######OpenITI#

#META# Creator: escriptorium
#META# Created: 2025-02-14T13:26:38.134695+00:00
#META# LastChange: 2025-02-14T13:26:38.134722+00:00
#META# transcription layer pk: 12766
#META# transcription layer name: kraken:all_arabic_scripts
#META# avg transcription confidence: 0.9587431980177507

#META# Creator: escriptorium
#META# Created: 2025-02-14T13:29:04.274807+00:00
#META# LastChange: 2025-02-14T13:29:04.274845+00:00
#META# transcription layer pk: 12767
#META# transcription layer name: kraken:all_arabic_scripts
#META# avg transcription confidence: 0.9549783471616754

#META#Header#End#

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_1.png)

# بسم الله ا لر حمن الر حیم
# الحمد لله الاول الذی لاا بتداء لوجود ه ، الاخر الذی لاانتهاء لجود ه ،
# ~~الملک الذی لیس لملکه زوال ، الدا یم الذی لا یکون لسلطانه انتقال ،
# ~~والصلوه علی من ختمت بر سالته مصارع باب النبوه ، وفتحت بجلا لته مشارع
# ~~کتا ب الفتوه، والسلام علی آله النا صرین لدین الاسلام ، واصحا به الکا
~~سرین
# ~~للا صنام ، وسلم تسلیما کثیر ا کثیرا .
# اما بعد : چنین گو ید بند: د عا گوی مسلما نا ن ا لناصر لا هل السنة
# ~~والجما عه ، الدا عی الی الله تعالی ابو عمرعثمان بن محمد المنهاج سرا
~~ج
# ~~الجوز جانی (2) عصمه الله تعالی عن الزلل والتوا نی ، که چون فیض فضل
# ~~آ فرید گار تعالی و تقد س، تاج وتخت سلطنت مما لکث هند وستان ، و با لش
# ~~مسند اقالیم ا سلام را بفر تا رک مبارک، ویمن پای گرد ون سای خدایگان
~~عالم ،
# ~~سلطان سلا طین ترک وعجم ، مالکث رقاب ملوک امم ، فر مان فرمای
# ~~بنا ء آدم ، ناصرا لد نیاوالد ین ، غیاث الا سلام والمسلمین ، صاحب
~~الخاتم
# ~~فی ملکث العالم ، ذو ا لامان لا هل الا یمان، وارث ملکث سلیمان ، ابو
~~المظفر
# ~~محمود بن السلطان التتمش (3) یمین خلیفة الله ، قیم ا میر الموء منین ،
# ~~اعلی الله سلطا نه، وخلد برهانه، وعظم شانه ، وا دام لحرز الاسلام ا ما
~~نه،
# ~~آرا سته و مزین گردا نید ، وخطبه وسکه به حلیه16سم ولقب هما یون آن
~~پادشاه
# ~~زیب وزینت یا فت ، وا یوان سا هی (4) و مید ان پاد شا هی، به شعاع
~~طلمعت
# ~~لقا ش نورو بهاء گرفت ، و پرتو آفتاب سلطنتش از مطا لع بختیاری، بر
~~اطراف PageV01P006
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_2.png)

# ~~گیتی مستظهر گشت ، ونسیم صبای عهد مبار کش ریاحین امن وا مان ، د رچمن
# ~~بسا تین جهان بشگفانید ، وسران وسروران جهان، گوش جان را بقرط (1)
~~طواعیت
# ~~درگاه گرد و ن پنا هش مقرمط گردا نید ند، و گردن کشان ms001 گیهان، رقبهآ
~~عبودیت را
# ~~در ربقهٔ‌ (2) امتثا ل اوامرونوا هی حکمش کشید ند ، وزبان زما ن وبیان
~~جهان،
# ~~بلبل آسا برشا خچهآ ثنا، این نوا سرائیدن گرفت :
# الدین فی غبطة والملکث فی جزل %~% والتاج والتخت فی حلی وفی حلمل
# وکم اقیم بحد العصر من صغر (3) %~% وکم اسد بصرف الد هر من خلل
### | شعر
# # دعای دو لت او گوی، زا نکه بی کوشش %~% جها ن بدو لت او آنچنا ن شد
~~آباد ان
# # که بیخ سو سن سیمین همی کشا خنجر %~% که شاخ گلبن زرین همیزند پیکان
# ~~ملکث تعا لی آن ظل سلطنتراتا نها یت حد امکا ن بقا ، بر بسیط ربع
~~مسکون، ممد ود
# ~~داراد . درا ثنا ی صفا ی این د ولت ،وادوار قرا ر این مملکت ، که جاو
~~ید با د
# ~~چون مسند قضای هند وستا ن ، بدین مخلص دا عیدعا . ونا شرتنامفو ض گشت،
# ~~و قتی از اوقات ، در دیوان مظا لم ، ومقام فصل خصو ما ت وقطع دعا وی،
~~کتا بی
# ~~د ر نظر آمد ، کهافاضل سلف ، برای تذکره اماثل خلف از توا ریخ انبیاء
~~وخلفاء
# ~~علیهم ا لسلام، وانساب ایشان، واخبار ملوک گذشته نور ا لله مرا قد هم
~~جمع کر ده
# ~~بو دند ،و آنراد رحواصل جد اولتبت گردانیده، در عهد سلاطین آل نا
~~صرالدین PageV01P007
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_3.png)

