای صبر ز دل رمیده، در فرقت او %~% بازآی به تگ، که باز می آید یار!
### | ادیب ابوبکر شروانی
# # 2308 آن مایهآ عیش وناز، خواهد آمد %~% وان آرزو و نیاز، خواهد آمد
# # شاد است دلم، چو کبک بر کوه غمش %~% لغیره %~% اومید بدان که باز خواهد
~~آمد!
# ~~2300 چاکر، چو نیارست وداع جان کرد   روی از تو گه وداع، زان پنهان کرد
# # جانی تو و بنده زین سبب معذور است %~% کآسان آسان، وداع جان نتوان کرد!
### | صدر زنگانی
# # 2310 یارب، که تو در سفر میازار او را %~% در عصمت خود بدار از آزان،
~~اورا
# # چون کام دل خبود ز سفر بردارد %~% نزدیک من غمزده، باز آر او را
~~PageV01P391
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0395.jpg)

### | لغیره
# # 2311 هر جا که بود منزل و مأوا او را %~% بادا همه کام دل، مهیا او را
# # یارب، به خداییت به زودی برسان %~% ما را بر او، یا به بر ما او را
### | صدر خجندی
# # 2312 بگذاشت مرا به دست بیداد و، برفت %~% خون جگرم ز دیده بگشاد و،
~~برفت
# # بر آتش من، آب زد ار روز وصال %~% چون خاک، مرا به باد برداد و برفت
### | اوله
# # 2313 دلبر دل من ببرد و، آزاد برفت %~% بکذاشت مرا به درد و او شاد
~~برفت
# # چشمم پرآب گشت و، دل پر آتش %~% خاکم بر سر فشاند و، چون باد برفت
### | الغیره
# # 2314 اکنون، که وداع ناگهان آمد پیش %~% رفتی، ز جدایی تو شد جانم ریش
# # دل را، توبه یاد گار می دار که من %~% درد تو، به یادگار دارم با خویش!
### | الغیره
# ~~2315 بیچاره کسی، که دلستانش برود یا سرو قدی ز بوستانش برود ms231
# # تو جان منی، از بر من دور شدی %~% چون باشد حال آنکه جانش برود؟
### | لغیره
# # 2316 با من به گه وداع گفت آن دلجوی: %~% من زود آیم، تو دل ز اندیشه
~~بشوی!
# # گفتم: صنما، تواین سخن آن را گوی %~% کاو زنده بود، چون تو بگردانی
~~روی!
### | الغیره
# ~~2317 آن شب، که وداع کرد دلدار مرا   دل گفت، پس از خروش بسیار مرا:
# # گر تو ز پیش نمی روی، من باری %~% رفتم، به دعا یاد همی دار مرا!
### | فخرهروی
# # 2318 هنگام وداع آنچه دلبر می کرد %~% می کرد خروش و خاک بر سر می کرد
# # گاه از تف سینه خشک می گشت لبش %~% گاه از نم دیده آستین تر می کرد
### | الغیره
# ~~2310 از سینه، دل ریش پریشان بردی
# ~~جانم بردی، ولی من اینک زپیات PageV01P392
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0396.jpg)

### | شرف شفروه
# ~~2320 سوی سفر دراز، رای آوردیما را چو زمین، به زیر پای آوردی
# # روزی گفتی به ناز: من می بروم %~% الغیره %~% از هرچه بگفتی، این به
~~جای آوردی!
# # 232 می رفت و، زدیده اشک باران می کرد %~% گریان گریان، وداع یاران می
~~کرد
# # آنجا، به وصال مرده را جان می داد %~% اینجا، زفراق زنده بیجان می کرد
### | نصیر گنجه ای
# # 2321 از گرد ره، آن نگار دمساز آمد %~% در خنده و [با] کرشمه و ناز آمد
# # آن نور ز چشم رفته، آمد وا چشم %~% وان جان زتن رفته، به تن باز آمد
# # 2322 ای بر دل من جور توز اندازه برون %~% الغیره %~% افتاد میی زحمیت
~~(4) آوازه برون
# # تو عزم سفر کردی و، می خواهد رفت %~% الغیره %~% جان با تو، عیان زبام
~~و دروازه برون
# # 2324 ای رفته و، دل ز مهر ما کرده بری %~% پیوسته زعشق، در دل بنده دری
# # ترسم که تو آیی و، نباشم برجای %~% کاین دنیا منزل است و، ما رهگذری!
### | سید اشرف
# # 2326 دل، خیمه میان سنبل و سوسن زد %~% خاریم نهاد و، تکیه بر گلشن زد
# # این ms232 رای سفر بین که، برای من زد %~% جان بار برون نهاد [ه] و دل تن زد
### | لغیره
# ~~2320 گفتم که مگر داد وصالت بدهم روزی دو سه، از جور غمت باز رهم
# # اکنون که همی روی، مرا در بر گیر %~% الغیره %~% تا هم [ز فراق] سنگ بر
~~دل ننهم
# # 2327 در نامدن وداعت، ای شمع طراز %~% دانی که چه عذر بودم، ای مایهآ
~~ناز؟
# # زان ترسیدم، که اشک من سیل شود %~% ثی %~% گرد تو در آید، زرهت دارد
~~باز!
# ~~2328 هنگام شدن، داد نگار ختنم یک حلقه ززلف خویش، پیچان چوتنم
~~PageV01P393
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0397.jpg)

### | لغیره
# ~~2329 آن سرو خرامان، به چمن باز رسید  وان جان سفر کرده، به تن باز
~~رسید
# # ضایع نشد آن آه شب و، گریهآ روز %~% دولت نظری کرد و، به من باز رسید!
# # 2330 دیدم که دلم، ز دست غم می برود %~% الغیره %~% جان عزم درست کرد،
~~هم می برود
# # گفتم: چه فتادهست؟ سگ کویت گفت: %~% از من نشنیدی! آن صنم می برود!
### | جمال خلیل
# ~~2331 آن روز، که دهر کرد از او فرد مرا  نگذاشت، ذخیره ای به جز درد
~~مرا
# # امروز عجبتر، که پس از عهد دراز %~% هم درد دل آورد، بهاورد مرا!
### | اوله
# # 2332 تا چند کنی چومه تمنای سفر %~% تا کی پزی ای نگار، سودای سفر
# # هم، طالع ماست این، وگرنه زین پیش %~% وله %~% نه روی سفر بودت و، نه
~~رای سفر!
# # 2333 ای از پی دانه طالب دام سفر %~% وی گشته دل تو، توسن رام سفر
# # جان ازتن من، عزم سفر خواهد کرد %~% زین بیش، اگر بری دگر نام سفر!
# نمط بیست وچهارم
# در هر جاییی و بیوفایی او
### | صدر خجندی
# # 2334 ای دریتیم، ماه را می مانی %~% وی خرمن سیم، ماه را می مانی
# # 2335 ای تازه گل شکفته، جز خارنه ای   هرجایی و بی حفاظی و نیکوروی %~%
# وله %~% سیبی به دو نیم ماه را می مانی %~% وی همچو مه دو ms233 هفته، بی بار نه
~~ای
# # حانی، نه شگفت اگر پدیدار نهای %~% عمری، چه عجب اگر وفادار نه ای!
### | ساوی
# ~~2336 عشق تو، همی برد مرا جای به جای گردان چودل توای صنم، رای به رای!

PageV01P394

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0398.jpg)

# # لیکن، چو فلک لعب نمایی دگری   2324 چون زهره، بتا طرب فزایی دگری %~%
# رشید %~% وز چهره، چو صبح دلگشایی دگری %~% چون ماه به هر دو روز، جایی
~~دگری
### | بوالبقا
# # 233 بیهوده به هر جای، هوا کس نکند %~% یاران قدیم را، رها کس نکند
# # شادند ایشان و، این قدر نشناسند %~% با ما چو وفا نکرد، با کس نکند!
### | برهان گنجه ای
# # 2339 ای هر نفسی بستهآ بند هوسی   هر روز به جایی و، به کس پیوندی %~%
# لغیره %~% تا کی باشی، در هوسی هر نفسی %~% زینگونه، به جایی نرسد هیچ کسی!
# # 234 در کار، من سوخته خرمن غلطم %~% راضی شدن از توبه دل وتن، غلطم
# # گفتم، به غلط مگر وفایی بکنی %~% توبر سر عادت خودی، من غلطم!
# ~~234 آن به که دل از توبر کنم، تا برهم   چون بر سر من، پای نداری به
# وفا %~% الغیره %~% انوری %~% نام تو ز خود بیفگنم، تا برهم %~% دست از
~~توبه دیگری زنم، تا برهم
# # 23 من، عهد بدت به نیک برداشته ام %~% گفتار کژتو، راست پنداشته ام
# # ل، تا برود ز چشم من چشمهآ خون %~% تا از تو، چرا چشم وفا داشتهام!
### | لغیره
# ~~زو چشم وفا دارم، هم خود گویم:   23،3 آن بت، که بود بی رخ او خوارم
# چشم %~% سنگرز که؟ و آنگاه چه می دارم چشم! %~% بی او، بدل اشک همی بارم
~~چشم
### | بوحنیفهآ اسکاف
# # 2344 گر گل نشدی، مساز با هر خاری %~% ور ماهی، منمای به جز دیداری
# # چون دولت، هر دو روز گیری جایی %~% ظهیر %~% بد مهر تر از زمانه ای،
~~بسیاری!
# # 23،5 معشوقه، چو سر بکرد با باد چوگل %~% تن با همه کس به وصل در داد،
~~چوگل
# # چون غنچه کشیده داشت دامن، ms234 یک چند %~% امروز، به دست هر کس افتاد چو
~~گل!

PageV01P395

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0399.jpg)

### | علیا
# # 2346 دل، در کف [آن] مه که کنون افتادهست %~% از دایرهآ وفا، برون
~~افتادهست
# # هرگز نبرد به عمرها، نام وفا %~% پنداری، با وفاش خون افتادهست!
### | وله
# # 2347 یک چند، وفای توبه جان می جستم %~% از خاک سیه، آب روان می جستم
# # دیوانه بدم ز عشق تو، دور ازتو %~% کزعالم نیستی، نشان می جستم
# نمط بیست وپنجم
# در عهد شکستن و کناره گرفتن او
### | خوارزمشاه
# # 2348 من، عهد تو سخت سست می دانستم %~% بشکتن آن، درست می دانستم
# # این بد عهدی، که کردی ای دوست به من %~% آخر کردی، نخست می دانستم!
### | غیره
# # 2349 یارم، به وفا دری که نگشاد ببست %~% بگسست طناب صحبت ناپیوست
# # افسوس، که وصل ناپدیدش گم شد %~% هیهات، که عهد نادرستش بشکست!
### | الغیره
# # 2350 شب نیست، که من یاد وصالت نکنم %~% وزتو گلهآ تو، با خیالت نکنم
# # از من بحلی، به هر جفایی که کنی %~% برکشتن بی سبب حلالت نکنم!
### | شهاب
# # 2351 در لطف، به نکتهآ سخن می مانی %~% در خشم، به مهر تیغ زن می مانی
# # در پرده دری، به اشک من می مانی %~% وزبد عهدی، به خویشتن می مانی!
# # 2352 زین پس، نه غم توای ستم جوونه من %~% عزیز %~% نه گفت و شنید با
~~توبد خوو، نه من
# # رویی، که کسی دگر ببوسید و گزید %~% گر خون شود این دو دیده، نه او و
~~نه من!
### | صدر
# ~~235 از یک دل و نیم جان، چه برخواهد خاست    وزکشتن عاشقان، چه برخواهد
~~خابست؟
# ~~بکباره اره جست و، بنشست به عیش PageV01P396
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0400.jpg)

### | کمال اصفهانی
# # 235 نزدیک من، از شرم و زتیمار نهان %~% باریک کنی همه تن خود، چومیان
# # وزشادی و عیش، در کنار دگران %~% چندان باشی، که در نگنجی به جهان
# # 2357 شادی خواندم به نام، غمهای تورا %~% اوله %~% دادم لقب انصاف،
~~ستمهای تورا
# # رفتی تو و، بر من دگری بگزیدی %~% اوله %~% الحق، ms235 چه توان گفت کرمهای
~~تورا!
# # 2356 ای رسم تو در ناکس و کس پیوستن   شرمت ناید، به قصد جان چومنی %~%
# به خاستن و، با دگری پیوستن! %~% عهدی داری، به عهدها بشکستن
### | اوله
# ~~2351 دی می رفتم، مست و کش و خرم و شاد   گفتم که: چه حالت است؟ گفتا:
# فریاد %~% کان توبهآ ما، بقای سوگند توباد! %~% آن ماه دو هفته، پیش من باز
~~افتاد
### | وله
# # 2358 ای شادی آن عهد، که بودت غم من %~% بودی شب وروز، مونس وهمدم من
# # در خاطر من نبود، ناگاه چنین %~% تو کم زمنی گیری و، گیری کم من!
### | لغیره
# # 2351 با دشمن من گر چه نشستی، سره ای %~% عهد من اگر چند شکستی، سزهای
# # فی الجمله درین میانه زحمت ما[را]ست %~% ورنه توبه هر صفت که هستی،
~~سرهای
### | الغیره
# ~~دی آنهمه عهد رفت و، دوش آنهمه شرط   2360 ناگاه، چنین کناره جویی که
# چه بود؟ %~% الغیره %~% امروز چه عذر آری و، گویی که چه بود؟ %~% یکباره
~~نموده تندخویی، که چه بود؟
# # 2361 درعشق، بگو شیوهآ مستوری چیست؟ %~% درنامدنت، حجت معذوری چیست؟
# # نزدیک شدی به ما و دور افتادی %~% آن نزدیکی چه بود و، این دوری چیست؟

PageV01P397

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0401.jpg)

# بابیازدهم - افعال معشوق
### | نجیب گنجه ای
# # 2362 ای گشته دلم در غم توخوار و حزین %~% گفتی غم تو می خورم، آری کم
~~ازین
# # لیکن به وفا بر تو اگر بتوانی %~% بر هیچ کسی، هیچ کسی را مگزین!
### | وله
# # 2363 با آنکه دل از غم تو، پر خون بینم %~% هر دم ز تو، محنتی دگرگون
~~بینم
# # گفتی که: بیا با دگرانم بنگر! %~% این کوری را به چشم خود، چون بینم!
### | الغیره
# # 2364 آوخ که چنان بتی، چنین می گشدم %~% من زنده به مهر و، او به کین
~~می کشدم
# # آنم نکشد، که گشت با من دشمن %~% با دشمن من دوست شد، این می کشدم!
### | لغیره
# # 2365 مپسند بتا، با تو نشست دگری %~% مخمور تو چاکر و، تومست دگری! ms236
# # از دیده به رشکم، که تورا می بیند %~% چون بینمت ای دوست، به دست دگری!
### | اسید اشرف
# # 2366 ای کرده دل خویش قرار دگری %~% خرم شده از تو، روزگار دگری
# # من در غم تو، کنار پر خون دارم %~% تو شاد نشسته، در کنار دگری
### | لغیره
# ~~2367 گیرم که زجان خسته، شرمت نایدیا زین دل در توبسته، شرمت ناید
# # برخاستم اندر غم تو، از سر دل %~% تو با دگری نشسته، شرمت ناید!
### | لغیره
# ~~2368 عهدم، به سر زلف پریشان شکنی اومید دلم، به غمزه در جان شکنی
# ~~پیمان مشکن، که نیست ای جان وجهانبر هیچ کسی خجسته، پیمان شکنی
### | عایشه
# ~~2369 دوشم همه شب، ای به غمت جانم شاد بدگویانت- که روزشان نیک مباد!
# # از عهد بدت، حکایتی می کردند %~% وانگه چه؟ دلم نیز گواهی می داد!
### | الها
# # 237 امروز، به چشم من چنان می آید %~% کز لعل لبت، بوی کسان می آید
# ~~انا، بم زمردمافمی اید PageV01P398
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0402.jpg)

### | مهستی
# ~~2371 دل بر تونهادم و، نبایست نهاد زیرا که تو، داد عشق نتوانی داد!
# # من در غم تو، توبا کسی دیگر شاد %~% بد مهر کسی، خدات به زین بکناد!
### | شهاب
# # 2372 تا کی زتو، ای سنگدل عهد شکن %~% رخساره، به آب دیده تر دارم من
# # آخر به چه فتوتت حلال است، بگو %~% خون من و، دست یار تو در گردن؟
### | لغیره
# # 2372 شرمت ناید ز رو یت، ای عهد شکن %~% کز وصل تو برخورد دگر یار، نه
~~من
# # ر رغم من ومراد خود، میداری %~% خون من و، دست دیگری در گردن!
### | لغیره
# # 2374 آن عهد شکن، عهد دگر باره شکست %~% با دشمن دوست شد، بیکجا بنشست
# # جایی بشکست و، جای دیگر در بست %~% در پار شکسته بسته، دل نتوان بست!
### | اشهری
# # 2375 بر من ستمت یکی وده نیست، صد است %~% و ین غصه نه از توست مرا، هم
~~زخود است
# # وانگه چه بدادهای به بد خواه، مرا %~% الغیره %~% این نیک نه بد ms237 بکردنت
~~نیک بدست
# # 37) حاشا که زطعن دشمنان می رنجم %~% وز بوالعجبی این وآن می رنجم
# # با سوز دگر کسی، از آن می سوزم %~% با رنج دگر کسی، از آن می رنجم
# # 2377 ای چنگ طرب نواخته با دگری %~% انوری %~% وی نرد وصال باخته با
~~دگری
# # در مذهب دوستان روا نیست، چنین %~% من سوخته و، تو ساخته با دگری!
### | خوافی
# # 2378 از آرزوی رخ جهان آرایت %~% شد روز رهی، چو زلف عنبر سایت
# # دست دگران تو می دهی بوسه و، من %~% در آرزوی آنکه ببوسم پایت
### | صدر خجندی
# # 2375 روزی، دل سختت به وفا نرم نبود %~% بازار وصال ما، شبی گرم نبود
# # با یار دگر، خنده زنان بنشینی %~% وز دیدهآ گریان منت، شرم نبود!

PageV01P399

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0403.jpg)

### | بغیره
# # 23880 گفتم بکشم زلف خم اندر خم او %~% خرم شوم، از دو عارض خرم او
# # خود با دم من ساخته نامد، دم او %~% او با دگری بساخت، من با غم او!
### | عزیز
# # 2381 جانا، دل من به درد و هجران مشکن %~% اومید من دلشده، در جان مشکن
# # تا جان دارم، عهد درستم با توست %~%  %~% توبا من دلشکسته، پیمان مشکن!
### | اوله
# # 2382 هستم زغم عشق تو، دیوانه هنوز %~% بر آتش سودای تو، پروانه هنوز
# # من سیر شدم زجان شیرین، بی تو %~% تو از دگری سیر شدی، یا نه هنوز!
### | فخر غوری
# # 2383 تو پنداری، تو را بحل خواهم کرد %~% یا با تو، حدیث خوش زدل خواهم
~~کرد
# # خوشتر روزی، میان اصحاب وفا %~% از عهد شکستنت، خجل خواهم کرد!
### | اوله
# # 2384 در دل ز فراق، خستگیها دارم %~% در کار زچرخ، بستگیها دارم
# # با اینهمه غم، تونیز پیمان وفا %~% مشکن، که جز این شکستگیها دارم!
### | جمال
# ~~2385 دی، در طلبت گرچه به سر خاسته ام امروز، به شیوهای دگر خاسته ام
# # با هر که به پیدا و نهان بنشستی %~% بنشین، که من از سر تو برخاسته ام!
### | لؤلؤی
# # 2386 آنگه، که به من بود دل دلبر شاد ms238 %~% بر خاک نشستی، ز طرب دادی
~~داد!
# # اکنون، که به یار دیگرش میل فتاد %~% بر خاک زمینش، بوسه می نتوان داد!
### | لغیره
# # 2387 آن یار، اگر چه خوار بگذاشت مرا %~% واندر کف انتظار، بگذاشت مرا
# # آن روز مبادا، که من از دشمن و دوست %~% یاری خواهم که: یار بگذاشت
~~مرا!
# # 2388 پنداشتم، آنکه دوست پنداشت مرا %~% دییسی %~% می نتواند، ز دل کم
~~انگاشت مرا
# # او نیز، به دیگری گروداشت مرا %~% چون به زمنی بدید، بگذاشت مرا!

PageV01P400

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0404.jpg)

### | اوله
# ~~2389 چون عاشق مبتلای خویشم دیدی بر من، بدلی به دوستی بگزیدی
# # از بهر تو، من ز دیگران ببریدم %~% خلیل %~% وزمن، توز بهر دیگران
~~ببریدی!
# # 2390 با دشمن خود دوست شدی از رگ و پوست %~% با دوست شدی دشمن، این خود
~~نه نکوست
# # چون نشناسی دوست زدشمن، لاشک %~% با دوست شوی دشمن و، با دشمن دوست!
# نمط بیست وششم
# در عاشق شدن او
# # 239 ای دوست، مرا به کام دشمن کردی %~% ظهیر %~% دشمن نکند، آنچه توبا
~~من کردی
# # تو، سوخته خرمن دگر کس بودی %~% چون خو یشتنم، سوخته خرمن کردی!
### | وله
# # 239 نومید مرا در کف غم بگذاری %~% و آنگاه، از او امید داری یاری
# # ای خستهآ او، چنانکه من کشتهآ تو %~% با من آن کن، کزو طمع می داری!
### | الغیره
# # 2393 آن بت، که دلم زعشق او زار شدهست %~% او، جای دگر به دل گرفتار
~~شدهست!
# # این درد مرا، علاج که تواند کرد؟ %~% کانکس که طبیب بود، بیمار شدهست!
### | شرف
# # 2394 حال تو ومعشوقهآ تو، می شنوم %~% و آوازهآ عشق تو و او، می شنوم
# ~~در عشق کسی، آن دل همچون سنگت چون عود همی سوزد و، بو می شنوم!
### | حلیل
# # 2395 جانا، به هوای چون خودی تنگدلی %~% دلدادهآ دیگری، و ده رنگ دلی
# ~~از کار تو و دل تو، عاجز شدهام توعاشق و، آنگاه بدین سنگدلی
### | وله
# ~~2396 عاشق شده ای، کنون دلت گرم شود در کشتن عاشقان، به ms239 آزرم شود
# # جایی دگرت، کرد گرفتارخدا %~% تا بر دل مردم، دل تو نرم شود!

PageV01P401

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0405.jpg)

### | اوله
# # 2397 در بند سمنبری شدی، یارب شکر %~% واندر غم دلبری شدی، یارب شکر
# # تا چند، دهی خرمن دلها برباد؟ %~% دلدادهآ دیگری شدی، یارب شکر!
# نمط بیست وهفتم
# در عیبها که از ایشان گیرند
### | لااعرف
# # 2398 گر خصم برید، زلف چون شستش را %~% تر کرد به اشک، نرگس مستش را
# # اومید چنان است که بس زود، نه دیر %~% چشم تر من، خشک کند دستش را!
### | درزلف بریده
# # 2399 چون قصد سر زلف دوتا می کردی %~% از بیخ بریدنش، خطا می کردی
# # او را به ادب سرزنشی کردن بس %~% یکبارگی ازدهاش چرا می کردی؟
### | دهان فراخ
# # 2400 تا گشت عتاب و جنگ با ماش فراخ %~% شد تنگ شکر، زان لب در پاش
~~فراخ
# # گفتند: فراخ است دهان خوش او %~% آن روزی، جان ماست، گوباش فراخ!
### | ایضا
# # 2401 دلدار مرا، اگر فراخ است دهان %~% گل را، نه هم از خنده دهان است
~~چنان؟
# # چون دستگه نشاط ما، آن دهن است %~% گر دستگهی فراخ باشد، چه زیان!
### | ایضا
# # 2402 گر در دهن تو، از بزرگی سخنی است %~% آسوده ز گفت و گوی هر طعنه
~~زنی است
# # گر هست به چشم ما، دهان تو بزرگ %~% زان است که آن دهان، نه کوچک دهنی
~~است!
### | ایضا
# # 2403 از عشق دهانت، دل مسکین تنگ است %~% گفتند فراخ است، دلم زین تنگ
~~است
# ~~هر چند، که درجهان فراخ است دهان باری، دهن فراخ شیرین تنگ است
### | ایضا
# ~~2400 لعل لب او، که درج گوهر باشد در وی چوزبان نهی، نه در خور باشد
# # گر خرد نیامد لب او، نیسست عجب %~% یاقوت بزرگ، قیممتی تر باشد!

PageV01P402

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0406.jpg)

### | در احولی
# # 2405 هر لحظه، به دیگر نظرم می نگری %~% من راست تر و، تو کژترم می
~~نگری
# # گفتی تو دو رویی، این غلط از من نیست %~% لیکن تو، به چشم دیگرم مینگری
### | ایضا ms240
# ~~2406 تا ظن نبری، که در نکوییت شکی است یا چون رخ تو، ستارهای بر فلکی
~~است
# # در بی آبی و شوخی و تیغ زدن %~% ایضا %~% خورشید و سپهر و چشم تو، هر
~~سه یکی است
# # 2407 داری زپی چشم بد، ای در خوشاب %~% یک نرگس ناشکفته، در زیر نقاب
# ~~ین از همه بهتر است، کزبادهآ حسن  یک چشم تومست است و یکی چشم خراب!
# # 2408 ای ترک حصاری، همه کارت به نواست %~% ایضا %~% الآ یک چیز، کآن
~~یکی عین خطاست
# # یک چشم تومستور و، د گر مست چراست؟ %~% مستوری و مستیت، به هم ناید
~~راست!
### | ایضا
# ~~2409 ای من زتبت به خون بپرورده دو چشم وین موج سرشک، بر سر آورده دو
~~چشم
# # من کرده دو چشم، چار در آرزوت %~% تو از پی دیدنم، یکی کرده دو چشم!
### | ایضا
# ~~2410 یک چشم تو گر تباه گشت، ای دلبردل تنگ مکن، انده بیهوده مخور
# # سیار دو نرگس بود، ای جان پدر %~% بشکفته از و یکی و، نشکفته دگر!
### | در کوری هر دو چشم
# ~~2411 گر نیست تو را دو نرگس، ای طرفه نگار   از غم دل خود، چون دل من
~~تنگ مدار
# # داری تو چو باغ نوبهاری، رخسار %~% نرگس نبود به باغ، هنگام بهارا
### | در احولی
# ~~2414 ای احول خوش، به غمزه جان می ببریدر جور، طریق آسمان می سپری
# # چشم تواحول نیست، از غایت کبر %~% گویی، به کرشمه در جهان می نگری!
### | در کژ دندانی
# ~~2414 دندان کژت، راستی کار رهی است شب را زسر زلف توجانا سیهی است.
# ~~چون می گنجد در آن دهان، چندین در بر همد گر افتاده، زبی جایگهی است!

PageV01P403

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0407.jpg)

### | درشکست دندان
# # 2414 گر لعل لبت، زکات دادی پیوست %~% چشم بد را، بر او کجا بودی دست؟
# # تا لاجرمش، زمانهآ عشوه پرست %~% دری که هزار گوهر ارزید، شکست!
### | ایضا
# # 2415 زان درج پر از در تو، گر دست زمان %~% یک دانه بدزدید، مشو ms241 رنجه
~~از آن
# # درجی که پراز در بود، ای جان و جهان %~% یک دانه اگر از آن نباشد، چه
~~زیان؟
### | ایضا
# # 2416 تقدیر، چو صورت تو بفکند ز دست %~% اندر دهنت، دو عقد ڈر در پیوست
# # از چثم بدان تا شوی ایمن، پیوست %~% در هر عقدی، به قصد دری بشکست
### | درزردی دندان
# # 2417 در ره، چو بداشتم به سوگندانش %~% از شرم، چولاله شد رخ خندانش
# # بر چهرهآ زرد من، لبش خوش خندید %~% عکس رخ من، بماند بر دندانش!
### | در کژی گردن
# # 2418 آن یار، که پیش روی او شاید مرد %~% بر ریختن خون دلم، پا بفشرد
# # دانی زچه، گردن آنچنان کژ دارد؟ %~% خون دوجهان بر اوست، نتواند برد!
### | در کوتاهی زلف
# # 2419 ای از دل وجان ومال ومذهب خوشتر %~% روی تو زنام و، نامت از لب
~~خوشتر
# ~~زلف تو شب است و، چشم من بیمار است بیماران را، کوتهی شب خوشتر!
### | در سرخ مویی
# # 2420 زلفت، که همیشه جان ودل [می] برد او %~% هنرگز به وفا، سوی کسی
~~ننگرد او
# ~~21)2 دوشم، به شبیخون به سر آمد زلفش   گویند مرا، که زلف او سرخ
# چراست؟ %~% ایضا %~% وز خانهآ تنگ دل، در آمد زلفش %~% چون سرخ نباشد؟ که
~~همه خون خورد او!
# # امروز، مگر به دزدیش بگرفتند %~% کز شرم، چنان سرخ بر آمد زلفش!
### | در بالای دراز
# ~~«2)2 شد قامت آن دلبر جماش، دراز  واندر حق او، زبان اوباش دراز
# # گویند مرا که: گشت بالاش دراز %~% او عمر عزیز ماست، گوباش درازا
~~PageV01P404
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0408.jpg)

### | ایضا
# # 2423 معشوقه، دراز و سرفراز اولیتر %~% موزون و، به طبع دلنواز اولیتر
# # گویند: دراز است، ندانند یقین %~% کاو عمر عزیز است، دراز اولیتر!
### | در کوتاهی بالا
# # 2424 تا در دل من، مهر تودلخواه بود %~% از حال دلم، زمانه آگاه بود
# # تو عمر منی، چه عیب اگر کوتاهی %~% چاره چه بود، چو عمر کوتاه بود!
### | ایضا
# # 2424 کوتاهی بالای دلارای تو را %~% مولا شدهام، چون رخ زیبای ms242 تو را
# # گر عمر مرا، به وعده کوتاه کنی %~% شادم، چو موافق است بالای تورا
### | در معشوق لاغر
# ~~2423 ماه، ار چه هلال عالم آرای بود سرو، ار چه نزار نزهت افزای بود
# # معشوقه نحیف است، چنین می باید %~% تا، در دل تنگ هر کسش جای بود!
### | در معشوق سبزا رنگ
# ~~242 بستد دل من به عشق سبزی، شایدزین در دل من، کراهیت می ناید
# # مبزارنگ است یار و، چونابن باید %~% کزدیدن سبزه، نور چشم افزاید!
# درمعشوق ازرق چشم است
# # 242 چشم تو، زفیروزه گرفته ست جمال %~% فیروزه به ارشبه بود، در همه
~~حال
# # بر خود، چشمت خجسته دارم همه سال %~% فیروزه، بلی خجسته دارند به فال!
### | الغیره
# ~~2،2 ای چرخ، ز گردش تودل می شکند   هر کوبه تودل بست، تنش جان بکند
# # دلدار مرا خصم زد و، بگذاری %~% تا، اهرمنی فرشته ای را بزند؟
### | در بیشرمی او
# # 2430 در هر سخنی، به انجمن میافتی %~% همچون سخنم، به هر دهن می افتی
# # از گرمروی که هستی و، بیشرمی %~% ایضا %~% چون اشک [روان] زچشم من می
~~افتی!
# ~~243 یک چند، زنا حفاظی و نادانی    از ما بردیگری شدی، پنهانی
# # باز آمدهای، دروغها کرده زبر %~% احسنت، زهی رو و، زهی پیشانی!

PageV01P405

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0409.jpg)

### | یضا
# # 2432 در کشتن من، یار بداندیشانی %~% در روز مصاف، در صف ایشانی
# # آنگه، گویی مرا که: من زان توام! %~% احسنت، زهی رو و، زهی پیشانی!
### | نمط بیست وهشتم
# درسخن گفتن وناگفتن وجواب تلخ ودشنام او
### | لاادری
# # 2433 در عشق تو، هر عشوه که آن گویی هست %~% وز لطف، هر آنچه باز می
~~جویی هست
# # این طرفه، که در نکوییت نیست سخن %~% واندر سخنت، هزار نیکویی هست!
### | جمال عبد الرزاق
# # 2434 نه با تو، مرا خلوت و آرام بود %~% نه ازتو، مرا سلام و پیغام بود
# # تا چند، به مهر داری آن درج گهر %~% بر گو سخنی، اگر چه دشنام بود!
### | وله
# ~~2435 آن بت، که مرا به طبع ms243 دمساز گرفتبگذاشت ره مهر، ره ناز گرفت
# # گه گاه، به دشنام مرا کردی یاد %~% آن نیز، ستیزهآ مرا باز گرفت!
### | احمد غزالی
# # 2436 گرناز کند، ناز نباشد گستش %~% کآواز خوش و، نغمهآ زیبا هستش
# # خواهی، به میان باغ بنشان مستش %~% تا، بوسه دهد هزار دستان دستش!
### | وله
# # 2437 گر تو، به شکر خنده دهان بگشایی %~% بند غمم، از سینهآ جان بگشایی
# # خاموشی تو، همه ز گفتار من است %~% من لب بستم، تا توزبان بگشایی!
### | مهستی
# ~~2438 کو، آنهمه زینهار و عهدت با من؟ در بستن عهد، آنهمه جهدت با من؟
# # نا کرده جنایتی، بگو از چه سبب؟ %~% شد زهر، سخنهای چوشهدت با من!
### | عز علوی
# # 24330 کو آنهمه سوگند گرانت با من %~% وان بستن پیمان چنانت با من
# # امروز، دریغ داری از من سخنی %~% نابوده مضایقت به جانت با من
~~PageV01P406
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0410.jpg)

### | اثیر اومانی
# ~~244 عهد تو، اشارت به نشانی است که نیست   دشنام تو، آن تحفهآ مقبول
# عزیز %~% دردا، که حواله بر دهانی است که نیست! %~% وصل تو، عبارت زجهانی
~~است که نیست
### | اوله
# # باری سخنی گوی به هر وقت زمن   244 گیرم که نه پرسیم، به هر ایامی %~%
# گر در خور آفرین نیم، دشنامی! %~% شادم نکنی، به رقعه و پیغامی
### | زکی مراغی
# # آن پستهآ بسته از شکر سفت آخر   24 یار از دل ما گرد عنا رفت آخر %~%
# بدر %~% با ما، به زبان خود سخن گفت آخر! %~% وز وصل، گل امید بشکفت آخر
# # 2،4 گیرم که سر نواختن نیست تورا   گر در گنجد، زان دهن تنگ شکر %~% می
# گو سخنی، گرچه سخن نیست تورا %~% میلی به من، ای عهد شکن، نیست تورا
# # 244 دشنام، که از لب تو مهوش باشد   دشنام تو، نشگفت که دلکش باشد %~%
# سنایی %~% دری شمرم، کش اصل از آتش باشد %~% کان باد، که بر گل گذرد خوش
~~باشد!
### | فخر خالد
# # 244 صد بوسه، بر آن سنبل پرچین بدهم %~% ور دسترسم بود، دل ودین بدهم ms244
# # روزی که مرا تو پاسخ تلخ دهی %~% شکرانه، هزار جان شیرین بدهم
### | کمال اسماعیل
# # 244 گر باز آیی، دلم به من باز آری %~% هوشم به دل و، روان به تن باز
~~آری
# # جانم که زتن برفت، اگر رای کنی %~% از نیمه رهش، به یک سخن باز آری
### | فخر مبارکشاه
# # 2447 زهر غم تو خوردم و، لب خوش کردم %~% وز تو، دل خود به هر سبب خوش
~~کردم
# # امروز، که کارها به دشنام رسید %~% من نیز دعا گفتم و، شب خوش کردم
### | عماد بونصر
# # 2448 دشنام تو، صاحب سخنان می شنوند %~% نفرین تو، مردان و زنان می
~~شنوند
### | آهسته ترک! نه دشمنان می شنوند!

PageV01P407

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0411.jpg)

### | الغیره
# # 2449 در حق خود، از توصد سخن می شنوم %~% دشنام همی دهی و، من می شنوم
# # این سرد سخنها، نه توام می گویی %~% من، این همه زان لب و دهن می شنوم
### | الغیره
# # 2450 با من، کردی زبان به دشنام دراز %~% تا گشت از آن من، به فرجام
~~دراز
# ~~در مالش ما دست درازی چه کنی؟
### | الغیره
# # 2451 دلدار، به طعن من سخن می گوید %~% پنهان نه، میان انجمن می گوید
# # هم راضیم، ارخود همه دشنام دهد %~% آخر، نه بدان لب و دهن می گوید!
### | قاضی ظهیر
# # 2452 آن دلبر خوش سخن، به هردم زدنی %~% صد نکته کند تعبیه، در هر سخنی
# # وان نیست عجب، که جز بدان باریکی %~% بیرون ناید سخن، زچونان دهنی!
### | شرف شفروه
# # 2453 جان، در لب شیرین که نهفته ست جزاو؟ %~% گرد از ره دل، به دم که
~~رفته ست جز او؟
# # گوهر، به دو یاقوت که سفتهست جز او %~% صد نکته، به یک نقطه که گفته ست
~~جز او؟
### | [جمال] عبدالرزاق
# # 2454 با حور وشی، که دلبری را شاید %~% گفتم: سخنت شکسته چون می زاید؟
# # گفتا: سخن از چنین دهانی که مراست %~% اوله %~% تا نشکنمش چگونه بیرون
~~آید؟
# ~~2455 دانی، سخنت شکسته چون می آیدبا لفظ، زبان تو زبون ms245 می آید
# ~~2،5 زان غالیه دان، کزو دلم خون آید   تنگ است به غایتی دهانت، که از
# او %~% وله %~% چندین سخن خوب، همی چون آید؟ %~% یک حرف، به ده پاره برون
~~می آید
# # کز تنگ دهان تو، الف گاه سخن %~% چون لام دو تا گردد و، بیرون آید
~~PageV01P408
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0412.jpg)

### | کمال اصفهانی
# ~~2،57 یارم، به سخن دوش همی سفت شکر    بر گوش، به خروار همی رفت شکر
# # گفتم که: چه چیز است بدین شیرینی؟ %~% پسته، به دل تنگ همی گفت: شکر!
# ~~2،58 کوچک دهنت، که هست از او جاه سخن   گویی گهر از لعل به در می افتد
# %~% الغیره %~% خود نیست ز کو چکی در او راه سخن %~% چون در دهنت نگه کنم،
~~گاه سخن
### | لغیره
# ~~در فهم که آید و، که یارد گفتن   24،59 ای برده دلم قامت رعنای خوشت
# %~% الغیره %~% وی کرده مرا شیفته، سودای خوشت %~% وصف دهن تنگ و، سخنهای
~~خوشت؟
# # 2460 شیرین سخنت، زلب جدا می نشود %~% یک حرف، به ده پاره رها می نشود
# ~~گویی، سخن توبر لبت عاشق شد   246 بردی دل من زمن، چه معنی دارد؟   صد
# انجمن از بهر توبرهم زدهام %~% لغیره %~% ورنه، زلبت جدا چرا می نشود؟ %~%
# این حیله و مکر و فن چه معنی دارد؟ %~% با من تو به انجمن چه معنی دارد؟
### | جمال خلیل
# ~~2463 یاری، که به جز رنج و عذابم ندهد در آتشم اندازد و، آبم ندهد
# # صد ره، گرش از سینهآ نالان پرسم %~% یک ره ز سر مهر، جوابم ندهد!
### | الغیره
# ~~243 شادم زغم تو، ای نگار، این عجب است   من مهر توورزم و توکین، این
~~عجب است
# # شیرین لب تو، پاسخ من تلخ دهد %~% این پاسخ تلخ، از لب شیرین عجب است
### | یمین
# # 2464 شیرین سخنانت، که چنین دل شکن است. %~% انصاف بده، نه لایق آن دهن
~~است!
# ~~شیرین لب تو، تلخ نگفتی هرگز این بی نمکی، ز شور بختی من است!
### | عزیز
# ~~دوشت، سخنی ms246 به رمز بر لفظ برفت PageV01P409
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0413.jpg)

### | وله
# # 2466 گر بهرهآ ما از توجفا افتادهست %~% این نیز، هم از طالع ما
~~افتادهست
# # داری لب و دندان ودهان شیرین %~% تلخی زبانت از کجا افتادهست؟
### | بور بیدوالی
# # 2467 هر نکته، که آن ترک پریوش گوید %~% در بارهآ این جان ستمکش گوید
# # ترسم، به سر زبان بود با من خوش %~% کاو خود به سر زبان سخن خوش گوید!
# ابوالمعالی نخاس
# # 68»2 ترکم، چوره عشوه گری برگیرد %~% دل، شیوهآ جان باختن از سر گیرد
# # جانم، به سجود سر نهد در پایش %~% چون او به سر زبان سخن در گیرد!
# صدر خجندی
# # 2469 چون لطف سماع هست، جامی کم گیر %~% چون کار طرب بپخت، خامی کم
~~گیر!
# # با لفظ خوش تونیست حاجت به شراب %~% با سحر حلال تو، حرامی کم گیر!
# جمال خلیل شروانی
# # 2470 تا کی کشم از غم تو بیداد آخر %~% تا کی کنم از هجر تو فریاد آخر
# # 2471 گفتم، ز رخ ماهوشت واگویم   در حق توای دوست، نه خونی کردم %~%
# وله %~% با من سخنی بگو، چه افتاد آخر؟ %~% وز سلسلهآ مشوشت، واگویم
# # ز آواز خوشت، کنون چو آگاه شدم %~% زین پس، همه ز آواز خوشت واگویم!
### | اله
# ~~2472 ای جان عزیز بندهآ ناز خوشت   انصاف که چون دلم خراشیده، خوش است
# %~%  %~% دل خیره، زلعل خانه پرداز خوشت %~% ای مرهم جان ودلم، آواز خوشت!

PageV01P410

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0414.jpg)

# نمط بیست ونهم
# درآینه نگرستن او
### | فخر خالد
# ~~24 خواهی صفت ارم، در آیینه نگر   یا صورت جام جم، در آیینه نگر
# ~~از بهر تماشا، به سوی باغ شدنرنجه چه کنی قدم؟ در آیینه نگر!
### | الغیره
# ~~2،74 در آینه، نقش صورت چین شدهای انگشت گز هزار مسکین شدهای
# ~~یینه بنه، که حاجتت نیست بدانک بی آینه، خود تو خویشتن بین شدهای!
### | الغیره
# # 2474 دی، دلبر من قصد دل وجان می کرد %~% کارم، چو سر زلف پریشان می
~~کرد
# # برداشته بود آینه، رخ را می دید %~% در ms247 خانه، تماشای گلستان می کرد!
### | الغیره
# ~~2476 زین ساز، که تو کرشمه را ساز کنی    نشگفت که بر جمال خود ناز کنی
# # ایزد، چومنت کناد بر خود عاشق %~% تا، چشم در آیینه مگر باز کنی!
### | کمال [اصفهانی]
# ~~2477 هر کو سر و زر به یار تسلیم کندخود را، ز غم فراق بی بیم کند
# # با دلبر خویش، روی در روی آرد %~% چون آینه، هر که پشت بر سیم کند
### | نظامی
# ~~2478 بیداد مکن، بر آنکه مست تو بود وزراه وفا، مهر پرست تو بود
# ~~در آینه بین، اگر نه از دست شویآنگه دانم، که حق به دست تو بود!
### | عبدالرزاق
# ~~2479 هجر تو، همی ز دیده بگشاید نمچونانکه زدل، وصل تو بزداید غم
# ~~در آینه منگر، که مرا از رشکت روی تو، به آیینه دریغ آید هم!
### | کمال مراغی
# ~~2480 ای نور رخ تو، رشک دیرینهآ مهر حسن تونهاد مهر، در سینهآ مهر
# ~~هر صبح، که سر زخواب خوش برداری در روی تو دارد فلک، آیینهآ مهر!

PageV01P411

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0415.jpg)

### | لغیره
# # 2481 بی زر، بت من کجا سر من دارد؟ %~% کان آینه روی، دل چو آهن دارد
# # در آینهآ روی بتان، خوش نگرد %~% چون آینه، هر که وجه روشن دارد!
### | جمال شروانی
# # 2482 ای طرهآ شام بندهآ گیسویت %~% پیشانی صبح صادق، آن ابرویت
# # در آینه منگر، که من از غایت رشک %~% نتوانم دید، دیده بیند رویت!
### | شرف بیلقانی
# ~~2483 گفتم که: در آیینه صفایی نبودمنمای بدو رخ، ارت رایی نبود
# # تا جان بدهم به رونما، گفتا: نه %~% به ز آینه، هیچ رونمایی نبود!
### | نمط سی ام
# درخواب وبیداری او
# شمس اسعد گنجه ای
# # 2،84 فریاد، که آن سرو چمن می خسبد %~% و آرایش جان انجمن می خسبد
# ~~او بخت من است و، نیک خواب آلودهستغمگینم از آنکه بخت من می خسبد!
### | کمال اسماعیل
# # 2،85 فریاد، که آن ترک خطا می خسبد %~% و آسایش جان و دل ما می خسبد
# # عاجز شدهام، ms248 که نرگس مخمورش %~% گر دولت ما نیست، چرا می خسبد؟
### | الغیره
# ~~2486 ای فتنه شده ز زلف شستت بیدار هرگز نشود نرگس مستت بیدار
# # زنهار، روا مدار هر شب تا روز %~% تو خفته و، عالمیی زدستت بیدار!
### | کمال اسماعیل
# ~~2487 ای کار توروز و شب جگر خواری من   بسپار مخند، بر من وزاری من
# ~~بیداری من به شب زناخفتن توستای خفثه، بیندیش زبیداری من!

PageV01P412

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0416.jpg)

### | لغیره
# # 2،88 در تن، رمقی ز جان آشفته نماند %~% جزئی زشکایت تو، نا گفته نماند
# # شبهاست، که از درد دلم در همه شهر %~% بیرون ز دو نرگس تو، یک خفته
~~نماند!
### | لغیره
# # شر درگه آن دلبر سرکش خفته   2489 بودم همه شب دوش، بر آتش خفته %~%
# سرگشته و آشفته و، او خوش خفته! %~% در حسرت آن چهرهآ مهوش، خفته
# ~~2491 یک خنده بزن، تا همه تن جان گردد   بیدار شو از خواب خوش، ای جان
~~وجهان   وان نرگس نیم مست، از هم بگشا   249 آیا بود آنکه دل، به هوش تو
# رسد؟ %~% لغیره %~% لغیره %~% تا جام می نشاط، گردان گردد! %~% دستم، به لب
# شکر فروش تو رسد؟ %~% تا نالهآ زار من، به گوش تو رسد! %~% یک بوسه بده، تا
~~شکر ارزان گردد
### | 05
# # 2،92 ای ماه، مکن عر بده، برخیز، بخسب %~% با مطرب وبا حریف مستیز،
~~بخسب!
# # شب بگذرد و، صبح کند پرده دری %~% مستی! ز شراب در میاو یز، بخسب!
### | 00.
# # 249 ای بیخبراز غایت دلداری من %~% فارغ ز دل ستمکش و زاری من
# # خه خه! زشب کوته و، شب خفتن من %~% وه وه! ز شب دراز و، بیداری من!
### | نمط سی ویکم
### | در جفا وسنگدلی او
### | کمال اصفهانی
# # 2494 ای شور جهانی ز لب شیرینت %~% وی خاصیت مهر گیا در کینت
# # صد رحمت، بر نرم دل آهن بادا %~% جایی، که رود یاد دل ستگینت!
### | الغیره
# # 2495 چون دانستم، که گشت پیدا کینش %~% بنشست غباری، زمن مسکینش
# # سیلاب روان کردم، از چشمهآ چشم %~% باشد ms249 که بگردد، آن دل سنگینش!

PageV01P413

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0417.jpg)

### | لغیره
# ~~2496 گر نیست بتا، ز سنگ و آهن دل تو    با من، زبرای چیست دشمن دل تو؟
# # صد بار، چو پروانه به پیشت مردم %~% ای شمع، چرا نسوخت بر من دل تو!
### | مجد زنگی
# # 2497 زآتش دل من، زآب روشن دل تو %~% زآهن دل تو، در آن تن روشن تو
# # یا گرم شود آب تو از آتش من %~% یا نرم کند آتش من، آهن تو!
# # 2498 پیش چشمم به شب نمی ماند سیل %~% الغیره %~% جز بررخ من تخته غلط
~~خواند سیل
# # باشد که به گردد دلت، از گریهآ من %~% زان روی، که سنگ را بگرداند سیل!
# # 2499 دل جای غم توست، چنان تنگ که هست %~% الغیره %~% گل چاکر روی تو،
~~به هر رنگ که هست
# # از آب دو چشم من، بگردد هر شب %~% جز سنگ دلت، هر آسیا سنگ که هست!
### | لغیره
# ~~2500 دیروز که یار قصد صحرا می کرد   من جامه همی زدم به صد چاک، از او
# %~% وان زلف به هم در شده را، وا می کرد %~% وان سنگدل، از دور تماشا می
~~کرد!
# فخر الدین مبارکشاه
# # 2501 بر چرخ، ز آه من شررها بینی   حال دل من، کزان دلت می خندد %~% بر
# خاک، زاشک من شمرها بینی %~% با اشک بگوی، تا اثرها بینی!
### | اوله
# ~~2502 جور تو به من رسد، مباهات کنم من آن نیم ای جان، که مکافات کنم
# # بر رهگذر، ارسنگ سیاهی بینم %~% بغیره %~% از بهر دل تواش، مراعات کنم!
# # 250 با بنده جفا مکن، که ارزانی نیست %~% وین کار، بدینسان که تومی
~~دانی نیست
# یدادگرا، شهر مسلمانان است %~% واندر دل تو، هیچ مسلمانی نیست!
# # 250 در حال دلم، اگر نظاره کنیی %~% الغیره
# ~~گر یافتیی خبر، زبیچارگیم PageV01P414
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0418.jpg)

### | لغیره
# ~~2505 بر حسن خودت، گرچه تمتایی هست واندر سرت، از جمال سودایی هست
# # میرحم از آنی، که هر امروزی را %~% اندیشه نمی کنی، که فردایی هست!
### | لغیره ms250
# ~~2506 از سنگدلیت چون به جان درماند  چشمم، شب و روز اشک خون می راند
# # گویند که: سنگ را بگرداند سیل %~% چون اشک رهی، دلت نمی گرداند؟
### | انوری
# # 2507 گر در همه عمر، یک نکویی بکنی %~% صد گونه، جفا و زشتخویی بکنی
# # ثویی که: به رغم تو چنین خواهد بود! %~% داری سر آنکه هر چه گویی،
~~بکنی!
### | کمال
# # 2508 گفتی که: دلت چند پیاپی سوزد %~% بیچاره نه آتش است، تا کی سوزد!
# # ای نور دو چشم من، ببخشای بر آنک %~% اوله %~% با سنگدلی، دل تو بر وی
~~سوزد!
# # 2509 ای دوست، مرا اگرچه دشمن دانی %~% حال دل من، تو بهتر از من دانی
# # خود نیست زتوامید رحمت، ورنه %~% حال شب من، چو روز روشن دانی!
### | اوله
# ~~2510 نه بی رخت، انتظار دانم کردننه جز غمت، اختیاردانم کردن
# # تو هر چه توانی زجفا، باز مگیر %~% من گر نکشم، چه کار دانم کردن!
### | لغیره
# # 251 با هیچ دلی، چنگ وفایی نزدی! %~% در پردهآ عشاق، هوایی نزدی!
# # رساز وفا، راست نکردی قولی %~% غیره %~% کان را تو، ترانهآ جفایی نزدی!
# # 251 در عشق تو گشتم، زدل و دیده بری %~% از بس که خورم غم و، کنم نوحه
~~گری
# # درد دل و، آب چشم و، روی زردم %~% می بینی و، تن می زنی و، می نگری!

PageV01P415

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0419.jpg)

### | لغیره
# ~~2513 گفتم به دلت مهر مرا رخت آید لیکن زبدی موافق بخت آید
# # تو کین مرا بنا نهادی، در دل %~% بنیاد که بر سنگ نهی، سخت آید!
### | جمال اشهری
# # 2514 گر دامن بیدلیت در چنگ آید %~% خواهی، که جهان جمله بر او تنگ آید
# # بیرون کنی از سر، این همه تنگدلی %~% ایضا %~% گر با چو خودیت، پای در
~~سنگ آید!
# # 2515 در کوی ملامت، اینت منزل که تو راست! %~% وز نقد ستیزه، اینت حاصل
~~که تو راست!
# # من کرده هزار بار نرمی و، هنوز %~% هم نرم نشد دلت، زهی دل که تو راست!
### | سجاسی
# # 2516 دوش، ms251 از سر عشوه های بیحاصل دوست %~% فریاد من اوفتاد، در منزل
~~دوست
# # بر من همه در باز شد، الا دریار %~% بر من همه دل بسوخت، الا دل دوست!
### | لیر
# ~~2517 دل بر هوست نهادنی نیست، ولیک درهای غمت گشادنی نیست، ولیک!
# # دل را به تو، ای سنگدل مهر گسل %~% من دانستم که دادنی نیست، ولیک!
### | لغیره
# ~~2518 صد ره ز برم صبر گریزد روزی صد سیل ز چشم من بخیزد روزی
# # از آب دو چشم من، کجا پرهیزد %~% آن کس، که هزار خون بریزد روزی!
### | هستی
# ~~2519 بس خون، که بدان دو چشم خونخواره کنیبس دل، که بدان دو زلف، آواره
~~کنی
# # ایزد، به دل تو رحمتی در فکناد %~% تا، چارهآ عاشقان بیچاره کنی!
### | لغیره
# ~~2520 عمری است، که در سینه نهانی دارم  از آب دو دیده تر جهانی دارم
# # تو سخت دلی داری، لیکن انصاف %~% من سخت تر از دل تو، جانی دارم!
### | حاقانی
# # 2521 بیذاد بر این تنگدل، آخر بس کن %~% ای ظالم ده رنگ دل، آخر بس کن
# # از خیره کشیت، سنگ بر من بگریست %~% ای خیره کش سنگدل، آخر بس کن!

PageV01P416

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0420.jpg)

### | عزیز
# # 2522 از جان وفا نمای من، شرمت باد! %~% وز سینهآ غم سزای من، شرمت
~~باد!
# # تو جور و جفا کنی و، من مهر و وفا %~% از جور خود و وفای من، شرمت باد!
### | وله
# # 2523 چون از تو شدم سوخته خرمن، چه کنم؟ %~% چندین گلهآ دوست به دشمن،
~~چه کنم؟
# # رنج وغم عاشقی، همین شاید بود %~% چون در تو اثر نمی کند، من چه کنم؟
### | الغیره
# # 2524 از محنت تو، مرا رهایی نبود %~% تا جان مرا، ز من جدایی نبود
# # مشتاب به کشتنم، که بازارتورا %~% از کشتن من، هیچ روایی نبود!
### | لغیره
# ~~2520 با لطف توچون چرخ زبون آید آبدر چشم، بر لطف تو چون آید آب؟
# # از سنگ دلت، لطیفه ها نیست عجب %~% لغیره %~% زیرا که هم از سنگ برون
~~آید ms252 آب!
# # 2526 آن کس که طریق مهر پویید، منم %~% وان کس که وفا ومهر ورزید ، منم
# # وان کس، که همه جهان به یک دوست بداد %~% وانگه هم از آن دوست وفا دید،
~~منم!
### | صدر
# # 2527 نه، ماه بود به دلفروزی که تویی %~% نه، مهر بود به دیده دوزی که
~~تویی
# # خون دل من، حلال دانی برخود   2528 دلدار، بدان زلف دو تا می نازد %~%
# وله %~% احسنت، زهی حرام روزی که تویی! %~% وان ترک خطا، هم به خطا می نازد
# # نومید شدم، که توبه ازجور کند %~% کو، در دو جهان خود به جفا می نازد!
### | اشهری
# ~~2529 تا، دیده کم جان و دل و تن نگرفت در دیده، خیال دوست مسکن نگرفت
# # بگرفت گریبان دلم عشق کسی %~% صدر %~% کاو را حق هیچ دوست، دامن نگرفت
# ~~2530 مپسند مرا به تاب ای تب، زنهار دریاب به وصلم ای شکر لب، زنهار
# # گر سنگ بدی، زسوز من نرم شدی %~% هم نرم نشد دل تویارب، زنهار!

PageV01P417

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0421.jpg)

### | لغیره
# # 2531 چندان به بلای عشق تو در غمی ام %~% کز لاغریم، سایه نبیند زمی ام
# # رحم آر، ببخش بر دل مسکینم %~% پولادنیم، سنگ نیم، آدمی ام!
### | نمط سی ودوم
# در عشوه ودم معشوق
### | مرتضی
# # 2532 گفتی که: دلم بی توبه صد درد و غم است %~% من بنده که باشم، این
~~چه لطف و کرم است!
# # گفتی که: دمی نیم ز کارت فارغ %~% زنهار، که تا بارد گر این چه دم است!
### | له
# # 2533 خون می خورم از دلی، که قوتش غم توست %~% وز مهر تو دشمن من و،
~~محرم توست
# # چون شمع به دید گه همی سوزم، لیک %~% می میرم از آن باد، که نامش دم
~~توست!
### | سلیمانشاه ایوه ای
# # 2534 هر چند، دلم سوخته تر می گردد %~% هر دم، به تو آموخته تر می گردد
# # زنهار، دمم مده که در کورهآ دل %~% آتش، به دم افروخته ترمی گردد
### | ثیر
# ~~2535 ای داده غمت به ms253 باد عیش خوش ما وی بسته بر آب دیدگان مفرش ما
# ~~ما را، دم و عشوهآ تو بر باد نشاندتا چند، به دم تیز کنی آتش ما؟
### | جمال] عبدالرزاق
# # 2536 ای دل، یارت کمر در آزار توبست %~% خوش باش که جمله وهم در کار
~~توبست
# ~~هر عشوه، که در جهان کسی زو نخرید   2537 چون وصل توام نیست مها، چه
# کنم؟ %~% وله %~% آورد، به نرخ نیک در بار توبست! %~% با هجر ستیزه کار،
~~خود را چه کنم؟
# # دوشم گفتی: آن توام، فارغ باش %~% دانم که دمم می دهی، اما چه کنم؟
### | سید اشرف PageV01P418
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0422.jpg)

### | مبارکشاه
# # 2539 معشوقهآ پیمان شکنت می دانم %~% پیمان شکنی پر سخنت می دانم
# # هر روز، دلی به عشوه در بند کنی %~% هی، هی که تو چیستی؟ منت می دانم!
### | [کمال] اسماعیل
# # 254 دی گفت: ندیدمت در این روزی بیست %~% خیر است، کم آمدن چرا؟ موجب
~~چیست؟
# # بیش لب او، همین زمان بتوان مرد! %~% صد سال، به لطف این سخن بتوان
~~زیست!
### | اوله
# # 2541 خرسند نشد یار، به سربازی من %~% برخاست غمش، به خانه پردازی من
# ~~از من، به بهای عشوه جان می خواهد   2542 حاشا که تو پند کس پذیری هرگز
# %~% اوله %~% دل می گوید: بخر، به انبازی من! %~% یا دست من شیفته گیری
~~هرگز
# # گفتی: پس ازین با تو وفا خواهم کرد! %~% اوله %~% چندان بنمیر تا نمیری
~~هرگز
# # 2543 ای مهر گسل، که با توام پیوند است %~% از تو، به یکی وعده دلم
~~خرسند است!
# # لطفی بکن و، بگو که: «(من زان توام!» %~% پیداست، که قیمت دروغی چند
~~است!
### | کریم طوسی
# # 2544 در عشق تو، قوت شرابم همه مهر %~% ساغر همه جان، بادهآ نابم همه
~~مهر
# # هر چند توپیش من چو صبحی، همه دم! %~% من در پی تو چو آفتابم، همه مهر!
### | الغیره
# # 2545 نام ستمت، نقش نگین باید کرد %~% زیر قدمت، دیده زمین باید کرد
# # گفتی که : سر تودارم ازعالم [و] بس! %~% ترسم، ms254 که سر اندر سر این باید
~~کرد!
### | مجد طایی
# ~~2546 ای راحت جانها رخ فرخندهآ تو وی قوت روانها ز شکر خندهآ تو
# ~~گفتی که: «به حدمت نومی باسد دن؛3 PageV01P419
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0423.jpg)

# عبد الواسع جبلی
# # 2547 تا در شکن زلف تو، دلبندیهاست %~% جان را، به غم عشق تو
~~خرسندیهاست
# # گفتی که: «مرا باش، که من آن توام» %~% نور دل من! این چه خداوندیهاست!
### | لغیره
# # 2548 کام از لب جانفزای، کم می دهی ام %~% هر لحظه، هزار گونه غم می
~~دهی ام
# # با من گویی: ««بیا، که من آن توام!) %~% ای کشته مرا غم تو، دم می دهی
~~ام!
### | رضی
# # 2549 ای هیچ تورا غم من مسکین نه %~% یک ذره، دل تو را وفا آیین نه!
# # من خود قدری شنیده بودم، زین پیش %~% از عشوه گریهات، ولی چندین نه!
### | جمال خلیل
# ~~2550 هر لاف، که از درد و غمی شاید زد از ماهرخی و محرمی، شاید زد
# # با این همه دم، که می دهیم شب وروز %~% در عمر، دمی با تو نمی شاید زد!
### | اله
# # 2551 ای مرغ جمال یار، پرواز مگیر %~% یعنی: کم این عاشق دمساز مگیر
# ~~راضی شدهام از لب توبه عشوهای(؟) آن عشوهآ جانستان، ز من باز مگیر
# کمال خجندی
# ~~2552 زان زلف به خم، قد مرا خم چه دهی؟ وز روی چومه، دل مرا غم چه دهی؟
# # گفتی: پس ازین، کار توبه خواهد شد %~% بگذار که دم برآورم، دم چه دهی!
### | مجیر بیلقانی
# ~~2553 از لشکر صبرم، علمی بیش نماندوزهر چه مرا بود، غمی بیش نماند
# ~~این طرفه تر است، کز سر عشوه هنوز   دم می دهی و، زمن دمی بیش نماند!
### | الغیره
# ~~2554 بر من زتو، هر دم زدنی تیماری است وزگلبن وصل تو، نصیبم خاری است
# # بر وعدهآ اومید وصالت، هر روز %~% من جان دهم وتوعشوه، مشکل کاری است!

PageV01P420

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0424.jpg)

# نمط سی وسوم
# در وعده وانتظار او
### | سلطان شهاب
# # 255 کس با غم تو، ms255 جام سلامت نکشد %~% کاری ز غمت، به استقامت نکشد
# # ای راحت جان ودل، قیامت باشد . %~% گر وعدهآ تو، تا به قیامت نکشد!
### | سنایی
# # 255 در وعدهآ فردای تو، ای حور نژاد %~% سرمایهآ عمر من، همه رفت به
~~باد
# # از آه یکی دلشدهآ بی فریاد %~% عایشه %~% فردای همه عشوه گران سوخته
~~باد!
# # 255 تا کی داری مرا، به فردا خرسند؟ %~% فردای تو را، فلک نیارد در بند
# ~~گر نه ز سر زلف تو سازند کمند در گردن فردای تو، نتوان افکند!
### | رضیه
# # 2558 ای در طلب تو عمر من فرسوده %~% نابود شده، با تو دمی نابوده
# # ر سفرهآ انتظار، خون جگرم %~% شد از پی حلوای لبت، پالوده
### | صدر خجندی
# # 255 چون گفتمش: از بند بلا بگشایم %~% یک بوسه، از آن شهد و شکر
~~فرمایم!
# # بروعده، به دندان لب نوشین بگرفت %~% یعنی که: درین وعده شکر می خایم!
### | شرف جرفادقانی
# # 256 ای وعده دهندهآ من از رعنایی %~% تا کی، دل من به وعده ها فرسایی؟
# # در وعده مرا، سپید شد پیشانی %~% ای سنگدل، از سنگ برون می آیی؟
### | الغیره
# ~~256 ای دوست، شکار انتظار توشدمزان، در سر کار انتظار تو شدم
# ~~دل تفته ز نار انتظار تو شدموآزرده ز بار انتظار تو شدم
### | لغیره
# ~~2562 می ترسم از آنکه هجریارم بکشد  واندیشهآ وصل آن نگارم بکشد
# # کاید برم انتظار فرمود مرا %~% تا باز رسیدن انتظارم بکشد PageV01P421
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0425.jpg)

### | عضدی
# # 2563 ای طوطی جان لبان جان افزایت %~% سیمرغ شدهست، وعدهآ فردایت
# # درهم شدهام، چو زلف عنبر سایت %~% زان وعدهآ دلفریب وصل آرایت
### | عضدی
# # 2564 آن لفظ که دوش گفتی، ای سرو بلند %~% گر وصل منت رسید خواهد پیوند
# # می ترسم، کان لفظ فراموش کنی %~% زنهار، به انگشت نشانی در بند!
# # 2565 در وعدهآ وصلت، تنم از شیدایی %~% لغیره %~% امید برید، از دل و
~~از بینایی
# # این جان به لب رسیده را می باید %~% تا مصلحتت چیست؟ چه می فرمایی؟
### | بهستی
# # 2566 گفتی که: ms256 بدان رخان زیبا که مراست %~% چون خلد، وثاق تو نخواهم
~~آراست!
# # امروز درین زمانه، خود زهره که راست؟ %~% تا گوید کان خلاف گفتی، یا
~~راست!
### | سماوی
# # 2567 از خون چو آب خوردنت می ترسم %~% وز ماندن خون به گردنت می ترسم
# # گفتی: «با تو کنم بسی نیکویی») %~% از گفتن وز نکردنت می ترسم!
### | الغیره
# ~~2568 چون لاف زنم، که دل ز درد تو به است؟تا از پی من، کمان هجرت به زه
~~است!
# # نادوخته، زان بماند پیراهن وصل %~% کاین رشتهآ وعدهآ تو، بس پر گره
~~است!
# حسین هزار مرد
# # 2569 با حسن تودر عشق ملامت برسد %~% با سوز دلم ساز سلامت برسد
# # گر مدت وعدههای خود با شب من %~% در هم بندی، تا به قیامت برسد!
### | الغیره
# # 257 نزدیکی و دوری، آفتابی گویی %~% تلخی وخوشی، شراب نابی گویی!
# # گر وعده کنی، زلطف آبی گویی   257 ای برده دلم، به جانم آهنگ مکن %~%
# علالی %~% چون وعده طلب کنم، سرابی گویی! %~% بر من چودهان خود، جهان تنگ
~~مکن
# # دی وعدة من بود، چوعهد تو پریر %~% این وعده بدان چنگ بشو، جنگ مکن!

PageV01P422

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0426.jpg)

### | ابن طلحه
# ~~2571 جز وعدهآ تو- گرچه ز مقصود تهی است  درمان دل قرار نایافته چیست؟
# ~~در رنگ وصال تو، چونتوان نگریست  ناچار، به بوی وعده می باید زیست!
### | الغیره
# # 2573 مارا بس از انتظار، رسوا شده گیر %~% رازی که نهفته بود، پیدا شده
~~گیر
# # جان بر سر لب رسیده ما را، زغمت %~% جانی که به لب رسید، آن را شده
~~گیر!
# جمال الدین] عبدالرزاق
# # 2574 گه، تاب سر زلف مشوش میده %~% گه، عشوهآ این جان ستمکش می ده
# # با ما سر راستی نداری، شاید %~% باری به دروغ، وعده ای خوش می ده!
### | اوله
# # 25776 گفتم که: دهی بوسه کنون، یا فردا؟ %~% در زیر لبک به شرم گفتا:
~~فردا!
# # مرگشت و به طعنه گفت: کاین بیچاره! %~% پنداشت، که زنده ماند او تا
~~فردا!
### | اوله
# # 257 گفتم که به وعده ms257 امشبی یا فردا %~% بگریست زجور خصم، گفتا: فردا
# # س دام امیدها، که از آدمیان   257 دوش، از سر عشوه گفت دلدارم فاش: %~%
# وله %~% در گردن فرداست، شده تا فردا %~% ««فردا، لبم آن توست می بوس،
~~بلاش!»
# # نهان به رقیب گفت: «دم می دهمش! %~% لغیره %~% او تا فردا کجا زید؟
~~فارغ باش!»)
# # 2578 روزی گفتی که: روزگاری آید %~% کز وصل منت، شبی دری بگشاید!
# # زان می ترسم، که روزگارم برود %~% وان شب، روزی روی به ما ننماید!
### | لغیره
# # 2579 روزی گفتی: شبی کنم دلشادت %~% وز غصهآ هجر خود، کنم آزادت!
# # دیدی، که از آن روز چه شبها بگذشت %~% وز گفتهآ خود، هیچ نیامد یادت!

PageV01P423

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0427.jpg)

### | کافی ظفر
# # 2580 زان گوش به وصل تو نداریم هنوز %~% کز درد فراق در حصاریم هنوز
# # گفتی که: به هم رسیم، روزی آخر %~% عمری شد و، ما در انتظاریم هنوز!
### | حدیشی
# # 2581 گه، زهر مرا به خوش سخن نوش کند %~% گاهیم، چو زهر خورده مدهوش
~~کند
# # روزم ز فغان، به وعده خاموش کند %~% شب، وعدهآ کرده را فراموش کند!
# # 2582 هجران تو داد بس درشتی ما را %~% الغیره %~% روی تونکرد هیچ پشتی
~~ما را
# # گفتی: شب وصل زنده دارم با تو %~% ای مه، برهان هین که بکشتی ما را
### | شهری
# # 2583 بر من اثر طرب چوپیدا بودی %~% گر در سر تو، ز وصل سودا بودی
# # بر وعدهآ فردات، رخ افروختمی %~% گر بی تو، مرا امید فردا بودی!
### | الغیره
# # 2584 زان پستهآ لب، جز شکرت نستانم %~% زر را، بدل سیم برت نستانم!
# # دل بردهستی، عوض جگر می دهی ام %~% جانا، عوض دل جگرت نستانم!
### | فخر خالد
# # 2585 از بس که کنم در انتظار اندیشه %~% شغلم همه محنت است و، کار
~~اندیشه
# # ز اندیشه چنان شدم، که در هستی خویش %~% کردم شب دوش، صد هزار اندیشه
### | وله
# ~~2586 جز بر دل من، عشق تو فیروز مباد کس را، چو تودلستان دلسوز مباد!
# ~~اکنون که در انتظار، روزم ms258 برسید من خود رفتم، کسی بدین روز مباد!
### | سجاسی
# ~~2587 گفتی در دوستی دیرینه زنمبا مهر تو، قفل بر در کینه زنم
# # در وعدهآ آن، چودست بر سینه زدی %~% جایی مرسان، که دست بر سینه زنم!
### | مام رضی
# ~~2583 غم نیست، که این غریب تنها نکشد    وانده نبود، کاین دل شیدا نکشد
# # با این تن وجان، وعده به فردا می ده %~% باشد که خود این خسته به فردا
~~نکشد PageV01P424
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0428.jpg)

# # 258 صیدم کردی: نه دانه، نه دام، نه هیچ! %~% وله %~% مستم کردی: نه
~~باده، نه جام، نه هیچ!
# # نفتی که: ««به نوبهار، کامت بدهم!» %~% بگذشت سه نوبهار: نه کام، نه
~~هیچ!
### | بغیره
# # تا چند جگر خورم، زدست ستمت؟   2590 جانا، همه وعدههای باطل دهی ام %~%
# نامد گه آنکه اندکی دل دهی ام؟ %~% وز جام شکر، شربت قاتل دهی ام
### | کمال اسماعیل
# # 259 ای کار دل از غمت روان پروردن %~% درد تو به ناز، در نهان پروردن
# # شرط است، به وعدهآ توجان پروردن %~% زیرا که به یاد، جان توان پروردن
# # 259 گفتی که: چوتنها شوی اندرخانه %~% اوله %~% آیم به بر تو، تا کنم
~~افسانه
# # شد خانه تهی زخویش و از بیگانه %~% هان! بر سر آن حدیث، هستی یا نه؟
### | وله
# حان الله! که چون فرو می بارد   2592 دی گفت مرا، به زیر لب خندانک: %~%
# چندین همه لطف، از دهنی چندانک! %~% امشب، برما همی خزی پنهانک؟
### | موفق السراج
# # 259 خود دست مراد از سر نازم ندهی %~% وز وصل به جز بهانه سازم ندهی
# # من حجت تو، به صبر کوتاه کنم %~% وله %~% تا وعده، چوزلف خود درازم
~~ندهی
# ~~دیدی که به وصل چند اومیدم داد   2594 یار آنچه نمود، از وفا هیچ نکرد
# %~% می گفت، ولیک از کجا، هیچ نکرد! %~% بر ما، به جز از جور و جفا هیچ
~~نکرد
### | اسمعیل فارسی
# # 2590 در وعده مکن خلاف، چون دوش امشب %~% تا با تو کنم سه جام می، نوش
~~امشب
# # مروعدهآ تونهادهام ms259 گوش امشب %~% هان، تا نکنی وعده فراموش امشب
~~PageV01P425
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0429.jpg)

### | ابوالحسن علی
# # 2597 بر وعدهآ تو سمع من آموخته گیر %~% صد شمع امید، در دل افروخته
~~گیر
# # از پختن سودای تو، بر آتش عشق %~% گر خام بود وعده، مرا سوخته گیر!
### | معزی
# # 2598 خورشید رخی، که عشق اوشد دینم %~% گفت: امشبی آیم، بر تو بنشینم
# # نومید شد و، گفت دل مسکینم: %~% خورشید به شب که دید؟ تا من بینم!
### | تغیره
# # 2599 در دست غمت، دلم زبون می آید %~% وز دیده، به جای آب خون می آید
# # دردا، که مرا زهجر تو سنگ نماند %~% وین وصل تو، از سنگ برون می آید!
### | ابوالمعالی نخاس
# # 2600 دی گفت: کنم با تو من امشب می نوش %~% چون مست شوم، کشم تورا در
~~آغوش!
# # او نامد و، من نخفتم از حسرت دوش %~% منهاد کسی، به وعدهآ خوبان گوش!
### | مهستی
# # 2601 کردی به سخن، پریرم از هجر آزاد %~% بر وعدهآ بوسه، دی دلم کردی
~~شاد
# # گر زانچه پریر گفته ای، ناری یاد %~% باری، سخنان دینه بریادت باد!
### | مرتضی
# # 2602 ای یار، کز انتظار رویت مردم %~% زنهار، کز انتظار رویت مردم
# # باری دگرم زنده کن و، باز بکش %~% وانگار، کز انتظار رویت مردم!
### | صفی
# ~~2603 یک ذره اگر وفات درتن بودی از جور و جفا، مرا چه شیون بودی؟
# # لطفی بودی بتا، اگر وعدهآ تو %~% چون قد و رخ تو، راست و روشن بودی!
### | جمال خلیل
# ~~2604 ای دوست، به کام دشمنم زار مکش یعنی که در انتظارم ای یار، مکش
# ~~من کشتهآ هجر توام ای مه، زنهار  این کشتهآ هجر را، دگر بار مکش!

PageV01P426

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0430.jpg)

# نمط سی وچهارم
# در شراب خوردن معشوق
# ~~رخسارهآ او گل است و، می آتش تیز   از غیرت ساغر، که لبت می بوسد
# 2606 ای لعل لبت، چومی درون ساغر   2603 معشوقهآ من، چو در شراب آو یزد %~%
# رضی %~% لغیره %~% لغیره %~% هر لحظه، منم تشنه به خون ساغر! %~% آتش چوبه ms260
# گل رسد، گلاب انگیزد! %~% دانی که عرق از چه سبب می ریزد؟ %~% وی ساعد دست
~~تو، ستون ساغر
# ~~باد از لب یار ما، قدح برخوردار   گفتم که: بیار بوسه، گفتا که: بگیر
~~سی در دهن تو، آفتاب است از آن   2607 ای می، لب لعل یار می دار به دست
~~2608 از گل همه ساله بار دارد رخ تو   2609 چون چهره گشاد، صبح کافور عذار
# %~% لغیره %~% لغیره %~% چون گشت نهان، شفق برآرد رخ تو! %~% کآورد به خون
# دل، لب یار به دست! %~% یارب، چه شگرف داری این کار به دست! %~% گفتم که:
# بگیر باده، گفتا که: بیار %~% زان آتش می، گلاب بارد رخ تو %~% شد نوش لبم،
~~زخواب نوشین بیدار
### | شرف مراغی
# ~~مطرب چه ترانه گفت، ساقیت که بود؟   2610 جانا، می لعل ارغوانیت که
# داد؟ %~% الغیره %~% بر جام، شراب کامرانیت که داد؟ %~% نقلت که نهاد و،
~~دوستگانیت که داد؟
# ~~261 دوش، از غم دل برست جان من واو وزوصل، یکی گشت نشان من و او
# # دلآله پیاله بود، تا روز سپید %~% می آمد و می رفت، میان من و او
### | ملک علاء الدین
# # 2612 ای هر نفسی نهاده بر کف ساغر %~% عیبی نبود، ز دوستان یاد اور
# # ما را می لعل نیست، جزدر دیده %~% باری، تو که در پیاله داری واخور!

PageV01P427

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0431.jpg)

### | امام رضی الدین
# ~~2613 می دوش چو بگرفت میان ساغر یکباره به لب رسید جان ساغر
# # وان شیشهآ جان زشیشه هردم می کرد %~% پر خون به یکی دست دهان ساغر
### | نمط سی وپنجم
# درملالت وزود سیری
### | مبارکشاه
# # 2614 دلدار سرناز و جلالت دارد %~% کی پرسد ازین دل که چه حالت دارد
# # بگذار ای دل وقت سخن گفتن نیست %~% کاکنون طبعش زما ملالت دارد
### | اشهری
# ~~2615 چون بی توام از جهان و ازجان سیری است   با من بی دل چه جای چندان
~~سیری است
# # سیری زمن و، تشنه به خونم، آری %~% پیداست که این تشنگیت، زان ms261 سیری
~~است!
### | الغیره
# # 2616 گفتم مگر آتش جوانی ببرم %~% وز وصل تو آب زندگانی ببرم
# # زینگونه که در چشم تو، ای مردم چشم %~% لغیره %~% گشتم سبک، آن به که
~~گرانی ببرم
# # 2617 با من زملالت توای سروسهی %~% در صحبت تو نماند اومید بهی
# # زیرا که اگر به پیش تو گل بویم %~% بر هر برگی هزار خارم بنهی
### | لغیره
# ~~2618 دلدار زخط عهد برگشت و برفت    رایش زبرای من دگر گشت و برفت
# ~~تا داشت مرا دوست همی داشت مراامروز چو سیر گشت، برگشت و برفت
### | عبد الرزاق
# ~~2619 با طبع تو، من به مردمی می سازم با غم، به امید خرمی می سازم
# # بر تو اثر ملال پیداست، ولیک %~% می دانم و، خود را عجمی می سازم!
### | شفروه
# ~~2620 هستم ز می هوای تو مست هنوزبر من نرسد شکست را دست هنوز
# # تو سیر شدی زمن، غمی نیست تورا %~% تا من زغمت سیر شوم، هست هنوزا
~~PageV01P428
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0432.jpg)

### | الغیره
# ~~262 در عشق، نصیب بنده جان کاستن استتدبیر من، از سر تو برخاستن است
# # گذار بهانه و، منه جرم مرا %~% کاین جنگ وعتاب نیست، ناخواستن است!
### | رشید خواری
# ~~2222 در عشق تو، این بی سر و سامانی چیست؟وز بندگی منت، پشیمانی چیست؟
# # با من - که گر انبار غمت شد دل من- %~% ای یار سبکروح، گرانجانی چیست؟
### | بختیار شروانی
# # 2624 بر خود چو مرا وبال داری، بروم %~% خون دل من حلال داری، بروم!
# # تا امروزم، سخت نکو داشتهای %~% اکنون که زمن ملال داری، بروم!
### | نمط سی وششم
### | درسؤال وجواب او
### | صدر خجندی
# # 262 معشوقه، چنان مشوش آمد که مپرس %~% در بردن دل، چنان کش آمد که
~~مپرس
# ~~گفتم که: مکن، گفت: مکن تا نکنم   2626 گفتم که دلت با غم من جفت شود
# %~% الغیره %~% خصمم صدف گوهر ناسفت شود %~% این یک سخنم چنان خوش آمد، که
~~مپرس!
# # گفت: این سخنم نمی شود در سر هیچ %~% عایشه %~% گفتم که: چنین به سر
~~شود؟ گفت: ms262 شود!
# # 2626 گفتم: صنما، جهان به کامت بادا %~% گفتا که: غم هجر مدامت بادا
# # گفتم که: به من نمای آن رخ را، گفت: %~% آن نیز که دیدهای، حرامت بادا!
### | الغیرها
# # 2621 گفتم: به فدات جان کنم، یا نکنم؟ %~% گفت: ارنکنی هیچ تقاضا نکنم!
# # گفتم که: تونیزتا کی این ناز کنی؟ %~% گفتا: اگرم نمی رسد، تا نکنم!
### | بارکشاه
# # 2628 گفتم: دل و جانم ار چه مسکن داری %~% عیبی داری، که دوست دشمن
~~داری
### | .میش ملمة نهن بازی رمن داری!

PageV01P429

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0433.jpg)

### | سید اشرف
# ~~2629 گفتم: نفسی با تو توانم دم زد؟ابرو، ز سر خشم خم اندر خم زد
# # گفتم: خورم ازتوبر، زمانی در خواب %~% لعلی بگزید و، نرگسی بر هم زد!
### | کمال اصفهانی
# # 2230 گفتم: چه کنم زعشق تو؟ گفت: حذر! %~% گفتم: چه خورم در هوست؟ گفت:
~~جگر!
# # گفتم: به چه آیم بر تو؟ گفت: به سر %~% گفتم: به چه یابم رخ تو؟ گفت:
~~به زر!
### | شمس هروی
# # 2631 گفتم که: تورا ماه زمین می گویند %~% گفتا: نه چنینم، نه چنین می
~~گویند!
# # گفتم: ز در بوس و کناری، الحق %~% گفتا که: همه شهر همین می گویند!
### | الغیره
# # 2632 گفتم: اشکم، گفت که: دردانهآ ماست %~% گفتم که: تنم، گفت: عنا
~~خانهآ ماست
# # گفتم که: دلم، گفت که: آگاه نه ای %~% کان سوختهآ شکسته، دیوانهآ ماست!
# # 2633 گفتم که: دلم، گفت: مدارا نکنم %~% گفتم که: تنم، گفت: مواسا نکنم
# # گفتم که: عتاب و جنگ تا کی باشد؟ %~% گفتا که: چنین کنم، مکن تا نکنم!
### | نظامی
# # 2634 گفتم: سخنم باتوعیاری بدهاد %~% در عشق تو، ایزدم قراری بدهاد!
# # گفتا که: ازین دعا غرض چیست تورا؟ %~% گفتم: وصلت، گفت: خدایت بدهاد!
### | الغیره
# # 235 گفتم: هوس نرگس شهلات کنم %~% گفتا: به میان دیدگان جات کنم
# # گفتم: به کرشمه سوی ما کن نظری %~% گفتا که: به چشم، بندگیهات کنم!
### | خ
# ~~263 آن بت، که نشد مرا به فرمان همه عمر می داشت زمن روی به پنهان همه ms263
~~عمر
# # دی دیدم و، گفتمش که: داری سر ما؟ %~% گفتا: دارم، ولیک گردان همه عمر!
### | جمال خلیل
# # 2631 گفتم: به جزاز سخن چه می خواهی تو %~% گفت: از من دلشکن چه می
~~خواهی تو؟
# # گفتم: بوسی از لب تو می خواهم %~% گفتا که : زجان من چه می خواهی تو؟

PageV01P430

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0434.jpg)

### | نمط سی وهفتم
# در سرای و کوی وخانهآ او
### | خاقانی
# # 2632 پیغام غمت، سوی دلم می آید   جان، پیش درت به خاک خواهم کردن %~%
# کز خاک درت، بوی دلم می آید! %~% زخمت، همه بر روی دلم می آید
### | افضل کاشانی
# ~~زنده به هوای عشق توست، آتش دل   263 بس رشک، که سرمه راست بر خاک درت
# %~% الغیره %~% ای آب حیات، مرده در خاک درت! %~% از بس که بسود چشم، مرخاک
~~درت
# # با این همه، آب چشم وین آتش دل   2640 ماییم زجان شده تورا خاک رهت %~%
# لغیره %~% بر دیدهآ ما چو توتیا خاک رهت %~% چون باد بیامیخته با خاک رهت
# ~~ر خاک در تو، جان توان داد ولیک   264 درد تو زدست یک نفس نتوان داد
# %~% خاک در تو، به هیچ کس نتوان داد %~% وین عمر، جزاندر این هوس نتوان داد
### | بهاءلاغری
# # 2641 بی توهمه شب، رهگذرت می بوسم %~% تا روز، به ره بر، اثرت می بوسم
# ~~وز بیم رقیبان تو، چون بید زباد   2641 دل، میل وصال آن پری پیکر کرد
# %~% الغیره %~% لرزان لرزان، خاک درت می بوسم %~% خود را می ونقل و ساقی و
~~ساغر کرد
# # از خاک درش، رسید بویی به دلم %~% الغیره %~% زان بوی، دلم دماغ اندر
~~سر کرد
# # ای لعل تو آب زندگانی، آسود   2264 رفتیم و، ببردیم گرانجانی ما %~%
# بغیره %~% خوش باش، که رستی از پریشانی ما %~% خاک درت، از زحمت پیشانی ما!
# # 2645 در عشق تو، من دیده به هم بر نزنم   خالی نشوم زآستان در تو %~%
# تا، دست هزار باره بر سر نزنم %~% تا دیده به جای حلقه بر در نزنم ms264
~~PageV01P431
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0435.jpg)

### | رضیه
# # 2646 شاگرد گره زنان موی تو، منم %~% مولای مشاطگان روی تو، منم
# # از بس که زدیدگان همی ریزم آب %~% سقای مجاوران کوی تو، منم
### | سید مرتضی
# # 2647 بیچاره دل خسته، به اول نظرت %~% در دیدهآ خود دید، چو نور بصرت
# # باد هوس تو، کرد تیز آتش دل %~% اوله %~% زین پس، من و آب دیده و خاک
~~درت!
# # 2648 دل بردی و گفتی: از توجان می خواهم %~% هرچ آرزوی توست، من آن می
~~خواهم
# # لیکن نه برای دل، برای توزدل %~% سرگشته، به هر کوی نشان می خواهم
### | اوله
# # 2649 خاک سر کوی آن بت مشکین خال %~% می بوسیدم دوش، به اومید وصال
# # پنهان زرقیب آمد و، در گوشم گفت: %~% می خور غم ما و، خاک در لب می
~~مال!
### | اوله
# ~~2650 گر یک نظرت بر من حیران افتدشوریده دلم، بی سر و سامان افتد
# # بر خاک درت فتاده ام، بوسه زنان %~% چون تشنه، که بر چشمهآ حیوان افتد
### | اوله
# ~~2651 دل، در کف انتظار فرسوده به استوز بهر امید، وصل نابوده به است
# ~~خاک در دوست، چون دریغ است به لباز زحمت بوسیدنم، آسوده به است
### | وله
# # 2652 برخیزم و، چون زلف در افتم به برش %~% و آنگاه، یکی بوسه زنم بر
~~شکرش
# # نی نی، لب او به بوسه آزرده شود %~% هان ای لب خناکسار، هم خاک درش!
### | شفروه
# # 2253 هر روز، زشوق نرگس بیمارت %~% برجان ودل ودیده کشم، تیمارت
# # شب تا به سحر، زآرزوی دیدارت %~% می مالم روی، بر در و دیوارت!
### | الغیره
# # 2250 دل، در سر زلف دلبرت خواهد بود %~% جان، نعره زن هر نظرت خواهد
~~بود
# ~~گفتی: چشمت چه کار خواهد کردن؟او، آبزن خاک درت خواهد بود!

PageV01P432

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0436.jpg)

### | خالد
# ~~2655 کودل، که زعشق بر سرش خاکی نیست؟ بر دامن جانش، زغمت چاکی نیست؟
# # در کوچهآ عاشقانت، بنمای مرا %~% کنجی، که در او نشسته غمناکی نیست!
### | ناضر
# ~~265 برخیز، که عاشقان به شب راز کنند ms265 گرد در و بام دوست، پرواز کنند
# # هر در که بود، جمله به شب در بندند %~% الآ در عاشق، که به شب باز کنند
### | رشید وطواط
# # 2657 در دل، زغم عشق توناری دارم %~% وز آب دو دیده، پر کناری دارم
# # یا اینهمه همچوباد، گاه و بیگاه %~% با خاک سر کوی تو، کاری دارم
### | شجاسی
# ~~2658 هر خسته، که او عاشق روی توشود   وان گرد، که از خاک وی انگیزد
# باد %~% هم رقص کنان، با سر کوی تو شود! %~% در خاک لحد، به آرزوی توشود
### | لغیره
# # 2659 ای دل، نفسی مرا به غم یاری کن %~% وان صحبت رفته را، وفاداری کن
# # امشب، به سر کوی نگارم با من %~% بنشین، به موافقت دمی زاری کن
### | الغیره
# ~~2660 دوش آمده بودم به درت، خشم آلود تا بر در تو حلقه بجنبانم، زود
# # چون دست فراز بردم و، حلقه نبود %~% معلومم شد، که حلقه من خواهم بود!
### | صدر خجندی
# # 2661 آن کو در غم گشاد، من بودم من %~% در دام بلا فتاد من بودم، من
# # وان کس، که سر از هزار بالش برداشت %~% بر خاک درت نهاد، من بودم من
### | اوله
# # 2662 آن کو در دل شکست، من بودم من %~% وان کو در توبه بست، من بودم من
# # وان کو، به سرانگشت ادب نیمشبی %~% میزد دریار مست، من بودم من
~~PageV01P433
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0437.jpg)

### | اوله
# # 2663 آن کس که غم تو خورد، من بودم من %~% و آهنگ در تو کرد، من بودم
~~من
# # وان کس، که چوحلقه بر درت سر می زد %~% نالان نالان به درد، من بودم من
### | جمال خلیل
# # 2664 آن کو صفت تو گفت، من بودم من %~% در هوس تو سفت، من بودم من
# # وان کو، شب دوش زآتش دل همه شب %~% وله %~% بر خاک در توخفت، من بودم
~~من
# # 2665 تا جان دارم، روی بعه روی تو کنم %~% جان، در سر کار جست و جوی تو
~~کنم
# # کعبه ست مرا کوی تو ms266 و، من دایم %~% شب تا به سحر، طواف کوی تو کنم
### | اوله
# ~~2626 در کوی نگار خود، نمی یارم گشت  پیرامن کار خود، نمییارم گشت
# # شب تا به سحر، کوی به کومی گردم %~% گرد در یار خود، نمی یارم گشت!
### | وله
# # 2667 ای دل غم کارمن، به من بازگذار %~% کارتن زار من، به من بازگذار
# # وی باد، به کوی یار من بر مگذر %~% خاک در یار من، به من بازگذار
### | اوله
# # 2668 جانم، به غم فراق تو خواهد مرد %~% در آتش اشتیاق تو، خواهد مرد
# # وز آرزوی آب حیات وصلت %~% بر خاک در وثاق تو، خواهد مرد
### | اوله
# ~~2669 دوش، از هوس تو دست بر سر ماندمدر کوی تو، ببا دلی چواخگر ماندم
# ~~از بس که زدم چوحلقه، سر بر در تو  دور از رویت، چو حلقه بر در ماندم
# # 2670 این بار فراق، پای بندی دگر است %~% وله %~% در گردن من صبر،
~~کمندی دگر است
# # این آمدن خیال، هر شب بر من %~% از گردش چرخ، ریشخندی دگر است!

PageV01P434

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0438.jpg)

### | نمط سی وهشتم
### | در خیال معشوق
### | سلطان طغرل
# ~~2671 ای گشته چو من، هزار در پای غم   وی غرقه چومن، بسی به دریای غمت
# # ویران مکن این دیده و دل، زآتش و آب %~% کاین جای خیال توست، وان جای
~~غمت
### | عبدالرزاق
# # 2676 دل رفت، که بود یاد گاری آخر %~% تن سوخت، که آمدی به کاری آخر
# # جان را بگذار، گر خیال تو شبی %~% وله %~% تشریف دهد، بود نثاری آخر!
# ~~جانی دارم، که گر به من نپسندی   267 تن کو؟ که بدو ناز و دلال تو کشم
# %~% یا دل، که غم هجر و وصال تو کشم! %~% آن نیز، شبی پیش خیال تو کشم!
### | اوحد کرهانی
# ~~در وقت سحر، خیال جان افزایت   267 دوش از غم تو، تن و توانم شده بود
# %~% لغیره %~% گر زانکه نمی رسید، جانم شده بود! %~% صبر از دل و، هوش از
~~روانم شده بود
# ~~267 دوشینه، ms267 شبی که کرد پرغالیه طشت   بر من زشبیخون غمت، حال بگشت
# # از خواب خوش، آب دیده را پل بستم %~% چندانکه، خیالت به سلامت بگذشت!
### | کافی همدانی
# ~~شب خواب- بدانکه تا خیالت بینم   267 با وصل توام، زر و درم در نگرفت
# %~% با هجر توام، زور و ستم در نگرفت %~% می خواستم از خداو، هم در نگرفت
### | کمال اسماعیل
# ~~2677 دل، گر چه امید وصل کمتر دارد اندوه تو را، به ناز در بر دارد
# # هر جا که رسد، مردمک دیدهآ من %~% از شکر خیال تو، زبان تر دارد!
### | مجیر بیلقانی
# # 2678 اکنون که شد از دست من، ای نوشین لب %~% وصل تو که جان من بدو
~~داشت طرب
# # جبان من و، تیمار فراقت همه روز %~% دست من و، دامن خیالت همه شب!

PageV01P435

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0439.jpg)

### | اله
# ~~2679 دل گرچه همه ساله جمالت خواهدوآید به برتو، تا وصالت خواهد
# # این بار، به خدمت توزان آمد دل %~% الغیره %~% تا عذر قدمهای خیالت
~~خواهد
# # 2680 در عشق تو، جان از ستمی خالی نیست %~% دل نیز، ز هر گونه غمی خالی
~~نیست
# # ای چشم و چراغ، تا برفتی ز برم %~% چشمم، زخیال تو دمی خالی نیست!
### | ابوالحسن طلحه
# # 2281 در هجرتو، کام دل بتا کم دارم %~% زان بیش که تو گمان بری، غم
~~دارم
# # وزآرزوی خیال رویت، همه شب %~% بی خواب، نهاده چشم بر هم دارم
### | جهان گشته
# # 2682 دوش، از دلم آه بر ثریا می شد %~% وز دیدهآ من، دجله به دریا می
~~شد
# # تا روز، به پیش چشم اندیشهآ من %~% یا می آمد خیال او یا می شد
### | سجاسی
# # 2683 تا کی ز فراق، دیده پر خون بینم؟ %~% وز کاهش جان، درد دل افزون
~~بینم؟
# # گویند: خیال او همی بین در خواب %~% خوابم ناید، خیال او چون بینم؟
# # 2684 خواب از چشمم ز ریزش آب برفت %~% وله %~% سرتیزی سیل دید، بشتاب
~~برفت
# # آسایشم، از خیال جانان بودی   2285 بی وصل تو، هرجا که دمی ms268 بنشینم %~%
# وله %~% از هجر رخت، به ماتمی بنشینم %~% دردا، که خیال نیز با خواب برفت!
# # آزادی و شادی، از خیالت کردم %~% در هر وطنی، که با غمی بنشینم!
# ~~2686 یاری، که به خواب بی طلب شاید یافت خفتم، مگرش بدین سبب شاید
~~یافت!
# # در خواب شدم، خیالش آمد که: مخسب! %~% معشوقه، به بیداری شب شاید یافت!

PageV01P436

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0440.jpg)

### | مهذب شروانی
# ~~دوشش دیدم، که دلنوازی می کرد   2687 یاری، که همیشه سرفرازی می کرد
# %~% معزی %~% اما به خیال عشقبازی می کرد %~% بر دل، غم او دست درازی می
~~کرد
# # 2688 هر شب غم تو، به مه اشارت کندم %~% وز چشم پر آب، خواب غارت کندم
# # بک شب نگذارد، که کنم دیده فراز %~% وله %~% چندان که خیال تو زیارت
~~کندم!
# # 2685 باز آنکه دلم به وصل خرم نکند   یداری را گذاشت بر دیدهآ من %~%
# تا دل، طمع خیال او هم نکند! %~% یک زخم مرا، به وعده مرهم نکند
### | طغرل
# # 269 ای انده تو معتکف سینهآ دل %~% سودای تو، نازنین دیرینهآ دل
# ~~269 در عشق، چوشد زمن نهان خواب خوشم   زنجیر هوس می گسلد جان، از شوق
# %~% خلیل %~% تا دید خیال تو، در آیینهآ دل! %~% چون باز آید به عمری، آن
~~خواب خوشم
# # در حال، خیال تو به آمد شدنی %~% بیدار کند، ناگه از آن خواب خوشم
### | کمال ابن العزیز
# # 269 دوش، آنکه ز من جمال پنهانی داشت %~% در ملک نکویی، سر سلطانی داشت
# # این مردمک چشم برهنه [که] مراست %~% تشریف خیال خویش ارزانی داشت!
### | اوله
# ~~269 دی شب، که ز ناله پرده سازی کردم   با لعبتک حسن تو، در پردهآ خواب
# %~% وله %~% تا وقت سحر خیالبازی کردم! %~% در کوی فراق، دلنوازی کردم
# ~~نقشی زخیال تو، نمی گردد محو   269 زین دیده، که بی نور رخت درتاب است
# %~% با آنکه بدو بر، گذر سیلاب است %~% وزجمله جهانش آرزو، یک خواب است
~~PageV01P437
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0441.jpg)

### | وله
# # 2695 بایایی خواب، چشم من جمله بسوخت %~% وز اشک ms269 به تاب، چشم من جمله
~~بسوخت
# # و امشب، زخیال روی چون آتش دوست %~% با اینهمه آب، چشم من جمله بسوخت
# # 2696 ای کار غمت با دل من راست شدن %~% الغیره %~% وی پیشهآ من، از تو
~~کم و کاست شدن
# # دوشینه، خیال سوی چشمم بگذشت %~% بگریخت، وگرنه غرق خون خواست شدن!
# # 2697 ای دل، تو که باشی که وصالش جویی؟ %~% الغیره %~% یا نیز، حدیث
~~زلف وخالش گویی؟
# # این مایه تو را نه بس، که هر شب تا روز %~% خاک سم مرکب خیالش بویی!
### | لغیره
# # 2697 ای کار خطت، مشک طرازی کردن %~% و آیین لبت، بنده نوازی کردن
# # کردم شب دوش با خیالت بازی %~% در شب شاید، خیالبازی کردن!
# # 2699 بیداری شب، جان مرا گر چه بکاست %~% لغیره %~% جزبیداریم زروی
~~انصاف خطاست
# # ترسم، که خیال او شبی رنجه شود %~% عذر قدمش، به سالها نتوان خواست!
# # 2700 چشمم، که به گریه آب دریا ببرد %~% لغیره %~% شب تا به سحر، ستاره
~~زان می شمرد
# # ترسد، که خیال دوست تشریف دهد %~% بیند در حجره بسته، اندر گذرد!
### | الغیره
# # 2701 گر دل طلبم، در خم مویش بینم %~% ورجان طلبم، برسر کویش بینم
# ~~در غایت تشنگی، اگر آب خورم  در کوزه، همان خیال رویش بینم
# # 2702 ای تو کم من گرفته، در عالم خویش %~% وی من به موافقت گرفته، کم
~~خویش
# # بفرست خیال خویش، یک شب بر من %~% تا پیش خیال تو، بگویم غم خویش!
# # 27033 تا فرقت تو، زچشم من خواب ربود %~% در دیدهآ من، خیال تو آب فزود
# # خون جگر، از دیده نیارم پالود %~% ترسم، که خیال تو شود خون آلود!

PageV01P438

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0442.jpg)

# # 2700 بگسست ز صحبت من، آن دلگسلم %~% مالید به زیر پای محنت، چو گلم
# # هر شب، آید خیال او پیش دلم %~% الحق، ز مراعات خیالش خجلم
# ~~شب خواهم، شب، که هرشب از روضه خلد   4705 من روز نخواهم، که محالت
# شنوم %~% آوازهآ مرکب خیالت شنوم %~% وز دشمن خود، لاف وصالت شنوم!
### | رشید ms270
# # من متهمم، شرح نمییارم گفت   270 کارم، شب دوش بی توشیون بودهست %~%
# اوله %~% بررس زخیال خود، که با من بوده ست! %~% جان، از در بخشایش دشمن
~~بودهست
# # 2701 دوش آمده بد، خیال روح افزایش %~% در حجرهآ جان بود همه شب، جایش
# # یش رخ خوب آفتاب آسایش %~% اوله %~% چون سایه فتاده بودم، اندر پایش
# # تا نیمشبی خیل خیال تورسید   (270 سودای توام، در جنون می زد دوش %~%
# له %~% ورنه، جانم خیمه برون می زد دوش! %~% دریای دو دیده، موج خون می زد
~~دوش
# ~~خون گشت دلم، تا که خیال تودر اوست   271 هرشب که خیال جان وشت راز کند
# 270 چشمی، ز جفای تو پر اختر دارم   گیرم که توناز می کنی، وررسدت %~% اوله
# %~% اوله %~% دستی، زغم هجر تو بر سر دار %~% زانش همه ساله، تنگ در بر
# دارم! %~% با من زنخست ناز آغاز کند %~% در خواب، خیال تو چرا ناز کند؟
# ~~صد گونه نوازش از خیالت، در خواب   2711 در کوی غمت، به سردو یدم همه
# عمر %~% دیدم، که یکی از تو ندیدم همه عمر! %~% بار غم تو، به جان کشیدم
~~همه عمر
# # 2712 پیوسته، رهی وصال تو می جوید   در روز، دلش جمال تومی طلبد %~% در
# شب، جانش خیال تومی جوید! %~% وزعارض مه، مثال تومیی چوید PageV01P439
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0443.jpg)

### | نمط سی ونهم
### | در افعال مختلف معشوق
### | در گرمابه شدن
# # 2713 دارد بتم امروز، به گرمابه شتاب %~% رایی است مرا درین سخن، سخت
~~صواب
# # ای عشق، دلم به آتش تیز بتاب %~% وی دیده، تو گرم کن بدان آتش آب!
### | ایضا
# # 2714 امروز، به گرمابه چو سر در کردم %~% او را دیدم، زعیش افسر کردم
# # حالی که به دست شانه دیدم زلفش %~% گل کردم خاک را و، بر سر کردم!
### | ایضا
# # 21715 رشک آیدم از شانه و سنگ، ای دلجوی %~% زان رشک، زدیده ها روان
~~دارم جوی
# # کان، بر سر زلف تو چرا یازد دست؟ %~% و ین، در کف پای تو چرا ms271 مالد روی؟
### | ایضا
# # 2716 در حمامی و، خانهآ معتدلی %~% با جانانی، ز دلبران چگلی
# # می شوی زدل دست، به آب دیده %~% می مال زخاک پاش، سر را به گلی!
### | موی شانه کردن
# ~~2717 تا حسن رخت، به عالم افسانه شدهستدل در طلبت، زخویش بیگانه شدهست
# # چون آینه، رونمای عالم شدهای %~% زان، زلف تو انگشت کش شانه شدهست!
### | ایضا
# ~~2718 در عشق تو، هر سوی همی باید رفت چون اشک، به هر روی همی باید رفت
# ~~در خدمت زلفین تو، همچون شانه شرطی است، که برموی همی باید رفت
### | ایضا
# ~~271 شانه، که زچین زلف مشک افشانشهر لحظه، کنی به غالیه پنهانش
# ~~زلف تو، چندان سردندان بنمودکاندر سر زلفین توشد، دندانش
### | یضا
# # 272 دلدار، به حمام شد از مستی خواب %~% ای دیده ودل، خدمت او را دریاب
# # ای ول، تو برو آتش گرمابه بتاب! %~% وی دیده، به رسم خویش می ریز تو
~~آب!

PageV01P440

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0444.jpg)

# # 221 زلف تو، که بر ماه قرار است اورا %~% ایضا %~% با شانه، نگویی چه
~~شمار است او رام
# ~~زین پس، من وشانه و خصومت با او تا، با سر زلف تو چه کار است او را؟
### | ایضا
# ~~چندان به هوای سر زلفت می بود   2721 شانه، خود را چو از در زلف تو کرد
# %~% کآخر، سر خویش در سر زلف تو کرد! %~% هر کار که کرد، در خور زلف تو کرد
### | عرق کردن
# ~~272 تا بر رخ چون گلت، پدید است عرق   در ابر، شنیدهام که باران باشد
# %~% از شرم رخت، زگل چکیدهست عرق %~% بر چهرهآ خورشید، که دیدهست عرق؟
### | ایضا
# # 2728 ای چاک ز سودای تو پیراهن گل %~% خوشبوست گریبان تو، چون دامن گل
# # ازنازکیت، عرق براندام لطیف %~% چون قطرهآ شبنم است، پیرامن گل!
### | گلاب افشاندن
# ~~تا آب نشد بر آتش، از شرم رخت   2746 گل را چه محل؟ که رویت ای حورنژاد
# %~% می نتوانست، بوسه بر دست توداد! %~% بیرون کند از سر گل سوری ms272 باد
### | سلاح پوشیدن
# # 272 زلفش دیدم، به جنبش باد اندر %~% همچون حرکت، به شاخ شمشاد اندر!
# # در جامهآ کار زار، می تافهت رخش %~% همچون گوهر، به مغز پولاد اندر!
### | ایضا
# # 2727 می آمد، پرخنده چودشت از لاله %~% می رفت بر آسمان زجانم، ناله
# # از بار سلاح و گرد موکب، گشته %~% رویش عرق آلود، چوبرگ از ژاله
### | در باز به دست گرفتن
# ~~ر دست گرفت باز، تا جان شکرد   272 ترکی، که جهان به غمزهآ مست گرفت
# %~% این شیوه نگر، که باز بر دست گرفت! %~% دلهای همه، به زلف چون شست گرفت
### | رگ زدن PageV01P441
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0445.jpg)

### | ایضا
# # 2730 فصاد، به نیش آبگون از دستت %~% بگشاد ره بستهآ خون از دستت
# # از دست تو، کس زنده نجست، الآخون %~% وان نیز، به زخم شد برون ازدستت
### | نماز وروزه
# # 2731 ای گلرخ سرو قد، ای مایهآ ناز %~% بر تو زنماز و روزه، رنجی است
~~دراز
# # چندین، به نماز و روزه تن را مگداز %~% ایضا %~% بر مه نبود روزه و، بر
~~سرو نماز!
# # 2732 آمد رمضان و، من شدم چون کاهی %~% وز رنج، دلم گشت چو آتشگاهی
# # هر دم، زمیان جان برآرم آهی %~% ایضا %~% کان ماه، چگونه روزه دارد
~~ماهی!
# # 2733 رخ را، ز برای دلفروزی داری %~% غمزه، زبرای سینه سوزی داری
# # تا روزه گرفته ای، نکوتر شدهای %~% ای ماه، ز روزه نیز روزی داری!
### | در عید کردن
# ~~2734 جانا، به کدام دست برخاسته ای
# # خوبان دگر، به عید روی آرایند %~% ایضا %~% تو، عید به روی خویش آراسته
~~ای!
# # 2735 ای دوست، بیاو تکیه بر جانم کن %~% عید است، به عید روزه مهمانم
~~کن!
# # این عید، زکات لب به من بوسی ده %~% ایضا %~% وان عید دگر، بیا و
~~قربانم کن!
# # 2736 جانا، رحمی برین دل وجانم کن %~% در کار سر زلف پریشانم کن!
# # در آرزوی روی خوش چون عیدت %~% از کیش برآمدم، به قربانم کن!
### | ایضا
# # 27737 عید است، هزار چاره خواهم کردن %~% وزعید، به ms273 تو نظاره خواهم
~~کردن
# # تو جامهآ نوپوش، که من از دستت %~% این کهنهآ خویش، پاره خواهم کردن!
### | درماه جستن
# # 273 از بهر هلال عید، خورشید سپاه %~% بر بام، ز هر سوی [همی] کرد نگاه
# # ماندم به شگفت از او، که سبحان الله! %~% خورشید بر آمدهست و، می جوید
~~ماه!

PageV01P442

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0446.jpg)

# ~~2739 گر مه طلبان، شوند گردون پیمای   توماه نوی به حسن، ای شهر آرای
# %~% ایضا %~% تامه طلبند بهر عید، از هرجای %~% در آینه بین، عید کن و،
~~روزه گشای!
### | در حنا بستن
# # 274 یاری، که چو مه چهرهآ زیبا دارد   وز خون من دلشدهآ خسته جگر %~%
# چون سرو سهی، قامت و بالا دارد %~% آن سرخی دستش، ید بیضا دارد
# ~~دود دل من، در آمده گرد رخش   (274 دلبسته مرا، به زلف چون شستش بین
# 274 ای دام دل من شده، زلف شستت.   خون دل من ریخته ای دوش، ارنه %~% ایضا
# %~% یضا %~% هشیاری عقل من، زچشم مستت %~% جان خسته مرا، زنرگس مستش بین
# %~% خون جگرم، ریخته بر دستش بین %~% امروز، چنان سرخ چرا شد دستت؟
### | در پتک زدن
# ~~هرگز تو، که را گرفته ای دست به وصل   274 دوش، از سر خشم تیره رایی
# زدهای %~% یضا %~% کاو را چو پتک، نه پشت پایی زدهای؟ %~% کامروز، به خون
~~من هوایی زدهای
# # 2744 روزی، که من از بهر تو در بازم سر %~% آن روز، زخرمی برافرازم سر
# ~~تا بوک یکی بوسه دهم، برپایت   2744 در پای غمت فتاده ام، چون پتکت
# ور من، شرف بوسهآ پایت یابم %~% ایضا %~% هر دم، چو پتک سوی فلک بازم سر
# %~% و فرق سر ایستادهام، چون پتکت %~% بر زخم تودل نهادهام، چون پتکت
### | در کمان گشودن
# # 27،3 ترکم چو کمان کشید، کردم نگهش   مه بود رخش، عقرب زلف سیهش %~%
# ایضا %~% مه دیدم و قوس وعقرب، اندر کشهش %~% از عقرب در قوس همی رفت، مهش
# # 27 جانا، چوزه کمان به دوش تو رسد %~% سرخی، به لب شکر فروش ms274 تو رسد
# # گویی، زگس ازدی نم ناد %~% زیره بهفدجهد، به گوس تورسد.

PageV01P443

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0447.jpg)

# بهی ومافان ممشون
# در کیش وقربان بستن
# ~~2748 چون زور کمان، بر بر و دوش تورسید تیرش، به لب چشمهآ نوش تورسید
# # گویی، زهش از حدیث من بافته بود %~% یضا %~% زیرا که به صد جهد، به گوش
~~تو رسید!
# # 2749 ترکم، سوی آماج که آمد سر مست %~% چون غمزهآ او، تیر و کمان اندر
~~دست
# # هر تیر، که از خودش چومن دور انداخت %~% ایضا %~% نالان نالان برفت و،
~~در خاک نشست
# # 2750 تا در غم عشق، زار و حیران گشتیم %~% زاهد بودیم، نابسامان گشتیم!
# # از بهر بتی، که کیش و قربان دارد %~% از کیش برآمدیم و، قربان گشتیم!
### | ایضا
# # 2751 هرگه که توم نعل اسب یکران بندی %~% داغی دگرم، بر دل و بر جان
~~بندی
# # قربان شومت پیش، چو بگشایی کیش %~% وز کیش برون شوم، چوقر بان بندی!
### | درتیرانداختن
# # 2752 گر مهر خموشی، ز زبان برگیری %~% بار غمم، از گردن جان برگیری
# # قربان تو گردم، چوتو تیراندازی %~% وز کیش برآیم، چو کمان برگیری!
# درطاق وجفت
# # 2753 آن طاق بتان، که سازمش دیده وثاق %~% زان پس که مرا نخواست، جز
~~جفت فراق
# # ابروی به طاق و جفت نرگس بنمود %~% پس گفت مراکه: ««جفت خواهی یاطاق؟))
### | ایضا
# # 2754 آن طاق، که نیست جفت او در آفاق %~% ««جفتا طاقا» بباخت با ما، به
~~وثاق
# # س گفت مراکه: «رطاق خواهی یاجفت؟» %~% گفتم: به توخفت، وزهمه عالم طاق!
### | کبوتر باختن
# ~~2755 مضراب ززلف و، نی زقامت سازی در شهر، تو را رسد کبوتر بازی
# # دلها چو کبوترند در سینه، طپان %~% تا تو، نی عشق در کدام اندازی؟
### | شعر گفتن
# ~~275 شاعر پسری تو، ای دلارام پدرهر بیت تو، گوهری است بسیار خطر
# # سنگ است دلت، توآفتاب ای دلبر %~% در سنگ، زآفتاب آید گوهر!

PageV01P444

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0448.jpg)

### | برپای ایستادن
# # 2752 بر پای ستادن تو، ای شمع سرای %~% پیش هر کس، مرا در آورد ms275 زپای
# # مرپای چگونه بینم، از بهر خدای؟ %~% آن را که به دیده بر، همی خواهم
~~جای!
### | اشرم کردن
# # چون دلشدهای نیز، به تو در نگرد   2758 شبها، زتکلف سخن اندر گیری %~%
# رنگی بنهی و، دیگری بر گیری! %~% روزان، به کرشمه ناز در سر گیری
# # 2750 ای ماه فلک، که اینچنین شرمگنی %~% ایضا %~% خود ماه که دیدهست،
~~بدین شرمگنی ؟
# # از شرم سرشته اند، آب و گل تو %~% بس نادره نیست، از تواین شرمگنی!
### | آب خوردن
# # 2760 این کوزه، طلسمی است مهیا کرده %~% گویی، زگل من است عمدا کرده
# # در حسرت آنکه لب نهد، بر لب تو %~% مانده ست برابرت، دهان واکرده!
### | ایضا
# ~~276 ای زلف کژت، فکنده در دلها تاب   وی خشم خوشت، ربوده ازمن خور و
~~خواب
# # برلب چولب کوزه نهی، ازسر ذوق %~% اندر دهن کوزه، همی آید آب!
### | ایضا
# # 2766 ای خواب من، از نرگس شهلا برده %~% خون دل من، با لب گویا خورده
# # توآب همی خوری و، چون کوزه دلم %~% ماندهست برابرت، دهان وا کرده!
### | نقاب بستن
# # 2763 گیرم، که در عهد و وفا در بستی %~% یکباره، ره وصل به ما در بستی
# # دعوی کردم، که ماه را می مانی %~% منکر چه شدی، روی چرا در بستی؟
### | نقاب گشادن
# ~~276 رویت، که چوآفتاب گردون آمد بربسته نقاب، گرچه موزون آمد
# # اکنون که گشادهای نقابت، گویم: %~% خورشید نگر، ز ابر بیرون آمد!
### | زنجیر قلندرانه زدن
# ~~2765 ای زلف معنبرت، چو پیچان زنجیر   وی خط خوش تو، همچو از جان زنجیر
# # سوگند به زلفت، که علی رغم دلم %~% دیوانه شدم، بیش مجنبان زنجیراه
~~PageV01P445
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0449.jpg)

# بربام آستین افشاندن
# # 2766 چون غمزهآ مست، در کمین اندازی %~% دانم که به نزد من زکین اندازی
# # رضوان بهشت، جان به توبر پاشد %~% چون برلب بام، آستین اندازی!
### | در لب گزیدن
# ~~2767 گفتم: شکری از آن دهن، خواهی داد؟ یا باز، جوابم به سخن خواهی
~~داد؟
# ~~2768 من دوش، به یار گفتم: ای تنگ شکر! ms276   لب را بگزید، گفتمش: سخت مگز!
# %~% ایضا %~% تا خود نخوری، آنچه به من خواهی داد! %~% خواهی که گزم لب تو،
~~یک بار دگر؟
# # بگرفت به دندان، لب چون بسدتر %~% ایضا %~% یعنی که: لب آن توست، دندان
~~بر سرا
# # 2769 بر من چو گزید انگشت، آن سرو سهی %~% گفتم که: همین همی کن، ای
~~روزبهی!
# # لعل تو مفرح است و، نافع نبود %~% ایضا %~% تا، مروارید بر مفرح ننهی!
# # 2770 گفتم که: توانم به وصال تورسید؟ %~% تیر مژه، در کمان ابرو بکشید
# # گفتم که: تورا به کام، گویی بینم؟ %~% بر زد به لب عقیق بر، مروارید
### | ایضا
# # 2771 گفتم که: دلم زعشق توتاب گرفت %~% دریاب، که دیده نیز خوناب گرفت
# # بادام فرا شکست، یعنی که: خموش! %~% در یستهآ نیم بسته، عناب گرفت
### | درپنهان شدن
# ~~2774 امروز، آن را که درد او در جان است دیدم، گفتم: کنون گه درمان است
# # حالی که مرا دید، نهان گشت از من %~% یعنی که: پری زآدمی پنهان است!
### | ایضا
# ~~2773 آن یار، که واجب است از او ترسیدن  دزدید دل مرا، به اول دیدن
# # نهان گردد کنون، چو در وی نگرم %~% ترسد، که بگیرمش به دل دزدیدن!
### | در معشوق قصاب
# # 277 هر کارد، که از گشته خود بر گیرد %~% اندر لب و دندان چو شگر گیرد
# # گر بار دگر، به گردن کشته برد %~% از بوی لبش، زندگی از سر گیرد!

PageV01P446

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0450.jpg)

### | ایضا
# ~~2775 گفتم که: ز اولم خریدی به نیازبفروختی ام، چو کشته بودیم به ناز
# ~~گفتا که: نه قصاب چنین دارد ساز؟زنده بخرد، چو کشت بفروشد بازا
### | ایضا
# # 2776 قصاب، چنانکه عادت اوست، مرا %~% بگرفت و بکشت و گفت: کاین خوست
~~مرا!
# # ر، باز به عذر می نهد در پایم %~% ایضا %~% دم می دهدم، تا بکند پوست
~~مرا!
# # 277 ای لعبت قصاب، اگر بستیزی %~% باید که مرا به پای من آو یزی
# # اول، به سر زلف ببندی پایم %~% وانگاه، به تیغ غمزه خونم ریزی! ms277
### | در معشوق گازر
# # 2778 با ابر، همیشه در عتابش بینم. %~% جویندهآ تاب آفتابش بینم
# # گر مردمک دیدهآ من نیست، چرا؟ %~% ایضا %~% هرگه که طلب کنم، در آبش
~~بینم!
# # 2770 چون مشک بر آن لالهآ خوشرنگ زنی %~% از لاله و مشک، تنگ بر تنگ
~~زنی
# # ی سنگ شوم، جامه دران از غم تو %~% خباز %~% هرگه که در آب، جامه بر
~~سنگ زنی
# ~~278 سهمی، که مرا آن بت خباز دهدنه از سر خشم، از سر ناز دهد!
# # در دست هوای او اسیرم، چوخمیر %~% ترسم، که به دست آتشم باز دهد!
### | در معشوق درزی
# # 2781 ای رشته، چوقصد لعل کانی کردی %~% زآب دهنش، غسل نهانی کردی
# # در سوزن او، چراست کوته عمرت؟ %~% نه غسل به آب زندگانی کردی؟
# # 2782 ای رشته، چوقصد لب جانان کردی %~% ایضا %~% گفتم که: زخاتمش
~~سلیمان گردی
# # سر بسته چرایی و، دوتا ازچه شدی؟ %~% شربت نه زسر چشمهآ حیوان خوردی؟

PageV01P447

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0451.jpg)

### | ایضا
# # 2783 بر سوزن و رشتهآ تو، ای شمع طرب %~% باشد شب و روز، مرمرا رشک عجب
# # کاین، در کف سیمین تو می بازد دست %~% وان، در لب نوشین تو می مالد لب!
### | ایضا
# # 2784 گر خون دل و سوز جگر می باید؟ %~% این هست و، اگر از این بتر می
~~باید؟
# # ز اومید به تو، پیرهنی می دوزم %~% وصلی و کناری ز تو، در می باید!
# در معشوق کلاهدوز
# # 2785 این یار کله دوز، که تاج سر ماست %~% وان ماه، که طرف کلهش در خور
~~ماست
# # آموخت کله دوزی دولت، زفلک %~% یعنی : سر هر که هست، در چنبر ماست!
### | درزندان او
# # 2786 با لعل تو گیرم که شکر می بایست %~% یا با جزعت، نرگس تر می بایست
# # با حسن تو، این طرهآ بند اندر بند %~% ایضا %~% بس نیست، که این بند
~~دگر می بایست!
# # 27877 اندر بندی، که زو دلم پر خون است %~% ای ماه چگونه ای و، حالت
~~چون است؟
# # گر در بندی، غم ms278 مخور ای جان کامروز %~% ایضا %~% در بند تو، صد هزار
~~خلق افزون است!
# # 2788 ساقت، که به آرزو پرستند اورا %~% همچون دل من، چرا بخستند او را؟
# # دردی، که حوالتگه او بود دلم %~% دردا، که به رشته بر تو بستند او را!
### | در پسر ترسا
# ~~2789 گرچه صنما، همدم عیسی است دمت روح القدسی، چگونه گویم صنمت؟
# ~~از من، که کشیدهام نگارا ستمت «مویی، مویی» که مویه مویم زغمت!
### | ایضا
# # 2790 از مهر صلیب موی رومی رویی %~% ابخاز نشین کسی و، گرجی گویی
# ~~از بس که بگفتمش که: ««مویی، مویی»)موییم زبان شد و، زبانم مویی!
### | ایضا
# # 2791 ترسا پسر، از حسنت از سرنشوم %~% بر بحر غمت بگذرم و، تر نشوم!
### | از بهر چو تو عیسویی، خر نشوم!

PageV01P448

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0452.jpg)

### | ایضا
# ~~2792 ترسا یسری، که یک دمش غم ندهممویی زسرش، به هر دو عالم ندهم
# # گفتمش: یکی بوسه بده، گفت: برو! %~% من، بوسه به عیسی وبه مریم ندهم!
### | درپسر جهود
# # 2793 ای روی تو همچون کف پیغمبرتو %~% پیغمبر من باد، به حق داورتو
# # ترسم، که تودین موسوی بگذاری %~% من دین محمد کنم، اندر سر تو!
### | درطفل
# # 2794 نه، حلقهآ زلفت شده زنجیر هنوز! %~% نه، جعبتهآ جزعت شده پر تیر
~~هنوز!
# # در خون دلم مشو، که خونخوار شوی %~% ناشسته لب چون شکر، از شیر هنوز!
### | ایضا
# # 2795 از قامت تو، سرو چمن می آید %~% وز عارض تو، بوی سمن می آید
# # نارفته هنوز، بوی شیر از دهنت %~% از چشم تو، بوی خون من می آید!
### | ایضا
# # 279 فارغ نشد از نقش تو، نقاش هنوز %~% و آوازهآ حسن تو، نشد فاش هنوز
# # لعل لب تو، نشد شکر پاش هنوز %~% توفتنهآ عالمی شوی، باش هنوزا
### | ایضا
# # 2297 ای کلبن نایسوده اوباش هنوز %~% وی رنگ تو نامیخته نقاش هنوز
# # بوی تونگشت در جهان، فاش هنوز %~% توفتنهآ عالمی شوی، باش هنوز!
### | ایضا
# ~~2798 دل، مرکب عاشقی همی راند بازدر عشق، همی سلسله جنباند باز
# # راه از ms279 چپ و راست، بردلم سخت گرفت %~% طفلی، که چپ از راست نمی داند
~~باز!
### | ایضا
# ~~2792 آن، کز غم او دلم به جان می آید مست است زباده، سرگران می آید
# ~~زان قدر نداندم، که مست است و هنوز بوی می و شیرش، از دهان می آید!
### | یضا
# ~~280 در زیر کلاله، آن گل ولاله ببینبر هر مویی، دلی وصد ناله ببین!
# # الی که بود دوازده مه، دیدی %~% برخیز ومه دوازده ساله ببین!

PageV01P449

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0453.jpg)

### | ایضا
# # 2801 گاهم، به کرشمه جان و دل سوخته ای %~% گاهم، به زبان چو آتش
~~افروخته ای
# # از شیر، هنوز لعل توشیرین است %~% ایضا %~% این شیوه گریها، زکه آموخته
~~ای!
# # 2802 آن بت، که هوای ما مجازی دارد %~% رخساره، چو دیبای طرازی دارد
# # گر قیمت ما نداند او، معذور است %~% طفل است هنوز و، رای بازی دارد!
### | نمط چهلم
### | دردعای معشوق
### | صدر خجندی
# # 2803 ای چشم جهان، چشم جهانت مرساد! %~% دردی، به دو چشم ناتوانت
~~مرساد!
# # خون دل یاقوت، مگیراد لبت! %~% دود دل لاله، در رخانت مرساد!
### | کمال خجندی
# # 2804 تا باد، دلم خسته و غمگین توباد! %~% در بند رضای دل سنگین توباد!
# # در آتش غم سوختن، آیین من است %~% با سوختگان ساختن، آیین تو باد!
### | لغیره
# ~~2805 نه، عالم حسن را بقایی باشد! نه، عهد زمانه را وفایی باشد!
# # چشم بد روزگار، در تو مرساد %~% دانی که به دست ما، دعایی باشد!
### | لغیره
# ~~2806 هرگز دل من، بی غم توشاد مباد  وز بندگی عشق تو، آزاد مباد
# # از داد نگویم، که بنشناسی خود %~% جز بر منت ای نگار، بیداد مباد!
### | هستی
# ~~2807 کس، عاشق آن لب چوشهد تومبادجز فرقد و مه، مرقد و مهد تو مباد
~~PageV01P450
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0454.jpg)

### | حسین هزار مرد
# # 2800 پیوسته، می مراد در جام توباد %~% هر لب که خوش است، هم لب کام
~~توباد
# # از لطف تو، من به عجز خود معترفم %~% هم لطف تو، عذرخواه انعام توباد!
### | بغیره
# ~~2810 ای ms280 زلف، همیشه مه در آغوشت باد برخورداری از آن بناگوشت باد
# # زان چشمهآ حیوان، که لبش می خوانند %~% خون دل من همی خوری، نوشت باد!
# # 281 بی یاد تو، عیشها فراموشم باد %~% درد تو، به جای تودر آغوشم باد!
# # در وصل توباده خوردم و، نوشم بود %~% در هجر توخون دل خورم، نوشم باد!
### | عماد الشرف
# # 281 فرخ رخ تو، دژم مبادا هرگز %~% شادی دلت، به غم مبادا هرگز!
# ~~با آنکه چوموی گشتم، اندر غم تو مویی زسر تو، کم مبادا هرگزا
### | لغیره
# # 2816 عیشم، به هوای روی زیبای توباد %~% دردم، زجفای چشم رعنای تو باد!
# # هوشم، زجفای شادی افزای توباد %~% لغیره %~% گوشم، به سماع مجلس آرای
~~توباد!
# # 2814 چون آب، سر زلف تو چین بر چین باد %~% بر آتش تو، زغالیه پر چین
~~باد
# # باد، از سر [دو] زلف توعنبر چین باد %~% لغیره %~% خاک قدمت، تاج بتان
~~چین باد!
# ~~2815 دستم، ز سر زلف قو کوتاه مبادوین عیش دلم، به کام بدخواه میاد
# # هر چند، به کوی تومرا راهی نیست %~% در کوی غم تو، جز مرا راه مباد!
### | لادری
# # 281 در دست منت همیشه، دامن بادا %~% وانجا که تو را پای، مرا تن بادا
# # برقم نبود، که کس تورا دارد دوست %~% ای دوست، همه جهانت دشمن بادا!

PageV01P451

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0455.jpg)

### | نمط چهل ویکم
### | در صفت نسائیات
### | جمال حاجی گوید
# # 2817 زلفین تو، با چشم توهم پهدوبه %~% همسایهآ طرارتوه هم جادوبه!
# # رخسار تو را، نگه به آن گیسوبه %~% داند همه کس که: پاسبان هندو به!
### | الغیره
# # 2818 جانا، مه و خورشید به سیمای تونیست %~% وزخلق کسی به حسن، همتای
~~تونیست
# # این طرفه، که بر روی زمین اززن و مرد %~% الغیره %~% جز گیسویت، کسی به
~~بالای تو نیست!
# # 2819 گیسوی تو، رنگ بدوی می دارد %~% منشور حسب، چون علوی می دارد
# # افتاد برو شکن، ولیکن هرگز %~% رو بر نکند، پشت قوی می دارد!
### | الغیره
# # 2820 ای ماه، دل از نیاز پرداخته ای %~% وز ms281 حسن، بسی ذخیرهها ساخته ای
# # زان گیسوی مشکین مرصع به گهر %~% سرمایهآ نیک، واپس انداخته ای!
### | جمال حاجی
# # 2821 آن را، که دو گیسوی تو در مشت بود %~% مهر همه نیکوان، فرامشت بود
# # شاید، که مرصع به جواهر دارند %~% گیسوی تو را که آنچنان پشت بود
### | اوله
# ~~2822 ای دوست، به نزد هر که صاحبنظر است  جای تو چو گیسوی تو، بر فرق
~~سر است
# # گوشت که جواهر زکمر خواست، مرنج %~% کاو نیز، چو گیسوی تو در بند زر
~~است!
### | بغیره
# ~~2823 بس نیش، که بر دلم زنوش تو رسید تا، دست من امروز به دوش تو رسید
# # از دریتیم، علاقهای گوش تورا[ست] %~% اشک چشمم، مگر به گوش تو رسید!
### | الغیره
# ~~2824 تلخی، که زلعل باده نوش تو رسدشیرین، چو لب شکر فروش تو رسد
# # ار در سخن، علاقه ها خواهم ساخت %~% باشد که، یکی از آن به گوش تورسد!