# ~~سبکتگین بردالله مضا جعهم بر سبیل ایجا ز ونهج اختصار، ازهر بستا نی
~~گلی، وازهر
# ~~بحری تطرهء جمع آورد ه، و بعد ازذکرا نبیاءوانسا ب طاهرا یشان، وخلفای
~~بنی امیه
# ~~وبنی العباس، وملوک عجم واکا سره ، برذکرخاندان سلطان سعید محمود
~~سبکتگین
# ~~غازی رحمه الله بسنده نمود ، واز ذکر دیگر ملوک واکا بر ، ودون مانهای
~~سلا طین
# ~~ما تقد م وماتا خر اعرا ض کرده. این ضعیف خواست ، تا آن تا ریخ مجدول
~~(1)
# ~~بذکرکل ملوک وسلاطین اسلا م، عرب وعجم ،ا زاوایل واواخر مشحون گردد،
# ~~واز هر دو دمان شمعی در آن جمع افرو خته شود توسر هر ms002 نسبی را ،از بیا
~~نحال
# ~~و آثا ر ایشان ، کلا هی دو خته گر دد ، چنا نچه ذکر تبا بعهٔ‌ (2) یمن
~~، وملوک حمیر
# ~~(3) و بعد از ذکر خلفاء ، ذکر آل بو یه ، وطا هریان ، وصفا ر یا ن
# ~~و سلجوقیا ک ور و میان وشنسبیا نن، که سلا طین غو رو غزنین و هند بو
~~دند،
# ~~و خوا رزرم شا هیا ن ، وملوک کرد ، که سلا طین شام اند ، وملوک وسلاطین
# ~~معزیه که بر تخت غز نین وهند یادشاه شدند ، تا عها مبار ک این دود مان
~~سلطنت،
# ~~و خاندا ن مملکت التتمشی (4) ، که وارث آ ن تا ج و تخت ، سلطا ن معظم
# ~~نا سر الدنیا والدین سلطا ن السلاطین فی العا لمین ، ابو المظفر محمود
~~بن السلطان
# ~~یمین خلیفة الله ، قیم امیر الموءمنین ، خلد الله سلطانه است نوشته شد،
~~و این تاریخ
# ~~رقلم آمد، و با لقاب همایون واسم میمون او موشح گشت، و نام این «طبقات
~~ناصری»
# ~~نهاده شد. رجای واثق است به کرم عمیم آ فریدگار تعالی و تقدس ، که چون
~~این
# ~~نسخه بنظرمبارک این پاد شاه جها ن ، پناء اهل ایما ن اعلمی الله جلاله
~~مشرف گردد ،
# ~~سعادت قبول یا بد ، وپرتوعوا طف خسر وا نه ، از اوج فلک انعام ، واعلی
~~چرخ
# ~~اکرام، بر ین ضعیف تا بد ، و بعد از نقل از ین منزل مستعار ، از
~~خوانندگان دعای خیر باقی
# ~~ماند ، واگر برسهوی وغلطی اطلا ع یا بند بذیل عفومستور فرمایند ، که
~~آنچه از تو اریخ
# ~~د رکتب معتبره یافته شد د رةلمم آمد ، واین چند بیت لایق وقت بود ، ثبت
~~افتا د ،
# ~~به رجای عفو ازحا ضرا (5) درین صحا یف : PageV01P008
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_4.png)

# # هر چه کر دم سماع بنو شتم %~% اصل نقل وسماع گوش بود
# # د رگذ ارد خطا ، چود ید کریم %~% زا نکه با عزو عقل وهوش بو د
# # هر که اوذوق مهتر ی د ریا فت %~% نزدصبرش؛ صبر چونوش بود(1)
# # دا من ms003 عفو پر و ریش مد ام %~% درره حلم عیب پو ش بود
# به دعایا د دارد ش «منها ج»
# گرچها ند رقفسخمو ش بود
# ~~ملک تعالی این سلطنت را با قی دا را د ، ومتأملان ونا ظرا ن این تواریخ
# ~~را در کنف عصمت خود ، محروس ومحفو ظ .
# بحق محمد و آ له اجمعین و سلم تسلیما کثیر اکثیر ا (2) PageV01P009
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_5.png)