PageV01P452

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0456.jpg)

### | لقائله
# ~~2825 لعل آمد و، از سنگدلی رنگ آمیخت تا رنگ لب تو برد و، در سنگ گریخت
# # سودای تو، آورد ز سنگش بیرون %~% وز گردن و گوش تو، چو دزدان آو یخت!
### | سید اشرف
# ~~282 بر گردن خویش، بسته ای عقد گهر   وز گوش، بیاو یختهای حلقهآ زر
# # گویی غم عشق جلوه کرد، ای دلبر %~% اشک و رخ من، به گردن و گوش توبر!
### | انوری
# # 2827 در گوش تو، هر چه زرو مروارید است %~% آن، از رخ و از دیدهآ من
~~دزدیدهست!
# # زلفین، تو زان سایه برو پوشیدهست %~% کان، بر رخ و چشم من همه کس
~~دیدهست!
### | جمال نقاش
# # 2828 ای بستهآ آن دو زلف چون دال تو من %~% وی گشته اسیر رخ وآن خال تو
~~من
# # روزی بینی : خمیده وزرد وضعیف %~% در پای تو افتاده چو خلخال تو، من!
### | نظامی
# # 2829 چون دست نگتار من به گل پیوندد %~% جامی است بلورین، که به مل
~~پیوندد
# # پیرامن رخ، زدهست در مقنعه گل %~% یعنی : همه جزوها به کل ms282 پیوندب!
### | در سرمه کشیدن
# # 2830 چشم و سرتو، همت شاهی دارد %~% بی آنکه کنی سرمه، سیاهی دارد
# # زین بیش مکن سرمه، به جان و سرتو %~% کان چشم تو، سرمهآ الهی دارد!
### | در آرایش کردن
# ~~2831 ای مه شده پیش رخ رخشان تو، پست   ماهی و قصب در زنخ آورده و، من
# %~% ایضا %~% با هوش آید از لب خندان تو، مست! %~% مانند قصب، پیش زنخدان
~~توبست
# # 2832 ار حلقه ز زلف خویش، نگشایی به %~% ور رنگ و نگار چهره، نفزایی به
# # رخسارتو را، چو صنع ایزد آراست %~% آراسته را اگر نیارایی به
~~PageV01P453
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0457.jpg)

### | لغیره
# # 2833 گر شانه، زبان در خم گیسوت کشد %~% گر آینه، روی سخت در روت کشد
# # سرمه که بود؟ که آید اندر چشمت %~% یا وسمه، که او کمان ابروت کشد؟
### | الغیره
# # 2834 آن زلف تو، بارگاه من بایستی %~% وان چشم تو، خوابکاه من بایستی!
# # دست تو، که خون عاشقان می ریزد %~% در گردن پر گناه من بایستی!
### | کمال اسماعیل
# # 2835 با آنکه به کس دست به پیمان ندهی %~% زنجیر ز زر کنی و، بر دست
~~نهی
# # بربست بیکبارگی، ای سروسهی %~% زر، دست تورا، چوبی زری دست رهی!
# دررنگ به کاربردن
# # 2836 شبگیر، به من باز ده انگشت نمود %~% چون ده قلم سیم، همه خون آلود
# # آن ده قلم سیم، چویک ساعت بود %~%  %~% ده ماهی سیم [شد]، همه مشک
~~آلود!
### | ایضا
# # 2837 تا دلبر من زلف کژ خود پیراست %~% تیر قد من، چو کژ کمانی شد راست
# # تا ده قلم سیم، به عناب آراست %~%  %~% یکسر، قلم عافیت از ما برخاست!
# دردست نگار کردن
# ~~2838 از بس که سر زلف سیه تابد یار هر ده سر انگشت، سیه کرده چوقار
# # وزبس که زمن به دست پوشد رخسار %~% پذرفت دو دستش، از دو رخسار نگار
### | در روی شستن
# # 2839 ای داده سر زلف توام، تاب به تاب %~% چشمت برده، زچشم من خواب به
~~خواب
# # آن نیست عجب، که خون به ms283 خون شویم من %~% این طرفه، که تو بشسته ای آب
~~به آب!
### | گلگونه کردن
# ~~2840 هر گز به وفا رو نکنی، خوش باشد  باما تو، از اینگونه کنی خوش
~~باشد!
# # کلگونه، زروی توبرد لاله وگل %~% لغیره %~% و انگاه تو گلگونه کنی، خوش
~~باشد!
# # 2841 ای بی رخ زیبای تو، کارم فریاد %~% بی روی نکوت، چند دارم فریاد؟
# # آمد گه آنکه همچو خلخال زرت %~% در پای توافتم و، بر آرم فریاد
~~PageV01P454
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0458.jpg)

### | 455
# # 2842 ای جان و دلم به جان ودل در بندت %~% لغیره %~% فریاد از آن پستهآ
~~شکر بندت
# # گر دسترسم باشد و، دستم برسد %~% در پای تو افتم، چو سر سربندت!

PageV01P455

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0459.jpg)

### | باب دوازدهم
### | ودر عشق]
### | نمط اول
# درابتدای عشق
### | معزی
# ~~3843 ای دیده و دل هر دو، پسندیده تورا   دارم زعزیزی، چودل و دیده
~~تورا
# # از دیدن دیده، گر شود دل عاشق %~% دل عاشق گشت و، دیده نادیده تورا!
### | یاضی
# ~~2844 بگریستم از تو، باتو ناخندیدهعاشق شدم، از توخبری نشنیده
# # گر خلد برین نه ای؟ چرا نادیده %~% هم دل طلبد تو را [بتا]، هم دیده!
### | غیره
# ~~2845 آسوده دلی بود، خوش و شاد مرااز غم، نفسی نیامدی یاد مرا
# # ناگاه، به بازار بلا بگذشتم %~% تا، واقعه ای چنین بیفتاد مرا!
### | ثیر الدین
# ~~2840 عشق تو، به پیدا و نهانم کشته ستسودای تو، بی نام و نشانم کشته ست
# # ربیهده، نیستم چنین کشتهآ تو %~% چیزی زتو دیدهام، که آنم کشتهست!

PageV01P456

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0460.jpg)

### | وله
# ~~28،7 دیدم که دل خسته غمین خواهد بودتن با غم هجر همنشین خواهد بود
# ~~حالت نه چنان است، که هر کس می گفت  ای وای من ارعشق چنین خواهد بود
### | الغیره
# # 2848 عشق تو، زعالم هیولانی نیست %~% سودای تو، حد وصف انسانی نیست
# # ما را به تو، اتصال روحانی هست %~% سهل است، گر اتصال جسمانی نیست
### | لاادری
# ~~پاد توچه آتش است، کاندر دل من   2849 عشق تو، نقاب خوابم از دیده گشاد
# %~% وله %~% حالی ms284 که در آمد، آبم از دیده گشاد! %~% خوناب دل کبابم، از
~~دیده گشاد
# # 285 یک دم فتدت، که خوش گذاری با من؟ %~% وان غم - که مبادت- بگساری با
~~من؟
# # در سر دارم، که سر نثار تو کنم %~% داری سر آنکه سر درآری با من؟
### | الغیره
# # 285 گاهی که به عافیت، دلم در بر بود %~% دستم، زجنون خویشتن بر سر بود
# # این حادثهآ عشق تو، ای جان وجهان %~% دیوانگی مرا، کجا در خور بود!
### | الغیره
# # 2852 عمری است، که با عشق تودر ساختهام %~% پنهان زتو، با توعشقها
~~باخته ام!
# # زان با تونگفته ام، که هرگز خود را %~% شایستهآ خدمت تو نشناخته ام!
### | لغیره
# # 2856 گویند که : مایهآ جنون باشد عشق %~% وز دایرهآ عقل، برون باشد عشق
# # غافل بودم زعاشقی، تا اکنون %~% عشقت به من آموخت، که چون باشد عشق!
### | لغیره
# # 285 آن دل، که ز دست دلبران بر بودم %~% هرگز به کسی ندادم و، ننمودم
# # از من، به یکی نظر چنان بر بودی %~% گویی که هزار سال بی دل بودم
### | لغیره
# # 2855 ای سلسلهآ زلف تو، یکسر جنبان %~% دیوانه شدم، سلسله کمتر جنیبان
# # دارم سر آنکه سر کنم در سر تو %~% گر هست سر منت، سرای] در جنبان.

PageV01P457

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0461.jpg)

### | حاقانی
# ~~2856 در کار تو، هر زمان گرفتار ترم غمهای تو را به جان خریدار ترم
# # هر روز، به چشم من نکوروی تری %~% هر چند که بیش بینمت، زار ترم!
### | انوری
# # 2857 عشق تو، مرا زیر و زبر کرد آخر %~% از سر پایم، زپای سر کرد آخر
# # وان دل، که مرا گم شده بد چندین وقت %~% هم، سر زگریبان توبر کرد آخرا
### | الغیره
# ~~2858 آنم، که زراحت به عنا افتادم  من باز بدین غم به کجا افتادم
# # از سر سبکی، چو ذره پیرامن مهر %~% می گشتم و، در دام بلا افتادم!
### | معزی
# ~~2859 در هجر تو، با دو چشم پرخون باشمدر رنج، زهر چه گویی افزون باشم
# # یک بار بدیدمت، بدین حال ms285 شدم %~% گر بار دگر ببینمت، چون باشم؟
### | لغیره
# # 2860 دل در بر من، زدلبری می لرزد %~% جان در تن من، از خطری می لرزد
# # نشتیدستی که: از درختی، شاخی %~% چون می ببرند، دیگری می لرزد
### | باخرزی
# ~~2861 بر چهرهآ چون خون جگر نیست تورادل در کف صد گونه خطر نیست تورا
# # دردم زان است، زین همه درد دلم %~% یک ذره، ز درد من خبر نیست تورا
### | الغیره
# ~~2862 یک دم به مراد، با تو گر بنشینمچون خال تو، بر تنگ شکر بنشینم
# ~~عمری است، که در پی تو برخاستهام تا، ساعتکی با تو مگر بنشینم!
### | الغیره
# ~~2863 آن ماه، که در برم بدی کاش هنوز  نابوده شبی، بی رخ زیباش هنوز
# ~~جان خست و، دلم شکست و، تن رفت زدت    این منزل اول است، خود باش هنوز!

PageV01P458

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0462.jpg)

# # 2864 چین سر زلف خلخت می بینم %~% لغیره %~% در خواب، خیال فرخت می
~~بینم
# # هفت اندامم، چو بید لرزان گردد %~% هرگاه، که پرتو رخت می بینم!
### | نمط دوم
### | در دیده
### | کمال الدین اسماعیل
# # 2865 زین پس، نکنم شکایتی زین دل ریش %~% کز دیده فتاد حالت من، کم
~~وبیش
# # این عشق، به تنگنای دل راه نبرد %~% تا، دیده نداشت روشنایی در پیش!
# # وین مردمک چشم سیه کاسهآ من   2866 عشق تو، زلطفها که با ما کردهست %~%
# اوله %~% وله %~% در دور غم تو، دل به دریا کردهست! %~% چشمم، صدف لؤلؤلالا
~~کردهست
# # 2867 ای دانهآ در نهاده، در خوشهآ اشک %~% در راه غمت، شد سپری توشهآ
~~اشک
# ~~وین دیده، که بار داشت از قطرهآ آببر بوی تو، بفکند جگر گوشهآ اشک!
### | اوله
# ~~2868 تا کرد به روی تونظر، مردم چشمعیشی دارد، بس خوش وتر مردم چشم
# # هر شب زغمت، هزار میخی مژزه %~% بر خود بدرذ تا به سحر، مردم چشم
### | اوله
# ~~2860 چشمم، که به گریه میغ از او می بارد صد حسرت و صد دریغ، از او می
~~بارد
# # بل، تا همه خون ms286 شود، که او داد مرا %~% مهری، که هزار تیغ از او می
~~بارد!

PageV01P459

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0463.jpg)

# با اق
### | وله
# # 2870 دوش، این دل مستمندم از هر بابی %~% از زلف، همی فکند در جان تابی
# # خواب آمد و، خواست کآب رویم ببرد %~% هم دیده! که بر روی من آورد آبی!
### | هجیر
# # 2871 چندانکه به کار خود فرو می بینم %~% بی دیدگی خویش، نکو می بینم
# # با زحمت چشم من چه خواهد کردن؟ %~% اکنون که همه جهان بدو می بینم!
### | عبدالرزاق
# # 2872 زین چشم، که ابر آفرین خواند براو %~% کشتی مگر از آب توان راند
~~بر او
# # چندان کردم به چشم مست تونگاه %~% کز مردمک دیده، نشان ماند بر او
### | الغیره
# # 2873 ای دل، بشکن که نادرستیم زتو %~% کم یافته ایم، آنچه جستیم زتو
# # ای دیده، تونیز رو، که اندر ره عشق %~% چون خون گشتی، دست بشستیم زتو!
### | غیره
# # 2874 از درد فراقت، ای به لب شکرناب %~% نه روز مرا قرار، نه در شب
~~خواب
# # چشم و دل من زهجرت، ای در خوشاب %~% صحرای پر آتش است و، دریای پرآب!
# عبدالعزیز گنجه ای
# # 2875 تا چند شوی زفرقت یار، ای چشم %~% همچون لب لعل او، گهر بار ای
~~چشم؟
# # او، سوی تو از مهر نخواهد نگریست %~% ساکن شوو، آب خود نگهدار ای چشم!
### | لغیره
# # 2876 هر شب ببرد هجرتو، خواب از چشمم %~% مأوای دلم، شود خراب از چشمم
# # آتشکده را بکشت و دهقانان را %~% آتش زدلم براند و، آب از چشمم!
### | جمال الملک
# # 2877 ای دیده، شدی باز بدان مه تشنه %~% کاو دل به زنخ بکشت در چه تشنه
# # در کار توعاجزم، که نادر افتد %~% در آب کسی غرقه و، آنگه تشنه!

PageV01P460

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0464.jpg)

### | 461
### | لغیره
# ~~2878 دل در هوست باز، به زاری افتادوزجان عزیز، نک به خواری افتاد
# ~~وان چشم، که حاجبانش پیوسته بدنددور از رویت، به آبداری افاد!
### | ظهیرالدین مراغه ای
# ~~2879 در دیده، ز آرزوت گر خون آرم تو......ز دست ms287 تو چون آرم
# # هم خون بارم زدیده، تا بوک مگر %~% با خون دلت، ز دیده بیرون آرم!
### | الغیره
# # 2880 گر دل ز تو بگسلد، به دارش بزنم %~% صد جعبه تیر بی شمارش بزنم
# # ور دیدهآ من، به جز تو در کس نگرد %~% تغیره %~% آتش، به همه اصل
~~وتبارش بزنم!
# # 2881 دل را، که همه کار و کیاییش تویی %~% نیک و بد و فسق و پارساییش
~~تویی
# # گردیدهآ من، به جزتو در کس نگرد %~% وله %~% از خود گله کن، که
~~روشناییش تویی!
# # 2882 ای دل، زتو بخت من زبون می آید %~% کز دست توام صبر برون می آید
# # وی دیده، ازین رنگ که می آمیزی %~% بی هیچ شکیت، بوی خون می آید!
### | الغیره
# # 2883 تا پرتو روی یارم، اندر چشم است %~% مانند سپهر، پر زاختر چشم است
# ~~بریاد وی آراسته ام بزم، ولیک   ساقی غم و، می سرشک و، ساغر چشم است!
### | الغیره
# # 2884 گر چه دلم از حسن توتابی دارد %~% جان، هر نفسی از توعذابی دارد
# # جزدیدهآ خویشتن، نبینم کس را %~% از هر که به نزدیک تو آبی دارد!
### | لغیره
# ~~2885 رنگ شفق، از سرشک عنابی ماست صبح صادق، گواه بیخوابی ماست
# ~~در عشق تو، من زدیده می بارم خون وین نیز، برت دلیل بی آبی ماست!
# # 2886 دیده زتو، اشکم به سبو می ریزد %~% در عشق کهن، سرشک نو می ریزد
# # چشمم به رخت، زخاک ره تشنه تر است %~% با اینهمه آبها، که او می ریزدا
~~PageV01P461
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0465.jpg)

### | فرید
# # 2887 از دیدهآ من، چو اشک گلگون بچکد %~% هر لحظه، هزار قطره افزون
~~بچکد
# # برآتش هجرتو، کباب است دلم %~% چون گرم شود کباب، از اوخون بچکد!
### | معین
# # 2888 دل، روز و شب اندر تگ و پویم دارد %~% شوریدهآ زلف تو، چو مویم
~~دارد
# # هم، دیده که اشک لعلش از گرمروی %~% در عشق رخ تو، سرخرو یم دارد!
# # 2889 ای از همه نیکوان یسندیدهآ من %~% زاهد %~% خود نیک و بد تو ms288 هست،
~~بگزیدهآ من
# # نا مردمیی نکرد دل با تو، چرا؟ %~% در خون دلی، چو مردم دیدهآ من!
# # 2890 ای عکس جمالت، فلک دیدهآ من %~% الغیره %~% وی دیدن رویت، نمک
~~دیدهآ من
# # دریاب، که پر می شود از خون جگر %~% آب از دهن مردمک دیدهآ من
### | الغیره
# ~~2891 تا سوی رخت کرد نظر، دیدهآ من  پر کرد غم، از خون جگر دیدهآ من
# # گفتی که: «(شوم چوتیر در دوستیت» %~% چون تیر شدی، ولیک در دیدهآ من!
### | لغیره
# # 2892 روزی نظر از بتان بگردان، ای چشم %~% جز فتنه مدار چشم از ایشان،
~~ای چشم
# # تا بار دگر، این دل محنت زده را %~% در حادثه ای نیفکنی هان، ای چشم
### | الغیره
# # 2893 دی دیدهٔ‌ [من] زغایت خونریزی %~% بر چرخ فراشت، رایت خونریزی
# # گفتم: بنشین، ادب نگه دار و مکن %~% با غمزهآ او، حکایت خونریزی!
### | الغیره
# # 289 شد دیده به عشق رهنمون دل من %~% تا کرد پر از غصه درون دل من
# ~~2894 چون آفبت دل، زدیده بر می خیزد   زنهار، اگر نماند این دل روزی
# %~% لغیره %~% از دیده طلب کنید، خون دل من! %~% می شاید اگر دیده زدل
~~بگریزد
# # خون دل من، زدیده می باید خواست %~% زیرا که همیشه خون دل می ریزد
~~PageV01P462
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0466.jpg)

### | لغیره
# ~~2896 دیده، زفراق تو زیان می بیندبر چهره زخون دل نشان می بیند
# ~~با این همه، من زدیده ناخشنودمتا، بی رخ تو چرا جهان می بیندل
### | لغیره
# ~~2897 خاک قدمت، که هست رشک عنبرآورد به من، باد صبا وقت سحر
# # رخ پیش بداشتم که: بنشین، چشمم %~% فریاد بر آورد که: بر سر بهترا
### | نجیب گنجه ای
# # 2898 هر چند که دل را غم عشق آیین است %~% چشم است، که آفت دل مسکین
~~است
# # من معترفم که: شاهد دل معنی است %~% اوله %~% لیکن چه کنم؟ که چشم صورت
~~بین است!
# # 2890 ای دل، هوست به گفت و گوننشیند %~% وین لابه گری، در دل او ننشیند
# # ای دیده، مریز ms289 آب کاین آتش عشق %~% هرگز به چنین آب، فرو ننشیند!
### | الغیره
# # 2900 ابر آمد و، عارض چمن می شوید %~% تخت گل و، کرسی سمن می شوید
# # وین دیده، برای آنکه در من نگری %~% روزی صد بار، روی من می شوید!
### | لغیره
# # 2901 دل، دوش هزار کار سازی می کرد %~% با وعدهآ دوست، عشقبازی می کرد
# # تا، در کف پای تو تواند مالید %~% رخ را همه شب، دیده نمازی می کرد!
### | الغیره
# # 2901 با دیده دلم گفت: جوابت دارم %~% تدبیر خطاهای صوابت دارم
# ~~در آتش غم فکندی، ای دیده مرا   2903 جان درتن من، غمت به پرواز آورد
# %~% الغیره %~% گر عمر وفا کند، در آبت دارم! %~% صد راه، دلم را به دم گاز
~~آورد
# # با آنکه بریخت خونم این دیده، به قهر %~% هم، دیده که آبی به رخم باز
~~آورد!
### | لغیره
# ~~2904 ایام، چو دور از تو مرا تنها داشتاین دیده، نیابت غمت بر ما داشت
# # در هجر نو، هیچ کس نکردم یاری %~% هم دیده، که آب روی من برپا داشت.

PageV01P463

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0467.jpg)

### | باب دوازدهم - عشق
### | الغیره
# # 2905 با دل به خصومتم، که تا جان دارد %~% جز جان مرا به دست غم نسپارد
# # وز دیده هزار شکر دارم، کآخر %~% هر دم، آبی به روی من می آرد!
### | لغیره
# # 2906 اشکم، که ز دیده سر نگون می آید %~% دانی که چرا به رنگ خون می
~~آید؟
# # بشکست دلی، که پر می مهر[توا بود %~% وان می، ز دو دیدهام برون می آید!
### | لغیره
# # 2907 وقت سحرش، چو عزم رفتن بگرفت %~% دل را، غم جان رفته ازتن، بگرفت
# # اشکم بدو ید، تا بگیرد راهش %~% در وی نرسید و، دامن من بگرفت!
### | اشهری
# ~~2908 چشم من و، چشم آن بت تنگ دهان دربیع و شری شدند و، در سود و زیان!
# # کردند تجارتی، زما هر دونهان %~% الغیره %~% آن آب بدین سپرد و، این
~~خواب بدان!
# # 2909 هر روز، هزار بار می ساز کنم %~% تا از ms290 رخ زیبای تو، خوباز کنم
# # خونریز بود، میان چشم و دل من %~% هرگه، که من این حدیث آغاز کنم!
### | خ
# # 2910 ای عشق تو در درون و بیرون دلم %~% بگرفته غم تو، ربع مسکون دلم
# # امرون، دلم حدیث هجران تو کرد %~% درحال، بریخت دیدهام خون دلم!
### | عزیز علی
# # 2911 ای روی توبسته نقش چین در چشمم %~% وز چشم تو، سیل آتشین در چشمم
# # ار نیست یقینت، که تو در چشم منی %~% اینک! من وتو، بیا ببین در چشمم!
### | [جمال] عبدالرزاق
# # 2912 ای دیده، غم دلم یکی صد کردی %~% کردی تو نگه برویش و، بد کردی!
# # و اکنون، به سرشک می کنی رازم فاش %~% غماز چرایی؟ چو گنه خود کردی!

PageV01P464

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0468.jpg)

### | سجاسی
# ~~2913 با آنکه رخت کرد، تباهی بردلبگماشت، غم نامتناهی بردل
# ~~این دیده، که از سرشک در خون غرق استاو نیز، به خون داد گواهی بر دل!
### | اوله
# # 2914 کوشب، که مرا زدیده دامن ترنیست؟ %~% وزاشک من، آشیانهآ من
~~ترنیست؟
# # گرعادت دشمن همه خون ریختن است %~% ای دیده، مرا کس از تو دشمن ترنیست!
### | سید اشرف
# ~~2915 پشتم چودلم زمانه بشکست، رواست   شوری دارم عاشقم و مست، رواست
# # زد مردم دیده، دست در دامن دوست %~% اوله %~% غرقه به همه چیززند دست،
~~رواست!
# # 2916 پیوسته، حدیث عشق می گوید دل %~% رخساره، به خون دیده می شوید دل
# # رحم آر، کز آسمان نمی بارد جان! %~% بخشای، که از زمین نمی رو ید دل!
### | اوله
# ~~2917 چون دید، فسرده بر رخم ده تو اشک  کرد از رخ من، به آستین یک
~~سواشک
# # شمعم، که مرا به ریشخند آن دلبر %~% سر می برد و، می سترد از رو اشک!
### | اوله
# ~~2918 اشکی، که زدیده پیشرو ساختمشدر گرمروی، چونیک بشناختمش
# # او بود، که آبی به رخم باز آورد %~% با اینهمه، کز دیده بینداختمش!
### | الغیره
# # 2919 دلدار، مرا حال تبه می دارد %~% گوشم به در و، چشم به ره می دارد
# # تا لاجرم، این مردمک ms291 دیدهآ من %~% از دست غمش، جامه سیه می دارد
# # 2920 برد آب رخم یار و، هنر پندارد %~% الغیره %~% چشمم شب و روز، اشک
~~از آن می بارد
# # از مردمک دیده، فزود آب رخم %~% هم دیدهآ من، که آب رویی دارد!

PageV01P465

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0469.jpg)

### | الغیره
# # 2921 چشمم، که رخ فلان بدو می بینم %~% سرمایهآ بحر و کان بدو می بینم
# # شاید اگرش به خون دل می دارم   2922 بارغمت ای جان، به دل ریش کشم %~%
# لغیره %~% زیرا که همه جهان، بدو می بینم %~% چندانکه جفا بیش کنی، بیش کشم
# # ور فرمایی، دیدهآ دریا دل را %~% بر دامن اشک بندم و، پیش کشم!
### | الغیره
# # در آب دو دیده، مردم چشم مرا   2923 دوشم، غمت آیت بلا می آموخت %~% وز
# چشم من، ابر گریه ها می آموخت %~% یگانگی تو، آشنا می آموخت!
### | لغیره
# # 2924 تیری، که زغمزهآ تو پرتابی شد %~% در خون دل سوخته، عنابی شد
# # رحمی بکن ای نگار، کز آتش دل %~% این مردم دیده، مردم آبی شد!
### | جمال غزنوی
# # 2925 از دیده، کنون همدمیی می بینم %~% وز گریهآ أو، خرمیی می بینم
# # هر لحظه، بر آتش دلم ریزد آب %~% هم دیده، کز او مردمیی می بینم!
### | جمال خلیل
# ~~ای دیده، نگفتمت: نظر در رخ او   2926 ای دل، به غمش مشو که تابت برود
# %~% گستاخ مکن، وگرنه آبت برود؟ %~% از عشق دو زلفش، خور و خوابت برود
### | وله
# # 2927 دل، در سر زلف تو بپیوست مرا   صد در زبلا گشاد دیده، بر من %~%
# هم دیده، کزو گشایشی هست مرا! %~% جان، کرد به طرهآ [تو] پابست مرا
### | نمط سوم
# درنهان داشتن عشق
### | لاادری
# # (292 سرسخن دوست، نمی یارم گفت %~% دری است گرانمایه، نمی یارم سفت
# # ترسم، که به خواب در بگویم به کسی %~% شبهاست، کزین بیم نمی یارم خفت
~~PageV01P466
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0470.jpg)

### | لغیره
# ~~2929 شبها، زتف جگر نمی یارم خفتوز نوک مژه، گهر نمی یارم سفت
# # این از همه طرفه تر، که از عشق ms292 کسی %~% الغیره %~% می میرم و، با کسی
~~نمی یارم گفت!
# ~~293 من، مهر تو در میان جان ننهادمتا، مهر تو بر سر زبان ننهادم
# # تا دل، زهمه جهان کرانه نگرفت %~% با او، سخن تو در میان ننهادم!
# # 2931 دیدار تو، از نعمت دو جهان خوشتر %~% الغیره %~% وزعمر، وصال تو
~~فراوان خوشتر
# # من عشق تو، ای عشق تو از جان خوشتر %~% پنهان دارم، که عشق پنهان
~~خوشتر!
### | لغیره
# # 2932 دل گشت مهوسی، نمی یارم گفت %~% یعنی که: به هر خسی نمی یارم گفت
# # او زنده بماناد، که من در غم او %~% می میرم و، با کسی نمییارم گفت!
### | الغیره
# # 2933 از دیده، اگگر نه خون روان داشتمی %~% رازت، زدل خسته نهان داشتمی
# # ور زانکه نبودی، دم سرد و رخ زرد %~% رازت نه زدل، نهان زجان داشتمی!
### | لغیره
# # 293 گر چه زغمت، با غم و تیمارم جفت %~% اندوه تو، صبر از دل بیمارم
~~رفت
# # راز دلم، از زبان چنان پنهان است %~% کز دل به زبان، هیچ نمییارم گفت!
### | الغیره
# # 2935 ای کار غمت، ز دل قرارم بردن %~% مپسند، جفای بیشمارم بردن
# # خالی نیم از نام تویک دم، لیکن %~% خ %~% نامت، بر هر کسی نیارم بردن!
# # 293 با بوی غم تو، گر توان داشتمی %~% کی، چهره به رنگ ارغوان داشتمی؟
# # خون مژه، گر فاش نکردی رازم %~% درد تو، زخود نیز نهان داشتمی!
### | خر
# # 2937 از غایت صبر، با خرد می سازم %~% وز بوالعجبی با دل خود می سازم
# # تا، یردهآ راز من دریده نشود %~% باهر بد و نیک و، نیک و بد می سازم!

PageV01P467

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0471.jpg)

### | جمال خلیل
# # 2938 من درد تورا، دوای جان خواهم داشت %~% چون جانش، نهان از این وآن
~~خواهم داشت
# # راز تونه [تنها] زدل، ای راحت جان %~% تا جان دارم، زجان نهان خواهم
~~داشت!
### | وله
# # 2939 فرخ تن آنکه در غمت مرد، نگفت %~% و اسرارتو، با بزرگ و با خرد
~~نگفت
# # سر در کفن خاک بپیچید و، برفت %~% راز ms293 غم توبدان جهان برد، نگفت!
### | نمط چهارم
### | در رسوا شدن
### | شیخ اوحد کرمانی
# # 2940 اندر طلب وصل تو، ای بینایی %~% تا کی باشم، شیفته و سودایی؟
# # گفتی: نرسی به وصل بی رسوایی %~% رسوا گشتم، دگر چه می فرمایی!
### | صدر الشریعه
# # 2941 تا باز دکم دشمن جان و تن شد %~% از دوست بگشت و عالمی دشمن شد
# # وز دیدهآ من، که تیره می دارد آب %~% بر عالمیان، سر دلم روشن شد!
### | لغیره
# ~~2942 در عشق تو، دل برفت و جان پرخطر است  زیرا که دو دیده، بر سرم
~~نوحه گر است
# # من، عشق تو را چگونه دارم پنهان؟ %~% کزدیده به دل، هزار صاحبنظر است!
### | لغیره
# ~~2943 ای عشق تو،خان و مان برانداز دلم هجر تو: زصبر خانه پردازدلم
# # از راز دلم، خبر که دارد هرگز %~% تا اشک بوذ نهان بر این راز ذلم؟
### | الغیره
# # 2940 در عشق تودل برفت، جان را چه کنم؟ %~% وین شخص ضعیف ناتوان را چه
~~کنم؟
# # گیرم، که من آن حدیث پیدا نکنم %~% خونابهآ ناب دیدگان را چه کنم؟
### | الغیره
# ~~294 مسکین دل من، وصال جان می جوید  رخسارهآ من، به زعفران می شوید
# # حالی، که به صد حیله نگفتم با کس %~% خود آب دو دیده، رایگان می گوید!

PageV01P468

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0472.jpg)

### | لقائله
# ~~294 بیداد نگر، که اشک ما با ما کردما را بر دشمنان خود، رسوا کرد
# # در دیده، به خون جگرش پروردم %~% بیرون شد و، راز دل من پیدا کرد!
### | القائله
# # 2947 اندر طلب وصل بت سیم اندام %~% ما را به جهان، نه ننگ ماندهست و،
~~نه نام
# ~~وز بهر لبش، همچوزبان افتادیمدر هر دهن و، هم نرسیدیم به کام!
# ~~2948 آن را که غمی بود، که بتواند گفتغم ازدل خود به گفت: بتواند رفت
# ~~این طرفه گلی نگر، که ما را بشکفتنه رنگ توان نمود و، نه بوی نهفت!
### | خر
# # 2949 ای یوسف مصر حسن هر انجمنی %~% فریاد وفغان زتوست، در هر وطنی
# # بی آنکه ms294 برآید زلبت، کام دلم %~% هستم چوزبان، فتاده در هر دهنی!
# # 2950 عمری است، که آن پریوش حور نژاد %~% ناورد به هیچ نیک و بد از ما
~~یاد
# ~~این طرفه، که تا زبان زما باز گرفت ما را، چوزبان در دهن خلق نهاد!
### | خ
# # 2951 ای دوست، مده به دست غوغا ما را %~% دستی برنه، میفکن از پا ما
~~را!
# # چون سوختهآ عشق تو گشتیم، مکن %~% خا %~% یکباره، میان خلق رسوا مارا!
# # 2952 تا بر در تو چو آستان افتادم %~% چون آب، زچشم دوستان افتادم
# ~~از بس که زبان من به یاد لب توستدر هر دهنی، همچو زبان افتادم!
### | خ
# ~~2953 تامن زمیانه بر کران افتادم دور از تو، به محنتی گران افتادم
# # چندان صفت لب ودهانت گفتم %~% کاندر دهن جهانیان افتادم!

PageV01P469

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0473.jpg)

# ~~2954 یک شهر، گشادند زبان بر من و توبستند دروغ، این و آن بر من و تو
# # ای مردمک دیده، چه تدبیر آخر؟ %~% تا ظن نبرند مردمان بر من وتوا
# # 2955 دل، در غم تو هزار جانبازی کرد %~% خون گشت و،خموش بود و، دمسازی
~~کرد
# # کوشید بسی، به جان نهان داشت غمت %~% بوی جگر سوخته غمازی کرد!
# ~~آمد گه آنکه آشکارا، شب وروز   2956 جانم به لب آمدهست، این راه از او
# %~% فبریاد کنان، زنم علی الله از او! %~% از بس که کنم به پرده در، آه از
~~او
### | نمط پنجم
### | در بد ناهی
### | سید اشرف
# # 2957 یک چندهنهان نزد دلارام شدیم %~% آخر به عیان، جفت می وجام شدیم
# # ترس من ویار من، زبدنامی بود %~% لغیره %~% اکنون زچه ترسیم؟ که بد نام
~~شدیم!
# # 2958 آوازهآ خویش، سخت بد می شنوم %~% این حال، نه از یکی، زصد می شنوم
# # رسوای جهان چنان شدم، کزچپ و راست %~% هر جا که رسم، حدیث خود می شنوم!
### | الغیره
# # 2959 ای از تو مرا ذخیره ناکامی بس %~% پایان غم تو، بی سرانجامی بس
# ~~گفتی که: «ازعشق من چه داری حاصل؟»آوازه و، گفت ms295 و گو و، بد نامی بس!
### | الغیره
# # د نام شدم زبهر تو، میارزد   2960 در عشق تو، گرچه هست ناکامیها %~%
# باشد همه پختگی پس خامیها %~% عشق توبه صد. هزار بدنامیها!

PageV01P470

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0474.jpg)

### | الغیره
# ~~296 تا دیدهآ عقل خویش، بر دوخته ایمما، خرمن خود به دست خود سوخته ایم
# # افسوس، که در مدت این عمر عزیز %~% الغیره %~% نامی، به هزار ننگ
~~اندوخته ایم!
# # 296 در عشق تو، شد آنهمه دانایی من %~% سرگشتهآ غم شد، دل سودایی من
# ~~تا، روی زمین گرفت زیبایی توبر چرخ شد، آوازهآ رسوایی من!
# # 2962 دل می نشکیبد از تو، مشکل این است %~% جان بر سر دل نهم، اگر دل
~~این است
# ~~گفتی که: «زعشق من چه داری حاصل؟) بد نامی و عمر رفته، حاصل این است!
# # 296 گفتم که: مرا زوصل رنگی باید %~% گفتا که: تورا در آن درنگی باید
# # گفتم که: مگو، که نام و ننگم بشود %~% خر %~% گفتا که: نخست، نام و
~~ننگی باید!
# # 296 دل، از توی تند خوچه دارد حاصل؟ %~% جز غصه ز چند رو، چه دارد
~~حاصل؟
# # از مملکت حسن توو، خدمت خود %~% جز بد نامی، بگو چه دارد حاصل؟
### | نمط ششم
### | در سفر وباز آمدن
### | مهستی
# ~~2963 چندانکه بخواهی، غم و رنجوری هست   در دوستیت، و آفت مهجوری هست
# # هنگام وداع است، چه می فرمایی %~% یک ساعته دیدار تو، دستوری هست؟
### | الها
# ~~2962 هر ناله، که بر سر شتر می کردم  در پای شتر، نشار در می کردم
# ~~هر چاه، که کاروان تهی کرد زآبمن، باز به آب دیده پر می کردم!

PageV01P471

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0475.jpg)

### | ها
# # 2969 سودا زدهآ جمال تو، باز آمد %~% تشنه شدهآ وصال تو، باز آمد
# # نو کن قفس و، دانهآ لطف تو بپاش %~% ولها %~% کان مرغ شکسته بال تو،
~~باز آمد!
# # 2970 تا از تف آب، چرخ افراشتهاند %~% غم در دل من، چوآتش انباشتهاند
# # سرگشته چوباد، می دوم در عالم %~% تا خاک من، از چه جای برداشتهاند؟ ms296
# # 2971 ببرید زیاران، فلک ناباکم %~% و آواره بکرد، گردش افلاکم
# # تا خود، زکدام چشمه نوشم آبی؟ %~% یا خود، به کدام خطه باشد خاکم؟
# # 2972 جز محنت و غم، نیست در این ره با من %~% خون می بارم زدیده، دامن
~~دامن
# # کس چون من مستمند دلخسته مباد %~% چشم از پس و، راه پیش و، غم پیرامن!
# ~~2973 ای بخت، چرا شدی زما سرگردان؟وی یار، چرایی ز وفا سرگردان؟
# # وی چرخ، بگو که تا به کی خواهی داشت %~% مانندهآ خویشتن، مرا سرگردان؟
# # 2974 خورد آتش غم در این سفر، پاک مرا %~% وز آب دو دیده، کرد غمناک
~~مرا
# # چون باد، فتاده روز و شب درتگ و پوی %~% تا خود، به کجا همی برد خاک
~~مرا؟
### | کمال اسماعیل
# ~~2975 ماییم، فتاده روز و شب درتگ و تاز برخیره، نهاده روی در شیب و
~~فراز
# # نه هیچ ره آورد، به جز رنج سفر %~% لغیره %~% نه هیچ پس افکند، به
~~جزراه دراز!
# # 2976 آمد به وداعم، از سر ناز و نوید %~% ناهید رخی، نوحه کنان تا
~~ناهید
# سیاره همی راند زغم بر خورشید %~% او اشک همی سترد و، من لوح امید!
### | لغیره
# # 2977 در کوی تو، هیچ کار من ناشده راست %~% ایام به کین خاستن من
~~برخاست
# # آخر به دلت گذر کند؟ چون بروم %~% کان دلشده، کی رفت وچگونه ست وکجاست؟

PageV01P472

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0476.jpg)

# ~~2978 محبوب فراقم، چو حبیبم تونه ای   یاد آور از این عاشق رنجور غریب
# %~% لغیره %~% بیمار گرانم، چو طبیبم تونه ای! %~% شکرانهآ آنکه من غریبم،
~~تونه ای!
### | لغیره
# # 2979 گفتم: بروم، همه رخش چین بگرفت %~% عنابچه هاش کار پروین بگرفت
# # میمین ذقنش، ستون سیمین بگرفت %~% در فندق او دو برگ نسرین بگرفت
### | لغیره
# ~~2980 در عشق تو چون چنگ رگ و پوست شدم و اندر سر تو گرچه نه نیکوست شدم
# # عمر تو دراز باد در حسن، که من %~% گر نیک بدم و گربد، ای دوست، شدم!
### | الغیره
# # 298 هر مرحله ای، ms297 که رخت برداشته ام %~% از خون جگر، مرحله تر داشته ام
# # از تو، خبر وصل مبادم هرگز %~% گر بی تو، زخویشتن خبر داشته ام!
### | سید اشرف
# # 2982 ای در زلفت کرده دل و دین منزل %~% وی در شکرت، ساخته پروین منزل
# # چون خواهم رفت، بی تو چندین منزل؟ %~% اوله %~% کز دست شدم، هم به
~~نخستین منزل!
# ~~در هر منزل، همی بباید کردن   2982 زان لحظه، که نوش کرده ام جام وداع
# %~% اوله %~% ترسان ترسان، همی برم نام وداع %~% آن نوحه گری، که کرد هنگام
~~وداع!
# # 2984 نه، یاد کند یار ز رنج سفرم %~% نه، نامه فرستد ونه پرسد خبرم
# # گر دارد از این، هزار باره بترم %~% هرگز، گلهآ دوست به دشمن نبرم!
### | وله
# ~~2985 ای چرخ، ازاین غربت بی پایان چند؟وززیستن بی سر و [بنی] سامان
~~چند؟
# # آواره زخان ومان وکام دل خویش %~% از بهر خدای، ای مسلمانان چند؟

PageV01P473

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0477.jpg)

# باب دوازدهم - عشق
### | وله
# ~~2986 گر سایهآ من، بود گران بر نظرت من رفتم وسایه رفت، دل ماند برت
# # هم زحمت من، زسایهآ تو برخاست %~% هم زحمت سایهآ من، از خاک درت
### | وله
# # 2987 هنگام وداع، آن بت زهره نظر %~% گریان گریان، گرفت ما را در بر
# # در دیده و اشک او چو کردیم نگاه %~% دیدیم: هزار زهره، بر روی قمر!
### | اوله
# # 2988 یادم، چو از آن عزم سفر می آید %~% بر من، همه خوشدلی به سر می
~~آید
# # گلگون سرشکم، که چوآبی است روان %~% از گرمروی، به روی در می آید!
### | اوله
# # 2989 جانا، نظری برتن بیمارم نه %~% دستی، به کرم بر دل غمخوارم نه
# # یک لحظه بیا، که من بخواهم رفتن %~% ره توشه ای از وصال، در بارم نه!
### | وله
# # 2990 ای دل، ز فراق یار رعنا بگری %~% چون ابر بنال و، همچو دریا بگری
# # بر وصل دروغ امشبین، خنده مزن %~% بر فرقت راستین فردا، بگری!
### | وله
# ~~2991 چاکر، به درت خسته جگر باز آمددرمانده و ناخوانده، ms298 ز در باز آمد
# # این شوخ گریز پا، دگر بازآمد %~% بیچاره به پا رفت و، به سر باز آمد!
### | وله
# # 2992 عاشق، برت ای شمع چگل باز آمد %~% مسکین چه کند زدست دل؟ بازآمد!
# # تشنیع زنان، غمین غمین شد زبرت %~% تشو یر خوران، خجل خجل باز آمد!

PageV01P474

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0478.jpg)

### | 75
# # 2993 گر وقت مرا پای به گل باز آمد %~% اوله %~% دیوانه بدم، عقل به دل
~~باز آمد
# # آن بندهآ بگریخته از درگه تو %~% فریاد کنان، خجل خجل باز آمد!
### | اوله
# # 2994 رفتم به سفر، من از جفا کردن تو %~% وز محنت عاشقی و، غم خوردن تو
# # در غربت اگر بمیرم، ای جان و جهان %~% اوله %~% خون من مستمند، در گردن
~~توا
# # 2995 گر باز آیم، یاد تو ساغر گیرم %~% خاک قدمت، چو تاج بر سر گیرم
# # گر رنجه کنی پای، به استقبالم %~% وله %~% گر دست رسد، پای تو در زر
~~گیرم!
# # 2996 پالوده شدم، زخون دل پالودن %~% فرسوده شدم، زدل به غم فرسودن
# # با توبه حضر، قرار و آرامم نیست %~% بی تو به سفر، چگونه خواهم بودن؟
### | لاادری
# # 2997 رفتیم زشهرت، ای به رخ چون مه نو %~% کردیم دل خسته، به یک بوس
~~گرو
# # ای راحت جان من، زیانی دارد؟ %~% لقائله %~% از روی نفاق، اگر بگویی
~~که: مرو!
# # 2998 اینک رفتم من، ای بت بنده نواز %~% تا چون باشم بی تو، در این راه
~~دراز؟
# # زنهار بتا، تا بر تو آیم باز %~% عشرت مکن و، می مخور و، رود مسازا
# ~~بر مرکب غربت افکنم، مفرش عشق   2999 تا کی کشم، این فتنه و زرق خوش
# عشق؟ %~% جان ودل من، بماند در ترکش عشق %~% جز آب غریبی، نگشد آتش عشق!
# ~~3000 می نتوانم، فراقت اندیشیدنوین شربت چون زهر سفر نوشیدن
# # پیوسته، از آن پر آب دارم دیده %~% تا بی رخ تو، جهان نباید دیدن
~~PageV01P475
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0479.jpg)

### | نمط هفتم
# درپیام دادن و، کربابه(؟)
### | لاادری
# # 3001 ای باد، اگر چه باد می پیمایم ms299 %~% چون برکذری، به کوی شهر آرایم
# # بر گوی که: آن دلشده تا جان می داد %~% می گفت که: خدمت دگر را شایم؟
### | ثیر
# # 3002 ای نور دل ودیده وجانم، چونی؟ %~% وی آرزوی هر دوجهانم، چونی؟
# # من بی لب لعل تو، چنانم که مپرس! %~% تو بیرخ زرد من، ندانم چونی!
# # 3003 پیوسته، نیاز جان تو را می گویم %~% حقا که نه ازروی ریا می گویم
# # ای جان من و، دل من و، دیدهآ من %~% چونی و چگونه ای؟ دعا می گویم!
# # 3004 آن کان رخ همچویاسمین می بوسد %~% شک نیست، که روی حور عین می
~~بوسد
# # این بنده، اگر چه از وصالت دور است %~% می گوید خدمت و، زمین می بوسد!
# # 3005 بر یاد لبت، لعل نگین می بوسم %~% آنم چو به دست نیست، این می
~~بوسم
# # دستم چو به دستبوس وصلت نرسد %~% می گویم خدمت و، زمین می بوسم!
### | خ
# ~~3006 ای خیمهآ خلوت زده بر گوشهآ دل  دانی که ندادهای زلب، توشهآ دل
# # ای داس جفا نهاده بر خوشهآ دل %~% با اینهمه چونی؟ ای جگر گوشهآ دل!
# # 3007 با شیوهآ مردمی در آیی، آخر! %~% ما را، به از این روی نمایی آخر!
# ~~از تنگدلی، سخن نمییارم گفت امروز سه روز است، کجایی آخر؟
# # 3008 یک روز، به نزد ما نیایی آخر %~% یک لحظه، به پیش ما نپایی آخرا
# # ده روز بر آمد و، نگفتی چونی %~% ای شکر بی نمک، کجایی آخر؟

PageV01P476

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0480.jpg)

# # 3009 ای سرو گزیده پیش قدت پستی %~% گل، با رخ تو کرده چو بلبل مستی
# # اکنون، که زرنج و زحمت ما رستی %~% چون می باشی؟ چه می کنی ؟ خوش هستی؟
# # 3010 ای گل، تنها منیان بستان چونی؟ %~% بینالهآ این هزار دستان، چونی؟
# # می ما، که جهان برای ما خواسته ای %~% ای دیده چه می کنی و، ای جان
~~چونی؟
# # 3011 ای لعبت هر دو روشنایی چونی؟ %~% ا %~% وی همدم راه آشنایی، چونی؟
# # تا از برم ای ms300 دوست جدایی، چونی؟ %~% ای جان وجهان من، کجایی، چونی؟
### | خم
# # 3012 ای مهر نما و کینه گستر چونی؟ %~% ای روحنواز عشق پرور چونی؟
# # جانم زمیان جان، تورا می پرسد %~% و %~% چونی و چگونهای و، دیگر چونی؟
# # 3013 ای مطرب خوشنوای دلبر، چونی؟ %~% وی گلرخ رعنای سمنبر، چونی؟
# # ای سوخته از روی چوماهت خورشید %~% از زحمت دوشینهآ چاکر، چونی؟
### | اخر
# # 3010 چون عقل، زفهرست جهان بیرونی %~% چون روح، ز مشروح صفت افزونی
# # بنده، زمیان جان تو را می پرسد %~% چون بودی دی و دوش و، اکنون چونی؟
### | مرتضی
# # 3015 ای باد سحر، که لطف یاور بادت %~% همواره چنین پای تکاور بادت
# # رونزد کسی، که رفت و زنهار بخورد %~% گو: من رفتم، خدای داور بادت!
### | ایضا
# # 3016 ای باد، به کوی یارم ار برگذری %~% با یار چو ازحال دلم با خبرنی
# # گویی تو: چوبلبل و چوگل شیوهآ او %~% ایضا %~% گه نوحه گری بود و، گهی
~~شیوه گری!
# # 3017 ای باد، زهر سو که گذار است تورا %~% فرسنگ چه ده، چه صد هزار است
~~تورا
# # ار بهر خدا، به نزد یارم بگذر %~% گو: دوست، هنوز دوستدار است تورا!

PageV01P477

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0481.jpg)

### | وله
# # 3018 ای سرو، که بر رهگذر آن پسری %~% چون بر تو گذر کند، مرآن رشک پری
# # گو: زآرزوی قد تو، پیش قد من %~% بس لابه گری کرد، یکی رهگذری!
# # 3019 ای آنکه زجان و دل فزون می باشی %~% وز دایرهآ وصل، برون می باشی
# # من مردم زاشتیاق تو، لیکن تو %~% چونی و چگونه ای و چون می باشی؟
# # 3020 ای خسته دلم زتو فزونی، چونی؟ %~% و آسایش بیرون و درونی، چونی؟
# # بر من بی تو، خواب و خورش گشت حرام %~% بی من، تو چگونه ای و چونی،
~~چونی؟
### | نمط هشتم
### | در غیرت
### | عنصری
# # 3021 در عشق تو، کس پای ندارد جز من %~% در شوره کسی تخم نکارد، جزمن
# # با دشمن وبا دوست، بدت می گویم %~% تا هیچ کست، دوست ندارد جزمن!
# # 3022 ms301 رشک آیدم از شانه، که مویت بوسد %~% وز آینه، کونشان رویت بوسد
# ~~هر روز کنم دیده و دل، آتش و آباز باد سحر، که خاک کویت بوسد!
# # 3023 هرگه، که همی سوی توباشد نظرم %~% خواهم که تورا نبینم، ای چشم و
~~سرم!
# ~~زیرا که در آن زمان که در تو نگرم بر مردمک دیدهآ خود، رشک برم!
# # 3024 می رشک آید مرا زخاک کویش %~% بر باد حسد برم، که آرد بویش
# # در آینه منگراد، آن بینایی %~% تا دیدهآ او نیز، نبیند رویش!
# ~~3025 چشمم، نظر ار بر دگری اندازدیا با دگری، عشق جمالت بازد
# # در سینه، ز غیرت آتشی افروزم %~% کزشعلهآ آن، دیدهآ من بگدازد!

PageV01P478

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0482.jpg)

# ~~از باد، به رشکم که به تو برگذرد   -302 با ماه، به جنگم که بدو در
# نگری %~% باخاطر خود، بدم که بر وی گذری %~% وز خاک، به دردم که مر او را
~~سپری!
# # 3027 بر دیده، دلم رشک برد از پی دوست %~% یعنی: نظرش چرا بر آن روی
~~نکوست!
# # این طرفه، که دیده نیزمی رشک برد %~% بردل، که همه ساله چرا دوست در
~~اوست!
# # 3028 سرو سهی و ماه تمامست خوانم %~% یا مرغ در افتاده به دامت خوانم
# # زین هر سه، ندانم که کدامت خوانم؟ %~% کز رشک نخواهم، که به نامت
~~خوانم!
### | مهستی
# ~~جانم بشود زغیرت، ای جان و جهان   3020 منگر به زمین، که خاک و آبت
# بیند %~% ولها %~% گر زانکه شبی، کسی به خوابت بیند! %~% منگر به فلک، که
~~آفتابت بیند
# # 3030 از بس که کند زلف توبا روی توراز %~% بیم است، که از رشک کنم کفر
~~آغاز
# # من بندهآ بادی شدم، ای شمع طراز %~% کاو زلف تو، از روی تو بر دازد باز
### | جرجانی
# # 3031 جزمن کسی ار کند به وصل توامید %~% بر دیدهآ او کنم سیه، روز سپید
# # زیرا که ز رشک، بر نتابد دل من %~% خورشید رخا، که بر تو تابد خورشید!
### | اخ
# ~~3032 ای لطف مه و ms302 حسن پری دایه توراخورشید ز توداده به پیرایه تور
# # روزی، که به نزدیک منت رای بود %~% اخ %~% از رشک، نخواهم که بود سایه
~~تورا!
# # 3033 هر کس که نگه کند به چشم مستش %~% از رشک، دعای بد کنم پیوستش
# ~~وان کس، که به انگشت رخت بنماید گر دسترسم بود، ببرم دستش!
### | خ
# ~~3034 ای عشق تواز جهان پسندیدهآ من وی مهر تو، از زمانه بگزیدهآ من
# ~~از رشک تو، خواهم که خیالت به سحر پوشیده رود، ز مردم دیدهآ من]
~~PageV01P479
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0483.jpg)

# # 3035 شب، گشت چو روزم از رخ فرخ تو %~% ز هر غم تو، شکر شد از پاسخ تو
# # حال من بیچاره، بدان جای رسید %~% کز دیدهآ خود، دریغم آید رخ توا
### | جمال حاجی
# # 3036 روی [تو] که آفتاب گویم او را %~% در بیداری و خواب جویم او را
# # گر دیدهآ من، به جز تو در کس نگرد %~% از رشک، به صد آب بشویم او را!
### | لغیره
# # 3037 اندر تن من، هیچ نماندهست رگی %~% کآنجا، غم عشق تو نبردهست تگی
# # از کوی تو، استخوانها بر چینم %~% تا در ناید به بوی آن، هیچ سگی!
# # 3038 گیرم که صبا، زلف تو را می بوسد %~% گه گه، لبت آن زلف دو تا می
~~بوسد
# # رشک آیدم از زمین، در آمد شدنت %~% تا او، کف پای تو چرا می بوسد!
# # 3039 با این همه لطف، کز جمالت بینم %~% و آسایش جان، کزخط وخالت بینم
# # در بیداری نگویم، از غایت رشک %~% در خواب، نخواهم که خیالت بینم!
# ~~3040 باد آید و، بوی خوش توفاش کندتا با گل تومری و پرخاش کند
# # آتش زنهاد من بر آمد، از رشک %~% تا او که بود؟ که بوی توفاش کند!
### | لغیره
# # 3041 گرچه سخنت، قدر گهر می دارد %~% وز شیرینی، طعم شکر می دارد
# ~~در آتش رشک، جان من سوخت از آنکتا بر لب من، چرا گذر می دارد!
### | نمط نهم
# درقناعت به دیدار، ونظر
### | جمال خجندی ms303
# ~~30،41 آنها، که به از هزار شادی غمشان جان، برخی آن زلف خم اندر خمشان
~~PageV01P480
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0484.jpg)

# # 3043 دل درغم تونشسته، تو بی غم از این %~% الغیره %~% بپسندی اگر کنند
~~با تو، هم از این؟
# # از دور به دیدار [تو] قانع شدهام %~% زین بیش طمع ندارم، آخر کم از
~~این؟
### | لغیره
# ~~304 جانا، همه طبع خویش بر ناز مداربر من در صد گونه بلا، باز مدار
# # ن دانم قدر در رخ تو دیدن %~% زنهار، مرا از این قدر باز مدار!
### | ایضا
# ~~304 دادم، به امید آنکه بتوانم دادبر پای تو بوسهای، جوانی بر باد!
# # ار زانکه جز اینم طمعی می باشد %~% ایضا %~% هرگز به من، این نیز که
~~گفتم مرساد!
# # 3046 ای برده قرار دل شوریدهآ من   از دور به دیدار تو بودم خرسند %~%
# آن نیز حرام کرده بر دیدهآ من! %~% غم داده بدین دل ستمدیدهآ من
### | سید اشرف
# # 3041 ای کبک دری، چو باز پرواز مگیر %~% خوی بد روزگار ناساز مگیر
# # چون از تو به یک نظر، قناعت کردم %~% سردی مکن، آن نظر زمن باز مگیر!
### | جمال خلیل
# ~~راضی شده ام، به یک نظر از رخ تو   3042 با بندهآ خود وفا نداری، شاید
# %~% آن نیز به من روا نداری، شاید! %~% میلی به من گدا نداری، شاید
# # 3040 من، عشق تو از دل نگذارم هرگز   در مدت عشقت، زتو جز یک نظری %~%
# لغیره %~% والله که نداشتم، ندارم هرگز! %~% جزبا تو، نباشد سر و کارم هرگز
### | خ
# # 3050 تا در سر زلف توست [پا] بند رهی %~% تا با تو، به مهر کرد پیوند
~~رهی
# # گر داشت رهی، جزنظری از توطمع %~% پس گفت خدا را زن و فرزند رهی!

PageV01P481

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0485.jpg)

### | نمط دهم
### | در بیماری
### | شمس سجاسی
# # 3051 بیمارم از جگر، به صد دشخواری %~% چون چشم تو، کرده ام غذا
~~خونخواری
# # گر لعل توام، به پرسشی بنوازد %~% چون چشم تو، خوشتر شوم از بیماری
### | یمین
# # 3052 ای گشته فراموش تو را ms304 دلداری %~% زنهار، ز بد عهدی و بد زنهاری
# # بیمار غم توام، چنانک از من هیچ %~% در چشم نیایدت به جز بیماری
### | فراجه
# # 3053 می گفت که: رنج هوست می دانم %~% در کوی وفا دسترست مسی دانم
# ~~گفتم که: چه رنج است مرا؟ گفت: خموش   بیمار منی، بر مجست می دانم
# ~~3054 رفتم به طبیب، گفتمش: یاری کن درمان دلم، از سر هشیاری کن
# # خون دل وآب دیده، شربت فرمود %~% گفتم که: غذا؟ گفت: جگر خواری کن!
# # 3055 آخرز من - ار یادمنت هست- بپرس %~% هشیار دلی، زین دل سرمست بپرس
# # بیمارغم توام، توخود می دانی %~% بیماران را - چنانکه رسم است- بپرس!
### | لغیره
# # 3056 آن سرو قدت را زچمن باز مگیر %~% در باغ به حیله جمله تن باز مگیر
# ~~من بیدل و بیمار و، تودلدار و طبیبروزی دو سه، پا از سر من باز مگیرا
# ~~3057 دوشینه شب، ارچه جانم از درد بکاست چون توبه عیادتم شدی رنجه،
~~رواست
# ~~بر بوی عیادت توامشب، همه شب زایزد به دعا، درد همی خواهم خواست!
# ~~3058 یکباره، فراموش مکن یاران راغمخوارگیی نمای، غمخواران را
# ~~اها، که بیب درددکا بسه PageV01P482
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0486.jpg)

### | نمط یازدهم
# در خرسندی وقناعت
### | لاادری
# ~~3059 در عشق، نشان چشم ترم بس باشد    سوز دل و خون جگرم بس باشد
# # گر در همه عمر، یک نوازش بینم %~% تا روزقضا، این قدرم بس باشد!
### | لغیره
# # 3060 نامردم، تاعشق توام هست هوس %~% گر گویم هرگزت که: فریادم رس!
# ~~خواهی به فراق کوش و، خواهی به وصالمن فارغم از هر دو، مرا عشق توبس!
# ~~3061 چون با تو، به جز عشق نورزم به جهان هجران و وصال تو، مرا شد
~~یکسان
# ~~بی عشق تو بودنم، ندارد سامانخواهی تو وصال جوی و، خواهی هجران!
# ~~3062 زان یار، که سغبهٔ‌ جهان خواهم شددل بر کندم، با سر جان خواهم شد
# # از بندگی کسی، که بی حاصل بود %~% آزادتر از سرو روان، خواهم شد!
### | آخ
# ~~3063 پیوسته زمن، کشیده دامن دل ms305 توست  فارغ زمن سوخته خرمن، دل توست!
# # گر عمر وفا کند، من از تودل خویش %~% فارغ تر ازآن کنم، که از من دل
~~توست!
# ~~3064 با زخم بساز، ای دل ارمرهم نیست   گریار زما برید، چندین غم نیست
# %~% چون [من] باشم، نگار و دلبر کم نیست! %~% زیرا که نهاذ عمر، بس محکم
~~نیست
### | شمس سجاسی
# ~~3065 دل، بیش بر آن نرگس مغمز ننهم بار تو، بر این سینهآ عاجز ننهم
# # شکرانه بده، کز تو دل پرخون را %~% برداشتم، آنچنانکه هرگز ننهم!

PageV01P483

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0487.jpg)

# # 3066 ای دل، تو بسی گرد بلا می پویی %~% لغیره %~% افسانهآ فتنه، بر
~~ملا می گویی
# # عشقی که وبال است، چرا می طلبی؟ %~% وصلی که محال است، چرا می جویی؟
### | ان
# # 3067 زان روی که در حسن کمالسن بینم %~% در وهم نیارم، که وصالت بینم
# # خرسند شدم بدانکه اندر همه عمر %~% گر خواب آید، شبی خیالت بینم!
### | آخر
# ~~3068 تاجان و دل وعقل و بصر خواهم داشت    در عشق تو، بر میان کمر
~~خواهم داشت
# # توخواه جفا کن ای صنم، خواه وفا %~% من هر روزیت، دوستر خواهم داشت!
### | خر
# # 3069 در کعبهآ وصل تو، طوافی رسدم %~% با لشکر هجر تو، مصافی رسدم
# # گیرم که به عاشقیم می نپذیری %~% اندر صف عاشقانت، لافی رسدم!
# # 3070 آخر زگل وصل تو، خاری رسدم %~% وز بادهآ عشق تو، خماری رسدم
# # گیرم که مرا دست به وصلت نرسد %~% غم خوردن توز دور، باری رسدم!
### | خر
# # 3071 تا کی به نیاز دل، از او ناز کشیم؟ %~% تا کی، غم آن سرو سرافراز
~~کشیم؟
# # او، پای چو در رکاب بد عهدی کرد %~% روزی دو سه مانیز، عنان باز کشیم!
### | اخر
# # 3072 زین پیش، فراغتی نمودی از من   المتة لله، که من ازتواکنون %~%
# فارغتر از آنم، که تو بودی از من! %~% صبر و دل و هوش من، ربودی از من
# # 3073 گفتم که مگرنگار، واخواست کند %~% کی دانستم، که مهر کم کاست کند!
# # برساز هوای ms306 او، دلی کژ بینم %~% زان، شد که دگر ترانه ای راست کند!
### | اخ
# # 3074 گر وصل تسو، داشت از غم آزاد مرا %~% ور هجر تو می دارد، ناشاد
~~مرا
# # با وصل تووهجرتوام، کاری نیست %~% با عشق توای یار، خوش افتاد مرا!

PageV01P484

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0488.jpg)

### | نمط دوازدهم
# در وقایعی که میان عاشق ومعشوق واقع شود
### | اوحد
# # 307 عمری، رخ یکدگر ندیدیم به چشم %~% امروز، که در او نگریدیم به چشم
# # پا همدگر احوال خود، از بیم رقیب %~%  %~% گفتیم به ابرو و، شنیدیم به
~~چشم!
# # 3076 من، دوش شدم بندهآ آن حلقه و گوش %~% بنواخت مرا یار، بدان لعل
~~خموش
# # خورشید، زرشک بر من انگشت گزید %~% چون دست به گردنش در آوردم، دوش!
# # 3071 با زلف تو، گر دست درازی کردم %~% بشنو به حقیقت، نه مجازی کردم
# # در زلف تودیدم، دل شوریدهآ خویش %~% پس با دل خویش، عشقبازی کردم!
# ~~اندر سر زلف تو، بدیدم دل خویش   3078 گر با سر زلف تو، در آمیخته ام
# %~% خوش باش، که فتنه ای نینگخته ام %~% جانا، زدل خویش در آو یخته ام!
### | لغیره
# ~~3079 چشمت به کرشمه، فتنهآ بابلی است زلفت زگره، چو حالم از مشکلی است
# # با زلف خوش تو، گر کنم گستاخی %~% آن نه زدلیری است، که از بیدلی است!
### | لغیره
# ~~3080 زلفش بکشیدم، آن سراسر همه بندتا در نگرد به حالم، آن سرو بلند
# ~~چین برد ززلف [و] بر دو ابرو افکند آنم، که بلا به خود کشیدم به کمند!
# ~~308 بودیم به گرمابه، من و شمع چگل او زلف به گیل در زد و، من دست به
~~دل
# # دو جوی، زآب دیدگان شد حاصل %~% من دست زدل شستم و، او زلف زگل!
### | جمال خلیل
# # 308 عنبر، رهی زلف سیاه تو شود %~% خور، چاکر آن روی چوماه تو شود
# # ر دولت فرخنده بود، تکیه گهش %~% آن را که چوبنده، تکیه گاه توشود!

PageV01P485

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0489.jpg)

### | نجیب عمر
# # 3083 ای عشق تو در هر نفسی ms307 مایهآ من %~% وی درد و غمت، به روز و شب
~~دایهآ من
# # در مذهب عاشقی، روا کی باشد؟ %~% کت سایه ببینم و، تو همسایهآ من!
### | رضیه گنجه ای
# # 3084 مستش دیدم، گرفته راه خانه   خود را، به ستم بر او زدم مردانه %~%
# خلقی با او، زخویش وزبیگانه %~% زانگونه که با شمع کند، پروانه!
### | حمید تبریزی
# ~~در رهگذری دوش، بری بر من زد   33085 دلدار، که دل به غصه پروردم از او
# %~% المتة لله، که بری خوردم از او! %~% دلدار من است، اگر چه با دردم از
~~او
# # 3086 دل، باز بدو دهیم تا خود چه بود؟ %~% در گوشهآ غم جهیم، تا خود چه
~~بود؟
# # بر رقعهآ بیدلی، چو شهمات شدیم %~% رخ بر رخ او نهیم، تا خود چه بود؟
# # 3087 از من، به بهای جان فزونت که برد؟ %~% وز دست من خسته، برونت که
~~برد؟
# # جان بر سر رقعهآ امیدم، شب و روز %~% می بازم، تا به دست خونت که برد؟
# # 3088 شطرنج جمال، با قمر باختهای %~% فرزین و رخ و بیاذق انداختهای
# # شهمات شدم، زبس که بر رقعهآ جان %~% پیل ستم و، اسب جفا تاخته ای!
# # 3089 ای دل، چونماند بارخش پیوندت %~% وز پشت فرس، به پای پیل افکندت
# # بر چهرهآ رقعه، بیذق اشک روان %~% اخ %~% شهمات شوی، چه سود فرزین
~~بندت!
# ~~3090 زان روی، که آن نگار بدخوافتاد بر چهرهآ من، زاشک من جوافتاد
# # رخ بر رخ من نهاد امروز، به سهو %~% این بازی سهو بین، چه نیکو افتاد!
# # 3091 تا، در غم یار گشت چون زررخ من %~% بی سیم، نظر نمی کند در رخ من!
# # شطرنج امید، تا زیم خواهم باخت %~% باشد که به سهو، رخ نهد بر رخ من!

PageV01P486

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0490.jpg)

### | خ
# ~~3092 بگریختم ازیار و، غلط کردم راهوز جوی دو دیده، پر زخط کردم راه
# # زودم یابد، گر آید اندر پی من %~% کز دیده به خون، نقط نقط کردم راه!
### | لغیره
# ~~3093 امروز، چو خورشید ms308 بر آمد گه بام بنمود رخ نگارم، از گوشهآ بام
# # در هر دو نگه کردم، گفتم: یارب %~% الغیره %~% خورشید کدام است و،
~~دلارام کدام!
# ~~309 گر زانکه بدیدی، زتورضوان انگشت در حال زدی، زان همه حوران انگشت
# # یک روز، زبام دیدم انگشت تورا %~% زان روز، گرفته ام به دندان انگشت!
### | سید اشرف
# ~~3094 دلدارم از آنچه داشت در دل برخاستدرعذر شد و، لشکر عذرا آراست
# ~~زین پس، شکرم زشکر او باید گفت   زین پس، عذرم ز عذر او باید خواست!
### | الغیره
# # 3096 جانا، دلم از عشق توخون افتادهست %~% با اشک، زدیدگان برون
~~افتادهست
# # آنگه گویی، که می پسندی تقصیر %~% تقصیر پسندیده، کنون افتادهست!
### | الغیره
# ~~3097 ای سیب زنخ، بهم فرستادی دوشبر من، در صد مراد بگشادی دوش
# # بالله، که زدم هزار شفتالوبیش %~% لغیره %~% امروز بر آن به، که توام
~~دادی دوش!
# ~~3098 ای بر دو رخت نموده آثار بهشتایزد گویی مرا، ز مهر تو سرشت
# ~~بدرود شبی زمن، که از ناز وعتابمرواریدت، بنفشه بر زرمی کشت!
### | الغیره
# # 3090 دل داد مرا، که دلستان را بزدم %~% وان قد چو سرو بوستان را بجزدم
# # در عشق تو، گفته ام که: جانی بزنم %~% آن قول درست گشت، جان را بزدم
### | صدر
# # 3100 در دست هوای تو اسیرم، تدبیر! %~% وز بندگیت نیست گزیرم تدبیر!
# # تو می زنیم، چو من بنالم چاره! %~% تومی کشیم، چومن بمیرم تدبیرا
~~PageV01P487
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0491.jpg)

# ~~3101 جانم ز جداییت، بمه فریاد آمدوز تو، به من دلشده بیداد آمد
# # چون بشنیدم، که بنده را بد گفتی %~% دلشاد شدم، که از منت یاد آمد!
# # 3102 بر بنده، سخن زهر گدا می شنوی %~% خوش خوش، به سزام ناسزا می شنوی
# # آسوده نه ای از بدیم، تا دانی %~% یا می گویی همیشه، یا می شنوی!
# ~~3103 باز این دل عشقباره، یکباره بسوخت   تا بر من خسته دل، دل خاره
~~بسوخت
# # ننشانده هنوز، آتش عشق کهن %~% در آتش عشق تازه، بیچاره بسوخت!
# # 3104 ای دل، هوس ms309 یار نوت می افتد %~% با هر یاری، کار نوت می افتد
# # فارغ نشده، زعشق دلدار کهن %~% اندیشهآ دلدار نوت می افتد!
# ~~3105 گر با دگری، مجلس می سازم و لاغهرگز، ننهم زمهر کس بر دل داغ
# # لیکن، چوفرو شود کسی را خورشید %~% در پیش نهد، به جای خورشید چراغ!
# ~~3106 ناگاه به من رسید، در رهگذری از عقل نماند هیچ، با من اثری
# # گریان به رخش نگاه می کردم و، او %~% می کرد به من، زروی رحمت نظری!
# ~~3107 دل، یاد لب و نرگس مست تو کندجان، بندگی زلف چوشست تو کند
# # دستارچهای به توفرستادم، از آنک %~% تا آمدنم، خدمت دست تو کند!
### | اسعد گنجهای
# ~~3108 دل بی رخ یار، در بلا می افتدجان در هوسش، به صد عنا می افتد
# # می افتد آن نگار و، من می گویم: %~% این واقعه بنگر، که مرا می افتد!
### | فقیه یوسف
# ~~3109 ترسم که رخ چوماهت، از تابش خور   بر سوزد و، زان شود دل من غمخور
# # یارب ابری فرست، بی باد ومطر %~% تا پرده شود، میان خورشید وقمر!

PageV01P488

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0492.jpg)

# # 3110 مه دوش، به بالین تو آمد به سرای %~% سنایی %~% گفتم که زغیرتش،
~~بکوبم سر و پای
# # مه کیست؟ که او با تونشیند یکجای %~% شبگرد جهاندیدهآ انگشت نمای!
### | جمال خلیل
# # 3111 گر بد گویی تورا بدی [گفت]، ای ماه %~% هرگز نشود برتو، دل بنده
~~تباه
# # از گفتهآ بد گوی، زما عذر مخواه %~% کآیینه، سیه نگردد از روی سیاه!
### | له
# # 311 زنهار، که قصد دل غمخور نکنی %~% با غمزهآ خود، به کشتنم سر نکنی
# # در عهد تو، شمشیر سخن در کف ماست %~% با ما شاید، حدیث خنجر نکتی!
### | وله
# # 311 دوش، آنکه همیشه زو به نالش باشم %~% و آشفتهآ زلف وخط وخالش باشم
# # با بر بر من نهاد، یعنی که : بمال %~% مقصودش آنکه: پایمالش باشم!

PageV01P489

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0493.jpg)

### | باب سیزدهم
### | در وصال
# #  %~% وآن ده نمط است
### | نمط اول
# #  %~% دروصال وایام آن
### | اشهری
# ~~3114 وصل ms310 تو، که نیست جز طرب توشهآ او  صد خرمن دولت است، یک خوشهآ او
# # آن است، که بر زمین زند هجر کلاه %~% آنجا که پدید شد، کله گوشهآ او!
### | الغیره
# ~~3115 امروز، که یار من مرا مهمان است بخشیدن جان ودل، مرا آسان است
# # دل را خطری نیست، سخن در جان است %~% جان افشانم، که روز جان افشان
~~است!
### | الغیره
# ~~3116 برداشت نگار، پردهآ راز امشب با ما بنشست و، شد هم آواز امشب
# ~~بگشاد در عیش، به صد ناز امشب ای صبح، مکن گرانی آغاز امشب!
### | لغیره
# ~~3117 از تاب [تو] بوده درتب، این کیست؟ منم! صدروز به غم کرده شب، این
~~کیست؟ منم!
# ~~وین لحظه چنین درطرب، این کیست ؟منم! در پیش توزنده یارب، این کیست؟
~~منم!

PageV01P490

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0494.jpg)

### | انوری
# # 3118 از هجر به جان بجسته، یارب منم این؟ %~% وزمحنت و غم برسته، یارب
~~منم این؟
# # دیدار توام، به خواب ممکن نشدی %~% با توبه طرب نشسته، یارب منم این؟
### | صدر زنگانی
# # 3119 با توغم دل بگفته، یارب منم این؟ %~% بوسیده عقیق سفته، یارب منم
~~این؟
# # دیدار توام، ز دور حاصل نشدی %~% اوله %~% با توبه نشاط خفته، یارب منم
~~این؟
# # 312 دارم می و نقل ویار دلدار امشب %~% ای شب، تو شب از دست بمگذار
~~امشب!
# # ای صبح، مکن به گریه گرمم نزدیک %~% وله %~% آن خندهآ سرد، دور می دار
~~امشب!
# # 3121 ای دل، چوهمای وصل او سایه فکند %~% از محنت هجران، برهی روزی چند
# # تاگوش فراق نشنود، هیچ مخند %~% می خوان تو «وان یکاد»» و، می سوز
~~سپند!
### | اوله
# # 3121 گر صبحدمی، باز شدن کردی ساز %~% یا باز آیی به شام، ای مایهآ ناز
# # می شاید، از آنکه تو مه چاردهی %~% او نیز شود بام و، به شام آید باز!
### | اوله
# # 3122 امشب منم و، وصل رخ یار ای شب %~% با وعدهآ خوب وخوش دلدار، ای شب
# ~~مگذار، که صبح زحمت آرد بر ما با خندهآ سرد خویش، ms311 زنهار ای شب!
# # 3124 دادهست پیام، آن بت شهر آرای %~% کای کشتهٔ‌ [از] فراق، برخیز
~~وبیای
# # امشب منم و توو، می روح افزای %~% لب بر لب و، رخ بررخ و، الباقی های!
# # 3125 ای صبح، شب صلح بود جنگ مکن %~% شمشیر مکش، قصد شه زنگ مکن
# # چون هست تورا، پیرهن عیش فراخ %~% از بهر خدا، قبای شب تنگ مکن!
# # 3126 هجران تو، از ستیزه و پر کینی %~% گفتا که: دگر با بت خود ننشینی!
# # امروز علی رغم ورا، بنشستم %~% ای هجر حرامزاده، چون می بینی!

PageV01P491

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0495.jpg)

### | بهستی
# # 3127 کس چون تو، به عقل زندگانی نکند %~% در شیوهآ عشق، مهربانی نکند
# # ای یار سبکروح، زوصلت امشب %~% شادم، اگر این صبح گرانی نکند!
### | صدر خجندی
# # 3128 ای صبح، شبی خوش است شبرنگ برآی %~% وی چشمهآ خورشید، تو از سنگ
~~برآی
# # ترکانه زچین چند برآیی؟ ای صبح %~% هندوی توام، امشبی از زنگ برآی!
### | وله
# # 3129 ای شب، گذر از پایهآ مبدات مباد %~% وز طبع، به جز مایهآ سودات
~~مباد
# # کوتاه مشو، که مایهآ عمر منی! %~% قصه چه کنم دراز؟ فردات مباد!
### | وله
# # 3130 ای شب، تو مرا صورت فردا منمای %~% صبح ازطرف گنبد خضرا منمای
# # چون خضر، سفر به سوی تاریکی کن %~% چون موسی عمران، ید بیضا منمای!
### | جمال اشهری
# ~~3131 در جانم، از آن می [که ]شبش می خوانند  شوری است، که مردم طربش می
~~خوانند
# # امشب، که شب وصال آن حوروش است %~% روز است به پیدا، و شبش می خوانند!
### | ملک مبارکشاه
# ~~3132 امروز، که روی من به رویت آراستهر آرزویی که بد، ز پیشم برخاست
# # در خاطر من نبد، که هرگز روزی %~% وله %~% این دولت را، به آرزو دانم
~~خواست!
# # 3133 می آیم و، از شوق چنان می افتم %~% کاندر تک پا، بر سر جان می
~~افتم
# # چشمم به تو در می نگرد، وزشادی %~% می مالم چشم و، در گمان می افتم!
### | ادیب صابر
# ~~3134 امشب، منم و شمع ms312 ومی ویارای شبتعجیل مکن به صبح، زنهارای شب
# ~~صد شب زتو، خفتهام به تیمار ای شبیک شب، دل عاشقان نگهدار ای شب!
### | لغیره
# ~~3134 کم نیست ز روز پادشایی، امشبای عمر گذشتهام، کجایی امشب؟
# # ای صبح، مکن کمین گشایی امشب %~% کز عمر برآیم، ار برآیی امشب!

PageV01P492

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0496.jpg)

### | لقائله
# # 3136 ای شب، غم من شو از درازی امشب %~% ای شب، چه زیان اگر بسازی
~~امشب!
# ~~هندوی توام، گر نگذاری که کند  رومی وش صبح، ترکتازی امشب!
### | القائله
# # از زلف بتم، به عاریت بستانی   3137 چون کرد بتم بنده نوازی، ای شب %~%
# اسباب سیاهی و درازی، ای شب! %~% از بهر خدا چه چارهسازی، ای شب
### | خ
# ~~3138 مه مژده دهد، به عمر جاو ید امشب بربط ننهد زچنگ، ناهید امشب
# # النعیش! که بی زحمت مریخ وزحل %~% خ %~% مهمان عطارد است، خورشید امشب!
# # 3130 امروز، برم زمانه شاد آوردت %~% جوزاوش و، مشتری نهاد آوردت
# # ومید نداشتم، که آیی بر من %~% ای آتش رخ، کدام باد آوردت!
# ~~3140 زین یار فراموش، که یاد آوردت؟وزجور، که بر طریق داد آوردت؟
# # نزد من خاکسار آتشکده دل %~% ای آب روان، کدام باد آوردت؟
# ~~314 مهمان من آمدهست جانان، ای روز امروزخوشم به روی مهمان، ای روز
# # گر شب برسد، به لب رسد جان ای روز %~% شب را بر ما راه مده هان، ای
~~روزا
# # 3142 آرامگه دل، خم مویت دیدم %~%  %~% بینایی دیده، خاک کویت دیدم
# ~~سبحان الله! هیچ ندانم کامروزمن روی که دیدهام؟ که رویت دیدم!
### | خر
# # 3142 از بهر وصال، بین که چون آمد شب %~% مشاطهآ چرخ سیمگون آمد شب
# # از روشنی روز فراق، آمد شب %~% وله %~% گویی، مگر از پوست برون آمد شب!
# ~~314 زلف وخط و لعل وخد یارم بینیدشیرینی نقش آن نگارم بینید
# ~~ای دیده وران، محرم ما[ها] باشید تا، امشب روز و روزگارم بینید!

PageV01P493

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0497.jpg)

### | وله
# # 3145 بردار ز رخ، پردهآ طتازی را %~% پیش آر، مساعدی و دمسازی را
# # امروز، ms313 تو را به کام دل یافتهام %~% کی بیند؟ یار مرغزی رازی را!
# # 316 از باغ رخت، گل به نظر می چینم %~% وله %~% وزلعل لبت، به لب شکر
~~می چینم
# # آری، به نشاط وصل عیش آرایت %~% شکر زلب تو، بی خبر می چینم!
### | الغیره
# # 3147 امشب، ز وصال دوست هستم دلشاد %~% از دست فراق و بیم هجران، آزاد
# ~~خوش گشته به پیش دوست، با عیش وطرب  ای شب، چه شبی؟ که سالها عمرت باد!
### | الغیره
# # 3148 امشب، منم و روی دل افروزای شب %~% بر لشکر هجر گشته پیروز، ای شب
# # ما را به تو حاجتی است دلسوز، ای شب %~% یک شب، چه شود گر نشوی روز ای
~~شب!
### | الغیره
# # 3149 ماییم و، می مغانه ویار امشب %~% فارغ زهمه جهان و، بر کار امشب
# # ای عنبر شب، تو پرده داری می کن %~% وی جوهر صبح، دم نگه دار امشب!
### | خ
# # 3150 امشب منم و، ماهرخ یغمایی %~% با اوبه حکایت شب تنهایی
# # ای شب، اگر اندوه منی، تا نروی %~% وی صبح، اگر کام منی، برنایی!
# # 3151 ای شب، به فراق بخش کوتاهی را %~% پیدا مکن، این سماع خرگاهی را
# # گر من توامی، پیش چنین مهمانی %~% قربان کنمی، مرغ سحرگاهی را!
# # 3152 ای شب، دیدی که آمد آن شمع سپاه %~% کوتاه شدی، تا شودم عیش تباه
# # فردا به صبوح، با من است آن دلخواه %~% خواهی تو دراز باش و، خواهی
~~کوتاه!
# # 3153 یار آمد و، دست من آشفته گرفت %~% وزمن، گلههای گفته نا گفته گرفت
### | کاو بخت بد مرا، چنین خفته گرفت!

PageV01P494

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0498.jpg)

### | کمال اسماعیل
# ~~3154 گفتم: ز فراق جاودان می ترسم تو در برو، من هم آنچنان می ترسم
# # آنگه، ززبان دشمنان ترسیدم %~% و امروز، زچشم دوستان می ترسم!
### | اوله
# # 3155 امشب، که فراق را گذر بر من نیست %~% جز دست و یم، قلادهآ گردن
~~نیست
# # ای صبح، زبهر دل من دم در کش %~% انگار، که امشبیت جان در تن نیست!
### | وله ms314
# # 31156 هم لب، منم این با توبه هم یا نه منم! %~% امشب، منم این با تو
~~به هم یا نه منم!
# # می بر لب و لب گشاده و در بسته %~% اوله %~% یارب، منم این با توبه هم
~~یا نه منم!
# # 3157 ای شب، ره صبحدم به زنجیر ببند %~% بر چهرهآ چرخ، چادر تیر ببند
# ~~امشب، که دو دست یار در گردن ماستتو نیز، دو پای خود به زنجیر ببند!
### | معزی
# # 3158 کی دست دهد، وصل چوتودلبندی؟ %~% الآ به هزار حیله، هر یک چندی
# # ای در بن هر موی من، از تومهری %~% وی با سر هر موی توام، پیوندی!
# ~~3159 با روی توام، چو سازگار آید عمر  گو، بی رخ خوبت به چه کار آید
~~عمر
# # آوردمت ای عمر.............. به کنار %~% آری ................ به کنار
~~آید عمر
### | ابوالحسن
# # 3160 امشب، که به صحبت من آمد رایت %~% از دیده و دل، سزد که سازم جایت
# # گر نگذاری، که بر لبت بوسه دهم %~% باری بگذار، تا دهم بر پایت!
### | فرید دبیر
# ~~3161 امشب، منم و باده و آن سرو بلندمی را زلبش، چاشنیی داده به قند
# ~~ای شب، اگرت هزار کار است مرو  وی صبح، اگرت هزار شادی است مخند!

PageV01P495

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0499.jpg)

# ابوالحسن طلحه
# # 3162 از قد تو امروز، کنارم چمن است %~% واندر برم از برت، نسیم سمن
~~است
# # آن بند، که بر پای تو از زلف تو بود %~% خوش باش، که از زلف تو بردست
~~من است!
### | اوله
# # 3163 دلدار مرا گفت: شنیدم به درست %~% کز من، دل خویشتن همی خواهی جست
# # گیرم که دل تو، در سر زلف من است %~% آخر، نه سر زلف من اندر کف توست!
### | لغیره
# # 3164 آن من بودم، زدست عشقت سر مست %~% در پای هزار گونه محنت، شده یست
# # اکنون منم این، نشسته پیشت سرمست %~% پایت بوسان، گرفته زلف تو به دست!
### | الغیره
# # 3165 گفتم که: به بوسه ای دل من کن شاد %~% افزون ز هزار بوسه، ms315 بر رویم
~~داد
# # دلتنگ نگشتم و، نکردم فریاد %~% گفتم: چه کنم؟ که مرگ خر از جوباد!
### | الغیره
# ~~3166 زآنگه که دلم به درد عشقت فرسود هر روز مرا، شکایت از دل بفزود
# ~~و اکنون که به من، وصال توروی نمود  در روی دلم، خجل همی باید بود!.
### | لغیره
# ~~3167 دوشم، سر صلح و جنگ و ناز او بودقوتم، ز دو لعل دلنواز او بود
# # وان موی، که در میان ما می گتجید %~% آن زلف مسلسل دراز او بود!
### | لغیره
# ~~3168 زان شب، که به روز کردهام با توبه راز  روز و شبم از غمت، سیاه
~~است و دراز
# # بس روز که بی توام، به شب باید برد %~% خ %~% تا با تو چنان شبی، به
~~روز آرم باز!
# # 3169 مؤذن که علی رغم مرا برخیزد %~% او حق گوید، ولیک شور انگیزد
# # معشوقهآ ما پری است، لاشک که پری %~% چون بانگ نماز بشنود، بگریزد!
### | مجد گیلانی
# # 3170 در خاطر من نیامد، ای عشوه پرست %~% کالبته مرا با توبود خاست
~~نشست
# # تقدیر الهی، چوبه هم در پیوست %~% بنشاند مرا با تو، قضا دست به دست!

PageV01P496

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0500.jpg)

### | ابوالعلا شاپور
# # 317 گویی به شب آیمت چوبیگاه شود %~% باشد که زبان خصم کوتاه شود
# # رخفته، گذر کجا توانی کردن؟ %~% کز بوی خوش تو، مرده آگاه شود!
### | مرتضی
# # 317 در عالم حسن، آنکه سلطانی داشت %~% اقطاع وصالم، امشب ارزانی داشت
# # ای صبح، مزن رغم مراتیغ، کزو %~% ما را توبه تیغ، باز نتوانی داشت!
### | جمال خلیل
# # 3174 یارب منم این؟ به عیش کردن با تو %~% فارغ زغمت، به باده خوردن با
~~تو
# # دی دست به سر بوده زدستت، وامروز %~% بنشسته چنین، دست به گردن با تو!
# # 3174 امشب منم و، کنار آن سرو بلند %~% می را زلبش، چاشنیی داده به قند
# # ای صبح، تو آن مکن که بتوانی کرد %~% بر گریهآ زار من ببخشای و، مخند!
### | صدر خجندی
# # 317 ای چرخ، من از توخود جفا بینم وبس ms316 %~% امشب شب وصل است، به فریادم
~~رس
# # سردی مکن ای صبح، که گرم است هوس %~% از بهر من امشبی، فرو بند نفس!
### | وله
# # 3171 یارب، منم این کنار اویافته باز %~% گم کرده نیاز، در میان صد ناز
# # تقصیر مکن ای فلک امشب، که دلم %~% پاس توبسی داشت، به شبهای دراز!
### | اوله
# ~~3177 ای چرخ، مبر یار به دست آمده راسر گشته مدار، یک شب این دلشده را
# # سودا زده است همچومن، رنگ شبم %~% بگذار به سودا زده، سودازده را!
### | وله
### | اوله
# ~~3179 امشب، سر م وازی با ما PageV01P497
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0501.jpg)

# # 3180 عاشق، شب وصل یار بگزیدهآ خویش %~% از بهر صلاح کار شوریدهآ خویش
# # تا بوک درازتر شود وصل، کند %~% در دامن شب سیاهی دیدهآ خویش!
### | نمط دوم
### | در شکر
### | سید اشرف
# # 3181 زان لعل در رپاش ودررنوش، امشب %~% آمد قدری باز به من، هوش امشب
# # المنة لله، که در آغوش من است %~% آن بت که نخفتم زغمش دوش، امشب!
# # 3182 اکنون، که ز وصل بر سر افسر دارم %~% ثیر %~% هر بهره که باید، از
~~جهان بر دارم
# # نگذاشت مرا خشک لب، ایام وصال %~% شاید، که به شکر او زبان تر دارم!
### | خا
# ~~3183 العیش! که پاکیزه نگاری دارمبا او به مراد، کار و باری دارم
# # هرگز نکند به دوست، دشمنکامی %~% یارب، که چه حق شناس یاری دارم!
### | شفروه
# # 3184 آخر شب دوش، دلبرم یکدل شد %~% وان محنت دیریتهآ من، زایل شد
# ~~بک لحظه، فلک زکار ما غافل شد مقصود من اندر آن میان، حاصل شد!
### | اوحد
# ~~3185 آن بت، که بر او سزاست فرمان دادن وین درد مرام به لطف درمان دادن
# # بنمود جمال عالم آرای، به من %~% تا بر دل من، سهل بود جان دادن!
### | صدرخجندی
# ~~3186 معشوقه مرا گفت که: امشب شب توست!خالی ز هر آن کس، که نه بر مذهب
~~توست
# # بگشای دهن، بوسه به خروار ببر! %~% در بسته و، لب گشاده، لب بر لب
~~توست!
### | مبارکشاه ms317
# ~~318 آن بت، که دل رفتهآ من او دار   پیوسته مراعات دلم، خودارد
# ~~از گفت بدان، هیچ تفاوت نکند نیکوداند مرا و، نیکودارد!

PageV01P498

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0502.jpg)

### | الغیره
# # 3188 ما را شب دوش، از تو کرامتها بود %~% بردیدهآ غایبان غرامتها بود
# # هر بار، شب وصل توخوش بود مرا %~% لیکن به شب دوش، قیامتها بود!
### | لغیره
# # 3189 باز آمد و، یار من در مهر گشاد %~% وان سرکشی و تکبر، از سر بنهاد
# ~~آن بوسه که می داد به دشواری، دیامروز به آن و غیر آن، تن در داد!
# # در برش گرفتم و، و بگفتم: ای ماه   319 بر طالع سعد، بامدادان پگاه %~%
# خ %~% من در خوابم، یا تو غلط کردی راه! %~% یارم ز در خانه در آمد ناگاه
### | آخ
# ~~319 دوش از لب یار، داد خود بستده ام  یک بوسه حواله بود، صد بستده ام!
# # زو وعده شب دگر که بادا کر و کور %~% گوش هجران و چشم بد- بستدهام!
### | عماد اشرف
# # 319 گفتم: چه کنی؟ اگر جفا پیش آرم %~% گفتا: چه کنم؟ رضا دهم، ناز آرم
# # بارم به جفا، ز من نمی آزارد %~% سبحان الله! چه نیک یاری دارم!
### | علی
# # 3192 چشمم، چه عجب اگر شود دجله و نیل %~% پیلان نکشند انده من، میل به
~~میل
# # بی رهبر و بی عدیل و بی هیچ دلیل %~% ناگاه، به جان عنکبوت افتد پیل
# ~~3194 گرچه زغمت، خسته جگر می آیم   در چشم خوش تو، دیدهام دی خود را
# %~% شادم، که تو را به چشم در می آیم %~% در کوی تو، با دیدهآ تر می آیم
# ~~3195 آمد به برم، سرشک بر گل ریزانفریاد کنان و، رستخیز انگیزان
~~PageV01P499
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0503.jpg)

# ~~معشوقه ببخشود و، به من روی نمود   3197 کار دل بیچاره، به جان آمده
# بود %~% صبر از پی دل، هم به فغان آمده بود %~% دانست یقین، که وقت آن آمده
~~بود!
### | جمال سرخسی
# ~~3198 آمد بر من به عذر، آن سرو چمان   آزرم من دلشده می ms318 جست، به جان
# %~% اومید چنان داشتم، از روی چنان! %~% بسته کمر وفا و، بگشاده میان
### | سید اشرف
# ~~بس کرد به وصلتم خداوندیها   3199 دوشم، دل و جان وصل تر و تازه گرفت
# %~% یعنی که بت بلند آوازه گرفت %~% لیکن شب دوش از حد و اندازه گرفت
### | اوله
# # 3200 هر شب، زغم تو ماتمی پردازم %~% صد جان بکنم، تا به دمی پردازم
# # گر زحمت خود نبردهام، معذورم %~% کز عشق، به بندگی نمی پردازم
### | نمط سوم
### | در عذر
### | لاادری
# # 3201 در عشق تو، چون بار ملامت بکشم %~% اندوه تو، تا روز قیامت بکشم
# # بیخردگیی چورفت، معذورم دار %~% تا هم، من بیچاره غرامت بکشم!
### | رضی الدین
# # 3202 پیچ سر گیسو، به سر انگشت مپیچ %~% پیچیده، دگر باره در انگشت
~~مپیچ
# # من مستم و، آنچه عاقلان از مستان %~% بر دست نگیرند، بر انگشت مپیچ!
### | لاادری
# ~~ور خدمت من، نه بر مراد دل توست   3203 گر رنج منت خوش است، رنجورم دار
# %~% من بسدلسم ای نسگار، معذودم دارا %~% ور سیر شدی، زخویشتن دورم دار
~~PageV01P500
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0504.jpg)

### | اوله
# # 32،4 هرگز نفسی حکایت از تو نکنم %~% کآزادی بی نهایت از تو نکنم
# # از دل، نکنم شکایتی کز تو کنم %~% از دل کنم آن شکایت، از تونکنم!
### | فیره
# ~~3204 مسکین تن، اگر چه عزم خدمت نکند   نه از سر کبر و ناز و نعمت نکند
# # دل عاقلهآ من است و، در خدمت توست %~% بل، تا من مستمند زحمت نکند!
### | الغیره
# # 3200 آن مهر مجازیت، کجا شد آخر؟ %~% آن خنده و بازیت، کجا شد آخر؟
# # گیرم گنهی - که آن مبادا- کردم %~% آن بنده نوازیت، کجا شد آخر؟
# # 320 گر با تو، حدیث تنگدستی کردم %~% یا شیوهآ تو، چنانکه هستی کردم
# # بر دست مگیر و، از من آزرده مشو %~% . %~% کان بیهده، از غایت مستی
~~کردم!
# ~~3208 چون دل، همه سوی صلح مایل باشدپس جنگ دو روزه را، چه حاصل باشد؟
# # مشنو، اگر از عشق تو گویم: بس، بس! %~% اخ %~% کان بس ms319 بس عاشقان، نه از
~~دل باشد!
# # 3205 جانا، زحدیث رفته واخواست مکن %~% گفتیم دروغی، زخودش راست مکن
# # دل، بر نمط عذر تو بر پاست مکن %~% می گوید صوفیانه : «برماست!» مکن!
# ~~321 بی جرم و گناه، در جهان کیست؟ بگویا جرم نکرده، در جهان کیست؟ بگو
# # من بد کردم، توبد مکافات کنی %~% پس، فرق میان من و توچیست؟ بگو
# ~~3211 راز من و تو، چوهر کسی می گویندهر کس، سخنی ازهوسی می گویند
# # نزدیک تو-ای چشم بد از روی تودور %~% کم می آیم، زانکه بسی می گویند!
# # 3212 هیچ افتدت از جان مرا برخیزی %~% یک ساعت، از راه جفا برخیزی؟
# # با من به مراد دل، دمی بنشینی %~% یک دم، زسر گذشته ها برخیزی؟

PageV01P501

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0505.jpg)

# # 3213 ناجستن وصل تو، ز کم کوشی نیست %~% نا کردن یادت، از فراموشی نیست
# # لیکن چوز روی عقل، در می نگرم %~% اندر همه کار، به زخاموشی نیست!
### | جمال خلیل
# # 3214 شبها زفراق تو کمانکش باشد %~% صبح از بر او، چوتیر آرش باشد
# # وان شب، که مرا به وصل توخوش باشد %~% گویی، شب را قدم بر آتش باشد!
### | نمط چهارم
# در شکایت از کوتاهی شب وصال
### | طغان شاه
# # 3215 هر شب، که مرا به وصل توراه بود %~% بالین من، از روی تو پرماه
~~بود
# # چون روز بود، به دست من آه بود %~% دردا! که شب وصال کوتاه بود!
# # 3216 هر بار، که یار نزد ما می آید %~% شب بین، که چه کوتاه قبا می آید
# # بر گریهآ سرد من ببخشای، ای صبح %~% این خندهآ سردت، از کجا می آید؟
# # 3217 لعلش به شکر خنده، چودر من خندد %~% در ساعتم آن روز، به شب
~~پیوندد
# # ور لشکر هجرانش، کمین بگشاید %~% شب، سلسله در روز قیامت بندد!
# # 3218 چون بی تو ببینم، رخ پرخندهآ صبح %~% خوش گردم ف، گویم که: منم
~~بندهآ صبح!
# # و آنگه، که شبی باتو برآید گویم: %~% یارب، که چه تلخ است شکر خندهآ
~~صبح!
# # 3219 ms320 در عمر، شبی که با توباشم همراز %~% گویی که هم ازشام، کند صبح
~~آغاز
# # بفروشم، اگر جان به دمی آید باز %~% کوتاه چنان شبی، به صد عمر دراز!
# ~~322 گر زانکه شب وصل توای جان، نفسی است مجموع حساب عیشها، آن نفسی است
### | عمر است سب وصال تو، زان نفسی است PageV01P502
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0506.jpg)

### | 
# # 3221 تا عشق تو، از کتم عدم می زاید %~% وصلت زشب امید، کم می زاید
# ~~وان شب که شب وصل توباشد، شب و روز  گویی زقضا به یک شکم می زاید!
### | سید مرتضی
# # 3221 آن شب، که غم فراق او روی نمود %~% شب کرد رخ سپیده دم گرد آلود
# # و آن شب، که وصال اوبه من بر بخشود %~% تا صبح نفس زد، نفسی بیش نبود!
# # 3221 آمد شب دوش یار و، یار آمد شب %~% اوله %~% لیکن نه چو وصل پایدار
~~آمد شب
# # گویی شب عمر بود، کز کوتاهی %~% چون همت اهل روزگار آمد شب!
### | وله
# ~~3224 آن شب، که مرا بر لب دلدار لب استشب را زفراق روز، گویی که تب است
# # چندانش بقا نیست، که گر حالی دوست %~% پرسد که: چه وقت است؟ توان گفت:
~~شب است!
### | نمط پنجم
### | در جنگ وصلح
### | مرتضی
# # 3240ای بیخب ارهیچ خبر داشتیی %~% آزرم مرا، زدست نگذاشتیی
# # با این همه، گرنه عجز پنداشتیی %~% بر ساختمی زخویش، گرگ آشتیی!
### | الغیره
# # 3226 شام غم تو، بوی صلاح آوردا %~% و اندیشهآ، تو وصل مباح آوردا
# # از جنگ چه خیزد؟ چه بود گر بکنی %~% صلحی، که خدات با سلاح آوردا
# ~~3227 من کی گفتم که: عاشق روی توام؟من، خاک کف پای سگ کوی توام
# ~~در خشم شدی که: «گفتی ام ترک منی!» بگذاشتم آن حدیث، هندوی توام!
# # 3228 دشمن که نیافت، از وصالت رویی %~% وز شادی دل ندید، رنگ و بویی
# ~~آر عصه اکر مو سودی، می شایه اکنون که میان ما، نگنجد مویی!

PageV01P503

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0507.jpg)

# # 3229 دل با تونشد به هیچ منزل، که نماند ms321 %~% وز عشق تو، در کدام مشکل
~~که نماند
# # این طرفه، که صد عذر همی باید خواست %~% دل ماندگی تو را، بدان دل که
~~نماند!
# # 3230 ای بر رخ خوب، زلف شبرنگ تو خوش %~% دشنام فراخ، از دهن تنگ توخوش
# # گر صلح کنی و گرستم، هر دو رواست %~% ای صلح تو جانفزای و، ای جنگ
~~توخوش!
### | سنایی
# # 3231 دی، روی ترش گرفته آن سیمینبر %~% می گفت مرا که: کردهای یار دگر
# # در فرقت او باد رخم زرد، چوزر %~% گر من، ترشی دیدم از او شیرین تر!
### | عنصری
# # 3232 دشنام، کز آن لبان دلکش باشد %~% دری شمرش، که آبش آتش باشد
# # لبهای تو چون گل است و، دشنام توباد %~% هر باد که بر گل گذرد، خوش
~~باشد!
### | لغیره
# # 3233 هرگه، که رخ ماهوشت می بینم %~% مانندهآ آب و آتشت می بینم
# # ناخوش منشین پیشم، از بهر خدا %~% کان لحظه خوشم من، که خوشت می بینم!
# # 3234 جانا، چو همه جفا بود حاصل جنگ %~% معزی %~% با تو نکنم مقام، در
~~منزل جنگ
# # چون حل نکند همی دلم مشکل جنگ %~% دارم سرآشتی، ندارم دل جنگ!
### | جمال خجندی
# # 3235 ای دلبر لشکری، مکش لشکر جنگ %~% بنشین برآشتی، چه گردی بر جنگ؟
# # هر چند بسی حلقه زنی، بر در جنگ %~% دارم سر آشتی، ندارم سر جنگ!
### | صدر خجندی
# ~~323 جان را زتو، جززیان اگر بود بگو   ورکرد دلم در غم، توسود بگو
# # اینک من وتو، خشم مکن، طیره مشو %~% دیر است، مرا زود رهان، زود بگو!

PageV01P504

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0508.jpg)

### | وله
# # 3237 گیرم که به وصل، مهربانی نکنی %~% وان لطف، اگر چه می توانی نکنی
# # ای یوسف روزگار، آخر به نفاق %~% گرگ آشتیی چنانکه دانی، نکنی!
### | کمال اسماعیل
# # با بنده ز روی مردمی، آشتیی   3238 زین جور، اگر گذر توان کرد بکن %~%
# یک بار دگر، اگر توان کرد بکن! %~% در کار من، ار نظر توان کرد بکن
### | عبدالرزاق
# ~~باد است حدیث من و، او آب لطیف   32330 از ms322 بند لبم، سخن چوبگشاد گره
# %~% بر آب فتد، زجنبش باد گره! %~% از خشم، در ابروی وی افتاد گره
### | ابوشرف
# # 324 گر من، صفت این دل بیچاره کنم   شکرانهآ صلح را، اگر فرمایی %~% تا
# من به فدای خرقه، دل پاره کنم! %~% همچون دل خود، دل توغمخواره کنم
# # 3241 آه از دل و، از دهان تنگ من و تو %~% خ %~% وزاشک و، لب عقیق رنگ
~~من وتو
# # قصه چه کنم؟ که نام وننگ من وتو %~% شد، در سر آشتی وجنگ من وتوا
# # 3242 ای مسکن غم ساخته، جای دل من %~% وی قصد تو پیوسته، فنای دل من
# # مقصودت از این خشم، اگر جان من است %~% بستان و، مشو طیره برای دل من!
### | مجیر بیلقانی
# ~~3246 ای دل، منشین که یار برخواهد خاستدر کار تو، دوست وار برخواهد
~~خاست
# ~~و ین گرد و غباری، که میان من و اوست خوش باش، که چون غبار برخواهد
~~خاست!
### | خ
# ~~3244 رنگی زتو چون نیست، رخم زرد بود   باد است تورا در سر و، من خاک
# توام %~% دل گرمی تو نیست، دمم سرد بود %~% پیوسته میان ما، از آن گرد بود!

PageV01P505

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0509.jpg)

# # 3245 زین پس، دگرم به جز تویاری نبود %~% جز بندگی تو، هیچ کاری نبود
# # از اشک، همه خاک رهت گل کردم %~% تا نیز، میان ما غباری نبود!
# # 3246 در دل دارم، چو غصه دردم با تو %~% کاین باقی عمر، در نوردم با تو
# # ازجنک همه جهان، چه باکم باشد؟ %~% ای جان وجهان، چوصلح کردم با تو!
### | جمال
# # 3247 هیهات، که این کار جهان خواهد گشت %~% حال من و تو، زمان زمان
~~خواهد گشت
# # با ما، به تکلف دوسه روزی خوش باش %~% تا گردش چرخ، بر چه سان خواهد
~~گشت؟
### | له
# # 3248 تا کی خواهی، به جنگ جان فرسودن؟ %~% تا چند، از این روی به ما
~~ننمودن؟
# # صلحی بکن ای نگار با صلح، آخر %~% با صلح، به جنگ چند خواهی بودن؟
### | نمط ششم
# درتازه ms323 کردن عشق کهن
### | صدر خجندی
# # 3249 عشق نو و، ناز کهنم می افتد %~% جانم به فدایش چه کنم می افتد
# # من خود، صفت عشق بنتوانم گفت %~% کز گریه، گره بر سخنم می افتد!
### | الغیره
# # 3250 ای دل، طلب وسوسه می کردی باز %~% دود از من بیچاره، برآوردی باز
# # آنچ از غم عاشقی کشیدی، نه بس است %~% پیرامن پای حرص، می گردی باز!
### | مجد طایی
# # 3251 ای درد دل ریش مرا، مرهم تو %~% وی آرزوی من از همه عالم، تو
# # سیار دویدم، که زتو به یابم %~% خر %~% جانا همه را بیازمودم، هم تو!
# # جملهآ خوبان جهان، بنشستم   325 درد تو، به دل نمی پذیرد چه کنم؟ %~%
# وز خدمت تو، نمی گزیرد چه کنم؟ %~% کس جایگه تومی نگیرد، چه کنم؟

PageV01P506

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0510.jpg)

# # رخیز، به روی کارم آبی برزن   3253 امروز، که روزم زتوفرخنده شدهست %~%
# کان آتش نیم مرده ام، زنده شدهست! %~% هر گریه که داشتم، همه خنده شده ست
# ~~از دیده که روی. تو نمودم، تو بهی   325 از جان که نداشت هیچ سودم،
# توبهی %~% دیدم همه را و، آزمودم تو بهی! %~% وزدل که فرو گذاشت زودم،
~~توبهی
### | سید اشرف
# ~~3254 در راه تو، از فلک فزون می غلتم   از مهر تو، زین پیش بر آتش بودم
# %~% با دل، ز ره دیده برون می غلتم %~% از شرم تو، در آب کنون می غلتم!
# ~~33256 جانم که بدی زعشق خوبان پاره   لیکن چوبدید، آن مه ترکستان را
# %~% خ %~% شد با سر خرقه، باز دیگر باره %~% یک چندی کرد ترک آن را چاره
# ~~تولطف کن و، گفتهآ اویاد میار   3257 دانی، که هم از عادت بیخردهآ تو
# %~% کاو نیز فراموش کند، کردهآ تو! %~% آزار تو جست، این دل آزردهآ تو
### | قاضی جمال الدین
# # فارغ شده بد دلم، زکار عشقش   3258 گفتم فدک از دل، غم دلدارم برد %~%
# لغیره %~% بار آمد و، باز با سر کارم برد! %~% خود موی کشان، به حجرهٔ‌
~~یارم برد
# ~~ای ms324 دل، چه صواب بینی؟ این عشق کهن   3259 یار آمد و صلح کرد با ما، چه
# کنم؟ %~% تا تازه کنم یا نکنم، یا چه کنم؟ %~% امروز خوشم گذشت، فردا چه
~~کنم؟
### | عبدالرزاق
# # 3260 دل گفت مرا، چوشد به مهر تو گرو: %~% کامد غم بیشمار، برخیز و برو
# # عمری شدم و، هم به توباز آوردم %~% این درد دل قدیم، با صد غم نو
~~PageV01P507
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0511.jpg)

### | رضی الدین
# # 3261 عشق نوت آوردهام و، جان کهن %~% در ساز در این دو، با من بی سر و
~~بن
# # بر من بگری، عشوه مپیمای سخن %~% اینک من وعشق وجان، بفرما که چه کن!
### | ثیر الدین
# # 3262 عشق تومرا، باز به جان بازآورد %~% هوشم به دل و، به تن روان باز
~~آورد
# # روزی دو سه بگریخته بودم، زغمت %~% سودای توام، کشان کشان باز آورد!
### | نمط هفتم
# درزردوستی و تنگدستی و شکایت
### | لاادری
# # 3263 بی زر، چوبه گرد کار تو بر گردم %~% از خجلت تو، چو چشم خود تر
~~گردم
# # تامیل تودیدهام به زر، می کوشم %~% تا چون رخ خویشتن، همه زر گردم!
### | اشهری
# ~~3264 چون زر بیند، چو زر بخندد یارمبی زر دایم، چو مادر زر خوارم
# ~~دارم دو جهان به کام، تا زر دارمای زر، چوتوباشی چوتو گردد کارم!
### | لغیره
# # 3265 صیدی است دلم، که دم به نام توزند %~% هر جا که رود، گام به کام
~~توزند
# # هر چند، که شاه تن همی خوانندش %~% زر بررخ من، همه به نام توزند!
### | لغیره
# ~~3266 آن دل، که به طبع مهربان تو شدهست مجروح دو چشم دلستان توشدهست
# # جان از تو دریغ نیست، لیکن چه کنم؟ %~% غیره %~% دست ودل من، همچودهان
~~توشدهست!
# # 3267 جانا، زسر وفا پرستی با من %~% می ساز، اگر چه نیست هستی با من
# ~~آخر، نه بر این قرار خواهد ماندن این تنگدلی وتنگدستی با من!
# ~~جانمی خوهی سخن در آن نیست، که نیست   3268 بر من زتوآن چه جور و کین
# است، که ms325 نیست؟ %~% یمین %~% زرمی خواهی ؟ سخن دراین است، که نست! %~% بر
~~توز رهی چه آفرین است، که نیست؟

PageV01P508

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0512.jpg)

### | جمال خجندی
# # 3264 تا سیمم بود، یار جانانم خواند %~% یک لحظه برخویش، به مهمانم
~~خواند
# # تا کیسه گران بود، سبکروحم گفت %~% چون کیسه تهی گشت، گر انجانم خواند!
### | کمال اسماعیل
# # 327 ای دل، زحدیث چون نمی بارد زر %~% کم کن زسخن، که کارزردارد، زر!
# # گر خود همه تن زبان شوی، چون سوسن %~% چون نرگست، از دیده برون آرد زر
# # 3271 مانند گل دو رنگی، ای بینایی %~% وله %~% بی زر، رخ گلگون به کسی
~~ننمایی
# # پندارم غنچه ای، که تا دامن خویش %~% پرزر نکنی، بند قبا نگشایی!
### | وله
# # 3272 خواهی بر یار سیمبر، زر برکش %~% چون شمع، به سوی یار زر بر سر کش
# # خامش بنشین، زبان به کام اندر کش %~% وله %~% بر دل نه سنگ و، چون تراز
~~و زرکش!
# # 3273 تا من نکنم، چو گل پر از زردهنت %~% یک دم نکند، خنده گذر بر دهنت
# # هر چند چوشمع، سرکشی عادت توست %~% هم نرم شوی، چوزر نهم در دهنت!
### | وله
# ~~32274 آن زلف خمیده را، اگر راست کنم   زو، کار دل خسته مگر راست کنم
# ~~بس سنگدل و چیره زبان است، ولیک روزی، چوترازوش به زر راست کنم!
### | وله
# # 327 یاری که زعشق اوست، جانم غمناک %~% گل، پیرهن از رشک رخش دارد چاک
# # در خاک نگه کرد، چو رخسارم دید %~% یعنی که: یکی اند به چشمم زرو خاک!

PageV01P509

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0513.jpg)

### | اوله
# ~~3276 پیوسته مرا، هوای تو در سر بادعیشم زلب تو هر زمان خوشتر باد
# # با وصل چو تو نگار، کار چومنی %~% زر می سازد، که آفرین بر زر باد!
### | شفروه
# ~~3277 روزم، زشب تیره سیه رنگ تر است   وزباد هوا، دلم سبک سنگ تر است
# # در دامن صابری کشم، پای طمع %~% کم دست، ز آستین تو تنگ تر است!
# # 3278 پیوسته، دل جفا پرستش باشد %~% چشمی، زشراب فتنه مستش باشد ms326
# # من بندهآ او، کاوست گل دست نشان %~% و او بندهآ آن گل، که به دستش
~~باشد!
### | مجیر
# ~~3279 در وقت بهای بوسه، آن سرو روان  از من، زرو سیم خواست آن تنگدهان
# # بردم رخ و چشم پیش، گفتا: انصاف %~% وجهی است عجب روشن و، نقدی است
~~روان
### | اسعد گنجه ای
# ~~3280 تا سوی زر است، رغبت دلدارم یک لحظه از او نگشت، چون زر کارم
# # زر میخواهد از من بیدل، یارم %~% وجهی دگرم نیست، به جز رخسارم!
### | وله
# # 3281 گر فرمایی، مدد زجان بفرستم %~% یا هر چه مراست در جهان، بفرستم
# # از چهره زر و، زدیده در، نپسندی %~% در از دریا و، زر زکان بفرستم!
### | بدر محرمی
# # 3282 گفتم: صنما لب چو شگر داری %~% گفتا که: بخر بوسه به رر، گرداری!
# # گفتم: بر سیمین بنما، هان زر! گفت: %~% اله %~% انگار که خفتهای و، در
~~بر داری!
# # 3283 در عالم از این خوش پسران، بسیارند %~% دلدار طلب، که دلبران
~~بسیارند!
# # سیم است که نیست، ورنه اندر عالم %~% چون سیم بود، سیمبران بسیارند!

PageV01P510

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0514.jpg)

### | نزهة المجالس
### | اثیر اخسیکتی
# ~~3284 گفتم که به نظم و نثر چون در و شکر  حاصل کردم بتی، چو خورشید و
~~قمر
# # آگاه شدم، زخوی آن سیمین بر %~% بی سیم نخواهد شدن این کار، چوزر!
### | مبارکشاه
# # 3285 دلدار مرا گفت: زهر دلداری %~% گر بوسه خری، بوسه زماخر باری!
# # گفتم که: به جان، گفت: معاذالله نه! %~% گفتم که: به زر، گفت: چه دانم؟
~~آری!
# # 3286 یک بوسه طمع کردم از آن تنگ شکر %~% اوله %~% گفتا: بر مابوسه
~~نبخشند، بخر!
# ~~گفتم: به بها چه بایدت، زریا سر؟   3287 بی ساز، به بوی و رنگ می باید
# زیست   چه سود؟ جهان و مال اگر هست فراخ %~% وله %~% وله %~% گفت: از سرسر
# فراگذر، یعنی زرا %~% بی سیم، به نام و ننگ می باید زیست! %~% چون با دل و
~~دست تنگ، می باید زیست!
# ~~3288 گفتم که: مگر سوز جگر می خواهد ms327   زان پس که در این شیوه، بسی
# کوشیدم %~% امروز کسی گفت که: زرمی خواهد! %~% رخساره، زآب دیده تر می
~~خواهد
### | نمط هشتم
### | درعتاب وشکایت
### | لاادری
# # 3229 پیوسته، دل خستهآ ما می شکنی %~% بر عادت خود، عهد و وفا می شکنی
# # وآنگه گویی: چومن وفاداری نیست! %~% درمات نگیرد این، که را می شکنی؟
# # 3290 برمن، ستم تو گر چنین خواهد بود %~% بر دست تو کشتنم، یقین خواهد
~~بود
# # گفتی که: به ترک جان بگو، تا برهی! %~% شک نیست، که عاقبت چنین خواهد
~~بود!
# ~~3291 ای دوست، چنین به جنگ با من زچه ای؟ بی هیچ سبب، کشیده دامن
~~زچهای؟
# # در خون من سوخته خرمن، زچه ای؟ %~% گردوست نه ای رواست، دشمن زچهای؟

PageV01P511

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0515.jpg)

### | رض
# ~~3292 گاهی به دو غمزه، غارت جان کند اوگه درد مرا زبوسه درمان کند اوا
# # گویی که علی رغم دلم، بر کار است %~% آن چیز که گویمش مکن، آن کند او!
### | اوله
# # 3293 از درد تو، سنگ خاره بر من بگریست %~% خود زارتر از من، به جهان
~~اندر کیست؟
# # تواز من و درد من، خبر کی داری؟ %~% من دانم و من، که بر من از درد تو
~~چیست؟
### | صدرالدین
# # 3294 شرمت ناید، زرو یم ای عشوه پرست؟ %~% صبرت باشد، که دور باشی
~~پیوست؟
# # گر هست تو را صبر، مرا باری نیست! %~% ور نیست تو را شرم، مرا باری
~~هست!
### | عضدی
# # 3295 جانا، به غمان بنده شادی به چه جرم؟ %~% در بوتهآ محنتم نهادی، به
~~چه جرم؟
# # پا از سر من بازگرفتی، چه سبب؟ %~% اوله %~% یکبار گیم زدست دادی، به
~~چه جرم؟
# ~~3296 جانا، دگرم نمی پسندی به چه جرم؟بیخ طربم زدل بکندی، به چه جرم؟
# # نزدیک همی داشتی، ای دوست مرا %~% از خویشتنم دور فکندی، به چه جرم؟
### | صدر
# # 33297 آن عهد وفا که می نمودی، این بود؟ %~% خود را به وفا همی ستودی،
~~این بود؟
# # نه گفته بدی، کام دلت خواهم داد %~% آن کام دلم ms328 که گفته بودی، این بود؟
### | اوله
# # 3298 دردی که مرا، زان رخ نیکوست ببین %~% وین خسته دلم، که خستهآ اوست
~~ببین
# # ای دشمن، اگر به کام خویشم خواهی %~% بر خیز و بیا و، کردهآ دوست ببین!
### | صدر خجندی
# # 3299 دی مست شدی، مرا جفا می گفتی %~% ای ترک خطا، بسی خطا می گفتی!
# # با یار سزا، چه ناسزا می گفتی %~% آخر بنگویی، که چرا می گفتی؟
### | وله
# # 3300 پنداشت دلم، کز تو بری بتوان خورد %~% وز پستهآ تنگت، شکری بتوان
~~خورد
# ~~بیچاره برد گمان، که برخوان لبت یک ذره نمک، بی جگری بتوان خورد!

PageV01P512

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0516.jpg)

### | اوله
# ~~3301 آن تافته زلف را، دگر تاب مده وین خسته دلم را، به غم وتاب مده
# # غمخوارهآ خود را، که به جان تشنهآ توست %~% وله %~% گر آب نمیدهی، فرا
~~آب مده!
# # 3302 اندر دل تو، مهر فزون بایستی   رداشته ای، دست عناییت زسرم %~%
# خود دست تو بر سرم، کنون بایستی %~% یا از دل من، مهر برون بایستی
### | آخر
# # 3302 منزلگه خود، به کوی تومی بینم %~% میل دل و دیده، سوی تومی بینم
# # گیرم که همه جرم جهان من دارم %~% آخر، نه جهان به روی تومی بینم
# # از آب لطیف تر، مزاجی دارم   3304 ای دوست، من از هیچ مشوش گردم %~%
# دریاب مرا، وگرنه آتش گردم %~% وز نیمهآ نیم ذره دلخوش گردم
# # تا هست دلت چنان، دلم هست چنین   330 چون کرد دلت مهر دگریار گزین %~%
# کردی، دیدی، دگر کن و، دیگر بین! %~% من نیز، به دیگری سپردم دل و دین
# ~~3306 نه انده هیچ کس، فزاید زمنی   ای بسته به خون من، چه خواهی از من؟
# %~% الغیره %~% زین سان که منم، کنون چه آید زمنی! %~% نه بستهآ هیچ کس،
~~گشاید زمنی
# ~~3307 می کن به وثاقم، گذری بهتر از این   لطفی که تومی کنی، نگویم که
# بد است %~% لغیره %~% نیک است، ولیکن قدری بهتر از این! %~% می دار به
~~کارم، نظری بهتر از ms329 این
### | خ
# # (330 آری، همه تخم جور می باید کاشت %~% یک رایت مردمی نباید افراشت
# # گر با تو نگویند، ندانی آخر %~% کاین سوخته دل را، به از این باید
~~داشت!
### | اشهری
# # 3300 شب نیست، که درد من یکی صد نبود %~% صبر از تو- نعوذ بالله- این
~~خود نبود
# # این نکته نگویم، که بدم می داری %~% لیک، اربه از این بداریم بد نبود!

PageV01P513

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0517.jpg)

# # 3310 گفتی که: اگر کار به جان خواهد بود %~% خوش باش، که وصل در میان
~~خواهد بود
# # عمری که مرا در این جهان بود، گذشت %~% وصل تو، مگر در آن جهان خواهد
~~بود!
### | رضی الدین
# # 3311 در راه غم تو، چند پویم آخر؟ %~% رخساره به اشک چند شویم آخر؟
# # اور پرسندم، کزبی چندین تگ وتاز %~% اوله %~% از یار چه یافتی؟ چه گویم
~~آخر؟
# # 3312 چون صبح مرا، ز روی تویاد دهد %~% در خونباری، دیدهآ من داد دهد!
# # ای بی معنی، کسی چنان دوستیی %~% بی هیچ سبب به خیره بر باد دهد؟
### | اوله
# # 3313 تا کی ز سر سرکشی و غایت ناز %~% هر لحظه، حدیث هجر گیری آغاز؟
# # من نیز نمیرم از غم عشق کسی %~% اوله %~% یک چند بگریم و، خمش گردم
~~باز!
# # 3314 چون روی مرا، خاک لحد پرده شود %~% هر جا که زمن، حکایتی کرده شود
# # بس دیده، که از محنت من خون گردد %~% بس دل، که زبیداد تو آزرده شود!
### | اوله
# # 3315 با هر که دمی، به گوشه ای بنشینم %~% آغاز کنم، درد دل غمگینم
# # زان با تو نمی گویم، درد دل خویش %~% کز کارخودت، فراغتی می بینم!
### | اوله
# # 3316 چون طبع توبا یار، جفا می ورزد %~% دل در غم تو، زبیم جان می لرزد
# # گیرم که همه جهان، به جز وصل تونیست %~% انصاف بده، همه جهان این ارزد!
### | مجیر
# # 3317 بنمای رخ، ارکام منت می باید   آن کس که به آتشت، دمی گرم نشد %~%
# از دود تو، گر کور نگردد شاید! %~% زان پیش، که دود ms330 از آتشت برناید
~~PageV01P514
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0518.jpg)

### | وله
# ~~3318 درد توام ای عهد شکن، درجان است  غم در دل باشد، آن من در جان است
# # در بردی و، دیده خون شد و، تن بگداخت %~% اوله %~% با این همه راضیم،
~~سخن در جان است!
# # 3319 با من، دل بد مهر به کین می داری %~% کارم زفلک زان به زمین می
~~داری
# # وآنگه گویی به طنز با من هردم: %~% ««بس فارغی ازمن!) تو چنین پنداری!
### | وله
# # 332 ای شمع سرای حسن، پروانه کجاست؟ %~% وان مرغ شکسته بال را، دانه
~~کجاست؟
# # با هر که رسی، به طعنه باری می گوی %~% خ %~% زنجیر به دست ماست،
~~دیوانه کجاست؟
# ~~تیرم، که چودست را به من دریازی   3321 نردم، که زبهر بازیم می بازی!
# %~% چنگم، که مرا تا نزنی ننوازی! %~% نزدیکم از آن کشی، که دور اندازی!
### | مبارکشاه
# # 3321 آنچ از تو، من خسته روان می بینم %~% از دست دل سوخته جان می بینم
# # من صورت حال خود، که چون خواهد شد %~% در آینهآ رخت، عیان می بینم
### | ابوالحسن طلحه
# # 3323 چون ابر بگریم، توچو گل خوش می خند %~% آری، زطرب بر من غمکش می
~~خند!
# ~~من، دود دلم کشیده تا دامن چرختو، خوش به هزار لب چو آتش می خند!
# ~~3324 یاران،. زفراق گنج قارون ننهندبرتنگدلان، بارغم افزون ننهند
# ~~دم گرچه دهند و دل ستانند، ولیک یکباره زجور، دست در خون ننهند!
### | خ
# # 3325 یارم، تن و جان را به جوی می نخرد %~% صد گنج روان را، به جوی می
~~نخرد
# # فریاد که دل، بستهآ سودای کسی است %~% کاو هر دوجهان را، به جوی می
~~نخرد!