# لطیفةالاول %~% (1)
# طبقهآ انبیاء
# ابو البشر آدم صلوات الله علیه
# اما بعد : بد ا نکه حق تعا لی چون خوا ست ، که تخت خلافت ، بفر و شکوه
# ~~آدم علیه السلام ، ز یب و ز ینت دهد ، ملا یکه ر ا که در فو ج عزا ز یل
# ~~از آسما ن بر ز مین آمده بو د ند ، واطر اف بسا ط زمین را بنورعبا دت
~~منور
# ~~میدا شتند ، 1 علا م د ا د : واذ قال ربکث للملائکةا نی جاعل فی الا رض
~~خلیفه (2)
# ~~آن فرستا د گان از حضرت ذوا لجلال ا ستطلا عی (3) نمو د ند که :
# ~~تجعل فیها من یفسد و یسفکث ا لدماء ؟ و نحن نسبح بحمد ک و نقد س لک .
# و جوا ب ا نی اعلمم ما لا تعلمو ن شنید ند ، سر بر خط ا متثا ل فر مان
# ~~نهادند ، مگر عز از یل . چون امر مستور ظا هر شد ، و نسیم آثا را یجا د
# ~~شگوفه چهرهء آدم را از غنچهء خلعت، بر شا خچهآ خلا فت بشگفا نید ،
~~واورا
# ~~بر جنا بت نجا بت دوش ملا یکه د ر مهد عز ت ، بصد رجنت بو د ند ،
# ~~و حو اعلیها (4) ا لسلام، بر ای استینا س و آرا م اواز پهلو ی عز ت چپ
# ~~بیر ون گرفت و آن ر وز جمعه بود ، و یک روز آ خر ت پا نصد سا ل
~~PageV01P010
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_6.png)

# ~~این دنیا با شد ، و آدم از با مداد تا نما ز پیشین ، که ms004 قریب به نصف رو
~~ز باشد
# ~~درجنت بود، و دانهآ گندم بحکم تقدیر اورا خورا نیده شد ، او وحوا وا
~~بلیس
# ~~وطا وس و مار بر ز مین افتا دند . بحکم فر مان اهبطوا منها جمیعا (1)
~~آدم
# ~~بسرند یپ افتاد ، وحوا به جد ه ، وطا وس به هند وستا ن ، و ما ر به
~~اصفا هان
# ~~و ابلیس بجزا یر بحر .
# چون بعد از د ویست و پنجاه سال توبهٔ‌ او قبول شد ، در عرفا ت حوا را
# ~~بازیافت ، وروایت صحیح آنست : که چون حق تعالی او را چهل (2) فر زند
~~داد
# ~~دربیست شکم ، ود رهرشکمی یک پسر ویک د ختر. دختر این شکم را که مقدم
# ~~بود به پسر شکم موء خر مید اد ، ودختر شکم موء خر به پسر شکم مقدم مید
~~اد،
# ~~پنجاه صحیفه برو(3) منزل شد ، وخانهآ از یکد انه در صافی فرود آمد ، به
~~جای
# ~~کعبه بنها د ، تا آخرحیوه او آنجا بود، وبعد ازوفات او ، به آسمان چها
~~رم بردند،
# ~~بیت المعمور آنست، و نه حرف هند سه بیک روا یت د رعلم حساب بر وی منزل
~~شد
# ~~وا سرا رحکمت ا فلاک. وطباع (4) سفلی ، همه بر وی منزل شد، ودرعهد او
~~کثرت
# ~~فرزندان بحدی رسید ، که درحجازوشام وعراق وهند و سند وحبشه گنجائی
~~نیافتند ،
# ~~چون واقعهٔ‌ ها بیل وقا بیل بجهت خواهر ان ایشان (5) و اقلیما د را
~~فتاد ، وقابیل
# ~~خوا هر خود را که باو زاده شده بود برگرفت، و بجانب جنوب آمد، و بکو
~~ههای
# ~~قمر وحبشه و ز نگبار برفت ، وفرزند اناو بسیارشد ند، و همه درطوفان
~~هلاکث گشتند.
# ما مهتر آد م علیه السلام بیک روایت در سراند یپ سا کن شد ، و هرسال
# ~~به حج رفتی ، تا چهل حج بکرد، ودر صحف او تحریم میته و لحم خنزیر ود م
# ~~بود ، و آنچه ما یحتاج معاش او وفرز ندان او بود ، ازحل وحرمت و ابا حت
~~همه بود ms005
# ~~و چون پا نصد سال از عمرا و بگذ شت قابیل بزاد ، واز پس او به هفت
~~سالها بیل بزاد
# ~~چون قابیل هشت ساله شد ، ها بیل را بجهت خواهر بکشت ، که با قا بیل (6)
~~PageV01P011
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_7.png)