PageV01P515

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0519.jpg)

### | کمال زیاد
# # 3326 غم جان زتنم برد، نفس را چه کند؟ %~% دل خون جگر خورد، هوس را چه
~~کند؟
# # در دست کسی، بمانده ام سرگردان %~% بر من همه از من است، کس را چه کند؟
### | اوله
# # 3327 ای دوست، به کام زندگانی می کن %~% با خسته دلم، هر چه ms331 توانی می
~~کن
# # این جور و جفا، اگر روا می داری %~% با شیفته ای چومن، تودانی، می کن!
### | شفروه
# # 3328 دل، دردتو را به جان خریداری کرد %~% وین دیدهآ بیچاره، بسی زاری
~~کرد
# # بر آتش غم بسوخت، مسکین دل من %~% لقائله %~% جزیار، مرا همه کسی یاری
~~کرد!
# # 3329 رویم به جفا، سیاه می باید کرد؟ %~% جان ودل من، تباه می باید
~~کرد؟
# # اندیشه نمی کنی، که آخر روزی %~% در روی منت، نگاه می باید کرد!
### | شفروه
# # 3330 ای کرده به عیش در، سواری با من %~% شرمت ناید، که جام داری با من
# # دل می دهدت، که غم گساری با من %~% جان می کنم و، تومی گساری با من!
### | صدر خجندی
# # 3331 آن یار که گرناز کند، حق با اوست %~% پیوسته زمن ملالتش، عادت
~~وخوست
# # فی الجمله، به جنگ او نشاید رفتن %~% گفتن که: مرا چرا نمی داری دوست؟
### | سراج اسد آبادی
# # 3332 یک وعده، که هم عشوه بود، یار نداد %~% وز گلبن وصل خود، مرا خار
~~نداد
# # برتخت دلم، به پادشاهی بنشست %~% پس، مردمک چشم مرا بار نداد!
### | صدر خجندی
# # 3333 بر چهره، زخون دل نشانها تو کنی %~% دلها تو بری و، قصد جانها تو
~~کنی
# ~~وآنگه گویی که: عهد ما بشکستی!   3334 تا چند زگفتن و وفا ناکردن   از
# من، زتو خواستن همه حاجتها %~% الغیره %~% آنها زتو آید، آنچنانها تو کنی!
# %~% وزتو، زهمه یکی روا ناکردن! %~% یک دم به هوای ما هوا ناکردن
~~PageV01P516
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0520.jpg)

### | شهری
# # 3336 گر همچوتو، بخت همنشین داشتمی %~% پیوسته زکبر، سر به کین داشتمی
# # زین سان که تویی و، تومرا می داری %~% گر من تو امی، تو را چنین
~~داشتمی!
### | لغیره
# ~~3330 تا عاشق تو شدم، که زیبا یاریجز هجر ندیدهام، روا می داری؟
# # خوبیت به من سپار و، توعاشق شو %~% تا چون دهمت ز وصل برخورداری!
# # 3331 بی تو دل من قرار گیرد؟ هرگز! %~% خ %~% یا از غم تو مرا گزیرد؟
~~هرگز!
# ~~گفتی: سر ms332 خود گیر، زمن دست بدارممکن بود این، عقل پذیرد؟ هرگز!
# # 3338 ما بی تو، به صد ناز و تنعم بودیم %~% چون ره به تویافتیم، از آن
~~گم بودیم
# # در شهر توایم، مردمی کن با ما %~% ما نیز، به شهر خویش مردم بودیم!
### | شیخ اوحد
# ~~تا کی گویی مرا که: از خود به درآی   3330 بی هیچ گمان، راه یقین آسان
# است %~% اخر %~% از خود به در آمدن، چنین آسان است؟ %~% دنیا دادن در ره
~~دین، آسان است
# # 3340 هر روز، فزونتر است با من جنگت %~% هر دم به جفا، تیزتر است آهنگت
# # زنهار، زشیوههای گوناگونت %~% فریاد، زغمزه های رنگارنگت!
# ~~334 شبها، زتودر سرم چه سوداست، که نیست در هجرتو، بر من چه ستمهاست،
~~که نیست
# ~~سوگند همی خوری که: «من زان توام، سوگند حکایت است، پیداست، که نیست!
### | خ
# # 3341 بر من زبلای عشق تو چیست که نیست؟ %~% واندر بی هجرتو، چه دردی
~~است که نیست
# # گفتم: زغمت چنان به دردم، که مپرس %~% آن کیست که این تگفت و، آن کیست
~~که نیست؟
# ~~3342 از عشق تو، بر من ستمی هست، که نیست یادرسخنت، بیش و کمی هست، که
~~نیست؟
# # گفتی: چه غم است بر دلت؟ راست بگو %~% خود هم توبگو، هیچ غمی هست، که
~~نیست؟

PageV01P517

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0521.jpg)

### | شهری
# # 3344 آن بت، که به جز دلم کبابی نخورد %~% جز خون من خسته، شرابی نخورد
# # تشنه ست به خون من، ولی طرفه تر این %~% بر خون من سوخته، آبی نخورد!
### | کمال کنعانی
# ~~3345 از عشق رخت، گرچه اسیرم پیشتآ ار برسد، آه و نفیرم بیشت
# # تا چند، تو مرگ من به حاجت خواهی؟ %~% خود مردهآ آنم که بمیرم پیشت!
### | عثمان مراغه ای
# ~~3346 دردم بشنید، گفت: بر من به دو جو اشکم چو بدید، گفت: صد من به دو
~~جو
# # جان کردم عرضه، گفت: از این صد خرمن %~% نزدیک من سوخته خرمن، به دو
~~جو!
### | لغیره
# # 3347 مپسند که دل سپردهای ms333 را بکشی %~% بیچاره ز راه بردهای را بکشی
# # دل مرده توست و، بی سبب می کشیش %~% مردی نبود، که مردهای را بکشی!
### | ذ
# # 3348 ای دوست، کسی بی سببی یار کشد؟ %~% وآنگه چو منی یار وفادار کشد؟
# # خود دوست مگیر، دشمنی گیر مرا %~% کس دشمن خویش را، چنین زار کشد؟
# ~~3349 نرگس به حیل مست کنی، تا چه شود؟ در خون دلم دست کنی، تا چه شود؟
# # قصد تو، هلاک کردن جان من است %~% محنتکدهای پست کنی، تا چه شود؟
# # 3350 جانا، علم عشق نگوسار مکن %~% با ما تو به قول دشمنان کار مکن
# # آن را که عزیز کرده باشی، روزی %~% زنهار، عزیز خویش را خوار مکن!
# ~~3351 نیکوست رخت، جفانه نیکوست، مکناندر خور دشمن است، با دوست مکن
# ~~زین حال، عدو چوبشنود شاد شود   از بهر خدا، چوشادی اوست مکن
# # 3352 ای دل ز سر لجاج برخیز، مکن %~% این آتش ساکن شده را، تیز مکن
# # این جگر سوخته، زنهار مخواه %~% با جان به لب رسیده مستیز، مکن!

PageV01P518

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0522.jpg)

# ~~3353 بس روز کسان که شب کنی، گرتوتویی!  آزار کسان طلب کنی، گر توتویی!
# ~~گویی: ببرم دل از تو، آری چه عجباین کار به دست چپ کنی، گر توتویی!
### | جمال
# # 3354 آتشکده پیکرم کنی، گرتوتویی! %~% وز باد [سبکترام کنی، گر تو
~~تویی!
# # آبم بردی بتا، از آن می ترسم %~% اخی %~% با خاک برابرم کنی، گر
~~توتویی!
# # 3355 سیمین بر من، میل به زرمی نکند %~% در کار دلم، هیچ نظر می نکند
# # آب رخ من، می برد ازروی ستیز %~% ظهیر %~% وز آتش درد من، حذر می نکند!
# ~~3356 هر چند که میل تو، سوی بیدادی است یک ذره غمت، به از هزاران شادی
~~است
# # از ما گله می کنی، ولیکن ما را %~% در هر نفسی، از تو هزار آزادی است!
### | خاقانی
# ~~3357 مه را زفلک، به طرف بام آوردنوز ریگ روان، روغن خام آوردن
# # از روم، کلیسیا به شام آوردن %~% بتوان، ms334 نتوان تو را به دام آوردن!
### | جمال محوی
# ~~3358 هرگه، که بتم زلف پر از خم شکنداین خسته دلم، چوزلف بر هم شکند
# # ورهیچ زحال خویش گویم، سخنی %~% آن نیزم، نیم گفته دردم شکند!
### | جمال نقاش
# ~~3359 افسوس، که چشم بخت من خفته بماند     کارم همه، چون زلف تو آشفته
~~بماند
# # اندر دل داشتم، حدیثی با تو %~% دل خون شد و، آن حدیث ناگفته بنماند!
### | اشهری
# # 3360 در عهد تو، این قحط وفا می بینی! %~% و ین روشنی کار جفا می بینی!
# # این از همه طرفه تر، که بیداد جهان %~% خود می کنی و، جمله زما می
~~بینی!

PageV01P519

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0523.jpg)

### | باب سیزدهم - وصال
# [جمال) عبدالرزاق
# # 3361 نه روی تو، بر سر عنایت کردن %~% نه روی مرا، از تو حکایت کردن
# # چندان به دروغ گفته ام، شکر تو من %~% وله %~% کم شرم آید کنون، شکایت
~~کردن!
# # 3362 در بتکده ها، از تو شکستی بینم %~% در هر دلی، از غمت نشستی بینم
# # هر گوشه که پا درنهم، ای جان وجهان %~% برداشته از دست تو، دستی بینم!
### | اوله
# # 3363 از حسن، به ماه آسمان می مانی! %~% وز سرکشی ای جان، به جهان می
~~مانی!
# ~~در خشم شدی که گفتم: «رای دشمن من!»ای دوست، اگر نه ای بدان می مانی!
### | وله
# ~~3364 ای دوست، ز مرده ای چه برخواهد خاست؟   وزخون فسرده ای، چه
~~برخواهد خاست؟
# # من مردهآ تو تو در پی کشتن من %~% از کشتن مرده ای چه برخواهد خاست؟
### | اوله
# ~~3365 ای ترک، به غمزه کشوری در جنبان  وز شورش حسن، لشکری در جنبان
# # گیرم که سراسر سخنم، باد هواست %~% ای سرو، به باد هم سری در جنبان!
### | اثیر الدین
# # 3366 گه طیره بدان طرهآ شستم گیرد %~% گه سغبه بدان نرگس مستم گیرد
# # در پای اجل فتادهام، می بیند %~% هم بر سر آن نیست، که دستم گیرد!
### | اشهری
# # 3367 در دل نگذشت کز دلم بگذاری %~% با رخت فتاده در گلم بگذاری
# # بسیار ms335 زدم لاف تو، با دشمن و دوست %~% افسوس بود، گر خجلم بگذاری!
### | نجیب عمر
# # 3368 رفتم بر آنکه جانم از غم خون کرد %~% تا دست بگیردم، نگویم چون
~~کرد
# # گفت: آمدهای که دستگیریت کنم؟ %~% دستم بگرفت و، از درم بیرون کرد!

PageV01P520

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0524.jpg)

### | صدر خجندی
# # 3369 هر لحظه، به قصد جان من بر خیزی %~% در شهر، دو صد فتنه و
~~شورانگیزی
# # ساکن! نه مصاف کافران می شکنی! %~% آهسته! نه خون ملحدان می ریزی!
### | اوله
# # 3370 بس دست جفا، که بر دل من داری %~% با آنکه در او، همیشه مسکن داری
# # دشمن داری، که دوست داریم تورا %~% ای دوست، مگر تو دوست دشمن داری؟
### | جمال خجندی
# ~~وان سایه زمن بازگرفتن، سببش   3371 من حیلهآ آن دلبر پرفن، دانم
# 3376 سر پنجگی و دل نگرانی، تا چند؟ %~% وله %~% وان بوالعجبی که او کند،
# من دانم %~% والله که چوآفتاب، روشن دانم! %~% وین بوالعجبیها که تودانی،
~~تا چند؟
# # چون عجز من و قدرت خود، می دانی %~% پیدام بکش، زخم نهانی تا چند؟
### | وله
# ~~3373 انصاف، که آن تنگ گهر هیچ نکرد  جز کشتن من به عشوه در، هیچ نکرد
# # این است، که جان من به بازی بازی %~% از من بستد، ورنه دگر هیچ نکرد!
### | سجاسی
# # 3374 ای دوست، که عاشق کشی و زار کشی %~% یاران گنه نکرده، بسیار کشی
# # من طاقت زخم پر ندارم، زنهار %~% مزدت باشد، گرم بیکبار کشی!
### | عزیز علی
# ~~3375 از عهد من، ای عهد شکن یاد آوروز درد من بی دل و تن یاد آور
# ~~اکنون که چو ماه نوشدم، در غم تو آخر به مهی، شیبی زمن یاداور!
### | وله
# ~~3376 ای دوست، مرا به رغم دشمن یادآر وز درد دل سوخته خرمنزیادآر
# ~~آخر روزی، چنانکه هر دم صد بارمن یاد تومی کنم، تواز من یاد آرل
### | لغیره
# # 3377 بادی، که به نزد کس قرارت نبود %~% یا آتش و، جز سوزش کارت نبود
# # آبی، که به صلح زینهارت نبود %~% خاکی، ms336 که جزآدمی شکارت نبود!

PageV01P521

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0525.jpg)

# ~~3378 همواره، تو دل ربودهای معذوریغم هیچ نیازمودهای، معذوری
# ~~من بی تو، هزار شب به روز آوردمتوبی تو شبی نبودهای، معذوری!
# # 3379 اشکم زغم توهر زمان خون باشد %~% وز هجر توبر دلم شبیخون باشد
# # توبا تویی ای نگار، از آن با طربی %~% توبی تو چه دانی که شبی چون باشد
### | صدر خجندی
# # 3380 کس نیست، غم اندوخته تر زین که منم %~% با درد تو آموخته تر، زین
~~که منم
# # گفتی که: به عشق در، نه ای پخته هنوز! %~% خامی چه کنی سوخته ترزین که
~~منم!
# # 3381 چون یار مرا، به وصل خرم نکند %~% یک بوسه از آن لبم، مسلم نکند
# # راضی شدم از وی به جفاها، لیکن %~% ترسم به جفا نیز، وفا هم نکند!
# # 3382 ای بر دلم از باد جفاهای تو گرد %~% سیرم زتو، با هر آنکه خواهی
~~می گرد!
# # آبی تو و، آب در سبد نتوان داشت! %~% بادی توو، باد در قفس نتوان کرد!
### | قاضی
# # 3383 گیسو، به سر زلف تو در خواهم بست %~% تا بنشینی، چو دوش نگریزی
~~بست!
# # بیش از مستی، هر آنچه اندر دل هست %~% می گویم، تا باز نگویی: شدمست!
### | مهستی
# # 33384 آب ارچه نمی رود به جویم، با تو %~% جز در ره مردمی، نه پویم با
~~تو
# # گفتی که: چه کردهام؟ نگویی بامن %~% آن چیست نکردهای؟ چه گویم با توا
# # 3385 ای دوست، به تیغ انتظارم کشتی %~% زن نرگس مست پر خمارم کشتی
# # تا دل به تو دادم جگرم خون کردی %~% تا جان منی، هزار بارم کشتی!

PageV01P522

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0526.jpg)

### | سید علی
# ~~3386 جانا، به دو لعل قند پاشم کشتی  پنهان نتوان کرد، که فاشم کشتی
# ~~تا کی گویی که: دور باش از بر من! ای دوست مکن، به دور باشم کشتی!
### | ع
# ~~3387 هر دم، دل خسته را برنجاند یاریا سنگدل است، یا نمی داند یار
# ~~بر چهره نوشتهام به خون، قصهآ دلمی بیند و، هیچ بر ms337 نمی خواند یار!
### | آخر
# ~~3388 کین توهمه با من بیدل باشددل را به غمت، واقعه مشکل باشد
# # محنت زده ای، زخدمتت کم شده گیر %~% از کم شدنش، تورا چه حاصل باشد؟
# # 3389 از محنت تو، مرا رهایی نبود %~% تا، جان مرا زمن جدایی نبود
# # مشتاب به کشتنم، که از کشتن من %~% بازار تو را، هیچ روایی نبود!
### | شهاب کاغذی
# # 3390 لطفی بکن، ای کشیده از من دامن %~% کم بی تو نگشت جز غمت پیرامن
# # از بهرخدا، چه کردهام با تو؟ بگو %~% کت با همه کس خوش است، الا با من!
### | حو
# # 3391 دم با لبت از شهد، نمی یارم زد %~% وین لاف، به صد جهد نمی یارم
~~زد
# # این طرفه، که جان می دهم و، نیم نفس %~% از بیم توبد عهد، نمی یارم زد!
### | اشهری
# ~~3392 مردم چومنی را، زدل و جان پرسند همواره، به آشکار و پنهان پرسند
# ~~هر لحظه تو عذری چه نهی؟ راست بگویاران قدیم را، از این سان پرسند؟
### | خ
# ~~3392 چون باتو بوم، در تونیارم نگریست چون بی تو بوم، ببایدم زار گریست
# ~~چون با تو و بی توام، به غم باید زیستپس، فرق میان وصل و هجران تو
~~چیست؟
### | 5
# # 3394 تیمار من خستهآ پابست بدار %~% وز جان من سوخته دل، دست بدار
# # قصد من - اگر دشمنیی نیست- مکن %~% و آزرم من - اردوستیی هست- بدار
~~PageV01P523
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0527.jpg)

# # 3395 با خوی بد تو، هر که یار تو شود %~% رسوای جهان گردد و، خوار
~~توشود
# # ترسم که سری که بر سر آمد زجهان %~% بیهوده بتا، در سر کار توشودا
### | کمال اسماعیل
# # 3396 زان پس که فدای عشق تو کردم جان %~% بر من زچه خشمناکی، ای جان
~~وجهان
# # هرگز تو مراچه دادهای؟ جز دشنام %~% یا زان تو من چه بردهام؟ جزفرمان!
### | اسعد
# # 3397 اندر طلبت، زاشک درها سفتم %~% وز ساده دلی، راز زتو ننهفتم
# # غمخوارهآ خویش را، چنین واطلبند؟ %~% کافر نشدم، اگر دروغی گفتم!
# # 3398 خوبان، که زعاشقان شیدا ms338 پرسند %~% احوال دل سوختگان را پرسند
# # غمخوارهآ خویش را، چنین واطلبند؟ %~% آوارهآ خویش را، چنین واپرسند؟
### | خ
# ~~3399 بردی دل و دین و عقل و هوش، ای دلبر  زین بیش، به خون من مکوش ای
~~دلبر
# # ما را زغم عشق تو، جانی ماندهست %~% آن نیز به تودهم، خموش ای دلبر!
# # 3400 ای ماه، شبی روی به ما ننمایی %~% روزی، گره غم ز دلم نگشایی
# # دیوانه کنی مرا، زنادیدن خود %~% وانگاه، چو ماه نو پدیدار آیی!
### | ح
# # 3401 روزم، به بهانه باز می گردانی %~% شبها، به فسانه باز می گردانی
# # ممن بخت تو و، تواز سر بیخبری %~% بخت، از در خانه باز می گردانی!
# # 3402 با تو، به عتاب گرچه پر می گویم %~% پر می گویم، ولی چو در می
~~گویم!
# # می گویم: «دوست را زدشمن بشناس %~% وزصحبت چون منی مبر!» می گویم
# # 3401 گاهی، به لطافتم به خود بنوازی %~% گاهی، به تکبرم برون اندازی
# # ای جان عزیز، چون به ما پردازی %~% عمری بینی، شده به بازی بازی!

PageV01P524

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0528.jpg)

# # 3404 روزی چند است، کز سر طنازی %~% با ما، سخن مهر نمی آغازی
# ~~با خود سر ما نداری، ای جان وجهانیا، از دگری به ما نمی پردازی!
### | اخر
# ~~3405 سر گرچه بر آسمان همی سایم من   یک لحظه زچشم من، توبیرون نشوی
# %~% در چشم تو، یک ذره نمی آیم من! %~% خاک کف پای تو، نمی شایم من
# # 340 این آتش دل، مراچنان می دارد %~% کم آب جیات هم زیان می دارد
# # لطفی که نمی کنی، نه از توست بتا %~% بخت بد من، تو را بر آن می دارد!
### | سید اشرف
# # 3407 در خواب ندید، چرخ اعلا چومنی %~% در هیچ صدف نیافت، دریا چومنی
# # وآنگه چوتویی، جور کند با چومنی %~% در غصهآ چون تویی، دریغا چومنی!
### | بوامی
# # 3408 ازصحبت دوستان بریدن، خوش نیست %~% در حجرهآ فرقت آرمیدن، خوش
~~نیست
# # هر چند خوشت نیاید، این می گویم %~% دل بردن و، روی در کشیدن ms339 خوش نیست!
### | کمال اسماعیل
# # 3400 راز تو، به نزد این و آن نتوان گفت %~% آسان آسان، به ترک جان
~~توان گفت
# # ین با که توان گفت؟ که احوال مرا %~% 5 %~% تونشنوی و، با دگران نتوان
~~گفت!
# # 3410 نه با تومرا، خلوت جام می بود %~% نه با تومرا، عشرت نای و نی بود
# # باکی گویی: «وصل نباشد، همه روز!» %~% این خود زکجای، تا که دید و کی
~~بود!
# # 3411 آنی، که به نوک مژه دل می گیری %~% هر روز زنو، یار چگل می گیری
# # با نیستی آگاه، که در بند توام %~% یا، چشمهآ خورشید به گل می گیری!

PageV01P525

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0529.jpg)

# # 3412 دلدار نیابی به جهانی، چومنی %~% واندر پی تو، به سر دوانی چومنی
# ~~ای جان و جهان، زخود روا می داری؟ در گردن تو، خون جوانی چو منی!
# # 3413 چون زنگی زلفت آید اندر بازی %~% با لشکر صبر من، چو ترکان تازی
# # این از همه طرفهتر، که حال دل من %~% می دانی و، خود را عجمی می سازی!
# # 3414 آخر نفسی در غم خود ما را باش %~% در بند وصال، روز و شب چون ما
~~باش
# # هر روز، که جویم از تویکساعته وصل %~% تا چند ازین [گونه] که گوفردا
~~باش
# # 3415 لیلی صفتا، از غم تومجنونم %~% بعنی: زشمار عاشقان بیرونم
# # زان روی، که با من چوالف راست نه ای %~% چون واو، همیشه در میان خونم!
# # 3416 در سیرت دوست، هر چه نیکوست نبود %~% یک ذره وفاش، در رگ و پوست
~~نبود
# # دردا که به دوست، هر که در عالم بود %~% دشمن کردیم و، دوست هم دوست
~~نبود!
### | جمال خلیل
# # 3417 با دوست خود ای نگار، دشمن شده ای %~% با دشمن خود، دوست و فروتن
~~شده ای
# # من نیز ز مهر تو، به صد جهد و بلا %~% فارغتر از آنم، که تو از من
~~شدهای!
### | نمط نهم
### | در بزرگداشت او
# ~~3418 روزی که زتو، سلام باشد ما راآن روز، فلک غلام باشد ms340 ما را
# # از تو، نکنم توقع پرسیدن %~% اندیشهآ تو، تمام باشد ما را!
# ~~42) بیداد تو ای نگار، داد انگارم عمری که نه با تورفت، باد انگارم
# # در ور.یی، خود را %~% کیخسرو و جمشید و قباد انگارم!
# هفتم ولهشتم، چاپ یغمای (ص 261) PageV01P526
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0530.jpg)

# ~~3421 زان شب، که به بندگی مشالم دادی   دعوی هواخواهی روی تو کند
# گفتی که: ««به دست خود سرت برگیرم!»   342 مسکین دل من، نیک زبد نشناسد %~%
# خ %~% پایم به زمین نمی رسد، زین شادی! %~% دیبای ملون، زنمد نشناسد %~%
# خاکش بر سر! که قدر خود نشناشد! %~% با دشمن و دوست، می کنم آزادی
# # 2»3 ای خاک در تو سرمهآ دیدهآ من   گر حسن قبولت نبود، کی گنجد %~%
# اوحد %~% سودای تو، در دماغ پوسیدهآ من؟ %~% یاد تو، سکون دل شوریدهآ من
### | اخ
# # 3426 در بند سر زلف تو، دلبندانند %~% دیوانهآ زلف تو، خردمندانند
# # من خود چه سگم؟ که نام عشق توبرم %~% زیرا که تو را بنده خداوندانند!
### | [ابوالحسن طلحه]
# # 342 گفتی: خونت بریزم - ای بینایی- %~% تا نیز، زبان به مهر من نگشایی!
# # آن خون، ز ره دیده بپالودم پاک %~% خ %~% تا، دست به خون چون منی
~~نالایی!
# # 342 ای دل، تو کیی که وصل آن مه جویی؟ %~% یا خود به زبان، حدیث وصلش
~~گویی؟
# # این بس نبود تورا، که هر دم زدنی %~% از باد صبا، نسیم زلفش بویی؟
### | خر
# ~~امروز که با منی، غم فردا نیست   3427 جانا، زمدار چرخ چالاکتری   3420
# عشق، ارچه عقیلهآ جوان است خوش است %~% خ %~% سلطانی اگرچه یک زمان است،
# خوش است! %~% وز گردش روزگار، ناباک تری %~% در عشق، اگرچه بیم جان است خوش
~~است
# # چشمم به توروشن است، چون می بینم %~% کز چشمهآ آب زندگی، پاکتری!

PageV01P527

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0531.jpg)

# باب سیزدموصال
### | فخر خالد
# # 3428 غم با لطف تو، شادمانی گردد %~% عمر از نظر تو، جاودانی گردد
# # گر باد به دوزخ برد، از کوی توخاک %~% آتش،همه آب زندگانی گردد
### | معزی
# # 3429 خاک قدمت،. تاج سر ms341 ناهید است %~% دیدار تو، زندگانی جاوید است
# # در پای تومیراد! - که ماه دگری- %~% ماه گردون، اگر همه خورشید است!
### | الغیره
# # 3430 خاک قدمت چشم جهان بین ارزد %~% تلخی سخن توجان شیرین ارزد
# # گفتی که: رربه دست خود سرت برگیرم!») %~% در پای تو میرام! سرم این
~~ارزد؟
### | کمال اسماعیل
# # 3431 خود را، سگ کویت ار نپنداشتمی %~% جز خاک درت، خوابگهی داشتمی
# # آلوده شود زننگم، ارنه نامت %~% بر چهره، به خون دیده بنگاشتمی!
### | نمط دهم
# دردعوی دوستی وغایت عشق
# # 3432 عشقت، که علاج این دل دلریش است %~% زاندازهآ هر هوس پرستی بیش
~~است
# # چیزی است، که ازازل مرا در سر بود %~% لغیره %~% کاری است، که تا ابد
~~مرا در پیش است!
# # 3433 ای مشکل نیکوی به دیدار توحل %~% وصل تو، طراز آستینهای امل
# # دست من و دامن تو، تا روز قضا %~% گوش من و حلقهآ تو، تا روز اجل!

PageV01P528

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0532.jpg)

### | لغیره
# # 3434 گر داد کنی، بر توام چاکر وار   رتونرسد تحکم، ای زیبا یار %~% در
# حکم توام، چنانکه خواهی می دار! %~% ور ناز کنی، غلامم وعاشق زار
# # چون صبح قیامت بدمد، با عشقت   3435 تا عمر بود، رنگ غمت آمیزم %~% از
# خاک لحد، نعره زنان برخیزم! %~% تا اشک بود، بر سر کویت ریزم
### | مسعود سعد
# # 3،3 یاد تو، به هر صبوح ممدوح من است %~% در هر نفسی، خیال توروح من
~~است
# # هرگز نرسد عمر مرا، بیم زوال %~% تا بوی تو، در دماغ مجروح من است!
# # 3،31 از واقعه ای، تو را خبر خواهم کرد %~% واندریک بیت، مختصر خواهم
~~کرد
# ~~با عشق تو، زیر خاک خواهم بودنبا عشق تو، سر زخاک برخواهم کرد!
### | خ
# # 3438 تا جان دارم، مطیع رایت باشم %~% پیوسته، کشندهآ بلایت باشم
# # هرگه میرم، عشق توبا خود ببرم %~% تا، مرده و زنده در وفایت باشم!
### | یمین
# # 3439 من، بار غمت به ذروهآ دیده کشم %~% بار ستمت، بر دل شوریده کشم
# # وآنگه که بمیرم، رقم دوستیت %~% بر ریزهآ استخوان پوسیده کشم! ms342
### | اوله
# ~~3440 هر روز، دل از مهر تو بد بختتراست  در هر قدمی، زصبر کم رخت تر
~~است
# # عشقت چومی است، کزپی عمر دراز %~% وله %~% هر چند کهن تر شود آن، سخت
~~تر است!
# # 3441 هرگز نشود، ای بت بگزیدهآ من %~% مهرت زدل و، خیالت از دیدهآ من
# # گر از پس مرگ من، بجویی یابی %~% عشق تو، در استخوان پوسیدهآ من!

PageV01P529

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0533.jpg)

### | وله
# # 3442 در دایرهآ وجود، موجود منی %~% واندر دو جهان، تویی که مقصود منی
# # کر خانهآ اعتقاد، ویران نشدی %~% بی واسطه گفتمی که: معبود منی!
### | ل9
# # 3443 گر عمر بود، وصل تورا چاره کنم %~% عشق تو، مباد کز خود آواره کنم
# # گر از پس مرگ من، به خاکم برسی %~% بوی تو به من رسد، کفن پاره کنم!
### | اله
# # 3444 من، دولت وصلت به دعا می خواهم %~% رنگت ز گل و، بوزصبا می خواهم
# # گر آب خورم، تو را در آن می جویم %~% ور دم بزنم، بدان تورا می خواهم!
### | اوله
# # 34،5 چون پیش تو میرم، ای غمت آیینم %~% بر من نگری، که درد چشمت چینم!
# # ازان نرگس تر، خاک مرا آبی ده %~% تا، مهر گیا بروید از بالینم
### | وله
# # 3446 روزی، که غم عشق توجانم ببرد %~% آن مرگ، دلم ز زندگانی شمرد
# # خورشید بقا، برآید از مشرق عمر %~% گیر سایهآ تو، به گور من بر گذرد!
### | سنایی
# ~~3447 با سوزتو، چون گل همه لب خنده شدمدر پای تو مردم و، دگر زنده شدم
# # آزادی مادر آورم، سود نداشت %~% آزاد کنونم، که تو را بنده شدم!
### | صدر خجندی
# # 3448 تیغ از تو و، لبیک نهانی از من %~% زخم از تو و، ایام جوانی از من
# # گر دل دهدت، که جان ستانی از من %~% از تو سر و تیغ و، جانفشانی از من!
### | جمال سرخسی
# # 3445 روی تو، که ماه نواز او در حسد است %~% هم قوت روان و، هم روان
~~جسد است
# ~~سی روی توزیستن، مرا مرگ و ms343 فناستدر پای تو مردنم، حیات ابد است!
# # 345 ای داده به هر دمم دو صد دم بحلی %~% لغیره %~% از هر چه کنی، زین
~~دل پرغم بحلی
# # دل ماندگیی نیست، اگر بردی دل %~% ای قصد به جان کرده، از این هم بحلی!

PageV01P530

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0534.jpg)

### | دختر سالار
# # 3451 ای کرده جفا وجور آیین، بحلی %~% و آورده به جای مهر من کین، بحلی
# # در بندگیت هر چه بگویم، خجلی %~% وز هر چه کنی، زین دل مسکین بحلی!
### | لها
# # 3452 چندانکه به کار خویش، وا می بینم %~% خود را، به غم تو مبتلا می
~~بینم
# # وین طرفه، که در آینهآ دل شب و روز %~% من مینگرم، ولی تو را می بینم!
### | الغیرها
# # 3،53 گفتم که: به صبر کوشم و مستوری %~% وز یار جفا پیشه، گزینم دوری
# # جانم، به چنین معاملت راضی نیست %~% بیچاره دلم، نمیدهد دستوری!
### | یمین
# # 3454 بر دل، اثر عشق توپیدا نکنم %~% بر دیده، خیالت آشکارا نکنم
# ~~در جان کنمت جای، نه در دیده و دلمن، جای تو در دوزخ و دریا نکنم!
# # 3455 در دل نگذارمت، که افگار شوی %~% در دیده ندارمت، که بس خوار شوی
# # درجان کنمت جای، نه دردیده و دل %~% تا، با نفس باز پسین یار شوی!
### | مهستی
# # 3،56 دل برد زمن به قهر و، من نستیزم %~% ور باز دهد، نگیرم و بگریزم
# # تا روزمخاصمت، چو بی دل خیز] %~% ولها %~% آخر، به بهانهای در او آو
~~یزم!
# ~~3،57 من دل زتو برنگیرم، آسان آسانورخود زغمت بمیرم، آساب آسان
# ~~نه یار دگر کنم، به بازی بازینه مهر دگر پذیرم، آسان آسان.
# # 3458 ای روی تو، ماه را شکست آورده %~% ال %~% وی قد تو، سرو را به پست
~~آورده
# ~~دانم، به سر کار تو در خواهد شد این جان به جون دل به دست آورده.
### | اشهری
# # 3459 آن بت، که ز درد عشق درمان من اوست %~% از جمع شکر لبان، به دندان
~~من اوست
# ~~گقتی که: دل است او تورا، ms344 یاجان است؟ گفتم: دل وجان و، هر چه هست آن
~~من، اوست PageV01P531
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0535.jpg)

# # 3460 عشق تو به دل خریدم و، دین ارزد %~% شادم به خریدنش، که به زین
~~ارزد
# # چون شاد نباشم؟ که خریدم به دلی %~% چیزی، که هزار جان شیرین ارزد!
# # 3461 چون جای گرفته در سرم سودایش %~% سنایی %~% در جای دلی نیست، که
~~کردم جایش
# # گویند: سرش مدار! والله که مرا %~% یا بر سر او کشند، یا در پایش!
### | انوری
# # 3462 چون دست غم تو، دامن من گیرد %~% کمتر غم جان بود، که دامن گیرد
# # از دوستی تو، بر نگردانم روی %~% گر روی زمین، به جمله دشمن گیرد!
# # 3،13 تا بر توبود، نام من غم پرورد %~% دارد چومنت، گردش ایام به درد
# # کردم زخودت بحل، که خوبی تو را %~% اندر سر بدبختی خود، نتوان کرد!
# # 3464 حاشا، که دلم کم توگیرد هرگز %~% یا جزتو کسی دگر پذیرد هرگز
# # تا ظن نبری، ای به دو لب آب حیات %~% کاین آتش عشق تو بمیرد، هرگز!
### | سید اشرف
# # 3465 بی تو دل من قرار گیرد؟ هرگز! %~% یا از غم تو مرا گزیرد؟ هرگز!
# # گفتی: سر خود گیر، زمن دست بدار %~% ممکن شود این، عقل پذیرد؟ هرگز!
### | اوله
# # 3466 من، خاک تو در چشم خرد می آرم %~% عذرت نه یکی، نه ده، که صد می
~~آرم
# ~~سر خواسته ای، به دست کس نتوان دادمی آیم و، بر گردن خود می آرم!
### | اوله
# ~~3467 من، هیچ بدی برتن تونپسندم   برتونه، که بر دشمن خود نپسندم
# # سر خواسته ای، فدای توباد ولیک %~% این مظلمه، بر گردن خود نپسندم!

PageV01P532

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0536.jpg)

### | وله
# ~~3468 از مهر توام، اسیر و دیوانه و مست از دست دلم، فتاده در پای تو
~~پست
# ~~در عشق تو، هر که پا نهد سر بنهدمن سر بنهم، باز ندارم زتودست!
### | خ
# ~~3469 گر می خوردم خون جگر، او داند  ورداردم از هر چه بتر، او داند
# # تا زندهام، از وفا نگردانم ms345 سر %~% من بر سر آنم، آن دگر او داند!
# # 3،7 من دل به دو چشمت آشکارا بدهم %~% ور دست رسد، جان ز سر پا بدهم
# # ورحکم کنی بر من وچشمم، درحال %~% همچون دل سرگشته، ازینجا(؟) بدهم
# ~~3471 یاران، کس را به اسم یاری نکشندیعنی که به جرم دوستداری نکشند
# # من آتشم وتوشمع، از تونبرم %~% تا بر سر تو، مرا به زاری نکشند!
# # 347 این شمع دل سوخته، پروانهآ توست %~% و ین جان به تن آمده، غمخانهآ
~~توست
# # دیوانهآ توشدم، که در شهر امروز %~% یک عاقل نیست، کاونه دیوانهآ توست!
### | اوله
# ~~3473 از نامهآ عشق من، به جز درد مخوانگرمم به هوای تو، مرا سرد مخوان
# # تو پای بدار در هوا داری و، من %~% گر سر نکنم فدا، مرا مرد مخوان!
### | اوله
# ~~3474 ای کاسهٔ‌ عهد و یکدلی، بر خوانت بشکسته مباد، کوزهآ پیمانت!
# ~~هر چند، به کاسهآ سرم آب خوریآبی نخورم زکوزه، بی فرمانت!
# ~~34775 تا ظن نبری، که از تو بگریخته ام یا جز هوست، خیالی انگیخته ام
# ~~من مهر تو، چون سیه سپیدی در چشمبا جان زمیان دل، بر آمیخته ام!
# ~~3476 مست از ازل آمدیم و،مستیم هنوزسرمست، زشربت الستیم هنوز
# # ما، با دگری عهد نبستیم هنوز %~% وزعهدهآ عهد تو، نرستیم هنوزا
~~PageV01P533
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0537.jpg)

# # 3477 با ما، به سر غمزه اشارت می کن %~% وین جان خراب را، عمارت می کن
# # گر عزم زیارت شهیدان داری %~% این کشتهآ عشق را، زیارت می کن!
# # 3478 ای گشته غم تو، مونس روز و شبم %~% سودای وصالت شده، تخم طربم
# # چون ذره، اگر سر سبکم معذورم %~% معشوقهآ آفتاب رو، می طلبم!
# # 3479 با نوش لبت، زهر زمان بتوان خورد %~% با سیم برت، سم جهان بتوان
~~خورد
# # جان بفروشم، بهاش پیشت ریزم %~% با همچوتویی، بهای جان بتوان خورد!
### | یمین
# # 3480 خار غم، از آن غمزهآ بی باکم نهآ %~% دستی به وفا، بر دل غمناکم
~~نه
# # از پای سرم به تیغ بردار، چوشمع %~% له ms346 %~% و آنگاه، به دست خویش در
~~خاکم نه!
# # 3481 آنچ از تو، من خسته روان می بینم %~% ازدست دل سوخته جان می بینم
# # من صورت حال خود، که چون خواهد بود %~% در آینهآ رخت، عیان می بینم!
# ~~3482 دانی که من از جهان تورادارم دوست     تا جان دارم، به جان تورا
~~دارم دوست
# # هر چند مرا تو دوست، دشمن داری %~% رغم همه دشمنان، تو را دارم دوست!
# ~~3483 تا با تونشستم، به زیان تر شدهامبر بستر هجر، ناتوان تر شدهام
# ~~عاشق بودم، چنانکه معلوم توبودتا روی تو دیدهام، چنان تر شده ام!
# ~~3484 ماها، مشک از غالیه دانت چینام هر لحظه، گلی ز گلستانت چینام
# ~~جانان منی، که پیش رویت میرامدرمان منی، که درد جانت چینام!
# ~~3484 من، یاد لبت به هر زبان نپسندم  نام تو، به هر لب و دهان نپسندم
# ~~گفتی: دل خویشتن به من ده، نه نه! من، دشمن خود به دوستان نپسندم
~~PageV01P534
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0538.jpg)

### | شفروه
# ~~من عاشق و، توخوی فرا من کرده   348 هرگز من و تو، ززیر و بم نشکیبیم
# %~% تا حال چنین بود، زهم نشکیبیم! %~% وز بادهآ صبح و، صبحدم نشکیبیم
### | اوله
# ~~348 فردا، که به محشر اندرون آید مرد وز بیم حساب، رویها گردد زرد
# # من عشق توبر کف نهم و، پیش روم %~% ش %~% گویم که: حساب من از این باید
~~کرد!
# # 3488 گر چه من و توغرقهآ هجران شده ایم %~% شاید، که نه از عشق پشیمان
~~شده ایم
# # عشق تو واین دلم، چنانند به هم %~% کاکنون، من وتوزحمت ایشان شده ایم
### | اشهری
# ~~3480 سودای تو، سوز دل من افزون کرد   عقلی، که نشسته بود در کنج دماغ
# %~% عشق تو، به سیلی زسرم بیرون کرد! %~% وز آب دو چشم، دامنم پرخون کرد
### | وله
# # 3490 دل، سیر نگرددت ز بیداد گری %~% چشم، آب نگیردت که در من نگری
# # این طرفه، که دوستر زجانت دارم %~% با آنکه زصد هزار دشمن، بتری!
# ~~3491 بار ستمت، بر ms347 دل مشتاق نهم   و آن شب، که کنم جفت خود اندیشهآ تو
# %~% اخر %~% متت ز رخت، بر سر آفاق نهم %~% اندیشهآ هر چه هست، بر طاق نهم!
### | خ
# # 3492 هر دم، که ز سودای تودل برگیرم %~% زان یاد تو [دل] به حیلتی
~~برگیرم
# # در میکده بنشینم و، ساغر گیرم %~% چون مست شوم، یاد تو از سر گیرم
### | خالد هروی
# # 3493 در کوی تو، یاد عقل کمتر گیریم   سودای رخ خوب تو را، آن ساعت %~%
# لغیره %~% کز پای در آییم، هم از سر گیریم! %~% تا کام، به کام خویشتن
~~برگیریم
# # 3494 گر دم زدنی، دیده زتو بردارم %~% آن یک دم را، هزار سال انگارم
# # ور در برخود، هزار سالت بینم %~% ای دوست، کم ازدم زدنی پندارم
~~PageV01P535
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0539.jpg)

### | اسماعیل باخرزی
# # 3495 ای آنکه غم عاشق تنها نخوری %~% در سر دارم، که چون تو بر من گذری
# # دست از دو جهان بشویم، ای آب حیات %~% در پای تو میرم، که جهانی دگری!
# # 3496 گر خوار کنی مرا و، گر بنوازی %~% من، عهد تو نشکنم به بازی بازی
# # چون گرد به بامت اندر آیم، به مثل %~% گر چون خاکم، ز در برون اندازی!
### | الغیره
# # 3497 ای کرده وجود من همه یکتا، تو %~% این غمکده پس منم ندانم، یا تو؟
# # عشقت در دل بکوفت، دل گفت: آری %~% بیگانگیی نیست، تومایی، ما تو!
### | سلطان
# # 3498 بردی دلم ای دوست، نگفتی نه نکوست %~% وز بردن دل، هیچ نگنجم در
~~پوست
# # این نادره بین، که خود ندارم یک دل %~% وآنگه به هزار دل، تو را دارم
~~دوست!
### | برهان گنجه ای
# # 3499 من شاه زمین، اهل زمان بندهآ من %~% وز مشرق ومغرب، ملکان بندهآ
~~من
# # با این همه عز و پادشاهی، که مراست %~% من بندهآ تو، همه جهان بندهآ
~~من!
### | اوله
# # 3500 جانا، ز می مهر تو مستی دارم %~% با روی تو، رای بت پرستی دارم
# # در عشق تو، دین و دل زیان کردم، لیک %~% سود همه عالم، ms348 چو توهستی دارم!
### | اوله
# # 3501 گربت رخ توست، بت پرستی بهتر %~% ور باده دو لعل توست، مستی بهتر
# # در هستی عشق تو،اگر نیست شوم %~% آن نیستی، از هزار هستی بهترا
# شرف الدین مرتضی
# # 3502 بر من، رقم خطا پرستی همه هست %~% و اندیشهآ عشق و تنگدستی همه
~~هست
# # فی الجمله، در این میانه مقصود تویی %~% جای گله نیست، چون تو هستی همه
~~هست PageV01P536
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0540.jpg)

### | اوله
# ~~3503 تا طبع بود، بر تو گهر ریز بود  دل، بسته در آن زلف دلاو یز بود
# ~~وانگه که زخاک من بروید، گل وخار در عشق تو، تازه روی و سر تیز بود!
# # 3504 این سوخته، جان در تگ و پوی تودهد %~% اوله %~% وان هم، زبرای جست
~~و جوی تودهد
# # و آنگه که شود [خاک] تنش زیر زمین %~% گل روید از گلش، که بوی تو دهد!
# # 3505 من راز تو، از دل به نفس نسپارم %~% اوله %~% مسکین دل خود را، به
~~هوس نسپارم
# # جان تو، گرت سپرد باید به کسی %~% لقائله %~% الا به خدا، به هیچ کس
~~نسپارم!
# # 3500 یسارب، دل او از غمم افگار مکن %~% او را، توبه روز من گرفتار مکن
# # رجانب من گیر خدایا، زنهار %~% با او، توبه فعل بد او کار مکن!
### | معین بختیار
# ~~3507 نه چرخ، به زیر چرخ پست آوردیم   صد هست، به باد نیستی بر دادیم
# %~% تا عشق توزان نیست، به هست آوردیم! %~% تا بک دل شوریده، به دست آوردم
### | حمید گنجهای
# # 3508 در دفتر عمر، هر چه نظم ما بود %~% همواره، به نام آن بت یغما بود
# # خوشدل بودم، بدان که جان زان من است %~% آن نیز چودیدم، «وله ایضا»)
~~بود!
### | اسعد گنجهای
# # 3509 ای مثل رخت ندیده دیگر چشمم %~% وی کرده جهان چو چشم خود بر چشمم
# # زان روی، که روشنایی چشم منی   3510 ای دل به غمت، زجان سپردن فارغ %~%
# اله %~% معذوری، اگر آمدهای در چشمم %~% جان در هوست، ز رنج بردن فارغ
# ~~3511 ms349 جان، بندهآ آن لعل شکر خندهآ توست   در عشق تو، هر که زندگانی به
# توداد %~% اله %~% تا روز ابد، هست زمردن فارغ %~% برخاسته آن است که
~~افکندهآ توست
# # از بندگیت نیستم آزاد، از آنک %~% آزاد کسی بود، که او بندهآ توست!

PageV01P537

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0541.jpg)

### | اله
# # 3512 ای بندگی لعل تو، بر کان واجب %~% وی خدمت یاقوت تو، برجان واجب
# # شکرانهآ آنکه دل به قربان توشد %~% بر جان عزیز ماست، قر بان واجب
### | وله
# # 3513 دل، غمخور آن روی نکو اولیتر %~% جان، در غم آن زلف دو تو اولیتر
# # گر کشتنی ام، زبهر اولایقتر %~% ور مردنی ام، به پیش او اولیتر!
### | اوله
# # 3514 ای با غم عشق تو، سر و کار مرا %~% مگذر به جفا از من و، مگذار
~~مرا
# # گر هست مرادت، که کسی گردم من %~% وله %~% از هیچکسان خویش پندار مرا!
# # 3515 پیش از تو، غم تو در نهان من بود %~% سودای تو، معز استخوان من
~~بود
# # در وقت گشایش زبان، نام توبود %~% اول سخنی، که بر زبان من بود!
# # 3516 عشق تو، هزار سر به پستی آرد %~% وز کعبه، به کوی بت پرستی آرد
# # بی درد، هزار داغ پروانه نهد %~% بی باده، هزار سر به مستی آرد!
# # 3517 اکنون که مرا نرگس سرمست تو، مست %~% افکند به زیر پای بیداد تو،
~~پست
# # تا سر ننهم، باز نگیرم زتوپای %~% تا جان دارم، باز ندارم زتو دست!
# # 3518 یک دم بنشین، زغم امان بخش مرا %~% یک لفظ بگو، قوت روان بخش مرا
# # جانم بستان زشیوه، یک بار به لطف %~% در من نگر و، هزار جان بخش مرا!
### | کمال اسماعیل
# # 3519 کی بر کنم از تودل، من ای بینایی %~% کزعشق تو گشته ام، بدین
~~رسوایی!
# ~~وان روز، که در جور و جفا آویزی   گفتی که: فلان در سراین کار شود
# 3520 بی یاد تو، از من نفسی برناید %~% اوله %~% گویی که به چشم من نکوتر
# آیی! %~% ترسم که بدین کار، بسی برناید! ms350 %~% با محنت هجر تو، کسی بر ناید
~~PageV01P538
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0542.jpg)

### | اوله
# ~~3521 خواهم که همه کار، برایت کنمی   در مردمک دو دیده، جایت کنمی
# # گر هیچ مرا، دست به جان در شودی %~% والله، که نثارخاک پایت کنمی!
### | سید اشرف
# ~~3526 ای باغ رخت، گریز گاه نظرمگر باشد، صد هزار جان دگرم
# # هر دیده، ز نرگسی به جانی بخرم %~% اوله %~% تا در تو، به صد هزار دیده
~~نگرم!
# ~~3523 در عشق تو، سرمایهآ درمان درد است  بر یاد تو، پیرایهآ هجران درد
~~است
# # دور ازمن، اگر شود زمن درد تو دور %~% یارب، که غم آن غم است و، دردآن
~~درداست!
# # 3524 دلدار، چو رسم بیوفایی نو کرد %~% با دل گفتم : راست بگو، نیکو
~~کرد؟
# # دل گفت: هر آنچه او کند، خوش باشد! %~% آخر نه اگر بد است ورنیک، او
~~کرد؟
# # 3525 ای لعل لب تو، مایهآ حیرانی %~% وز لعل لب تو زندهام، تا دانی!
# # گر بد عهدی، روشنی چشم منی %~% خا %~% ور درد دل. منی، دوای جانی!
# # 3526 تا ظن نبری، که من به جانم زنده %~% عشق تو مرا کشت، بدانم زنده!
# # من، زنده گهی شوم که پیشت میرم %~% وآنگه میرم، که بی تو مانم زنده!
### | حاجی شروانی
# # 3527 ای روی تورا به نیکویی، بر مه دست %~% قد تو گرفته سرو را، صد ره
~~دست
# # تا عمر درازم نشود کوته، من %~% از زلف درازت، نکنم کوته دست!
### | زکی
# # 3528 ای شیرین لب، از در دندان منی %~% هر چند نداری سرجان، جان منی
# # گرخواهی و، گر نخواهی ام، جان منی %~% گر باید، ورنبایدت، آن منی!

PageV01P539

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0543.jpg)

### | سید اشرف
# ~~در وقت، دلم را دل از آن می گیرد   3529 در دل به جز از تو هر چه آن می
# گردد %~% در حال، سرم را سر از آن می گردد! %~% ور خود همه ماه آسمان می
~~گردد
# # 3530 سوزت، همه گرد جگرم می گردد   می گردد درسرم سپردن به توجان %~%
# مهستی %~% وز هر چه ms351 جزاین است، سرم می گردد! %~% غمهای تو، بر گرد درم می
~~گردد
# # 3531 از غایت عشق، تو به تومی افتم %~% لغیرها %~% وز دست غم تو، سوبه
~~سومی افتم
# # قصه چه کنم؟ که مطلقا می میرم %~% آن لحظه، که با تو رو به رو می افتم!
# ~~3532 حاشا که دل از غم تو غمناک شود   در عشق تو، دل نشانهآ آماج است
# %~% یا جامهآ طاقت، زغمت چاک شود %~% رو یش چو بگردد از تو، در خاک شود
# # 3533 ای آنکه، چوتویار در ایام تونیست %~% اخ %~% در دهر کسی نیست، که
~~در دام تونیست
# # اندر دل این بنده و، در چشم وزبان %~% جز مهر تو و، چهرتوو، نام
~~تونیست!
### | الطیف تفلیسی
# # 3534 از عشق تو، هردم ای صنم توبه کنم %~% وز خوردن غم، به رغم غم توبه
~~کنم
# # چون روی تو باز بینم، ای جان وجهان %~% از کردن توبه، باز هم توبه کنم!
### | علی شروانی
# # 3535 گه، پیش رخ چون قمرت می میرم %~% گه، پیش لب چون شکرت می میرم
# # هر لحظه به نوع دگرت می میرم %~% قصه چه کنم؟ برابرت می میرم!
### | جمال شروانی
# ~~من، عشق تورا بدان جهان خواهم برد   353 عشق تو، زمن به تیغ دشمن نبرد
# %~% تا نیز به میراث کس از من نپرد! %~% دانی، که به بیهوده کس این ظن نبرد
### | جمال خلیل
# ~~رخود علجبم، که زنده چون می مانم   353 چون، در دل خود یاد خیالت فکنم
# %~% آن لحظه که چشم برجمالت فکنم! %~% حال دل خود، به روز خالت فکنم
~~PageV01P540
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0544.jpg)

### | اوله
# # (353 از عشق تو ای ترک خطا، می میرم %~% وز بس که کشم بار بلا، می میرم
# بیش لب تو، که مایه زندگی است %~% بی هیچ تکلف، به خدا می میرم!
# # 3539 ای بندگیت ز کامرانی خوشتر %~% اوله %~% و اندوه وغمت، زشادمانی
~~خوشتر
# پیشت میرم، از آنکه در مذهب من %~% پیشت مردن، ز زندگانی خوشتر!
# # 3540 در راه وفا، نیست موافق چومنی %~% در ms352 عالم عشق، نیست صادق چومنی
# چون نیست گزیر، اهل دل را از عشق %~% معشوق چوتوباید و، عاشق چومنی!
# # 3541 ما را، زمی مغانه مقصود تویی   صف خط وخال وعارض وزلف ولبت %~%
# این هست همه بهانه، مقصود تویی! %~% در هر غزل وترانه، مقصود تویی
~~PageV01P541
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0545.jpg)

### | باب چهاردهم
### | درفراق
# ~~وآن هفده نمط است
### | نمط اول
# در حکایت از وصال
### | لااعرف قائله
# # 3544 دی، دولت و طالعم نکو خواست شدن %~% زنگ از شب محنتم فرو خواست
~~شدن
# # باز آمد در من و، من ازخود رفته %~% چون باز خود آمدم، من او خواست
~~شدن!
### | صدرخجندی
# # 3543 دی، باز مرا به وصل مهمان می کرد %~% و ین درد مرا، به لطف درمان
~~می کرد
# # بوسه، به سر انگشت به من می افکند %~% وز پسته به فندق شکر افشان می
~~کرد!
### | شفروه
# # 354 دوش، آن بت من همچومه گردون بود %~% نه نه، که به حسن زآفتاب افزون
~~بود
# # از دایرهآ خیال من بیرون بود %~% دانم که نکو بود، ندانم چون بود!
### | ظامی
# # ولفی چو رسن به گردن اندر بسته   3545 من بودم دوش و،عشرتی آهسته %~%
# باتازه گلی: گرد بر او ننشسته %~% وین گردن از آن رسن، به مویی رسته
~~PageV01P542
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0546.jpg)

### | خ
# # 354 من بودم دوش و، آن بت عشرت ساز %~% از من همه لابه بود، وز وی همه
~~ناز
# # شب رفت و، حدیث ما به پایان نرسید %~% شب را چه گنه؟ حدیث ما بود دراز!
### | اخ
# # 3541 آن یکشبه وصل، بی سحر می بایست %~% و ین صحبت ما، درازتر می بایست
# # فر چند مراعات تو، بسیاری بود %~% یچاره دل مرا، دگر می بایست!
### | علی شروانی
# # 354 آن شب، که سماع وصل جانانم بود %~% بر هر دستی، هزار دستانم بود
# # آهنگ، برون نمی شد از پردهآ دل %~% اخا %~% کابریشم ساز، رشتهآ جانم
~~بود!
# # 354 دوش، آن همه ناز و وصل معشوق چه بود؟ %~% وان رفتن عیش تا به عیوق،
~~چه بود؟
# # در شأن من حرام ms353 روزی، یا رب %~% آن آیت ««الکافر مرزوق») چه بود؟
### | خا
# # 355 دوشم همه شب، به ناز در برمی داشت %~% وز جملهآ شبهام نکوتر می
~~داشت
# # گه، چشم ترم خشک همی کرد به لب %~% گاهی، لب خشکم به زبان ترمی داشت!
### | وله
# # 355 از بادهآ دوشینه، نه هشیار نه مست %~% از حجره برون آمد و، پیشم
~~بنشست
# # آن نرگس نیم مست را می مالید %~% وان عذر شکسته بسته، بر هم می بست!
# # 3552 تا آرزوی آن لب نوشین بودم %~% پیوسته دل از فراق، غمگین بودم
# # بس روز، که در فراق خون باید کرد %~% تا باز، شبی چو[ن] شب دوشین بودم!
### | موفق سراج
# # 3553 دوش آن سخن عشوه فروشم خوش بود %~% هر چند جفا بود، به گوشم خوش
~~بود
# # زو صد قدح زهر، چو نوشم خوش بود %~% تا کور شود هجر، که دوشم خوش بود!

PageV01P543

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0547.jpg)

# # 3554 دوش، از لب لعل تودلم درمان یافت %~% و ین جان به لب رسیده، از
~~نوجان یافت
# # گر باز بقای عالم از سر گیرند %~% چون دوش شبی، به عمرها نتوان یافت!
### | مبارکشاه
# # 3555 بر درگه وصل آن بت یغمایی %~% کردم گذری دوش، من از شیدایی
# # وصلش زدرون جان برون آمد و، گفت: %~% خه، مجلس عالی! زکجا می آیی؟
# # 3556 از وصل تو دوش، کان عنایت خوش رفت %~% شکر است، که با تو آن شکایت
~~خوش رفت
# # عیب شب دوش کوتهی بود، ولیک %~% با ناز دراز تو، به غایت خوش رفت!
### | مهست
# # 3557 دوشم بگرفت، آن نگار سرمست %~% کز دست من دلشده، نتوانی جست!
# # گفتم که: شب است، دستم از دست بدار %~% تا، با تو نگیردم کسی دست به
~~دست!
### | عزیز شروانی
# # 3558 چون دید، که درد بیقرارم بگرفت %~% و اندیشهآ چشم سیل بارم بگرفت
# # دانست که غرقه ام، به دریای غمش %~% نزدیک لب آمد، به کنارم بگرفت!
### | صدر خجندی
# # 3559 آن دلبر عیار، که ما را جان بود %~% در خلوت ماش، با کسی پیمان
~~بود ms354
# # فی الجمله، زبس لابه که می رفت آخر %~% وصلی نه به کام ما، ولیکن آن
~~بود
### | عزیز شروانی
# # 3560 با حوروشی - که هر شبم در برباد - %~% دوشم خوش بود، امشبم خوشتر
~~باد
# # من بودم و، آن فرشته خو در بر من %~% تا وقت سحر، که گوش دیوان کرباد!
### | اوله
# ~~3561 چون گشت زیادت اشتیاق من از او    آن روز، وصال شد فراق من از او
# # عون حور درآمد به وثاقم، ناگاه %~% چون هشت بهشت شد، وثاق من از او
### | جمال ملکشاه
# ~~356 کو آن همه عشرت که عیان می کردم    بهرتوچه دل فدا، که جان می کردم
# # امرور در این عمم، تویی به چ ل %~% آن روز نمردهام، که آن می کردم!

PageV01P544

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0548.jpg)

### | سعد لحافی
# # 3562 من بودم دوش و، آن بت عنبر بو %~% افتاده چون عتبر، بر من در بر
~~او
# # هر وام، که بر لعل لبش بود مرا %~% هم دوش ادا کرد، به وجهی نیکو
# # 356 دوش، از لب تومایهآ نوشم بودهست %~% اوله %~% خورشید، یکی حلقه به
~~گوشم بودهست
# ~~شاید، که فلک غاشیهآ من بکشد   بر دوش، از آن عیش که دوشم بودهست
### | 
# # 3566 دوش، از لب نوشین تونوشم بودهست %~% در کوی طرب، خانه فروشم
~~بودهست
# # آیا بودا که بینم ای جان، با تو %~% در عمر، شبی چنان که دوشم بودهست؟
### | جمال خلیل
# # 3566 دوشم، مه و آفتاب در بر بودهست %~% غم از دل من، چو حلقه بر در
~~بودهست
# # س   بیار شبا، به روز کردم با او %~% دوشینه شب، از شیوهآ دیگر بودهست!
### | نمط دوم
# درافتادن از وصال به فراق
### | رضی
# # 3567 یادت نکنم، زانکه فراموش نه ای %~% نزدیک منی، گرچه در آغوش نه ای
# # دوشم، به هزار ناز می پروردی %~% ای محنت امشبم، چرا دوش نهای!
### | وله
# ~~3568 هر تیر، که آن نرگس مخمور افکند    بر جان من عاشق رنجور افکند
# # چون شیر و شکر، ساخته بودیم به هم %~% چشم بدمان، زهمد گر دور افکند! ms355
### | شروانشاه
# ~~3569 دستی، که به خلوتت کشیدی در بر   چشمی، که زخدمت رخت خوردی بر
# ~~زان دست، به جز باد ندارم در دست زان چشم، به جز آب ندارم بر سر
### | انوری
# ~~3570 دستی که گرفتی سر زلفین چوشست پایی که ره عشق نوشتی پیوست
# ~~ازان دست، کنون در گل غم دارم پایزان پای، کنون بر سر دل دارم دست
~~PageV01P545
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0549.jpg)

### | وله
# ~~3571 زیبا یارا، دل من این کی پنداشت   آسوده بدم با تو، فلک نپسندید
# %~% خوش بود مرا با تو، زمانه نگذاشت! %~% کز وصل توام، امید برباید داشت
# # 3572 دل، در خور صحبت دل افروز نبود %~% زان، بر من دلسوخته دلسوز نبود
# # زان شب که برفت و، گفت: «خوش بادشبت! %~% هرگز، شب محنت مرا روز نبود!
### | سلطان طغرل
# # 3573 در سر دارم، خمار دوشین امشب %~% از دست بشد، نگار دوشین امشب
# # در خدمت یار، دوش خوش بود مرا %~% اوله %~% یارب، که کجاست یار دوشین
~~امشب!
# # 3574 دیروز، چنان وصال جان افروزی %~% امروز، چنین فراق عالمسوزی
# # افسوس که بر دفتر عمرم، ایام- %~% آن را روزی نویسد، این را زوزی!
# # 3575 دوشم، ز وصال بود در سر طربی %~% امشب، زتف فراق بگرفت تبی
# # افسوس که بر حساب عمرم، گردون %~% آن را به شبی گیرد و، این را به شبی!
# # 3576 دیروز، ز وصل شاد بودم زکسی %~% امروز، زهجر دارم آزار بسی
# # افسوس، که مستوفی دیوان فلک %~% آن را نفسی شمارد، این را نفسی!
# # 3577 با درد فراق، اتفاق است کنون %~% یکباره، دل از نشاط طاق است کنون
# # ای دیده، وصال یاردیدی یکچند %~% خون بار، که نوبت فراق است کنون!
# # 3578 رفت، آنکه به من همیشه بودی نظرش %~% پیوسته، شکار من لب چون شکرش
# # بر سر دارم، کنون که دورم زبرش %~% دستی که قلاده بود و، گاهی کمرش!

PageV01P546

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0550.jpg)

### | نزبا لسن
# ~~3579 خرم دل آنکه حلقهآ موی تودید   وان جعد چو سنبل سمنبوی تودید
# ~~دی، چشم تو بوسیدم و، امروز بتامی ms356 بوسم روی آنکه او، روی تودید!
# # 3580 عشق تو، سزای کار من کرد آخر %~% سرمایهآ عمر من، غمت خورد آخر
# # دی، با تو به جان معاملت کرد دلم %~% امروز، دو دست بر سر آورد آخر!
# # 3581 ای شیوهآ نرگس تو، بیمار شدن %~% وی پیشهآ من زهجر تو، زار شدن
# # زان شب، که شراب وصل تو مستم کرد %~% دیوانه شدم، زبیم هشیار شدن!
# # 3586 دوشم همه کام بود و، نالانی نه %~% خ %~% امشب همه رنج و، هیچ
~~آسانی نه
# # کو یند که: شب، نیک به شب می ماند %~% ای شب، توبه دوش هیچ می مانی؟
~~نه!
# # 3582 کی بود، که دل با غم تو خویش نبود؟ %~% و اندوه تو، درمان دل ریش
~~نبود؟
# # آخر، من مستمند غم روزی را %~% روزی، ز وصال توشبی بیش نبود!
### | کمال اسماعیل
# # 3580 کارم، همه ناله وخروش است امشب %~% نه صبر پدید است و، نه هوش است
~~امشب
# # دوشم خوش بود ساعتی، پنداری %~% خا %~% کفارت خوشدلی دوش است، امشب!
# # 3584 ای صبح، مرا درد و غم افزون کردی %~% محرومم از آن عارض گلگون
~~کردی
# # وز آمدنت، زخون دل دامن من %~% چون دامن آسمان، پر از خون کردی!
### | شهری
# ~~3586 ایام وصال ما، به پایان آمدبر ما، همه روزگار تاوان آمد
# # آنگه که وصال بود، در خواب بدم %~% بیدار کنون شدم، که هجران آمد!

PageV01P547

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0551.jpg)

### | ابوالبرکات
# # 3587 در وصل توه گر گرد طرب گردیدم %~% در هجر تو امروز، به غم پیچیدم
# # دی، گر به بهشت در بیارامیدم %~% امروز، پس از بهشت دوزخ دیدم!
# # 3588 ز اول که وصال روی بنمود، برفت %~% دل از پی او نیز نیاسود، برفت
# # سیلاب غمش در آمد، از بحر فراق %~% کشتی امید وصل بربود، برفت
# # 3589 گفتی که: گل مراد بویم با تو %~% یکچند، رخ مراد شویم با تو
# # امروز کجایی؟ ای مرا چون دل وجان %~% تا، محنت روزگار گو یم با تو!
### | ابوالمعالی نحاس
# # 3590 تا کرد جدا، ز روی ms357 تو بخت مرا %~% افکند به منزل بلا، رخت مرا
# # گر قدر وصال تو، نمی دانستم %~% هجران تو داده، آتشی سخت مرا!
### | اوله
# # 3591 مانند خزانم، از بهاری که گذشت %~% سست است تنم، زسخت کاری که
~~گذشت
# # همواره، زدیدگان همی خون بارم %~% لؤلؤی %~% از درد و دریغ روزگاری که
~~گذشت!
# # 3592 رفتی و، دلم داغ تو بر جان دارد %~% بر من هجرت، جهان چوزندان
~~دارد
# # آن دل، که همی طاقت وصل تونداشت %~% هیهات، کجا طاقت هجران دارد!
### | اشهری
# ~~3593 آن دل، که به صحبت تومی کرد شتاب وان دیده، که دیدار تو می دید
~~صواب
# # چندان بنمود شان فراق تو، عذاب %~% کان سوخته شد به آتش، این غرقه به
~~آب!
### | لغیره
# # 359 در عشق، حدیث صبر می گویم و نیست %~% در راه امید وصل می پویم و،
~~نیست!
# # دردا، که من از روز وصالت، جانا %~% آگاه کنون شدم، که می جویم و نیست!
### | جمال خلیل
# # 359 هرگه که زروز رفته باز اندیشم %~% وز وصل یار دلنواز اندیشم
# # با آنچه من از تودیده ام در یکچند %~% در خون شودم که از توناز اندیشم
~~PageV01P548
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0552.jpg)

# # 3596 ایام وصال یار، گویی که نبود %~% وان نعمت بیشمار، گویی که نبود
# ~~آن باده، به جز خمار گویی که نبود رفت آن همه روزگار، گویی که نبود
# ~~3597 گویند که: شب به شب، دلا می ماند بر گوی که: شب به شب چرا می
~~ماند؟
# # دوشم همه وصل بود و، امشب همه هجر %~% امشب به شب دوش، کجا می ماند؟
# # 3598 ای نی زلب تو، شکری دزدیده %~% وزلعل تو، دریا گهری دزدیده
# # از وصل مباحت، نشدم هرگز سیر %~% کی سیر شوم، از نظری دزدیده!
### | نمط سوم
### | درفراق وایام آن
### | جمال سرخسی
# # 3599 از بعد هزار شادمانی کردن %~% وز دولت وصل، کامرانی کردن
# ~~هجران توای دوست، در آموخت مرانه مرده [بدن]، نه زندگانی کردن!
### | اوله
# # 3600 تا از بر من، ای تو که جانی دوری %~% جستم زنشاظ ms358 و شلدمانی دوری
# # دورم زتوو، مرگ به من نزدیک است %~% وله %~% خود مرگ بود، ز زندگانی
~~دوری
# ~~3601 ای از تو، وفا و مهر بانی نایافت وصل تو، چو ایام جوانی نایافت
# # روی تو، چوآب زندگانی، لیکن %~% اوله %~% مانندهآ آب زندگانی نایافت!
# ~~3602 گفتم: شجر وصل توبرها دهدم دریای امید تو، گهرها دهدم
# ~~کی دانستم؟ که هجر بیحاصل تودر سر دارد، که درد سرها دهدم!
# # 3603 با بلبل و گل، چه کار؟ بی یارمرا %~% له %~% در دیده چه گل، چه
~~خار بی یار مرا؟
# # یارب، دانی که جان من زنده بدوست %~% جان را چه کنم؟ مدار بی یار مرا!

PageV01P549

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0553.jpg)

# # 3604 دانسته بدم که غم، حشرها بکند %~% در کوی دلم، به شب گذرها بکند
# # اما به دلم فرو نیامد، که مرا %~% نا دیدن تو، چنین اثرها بکند!
### | خرا
# # 3605 آن روز، که دل با تو شرابی خوش خورد %~% روزی دگر از خمار، تا بی
~~خوش خورد
# # با این همه، ای غمت به از شادیها %~% خاکش بر سر! که بی تو آبی خوش
~~خورد!
# # 3906 آمد گل و، ما نظر در او نگشادیم %~% بی تو، قدمی در چمنی ننهادیم
# # مندیش، که ما به لاله و گل شادیم %~% ما بی تو، از این و آن چو سرو
~~آزادیم!
# ~~36،7 گر بی رخ تو، شاد به گلشن بودم   بد عهدترین عاشقان، من بودم!
# # دیدم گل را و، پس به یاد رخ تو %~% با بلبل نالنده، به شیون بودم!
# ~~3608 ای بی تو، دلم به ناتوانی مشغول چشمم، به سرشک ارغوانی مشغول
# # مشغول به غم باد دلم، گر باشد %~% بی تو، نفسی به شادمانی مشغول!
### | حمید شروانی
# # 3609 آشفتگی دلم، زجعد تو بپرس %~% بدبختی طالعم، زسعد تو بپرس
# # خواهی، که زاحوال من آگاه شوی %~% زانکس، که مرا دید ز بعد تو بپرس
### | اوله
# ~~3210 پوشیده به من بنده، پیامی بفرست    یکباره مکن ستم، سلامی بفرست
# ~~مخمور می فراقم، افتاده به خاک از بادهآ ms359 وصل خویش، جامی بفرست
# # 3611 امار است وصال و هجر دلدان عزیز %~% خ %~% وان چیست؟ که نیست از
~~چنان یار عزیز
# # او مردم چشم ماست، برما زین روی %~% لغیره %~% چون مردم چشم کبرد،
~~دیدار عزیز
# ~~362 بی روت، به سرو سرنکول می مانم PageV01P550
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0554.jpg)

### | یمین اصفهانی
# ~~3613 گویم به سر آمد، غم بی پایانت  وین هجر دراز و، درد بی درمانت
# # در خشم شدی، که نام وصلت بردم %~% خر %~% خاکم به دهان، کنون من
~~وهجرانت!
# # جانا، زفراق سخت می ترسیدم   361 ایام وصالت، آشنایی میداد %~% سبحان
# الله، دلم گوایی می داد! %~% مهر تو، چراغ روشنایی میداد
### | خجندی
# # 3614 تا، روی به روی دلفروز آوردیم %~% صد گونه زساز عشق، سوز آوردیم
# # وصل تویک روز، نیاورده به شب %~% با هجر، هزار شب به روز آوردیم!
### | سید اشرف
# # 361 در عشق تو، چون بیخبران می خندم %~% از رنگ، چو گل جامه دران
~~میخندم
# # می خندیدم، که از تو می ببریدم %~% وله %~% امروز، در این گریه برآن می
~~خندم!
# # 3617 جانا، تن نالان که بماندهست، ببر %~% و ین یک دم حیران که
~~بماندهست، ببر
# # یا جملهآ آن دل، که ببردی باز آر %~% یا باقی این جان، که بماندهست
~~ببر!
### | اوله
# ~~3618 هرگز به وفا، بر تو گمان نتوان بردجز جور و جفا، از تونشان نتوان
~~برد
# # در وصل دو روزهآ تو، دل نتوان بست %~% وز هجر همیشهآ تو جان نبوان برد!
### | اوله
# # 3619 من، باتو چوعشق جاودانی دارم %~% یک مهر و، هزار مهر بانی دارم
# ~~با من، صنما چو زندگانی نکنیمن بی تو، بگو: چه زندگانی دارم؟
### | اوله
# # 3620 تاریک شد، از هجر دل افروزم روز %~% شب نیز شد از آه جگر سوزم،
~~روز
# # طلمت زشب و، روشنی از روز بشد %~% اکنون نه شبم شب است و، نه روزم روزا
~~PageV01P551
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0555.jpg)

### | وله
# # 3621 دوشم، دل و جان ز بینوایی می سوخت %~% در حسرت آنکه تو کی آیی، می
~~سوخت
# # وز آتش عشق، ms360 خرمن صبر رهی %~% تا صبح دمید روشنایی، می سوخت!
### | انوری
# # 3622 دل، گرچه غمت زجان نهان می دارد %~% اشکم، همه خرده در میان می
~~دارد
# # جان، بی تو کنون فراق تن می طلبد %~% دل، بی تو کنون ماتم جان می دارد!
# # 3623 دل، درد تو یادگار دارد بی تو %~% اوله %~% و اندوه توه در کنار
~~دارد بی تو
# # با این همه، من زجان به جان آمده ام %~% تا، درتن من چه کار دارد بی
~~تو؟
# # 3624 چرخ از تو، به حیله ها جدا کرد مرا %~% رضی %~% با درد فراقت،
~~آشنا کرد مرا
# # من، قدر وصال تونمی دانستم %~% هجران تو لاجرم، سزا کرد مرا
# # 3625 بخت بدم، از بر تو آواره بکرد %~% دوری توام، غریب و بیچاره بکرد
# # وصل تومرا، بر فلک هفتم برد %~% هجر تو در افکند و، به صد پاره بکرد
# # 3626ای ترک، فراقت نه به بازوی من است %~% بی روی تو، روی هر غمی سوی
~~من است
# # هجر توام ای نگار، می رنجاند %~% می نشناسد، بگو که: «(هندوی من است!)
### | لغیره
# ~~3627 آن کیست، که هجران رخ او زرد نکرد؟ فرقش، زفراق یار پر گرد نکرد؟
# # توعمر خوش منی، به هنگام وصال %~% از رفتن عمر خوش، که را درد نکرد؟
# ~~3628 دل، جام طرب به دست اخلاص گرفت  در کوی طلب، جنبش رقاص گرفت
# # مسکین خبرش نیست، که سلطان فراق %~% اقطاع وصال، جمله با خاص گرفت!

PageV01P552

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0556.jpg)

# ~~36299 یا لشکر زنگ، پیش و پس بگرفته ست  یا رومی روز را، عسس بگرفته
~~ست!
# ~~یا تیره شب هجر، دهان بگشادهست یا در گلوی صبح، نفس بگرفتهست!
### | الغیره
# ~~3630 در عشق، تنم ز موی باریک تراستروزم، ز سر زلف تو تاریک تر است
# # کار دل من، که زندگانی زتوداشت %~% دور ازتو، کنون به مرگ نزدیک تر
~~است!
### | وکی اکاف
# # 3631 گر دلبر من، راز دلم بشنودی %~% یک بار دگر، روی به من بنمودی
# # آخر، به قیامتش بخواهم دیدن %~% ای ms361 کاش، قیامت من اکنون بودی!
# # 332 گر من، به منل هزار جان داشتمی %~% در پیش تو، جمله بر میان داشتمی
# ~~گفتی: دل هجر هیچ داری؟ گفتم:   3632 دانی تو، که من بی توچه رسوا
# باشم؟ %~% اشهری %~% گر داشتمی دل، دل آن داشتمی! %~% چون واله و سرگشته و
~~شیدا باشم؟
# # هرگز دل غمگنم، به تو شاد مباد %~% ثیی %~% گر بی تو دمی شاد بدم، یا
~~باشم!
# # 3634 از مدت هجران تو، غمگینم من %~% وز خون دو دیده، جامه رنگینم من
# ~~فی الجمله چه شرح می دهم؟ شرمم باد!بی روی توزنده ام، چه سنگینم من!
# # 3635 شب، همچویکی طبیب هندو زادست %~% قیفال، ز دیدگان من بگشادهست
# # خورشید، مگر که در مغاک افتادهست %~% یا خود فلک از دور، فرو افتاده
~~ست!
### | مهستی
# # 3636 آمد شب و، شد جهان روشن تاری %~% در شأن من آمد، آیت بیداری
# # خورشید، به مه داد خط بیزاری %~% چنبر بشکست چرخ را، پنداری!
### | معزی
# # 3637 یار، از غم من خبر ندارد گویی %~% یا خواب، به من گذر ندارد گویی
# # تاریک تر است هر زمانی، شب من %~% یارب، شب من سحر ندارد گویی!

PageV01P553

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0557.jpg)

### | برتضی
# # 3638 ای عکس رخت، سروروان را سایه %~% وز سنبل زلفت، ارغوان را سایه
# # جانی تو، اگر سایه نداری بر من %~% معذوری، از آنکه نیست جان را سایه!
# # 3639 دردا، که رخ بخت ز من تافته ماند %~% پیراهن خوشدلیم، نابافته
~~ماند
# # جستم به هزارجان ودل، وصل تورا %~% من گم شدم و، وصل تونایافته ماند!
### | اسعد گنجهای
# # 3640 ای برده غم تو، شادمانی را آب %~% تا کی دهم از سرشک، خانی را آب؟
# # در لعل توآب زندگانی است، ولیک %~% بی روی تونیست، زندگانی را آب!
### | اوله
# # 3641 در عشق تو، بنگر که چه رنجور کسم %~% وز وصل تو، بنگر که چه مهجور
~~کسم
# # بی هیچ بهانه، از تو دوری جستم %~% یارب، که چگونه از خدا دور کسم!
### | جمال خلیل
# ~~3642 در عارض تو، نقش طرب شاید ms362 دیددر زلف تو، صد شور و شغب شاید دید
# # در روزاگر نبینمت، نیست عجب %~% اوله %~% ماهی توو، ماه را به شب شاید
~~دید!
# ~~3643 ای توش وتوان، توش وتوان با توبرفت وی راحت جان، راحت جان با
~~توبرفت
# # از سروقدت، روان ترم طبعی بود %~% وله %~% رفتی توو، آن طبع روان با
~~توبرفت!
# # 3644 از مهر شدی دور، به کین نزدیکی %~% دوری به بسی، به زچنین نزدیکی!
# # از دیده شدی دور، به جان نزدیکی %~% من، دور ندیدهام بدین نزدیکی!
### | اوله
# ~~364 یاری، که زلب به لعل کان نزدیک است   وزحسن، به ماه آسمان نزدیک
~~است
# # از دیده اگر دور شد او، باکی نیست %~% دور است زدیده و، به جان نزدیک
~~است!
### | وله
# # 3245 هر روز، تنم بسی بکاهد زفراق %~% هر شب، جانم به حق پناهد زفراق
# # کشتهست مرا فرلق، دردا که مرا %~% کس نیست، که خون من بخواهد زفراق!

PageV01P554

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0558.jpg)

### | نمط چهارم
### | در شکر از فراق
### | الؤلؤی
# ~~3647 هجران، که فراق آن نگار آید از او  در جور هزار روزگار آید از او
# ~~مر چند، که جور بیشمار آید از اوآخر، نه [که] بوی وصل یار آید از او!
# # 3648 ای زردی رخ، چوجان به کاری تومرا %~% زیرا که ز دوست، یادگاری تو
~~مرا
# # وی هجر اگر [] غمگساری تو مرا %~% زبیرا که نشان عشق یاری تو مرا!
### | سید اشرف
# # 3640 گفتم که شوم به وصلت، آگاه ز هجر %~% و ایمن باشم به مهرت، ای ماه
~~زهجر
# # گر وصل چنین است، که دیدم زتو من %~% فریاد زوصل و، لوحش الله زهجر!
# # 3650 از عمر که بگذشت، بلا می بینم %~% وز بخت که برگشت، جفا می بینم
# ~~از هجر، در این میان وفا می بینمباری، ز کیان ببین چها می بینم!
# # 3651 جانا، زغمت حکایتی دارم خوش %~% وز توبا تو، شکایتی دارم خوش
# # گر معزولم، زملکت وصل تومن %~% در هحرانت، ولایتی دارم خوش!
### | فلکی شروانی
# # 365 گر نزد تو ای نگار، مقبول ms363 نیم %~% جز در غم تو، به هیچ مشغول نیم
# # گر تولیت وصال تو، نیست مرا %~% باری زغم فراق، معزول نیم!
### | جمال خلیل
# ~~بر وصل تو، هجران تورا بگزیدم   3653 از بس سخنانت، که عیان می شنوم
# %~% وله %~% کز وصل تو، لاف این و آن می شنوم %~% و احوال تورا، از این وآن
~~می شنوم
# # 3654 دل، در هوس قامت طاقت دارم %~% جان، درغم و درد و اشتیاقت دارم
# ~~گر روز وصال تو، چنین خواهد بودبس شکر، که از شب فراقت دارم!

PageV01P555

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0559.jpg)

### | وله
# # 3655 گرچه که ز اشتیاق تو می میرم %~% وز عشق تو، در وثاق تو می میرم
# # چندان شکر است از فراق تو مرا %~% کز آرزوی فراق تو می میرم
# # 3656 نه مهر تو، در وفاق تومی طلبم %~% اوله %~% نه، خاک در وثاق تومی
~~طلبم
# # دیروز، زدل وصال تومی جستم %~% امروز، به جان فراق تو می طلبم
### | اوله
# # 3657 گرچه زدهام، در وثاقت همه عمر %~% ور چه بودم، در اشتیاقت همه عمر
# # از ذوق فراق تو، چو آگاه شدم %~% دست من و، دامن فراقت همه عمر!
### | نمط پنجم
### | تمنا وآرزومندی
### | مهستی
# ~~3658 شخصی دارم: دلی خراب اندروی جانی دارم: هزار تاب اندر وی
# ~~وز آرزوی روی تو، دارم شب و روز چشمی و، هزار چشمه آب اندر وی!
### | شفروه
# ~~3659 صد سال دگر، که مرده باشم زغمت    برخاکم ار گذر کنی، از کرمت
# # بر بوی تو زنده گردم و، بار دگر %~% یمین %~% خاک قدمت شوم، به عذر
~~قدمت!
# ~~3660 ای گشته خجل، پری و حور از رویت خورشید گرفته وام، نور از رویت
# # در آرزوی روی تو داریم، امروز %~% له %~% چشمی و هزار اشک، دور از
~~رویت!
# # 3661 چون روی، ز حسرتت فرا خاک کنم %~% و اندیشهآ آن قامت چالاک کنم
# # والله، ز میان خاک سر بردارم %~% وله %~% وز شوق، گریبان کفن چاک کنم!
# ~~366 چون دیدن آن سروروان، در خواب است   آرام دل و راحت جان، ms364 در خواب
~~است
# # در خواب، چوروی یار می شاید دید %~% بیداری بخت عاشقان، در خواب است!

PageV01P556

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0560.jpg)

# ~~وان خار، که سر بر زند از خاک رهی   3663 تا، رونق بازار رخت خواهد بود
# %~% اوله %~% هم، تشنهآ گلزار رخت خواهد بود! %~% چشمم همه، در کار رخت
~~خواهد بود
# ~~366 دوش، ارچه فراق ترکتازیها کرد   تا روز، چه گویمت؟ که اندیشهآ من
# %~% یا مستی صبر سرفرازیها کرد! %~% با آرزوت چه عشقبازیها کرد!
# # 3665 یاد تو کنم، کار مرا ساز آید   چون بنشینم، حدیث وصل تو کنم %~% خ
# %~% فو %~% نام توبرم، عمر شده باز آید %~% با من، در و دیوار به آواز آید!
# # 366 بیم است، که بی زیور جانم بینی %~% وزضعف، به دیدهآ گمانم بینی
# # ازجان، نفسی با تو هنوزم باقی است %~% خ %~% گر نشتابی، در آن جهانم
~~بینی!
# ~~3667 تا دست وصال تو، نگیرم در دست   نه لب روزی، به خنده خواهم بگشود
# %~% نه چشم شبی، ز گریه خواهم در بست! %~% وز دو لب میگونت، نگردم سرمست
# # 3668 در چنبر دوستی، در آرم سر تو %~% بیرون نبرم هیچ، سر از چنبر تو
# # باشد که مگربرنهم، ای جان و جهان %~% لب بر لب ورخ بر رخ و، بر بر
~~برتو!
### | الغیره
# ~~3669 هرگز باشد، که دل زغم برهانم؟وین سوز فراق را، ز دل بنشانم؟
# # فریاد کنان، دست در آن زلف زنم %~% وانصاف، از آن لب ودهان بستانم؟
### | 
# # گاهی چو زمین، بوسه زنم برقدمت   367 گر هیچ، سعادتم نشاند بر تو %~%
# اخ %~% گاهی چو فلک، گردم گرد در توا %~% جان پیش کشم، مباش گو در خور تو!
# ~~14ا دن یاد نوآرد، بشود هوش از هوش
# ~~دیدار تورا، چشم همی دارد چشم PageV01P557
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0561.jpg)

# # 3672 گه، بوی خوشت ز پیرهن می شنوم %~% گه، وصف رخت زخویشتن می شنوم
# # چون هیچ نباشد، کسکی بنشانم %~% تا نام تومی گوید و، من می شنوم!
### | الغیره
# # 3673 رو یم، چوبدان روی نکوی تو رسد %~% وز گلشن وصل ms365 و مهر، بوی تو رسد
# # بستم ره آب دیدهآ خود، تا اشک %~% آن روی نشوید، که به روی تورسد!
### | مرتضی
# # 3674 خرم دل آنکه حلقهآ موی تودید %~% وان جعد چو سنبل سمنبوی تودید
# ~~دی چشم تو بوسیدم، امروز بتامی بوسم، روی آنکه او روی تودید!
# # 3675 از چشم سرت، گرچه نهان می بینم %~% احوال تو را، زمان زمان می
~~بینم
# # گفتار تو را، به گوش جان می شنوم %~% دیدار تو را، به چشم جان می بینم!
# ~~3676 از صبح دوم، خوش نفسی می آید   در سر ز نسیمش، هوسی می آید
# # ترسم که چوصبح، جامه بر خود بدرم %~% کز جامهآ او، بوی کسی می آید!
### | عزیز شروانی
# # 3677 رفت آن غم دل، که باز گفتیم به هم %~% وان وصل، کزو چو گل شکفتیم
~~به هم
# # دردا، که زیکدگر جدا افتادیم %~% تا باردگر، کجا؟ کی افتیم به هم؟
### | شفروه
# # 3278 روزم ز تو، دلفروز باشد گویی %~% بختم زتو، کیسه دوز باشد گویی
# ~~روزی، که وصال توبود روزی منآن روز، کدام روز باشد گویی؟
# ~~3679 دلدان، از آنچه گفت اگر باز آید   کارم، به مراد دل مگر باز آید
# ~~اسباب نشاط، جمله هست الآ اویارب، چه بود اگر ز در باز آید!
### | خر
# ~~328 از چرخ کهن، محنت و دردم تازهست وز نالهآ من، همنه جهان آوازهست
# # وین غصه، که من می کشم از هجرانت %~% چون آرزوی من به تو، بی اندازه
~~ست!

PageV01P558

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0562.jpg)

### | کمال اسماعیل
# ~~3680 جانم ز غمت در تف و تب می میرد   وزآرزویت، به روز و شب می میرد
# # در بحر فراق تو، چو افتاد دلم %~% اوله %~% در آرزوی کنار و لب، می
~~میرد!
# ~~3682 هر شب زغم تو، ای نگارین یارموز مهررخ چوماهت، ای دلدارم
# # تا وقت سحر، به ماه در می نگرم %~% وز دیده، ستارگان فرو می بارم!
# # 3683 ای رفته وجود در سر آرزوت %~% پیدا شده بر من، اثر آرزوت
# # خونی، که زچشم من ms366 بریزد غم تو %~% بر خاک نویسد، سمر آرزوت!
### | خا
# # 3684 دی، دفتر اندیشه فراهم شده بود %~% عزم سر کوی دوست، محکم شده بود
# # دل گفت که: خوش دمی است، یارب این دم %~% چون باز خود آمدم من، آن دم
~~شده بود!
### | اوله
# ~~3685 گویی بینم، به رغم این دشمن من   از بازوی من قلاده، در گردن تو
# %~% پیراهن تویکی و، پیراهن من؟ %~% وز گیسوی تو کمند، در گردن من!
### | اوله
# # 3686 از آرزوی روی تو، بگداخت تنم %~% وز خون دو دیده، لعل شد پیرهنم
# # گویی بودا شبی، که تودر بزنی %~% من گویم: کیست آن؟ تو گویی که: منم!
# # 3287 با یارنشستن، آرزو می کندم %~% وز غصه برستن، آرزو می کندم
# # عهدی کردم، که نیز نامش نبرم %~% آن عهد شکستن، آرزو می کندم!
# # یاری که جدا نبود از من، نفسی   3688 ایام وصالش، آرزو می کندم %~% وله
# %~% در خواب، خیالش آرزو می کندم! %~% زیبا خط وخالش، آرزو می کندم
# # 3689 نزد تو نشستن، آرزو می کندم %~% زلف تو شکستن، آززومی کندم
# ~~ک پا ک..

PageV01P559

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0563.jpg)

# # 3690 جان، دوش هوای وصل دلبر میزد %~% هر در که رسید، حلقه بر در میزد
# # دل، چون مگس از حسرت آن تنگ شکر %~% فریاد کنان، دو دست بر سر میزد!
# # 33691 من، دوش به آرزوی رویت هر دم %~% در رنگ گل و باده، نگه می کردم
# # با ساغر و، با رباب [تا] وقت سحر %~% بر یاد رخت می زدم و، می خوردم!
# # 3692 دوش، آن سر زلفین بتابش دیدم %~% و اندر بر خود، مست خرابش دیدم
# ~~وان خال سیه زمشک نابش، دیدمدردا که بدین صفت، به خوابش دیدم!
# ~~گفتا که: مراد تو بخواهم دادن   3693 خوش خفته بدم من، از غم گلبویان
# %~% از خواب در آمدم به کی، کی؟ گویان! %~% دیدم بت خویش را، که آمد پویان
### | اثیر الدین
# # 3694 من، نیمشبی دوش بر یار شدم %~% با او نفسی، محرم اسرار شدم
# ~~رویی که بدان ms367 [روی] نهادم، زطرب بر روی زمین بود، چوبیدار شدم!
### | اوله
# # 3695 ای صیح، به نیم خنده دادم دادی %~% چیزی زرخ یار، به یادم دادی
# # وی باد، بدین بوی معطر که توراست %~% وله %~% زنهار که چون بوی، به
~~بادم دادی!
# # 3696 ای گوهر قیمتی، ز دریا واپرس %~% یعنی که زچشم وسینهآ ما، واپرس
# # وان دم، که به تشنگان خود وانگری %~% گر هیچ مرا ببینی آنجا، واپرس!
### | الغیره
# # 3691 پشتم ز غمت گر بخمد، باکی نیست %~% ورجان زبر من برمد، باکی نیست
# # در آخر آن شبی که با تو گذرد %~% گر صبح قیامت بدمد، باکی نیست!
### | مجد الدین بغدادی
# # 369 دانی که چراست، ای پسندیدهآ من %~% پر آب، دو دیدهآ ستمدیدهآ من؟
# شاید ز آرزوی لب تو %~% آب، از دهن مردمک دیدهآ من PageV01P560
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0564.jpg)

### | رضی الدین
# # 3699 گفتی که: زعهد ما تورا یاد آید؟ %~% یا هرگزت از وفای ما یاد آید؟
# # یادم نایی، زانکه زیادم نروی %~% کز یاد شده، بود که با یاد آید
# # 3700 ای باد، پیامی ز فلانی بستان %~% بگذر تو بدو، وز او نشانی بستان
# # یک راه، به بوی زلف او دستم گیر %~% وانگاه، به پایمزد جانی بستان!
# # 3701 ای درد تو درمان کسی، وان کس من %~% وی عشق تو در جان کسی، وان کس
~~من
# # گویی که ببینم، لب چون قند تورا؟ %~% خر %~% خاییده به دندان کسی، وان
~~کس من
# # 3702 خود را، به حیل در افکنم مست آنجا %~% تا بنگرم، آن جان وجهان هست
~~آنجا؟
# # با پای رساندم، به مقصود دلم %~% یا سربنهم، همچو دل از دست آنجا!
# # 3701 دل، خستهآ درد توست درمانش کن %~% غمگین هوای توست، شادانش کن
# # دشخوارتر است کار دل، هر ساعت %~% یک ساعته کار توست، درمانش کن
# ~~3704 روزی، بینی مرا تومست افتادهدر حلقهآ زلف بت پرست افتاده
# ~~دستار ز سر، قدح ز دست افتادهدر پای تو سر نهاده، مست افتاده!
### | اشهری
# ~~3705 ای من به فدات کرده جانم، دریابوی داده ms368 به باد خان و مانم، دریاب
# # از غایت آرزوی روی چومهت %~% یک موی نماند که نمانم دریاب
### | وله
# # 3706 اکنون که هزینه کرد هجران نفسم %~% ای باد سپیده دم به فریاد رسم!
# # بویی ز دو زلف آن نگارین، به من آر %~% اوله %~% تا جان بدهم، دل نبود
~~باز پسم!
# # 3707 تا چند، سخنهای مزور گوییم؟ %~% یا خود، غم خود به نوع دیگر
~~گوییم؟
# # برخیز و بیا، تا دوبه دو بنشینیم %~% حال دل خویش، یک به یک برگوییم!

PageV01P561

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0565.jpg)

### | نمط ششم
### | در امید
### | لاادری
# # 3708 چرخ از پی تو، همی دواند ما را %~% زهر غم تو، همی چشاند ما را
# # نومید نیم ز بخت، آخر روزی %~% وله %~% یک بار دگر، به هم رساند ما را!
# # 3709 نام تو برم، روان من تازه شود %~% یاد تو کنم، طرب ز اندازه شود
# # وان روز، که اومید وصالت باشد %~% از بیخودی ام، به عالم آوازه شود!
# # 3710 آخر، سحری بود شب تار مرا %~% و آخر، نظری بود به من یار مرا
# # زین کار فرو بسته، نگردم نومید %~% باشد که گشایشی بود، کار مرا
# ~~3711 ای دل، سر آرزو به پای اندر بند اومید، به فضل رهنمای اندر بند
# # چون می دانی زخلق چیزی ناید %~% نومید مشو، دل به خدای اندر بند
# ~~3712 از دست غمت، شکسته شد پای امیدخود هیچ نماند در دلم جای امید
# # اومید من او وفا نخواهد کردن %~% پس وای دل و، وای من و، وای امید
# # 3713 هم درد دل مرا، دوایی برسد %~% هم کار غمم، به منتهایی برسد
# # گر رشتهآ عمر نگسلد، هم روزی %~% سر رشته اومید، به جایی برسد!
# ~~با محنت هجر، پای می باید داشت آخر، سر این این رشته به جایی برسد!
# ~~3715 ای وصل تو، برتر از تمنای امیدناپخته بمانده بی تو، سودای امید
# # من در تو کجا رسم؟ که آنجا که تویی %~% نه دست طلب رسید و، نه پای
~~امید!

PageV01P562

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0566.jpg)

# ~~3716 ms369 از سوز تو، جانم ای دلارام بسوخت دل، در غمت از سردی ایام بسوخت
# ~~سودای تو، آتشی برافروخت نخستدر آخر کارش، طمع خام بسوخت!
# ~~3717 آن فتنه، که روی یارم انگیخته بودجانم، به یکی موی در آو یخته بود
# # اومید مرا گرفت دست، ارنه فلک %~% بی هیچ بهانه، خون من ریخته بود!
# # 3718 ای دل، چو اسیر آن مهی هیچ مگو %~% وزعادت او چوآگهی، هیچ مگو
# # از روی تکلف، دل خود خوش میدار %~% باشد که ازاین غم برهی، هیچ مگوا
# # 3719 گر ملک سلیمان، به گدایی برسد %~% وصلت، به چومن بی سر وپایی برسد
# # اومید بدان نیست، که کار چومنی %~% باچون تو کسی، به هیچ جایی برسد!
### | خی
# # 3720 گر، با رخ توبه لاله زاری برسم %~% بی شک، به بهشت و جویباری برسم
# # در بحر غمت، چو اشک موج افکندم %~% آخر به لبی، یا به کناری برسم!
### | سید اشرف
# ~~3721 بی روی تو، از هلاک جانم غم نیست یاد [توا ز آب زندگانی کم نیست
# ~~با این همه اندیشه، به وصل رخ تو  کمتر زامیدی بود، آنم هم نیست!
### | وله
# ~~3722 خاک قدمت، به تاج خورشید ارزدیکروزه غمت، به عمر جاوید ارزد
# ~~شکر ایزد را، که از تونومید شدم وین نومیدی، هزار اومید ارزد!
### | لغیره
# ~~3723 از پای دلم، دام غم او بگشایدوزشب، نفس صبحدم او بگشاید
# # از بستگی کار، شکایت نکنم %~% آن کس که فروبست، هم او بگشاید!
### | یمین اصفهانی
# ~~3724 هم، گردد بخت خفته بیدار آخر هم، شاخ امید آورد بار آخر
# # هم، با سر دوستی شود یار آخر %~% جاوید چنین نماند، این کار آخر!

PageV01P563

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0567.jpg)

# ابوالحسن طلحه
# # 3725 هم، با سر دوستی و آزرم شود %~% هم، بر من بیچاره دلش نرم شود
# # سرما چوبه غایت رسد، آخر روزی %~% خورشید بتابد و، جهان گرم شود!
### | الغیره
# # 3726 نه، دل به کسی جز از تومایل دارم %~% نه، از تو مراد خویش حاصل
~~دارم
# # جای تو دل من است ms370 و، اومید من آنک %~% در بر گیرم، هر آنچه در دل دارم!
# # 3727 کودل؟ که در آن روی نکو شاید بست %~% یا صبر؟ که دست غم فرو شاید
~~بست
# # خود در دل پاره پارهام نیست درست %~% چندانکه امید اندر او شاید بست!
### | مهذب
# # 3728 ناز تو، فلک هم به سر آرد آخر %~% با من دل تو، سر اندر آرد آخر
# # خاری که زهجران تو، در جان من است %~% روزی گل وصل تو، بر آرد آخرا
### | الغیره
# # 3729 هر چند، زهجر دوست هستم به عذاب %~% نومید شدن ز وصل هم: نیست
~~صواب
# # هم باز شود نقاب مهر، از مهتاب %~% یک روز، به جوی رفته باز آید آب!
### | علی بن الحسن
# # 3730 ما را به تو، از بخت نوید است هنوز %~% نومید شدن ازتو، که دیدهست
~~هنوز
# # گر روز فراق تو دراز است، دواست %~% ما را، شب وصل از توامید است هنوز!
### | سید محمود
# ~~3731 با من، چه ستم کان بت بد پیشه نکرد؟خونم بکشید و، هیچ اندیشه نکرد
# # در باغچهآ امیدم، از جور و جفا %~% آن کرد، که هزار تیشه در بیشه نکرد!
# # 3732 هر روز در این زمانه، مستی است مرا %~% مستی نه زمی، ز تنگدستی
~~است مرا
# # شکر ایزد را، که تنگ دستی است مرا %~% کاخر روزی، امید هستی است مرا
# # 3733 گر بر سر من ز چرخ آتش بارد %~% ممکن نبود، که دل تورا بگدارد
# # آخر روزی، گذر کند بر دل تو %~% کآن سوخته دل، بعه ما امیدع داره
~~PageV01P564
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0568.jpg)

# ~~3734 آن دل، که دل از خویشتنش بگرفته ست  بی تو، هوس خون شدنش بگرفتهست
# # در هجر توجان بر سرپای است، ولیک %~% فخ %~% اومید وصال، دامنش بگرفته
~~ست!
# # 3735 بر من، غم گردون به سر آید آخر %~% نیک اختریم، کارگر آید آخر
# # مهتاب شقاوتم، فرو شد به زمین %~% خورشید سعادتم، برآید آخر!
### | نمط هفتم
### | در طعنه
### | لاادری
# ~~لاحول کنی، چو ریش بینی امروز   3736 دی بود ز ms371 روی تو، مه اندرتگ و تاز
# %~% آن دیو، به لاحول کجا گردد باز! %~% وز زلف خوشت بود همه مشک طراز
### | سیفی
# # 3737 ای مه، به کف ابر زبون خواهی شد %~% وی شاخ سمن، بنفشه گون خواهی
~~شد
# # ای رایت نیکویی، نگون خواهی شد %~% در چشم من است، آنکه خون خواهی شد!
### | اسدی
# ~~3738 بیماری عشق، چون ز من برد قرار  از روی و لبت، گلشکرم بود به کار
# # و اکنون همه روزمی کنم شکر، بدانک %~% آن گلشکرت نماند و، به شد بیمار!
### | اخ
# ~~3739 کافور تو، با مشک سرشتند آخر بر برگ گلت، بنفشه کشتند آخر
# ~~دعوی کردی به پادشاهی، یکچند منشور زوال تو، نبشتند آخر!
### | أخر
# ~~3740 تا کی، ز سر سرکشی و غایت نازهر لحظه، حدیث هجر گیری آغاز؟
# # من نیز، نمیرم از غم عشق کسی %~% یکچند بگریم و، خمش گردم بازا
~~PageV01P565
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0569.jpg)

# # 36 %~% باب چهاردهم - فراق
# # 3741 ای ریش، بیا از رخ او سر برکن %~% آبش ببر، آتش دلم کمتر کن
# ~~این کره، عجب تند وشموش است، ای چخ    زودش تو، سر افسار سیه بر سر کن!
# # 3742 اندر رخ بی خطان، که ره داند کرد %~% تا نیک، به رو یشان نگه داند
~~کرد؟
# # بی ریش، سخنشان زانا الحق باشد %~% خاقانی %~% هم ریش، که رویشان سیه
~~داند کرد!
# # 3743 از عشق لب تو، بیش تیمارم نیست %~% کآلودهآ لبهاست، سزاوارم نیست!
# # گر خود به مثل آب حیات است، آن لب %~% چون خضر بدو رسید، بر کارم نیست!
### | اوله
# ~~3744 طوطی دم و دینارنشان است، آن لبغماز و دوروی، از پی آن است آن لب
# # زنهار، میالای در آن لب نامم %~% وله %~% کآلودهآ لبهای کسان است، آن
~~لب!
# # 3745 شد، آن غم دل که می کشیدم زتومن %~% وان عشوه ودم، که می شنیدم
~~زتومن
# # من باتوچنان بدم، که ناخن با گوشت %~% اکنون که دراز شد، بریدم زتومن!
### | اوله
# ~~3746 خوبان، زپی سر که شکر نفروشند بهر درم، از ms372 لعل شکر نفروشند
# # با ناجنسان، برای زر ننشینند %~% وز بهر طمع، عمر به زر نفروشند!
### | عبدالرزاق
# # 3747 بر من مزن ای صنم، که من پستم خود %~% مفزای ستم، که واله و مستم
~~خود
# # امشب، ز حساب صد شب دیگر گیر %~% کت یاد نیامد، که کسی هستم خود!

PageV01P566

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0570.jpg)

### | لغیره
# # 3748 سیارهآ روز رو شناییت منم %~% بازار کساد را، رواییت منم
# # چون از همه باز مانی، آیی بر من %~% معشوقهآ روز بینواییت منم!
### | نمط هشتم
### | درتهدید وتعییر
# # 3749 از درد دل پر غمم، ای ماه بترس %~% خر %~% وی خفته، زنالهآ سحرگاه
~~بترس
# # در هر نفسی، تعبیه دارم آهی %~% ای آینه، می گویمت: از آه بترس!
### | رضی
# # 3750 هر نیمشبم، درد توبیدار کند %~% اندیشهآ تو، در دل من کار کند
# # زان می ترسم بتا، که درد دل من %~% روزی، به چنین شبت گرفتار کند!
### | صدر
# ~~375 هر لحظه، غمی به مستمندی رسدت تیری زجفا، به دردمندی رسدت
# # در کشتن عاشقان، از این بیش مکوش %~% زنهار، مبادا که گزندی رسدت!
### | مهستی
# ~~3751 با خصم منت، همیشه دمسازیهاستبا ما، سخنت زروی طنازیهاست
# # از عز خود و ذلت من، بیش مناز %~% کاندر پس پردهآ فلک، بازیهاست!
### | لغیرها
# # 3752 در وعدهآ تو، کدام فرداست که نیست؟ %~% واندر سرم ازعشق، چه
~~سوداست که نیست؟
# ~~یک قطره زآب شرم و، یک ذره وفا  در چشم و دلت، خدای داناست که نیست!
# ~~3750 گفتم حق صحبت قدیمت گیرد واندوه دل من، به دو نیمت گیرد
# # آنت نگرفت، وه که دود دل من %~% روزیت بگیرد و، عظیمت گیرد!
### | دختر ستی
# ~~3255 گه خصم شوی مرا و، گه یار آیی روزی به هزار گونه، در کار آیر
# # ای دوست، نترسی که به خون دل من %~% روزی، به چنین شبسی گرفتار آبی؟

PageV01P567

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0571.jpg)

### | عایشه
# # 3756 تیر دردم، بدوزدت می دانم %~% وین آتش من، فروزدت می دانم
# # مشغول نگردم، به دعا کردن بد %~% خود سوز دلم بسوزدت، می دانم!.
# # 3757 افسوس، ms373 که طبع دلفروزیت نبود %~% جز پرده دری و، سینه سوزیت نبود
# # من داده بدم به تو، دل و دیده وجان %~% تو برده بدی، ولیک روزیت نبود!
# # 3758 آنی، که فلک ستاره را تاج تو کرد %~% مه، کشور روم را به تاراج تو
~~کرد
# # خود را و مرا، به معرفت باز شناس %~% هر چند، مرا زمانه محتاج تو کرد!
# # 3759 از دل صنما، مهر تو بیرون کردم %~% وان کوه غم تورا، چوهامون کردم
# # امروز نگویمت، که چون خواهم کرد؟ %~% فردا بینی که گویمت: چون کردم!
### | مهذب
# ~~3760 تا چند کنی، قصد به جان آمدهای؟ تا چند زنی، بر سر محنت زدهای؟
# # بر حسن مکن تکیه، مبادا که شبی %~% کاری بکند، درد دل دلشدهای!
# ~~3761 ای عارض تو، جهانفروز دل من  دل نیست زعشق تو، به سوز دل من
# # چون من، ز سر جان و جهان برخیزی %~% گر بنشینی، شبی به روز دل من!
### | اشهری
# ~~3762 آن جان و جهان، که کاهش قلب آمدمردانه، بدیدمش که در قلب آمد
# ~~پنداشته ام، که هست چون من به عیارچون بر محک دل زدمش، قلب آمد!
### | رضی
# # 3763 بر من ستم و جور، از این بیش مکن %~% آهنگ، به خون دل درویش مکن
# ~~روزیت، به خون من بخواهند گرفتامروز، از آن روز بیندیش، مکن!
### | الیاس
# ~~372 سخت آمدم از تو، سست پیمانیها  وز چون تو سبکروح، گر انجانیها!
# # ترسم که چو جوییم، پشیمان باشی %~% بس سود نداردت پشیمانیها!

PageV01P568

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0572.jpg)

### | مهستی
# ~~3765 از رنگ رخ تو، گل عجب شرمگن است   وز طعم لبت بتا، رطب شرمگن است
# # هر بی ادبی که در سرت هست، مکن %~% کز بی ادبیهات، ادب شرمگن است!
### | فاضی
# ~~3766 گیرم ره بادی، که ز کوی تو رسد تا زو به من دلشده، بوی تورسد
# # این سوخته را، از آتش غم برهان %~% زان پیش، که دود او به روی تورسد!
# ~~3767 ای زلف ورخ تو، در جهان رای همهخاک کف پای تو، ms374 دلارای همه
# # گر با دگری به زمنی، وای به من %~% ور با همه کس چوبا منی، وای همه!
# ~~3768 تا کی، دل من فگار خواهد بودن؟وز دست تو، زاروار خواهد بودن؟
# # امروز، زجور هرچه خواهی می کن %~% صدر %~% فردا، همه را شمار خواهد
~~بودن!
# # 3769 ای در نفست تعبیه، جانی دیگر %~% وی عالم لطف تو، جهانی دیگر
# # در باقی کن بدین زمان، جور و جفا %~% تا باز نگویم، به زبانی دیگر!
# ~~377 کو آن همه سوگند؟ که خوردی با من کز راه جفا هیچ نگردی، با من
# ~~ماندهست از آن من، که چون نامردان کردی با من، هرآنچه کردی با من!
### | خ
# ~~377 تا کی، دلت آزار مرا ساز کند؟خوی تو، جفا و جور آغاز کند؟1
# # امروز بکن هر چه توانی، فردا %~% ریش تو، مکافات تو خود باز کند!
### | نمط نهم
# در وفا به اول وجفا به آخر
### | ابوالحسن
# # 3276 اول، ز هزار گونه رنگ آوردی %~% تا خسته دل مرا، به چنگ آوردی
# # اکنون، به جفا پای نهادی با من %~% تا، دست دلم به زیر سبنگ آوردی!

PageV01P569

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0573.jpg)

### | وله
# # 3773 اول، دل من چونامهآ مهر توخواند %~% وصل تو مرا، ز ناز بردیده
~~نشاند
# # واکنون، که دلت زمهر دامن افشاند %~% با من به جز از دریغ، چیزی
~~بنماند!
### | سوکی
# # 3774 ز اول، همه دوستی نمودی با من %~% و آخر، همه دشمنی فزودی با من
# # با آن همه، نیستم زوصلت نومید %~% تا بو که چنان شوی، که بودی با من!
# ~~3775 در عشق، بگو شیوهآ مستوری چیست؟در نامدنت، حجت معذوری چیست؟
# # نزدیک شدی به ما و، دور افتادی %~% آن نزدیکی چه بود، واین دوری چیست؟
# # 3776 یارم، که ز مه به حسن ناموس ببرد %~% نرخ همه قندها، به یک بوس
~~ببرد
# # بر بود دلم اول و، آخر برکشت %~% افسوس دل من، که به افسوس ببرد!
### | کمال زیاد
# ~~3777 ای دوست، همان راحت جانی که بدیوآن عشوه فروش دلستانی که بدی
# ~~امروز، ms375 دلت خلاف دمسازی ماستیا من نه منم، یا تونه آنی که بدی!
# # 3778 جانا، دل من به عهد بد بشکستی %~% زان گونه که از تونسزد، بشکستی
# # با من کردی هزارعهد، اول کار %~% وآخرهمه را، چوزلف خود بشکستی
### | نمط دهم
### | درتنهایی
### | خر
# # 3279 خوناب گرفت حقهآ دانایی %~% شد تیره زغم، آینهآ بینایی
# ~~در پیش من، ارچه مردمان بسیارنددور از رویت، بمردم از تنهایی!
# # 3780 فریاد، که فریاد رسی نیست مرا %~% یمین %~% در کوی وفا، همنفسی
~~نیست مرا
# # گر کس بدمی، کسی بدی همدم من %~% چون هیچکسم، هیح کسی نیست مرا!

PageV01P570

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0574.jpg)

# ~~3781 گشتیم دگر باره، گرفتار زعشق  رسوای جهان شدیم، زین بار زعشق
# # کس نیست، که با او غم دل بتوان گفت %~% فریاد ز بیکسی و، زنهار زعشق!
### | یمین
# # 3782 تنها ام، کاشکی تنی داشتمی %~% یا زور بدی، که پای بفراشتمی
# # ای دوست، به جای تواگر من بدمی %~% تنهات، بدین روز بنگداشتمی!
### | *
# # 3283 کو همنفسی، که راز گویم با او %~% حال دل خسته، باز گویم با او؟
# # در عالم، کونیازمندی چون من %~% تا واقعهآ نیاز گویم، با او؟
# # 3784 از تنهایی فزود غم، مایهآ من %~% لالام غم است و، درد دل دایهآ من
# # جز سایه، در این خاک ندارم یاری %~% هم سایهآ من، که هست همسایهآ من!
# ~~3785 ما، این غم دل با که گساریم آخر؟   کس نیست، که با او نفسی بتوان
# زد %~% تنها، همه عمر چون گذاریم آخر! %~% زین غصه، دمی با که بر آریم آخر؟
# ~~378 نه، قصهآ آن شمع چگل بتوان گفت! نه، حال من خوار و خجل بتوان گفت!
# # غم در دل تنگ من از آن است، که نیست %~% خر %~% یک دوست، که با او غم
~~دل بتوان گفت!
# ~~3787 آن یار، که در سینه جنون دارم از او بر هر مژه، صد قطرهآ خون دارم
~~از او
# # کنجی و دمی و محرمی می طلبم %~% تا شرح دهم، که حال چون دارم از او!
# # 3788 ms376 فارغ نشود، دل من از غم نفسی %~% و ین چشم سرشک بارم، از نم نفسی
# # تا، شرح نم چشم و غم دل گویم %~% کومحرم و دوستی، کجا همنفسی!
# ~~جز آینه، روی همدمی نتوان دید   3789 برکس به وفا، چون که رقم نتوان زد
# %~% زین پس، به ره مهر قدم نتوان زد %~% زان نز چه فایده؟ که دم نتوان زدا
~~PageV01P571
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0575.jpg)

# ~~3790 درد تو، که کاروان صد درمان زد  برداشت زدل دست، کنون در جان زد
# ~~صاحب دردی کجا، که با او نفسی  از درد دل خود، نفسی بتوان زد!
### | نمط یازدهم
# درضعف وزردی روی
### | لاادری
# # 3791 چونان شده ام، که دید نتوانندم %~% تا پیش توای نگا ننشانندم
# # خورشید توو، به ذره من مانندم %~% چون ذره به خورشید همی راننذم
### | جمال عبد الرزاق
# # 3792ای خستهآ عارض چوماهت که منم %~% وی شیفتهآ زلف سیاهت که منم
# # از ضعف چنانم، اگرم وابینی %~% باور نشود به صد گواهت، که منم!
# # 3793 با دل، همه شب حدیث تومی گویم %~% بوی تو، زهر باد صبا میجویم
# # رخساره به خون دیده، زان می شویم %~% تا روز دگر، زرد نباشد رویم!
# ~~3794 دور از توچنان شدهست، کزضعف تنم پیوسته، میان تهی بود پیرهنم
# # در رسم خطاب، از آن بگویم که منم %~% زیرا که به عقل، راست ناید سخنم!
# ~~3795 بگداخت چنان، از تف اندیشه تنم  کاید پریک پشه، [چو] ده پیرهنم!
# # من کم شدم، وکم زکمم می خوانند %~% گر کم زیکم، مگر کم از خویشتنم!
# ~~3796 از بس که تنم، رنج فراق تو کشید در پیرهنم، زلاغری نیست پدید
# # ای قفل نشاط را، وصال تو کلید %~% وصل تو، تن من است کش نتوان دید!
### | اح
# ~~3793 وصل تو، اگر بدین شتابی نشدی  بودی که دلم، بدین خرابی نشدی
# # ور باز نکردی به[] م آبی %~% از گریه چنین، روی من آبی نشدی
~~PageV01P572
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0576.jpg)

# # 3798 افلاک، به تیر عشق بتوانم سفت %~% و آفاق، به باد سرد بتوانبم رفت ms377
# # از عشق چنان شدم، که نتوانم گفت %~% اندر یک چشم پشه، بتوانم خفت
### | اخی
# ~~این طرفه کز این نیل، وزین زر که مراست   3799 آری، منم آنکه نیست از
# روی توفرد %~% ثی %~% وز هجر تو دل چونیل و، رخ چون زرزرد %~% نه رنگزری،
~~نه گازری شاید کرد!
# # 3800 گر رنجه کنی قدم به پرسیدن من %~% روشن کنی از جمال خود، مسکن من
# # مانندهآ پشه ام، که بتوانی دید %~% خر %~% خون دل من، در استخوان تن
~~من!
# # امروز، اگر خمیده پشتی بینی   3801 آن بنده که در عشق، جوان یافتیش %~%
# رخ سرخ، به سان ارغوان یافتیش %~% رخ زرد، چنان دان که نشان یافتیش!
# # گر باد مرا، به چشم موری فکند   3802 آن تار منم، که عنکبوتم بتند %~%
# فی %~% بر هم نزند دیده و، دردش نکند! %~% وان ذره منم، که روزگارم بزند
# ~~3803 رخسارهآ زرد چون زرم می بینی   گفتی که: «ازعشق من نمردی
# توهنوز؟)) %~% در هر نفسی، زارترم میبینی %~% آخر، نه بدین کار درم می
~~بیتی؟
# # 3804 من برده نیم، جور کسی برده نیم %~% الآ ز تو، از هیچ کس آزرده نیم
# # گفتی که: «ز عشق من نمردی تو هنوز!) %~% مشتاب، اگر مرده نیم، مردنی
~~ام!
### | خ
# ~~380 مسکتین دل من، حدیث جان می گویدبا من، غم عشق تونهان می گوید
# # گیرم که من از شرم، نگویم غم خویش %~% خود چهره، [غمم] به صد زبان می
~~گوید؟

PageV01P573

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0577.jpg)

### | نمط دوازدهم
### | در صبر
### | لاادری
# ~~3806 صبرم، چو فراق روی بنمود گریخت   آن دیر رسیده بین، که چون زود
~~گریخت!
# # زد هجر ستیزه روی، در من آتش %~% تا صبر گریزپای، چون دود گریخت!
### | شفروه
# ~~3807 رایی که نتیجهآ خرد بود، نماند  عقلی که محل نیک و بد بود، نماند
# # صبری، که ز بهر دفع غوغای غمش %~% بر درگه وصل نامزد بود نماند!
### | الغیره
# ~~3808 ای دل، به خدا اگر تورا دسترسی است   در صبر مپیچ، گرنه بد همنفسی
~~است
# # تو صبر ندیدهای، ms378 ندانی او را %~% من صبرشناسم، که چه بی صبرکسی است!
# ~~3809 تا جان و دلم، بوی غمت یافته اند در هجر، به صبر موی بشکافتهاند
# # تا چند کنم صبر، به اومید بهی %~% نه صبر، به پای چون منی بافته اند!
# ~~3810 گر مهر تو، از دلم کم انگاشتمی از سر، هوس وصل توبگذاشتمی
# # از درد فراق تو، از این سان که منم %~% صبر است علاج، کاشکی داشتمی!
### | عوافی
# ~~3811 صد حادثه، در زمانه افزون افتادوین حادثه طرفهتر، که اکنون افتاد
# ~~دستم، چوعنان رخش آن ماه گرفت پایم، ز رکاب صبر بیرون افتاد!
### | الغیره
# ~~3812 این دل، غم آن روی چوماهت دارد واندیشهآ آن زلف سیاهت دارد
# ~~با این دو بلا، عشق به سر نتوان برد در صبر گریز، اگر نگاهت دارد!
# # آن به، که در صبر فرا پیش کنم   3813 گر من صفت درد دل خویش کنم %~%
# دلهای جهانیان، زغم ریش کنم %~% تا با تورسم، حکایت خویش کنم!

PageV01P574

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0578.jpg)

### | طلحه
# # 3814 گر من، ز میان جان برآرم آهی %~% عالم گردد، به سان آتشگاهی
# # گویند مرا که: صبر کن یک ماهی %~% چون صبر کنم زعشق ماهی، ماهی!
### | خر
# # 3815 صبرم، چو بدید کان دل از پولاد است %~% گفتا: بروم، که رنج بردن
~~باداست!
# # گر صبر سر خویش گرفت، آزاد است %~% کاین صبرنه بندهآ من است، آزاد است!
# # 3810 گفتم که: چو هجر جویی، ای حور نژاد %~% از هجر تو، من به صبر
~~بستانم داد
# # چون هجر آمد، نیامد از صبرم یاد %~% هجر تو، مرا و صبر را داد به باد!
# # 3817 با دل گفتم: نکوشود کار، به صبر %~% فارغ بنشین و، کار بگذار به
~~صبر
# # دل گفت: بلی، لیک سخن در عمر است %~% گر عمر بود، نکو شود کار به صبر!
# # 3818 شنگرف شد ای نگار، خاک پایم %~% از بس که بر او، خون جگر پالایم
# ~~تن بی تو بود، ز ناله چون آسایم؟   3810 صبر، این دل من چوهر ms379 دلی می
# پنداشت   از دور، کلاه گوشهآ غم چو بدید %~% نلی %~% دل با تو بود، صبز که
# را فرمایم؟ %~% بگریخت، چنانکه کفش و دستار گذاشت! %~% بنشست دراو، گفت:
~~چنین جای که داشت؟
# # 382 دلبر، چوز من قوت روان باز افکند %~% تن، صحبت دل بدان جهان باز
~~افکند
# # صبر، از پی دل هم شدنی بود، ولیک %~% روزی دو سه، از برای جان باز
~~افکند!
### | اشهری
# ~~382 دیدی، که به عشقت چومرا رای آمدصبرم، به چه نوع پای برجای آمد
# # امروز، همان صبر مرا می بینی %~% کز دست غمت، چگونه در پای آمد!
### | اوله
# ~~3822 دردی است، که گر بگویم افزون گردد وز خاموشی، دلم پر از خون گردد
# # یارب، تو مرا صبر به ارزانی دار %~% تا من نگرم، که عاقبت چون گردد!

PageV01P575

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0579.jpg)

# ~~7ک   باب چهاردهم - فراق
### | له
# # 3823 ای دل، همه روز در غمت می بینم %~% وی دیده، همیشه درنمت می بینم
# # ای صبر، که دی آن همه می گفتی، هان %~% ول %~% امروز کجایی؟ که کمت می
~~بینم!
# # 3824 در دل، علم وصل نگون می بینم %~% هر روز، سپاه غم فزون می بینم
# # از زخم سنان هجر، بر سینهآ صبر %~% صحرای دل، آغشته به خون می بینم!
### | سید اشرف
# # 33825 دردا، که دلم به وصل توشاد نماند %~% وز خاک درت، به دست جز باد
~~نماند
# # جانی، که تو را عزیز می داشت بکاست %~% صبری، که مرا غرور می داد
~~نمانذ!
# # 3826 دل خاص توو، من تن تنها اینجا %~% گوهر به کفت بمانده، دریا اینجا
# # در کارتوام، به صبر مفکن کارم %~% کز صبر میان تهی ترم تا اینجا!
### | صدر
# # 3827 دل، دوش ز دیده در مکنون می ریخت %~% تا صبحدمان، از رگ جان خون
~~می ریخت
# # دری، که به سالهاش گرد آمده بود %~% دامن دامن، ز دیده بیرون می ریخت!
### | سید اشرف
# # 3828 شکر ایزد را، که آب چشمم خون شد %~% وین انده بی نهایتم، افزون شد
# ~~عشق تو در ms380 آمد و، برون شد صبرماحسنت، زهی در آمد و بیرون شد!
### | مرتضی
# ~~3829 گفتی که: صبور باش در محنت و درد با گریهآ گرم ساز و، با نالهآ
~~سرد
# ~~در نعمت و ناز، صبر کردن سهل است در محنت و درد، صبر می نتوان کرد!
# # 3830 یا، مرغ امید را پری بایستی %~% یا، رشتهآ سوز را سری بایستی
# # در گلشن وصل، تا به ویرانهآ صبر %~% از خانهآ آرزو، دری بایستی!

PageV01P576

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0580.jpg)

# ~~3831 چون، یاد وصال آن دل افروز کنم آهی ز میان جان، جگر سوز کنم
# # صد پیرهن صبر بدرم، تا من %~% روزی به شب آرم و، شبی روز کنم!
# # 3832 آن دل که بدی در غم توشاد، نماند %~% وان تن که کشید از توبیداد،
~~نماند
# # صبری، که به حیله ام همی داشت به پای %~% همچون دل و جان- تو را بقا
~~باد- نماند
### | آخر
# # 3832 آن کس، که ز هجر بر دلش بند بود %~% دیوانه شود، گرچه خردمند بود
# # هر چند، به صبر مرد خرسند بود %~% پیداست، که صبر آدمی چند بود!
### | اشرف
# # 383 هر وعدهآ کام دل، که دلبر بدهد %~% دل گوید: دولتی بود گر بدهد!
# # ای دل، تو به صبر کوش و، می ساز که صبر %~% تخمی است، که دیر آید وهم
~~بر بدهد!
### | خجندی
# # 3834 یاری، که ندارد از لبش جام طمع %~% داریم بدو بر غم ایام طمع
# # بنگر، که بدین دست و دل و کیسهآ صبر %~% سودای تو می پزم، زهی خام طمع!
### | مجیر
# ~~3836 مسکین دل من، اگر قرارش بودی   خوش بافته اند در ازل، جامهآ عشق
# %~% گریک خط صبر، بر کنارش بودی! %~% با محنت و اندوه، چه کارش بودی؟
### | مجیرا
# # 3831 هر جور و جفایی، که فلک پنهان داشت %~% زد بر دل ما، که از قضا
~~فرمان داشت
# # ای دور فلک، دست فروهل که به صبر %~% با زخم تو، پای بیش از این نتوان
~~داشت!

PageV01P577

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0581.jpg)

### | مجیر
# # 3838 وصلی، که مرا به ناز ms381 پروردی کو؟ %~% جانی، که مراعات دلم کردی کو؟
# # آن هجر، که نام من فرو بردی هست %~% آن صبر، که کار من برآوردی کو؟
### | [مجیرا
# # 3839 ای صبر، نگفتی که: چوغم پیش آید %~% خوش باش، که کار توزمن
~~بگشاید؟
# # رفتی، چو کلاه گوشهآ غم دیدی %~% ای صبر، کنون کفش که را می باید!
# # 3840 ای دیده، مبین جمال مهروی دگر %~% وی دل، مبر آب عشق در جوی دگر
# # هر چند، ز دست غم به جان آمده ای %~% ای صبر به جان آمده هان، هوی دگر!
# # 3841 در عشق تو، با این همه دلداری صبر %~% گفتم که به فریاد رسد یاری
~~صبر
# # اکنون که گرفتار فراقت گشتم %~% رسوایی عقل بین و، بیزاری صبر!
# # 3842 تا کی گویی؟ که «صبر درمان باشد!») %~% بر چشم نظاره، کوشش آسان
~~باشد!
# # آگه نه ای ای دوست، که بر مشتاقان %~% جان دادن وصبر، هر دو یکسان
~~باشد!
# # 3843 با اشک بگفتم: مددی کن، زنهار %~% گف: از من شور بخت، این چشم
~~مدار
# # در صبر گریختم، به شیرینی گفت: %~% رو، با من تلخ زندگانیت چه کار؟
### | نمط سیزدهم
### | در بیخوابی
### | لاادری
# ~~3844 هر شب دلم ای ماه، پر ازتاب کنی   خوابم ببری و، دیده پر آب کنی
# ~~در عشق، شبی خواب ز چشمت برواد تا، چارهآ عاشقان بیخواب کنی!
# ~~38،5 گفتی که: به صبر، از رخم روی بتاب   وآسایش تن را، به سوی خواب
~~شتاب!
# # اندر دل تنگ من، تو گنجی یا صبر؟ %~% در دیدهآ محتضر، تو آیی یا خواب؟

PageV01P578

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0582.jpg)

### | 
# # 3846 هر شب، زغمت خسته جگر می خسبم %~% با دو لب خشک و، چشم ترمی خسبم
# # نه نه غلطم، تا زتودور افتادم %~% از جسم تو بیزارم، اگر میخسبم
# # 3847 آن شب، که نه با آن بت موزون خسبم %~% بنگر که چگونه باشم و، چون
~~خسبم
# # سر پیش فکنده، چون صراحی گریم %~% وز اشک، چوجام باده در خون خسهم!
# ~~این طرفه نگر، که رفت از چشمم خواب ms382   3848 در فرقت آن خوش سخن تلخ جواب
# %~% یا خواب در او قرار گیرد، یا آب! %~% سرگشته و دلسوخته ام، در تگ و تاب
# ~~3845 زان پس که، غم کار محالم بگرفت   عهدی کردم، که سر به بالین ننهم
# %~% زین خفتن بی خواب، ملالم بگرفت! %~% یعنی که: هوای آن وصالم بگرفت
# # 3850 از آب دو چشمم، این چنین رسوا من %~% بیخوابی کرد، هر چه بتوان با
~~من
# # از آب بجست خواب از چشمم، گفت: %~% ای آب، در این چشم توباشی، یا من!
# # 385 خرم دل [آن] کسی که خوابش ببرد %~% یا خواب، غم از دل خرابش ببرد
# # می آید آب چشم و، میناید خواب %~% می ترسد اگر در آید، آبش ببرد!
# # 385 زان پس که وصال روی در پرده کشید %~% و اندوه فراق، پردهآ ما بدرید
# # گفتم که مگر توانمش دید به خواب %~% خود خواب، همبی به خواب نتوانم
~~دید!
# # 3852 دوشم، قدری ز خستگی خواب ربود %~% ناگه، بت من خیال چون مه بنمود
# # با من به عساب گفت: در خواب شدی %~% شرمت بادا، که عشق توهیچ نبود.
### | آخ
# # 3854 در خون جگر، همی نشیند چشمم %~% همراهی اشک می گزیند، چشمم
# # تا بو که به خواب بیند ای جان، بویت %~% خود خواب، به خواب می نبیند
~~چشمم!

PageV01P579

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0583.jpg)

# # 3855 از بس که دلم دید عذاب از دیده %~% خون می آید به جای آب از دیده
# # ای همچودو دیده، تا برفتی زبرم %~% صبر از دل من برفت و، خواب از دیده!
### | سجاسی
# # 3856 ای خواب، چرا به رفتن آمد رایت؟ %~% تر شد مگر از سرشک چشمم،
~~پایت؟
# # دل با من دلسوخته خوش کن، باری %~% تا مردمک دو دیده سازم، جایت!
# # 3857 من دانم وشب، که حال چشمم چون است %~% اوله %~% خوابش کم شد، که
~~اشک روز افزون است
# # ای دل، همه شب به ساز بیداری کوش %~% کزاشک، میان خواب و چشمم خون است!
### | اوله
# # 3858 تا کی زفراق، دیده پر ms383 خون بینم؟ %~% وز کاهش جان، درد دل افزون
~~بینم؟
# # گویند: خیال او همی بین در خواب! %~% خوابم ناید، خیال او چون بینم؟
# # 3859 از کبر، همیشه در نقابت بینم %~% وله %~% وز ناز، همیشه در عتابت
~~بینم
# # بر دیدهآ من، حرام زان کردی خواب %~% ترسی که مگر، شبی به خوابت بینم!
### | طلحه
# # 3860 تا از برم آن یار پسندیده برفت %~% وز دیدهآ من تمام نادیده برفت
# # چون لاله، دل سوخته در سینه بماند %~% چون نرگس تازه، خونم از دیده
~~برفت
### | اشرف
# ~~(386 امشب زغمت، میان خون خواهم خفت   وز بسترعافیت، برون خواهم خفت
# # باور نکنی، خیال خود را بفرست %~% تا در نگرد، که بی تو چون خواهم خفت!
### | شهاب
# # 3862 هر شب، ز تو جفت شیونم تا به سحر %~% چون صبح، زغم دم نزنم تا به
~~سحر
# # وین جامهآ خواب را، که نامش پلک است %~% بر مردم دیده نفکنم، تا به
~~سحر!