# ~~بیکث شکم زاده بود، چنانچه تحریر یا فته است . آدم برفوتها بیل بسیا
~~رجز ع نمود
# ~~چون حق تعالی شیث راعوض ها بیل بوی داد ، عمر مهتر آدم علیه السلام یکث
~~هز ار
# ~~سال بوده است ، ودر روضهٔ‌ اوخلافست، بعضی گفته اند بسر ندیپ. و بعضی
# ~~گفته ا ند، بزمین شام است، که سیا حان ازان خبر میدهند ، وا صحا ب قصص
# ~~برین متفق اند، که تابوت آد م علیه السلام درون کشتی مهتر زوح علمیه
~~السلام
# ~~بودست، واین معنی بد انچه روضهآ او در شام است ززد یکتر است . و بر وی
# ~~د و سر بز ینه ، ود وسر کا و واشتر ، ود وسر کوسپند ومیش (1) منزل شد،
~~واز آلات
# ~~آهنگری خا یسک (2) وسندان . و اورا سنگ گوهرا هن (3) تعلیم شد ، تا آهن
# ~~ساخت . اور اچبر ئیل زرا عت و طبخ زان کردن ، وتنور ساختن ، د را موخت،
# ~~و د هتا نیش (4) تعلیم کرد ، وحوا را رشتن پشم ، وآد م را با فتن تعلیم
~~کرد .
# مهتر شیث علیه السلا م
# ما د رشیث علمیه السلام حوابود (5) مقد سی د ر دوتا ریخ خود آورده است،
# ~~که در پا رسی شیث بدل بود ،وبقولد یگر بخشید ه . چون قا بیل هابیل را
~~بکشت،
# ~~ایزد تعا لی اورا بد ل هابیل به آد م علیه ا لسلا م دا د ، بد ین سبب
~~اورا
# ~~شیث نا م کر د ند ، ونسل همه اولاد آدم علیه السلام در نزول طوفان
~~بریده
# ~~گشت الاا زا ن شیث . ومحمد جریرطبری گو ید : اشتقاقا و ازشیث است
~~PageV01P012
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_8.png)

# ~~بز بان ا یشان بد ل با شد ، و آد م علیه السلام بفرما ن ا یز د تعا ms006 لی
~~، او را
# ~~ولی عهد کرد . وشنا ختن ساعات بیاموخت ، که در شبا روز نی ، چند سا
~~عتست
# ~~و پرستش ا یزد تعا لی بیا مو خت ، تا او خلق را بیا موزد ، و بگفت اورا
~~،
# ~~که طو فان کجا با شد ، و درکد ام ز مین قر ارگیر د ، و گویند مدت طو
~~فان
# ~~منمت سا ل بو د ، ور یاست پس از آدم شیث را بود ، و پیغا مبر مر سل بود
~~،
# ~~وا یزد تعالی بد و کتا بی فرستا د در پنجا ه صحیفه . ودرا یام او بعضی
~~ازاولاد
# ~~آدم حریضی نودند بر با زگشتن بهشت ، ازا نچه آدم علیه! لسلام صنت کرده
# ~~بو د پیش ا یشا ن ، تا ا یشان زهد پیش گر فتند ، و بکو دحر مون (1)
~~رفتند
# ~~و بعبا د ت مشغول شد ند ، وشیث دو یست وپنجا ه سا له بود ، که ا نوش
~~بزا د،
# ~~و عسر مهترشیث نهصد ود واز د ه سا ل بو د ه است . و مهتر آد م علیه
~~لسلام
# ~~او را به محا فظت قا لب خود وصیت کرد ه بود از طو فا ن ، که د ر یا
~~بند،
# ~~وازمخالطت (2) فرزند ان قا بیل احترا زفرمود ، صحیح آنست که سی صحیفه
~~بر
# ~~شیث منز ل شد ، وجملهٔ‌ آن صحف بعلو م وحکم مشحون بود ، واور احتکماء
# ~~یونان عا لیمون خوا نند ، ود رکتبا یشا ن برین جمله ا ست ، وعلوم طبیعی
~~و
# ~~ر یا ضی و حکمی و اکسیری از وی روا یت کنند ، و در کتب حکمت ذکر آن همه
# ~~هست . و الله اعلم با لصوا ب وا لیه المر جع والمآب .
# انوش علیه السلام
# نو ش را اوانش (3) نا م بود ، وما د رش بحوا مله ا لسمار (4) حوری
# ~~زبهشت ، که ا یز د تعالی شیث را بوی مخصوص گرد ا نیاه بود . چون شیث
~~PageV01P013
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_9.png)

# ~~ازما د رتنها زاد ، ود ms007 یگر اولاد، د وگان زاثیده بودند ، آنگا ه که
~~قینا ذ(1،
# ~~بزا د ، ا وصد ونو د و پنج ساله بود و اوعلم د بیری و حسا ب بیرون
~~آورد،
# ~~واوقات وا یام وشهو ر و سال را بشمرد ، وتا ریخ نهاد، و مرد ما نرا بیا
~~موخت،
# ~~وبرشر یعت پدر خو د ، خلق را دعوت کرد ، و تحریص بنمود ، و وصیت شیث
# ~~وآ دم علیه السلام، درمحا فظت صند وق مهتر آدم ، ازطوفان نگاه مید
~~شت،
# وعلموم نجوم وطبیعی که از پدر بدو رسیده بود تعلمیم میکرد، وبرجادهء
~~نبیا
# ~~بود . والله اعلم بالصوا ب .
### | قینان بن انوش
# نام قینان حا رس بود ، ماد روی واسطه (2) بنت کیل بن شیث، بن آدم علیه
~~السلام،
# ~~که اورا صد وهفتاد سال عمر بود ، که مهلائیل بزا د، بر سنت پدر وجدخود
~~برفت،
# ~~وشریعت حقرا محافظت میکرد . بوصیت مهتر آدم علیه السلام، ازفرز ندا ن
~~قا بیل،
# ~~قوم خود را نگاه میداشت، تاشیطان طبل و نای و سنج (3) بساخت ، ز رپای
~~کوه
# ~~حرمون که فرزندان قینان آنجا بودند و به فرزند ان (4) قا بیل داد، تا
~~در دامن آن
# ~~کوه زدن گرفت . د ختران و پسران ایشا ن از بالاء کوه فرود می آمد ند ،
~~وزنا در
# ~~میان هردو فریق ،ظا هرشد . چونخبر به قینان رسید ، چندان غم بروی مستو
~~لی
# ~~شد، که هم درا ن هلاک گشت ، واز د نیا رحلت کرد .
### | مهلائیل بن قینان
# ومهلا لا ثآیل هم آمده است ر5) ونام مادرش نحله بود بنت سولان (6) بن (7)
# ~~هیطل بن شیث . وفرزندان آدم که درایام شیث زهد گرفته بودند و بکوه
~~حرمون(8) PageV01P014
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_10.png)

# ~~رفته ، چون عبادت بسیا ر کردند ، ضعیف کشتند، و زو مدد شد ند ، که
~~بشا ن را
# ~~بهشت با ز نخوا هند بر.، در میان خلق آمد ند ، وبه لهو مشغول گشتند ،
~~واز اولاد
# ~~ةا بیل زنا ن خواستند ، وجبا ران وظالمان از اولاد ایشان پدید آمدند، ms008
~~وبرای دفع
# ~~ایشان یکی را از فرز ندان شیث پادشاه کردند، ولشکر ساختند ، تا ظلم
~~وتعدی آن
# ~~جباران دفع کردند،و آن پاد شاهان فرز ندان شیث و آدم را کلدا نیا ن (1)
~~گویند ،
# ~~وبعضی گویند، اول ایشان کیومرث بود ، واورا کلشاه (2) گفتندی ، والله
~~اعلم .
# یرد بن مهلا ئیل 31)
# نام وی تول بود ، مادرش شهیال بنت برما ئیک (4) بن شیث بود ، درایام
~~اوخلق
# ~~متفرق شدند ، وهر کس خود را زمینی اختیار کردند ، ولقبی نهادند ، و
~~گوشهآ
# ~~گرفتند و ازا ولاد اوقبطی جبابره وظا لمان پیدا آمدند، و با یکدیگرقتال
~~کردند، پس
# ~~ازفتنهآ بسیار، سامیا رس را ازاولاد قبطی بر سرخود رئیس کردند ، واوقات
~~ریاست
# ~~سامیارس چهل و سهسال بود ، وازآدم تا آن وقت یک هزار سال تمامشد ، واز
~~هبوط
# ~~تا آنوقت یک هزارو سیصد و چهل سال بود . والله اعلم .
# اخنوخ (5) بن یرد
# ما د راخنوخ را دمت نام بود ، بنت یبان (6) بن آدم علیه السلام ، واو
~~ادریس
# ~~پیغا مبربود علیه السلام ، از برای آنکه بسیاردرس کردی ، ادریس
~~خواندندی .

PageV01P015

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_11.png)