PageV01P580

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0584.jpg)

### | کمال اسماعیل
# ~~3861 من دوش، گشاده داشتم روزن چشم  بستم زگهر، مرسله بر گردن چشم
# # تا روز، به نوک مژه از بیخوابی %~% بر جیب سپهر، دوختم دامن چشم!
# # 386 آب رخم، آن دو چشم بی آب ببرد %~% خون دلم، آن لب چو عناب بپرد
# # در آرزوی تو، ریختم چندان آب %~% خ %~% کز دیدهآ من خواب مرا، آب ببرد!
# # 3865 ای برده بدان دو چشم بی آب، آبم %~% وز آتش رخ، فکنده در جان تابم
# # در هجر تو خواب نایدم، ور آید %~% چون زلف تو، آشفته بماند خوابم!
### | اخی
# # 386 گل، زرد شد از چهرهآ مهتابی من   نرگس بس(؟) بنفشه در هیچ نخفت %~%
# زان پس که به خواب دید، بیخوابی من! %~% در لاله گرفت، اشک عنابی من
# # 3867 با دیده بگفتم که: چنین بیخوابی %~% چه سود بود تورا، از این
~~بیخوابی؟
# # گفتا: از ازل بهمدگر آمدهاند %~% خوبی وبلا و، عشق واین بیخوابی!
### | نمط چهاردهم
### | در گریه و اشک
### | لاادری
# # 386 با یار، نشست و خاست می نتوان کرد ms384 %~% و اندیشهآ باز خواست، می
~~نتوان کرد
# # در عشق، به جز گریستن کار نماند %~% وین کار، به گریه راست می نتوان
~~کرد!
### | وله
# ~~3866 چون پیشه دل، همیشه بی غم خوردن از دل، غم عشق را نهادم گردن
# ~~می گریم و، چوبک زن غم می گوید:  این کار، به گریه راست خواهی کردن!
# # 3870 زین واقعه، لرزهآ تنم بین و مپرس %~% بدریده چو گل، پیرهنم بین و
~~مپرس
# # دل، دست نمی دهد که نطقی بزنم %~% کز گریه، گره بر سخنم بین و مپرس!

PageV01P581

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0585.jpg)

# # 3871 دل، چون سخن دلبر غایب گوید %~% دیده، سخن در غرایب گوید
# # شبهای فراق، اگر سخنگوی شود %~% از آب دو چشم من، عجایب گوید!
# # 3872 بر من، چوفراق آن بهشتی گذرد %~% روزم به عنا، شبم به زشتی گذرد
# # از دیدهآ من، اشک چنان برخیزد %~% کز تارکم، آسمان یه کشتی گذرد!
### | صدر
# # 3873 طفل چشمم، که لعل بر زر میزد %~% در بزم غم تو، دوش ساغر می زد
# # در پردهآ بینوایی، انصاف که راست %~% بر تار مژه، ترانهآ تر می زد!
### | اشهری
# # 3874 تا هجر تو، شد چو آفتابم روشن %~% نگذاشت غم تو وجه خوابم روشن
# # پایم به گل تیره فروشد، چونماند %~% در دست جز اشک، هیچ آبم روشن!
### | الیاس
# ~~3875 طفلان دو چشمم، چونظر می بندند بر زر، همه عقد در تر می بندند
# ~~با روی تو، این دو طفل خوگر شدهاند بی روی تو، هر دو گریه در می بندند!
### | لاج کاشی
# # 3876 در عشق تو، [آب] دیده چندان ریزم %~% کز آب گذر نیابم، ار بگریزم!
# # پیرامن خود هیچ نیابم، خاکی %~% کز دست تو، برگیرم و بر سر ریزم!
### | بدر قوامی
# ~~3877 فریاد، که از غم توهمدم بنماند همدم چه بود، هیچ به جز غم بنماند
# # گه گاه، به آب دیده خوشدل شدمی %~% آن نیز، به بخت بد من هم بنماند!
### | فخر مستوفی
# ~~3878 رویی است تورا، که عقل مدهوش وی است زهری است ms385 فراقت، که لبت نوش
~~وی است
# # در کاسهآ سر، دیگ هوایت پختم %~% خونابهآ گرم دیده، سرجوش وی است!
# # 387 یا حوصلهٔ‌ امیدم از هم بچکد %~% یمین %~% یا سینهآ دل ز زحنمت غم
~~بچکد
# است، که از تنگ دلم جان عزیز %~% یک قطرهآ خون شود، ز چشمم بچکد!

PageV01P582

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0586.jpg)

# ~~3880 دریای غم عشق، چو موج انگیزددر حال، مرا ز دیده گوهر خیزد
# # سفته، ز سر مژه فرو آویزد %~% ناسفته بود چو در، کنارم ریزد
# # 3881 قصه چه کنم؟ که بر چه سان می گریم %~% خون دل و آب دیدگان، می
~~گریم
# ~~چون شمع، زجان خنده زنان می سوزم چون زیر، زدل ناله کنان می گریم!
### | اخ
# ~~ای دوست، مریز آب رویم که مرا   3882 هجران تو، گیرم که شبی یا نفسی
# است %~% من بیدلم، آن کار دل پر هوسی است! %~% گر در جگر آب نیست، در دیده
~~بسی است!
### | ملک طغانشاه
# # 3883 هر قطره، کز این دیدهآ بیخواب چکد %~% از خون دلم، به رنگ عناب
~~چکد
# # بر آتش عشق، دل کباب است مرا %~% اخ %~% شک نیست، که از کباب خوناب
~~چکد!
# # 3884 در مزرعهآ سینهآ درد آبادم %~% عمری، به کشاورزی صبر افتادم
# # کشتم نگرفت و، عمر شد بر بادم %~% کز چشمه شور [د] یده، آبش دادم!
# ~~گه گاه، به آب دیده خوشدل شدمی   3885 ما را، به جز از نیاز تو چیز
# نماند %~% خ %~% چندان بگریستم، که آن نیز نماند! %~% در کیسهآ نقد عقل،
~~تمییز نماند
# ~~3886 از بادهآ غم، دل مرا مست او کرد وزباد فراق، قامتم پست او کرد
# # ای اشک، چه می روی زدست غم او؟ %~% آخر، نه زنیستی تو را هست او کرد!
# # 3887 ای اشک، به هر غم نفشاندیم تورا %~% از بهر چنین روز، بماندیم
~~تورا
# # گفتیم که خون شوی زعشقش، نشدی! %~% تا لاجرم، از چشم براندیم تورا!
# # 3888 آن قطره، کز او تفی گشاید اشک است %~% وان آب، کز او تبش فزاید
~~اشک است ms386
# # سیلاب جهان، به چشم من در ناید %~% آبی که به چشم من در آید، اشک است!

PageV01P583

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0587.jpg)

# # 3889 ای باد صبا، گرت بیفتد گذری %~% از من، بر آن سرو سهی بر، خبری
# # کو: ساز سفینه کن، که ناگه برسد %~% طوفان دو چشم من، شبی یا سحری!
# # 3890 در راه غمت، گرچه به جان می آیم %~% سردفتر خیل عاشقان، می آیم
# # بس گر مرو است اشک، در راه غمت %~% من سوخته تر دامن ازآن می آیم!
# # 3891 زان غمزهآ کافرت، که خون می ریزد %~% آیا که دو چشمم، اشک چون می
~~ریزد؟
# # آن آب زلال رفت، کآنگه دیدی %~% این خون جگر بین، که کنون می ریزد!
# # 3892 کاری، که به مرد و زن فرو می آید %~% می گویم چون سخن فرو می آید
# # بسیار بر اشک عاشقان خندیدم %~% امروز، به روی من فرو می آید!
# # 3893 این اشک عقیق رنگ من، چون بچکد %~% آب از دل سنگ و، چشم گردون
~~بچکد
# # چشمم چوز تو برید از او خون بچکید %~% شک نیست، که از بریدگی خون بچکد!
### | نجم طوفی
# ~~3894 دل، بستهآ دام آرزو می باشدجان، خستهآ آن روی نکو می باشد
# # در کار غم تو، دستگیرم اشک است %~% کاندر همه حال، سرخ رومی باشد!
### | شرف بیلقانی
# # 3895 زین سان، که اسیر آن بت کشمیرم %~% وز بیخبری، بمانده بی تدبیرم
# # افشاندمی آستین بر او، زآتش دل %~% گر نیستی آب چشم، دامنگیرم
### | مولانارضی الدین
# # 3893 ز آبشخور وصل، بهره اشک است مرا %~% گلگونهآ رنگ چهره، اشک است
~~مرا
# ~~چون چرخ، زخورشید وستاره شب و روزچشمی و، هزار قطبره اشک است مرا!
# # 3891 اشکم، که ز خون این دل ناشاد است %~% خر %~% از بی آبی، ز چشم من
~~افتاده ست
# # گذار که بر خاک درت می غلتد %~% آخر نه چنانکه هست، مردم زاد است!

PageV01P584

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0588.jpg)

# # (389 بستان دلم، ارنه غم زمن بستاند %~% ور من ندهم، به دم ز من بستاند
# گر عشق ms387 تو، خون من چنین خواهد ریخت %~% خر %~% سرمایهآ گریه هم، ز من
~~بستاند!
# ~~3899 من بودم دوش و، یار سیمین تن من   ایشان همه، صبحدم پراکنده شدند
# %~% جز خون جگر، که ماند بر دامن من! %~% جمعی، زنشاط و عیش پیرامن من
# # 390 دوشم، هوس دل غمینم بگرفت %~% اندیشهآ یار نازنینم بگرفت
# گفتم بروم از پی دل تا بریار %~% اشکم بدوید و، آستینم بگرفت!
# # 390 اشکم ز تو، در خون جگر می غلتد %~% پیش در تو، به خاک در می غلتد
# # 3901 بستند گرو، با نفس مشک تتار:   در آرزوی خاک در تو، همه شب %~% *
# %~% از چهرهآ من، بر سر زر می غلتد %~% بوی گل و، باد سحر و، زلف نگار
# # هستند به رغم یکدگر، گوهر بار: %~% چشم من و، لعل یارم و، ابر بهار!
### | فحر
# # 3900 جایی که چنان صید ز دامی برود %~% معذور بود ار زر خامی برود
# # در دامن اشک، دست زد خون دلم %~% تا از پی یار، چند گامی برود
### | اسعد گنجه ای
# # 390 تا دورم، از آن دو زلف شور انگیزش %~% با دیدهآ من، خواب نکرد
~~آمیزش
# در حسرت [آن] دو چشم او، صف مژهام %~% وله %~% بر هم نزنند، جز گه خون
~~ریزش!
# # 390 من خسته که جفت انده و تیمارم %~% از بس که ز دیده سیل خون می بارم
# در عشق زسر، گذشت آب چشمم %~% اله %~% انصاف، که طرفه سرگذشتی دارم!
# # 3906 از عمر خودم منفعتی حالی نیست %~% این رنج قدیمی است، امسالی نیست
# # اشکی است که بر مراد می بارم بس %~% وان نیز، هم ازخون دلی خالی نیست!

PageV01P585

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0589.jpg)

### | رضی [گنجه ای]
# # 3907 ای دل، چو مرا به باد بردادی، رو! %~% بر من در رنج وغصه بگشادی،
~~رو!
# # وی اشک، چو رازم آشکارا کردی %~% تو نیز کنون زچشمم افتادی، روا
# # 3908 گر درد دل خراب خواهی، دارم %~% سوز جگر کباب خواهی، دارم
# # پیش توندارم آب رویی، لیکن %~% چندانکه زدیده آب خواهی، دارم!
# # 3909 ms388 در عشق تو، چون چنگ تو قد خم کردم %~% مانندهآ نی، خوی فرا دم
~~کردم
# # دریاب، که سرمایهآ من اشکی ماند %~% وان نیز، به خون دل فراهم کردم!
### | ت
# # 3910 پیوسته، دل از لبت نهد توشهآ خویش %~% واندر خم زلفت فکند، خوشهآ
~~خویش
# # اشک است جگر گوشه و، من بهر رضات %~% از چشم فکندهام، جگر گوشهآ خویش!
### | مرتضی
# # 3911 گر درد دلم، یک نفس آهسته شود %~% از دود دلم، راه نفس بسته شود
# # در دیده، از آن آب همی گردانم %~% تا هرچه نه نقش توست، از او شسته
~~شود!
### | بدر
# # 3912 از غصهآ آن بت، که دلم غمخور اوست %~% پیوسته، سرم بر آستان در
~~اوست
# # هرتار زمژگان من، از خون دلم %~% سیخی است، که پارهآ جگر بر سر اوست!
### | طهیر
# # 3913 ای اشک، به رفتن ارچه رویی داری %~% وز خون دلم تو، رنگ و بویی
~~داری
# # از دیده سبک می روی، ای اشک روان %~% با آنکه گذر بر سر مویی داری!
### | جمال
# ~~3914 بس غم، که من از دل ستمدیده کشمبس جور، که از یار پسندیده کشم
# ~~هر لحظه، هزار اشک چون مروارید در حلقهآ گوش مردم دیده کشم!
### | رشید گنجهای
# # 3915 از دیده، به جز پرده دریدن ناید %~% جز گریه و خونابه چکیدن ناید
# # گفتم: مگری، نمی نیوشد چه کنم؟ %~% چشم است نه گوش، از او شنیدن ناید!

PageV01P586

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0590.jpg)

### | ادیب
# # صحرای جهان زلاله، گویی که مگر   3916 تا کی، زغم تو اشک بارم زمژه %~%
# خونی است، چکیده بر کنارم زمژه! %~% بر چهره، هزار جوی دارم ز مژه
### | افضل کاشی
# ~~3917 تا کار شب تیره به رونق گذرد   چون روز آید، خیالش از دیدهآ دل
# %~% در آب دو چشم من، به زورق گذرد! %~% از دامن من، اشک به راوق گذرد
### | عایشهآ سمرقندی
# # 3917 گر لعل توام، به بوسه تسکین کندی %~% بس شکر، کز او این دل مسکین
~~کندی
# # در فرقت تو، سرشک من داد بداد %~% گر مردم زاده نیستی، ms389 این کندی؟
# # 3916 ای آنکه جهان، رخ تو پر نور کند %~% لغیرها %~% نوشین لب تو، علاج
~~مخمور کند
# # رحم آر، بر آنکه چشم بر هم نزند %~% جز آن وقتی که اشک را دور کند!
### | کمال اسماعیل
# # 392 اشکی که ز عشق [یار] گلگون باشد %~% گر خود همه خون بود، عجب چون
~~باشد؟
# # سرچشمهآ اشکم، زمیان جگر است %~% لابد چو همه جگر بود، خون باشد!
# ~~ای تیر مژه، بترس کاین مردم چشم   392 غم، در جگر کباب تاب افکندهست
# %~% وله %~% از سوز جگر، سپر بر آب افکندهست! %~% لبهات بر آن نمک کباب
~~افکندهست
### | اوله
# ~~از گریه، شد آیینهآ چشمم تیره   3923 دل، در غمت از میان جان می بندم
# 392 زان غم، که نظر به کار من کم داری %~% وله %~% تیره شود آیینه، که درنم
# داری! %~% وز هجر، دلم ملازم غم داری %~% جان در طلب تو، بر منیان می بندم
# # در سینه، نهال عشق تو کاشته ام %~% آب از مژآه بر سینه، از آن می بندم
~~PageV01P587
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0591.jpg)

### | وله
# # 3924 دل، خاتم درد را نگین خواهد بود %~% زیر قدم هجر، زمین خواهد بود
# # این دیدهآ خونفشانم، امروز ببین %~% تا باز نبینمت، چنین خواهد بود!
### | وله
# # 3925 سودای توام، باز به سر می آید %~% وز دست دلم، جان به جگر می آید
# # از گرمروی که هست، اشک چشمم %~% افتان خیزان، به روی در می آیدا
### | نمط پانزدهم
### | در اشک وزاری او
### | کمال
# # 3926 ای اشک، غمش به سر دوانید تورا %~% زاندازةآ نخسویش بکذرانید تورا
# # ای ناله، شکایت مکن از بیدادش %~% آخر، نه بر آسمان رسانید تورا!
### | اشهری
# # 3927 بریاد قدت، دل رهی ناله کند %~% چون مرغ، که بر سرو سهی ناله کند
# # گویند مکن ناله و، آن غم که مراست %~% بر دل نه، که بر کوه نهی ناله
~~کند!
### | الغیره
# # 3928 عشق تو، که چارحد او غم دارد %~% بی آه، ز من هیچ نفس بر نارد
# # هر آه، که من زدست عشق ms390 توزنم %~% زو خون بچکد، اگر کسی بفشارد!
# # 3929 بی یاد تو، دل شاد نمییارم کرد %~% وز بیم، تورا یاد نمی یارم کرد
# # زنهار، که زنهار نمی شاید خواست %~% فریاد، که فریاد نمی یارم کرد!
### | لقائلها
# ~~3930 بر درگه او، بار نمی یارم خواست    بوسی زلب یار، نمی یارم خواست
# # فریاد، که فریاد نمییارم کرد %~% زنهار، که زنهار نبی یارم خواست!

PageV01P588

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0592.jpg)

### | مبارکشاه
# # 3931 دل بندهآ عشق شد، تن آزاد چه سود؟ %~% جان گشت خراب، عالم آباد چه
~~سود؟
# ~~فریاد همی کنیم و، او خاموش استفریاد رسی چونیست، فریاد چه سود؟
### | خ
# ~~393 ای لعل لبت، شفای بیماریهاوی جزع تورا، پیشه ستمکاریها
# # نا سر ز گریبان وفا بر نکنی %~% دست من و دامن تو و، زاریها!
### | خ
# # 393 کو همنفسی، که گه گهم خوش دارد %~% و او را غم این دل مشوش دارد
# # دل گرم به آه سرد می شاید بود %~%  %~% کز سینهآ من، دریغش آتش دارد!
# ~~3930 مشکی، که به چین و ختن آهودارد با چین سر زلف تو، آهو دارد
# # وان کوبه تودل داد، همه شب چون من %~% تا وقت سحر ناله وآه، او دارد!
# # 3935 دریک نفسم، هجر توصد ساله بسوخت %~% [خویت] دل من همچودل لاله
~~بسوخت
# # مر گریهآ من، دیده به صد دیده گریست %~% بر نالهآ زار من، دل لاله
~~بسوخت
### | موفق سراج
# # 3936 گر آه من، اندر آسمان پیچیدی %~% از عرصهآ چرخ، مهرهها بر چیدی
# # ور درد من، اندر این جهان گنجیدی %~% صد کوه، برابرش کهی سنجیدی!
### | ملک فخر الدین
# # 3937 هر شب، که سپاه زنگ در جنگ آید %~% از خیل ستاره، آسمان تنگ آید
# # خواهم، به یکی آه بسوزم همه را %~% پایم، زستارهآ تو در سنگ آید!
### | شیخ برهان الدین
# ~~3938 گر دیدهآ من به روی یار افتادی بودی، که به جان و دل قرار افتادی
# ~~یارب، چه بدی کزاین همه یارب من باری، به غلط یکی به کار افتادی!
# # 3939 چون در دل ms391 تنگ، غم نگنجد چه کنم؟ %~% در سینهٔ‌ خسته، دم، نگنجد
~~چه کنم؟
# # خواهم که کنم آه، چواندر دل من %~% اندیشهآ آه هم نگنجد، چه کنم؟

PageV01P589

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0593.jpg)

# ~~3940 خونین کفن ای لاله، به من باز گذار  وین دیدهآ پر ژاله، به من باز
~~گذار
# # ای مرغ سحر، به درد چندین مخروش %~% بیمار منم، ناله به من باز گذار!
### | کمال زیاد
# # 3941 دلدار، مرا چو خاک بر راه انداخت %~% در پای، دلم به کام بدخواه
~~انداخت
# # ای دل، تو کمند آه بر چرخ انداز %~% علیل %~% کو، عهد من شکسته در چاه
~~انداخت!
# ~~3942 ای دل، غم دلدار به من باز گذار  وی جان، هوس یار به من باز گذار
# # ای صبح مدر جامه، دم سرد مزن %~% عاشق منم، این کار به من باز گذار!
### | اوله
# ~~3943 آن عارض همرنگ گل و لاله نماندوان اشک روان، چوقطرهآ ژاله نماند
# # خرسند بدم به ناله، آوخ که مرا %~% ازغایت ضعف، طاقت ناله نماند!
### | نمط شانزدهم
# درشکایت ازنامحرمان
# [کمال] اسماعیل
# ~~3944 آنها، که فلک وفا نداد ایشان را وصل من وتو، بد اوفتاد ایشان را
# # خواهند، مرا زخدمتت باز برند %~% یارب، که زبان بریده باد ایشان را!
# ~~3945 گر در همه عمر خویش، فرصت جویدتا با من خسته دل، حدیشی گوید
# # ناگه زستیزهآ مرا، چشم رقیب %~% چون دیدهآ نرگس، از زمین بر روید!
# ~~3946 هر گه که دلم، فرصت آن دم جویدکز صد غم دل، با تویکی برگوید
# # نامحرم وناجنس، در آن دم گویی %~% کز ابر ببارد، از زمین برروید!

PageV01P590

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0594.jpg)

### | عماد غزنوی
# ~~3947 گر بخت، ز ماننگ ندارد عجب است   ور چرخ، سر جنگ ندارد عجب است
# # از سردی و بد عهدی این سنگدلان %~% والله، که اگر سنگ نبارد عجب است!
### | رفیع لنبانی
# ~~394 آنها، که مرا از تو جدا می دارند بر جان من این درد، دوا می دارند
# # رسنگ همی زنم، سر از فرقت تو %~% وین سنگدلان، چنین روا می دارند! ms392
### | القائله
# # 394 از خدمت تو، مرا جدا می دارند %~% پشتم ز فراق تو، دو تا می دارند
# # سبحان الله، ز روی بی آزرمی %~% شرمی نه زمن، نه از خدا می دارند!
### | لغیره
# # 3950 ای تنگ شکر، به هر مگس می نرسی %~% یعنی به من خسته نفس، می نرسی
# # بس تازه و سیراب گلی، لیک چه سود %~% کز زحمت باغبان، به کس می نرسی!
# # 395 ای از تو، به درد دل زن و مرد از من %~% آگاه نه ای، که غم چه
~~برخورد از من
# # چون صورت دیوار، زجان بادا فرد %~% آن کس، که تورا صورت بد کرد از من!
# # 3952 دشمن، که فتادهست به وصلت هوسش %~% یک لحظه، مبادا به طرب دسترسش
# # نی نی، نکنم دعای بد زین سپسش %~% گر دشمن آهن است، عشق توبسش!
# # 3953 هر شب، که لبم پیاله ای نوش کند %~% خصم آید و، از کرانه ای گوش
~~کند
# ~~یارب، تو گرفتار کنش جای دگرتا بو که مرا، شبی فراموش کند
### | خ
# # 3954 جانا، به میان ما بسی خصمانند %~% کاین قصهآ عشق ما، زبر می
~~خوانند
# # کوشند، دل من از تو بر گردانند %~% آن توندانم، از من این نتوانند!
### | خ
# # 3954 ای دوست، مرا طعنه زنان بسیارند %~% کز بهر توام، به درد سر می
~~دارند
# # زنهار، به قولشان نباشی راضی %~% کز خانه گرآیی، به هزا انگارند
~~PageV01P591
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0595.jpg)

### | الیاس گنجهای
# # 3956 تا گنبد هفت چرخ را ساخته اند   گر را ستروی، قول مخالف مشنو %~%
# زین نی سازان، که پرده نشناخته اند! %~% مردم همه با هم به غرض ساختهاند
# # 3957 خصم تو، اگر باز ندارد زتو چنگ %~% صد گونه، بر ای تو بر آمیزم
~~رنگ
# # بنشینم، اگر کار به نام آید و ننگ %~% بر آتش چون کباب و، برتیغ چوزنگ!
### | ابوالحسن
# # 3958 هر گه که کند دلم به صحرا آهنگ %~% تا بزداید، از این دل شیدا زنگ
# # ناگه زقضا، این فلک آینه رنگ %~% زن روسبیی فرو تراشد، از ms393 سنگ!
### | عبدالرحمن
# # 3959 دستم همه، از زلف تو کوته یابند %~% وز حال شب درازم، آگه یابند
# # با بندهآ خود، چرا چنین باید زیست؟ %~% تا بد گویان، میان ما ره یابند!
# # 3960 جانا، چوبه خدمتت مرا سوزی هست %~% در هر طرفی، تو را بدآموزی
~~هست!
# # دست من و، دامان بدآموزانت %~% آخر پس از این روز، دگر روزی هست!
### | نمط هفدهم
# در سیر آهدن از خوذ واز او
# ~~3961 زین واقعه های مشکلم دل بگرف   وزخوی بد دل گسلم، دل بگرفت
# ~~قصه چه کنم، بی رخ جان افزایت ای جان و دل، از جان و دلم دل بگرفت!
# ~~3962 از صحبت هر بیخردم، دل بگرفت وز سرزنش نیک و بدم، دل بگرفت
# # از هستی ونیستی، چنان سیر شدم %~% کز جمله جهان و، از خودم دل بگرفت!
# ~~3963 عشق تو، ولایت روان بگرفتهست تا بر نفسم، ره دهان بگرفتهست
# ~~بی پرتو مهر [روایت، ای جان و جهان طبعم زجهان، دلم زجان بگرفته ست!

PageV01P592

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0596.jpg)

# # 3964 کردیم بسی جام لبالب خالی %~% تا بو که نهیم بر لبت، لب خالی
# # ترسنده از آنیم، که ناگاه زجان %~% بی وصل لبش، کنیم قالب خالی!
### | خ
# ~~تا کی گویی: «غم من از شادی به!»   3965 از دست تو، در شهر توافسانه
# شدم %~% مه تو، مه غم تو، وه که دیوانه شدم! %~% غمهای تو را، به طبع
~~پیمانه شدم
# # 3966 امروز، ملالی به کمالم دارد %~% باور نکنی، که برچه حالم دارد
# # از هرچه بر اندیشهآ مردم گذرد %~% زان چیز و، ز عکس آن ملالم دارد
### | کمال [اسماعیل]
# # 3967 بگذشت و، مرا اشک روان بود هنوز %~% و اندرتن من باقی جان، بود
~~هنوز
# # می گفت و، مرا گوش بدان بود هنوز: %~% بیچاره فلانی است، جوان بود
~~هنوز!
### | انوری]
# ~~3968 چون سایه، دو یدم از پسش روزی چند   امروز، چو آفتاب معلومم شد
# %~% وز صحبت او، به سایهآ او خرسند %~% کو سایه بر این کار نخواهد افکند!
# # غم آب دلم ms394 ببرد، کودست وصال؟   3969 از خاک در تو، گر کنم رای گریز %~%
# انوری %~% جان بر سر آتش است، کوپای گریز؟ %~% باد است، چونیست با تو پروای
~~گریزا
### | محمد غزنوی
# ~~هرگز به جهان که دید، محنت زده ای   3970 خود حال دلی بود پریشان تر از
# این؟ %~% خ %~% یا واقعه ای، بی سر و سامان تراز این؟ %~% سرگشتهآ روزگار،
~~حیران تر از این؟
# # 3971 نابوده به کام دل خوش یک نفسی %~% نه بسته به دام وصل مرغ هوسی
# # نه یار به دست و، نه به دل دسترسی %~% چون بر خورد الحق، زچنین عمر کسی
~~PageV01P593
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0597.jpg)

### | وله
# ~~3972 شک نیست، که تو بنده بسی خواهی یافت   صد بنده چومن، هر نفسی
~~خواهی یافت
# # بر بندهآ بیچاره ببخشای، اگر %~% بیچارهتر از بنده، کسی خواهی یافت
# # 3973 هر لحظه مرا به عشق، رایی افتد %~% وین دل که به جای نیست، جابی
~~افتد
# # گر خاک وجود خویش، برباد دهم %~% هر ذره ، به کوی دلر بایی افتد!
# # 3974 کس نیست، چومن سوخته زار افتاده %~% وز کردهآ خود ز چشم یار
~~افتاده
# # عشق آمده، صبر رفته، درد افزوده %~% خرجسته، رسن گسسته، بار افتاده!
### | لغیره
# ~~3975 در پای دلم زعشق، خاری است عجب  حال من و کارعشق، کاری است عجب
# # قصه چه کنم دراز، [دانی] که مرا %~% یاری ودلی و روزگاری است عجب!
# # 3976 سودای غم دلگسلم بگرفتهست %~% جانم ببرد، که مشکلم بگرفتهست
# # گر مرگ فروشند، به صد جان بخرم %~% کز زندگیی چنین، دلم بگرفتهست!
# # 3977 عمرم، همه بر بوک و مگرمی گذرد %~% هر روز، به محنتی دگر می گذرد
# # ایام جوانی، که خوشش می گویند %~% بر من زدل، از هر چه بتر می گذرد!
### | قاضی کمال
# ~~3978 ای ابر، چه خواهی زمن و کینهآ من؟ دورم چه کنی، زیار دیرینهآ من؟
# ~~هر قطرهآ آبی، که همی باری تویک شعلهآ آتش است، در سینهآ من!
# # 3979 آن کس که به ماتمی، دلی ریش کند %~% وزحسرت و درد، ms395 سینه پرنیش کند
# # بک عید، نظارهآ منش باید کرد %~% تا شکر هزار ماتم خویش کند!
### | خ
# # 398 تن، در تگ و پوی عشق سرگردان است %~% جان، در کف دردهانی بی درمان
~~است
# # بال من مستمند ایام دگر %~% خود چون باشد که گاه عید این سان است!

PageV01P594

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0598.jpg)

### | خ
# ~~3981 در محنت روزگار، تن فرسودن  وز راه دو دیده، خون دل پالودن
# # میدان اجل، به پای جان پیمودن %~% آسان تر از آن که: بی تویک دم بودن!
### | خ
# ~~3982 گفتی که بگو حال دل غم پیوندتا چند کنی نهان ز من، آخر چند؟
# # من با توچه گویم؟ که همه راز دلم %~% خاموشی من گفت، به آواز بلند!
### | کمال
# # 3083 سودای توه راه نفسم می گیرد %~% غمهای تو، از پیش و پسم می گیرد
# # از دست غمت، که جانم آورد به لب %~% بگریزم، آخر نه کسم می گیرد!
# ~~3984 جانی، که مرا بستهآ آن دلگسل اس   در فرقت او، ز زندگانی خجل است
# # این از همه طرفه تر، که دل نیست مرا %~% وز هرچه از او یاد کنم، درد دل
~~است!
### | خ
# # 3985 زان باده که هرگز نچشیدم، مستم %~% وان دل که نداشتم، برفت از
~~دستم
# # وان عهد که خود بسته نشد، بشکستم %~% فی الجمله، چنانکه کس مبادا هستم
~~!
### | ای
# # 3986 سر کوفته، در کوی بلا می گردم %~% دل رفته، زجان نیز جدا می گردم
# # عالم، چو ز عافیت همی موج زند %~% من، در طلب بلا چرا می گردم؟
# # 3987 دردا، که دلم ز مهر تو سود ندید %~% وزآتش سودای تو، جز دود ندید
# ~~وصلت که امید جان بدو بود، نیافتروی تو، که آرزوی دل بود ندید!
### | لغیره
# # 3988 سبحان الله، هر آنکه بازورتر است %~% گویی ز همه مرادها دورتر است
# ~~وان را، که تو آسوده همی پنداری چون در نگری، از همه رنجورتر است!
### | اسعد
# ~~3985 یاران، همه با یار خودند الآ منبا دلبر و دلدار خودند، الآ من
# # صاحب ms396 عملان عشق، در منصب وصل %~% هریک به سر کار خودند، الآمن!

PageV01P595

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0599.jpg)

# # 3990 دردا، که شدم شکسته بالی که مپرس %~% و اندر سر سودای محالی که
~~مپرس
# # نه مرده نه زنده، در غمی کان مپسند %~% نه خفته نه بیدار، به حالی که
~~مپرس!
# # 3991 کودیده، که حال دل من جوید باز؟ %~% رخسار من، از خون جگر شوید
~~باز؟
# # مجنون به کجا رسید؟ فرهاد که بود؟ %~% صاحب سخنی کو؟ که به من گوید
~~بازا
# # 3992 جانا، خبر سوز جگر از من پرس %~% احوال دل زیر و زبر، از من پرس
# # آخر، خبر راه ز پیکان پرسند %~% پیک ره محنتم، خبر از من پرس!
# # 3993 از وصل تو، دردم به دوا انجامد %~% وز هجر تو، عمرم به بلا انجامد
# # امروز، میان هجر و وصلم موقوف %~% تا، عاقبت این کار کجا انجامد!
# ~~3994 امروز، در این زمانهآ مهر گسل  هستم، ز وجود خویشتن خوار و خجل
# # نه ممدوحی، که قدر خدمت داند %~% نه معشوقی، کز او بر آساید دل!
### | رضی
# # 3995 با آن چندان جفا که دل دید از تو %~% صد جانش فدا، که برنگردید
~~ازتو!
# ~~صد شب، زغم تو هر دو چشمم بگریستیک روز، دلم باز نخندید از توا
### | خ
# # 3996 دردا، گهر وصل توناسفته بماند %~% کارم، چو سر زلف تو آشفته بماند
# # وصل تو،به خواب دید روزی بختم %~% عمیری است که بر امید آن، خفته
~~بماند!
# [جمال» عبدالرزاق
# # 3997 افسوس، که چشم بخت من خفته بماند %~% کارم، چو سر زلف تو آشفته
~~بماند
# # در دل بودم، که با تو گویم سخنی %~% اله %~% دل خون شد و، آن حدیث نا
~~گفته بماند!
# # 3998 دل، قصد وصال سرکشی کرد و برفت %~% خود را به فدای مهوشی کرد و،
~~برفت
# # چون نوبت روز ناخوشی پیش آمد %~% جانم زمیانه، شب خوشی کرد و برفت!

PageV01P596

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0600.jpg)

# ~~3999 صبر، از دل من چوخیمه بر درزد ورفت دل درپی صبر، دست بر سرزد و
~~رفت
# # جان ms397 گفت: مرا موافقت لازم شد %~% پس، دست به فتراک دل اندر زد و رفت!
### | کمال زیاد
# # ..) این طرفه نگره که با دل افتاد مرا %~% و ین قصه نگر، چه مشکل افتاد
~~مرا
# # در کوی بلا، بر سر پل از پی دل %~% خ %~% رخت و خر و بار، در گل افتاد
~~مرا!
# # 4001 جان، در ره عاشقی خطرباید کرد %~% آسوده دلی، زیر و زبر باید کرد
# # وانگه، ز وصال یار نادیده اثر %~% با درد دل، از جهان گذر باید کرد!
### | خ
# # 4000 آن دل، که از اوست جمله آوارگیم %~% بر کند زخان و مان بیکبارگیم
# # دشمن که به حاجت غم من خواست، کجاست؟ %~% تا خون گرید، بر من و
~~بیچارگیم!
# # 4002 در فرقت تو، دیده زنم خالی نیست %~% راه تو، زکاروان غم خالی نیست
# # گفتم: بروم به گوشهای بنشینم %~% آن گنوشه، زمحنت تو هم خالی نیست!
### | آخر
# # 400 ای بی سر و پا سپهر بیداد پرست   دستی برنه، که رفت پایم ازجای %~%
# پایی در نه، که رفت کارم از دست! %~% دست ستمت، پای نشاطم بشکست
# ~~4005 ماییم، چو گل به دست خار افتادهدر دامگه غم، چو شکار افتاده
# ~~نه مرده نه زنده و، نه غمگین و نه شاد مشکل تر از این که راست، کار
~~افتاده!
### | اخر
# # 4006 آن رونق عیش آبدارم همه رفت %~% وان راوق وصل خوشگوارم همه رفت
# ~~ای وای، به رنج و روزگاری که مراست رنجم همه ماند و، روزگارم همه رفت!
### | اوله
# # 4007 هجرت ز نظر دست فرو بست مرا %~% هر غم که بر او دست نهی، هست مرا
# # در کار تو از دست بشد عمر و، دمی %~% در کار وصال تونشد دست مرا!

PageV01P597

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0601.jpg)

# بچی راق
### | برهان
# # 4008 ترسم که بدان عارض زیبا نرسم %~% در باغ رخ تو، به تماشا نرسم
# # در عشق تو، بازآمدم از هردو جهان %~% و اندر توندانم که رسم، یا نرسم!
# # 4009 چشمی، که فزون زابر بهمن گرید %~% بر حال من ms398 سوخته خرمن گرید
# # و آن کو، به دعای شب بدین روزم خواست %~% گو، تا به هزار دیده بر من
~~گرید!
### | سجابسی
# # 4010 چندانکه در این کار، نگه بیش کنم %~% حال دل دیوانه، تبه بیش کنم
# # در راه تو، باز پس تر ازمن کس نیست %~% با آنکه ز هر که هست، ره بیش
~~کنم!
### | اوله
# # 4011 در راه غم تو، گرچه پیش و پس نیست %~% چندانکه همی دوی، دو یدن بس
~~نیست
# # کس در ره تو قدم نزد، الآ من %~% انوری %~% این طرفه، که بازپس تر از
~~من کس نیست!
# # 4012 برجان منت، نیست دمی دلسوزی %~% بر وصل توام، نیست شبی پیروزی
# # در عشق تو، کس بود بدین بد روزی %~% وای، از من مستمند هجران روزی!
### | شمس اقطع
# # 4013 نه یار و نه روزگار و، نه وقت و نه حال %~% نه کفر و نه اسلام و،
~~نه کردار ونه مال
# ~~نه رنج و نه راحت و، نه هجر ونه وصال بگرفته مرا، زین غم بیهوده ملال!
### | اسماعیل
# # 014) دهر، ارچه غم نامتناهی آورد %~% در کار دلم، بسی تباهی آورد
# # عاجز شدهام، در آنکه این موی سپید %~% از بهر چه در سرم، سیاهی آورد؟
# # 4015 زان روز، که دل داد جوانی دادهست %~% اندر سر من، موی سپید
~~افتادهست
# # چون روز، به من نشان پیری بنمود %~% این صبح، که از شب جوانی زادهست!

PageV01P598

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0602.jpg)

# ~~401 چون پیر شدی، کار جوان نتوان کرد پیری است نه کافری، نهان نتوان
~~کرد!
# ~~در ظلمت شب، هرچه کند مرد رواست  در روشنی روز، همان نتوان کرد!
# # 4017 آن وقت، که بخت کامرانی می کرد %~% دل، میل شراب ارغوانی می کرد
# # عیشی که تودیدی، چه گمان می بردی؟ %~% من می کردم؟ عهد جوانی می کرد!
# # 4018 بشناختم ای روز جوانی، خطرت %~% تا جویان گشتهام کنون در بدرت
# # ای روز جوانی، ز که پرسم خبرت؟ %~% خ %~% رفتی و، من اینک آمدم بر
~~اثرت!
# # 4015 معشوقهآ زهره رخ، چنان داشت ms399 امید %~% کان خوبی واین عشق، بماند
~~جاوید
# # از گردش ماه و، سیر چرخ و خورشید %~% او سبلت سبز کرد و، من موی سپید!
# # 4.25 دل دادم و، از وصل ندیدم اثری %~% جان رفت و، زجانان نشنیدم خبری
# # دردا، که جوانی شد و پیری آمد %~% وز حاصل عمر، نیست جز درد سری!
# # 4.2 گفتم چوبماندم اندر این عالم دیر %~% کمتر شودم جوانی و، پیری چیر
# # خوبان همه از صحبت من سیر شوند %~% آن بود غلط، که من شدم زیشان سیر!
# # 022) گویند: چو پیر شد دوتا گردد مرد %~% زیرا که زجوهر جوانی شد فرد
# # ناچار، چو گم کنند چیزی در خورد %~% شت از پی جستنش، دوتا باید کرد!
### | سید اجل
# # 4023 گریار زمن، همی جدایی جوید %~% بربدعهدی و بیوفایی جوید
# # من پیر شدم، خمیده گشتم چو کمان %~% آری، زکمان تیر جدایی جوید.

PageV01P599

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0603.jpg)

### | باب پانزدهم
# در معانی حکیم عمر خیام
# # 4024 ترکیب پیاله ای، که در هم پیوست %~% اوله %~% بشکستن آن، روا نمی
~~دارد مست
# # چندین سر و پای نازنین، از سر دست %~% اله %~% از مهر که پیوست و، به
~~کین که شکست؟
# ~~4025 آن را که به صحرای علل تاختهاند بی او همه کارها بپرداختهاند
# # امروز، بهانه ای در انداختهاند %~% اوله %~% فردا همه آن بود، که دی
~~ساخته اند!
# # 4026 خورشید، به گل نهفت می نتوانم %~% و اسرار زمانه، گفت می نتوانم
# # از بحر تفکرم برآورد خرد %~% دری، که زبیم سفت می نتوانم!
### | وله
# ~~4027 رفتم، که در این منزل بیداد بدن در دست نخواهد به جز از باد بدن
# # آن را باید به مرگ من شاد بدن %~% اوله %~% کز دست اجل، تواند آزاد
~~بدن!
# # 4028 خوش باش، که پخته اند سودای تودی %~% فارغ شدهاند از تمنای تودی
# # قصه چه کنم؟ که بی تقاضای تودی %~% دادند قرار کار فردای تو، دی!

PageV01P600

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0604.jpg)

### | اوله
# ~~4020 چون روزی و عمربیش و کم نتوان کرددل را، به چنین غصه دژم نتوان
~~کرد ms400
# # کار من و تو، چنانکه رای من و توست %~% از موم به دست خویش هم نتوان
~~کرد
### | اوله
# # 403 ز آوردن من، نبود گردون را سود %~% وز بردن من، جان وجمالش نفزود
# ~~وز هیچ کسی نیز، دو گوشم نشنود   فتندیگان یگان، فزاز آمدگان   403
# مشنو، سخن از زمانه ساز آمدگان %~% وله %~% کآوردن و بردن من، از بهر چه
# بود؟ %~% کمس می ندهد نشان، زباز آمدگان! %~% می خواه مروق، زطراز آمدگان
### | اوله
# # 403 در کارگه کوزه گری رفتم، دوش   ازدستهآ هر کوزه، برآورده خروش: %~%
# خر %~% صد کوزه گر و کوزه خر و کوزه فروش! %~% دیدم دو هزار کوزه گویا و
~~خموش
# # 4031 برگیر پیاله و سبو، ای دلجوی   بس شخص عزیز را، که چرخ بدخوی %~%
# خ %~% تا بخرامیم، گرد باغ و لب جوی %~% صد بار پیاله کرد و، صدبار سبوی!
# # شاهی بودم، که جام زرینم بود   4034 از کوزه گری کوزه خریدم باری %~% خ
# %~% اکنون شدهام، کوزهآ هر خماری! %~% آن کوزه، سخن گفت ز هر اسراری:
# ~~403 این کوزه، که آبخوارهآ مزدوری است   هر کاسهآ می، که بر کف مخموری
# است %~% از عارض مستی و، لب مستوری است! %~% از دیدهآ شاهی و، دل دستوری
~~است
### | فخرالدین رازی
# # 4036 نه، از سر و کار با خلل می ترسم %~% نه نیز، زنقصان عمل می ترسم
# # ت سمزگنه نیست، که می آمرزند %~% از سابقهآ حکم ازل می ترسم
~~PageV01P601
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0605.jpg)

### | توحی
# # 4037 هر روز، دلم به زیر باری دگر است %~% در دیدهآ من، شکسته خاری دگر
~~است
# # من صبر همی کنم، قضا می گوید: %~% بیرون زتمنای تو، کاری دگر است!
### | یمین
# # 4038 ای دل، گله از جهان نمی شاید کرد %~% حالی است، که وصف آن نمی
~~شاید کرد
# ~~زین دایره بیرون شدنت، ممکن نیستسوراخ در آسمان نمی شاید کرد!
### | هجیر
# ~~4.39 هر کوز ملوک عصر بیگانه نشست   در آتش اندوه، چو پروانه نشست
# # زودا، که چو سایه خاک درها بوسد %~% آن کس که چو ms401 سایه، در بن خانه
~~نشست!
### | سیفی
# ~~4040 جان، گرچه بر این چرخ برین خواهد بودتن، زیر گل تیره دفین خواهد
~~بود
# # تا چند بر آسمان فرازیم زکبر؟ %~% آن سر که همی زیر زمین خواهد بود!
### | سنایی
# # 4041 آن شخص که پروردهآ اسرار بود %~% از مرگ نیندیشد و، هشیار بود
# # تیمار همی بری، که در خاک شوم %~% در خاک یکی شود که بیمار بود!
### | خیام]
# ~~4042 آنها که کهن ترند و، آنها که نوند هریک، به هوای خویش لختی بدوند
# # این سفله جهان، به کس نماند جاوید %~% رفتند و رویم و، دیگر آیند و
~~روند!
### | یمین
# ~~4043 من، بندهآ آن سرکه در او آهنگی است    شادی خور گنجی، که در او
~~دلتنگی است
# # من عاشق رنگ عاشقانم، که به ذوق %~% رنگ رخ عاشقان، عجب خوش رنگی است!

PageV01P602

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0606.jpg)

### | شمس هروی
# # از تیغ زنان لشکر شب، هرگز   404 هر چند که خون می چکد از خنجر صبح %~%
# جزمهر، که بر گرفت مهر ازدر صبح؟ %~% پیداست نشان مهر، در پیکر صبح
# # 404 سودا زده را، باده پرو بال بود %~% می، بر رخ خاتون طرب خال بود
# # ماه رمضان اگر نخوردیم، رواست %~% آخر، شب عید از مه شوال بود!
### | اختیاری
# # رسنگ غمم، چوزر همی فرساید   404 این روزه، که سنگ را همی بزداید %~%
# این عید، که از سنگ برون می آید! %~% زان سنگدلم صبر همی فرماید
### | در شرب عید
# # 404 عید آمد و، یار را بر یار آورد %~% واندر دل و جان، طرب پدیدار
~~آورد
# # خار مه روزه، کرد دلها خسته %~% عید آمد و، خرما بدل خار آورد
### | در شرب شب برات
# # 4042 گویند مرا: شب برات است امشب %~% فهرست کتاب کاینات است امشب
# # گفتم که: مرا شب نجات است امشب %~% کچون بر کف من، آب حیات است امشب
### | در شرب شب آدینه
# ~~404 گفتم که: به روی گل مرا می ده زود   پر خیز، که گل سال دگر آید باز
# %~% و آدینه، ms402 به هر هفته یکی خواهد بود! %~% گفتی: شب آدینه نخواهی آسود؟
### | در غلام
# ~~405 ترک ختنی، که کیش او دین من است   کس، بندهآ خویش را چنین بنده نشد
# %~%  %~% این، بندهآ بنده شدن آیین من است! %~% من بندهآ او و، او جهان بین
~~من است
# # 405 طبعم، که دعای بدسگالش بگرفت %~% یا خون دل آب زلالش بگرفت
# # صحرای طرب می طلبد، وحشی وار %~% شهری %~% کز خمرهآ خانقه، ملالش
~~بگرفت!
# # 405 بر گوشهآ دفتری، که اشعار من است %~% جانی دیدم، که آن نه گفتار من
~~است
# # دل کفت؛ قلمتراش برگیر وبکن %~% گفتم: آری، کندن جان کار من است1
~~PageV01P603
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0607.jpg)

### | 
# # 4053 ترک بد و نیک و، این وآنم هوس است %~% بر داشتن دل زجهانم، هوس
~~است
# # تنها روی از خلق، چوتیرم هوس است %~% در گوشه نشستن، چو کمانم هوس است!
# # 4054 ای دوست، حقیقت شنو از من سخنی %~% با بادهآ لعل کوش، با سیمتنی
# # کان کس که جهان کرد، فراغت دارد %~% از سبلت چون تویی و، ریش چومنی!
# # 4055 وقت سحر است، خیز ای مایهآ ناز %~% نرمک نرمک، باده خور و رود
~~نواز
# # کاینها که به جایند، نپایند بسی %~% وآنها که شدند، کس نمی آید باز!
# # 4056 گر ماه شوی، به جز محاقی نبود %~% ور زهره شوی، جز احتراقی نبود
# # این صحبتها، که درجهان می بینی %~% چون در نگری، به جز فراقی نبود!
# # 4057 چون، صبح جهانفروز بر می آید %~% از مرغ، فغان به سوز بر می آید
# # شب، گیسوی خویش می برید از بن گوش %~% چون دید که: جان روز برمی آید!
### | خ
# # 4058 دل، بستهآ عشق است به کس می نرسد %~% غرق است، از آن به هر هوس می
~~نرسد
# # وین بلبل محبوس، که نامش جان است %~% دستش، به شکستن قفس می نرسد!
# # 4059 در خاک رهت، چو بنگرم عمذا من %~% از خاک رهت، کم شمرم خود را من
# # خاک زمیی شد، آنکه دی با من بود %~% خاک ره ms403 دیگری شوم، فردا من!

PageV01P604

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0608.jpg)

# ~~4060 دارنده، چوترکیب طبایع آراست   گر نیک نیامد این صور، عیب که
# راست؟ %~% یام %~% ورنیک آمد، خرابی از بهر چراست؟ %~% از بهر چه افکندش،
~~اندر کم و کاست؟
# ~~بنشین و سفر کن، که به غایت نغزاست   406 یارب، چه خوش است بی دهان
# خندیدن %~% بی زحمت پا، گرد جهان گردیدن! %~% بی واسطهآ چشم، جهانی دیدن
### | باب شانزدهم
# دربیان سالکان طریقت
### | لاادری
# # 4.6 شاهان جهان، چاکر درویشانند %~% عالم همه، خاک در در و یشانند
# # معصومانی، که سالکان فلکند %~% با این همه، اجراخور درو یشانند
# # 4063 مردان خدا، فخر به هستی نکنند %~% خود بینی و خویشتن پرستی نکنند
# # در عمر، شبی که در خرابات آیند %~% خمخانه تهی کنند و، مستی نکنند!
# # 4064 درویشان را، عار بود محتشمی %~% اخر %~% بر خاطرشان، بار بود
~~محتشمی
# # آن را، که رسید از گل درو یشی بوی %~% در دیدهآ او، خار بود محتشمی
# # 4064 مردان، ز ره عشق نشانها دارند %~% در حجرهآ درد خود، نهانها دارند
# # ای شیخ، مرقع به صد پاره مپوش %~% کایشان، به جز از خرقه نشانها دارند!

PageV01P605

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0609.jpg)

# # 4066 از پیش برفتگان، خبر می ندهند %~% لغیره %~% وین آمدگان، به جز
~~جگر می ندهند
# # و آنها، که حقیقت جهان می دانند %~% چون اهل کسی نیست، به در می ندهند!
### | لغیره
# # 67.) آنهام که دل از الست مست آوردند %~% خود را، زعدم دور به رست
~~آوردند
# # از دیده، قدم نهادهاند بر سر جان %~% تا یک دل دیوانه، به دست آوردند!
### | شهاب مقتول
# # 4068 در کوی خرابات، بسی مردانند %~% کز لوح وجود، درسها می خوانند
# # بیرون زشتر گربهآ اسرار فلک %~% دانند شگفتها و، خر می رانند!
### | اوله
# # 4069 منکر شدن صفا، زخامی باشد %~% واندر ره عقل، ناتمامی باشد
# # خاک پی صوفی مجازی، بر حق %~% بهترز سر هزار عامی باشد!
### | یمین
# # 4070 خرم دل آن خسته، که دردی دارد %~% بر چهره، ز روی عشق گردی دارد
# # خاک ره آن دلشدهآ مسکینم %~% کو ms404 خرقهآ درد دل، ز مردی دارد!
### | الغیره
# # 4071 آنها، که بر آسمان صحبت ماهند %~% بر تختهآ شطرنج ملامت، شاهند
# # و آنها، که ز سراین سخن آگاهند %~% گمراه خلایقند و، خود بر راهند!
### | حلیل
# # 072) مردان تو، درد را ز درمان شمرند %~% دشخوار غم تو، بر دل آسان
~~شمرند
# ~~زهرت نوشند و، نوش محضت دانند زخم توخورند و، مرهم جان شمرند!
### | اوله
# ~~4073 در راه غم تو، هر که رویی دازد در کوی نشاط، جست و جویی دارد
# # خاک پی آن، فرشتگان سرمه کنند %~% کز خاک در تو، رنگ و بویی دارد!

PageV01P606

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0610.jpg)

### | باب هفدهم
# در شکایت افلاک ونامساعدی او
### | لاادری
# # 4074 پرواز کنان عقل را، پر بشکست %~% من تشنه و، آب صبر در بر بشکست
# # دادند به دیگران قدح، مالامال %~% چون دور به ما رسید، ساغر بشکست!
# ~~4075 ای دل، چوخلاص را دری نیست پدید  واحوال تورا، چاره گری نیست پدید
# # در هر نفسی منتظر دردی باش %~% کاحداث زمانه را، سری نیست پدید
# ~~4076 در کفهآ دهر، هر که ناسازتر است از بیشرمی، بلند آوازتر است
# # در مرتبهآ ترازو، از نقد هنر %~% هر سر که تهی تر، آن سرافرازتر است!
# # 4077 با اهل، توان قصد معانی کردن %~% با نااهلان، خود چه توانی کردن؟
# # آهنگ عذاب جاودانی کردن %~% با نااهل است، زندگانی کردن!
# # 4078 از آدمیی، دمی به جانی ارزد %~% بغیره %~% یک ساعته دیدنش، به
~~کانی ارزد
# # باز آدمیی بود، که از سردی او %~% نا دیدن او، ملک جهانی ارزد!

PageV01P607

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0611.jpg)

# # 4079 غم، پیش دل پر هنران می گردد %~% شادی، به بر بیخبران می گردد
# # فریاد، که قطب فلک دایرهوار %~% بر دیدهآ صاحبنظران می گردد!
### | شیخ اوحد
# # 4080 ای عمر به تعجیل دوان سوی زوال %~% دانی که مرا، همی چه آید به
~~خیال؟
# # دشتی بینم: ز رنج تن میلامیل %~% اوله %~% طشتی بینم: زخون دل مالامال!
# # 4081 در دهر، مرا نه غمگساری آمد %~% نه همنفسی، نه راز داری آمد
# # دردا، که ms405 به ناخوشی و سر گردانی %~% از عمر گذشت، آنچه به کاری آمد!
### | وله
# # 4082 کشتی بقا، رسید بر ساحل عمر %~% حل ناشده، هیچ حرف از مشکل عمر
# # یک گام نرفته، شد به سر منزل عمر %~% احسنت، زهی حاصل بیحاصل عمر!
# # 4083 دل، در غم تونقش امان جست ونیافت %~% از محنت تو، راحت جان جست و
~~نیافت
# # صد لقمهآ زهر یافت، در گام نخست %~% یکساعته کام، در جهان جست و نیافت!
# # 4084 دم با که زنم؟ که در جهان همدم نیست %~% غم با که خورم؟ که هیچ کس
~~محرم نیست!
# # گفتم که مگر بیابم آسایش را %~% چیزی چه طلب کنم؟ که در عالم نیست!
# ~~4085 دلها، همه از گردش گردون بگرفتجانها، همه غم درون و بیرون بگرفت
# # هریک، به نشاط بگذراندند دمی %~%  %~% چون نوبت ما بود، جهان خون
~~بگرفت!
# ~~4086 صبحی به مراد کس، به شامی نرسیدتا از غم ومحنتش، پیامی نرسید
# ~~و اندر دهن دهر، که پر باد ززهرالا که زبان، کسی به کامی نرسید!
# # 085) سیرم، ز حیات محنت آکندهآ خویش %~% وز ریزهآ روزی پراکندهآ خویش
# # صاحبثظری کجاست؟ تا بنمایم %~% صد گریهآ زار، زیریک خندهآ خویش!

PageV01P608

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0612.jpg)

### | خی
# # 4088 عمری است، که با یار نخفتیم شبی %~% با او، غم و درد دل نگفتیم
~~شبی
# # از پای چرا در افتد، این چرخ کبود؟ %~% گر پنج حریف با هم افتیم شبی.
### | ظهیر
# ~~4089 دوش، این خردم نصیحتی پنهان گفت  در گوش دلم گفت و، دلم با جان
~~گفت:
# # ما کس غم دل مگوی، زیرا که نماند %~% یک دوست، که با او غم دل بتوان
~~گرفت!
### | اوله
# # 4090 در ده، می لعل لاله گون صافی %~% بگشای ز حلق شیشه، خون صافی
# # کامروز، برون زجام می نیست مرا %~% وله %~% یک دوست، که دارد اندرون
~~صافی!
# ~~ای چرخ، نه بر مراد من می گردی   4091 چون نیست، در این زمانهآ عهد شکن
# 4091 آنم، که فلک به چشم من خوار آید %~% وله %~% از گردش ms406 او، مرا چه تیمار
# آید %~% وز تو گله کردنم، همی عار آید! %~% یک دوست، که عاقبت نگردد دشمن
# # تنهایی را کنون نهادم گردن %~% باخو یشتنم خوش است، زین پس من ومن!
### | خاقانی
# ~~4092 عالم، زلباس راحتم عریان یافت   هر شام که بگذشت، مرا غمگین دید
# %~% هر صبح که خندید، مرا گریان یافت! %~% با چشم پر آب و [با] دل بریان
~~یافت
### | وله
# # 409 آزاده دلان، گوش به مالش دادند %~% وز حسرت و غم، سینه به نالش
~~دادند
# # یشت هنر، آن روز شکستند درست %~% کاین بیهنران، پشت به بالش دادند!
### | وله
# ~~4095 غمها دارم، زقصهآ مشکل خویس
# ~~افسوس، که زیر خاک می باید شد PageV01P609
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0613.jpg)

### | عمر خیام
# # 4.96 گر کار فلک، به عدل سنجیده بدی %~% احوال فلک، جمله پسندیده بدی
# # ورعدل بدی به کارها در گردون %~% کی خاطر اهل فضل رنجیده بدی؟
### | وله
# # 4.97 هر یک چندی، یکی بر آید که منم %~% با نعمت و سیم و زر، گزاید که
~~منم
# # چون کارک او نظام گیرد، روزی %~% ناگه اجل از کمین در آید که: منم!
### | اوله
# # 4098 بر شاخ امید، اگر بری یافتمی %~% هم رشتهآ خویش را سری یافتمی
# # تا چند زتنگنای زندان وجود %~% ای کاش، سوی عدم دری یافتمی!
### | وله
# ~~4099 عمری است مرا تیره و، کاری است نه راست   محنت همه افزوده و، راحت
~~کم و کاست
# # شکر ایزد را، که آنچه اسباب بلاست %~% ما را زکسی دگر، نمی باید خواست!
### | الغیره
# # 4100 عمری نه به عاقلی، به پایان بردم %~% وز عمر نماند صافیی، جز دردم
# # هرگز نفسی به کام دل نشمردم %~% فی الجمله، ز دست زندگانی مردم!
# # 4101 ای دل، مطلب زدیگران مرهم خویش %~% خود باش به هر درد دلی، محرم
~~خویش
# # تنها بنشین و، خود همی خور غم خویش %~% ور همدمت آرزو کند، هم دم خویش!
### | باخرزی
# # 4102 ای دل، پس از این بی رخ زیباخو کن %~% بی غمزه و بی زلف چلیپا خو
~~کن
# # چون ms407 می بینی، که از کست روزی نیست %~% بنشین پس کار خویش و، تنها خوکن
### | سید اشرف
# # 4103 چون نیست به جنس من، مرا دسترسی %~% ناجنس نخواهم که ببینم، نفسی
# # هر چند که با غمم زتنهایی خویش %~% تنهایی به، زیار ناجنس بسی!

PageV01P610

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0614.jpg)

### | اوله
# ~~4104 ای صبر، برو که غم به سربرده نهای در باقی کن که سیر خود خورده
~~(؟) نه ای
# # وی دولت مرد ریگ، یک ره سر خویش %~% وله %~% از خواب گران بر آر، اگر
~~مرده نه ای!
# ~~4104 ای عشق، دل مرا وطن ساختهایوی هجر، کنار من چمن ساختهای
# ~~هر آفت و محنتی که در عالم هست ای چرخ، مگر برای من ساخته ای؟
# ~~4100 هر ذره، که در هوا و در هامون است مغز سر کیقباد و افریدون است
# # ازخیره کشی، که گردش گردون است %~% این عالم خاک نیست، طشتی خون است
### | خ
# ~~4101 از گردش چرخ بیخرد می ترسم   زان روی، که بر کس اعتمادی بنماند
# %~% از همرهی سایهآ خود می ترسم! %~% وز هر حالی، به نیک و بد می ترسم
### | مسعود
# # 4108 بس جور که من ز جور جانان بردم %~% بس دست، که از غصه به دندان
~~بردم
# ~~س غصه، که آشکار و پنهان بردمتا، عمر عزیز را به پایان بردم!
# # 4109 از طبع، چو آب چشم تر می بینم %~% وزتیغ زبان، آفت سر می بینم
# # از ننگ، سزد گر نبرم نام هنر %~% زین بیهنری، که از هنر می بینم
### | 
# # 4110 جان من مستمند، فرسود زچرخ %~% یک روز، دلم نبود خشنود زچرخ
# # تا عمر مرا، به سرنیاورد فلک %~% ننشست زپا، دمی نیاسود زچرخ!
### | خ
# # 11) ای دل، زجهان سفله تمییز مجوی %~% آسایش از این جهان ناچیز مجوی
# # آسایش را از این جهان، بسیاران %~% جستند و نیافتند، تو نیز مجوی!