# ~~و پیغا مبر بود ، چون قا بیل از پس پیری آتش پرست شده بود، اولاداو
~~بزانز فتند ،
# ~~و خمر می سا ختند ومیخوردند ، ونکاح از میان برداشتند ، وهرکسی دعوت -؛
# ~~غیب گفتن گرفت ، وکاهن بسیارشدند ، وآنرا مذ هب ساختند ، ایزد عز وجل
~~مهتز
# ~~اد ریس را فرستاد برایشان، وعلم نجوم داد، واور ابفرمود تاخلق ر ابه
~~صحیفهای (1)
# ~~مهتر شیث دعوت کرد5 ، وشش صد وپنجاد سال بود ، که به آسمان رفت:،
# ~~واول کسی که جامه دوختن بیرون آورد او بود ، اول کسی که بقلم خط نوشت
~~او بود،
# ~~نبوت خود بمعجزه علم رمل برقوم خود ثا بت کرده ، تا به نبوت او
~~گرویدند، وباتفاق
# ~~منجمان، دقایق ودرجات، ودوران فلکی ، درا ستخراج، دروقت نبوت او بود و
~~اورا بز بان
# ~~یونان هر مس هرامسه خوانند، و علمم حکمت از و روایت کنند، و علماء قصص
~~چنین گویند
# ~~که اورا فرزندی بود، ازغایت علم ms009 و کیاست و صباحت ، درجوانی وخردی
~~ازدنیا
# ~~برفت، از برای آنفرز ند اضطراب نمود ، حضرت عزت اورامخیر کرد ، میان
~~زنده شدن
# ~~فرزند ومیان عمرد راز ، او دراز زندگانی اختیا رکرد ، واورا بعد ازا
~~نکه مرگ
# ~~بر سید ، برسبیل امتحان شربت وار بچشید ، وبه صدر(2) جنت بردند، وامروز
# ~~او آنجاست، ود رشب معراج، مصطفی علیه السلام، اورادیده است، والله اعلم
~~الواقع .
# متوشلح (3) بن اخنوخ
# مادر متوشلح را بر کیا (4) نام بوده، بنت کسرجیل بن خو یلد بن آدم علیه
~~السلام
# ~~وپسازهفت صد سال اورا فرزندی آمد ، وپس از ولادت پسرخود ، د و یست سال
# ~~بزیست، وعمراو نهصد ونوزده سال بود، بر سنت آباء رفتی علیهم السلام ،
~~وفرز ندان
# ~~را بصلاح وعفت ار شاد کردی ، وازتعدی وظلم احترازفرمودی ، والله اعلم .
# لمک بن متو شلح.
# ~~مادر لمک (5) را عریا نام بود (6) بنت عرایل بن متوسل بن حیر بن شیث ،
~~ولمک PageV01P016
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_12.png)

### | انبیاء
# ~~را معنی بتازی قلیل بود ، واو بشام وحجاز وعراق وما وراء النهر ، وپارس
~~وکرمان
# ~~وقهستا ن (1) وخراسا ن جملمه بگشت ، اسحاق موصلی (2) آورده است ، در
~~کتاب
# ~~اغانی کهاورا فرزند ی بمرد، بسیارجزع کرد ، آنگاه بر بط ساخت بر مثال
~~فرزند
# ~~خویش ، و آنرا بر گردن نهادی و میزدی ، وبد ان غمگساری میکردی ومیگر
~~یستی .
# وا و پدر مهتر نوح بود علمیه ا لسلام ، جسله عا لم از سه پسر نو ح اند ،
~~وبا او
# ~~در کشتی هشتاد ونه تن بودند . چون فرزند ان نوح وفرزندان ایشان جمله
~~هلاک
# ~~شدند ، د ر طو فا ن باد و آتش که بر قوم صالح وهود بود (3)
# نوح النیی علبهالسلاه
# بافت ر2، PageV01P017
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_13.png)

# حامربن بنوح
# # البقط   منعان %~% ال
# ق %~% وکو
# غ %~% کنعانبن نوح
# ~~اما ما در نو ح قیقوس بو د (1) بنت برا لیک بن متو شلح، از برای آن او
~~را نوح
# ~~خوانند ، که نوحه بسیار کردی (2) چون اوراوحی آمد به پیغا مبری، صدو
~~پنجاه
# ~~سا له بود ، و آ نروز که ms010 سام بزاد ، پانصد ساله بود، ودرمیان قوم خود
~~یک هزا ر
# ~~سا ل کم پنجاه سال بما ند ، آنگا ه طو فا ن پیدا آمد . چون بگذ شت شش
~~صد
# ~~سال بزیست، وپس ازطوفان عالم را تمام ،میان فرزند ان خود قسمت کرد .
~~بابل
# ~~به سام داد ، ترک وخزر و روم و ناحیت شمال به یا فث داد، درا یا م
~~ضحاک، با و وحی
# ~~پیغامبری آمد ، ودرا نوقت، صد وپنجاه سا له بود، در ایام اوبت پرست
~~بودند . یعوق
# ~~و یغوثو نسر آن بتا نست. و برواز آسمان کتابی نیامد (3) واوخلق رابصحف
~~آدم و شیث PageV01P018
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_14.png)

# ~~وادریس دعوت کردی، ودر توریة قصه  نوح چنانچه بقر آن موافق (1) آمده،
# ~~وهمه خلق با تفاق از نسل ویند، چنا نکه خد ای تعالی فرمود : وجعلنا
~~ذریته هم
# ~~لبا قین (2) ، وهمه خلق طوفان رامقراند ، مگرپا رسیان عجم وگبران هند
~~(3) .
# ~~صحیح آنست که نوح علیه السلام بر شریعت مستأنفه مبعوث شد ، و بنا برین
# ~~صحت لازم باشد که بروی کتابی منزل بوده باشد ، وغلبهء ظن دران می آید ،
~~که
# ~~صابیا ن که درقر آن با ادیان دیگرذکرایشان می آید ، بردین اوبوده اند .
~~بد ین
# ~~سبب درا حکام شر ع حکم ایشان، حکم اهل کتا بست .
# ما آنچه او را شریعت مستأ نفه بود ه است ، صاحب قصص نا بی (4) در
# ~~مجموع خود نقل کرده است ، که بعثت او بشریعت بوده است ، وصحیح آنست،
# ~~که عمر نوح یک هزار وچهارصدو پنجاه سال بود(5).
# سام بن نو ح علیه السلام
# نام مادر سام عروه بنت یرا لیک (6) بن محول بن اخنوخ النبی بوده ،
# ~~محمد ادریس گوید: درمیان اولاد سام نوزده زبان بود، عرب وعجم و روم همه
# ~~از اولاد سام اند ، همه نیکوروی . وبروایت توریة ارفخشد بن سام صدو دو
~~ساله
# ~~بود، وعمر سام سیصد سال بود (7) والله اعلم با لصوا ب .
# ارفخشد بن سام
# ما درارفخشد صلیب (8) بود، بنت سامیل بنقیم . اوازپس طوفان، بد ms011 وسال
~~PageV01P019
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_15.png)

# ~~زاد، از آدم تا ارفخشد ، د وهزار ودویست وچهل سال بود، وآنگاه که شا لح
~~(1)
# ~~بزاد صد وسی وپنج بود ، والله اعلمم با لصوا ب .
# شا لح بن ار فخشد
# ~~ما در شالح سرود بنت سروش بن یافث . دران وقت که عا بر بزاد،ا وصد وسی
# ~~سا له بود ، از آدم تا او دوهزارو سیصد و سی ونه سال بود ، از روز گا ر
~~قینان تا
# ~~زاده شدن شا لح یکث هزا روصد وسی سال بود .
# عا بر بن شا لح
# ما درعابر مکعبه (2) بود، بنت عویلم بن سام بن زوح. نور پیغامبری در
~~پیشانی او
# ~~پیدا بود، مردمان نشان آن نوریا فته بود ند، و گفته که او باشد، که خد
~~ای عزوجل
# ~~را به یگا نگی پپرستد وبتا ن را بشکند ،اورا بزرگ داشتندی ، چون فا لغ
# ~~(3) بزاد ، اوصد وسی وچها ر سا له بود ، و یقطا ن پسر خوا هر او بود ،
# ~~آنکه جور آشکارا کرد میان مردمان ، وغارت کرد تا آنگاه که با اوصلح
~~کردند ،
# ~~وخراج گذاردند اورا همه اهل یمن وربیعه ومصر ، وخاندان ارباب عزت (؟)
# ~~متفق اند ، که هود پیغامبر علیه السلام او بود(4) واوچهار صد و هفتاد
~~وچهارسال عمر
# ~~یافت . والله اعلمم با لواقع .
# صالح النبی علیه السلا م
# وهوصالح بن عبد الله بن حارث بن ثمود، بن عوض بن ارم بن سام بن نوح النبی
# ~~علمیه السلام (5). حق تعا لی اورا به بنی اعمام اوفرستاد ، که ایشا ن
~~فرز ندان تمود PageV01P020
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_16.png)

# ~~بودند ، ومناز لهم الحجر ، میا ن حجازوشام وادی قوی بود ، چون قوم عاد
~~بطوفان
# ~~با د هلاک شدند ، قوم ثمود بماندند وبسیار گشتند ، وبت پرستی آغاز
~~کردند ،
# ~~وفساد ظاهرگرد انیدند .
# یک روایت آنست : که صالح دراول بالغ شدن پیغامبرشد ، وبروایت صحیح
# ~~آنست ، که بر سرچهل سالگی برو وحی آمد ، وچهل سال خلق وقوم خود را
~~بتوحید
# ~~وعدل دعوت کرد ، اندک مردم بد و بگرویدند ، باقی قوم از ms012 و معجزه
~~درخواست کردند
# ~~ومهترا یشان جند ع بن عمروبود (1)، بالتماس او، صالح علیه السلام
~~دعاکرد،
# ~~ناقه که ده ماهه آبستن بود ، ازسنگ بیرون آمد ، وزا نو بزد و بچه آورد
~~، در بزرگی
# ~~بماد رنزدیک ، وبزرگی ناقه چنان بود، کهاز ین پهلوی اوتا پهلوی د وم صد
~~و بیست
# ~~وپنج گزبود . چاهی بود قوم ثمود را ، میان ناقه و جمله مواشی ایشان
~~قسمت شد ،
# ~~یک روزموا شی را ، ویک روز ناقه را، بدین سبب تنگ آمد ند ، قیدار بن
~~سالف
# ~~(2) باچند تن شریکث شد ، وناقه وبچهآ اورا بکشتند . حق تعالی برایشان
~~آتشی فرستاد
# ~~تا همه هلاک شدندو عمرمهتر صالح دویست وهشتاد ساله بود . وصاحب تار یخ
~~مقدسی
# ~~چنین روایت میکند : که حق تعالی هود را به پیغامبری ، نزدیک قوم فرستاد
~~، وصالح
# ~~راکه به ثمود فرستاد ، هم درایام مملکت جمشید بوده است ، در زمین با بل
~~. ودر
# ~~بعضی توا ریخ می آرد : که درمیان مهتر نوح علیه السلام ومهتر ابرا هیم
~~علیه السلام
# ~~د وهزار ود ویست وچهل سال بود ، ودر بعضی روایت ازطو فان تا روز ولادت
# ~~مهترا براهیم ، یکث هزار دوصدوهفتاد سال بود ، والله اعلم .
# هو دالنبی علیه السلام
# هود بن عبد الله بن ریاح بن حارث بن عاد بن عوض بنارم بن سام بن نوح
~~النبی
# ~~علیه السلام ، پیغامبرخدایتعالی بوده است ، واومرد گند م گون بود ،
~~وهیچ یک از
# ~~انبیاء علیهما لسلام به آد م علیها لسلام ما نندترازو نبود، واو قومعا
~~درا بتوحید وعبادت
# ~~خد ای تعالی دعوت کرد ، وازظلم نهی کرد، بدین قدر فرما ن بود اورا .
~~واو بردین
# ~~مهتر نوح علیه السلام وشریعت اوبود، وقوم عاد ، مردمانی بودند ، تمام
~~خلقت و PageV01P021
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_17.png)