PageV01P611

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0615.jpg)

# # 4112 آن سنبل گل پرست گلگون چون است؟ %~% وان خال وخط شاهد موزون چون
~~است؟
# # از دار بقا، فتاده در خاک فنا %~% گویی تن ms408 نازنینش، اکنون چون است؟
### | اخر
# # 4113 بر دهر مکن تکیه، که لطفش قهر است %~% مستان زجهان لقمه، که نوشش
~~زهر است
# # داماد عروس چرخ بدمهر، مشو %~% کاین زانیه را، خون عزیزان مهر است!
### | اخر
# # 4114 یاری، که چوجان ودل وتن داشتمش %~% چون جان عزیز خویشتن، داشتمش
# # بر بود زمن زمانه، در خاکش کرد %~% ای خاک، چنان دار که من داشتمش!
# # 4115 یارب، گل سیراب جمالش چون است؟ %~% و آن عارض خورشید مثالش چون
~~استم
# # ز آن تن، که زبار پیرهن رنجیدی %~% در خاک، بگویید که حالش چون است؟
### | عزیز
# # 4116 لاف از توزند، بلبل غمخوار هنوز %~% بوی تو دهد، صبا به گلزار
~~هنوز
# # وان خانه، که اندر او نهادی قدمی %~% بوی تو دمد، زان در و دیوار هنوز!
# # 4117 ای سوخته آتش غمت خرمن صبر %~% بدرید دل از مرگ تو، پیراهن صبر
# ~~در ماتم تو، چو نالهمان سود نداشت ناچار، زدیم دست در دامن صبر
# ~~4118 ای کرده غم تو در دل تنگ اثر نگذاشته اشک بر رخم رنگ اثر
# # یم است، که از غصه بسوزد جگرم %~% مرگ تو، که کرد بر دل سنگ اثر
### | شیخ عبداه
# # 11، ای صبح، بر آن نگار مهوش بگری %~% وی دیده، بر آن زلف مشوش بگری
# # جون صبح سپید کار، بیهوده مخند %~% چون ابر سیه گلیم، خوش خوش بگری!
# ~~وان روی، که تازه تر زگل بود بسی   120) آن چشم پر از نرگس موزون چون
# است؟ %~% وان لعل لب پردر مکنون چون است؟ %~% با خاک برآمیخته، اکنون چون
~~است؟

PageV01P612

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0616.jpg)

# ~~4121 دردا، که دلارام دلم بیش نزیست   و رفت و، به زیر خاک در منزل کرد
# %~% وز مردن او، چشم جهانی بگریست %~% ای خاک، چه دانی که هم آغوش توکیست!
# ~~412 آتش زدلم دم اندر افلاک نهاد گردون، همه غم بر من غمناک نهاد
# # دری، که چوجان عزیز می داشتمش %~% اوله %~% بر بود زمن زمانه، برخاک
~~نهاد
# ~~من زنده نیم، زنده تویی در فردوس   412 ms409 ای گشته زمانه تیره در ماتم تو
# %~% تو کشته نه ای، کشته منم در غم تو! %~% بی توچه کنم، چگونه گیرم کم تو؟
# # 412 گیرم که بیابم به جهان، عمر دراز %~% و %~% وز عمر عزیز خویشتن،
~~بینم ناز
# # آن عمر گذشته را، کجا در یابم؟ %~% یاران قدیم را، کجا یابم باز؟
### | جمال شروانی
# # 4124 این صاحب افسر و نگین دیر زیاد %~% وین سایهآ حق، شاه زمین دیر
~~زیاد
# # آن کس که گذشت، خاک خوش باد بر او %~% شاه شروان، علاء دین دیر زیاد!
# این قصیده در مدح
# خدایگان عالم خاقان اکبر اکرم شروانشاه معظم
# خلد الله سلطانه گوید، وذکر سفینه کند
# ~~نگارینا، چو تویاری که را باشد، که را باشد؟
### | وتوغمخوار و دلداری کجا باشد، کجا باشد؟
# ~~عو تو غمخوار و دلداری، چو تویار وفاداری
### | نه بر روی زمین باشد، نه بر اوج سما باشد
# ~~ز مستی چشم مخمورت به غمزه ریخت خون من
### | نریزد خون من زین سان اگر هشیار وا باشد
# ~~کشم بر تن بلای تو، زدل جویم رضای تو
### | بان دارم وفای تو، اگر در تو وفا باشد PageV01P613
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0617.jpg)

# ~~بدان اومید ماندستم چنین زنده، که هم روزی
### | البت باشد به کام من، دریغا گوییا باشد؟
# ~~به هم افتیم یک ساعت من و تودو به دو، نه نه
### | خطا گفتم خطا گفتم، چنین دولت مرا باشد؟
# ~~صبا، آرد مرا گه گه نسیم زلف مشکینت
### | از آن روی است کانس من زعالم با صبا باشد
# ~~بدان کز لعل جانبخشت به کام دل رسد روزی
### | دل محروم مظلومم همه شب در دعا باشد
# ~~مده وعده به روی خود فزونم کانتظار آن
### | نباشد در خور آن کس را که مرگش در قفا باشد
# ~~اگر جان خواهی از من تو، جز آری نشنوی از من
### | چو بوسی خواهم از تو من، جوابم نه چرا باشد؟
# ~~چوراضی گشتهام از توبه دشنامی، چرا ندهی؟
### | بگو در مذهب خوبان چنینها کی روا باشد؟
# ~~خلیل ms410 دلشده یارب گرفتار فراقت باد
### | اگر چندانکه بتواند ز وصل توجدا باشد
# ~~چو گفتم حسب حال خود، کنم مدح شهنشاهی
### | که جز مدح و ثنای او سخن گفتن خطا باشد
# ~~شه شروان علاء الدین [فرا یبرز گزین کورا
### | اگر جمشید هم خوانی ورافریدون، سزا باشد
# ~~فلک هرگز نباشد کور با چندین هزاران چشم
### | اگر از خاک پای او فلک را توتیا باشد
# ~~نگردد هر شبی باری چو روز روشنش گیتی
### | اگر خورشید انور را چورای اوضیا باشد
# ~~عطارد گر شبی آید به بزم جنت آیینش
### | به پیش پایهآ تختش چومن مدحت سرا باشد
# ~~حو راند بر زبان در خواب نام دست او شاید
### | چو زهره کار و بار او همیشه با نوا باشد PageV01P614
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0618.jpg)

# ~~چو سوی عالم علوی کند عزم سفر قدرش
### | نخستین منزلی او را، حریم کبریا باشد
# ~~اگر دعوی کند دوران، که دست اوست دریایی
### | کف دست گهر بخشش، بر آن دعوی گوا باشد
# ~~کسی کآرد در اندیشه خلاف رایش، اول کس
### | که قصد خون او دارد از این گیتی، قضا باشد
# ~~ایا شاهی، که سال و ماه و روز و شب همه جایی
### | تو را، فتح و ظفر دایم زتأیید خدا باشد
# ~~از بهر مجلس خاصت نبشتم این سفینه، زانک
### | به بزم خرمت گه گه مگریادی زما باشد
# ~~سفینه خواندمش، نه نه غلط کردم، که دریایی است
### | که سنگ و خاک و ریگ او، عقیق و کهربا باشد
# ~~اگر در هیچ دریایی، مگر در دست در بخشت
### | از این گونه سفینه هست، یا بودهست، یا باشد
# ~~همه گفتار و کردارم به عالی بارگاه تو
### | همه ژاز و، همه لحن و، همه حشو وخطا باشد
# ~~اگر بنوازدم یک ره قبول تو، خداوندا
### | بر ارباب هنر، بنده از آن پس پادشا باشد
# ~~اگر لفظی خطا باشد دو جا از من خطا مشمر
### | فخاصه چون تومی دانی که ما را عذرها باشد
# ~~همیشه تا که پشت چرخ دون پرور ms411 همه ساله
### | چوپشت من زبار غم، از این گونه دو تا باشد
# ~~چنان بادا ز دور چرخ، کار تو در این شاهی
### | که شاه چرخ پیوسته به پیش تو گدا باشد PageV01P615
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0619.jpg)

### | رباعیات
### | خ
# # 4126 ای مهر توغمخوار کسی، وان کس من %~% طبعت شده در کار کسی، وان کس
~~من
# # من در غم وتیمار کسی، وان کس تو %~% تودلبر ودلدار کسی، وان کس من
# # 4127 ای دل شده دمساز کسی، وان کس تو %~% جان محرم وهمراز کسی، وان کس
~~تو
# # گویی باشد که حلقه کردار آید %~% در گوش من آواز کسی، وان کس تو؟
### | اوله
# # 4128 ای عشق تو آرام کسی، وان کس من %~% وی زلف خوشت دام کسی، وان کس
~~من
# # گویی لب جانبخش توازغایت لطف %~% یک دم بدهد کام کسی، وان کس من؟
# # 129) ای دل شده پرغم کسی، وان کس تو %~% جان همدم ومحرم کسی، وان کس تو
# # گویی باشد که زنده گردد نفسی %~% این مرده دل ازدم کسی، وان کس تو؟
# # 130) ای دست تو بر سر کسی، وان کس من %~% وی زلف تودلبر کسی، وان کس من
# # بینام شبی مست و خراب از سر مهر %~% تا روز تو در بر کسی، وان کس من
### | لغیره
# ~~4131 ای دل شده مدهوش کسی، وان کس تو   جان در بر آغوش کسی، وان کس تو
# # گویی چوقبا یا چوعلم من باشم %~% استاده به همدوش کسی، وان کستو؟
### | لغیره
# ~~4132 ای گشته لبت جان کسی، وان کس من  وی درد تو درمان کسی، وان کس من
# # وی آیت مهرت ز سپهر اقبال %~% منزل شده درشان کسی، وان کس من
### | خ
# ~~4133 ای دل به تمتای کسی، وان کس توسروم قد وبالای کسی، وان کس تو
# ~~توشاد به وصلت کسی، وان کس منمن در غم سودای کنسی، وان کس تو
### | 
# ~~وی برده به یک دم از سر آتش خشم   413 ای روی تو مهتاب کسی، وان کس من
# %~% ابروی تو محراب ms412 کسی، وان کس من %~% جوی غم توآب کسی، وان کس من
~~PageV01P616
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0620.jpg)

# # 135) ای وصل تو در خور کسی، وان کس من %~% وی لطف تو در خور کسی، وان
~~کس من
# ~~بایست من آن است که باشی یک شببگذاشته در بر کسی، وان کس من
# # 4136 ای من شده مدهوش کسی، وان کس تو %~% سرگشته و بیهوش کسی، وان کس
~~تو
# # هرگز باشد که بینم، ای جان و جهان %~% من خفته در آغوش کسی، وان کس تو؟
# # 4137 ای عشق تو محرم کسی، وان کس من %~% سودای توهمدم کسی، وان کس من
# # در حسرت آنم، که شبی یا روزی %~% لطف توخورد غم کسی، وان کس من
# ~~4138 ای من شده حیران کسی، وان کس تو   گویی باشد که نوشد این خسته دلم
# %~% نوش از لب ودندان کسی، وان کس تو؟ %~% و آشفته زهجران کسی، وان کس تو
# # 139، ای رای تو مونس کسی، وان کس من %~% سودای تو مونس کسی، وان کس من
# # زین خوبترم چه باید ای دوست، چوشد %~% غمهای تومونس کسی، وان کس من؟
# الابهری اصلح الله شأنه وصانه عمن
# شانه فی یوم الحمیس وکظهر من
# خامس عشرین شوال سنة احدی و PageV01P617
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0621.jpg)

### | تصحیحات ونسخه بدلها *
# ~~38/،در نسخهآ خطی: گردی و نسیمی و شراری و دمی است. در رباعیات خیام ص
~~76 به همین صورت چاپ شده، اما در
# صفحە 38، همان چاپ «غباری» به «شراری» تصحیح شده است. به جای «دمی» هم
~~باید «نمی» باشد به قیاس
# ~~جمع ««ترکیب عناصر چهارگانه»   نخه: در هر قرنی بزرگواری بودهست.
# از رباعیات خیام چاپ فروغی (ص 76) تصحیح شد.
# ~~2/101ا رویک دو سه (تصحیح قیاسی)  متن: روسه دوسه
# ~~2/149 نخه: هیبت تو
# ~~232تاج کیخرو، در رباعیات خیام (چاپ فروغی، ص 110) «ملک کیخسرو» نقل
~~شده و همة لطف شعر از میان رفته
# است
# ~~1/253 رباب شجری  دیوان کبیر مولانا: رباب سحری
# ~~4/275   1/263   مرد گزاینشخه: مرد گرای   چون آتش شمع ارچه (تصحیح از ms413
~~دیوان کمال)  نسخه: چون آتش غم گرچه
# ~~1/276   نهان چون ساغر (تصحیح از دیوان)نسخه: عیان چون ساغر
# ~~3/346 نسخه: باشد چوتا به زاری
# ~~4/3،6 نسخه: باشد چوتا به زاری
# ~~397/) زنان و کوبان.در دیوان کبیر مولانا: زنان و گویان (غلط است)
# ~~2/40   صدگونه.ظ : صد فتنه.
# ~~3/431   بیماری بادمی دهدجان بممن  دیوان کمال اسماعیل، ص 814: دوشم
~~سحری باد زتوجانی داد
# ~~پیراهن سرو.نسخه: پرامن سرو
# ~~3/49   2/845   بلبل پی اودیوان: بلبل براو   رخ گشته و شرم زده (تصحیح
~~از مونس الاحرا   خه: سرخ شده و کرم زده.
# ~~شمارهآ دست راست، شمارهآ رباعی است، و دست چپ شماره مصراع همان رباعی.
~~بیشتر توضیحات قیاسی است، مگر آنچه
# ~~منبع راذ گر کرده ایم.

PageV01P618

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0622.jpg)

### | نزهة المجالس
# #  %~% در گذری (تصحیح قیاسی).نشسخه: درنگری.
# #  %~% نوحه گراندر بالای سطر نوشته شده: نوحه کنان.
# #  %~% نبشتنش.نسخه: انبشتنم
# #  %~% عاشق باشی. نسخه : عاشق بازی
# #  %~% احداد (؟) دیوان کبیر شمس: این خار
# #  %~% خون آرد  نسخه: چون آرد
# #  %~% به هیچ وجهی.نسخه: به هیچ وجه
# #  %~% نسخه: وز پرتو عشق روح او حاصل سد رفصحیح از سایر منون)
# #  %~% نسخه: بررگ روح فتاد.
# #  %~% محنتش.نسخه : محنتت
# #  %~% انجمنی.نسخه: هر انجمنی
# #  %~% بردل نگرفت نسخه: دل برنگرفت.
# #  %~% روزم.نسخه: روزی
# #  %~% دیوان کمال:مراجان وروان می بخشد.
# #  %~% بی تو مرا نسخه: بی ترا
# #  %~% غم تو.نسخه: غمت
# #  %~% نسخه: ترش و سار شورانگیزی
# #  %~% دردم.نسخه: مردم
# #  %~% نسخه: گرزانچ زشادی
# #  %~% هر دل که دل است.نسخه: هر دل که غم است.
# #  %~% غم زآذرنسخه: غم را در
# #  %~% دندان غمتظ : زندان غمت
# ~~21048 روی من (تصحیح فیاسی). نسخه: رویم زاشک
# ~~1076/) وآنگاه  نسخه: وانگه
# ~~2/1080 اینم ترسد. سخه. اینت ترسد.
# ~~3/1087 تصحیح اردیوان سید حسن. نسخه: غم تو ولیک
# # چشم ودن مس زبس که پرغم شدهاند %~% در تاب فتاده اند و پر نم سده اند
~~PageV01P619
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0623.jpg)

# ~~20
# ~~2/1132 در کنارم. نسخه: غمکارم
# ~~113/ما درغم خود بنفتیم هنوز  نسخه: در غم خویش بنسفتیم.
# ~~3/1142از لطف به دست کس نیاید. نشخه: از لطف بدست نیابد کس.
# ~~3/1164 مه خواندنش.  نسخه : مه خواندنت.
# ~~1/1167 آب ms414 را. نخه : آفتاب را.
# ~~1208/ برآویز اورا (تصحیح قیاسی). نسخه: فرو آویز اورا
# ~~1/1224زلف تو بنفشهآ. نخه: زلف تو حوبنفشه
# ~~4/1233 نسخه: شکته بته کاری
# ~~21266 نخه: شت ظ : شسپ به معنی جهنده.
# ~~2/1287کار به شر (تصحیح به قیاس قافیه).نسخه: کار بسر.
# # 1/1293 %~% نوشکفته. نسخه: تر شکفته
# ~~3/1299 کو خواست. نسخه : او خواست.
# ~~2/1308 کله بر گل تر.نسخه: کله را بر گلتر
### | واندر خم زلف.نسخه: واندر خم دل
# ~~1316/ نسخه: با آنک زخط نهادست بیرون پای
### | دیوان جمال عبدالرزاق: با آنکه زخط برون نهادستی پای
# ~~4/1324 نخه: هندو هم دزدی
# ~~1329دیوان کمال اسماعیل: گفتم که بگیرمش شبی چون بشنود
# ~~1332 دیوان: زلفی که چوروز من سیه می داری
# ~~1333/دیوان: از بوی تو گشت دل تنک
# 7 %~% دیوان: وزمهر توگشت سر سبک
# ~~4/1335 دیوان: پس خم زد و
# ~~3،5گر افتدم (تصحیح قیاسی) نخه: گر افتدش
# ~~1365/ بر عارض مه نشخه : بر عارض شب.
# ~~387مگراز حال دلم  نسخه: مکرم از حال دلم
# ~~1/1426 شده رسوا عقل. نسخه : رسوا شده عقل
# ~~1/1،29 با تو بنگویم.نسخه: با او بگویم
### | برآری. نسخه : برآرم
# ~~2/142 نرگس بویا  نشخه: نرگس گویا.
# 2،1/147 نسخه : پیش رخت ... بالعل لبت.
# ~~2/1483 تتر. نسخه : بتر
# ~~32492 رهاندمنسخه: رهاند.
# # 154)) %~% زان است.نسخه: دانست.
### | قد او.نسخه: قد تو
### | گفتم زنسخه: گفتم که ز
### | خون دلم چو  نسخه : بر خون دل من.

PageV01P620

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0624.jpg)

### | نزهة المجالس %~% 1
### | کومیانهآ کار. نسخه: که در میانهآ نار.
# ~~3/1575که چه چشم. نسحه. که چشم
### | ترکتازی. نسخه: ترک وتازی.
### | دوست می کشد. نسخه: دوست کشد
### | به خون من چه زود. سخه: به خون من است زود.
### | شکل دولب [لعل] تو أی دردانه
### | (گو یا کلمهٔ‌ لعل افتاده)
# # 3/164 %~% نسخه: دل فاش شدست از بس که کشید آه او
# # 1672/2 %~% در (تصحیح قیاسی). نسخه: بر
# # 167/1 %~% زلف تو. ظ : زلفین تو.
# ~~3/1705 خط او.نسخه: خط تو
# ~~3/1716 نسخه: بخطای زاده
# ~~4/1717برات بین که. نسخه: برات بمن
# ~~2/1750 آب آزر نسخه: آب از رو
# # 1/1757 ms415 %~% خیل ملک. نسخه: خیل نمک
# ~~3/1760خوبت را مهنسخه: خوبت مه را
# #  %~% 3/185 چنان نسخه: جانان
# #  %~% 1914/ بر من لبت اربه بوسه [جانی] نسخه: بر من لب تو گر ببوسه
# ~~1915/فریاد کنی . متن: فریاد کنم
# ~~1936به دو صد جان ندهد  نسخه: بدهد
# ~~3/1943 از بن دندان بدهم.نسخه: اربن دند بدهی
# #  %~% 1951/کم گیر و ببخش.نسخه: کم گیر ببخش
# #  %~% /2 %~% تقصیر وببخش.نسخه: تقصیر بیخش
# ~~1855/ شکری آمیزد   نسخه: شکری آویزد
# ~~1/1957 گفتی. نسخه: گفتم
# ~~1981/) گفتم به لب.نسخه: گفتا نه بلب PageV01P621
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0625.jpg)

# # 622 %~% تصحیحات ونسخه بدلها
# ~~2020دیوان کمال (ص 930): تنگی دهان بد مگر و قحط میان
# ~~1/2021 چشمم نسخه: چشمت
### | (از دیوان نقل شد).نسخه: آن کس که ندید در جهان هیچ ندید
# ~~2/2042 اندوختهاند. ننسخه: آموخته اند
# ~~4/2069 بر میان. نسخه: بمیان
# ~~3/2074 گرفتهام. نسخه: گرفتم
# ~~2076 عشق من و خوبی تو   نسخه : عشق تو وخوی من
# ~~2086/، وین طرفه نسخه: این طرفه
# ~~3/2087 شطری. نسخه: سطری
# ~~2/2092 ترکتازی.نسخه: ترک وتازی
# ~~1/2109 از مهر ومه.نسخه : ای مهر ومه
# ~~2/2129من ناز توبا جان. نسخه : ناز توبجان
# ~~2/2150 توبه وعده. نسخه: تو وعده
# ~~3/2153 چشمم. نسخه : چشم
# ~~3/2154 حسن ووفا. نسخه: وفا وحسن
# ~~2155/ بدخویی. نسخه: دلجویی
# ~~1/2168 گرنتوانم. نسخه: گر بتوانی
# ~~4/2179 پنداشت دلم.نسخه : پنداشته ام
# ~~1/2187 گفتمی. نسخه: گفتم
# ~~2/2199 مرده ای یا زنده. نسخه: زنده ای یا مرده
# ~~2/2201 ترکتازی. نسخه: ترک وتازی
# ~~2204/آبگون. ظ : آبی گون
# ~~2210/، گل را وتراست نسخه: گل راست وتراست
# ~~1/2213 دی از برم.نسخه : دی بر درم
# ~~2222/،یک حیله. نشخه: یک عذر
# ~~2/2233 گفتی. نسخه: گفتم
# ~~2/2243یار نسخه : (بی نقطه است)
# ~~254 (از دیوان مجیر نقل شد)  ن سخه: نا آمده می رود، به لب سر بندد (؟)
# ~~2262/ در نسخهآ خطی این رباعی دو بارپی در پی نقل شده است.
### | نافیه غلط است
# ~~2281 جانی به دل.نسخه: جان باین دل
# ~~232/ دیوان سید حسن: جان را زمیان برون نهاد و تن زد
# ~~4/240 هر سه. نسخه: هر دو
### | الآیک چیز کان یکی، الآ که ms416 یکی چیز که آن. متن الا له یکی چیز کان یکی
### | چوبداشتم. نسخه: چوداشتم
### | ازاب دو دیدهنسخه: بر ازآب دودیده PageV01P622
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0626.jpg)

### | 672
# ~~127 هجر تو همی زدیده نسخه: هجر توزدیده همی
# ~~3/2488از دردنسخه: در درد
# # 1/252 %~% مهر پوید. نسخه: مهر ورزید
# # 2/253 %~% آموخته تر  نسخه : افروختهتر
# # 255/3 %~% ابن طرنه تراست کزسر عشوه هنذ   بوان مجعر: وین نادر مترکه
~~از سر عشق منز
# # 2582/1 %~% هجران تو.نسخه: هجر تو %~% م می دهی و دیوان مجیر: دم می
~~دهد و
### | که بکشتی ما ر   نسخه: که کشتی ما را
# # 2/218 %~% گفت امشبیظ : گفتا شبی
### | جاننسخه: جام
# # 1/2615 %~% ازجهان وازجان  نسخه ازجان وجهان
### | قافیه غلط است وتصحیح ممکن نشد.
# # 222/3 %~% زمانی در خواب.نسخه: زمانی بخواب
### | افضل کاشانی.نسخه: افضلی کاشانی
# # 216) %~% برخاکنسخه: برخاک %~% گرد در یار خود    نسخه: گرد حرم یارخود
# # 265/) %~% الآ در عاشق که    ضبط مشهور: الآ در دوست کان
# # 1/2957 %~% ناری (تصحیح به قیاس اینکه چهار عنصر در رباعی آمده).  نخه:
~~باری
# ~~2659/زاری کن   نسخه: یاری کن
# # 4/269 %~% آب. نسخه : خواب
# ~~1/2698 ای کارخطت  نسخه: ای خارخطت
# # 275/، %~% به توجفت (نصحیح از دیوان کبی  نسخه: زتوجفت
### | نسخه نی عشق. دالسمه ای ادربایبنص 225. نی وصل
# ~~1/2762 با لب گویا  نسخه: با دل گویا
# ~~1/2768 به یار گفتم.نسخه: به ناز گفتم
# # 277/3 %~% فرا شکست نسخه: فراموش شکست
# ~~2772/، ترسد نسخه: ترسم
# ~~3/277 اول نسخه: زاول
# ~~2/2803 به دو چشم نسخه: بتو چشم
# ~~2/2816 تن بادا  نسخه: گردن بادا
# ~~2821/ که جواهر  نسخه: بجواهر PageV01P623
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0627.jpg)

# # 624 %~% تصحیحات ونسخه بدلها
# ~~2/2904هیچ کس نکردم  نسخه: هیچ کسم نکرده
# ~~3/2921 می دارم.نسخه: می دارند
# ~~3/2925 ریزد نسخه: میزد
# ~~1/2931 دوجهان خطی : جهان
# ~~2939/ مرد نگفت    نسخه: مرد و نگفت
# / %~% برد، نگفت   نسخه: برد و نگفت
# ~~277 به کین خواستن (تصحیح از دیوان انوی) نسخه: به برخاستن
# ~~2/2984 نه، پرسدنسخه: بپرسد
# ~~3/3011 تا از برم نسخه: تا از بر من
# ~~1/3028 سروسهی و ماه نسخه: سرو سهی یا ماه
# # /3 %~% زین هرسه نخه: ms417 زین هر دو
# ~~3/3040 از رشک نسخه: کز رشک
# ~~2/3073 کم کاست نخه: کم وکاست
# ~~3075/ عنوان در وقایعی که نسخه: در وقایع که
# ~~4/3061 رخ نهد نسخه: رخ نهی
# ~~1/3094 زتو رضوان  نسخه: تو زرضوان
# ~~3105 لاغ (تصحیح از دیوان کبین نخه: باغ
# ~~22/3117 صد روزنسخه : صد روزه
# ~~1/3128 شبی نسخه: شب
# ~~1/3136 غم من نسخه : غمم
# ~~3139،آتش رخ   نسخه: آتش دل
# ~~1/3147 دلشاد نسخه: شاد
# ~~2/3150 حکایت شب   نسخه: حکایت و شب
# ~~2/3159 گر نسخه: خو
# ~~3/3164 نشسته پیشت نسخه: نشسته بیشم
# ~~370مرا با توبود خاست نشت   خه: مرا بود با تو برخاست نشت
# ~~33174 بتوانی نسخه : نتوانی
# ~~3189 به دشواری دی  نسخه: بدشواری وبدی
# ~~3/3227 گفتمت نسخه: گفتی ام
# ~~3/3228 اگر موشودی نسخه : اگر موی شوی
### | میان ما نگنجدنسخه: میان ما نمی گنجد
# ~~3329و،در نسخه پس و پیش کتابت شده.
# ~~4/3341 من وت   نسخه: من خسته PageV01P624
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0628.jpg)

### | نزهة المجالس %~% 25
# ~~337 دل مرده توست و بی سبب می کشی اش   ن سخه: دل بی سبب مرهف و می
~~کشیش
# ~~3322 دل نگرانی   نسخه: دل گرانی
# ~~23وز هجر تو بر دلم شبیخون باشد   ن خه: وزدیده براین زخم شبیخون باشد
# تو [بی توا] چه دانی که شبی چون  نسخه: تو شبی بیاش تا چون
# ~~3/3409   که احوال مرا  دیوان کمال: که درد دل من
# قبولتنسخه: قبول تو
# تلخی سخن تو   سخه: تلخ سخن تو
### | برتنسخه : سر
# # 1/3433   در منابع دیگر چنین است: %~% عشقت که دوای درد این دلریش است
# # 2/3438   کشنده بلایت %~% نسخه: کشنده وفایت
# ~~2/3443   کز خود نسخه: کز تو
# ~~3/3448 جان ستانی   3،74ای کاسهٔ‌ عهد و یکدلی   2/3464 یا جز تو کی
# دگر پذیرد. %~% نسخه: آنستانی %~% نسخه: ای کاسه یکدلی و عهد %~% دیوان سید
~~حسن: یا بر دگری مهر پذیرد
# # 3/3475 در چشم %~% نسخه: در جسم
# ~~3/3479 با همچو تویی نسخه: با چون تویی
# ~~1/3،84 مشک ازنسخه: شکر از
# ~~2/3492زان یاد تو [دل] نسخه: زان بار ms418 تو بحیلتی
# # 3/3493و4 آن ساعت، کز پای درآیم هم %~% نخه: کان ساعت از بای درآیم که
# ~~1/2956 کان عنایت نسخه: آن عنایت   3506/ یارب دل من از غمش افگار مکن
~~%~% ظ: یارب دل او از غمم
# ~~3/3563 هر وام که نسخه: هر دم که
# ~~4/3583 وصال تو نسخه: وصال او
# ~~353/ به آتش، این غرقه نسخه: باتش و این غرقه
# ~~1/3954_، ونیست نسخه: نیست
# ~~4/3565 ناز نسخه: بار
# ~~3900تا از بر من ای تو که نسخه: تا از بر من تا تو که
# ~~3625/، افکند و نسخه: افکند
# ~~3/3638 سایه نداری نسخه: سایه بداری
# ~~4/3673 نشوید نسخه: بشوید
# ~~3749/ ای آنه نسخه: ای سوخته PageV01P625
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0629.jpg)

# # 626 %~% تصحیحات ونسخه بدلها
# ~~33252 ذتت نشخه: ذل
# # 3/3800 پشه %~% نسخه: بسته
# ~~1/3832 غم تو نسخه: غم او
# ~~3872/، کز تارکم نسخه: بر تارکم
# ~~2/3891 چون نسخه: خون
# ~~2/3939 ام نسخه: غم
# ~~2/4035 شاهی نخه: شاهی است
# ~~1/4064 درویشان نسخه: درویشی
# # 3/4066 می دانند %~% نسخه: می دارند
# ~~3/4067 قدم نهادهاند نخه: ظ : نهادند قدم
# ~~1/4071 آسمان صحبت نسخه : آسمان هفتم
# ~~2/4075 چاره گرینسخه: چاره بری
# # 3/4085 بگذراندند %~% نسخه: بگذرانند
# # 2/4093 با چشم %~% نسخه: تا چشم
# ~~1/4094 آزاده دلان نسخه: آزاددلان
### | شکستند %~% جهانگشای جوینی: شکتهست
# # 2/4097 با نعمت و سیم و زر گراید %~% خیام چاپ فروغی: و با سیم و زر
~~آید
# ~~4/4116 بوی تو دمدنسخه: بوی تو دهد
### | رباعی 930 قراسی و کاراسی PageV01P626
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0630.jpg)

# توضیح بعضی لغات نادر
# ~~ای غودن ار درک بحدن
# ~~شنهست به خون من، ولی طرفه تر این بر خون دل خته [دل] آسی نخورد.
# ~~آرزو کردن رکاری یا چیزی) کسی را (-هوس آن چیزیا کاررا داشتن)
# زلف چو شب تو آرزو می کندم %~% سیمین غبب تو آرزو می کندم.
# هم جور توبردن آرزو می کندم %~% هم پیش تو مردن آرزو می کندم. %~% مجیر،
~~1943
# ~~آستین کسی را گرفتن (- مانع کار کسی شدن، کسی را به کاری وادار کردن)
~~نظیر «یقهآ کسی را گرفتن» در ms419 تداول امروز
# سفتم بروم از پی دل تا بر یاراشکم بدوید و آستینم بگرفت.
# # نظیر گفتهٔ‌ سعدی: %~% ش3100
# آست   نم گرفت سرهنگی که %~% بیا، ثعل بر ستورم بند
# ~~آفتاب گردش (-تمام روی زمین، که آفتاب آن را می گردد) ترکیبی نظیر غلام
~~گردش
# # می گفت به لاف و، گرد رویت می گشت %~% س وی در هب کروس چومنی؟

PageV01P627

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0631.jpg)

# ~~آیمه ظاهرا به فتح اول، ادات استفهام توأم با تعجب وتنگدلی و نفرت و
~~انکار وتمسخر است، ضد: ««زهی، خوشا، آفرین)
# ~~درست برابر با معنی «ای بابا!» در زبان محاورهآ امروز، و «آی زکی!)) در
~~لهجهآ برخی از عوام.
# ~~این نعبیر در آثار سایر نواحی ایران دیده نشده، و گو یا خاص اران بوده
~~است. امروز در آذر بایجان در موارد مشابه در خطاب
# ~~مؤدبانه «رجانیم - ای جان من» را به کار می برند. ودر لهجهآ عامیانه
~~««اولان= اوغلان = پسر»، و «رگیده - گدا» شنیده شده است.
# ~~فرهتگ نویان معنی دقیق این تعبیر را درنیافته اند. در برهان قاطع (و به
~~پیروی از او در فرهنگهای دیگر) برای این کلمه سه
# ~~معنی آوردهاند: 1- اکنون، این دم 2 - هرزه و یاوه و بیهوده 3-اینچنین و
~~همچنین. دکتر معین در حاشیهآ برهان آن را ضمیر اشاره
# ~~وبرابر «ایما،، در پارسی باستان، و «ایم» در پهلوی و به معنی «این))
~~دانسته است.
# ~~از سه معنی که فرهنگ نویسان آوردهاند، فقط معنی دوم نزدیک به معنی صحیح
~~کلمه است. اما معنی صحیح ««هرزه و یاوه و
# ~~بیهوده» نیست، بلکه عکس العمل گوینده در مورد چیزی است که آن را ««هرزه
~~و یاوه و بیهوده» می پندارد.
# ~~این تعبیر در شعرهای دو شاعر دیگر اران خاقانی و مجیر فراوان آمده است.
~~اینک شاهدهایی از دیوان خاقانی:
# غلط گفتم، ایمه! کدام آشنایان؟ %~% که هیچ آشنا بی ریایی نبین
### | ص 293
# ایمه! دوران چو من آسیمه سراست %~%  %~% بت جور به دوران چه کنم؟
# ایمه! جوابشان چه دهم کززبان ms420 چرخ %~% ««موتوا بغیظکم» نه بس آمد جوابشان؟
~~%~% س 251
# ایمه! نه بغداد جای شیشه گران است %~% بهر گلاب طرب سرای صفاهان؟ %~% 329
### | 355
# ش بر جای خدم ننشین %~% ایمه! مخدوم چه جای خدم است؟
### | 12
# آشنا سیمرغ وار اندر جهان نایافت شد %~% ایمه! از سیمرغ بگذر کاشنا
~~نایافت تر
# # از دیوان مجیر بیلقانی: %~% 886
# # ایمه! جهان و خلق جهان دیدهای که چیست؟ %~% ده مرغ نیمسوخته در یک
~~نشیمن است
# # عدوت چون توتواند شد، ایمه! اوسگ کیست؟ %~% که حیله جوید وه از گربه
# شیر نر سازد؟ %~% س 27
# مرغ فارغم که نه دانه خود نه آب %~% ایمه! چه دانه، نه بچهآ مرغ دینهام؟
# # ابه! چه زهره دارد سیمرغ عزلتی کو %~% بش هزار عیی یک سم خمر فرستدم
~~%~% 27
# # ایمه! از این خاک تیرهفام که برخاست %~% ت که نه در پای بل ممتحن
~~افتادم
# ~~ت اخیر که در دیوان چایی نیامده، ازیک تصیدهآ 21 بیتی است در و یرانی
~~شهر دون به مطلع: سرو سلامت شکسته بر چمن PageV01P628
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0632.jpg)

### | نزهة المجالس %~% 229
# # تا چند کنم صبر، به امید بهی %~% نه صبر به پای چون منی بافته اند.
# # رمرزبان نامه (ص 261) نیز آمده:   ه در نگر ای دل مرو آنجای بخیره %~%
# کان ره نه به پای چوتویی بافته باشند %~% ش2801
# ~~* این معنی «به پای کسی نبودن» هم به کار رفته:   در مهر او چوذره
# هواگیر، شوبلند %~% کاین ره به پای سایه نشینان پست نیست
### | دیوان اوحدی، ص 121
# # گذر از این خانه که جای تونیست %~% این ره تاریک به پای تونیست.
### | قران السعدین امیرخرو
# # زکویش ای دل پدرد، پای بازمکش %~% اگر چه دانم کاین ثادیه به پای
~~تونیست
### | مرصاد العباد: 47،
# ~~* بازوی کسی نبودن (- بیش ازتوان و قدرت اوبودن)   ای ترک، فراقت نه به
# بازوی من است %~% بی روی تو روی هر غمبی سوی من است.
### | ش 3626
# # جفت غم ابروی به طاقش چه شوی؟ %~% بگذار که آن کمان به بازوی تونیست.
### | ش ms421 1491
# ~~در مختارنامهآ عطار (چاپ دکتر شفیعی: 293) هم آمده:   جشمش به زبان حال
# با من می گفت: %~% «بگریز که این کمان به بازوی تونیست!»
# ~~دندان کسی بودن (- مناسب و باب دندان او بودن)   آن بت که زدرد عشق
~~درمان من اوست   (سه تعبیر فوق از کلیهٔ‌ فرهنگها فوت شده. رک: تعلیقات
# مرصاد العباد: 220) %~% از جمع شکر لبان به دندان من اوست. %~% اشمی، 51،2
# ~~ه اندام تر(- موزونتن   بخشایستن بر کسی (-بخشودن، رحم کردن)   دل زغمت
# دوش ببخشایستم   مقاش فلک نمی تواند انگیخت %~% زانگونه که گرنبود، می
# شایستم. %~% اندام، به اندامتر از اندامش. %~% ف1127
# ~~ف رفته:   ص مستم و، آنچه عاقدن از مستان    بر دست نگیرند، تو بر دست
~~مگیر.

PageV01P629

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0633.jpg)

# ~~بست (=رفتن، وفراخ گام رفتن. منتهی الارب)
# # بل (=بهل، ول کن)   گیوبه سر زلف تو در خواهم بست %~% تا بنشینی، چو
# دوش نگریزی بست. %~% ناضی 2383
# # تا چند ز کرد و خورد، بل تا دو سه روز %~% جز می نخوریم، و جز تماشا
~~نکنیم.
# # بل، تا همه خون شود که او داد مرا %~% مهری که هزار تیغ از او می بارد.
~~%~% کمال اسماعیل، 257
# # دل عاقلهآ من است و در خدمت توست %~% بل تا من متمند زحمت نکند. %~%
~~کمال اسماعیل، 2869
### | ش 3025
# # بل، تا برود زچشم من چشمهآ خون %~% تا از تو چرا چشم وفا داشتهام. %~%
~~2342
# ~~بل به معنی «بهل» هنوز در لهجهآ اراک زنده است (مرحوم محمد کوهپلیه،
~~چند کاربرد اراکی، مجلهٔ‌ دانش روز سال 2 ش 1
# ~~ص 496) در دیگر متنهای کهن نیز به همین معنی به کار رفته:
# # بل تا بثود زبهر جانی جانم %~% توبه نکنم زعشق تا بتوانم
# # بل تا به سر آید دم بی فایده زانک %~% دلشاد نبودهام دمی در همه عمر.
~~%~% (رسالة الطیور احمد غزالی ص 2)
### | (مختارنامهآ عطار ص 113)
# # بل تا بکند هر آنچه یارم خواهد %~% کان یار، همه نظام کارم خواهد
# # و تیزرک: تعلیقات مرصاد: 86ه %~% (از یک متن خطی قرن ms422 ششم، فرهنگ ایران
~~زمین 331:6)
# ~~بیش (=بی اش، بهش، به او)
# # آب آمد تا بدزدد از روی تو رنگ %~% در کار خنک شد، چوبیش کردم جنگ
# ~~این نعبیر که در لهجه عامیانه نهرا به صورت «بهش» باقی است، تا قرن
~~اخیر دریک مورد خاص با تلفظ ««بیش») هم شنیده
# ~~بعضیها آن را به معنی ««افزون» پنداشته اند و از باب تأ کید می گویند:
~~«بیش باد و کم مباد،
# ~~وشیدی به شاهد غلغلیچه (=غلغک) یافته است:
# # حو غلغلیچه بود، مرد را ملامت نیست %~% که بر سکیزد، چون من فرو سپوزم
~~بیش
# ~~و یادو است زیر ارکو ای مروم درینبین کریر من، مفرد به معنی افزون و
# ~~یادت نیست، بلکه مرکب از (ب * ش) است به معنی به او، همان چیزی که
~~امروز در تداول عوام «بهش» گویند».
# ~~ار پای غمت فتادهام چون پتکت   بیک (به ضم اول و دوم) کار برد ارانی
# کلمهٔ‌ «پتک» است %~% بر زخم تو دل نهادهام چون پتکت
# # تا بوک یکی بوسه دهم بر پایت %~% بر فرق سر ایستادهام چون پتکت
### | ش 2745
# # هرگزتو که را گرفت ای دست به وصل %~% کورا چو پتک نه پشت پایی زده ای
~~%~% 27،3 PageV01P630
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0634.jpg)

### | نزهة المجالس
# ~~در لغتنامه دهخدا این کلمه از اشتنگاس به صورت تپک (به فتح ت و پ) به
~~معنی چکش نقل شده، که صحیح نیست.
# ~~در مونس الاحرار دو رباعی از مهستی گنجه ای آمده که در زیر می خوانید.
~~اولی تصویری از پتک و پتک اندازی (= پتک زدن)
# ~~ت. و در رباعی دوم قافیه شدن پتک با کلمه های سبک و تگک و خنک حرکت حرف
~~دوم کلمه را نشان می دهد.
# # س   ارنداشتی پروایت %~% چون من نشدی شیفتهآ هر جایت
# چاره لگد همی خورد از پی دل %~% می آید و بوسه می دهد بر پایت
# عان برخی برجستن چست و سبکت %~% لرزان بر آن قرطهآ تر و تنکت
# # یا بودا که بی ms423 رقیب خنکت %~% بر پای تو بوسه ای دهم چون پتکت
### | مونس الاحرارج 2: 1154
# ~~بیختن وبر پیختن (صورت قدیمتر پیچیدن و بر پیچیدن و به همان معنی)
# # زلف تو عبیر ومشکش آمیخته بین %~% بر کین منش چو طره بسر پیخته بین
### | عزیز شروانی، ش 32،1
# # هندوی تو را گردن و سر پخته به %~% مشکش همه از حلقه فرو ریتته به
### | عیانی صجهای، 1371
# ~~مل شده که در آنها بیختن باید خوانده شود.
# ~~بیرهن خون آلود بر سر چوب کردن (-اقدام به شکایت و دادخواهی کردن) نظیر
~~جامهآ کاغذی پوشیدن.
# ل پیرهن دریدهآ خون آلود %~% از دست غم توبر سر چوب کند %~% کمال
~~اسماعیل، 29،
# ~~تگ بردن (- تاخت بردن، حمله آوردن)
# ~~آنچه امروز: تکاور، تک و تاز، تک و دو، تک و پو، تیزتک با ک تلفظ می
~~شود، در گذشته با گ تلفظ می شده، و همین
# ~~ماعی نزهة المجالس هم که در آن تگ با «رگ» و «سگ» قافیه شده، مؤید این
~~تلفظ است:
# اندر تن من هیچ نماندهست رگی %~% کآنجا غم عشق تو نبردهست تگی
# از کوی تو استخوانها بر چینم %~% تا در ناید به ببوی آن هیچ سگی
# ~~نیز رجوع شود به کلیله و دمنهآ چاپ مینوی، حاشیهآ 5،3
# ~~تیر انداختن و کمان پوشیدن (کنایه از اینکه کسی فقط جزئی اشارهای به
~~مطلبی می کند، و اما اصل مطلب را پنهان می کند
# # نمی گوید)   رکمان ابرو از زیر نقاب %~% می اندازد تسیر و کمان می
~~پوشد.
# ~~پرانداختن و کمان نهان کردن PageV01P631
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0635.jpg)

# # 63 %~% توضیح لغات نادر
# ~~گفته های پیشینیان، تحریف سخن آنان است و غلطی نابخشودنی. این بیت
~~معروف حافظ را
# # گفتم: ای جان و جهان، دفتر گل عیبی نیست %~% که شود فصل بهار از می ناب
~~آلوده
# ~~دکتر خانلری (در چاپ دیوان حافظ ص 830) ازروی یازده نسخهآ قدیمی نقل
~~کرده، که در هشت نسخهآ معتبر از آنها «رجان و
# ~~جهان، بوده، و فقط در سه نخه ms424 (یکی از آنها نسخهآ خلخالی که اساس چاپ
~~قزو ینی است) جان جهان است. خانلری بحق
# ~~«رجان وجهان» نقل کرده، اما قزو ینی به استناد تنها نسخهآ خود وتحت
~~تأثیر ذوق عصر خود، وبی توجه به کار برد پیشینیان جان
# ~~جهان چاپ کرده است.
# ~~عجیب است که بسیاری از محققان در چاپ متنهای کهن، اگر هم در نسخهآ خطی
~~«جان و جهان» بوده، آن را در حاشیه
# ~~گذاشته و به ذوق خود متن را تغییر دادهاند.
# ~~رباعیهای زیر در دیوان کبیر مولانا به تصحیح استاد فروزانفر آمده، و در
~~آنها از روی ، نسخهٔ‌ کهن «جان وجهان» نقل شده
# ~~است.
# ای جان وجهان، جان و جهان باقی نیست   جانم بر آن جان و جهان رو کردهست
# %~% رباعی1871 %~% 3
# ای جان وجهان جان و جهان گم کردم %~% 1145
# تا روی توام قبله شد، ای جان وجهان %~% 25،1
# ای جان و جهان، جز تو کسی نیست. مگو %~% 1579
# ~~در نامه های عین القضات (ج 2 ص 51) نیز این بیت آمده:
# بایته چوجان و، بیوفایی چوجهان %~% زین روی همی جان و جهانت خوانم
# ~~و در اینجا مضمون مصراع اول مؤید این است که در مصراع دوم باید «رجان و
~~جهان» خوانده شود.
# ~~جرعه بر سپهر انداختن (= سپهر را تحقیر کردن)
# جایی رسی از کمال کز کاس مراد %~% می نوشی و، جرعه بر سپهر اندازی
### | بختیار شروانی، ش 2)
# ~~نشانهآ تحقیر کسی بر سر و روی او می پاشیدهاند. همین معنی از یک قطعهآ
~~خاقانی هم در تحقیر فلک برمی آید:
# منه غرامت، خاقانیا نهاد فلک را %~% ببین فلک به چه ماند در آن نهاد که
~~هستش..
# ~~جگر سفت (-جگر خسته، جگر دریده)   به شب هزار پسر جرعه ریخته به سرش بر
~~%~% به روز مشعلهآ تابناک داده به دستش
# گفتم که: دل مرا جگر سفت مکن %~% بوسی بده و، با جگرم جفت مکن
### | نظامی ش 1933
# ~~نظامی، این ترکیب را که مخفف «جگر سفته» و صفت ms425 مفعولی است، در
~~اسکندرنامه بر خلاف قیاس در معنی صفت فاعلی
# ~~جگرخراش، سوراخ کنندهآ جگ هم آورده است
# و شه دید راز جگر سفت او %~% درستی طلب کرد بر گفت او
# ~~گر سوخته و مشک (تلمیحی به تقلب)
# فتی فه سر زلف سیاهت مشک است %~% مشک است، ولی بی جگر سوخته نیست
~~PageV01P632
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0636.jpg)

### | نزهة المجالس
# ~~در مرموزات اسدی (ص 8) آمده: ناک دهان، جگرسوخته [به] مشک تبتی (یعنی
~~به نام مشک تبتی) می فروشند.
# ~~در منطق الطیر (چاپ دکتر گوهرین ص 252) آمده:
# گرچه عطارم من و تریاک ده %~% موخته دارم جگر چون ناک ده
# ~~رک: تعلیقات مرصاد العباد ص 669-671
# ~~حریصی نهنگ
# ~~در زبانهای ارو پایی حرص نهنگ (=تمساح، اسب آبی) کنایهآ معروفی است.
~~اما این در فارسی نادر است. و حرص به معر
# # ببت داده می شود.   در بحر حریصی چو نهنگی نکنم %~% در عالم لطف چشم
# تنگی نکنم. %~% ش 128
# ~~خوشک (-خوش خوشک) قید. به این صورت در فارسی دیده نشده، شاید خاص اران
~~باشد.
# نا ما، زمیان جان خوشک می نالد %~% او نیز مگر زعشق بویی دارد
### | بختیار شروانی، ش 335
# ~~درد کردن (- درد رسانیدن، به درد آوردن)
# تو عمر خوش منی به هنگام وصال %~% از رفتن عمر خوش که را درد نکرد.
### | ش 3627
# گر باد مرا به چشم موری فکند %~% برهم نزند دیده و، دردش نکند.
### | ق3802
# ~~در تاریخ بیهقی (چاپ غنی وفیاض : 177) آمده: «خلیفه را سخت درد کرده
~~بود، از بوسه دادن من بر کتف و دست، و آهنگ
# ~~ای بوس کردن، و گفتن او که اگر هزار بار بوسه دهی سود ندارد»).
# ~~در سمک عیار (ج 1 ص 575) آمده: هر که را سخن درد نکند، مرد نیست!))
~~حافظ گوید:
# کشتهآ غمزهآ تو شد حافظ ناشنیده پند %~% تیغ سزاست هرکه را درد سخن نمی
~~کند
# ~~سعدی گوید:
# گر بکشی کجا روم؟ تن به قضا نهادهام %~% سنگ جفای دوستان درد نمی کند کسی
### | غزلیات سعدی، ms426 تصحیح فروغی صر. 325)
# ~~در فارسی ماوراء النهری به صورت «الم کردن» هنوز معمول است: ««همین کار
~~به من از پای برهنگی هم زیاده الم می کرد»
# ~~یادداشتهای عینی، چاپ سعیدی سیرجانی ص 176)
# ~~و نیز رجوع شود به: کردن (ترکیبات آن)
# ~~در شاخ کشیدن (گویا نوعی شکنجه بوده، که متهم را به شاخهای درخت یا آلت
~~چهارشاخی می بسته اند، که بیحرکت
# ~~ی مانده وعذاب می کشیده)
# بر شاخ، شکوفه را کشید اندر شاخ %~% تا هر درمی که داشت، زو بیرون کرد
~~%~% کمال اسماعیل، 56،
# ~~ظاهرا تعبیر «چارشاخ ماندن» بازمانده از آن است.
# ~~ذم کردن با کسی (=تبانی کردن)
# با ایهمه ال دو لعل چون شکرتو
# چکوه خ نبود عیش آن مرد %~% که دم با اژدهایی بایدش کرد PageV01P633
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0637.jpg)

# # 61 %~% توضیح لنات نادر
# ~~رست (- رستگاری، رستن)
# # سبزارنگ (- سبزرنگ، سبزه)   آنها که دل از الست مت آوردند %~% خود را
# زعدم دور، به رست آوردند %~% ش 4067
# ~~در معشوق سبزارنگ:
# بتد دل من به عشق مبزی، شاید %~% زین در دل من کراهیت می پاید
# مبزارنگ است یار و، چونان باید %~% کز دیدن سبزه نور چشم افزاید
### | ش 2427
# ~~در الامی فی الاسامی (چاپ عکسی ص 312) سبز ارنگ در معنی اخضر آمده.
# ~~در رسالة الطیور نجم رازی (ص 97) آمده: آن زن سیه چرده از این سبز ارنگ
~~بوه، که از پایها و اندام او گلگونهآ حویش ساختی،
# ~~و به قوت زن سبزارنگ زن سیه چرده آبتن می شد.
# ~~در ترجمهٔ‌ تاریخ یمینی (چاپ دکتر شعار: ،16) آمده: چهره سبزارنگ بثات
~~هند از گلگونهآ خون ابناء حرب ارغوانی کرد.
# # زان خردمند سرو سبز ارنگ %~% خواست تا از شکر گشاید تنگ
### | مخزن الاسرار نظامی
# # ای عجب شمشیر خرو از چه سبز ارنگ شد %~% چون همه ساله زخون لعل می یابد
~~خورش
# # سنایی گوید: %~% دیوان کمال اسماعیل: 33
# نافهآ آهو غلام زلف عنبر بوی توست %~% عنبر سارا رهین خط سبزارنگ توست
# ~~(چاپ اول مدرس رضوی ص 592 (در ms427 آنجا بغلط سبزاز رنگ چاپ شده)
# ~~سرداشتن (=سر کاری و نیتی را داشتن)
# درماندهآ آنم که چه سر خواهد داشت %~% جانی، که به پای بردم از دست غمت
### | مجیر بیلیقانی، ش 1075
# ~~این تعبیر ظاهرا خاص زبان محاوره بوده، و در شعر حافظ هم آمده:
# سامانم نمی پرسی، نمی دانم چه سرداری؟ %~% به درمانم نمی کوشی، نمی دانی
~~مگردردم؟
# ~~خاقانی گوید:
# من هر موی را گر باز پرسی «اتا چه سرداری؟» %~% ندا آید که تا سردارم،
~~این سودای او دارم
# ~~سردر کردن (معادل تعبیر عامیانهآ سرک کشیدن امروزی)
# امروز به گرمابه چو سر در کردم %~% او را دیدم، زعیش افسر کردم
# ~~در این بیت حافظ هم (که در چاپ قزو ینی بغلط «برگردم» چاپ شده) همین
# است: %~% ش 714
# زحرت به در میکده ها بر کردم %~% چون شناسای تو در صوممه یک پیر نبود
# ~~یاه کام PageV01P634
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0638.jpg)

### | نزهة المجالس %~% 29
# ~~شکر شیرینی کردن
# و خود شکری زفرق سر تا به قدماز بهر چه می کنی شکر شیرینی؟
### | اثیر، ش 1139
# ~~این تعبیر در فرهنگها نیامده، و ظاهرا به یکی از معانی «بازار گرمی
~~کردن، خود شیرینی کردن، توضیح واضحات» است. و
# ~~شاید این بیت سعدی معنایی نزدیک بدان داشته باشد:
# ار وزبان آوری مکن، سعدی %~% چه حاجت است که گوید شکر که: شیرینم!
# # فیاره بر سربستن   بیاره عاشقی به سر وابتن %~% وزشحنه و دار و چارسو
# ترسیدن. %~% ش 771
# ~~عیاره (با تشدید) در فرهنگها دیده نشد. در منتهی الارب به تخفیف
~~««آشکارگی و شهرت» معنی شده است. اینجا ظاهرا چیزی
# ~~است که به عنوان علامت و شعار بستگی به جماعت یا طریقتی به سرمی پسته
~~اند. این کلمه ««غیار» را که غیرملمانان می بایست
# ~~رشانهآ لباس بدوزند به یاد می آورد.
# ~~فراهم کردن در (=پیش کردن در، بستن دن)   عشق تو مرا دو دیده پر نم
# کردهست %~% بر من در خوشدلی فراهم کردهست
### | شمس اسعد گنجهای، ش ،31
# # فرودیدن ms428 (=به دقت نگریتن)   چندالکه به کار خود فرو می بینم %~% بی
# دیدگی خویش نکومی بینم %~% مجیر، ش 2871
# ~~ملان
# ای باد پیامی زفلانی بستان %~% بگذر توبدو، وزونشانی بستان. %~% ان3700
# ~~این بیت حافظ :
# میون ور وپری فرچه کیفت ا، ولی
# ~~فله (-برج)
# و ین فلعه نه فله که تامش فلک است
# ~~احتمالا کلافرنگی و قلهک نیز با همین کلمه ارتباط دارد.

PageV01P635

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0639.jpg)

# # 63 %~% توضیح لها نادر
# # در کتبت ماه را نقط نیست، رخت %~% ماه است، برو نقطهآ آن خال چراست.
~~%~% می اهها
# ~~کربابه (؟)
# ~~عنوان نمط هفتم باب دوازدهم، ظاهرأ به معنی ««احوالپرسی» است. و معلوم
~~نشد چه کلمه ایست و املاء صحیحشر چیست؟
# ~~کردن به صورت فعل معین با کلمه های گونه گون ترکیب می شده، و معانی خاص
~~را می رسانیده است.
# ~~امید کردن (- امید بستن، امید داشتن، امیدواربودن)
# جز من کی ار کند به وصل تو امید %~% بر دیدهآ او سیه کنم روز سپید. %~%
~~عرجانی، ش 3031
# ~~انظار کردن (=انتظار کشیدن)
# گر زآمدنت شمار میباید کرد %~% در راه تو انتظار می باید کرد.
### | عمال اشهری، ش 2177
# نه بی رخت انتظار دانم کردن %~% نه جزغمت اختیار دانم کردن.
# # جای کردن (صجای دادن)   در جان کنمت جای، نه دردیده و دل %~% من جای
# تودر دونخ و دریا نکنم. %~% کمال، ش 2510
### | یمین 3454
# چون جای گرفته در سرم سودایش %~% در جای دلی که نیست کردم جایش.
### | سنایی 3461
# در جان کنمت جای نه در دیده و دل تا با نفس باز پسین یار شوی.
### | ش 3455
# ~~حرف کردن (= حرف زدن)، ممکن است معنی فن زدن حریف در کشتی را هم داشته
~~باشد
# با ماه برآویز که حدش داری %~% هر حرف که او کند، تورتش داری.
### | نید قزوینی، 1805
# ~~درد کردن (-به درد آوردن) رک: همین ماده
# # در راه تو باز پس تر از من کس نیت %~% با آنکه زهر که هست ره بیش کنم.
# ~~زحمت کردن (= زحمت کشیدن)
# ~~دل ms429 عاقلهآ من است و در خدمت توست بل تا من مستمند زحمت نکند.
# ~~رمه کردک (=سرمه کشیدن به چشم) PageV01P636
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0640.jpg)

### | 135
# ~~صورت بد کردن (= تصویر بدی کشیدن، بد معرفی کردن)
# چون صورت دیوار، زجان بادا فرد %~% آن کس که تو را صورت بد کرد از من.
~~%~% ش 3951
# ~~فرق کردن (= تشخیص دادن، فرق نهادن)   هر موی که از فرق تو افتد به
# زمین %~% فرتش نکند کسی به یک مری از مشک. %~% رضی 1251
# # القصه میان مشک و زلفت به جهان %~% جزشانه کسی فرق نداند کردن. %~% ش
~~1254
# ~~فصه کردن (- شرح دادن)
# کوتاه مشو، که مایهآ عمر منی %~% ققه چه کنم دراز؟ فردات مباد. %~% ش
~~3129
# قصه چه کنم که بر چه سان می گریم %~% خون دل و آب دیدگان می گریم.
# # گلگونه کردن (عسرخی به رخ مالیدن)   گلگونه زروی تو برد لاله و گل %~%
# وآنگاء تو گلگونه کنی، خوش باشد. %~% ش 0»28 %~% ش 3881
# # ستی کردن (=مستی آوردن)   با باده اگر قصهآ مستیش کنی %~% اندر همه عمر
~~باده متی نکند ش 1525
# # نادیده کردن (= نادیده گرفتن) %~% نادیده مکن، چو دیده باشی ما را. ش
~~2182
# ~~شان کردن (- نشان نهادن)
# ~~بار کردن (حیار گرفتن)   ر دیده زخون دل نثانها تو کنی   دی روی ترش
# گرفته آن سیمین بر %~% دلها توبری و، قصد جانها تو کنی. %~% می گفت مرا که
# کردهای یار دگو %~% صدر خجندی، 3333 %~% سنائی 3231 PageV01P637
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0641.jpg)

# # 63 %~% توضیح لغات نادر
# ~~گفت (= کفو، همتا و همانند و همان) ظاهرا ارانی است.
# زاول که بنفشه بر سر سنگ شکفت %~% گفتا که: «رمنم با سر زلفین تو کفت!»
# در حال کشیدند زبانش زقفا %~% تا خود به چه زهره این سخن یارد گفت
# # کم کاست (=ناچیز، ضدافزون)   گفتم که مگر نگار واخواست کند %~% کی
~~دانستم که مهر کم کاست کند.
### | ش 2073
# ~~نجم رازی در قصیده ای در مرصادالعباد (ص ،44) گوید:
# وا بشنو فزونی از چو من کم کاستی %~% راستی بتوان ms430 شنود آخر هم از ناراستی
# ~~در دیوان خاقانی (ص 619) آمده:
# باده به کم کاستان تا خط بغداد ده %~% بهر لب خاکیان، یک دو خط افزون
~~بیار
# ~~این تعبیر را در فرهنگها نیاوردهاند، و ذربیاری از متنها هم ««کم و
~~کاست» چاپ کردهاند. و اگرچه ممکن است در اصل
# ~~همان بوده، ولی وزن شعر قرینه ای بر این است که بی وخوانده می شود.1
# ~~کم کسی یا چیزی گرفتن (- آن را ناچیز انگاشتن، از آن صرف نظر کردن)
# چون دف کم من بنده مگیر، از پی آنک %~% مانند نی از درون هواخواه توام
### | شمس اسعد گنجهای، 313
# با آنکه کمم گرفتهای همچون دف %~% همچون دف خود حلقه بگوشم کردی
# # در مرصاد العباد (ص 383) آمده:   پروانهآ دل چو شمع روی تو بدید %~%
# دیوانه شود کم دو عالم کیرد %~% صال خلل، 252
# شک نیست چو پروانه کم سر گیرد %~% شمعش به هزار لطف در خور گیرد
# ~~تعبیر ««دست کم گرفتن کسی را» ظاهرا یادگار همین تعبیر است.
# ~~کهنان آسمانی (-نستارگان)
# آب کهنان آسمانی بردند %~% این نوعهدان که در زمین آمدهاند.
# ~~و این تعبیر بیت حافظ را به خاطر می آورد:   ساقی بیار باده که رمزی
# بگویمت %~% از سر «اختران کهن سیر» و ماه نو %~% مزاصفهانی، 1169
# ~~کسست (- نازیبا، زشت)
# گر ناز کند، ناز نباشد گتش %~% کآواز خوش و ننمهآ زیبا هستش
# ~~م آستین (؟) PageV01P638
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0642.jpg)

### | 39
# ~~ممکن است ««بر مجس») باشد که در فرهنگها دیده نشد.
# ~~مزوجه (= تاج صوفیان، کلاهی پنبه آکند)   گل گرچه که سبز خرقه در
# بردارد %~% وز صوفیکی مزوجه بر سر دارد %~% جمال شروانی، 72ه
# ~~در شعر حافظ به صورت مزوجه (به تشدید واو) آمده:
# از این مزوجه و خرقه، نیک در تنگم به یک کرشمهآ صوفی کشم، قلندرکن
# ~~زو ینی در حاشیهآ حافظ چاپ خود نشان داده که این کلمه در اسرارالتوحید
~~به صورت «رمزدوجه») و در زبان عثمانی «(مجوزه»
# ~~ه کار رفته است.
# ~~مستخرجی (- با شکنجه خراج یا ms431 اموال پنهان شده را از کسی درآوردن)
# مسال بهار سیم دیگرگون کرد %~% مستخرجیش باد صبا بین چون کرد. %~% کمال
~~اسماعیل، 456
# ~~مضراب (- کیسهآ توری با دستهآ نیی برای صید مرغ و ماهی)
# مضراب ززلف ونی زقامت داری %~% در شهر تو را رسد کبوتربازی.
### | ش 2755
# ~~رجوع شود به کلیله و دمنه، چاپ مینوی حاشیهآ ص 369
# ~~مغمز (- غمزه کننده)
# دل بیش بر آن نرگس منمزننهم  بار توبر این سینهآ عاجز ننهم.
### | شجاسی، 3065
# ~~به این صورت در فرهنگها نیامده، و صحیحش مغعز (با تشدید م) است.
# ~~مویی (=بیا) کلمهآ گرجی است 2789، 2790 رک: مقدمهآ کتاب
# ~~ی (نه دهن نی)
# نی گفت چونیزن به لبانم گیرد نه چرخ زئه ثقبه فغانم گیرد. %~% ش 305
# برخیز چو نای از سر عاریتی %~% مانندهآ نی به نه دهن نعره مزن.
# ~~که نافخ (= نیزن) آن ثقبه را به اصبع ابهام فرو گیرد...»)
# ~~خاقانی نی سیاه را هندوی نه چشم نامیده، و نیز گفته است:
# ور زآنکه بر این سخن درستی خواهی PageV01P639
# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0643.jpg)

### | توضیح لغات نادر
# # ها قدش! اگر سرو روان دیده نهای %~% ها لعلش اگر راحت جان دیده نهای.
### | اسعد گنجهای 1524
# # کرمایهآ حن خواهی، اینک دهنت %~% ور عین نکویی طلبی، ها زلفت!
### | اسعد گنجهای 1523
# # ها قد تو! اگر سرو روان می طلبی %~% ها لعل تو! گر راحت جان می طلبی
### | اسعد گنجهای 1759
# # یا من زدر کینه درآیی ها عقل! %~% رنجم همه بر رنج فزایی ها عقل!
# # آنگه گویی: بیا ببین در رخ من %~% مه را تو به دیوانه نمایی، ها عقل!
### | حمال خویی، ش 1763
# # امشب منم و تو و می روح افزای %~% لب بر لب ورخ بر رخ و، الباقی های!
### | 124
# ~~این تعبیر در شعر نظامی و خاقانی هم آمده، از جمله در دیوان خاقانی
~~(ص(،73)
# # جانی به سه بوسه شرط کردم با تو %~% شرطی به غلط نرفت، ها من، ها تو!
# ~~هم (= باز هم) ادات بیان حداقل بهتری ms432 و برتری در مقایه و تسبت
# # هم دیده که اشک لعلش از روی کرم %~% در عشق رخ تو، سرخ رویم دارد.
### | معین 288
# # با آنکه بریخت خونم این دیده به قهر %~% هم دیده! که آبی به رخم
# بازآورد %~% 2903
# # در هجر تو هیچ کس نکردم یاری   از مردمک دیده فزود آب رخم %~% هم دیدهآ
# من! که آب رویی دارد %~% هم دیده! که آب روی من بر پا داشت %~% 290
### | 292
# # هر لحظه بر آتش دلم میزد آب %~% هم دیده! کزو مردمیی میبین
# # صد در زبلا گشاد دیده بر من %~% هم دیده! کزو گشایشی هست مرا. %~% عمال
~~غزنوی 2925
### | عمال خلیل 2927
### | فم ریش! که روی شان سیه داند کرد.

PageV01P640

# ![image filename](./0650KhalilShirwani.NuzhatMajalis_0644.jpg)

### | 64
# ~~در ترانهآ زیر ««رسن بازی») هندوان مضمون شعر قرار گرفته است:
# زلفت که به رنگ و بوی او مینازی %~% با خال تو کرد بازی از طنازی
### | دیدی که رسن کند به هندو بازی؟
# ~~هیچکس (- فرد ناچیز بی ارزش و غیرقابل اعتنا)
# ~~این تعبیر در متنهای پیش از مغول فراوان است. در حدایق السحر (ص 73)
~~آمده: عاته گویند در نکوهش: «فلان هیچکس
# ~~ست و چیزی کم!))
# # در مرصاد العباد (ص 12) آمده:   دست همه کس نمی رسد سوی کسی %~% من خود
~~چه کسم؟ «هیچکس» کوی کی
# # یوان خاقانی (ص 768) :   در غمسرای عاریت از شادی %~% گر هیچ هت،
~~«هیچکان» دارند
# ~~سوزنی گوید:
# مرا در شعر گویی، «هیچکس) داشت %~% پس آنگه «هیچکس» را داد هیچی
# ~~منوب به نظامی گنجه ای (گنجینه ص 245).
# یا نبد هیچ کس از باده فروشان بیدار %~% یا چومن ««هیچکسم» هیچ کم
~~درنگشود
# ~~ارش
# ~~در آنندراج از فرهنگ فرهنگ (ظ: اشتینگاس) به معنی «یاری» نقل شده، اما
~~در جای دیگر دیده نشد.
# بروبسن عقیق درج تسوه بارش مه %~% شمشاد سمن برور تودایهآ مهر.

PageV01P641 ms433