# ~~قوی بنیت(1) ببالاهر یک صد گز بود، و آنکه کوتاه تربود از همه ، شست گز
~~کم نبود،
# ~~و مقام ایشان ازحضرموت تایمن وعمان بود، هود علیه السلام، مدت مدید ،
~~درمیان
# ~~قوم بود، وایشان رادعوت میکرد، قبول نکرد ندمگرقوماندک. و از اشراف
~~ایشا ms013 ن مرثل بن
# ~~سعید بن عقیر بود (2) حق تعالی باران از یشا ن هفت سال باز گرفت وقحط
~~بد یشا ن
# ~~گماشت ، بعد از هفت سال برای باران خواستن به مکه آمدند ، ومرثل درمیان
# ~~یشان بود ، ازیشان جدا شد، وایشان دعا کردند ، سها برپیدا آمد ، سپید
~~و سرخ
# ~~و سیاه ، هاتفی آواز داد ، که اختیار کنید یکی را ، ابر سیاه را اختیار
~~کر دند .
# ~~حق تعا لی بادو آتش را به آن ابر برایشان گماشت تا همه هلاک شدند . هفت
~~روزو
# ~~هفتشب آن باد میرفت، تا جملهآ آنقوم ذره ذره رفتند و هلاک شدند. مرثل
~~وقوم او
# ~~بماندند . هودعلیه السلام بعداز هلاک قوم بمکه آمد ، وعمرمهتر هود چهار
~~صد
# ~~وشست وچهارسال بود . وبعضی گفتند (3) (گورا و) به حضرموت است ، وبعضی
# ~~گویند به مکه .
# لقمان علیه ا لسلام
# بیکث ر وا یت لقما ن حکیم ،او بوده ا ست (4)، ایزد تعا لی دعاء اورا
# ~~مستجاب کرد، واورا عمرهفت کر گس بد اد، کرگس هفصد سال بزید ، که چهار
# ~~هزار ونهصد سال باشد .
# شد ادا لمتمر د
# وهو شدادبن عادبن عوص بن ارم بن سام بن نوح النبی علمیه السلام ، شداد
~~PageV01P022
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_18.png)

# ~~وشدید دوبرادر بودند، پد رشان عاد ملک بود ، چون بمرد ، ملکث پد رهردو
~~را
# ~~میراث شد، شدید بمرد، تمام ملک شداد را مسلمم شد، و بزرگ شد و همه دنیا
# ~~بگرفت ، چنا نچه د ویست وهفتاد پاد شاه د رزیرد ست فرمان ا و بودند ،
~~ومال
# ~~وخراج بد و گذ اردندی . واین شداد ملحد بود، خدای تعا لی پیغا مبر
~~رابوی فر ستاد
# ~~ایمان بوی نیاورد ، پیغا مبر به بهشت اورا وعده کرد ، شداد گفت علیه
~~اللعنه: مراچه
# ~~حاجت ، که بر ای چنین بهشتی ، غیر خود را سجده کنم ؟ من خود چنین جا ی
# ~~بسا زم ، فرهود جمله پادشاهان دنیا را : تاهمه امور(؟) از زر وسیم
~~وجواهر عالم
# ~~را نزد یک او آورد ند ، و شتا لنگ گوسفند راد ms014 رمیان خلق روان کرد، و
~~وزراء را
# ~~فرمان فرمود، تا درحد ود یمن ، موضعی بقد رچندین فرسنگ درچندین فرسنگ،
# ~~برای او بهشتی ساختند و برسرهرستونی سنگین ، خشتی از سیم ، واندایش (1)
~~آن
# ~~دیواراز مشک و زعفران سا ختند، و بجای سنگ ریزه د ر جویها از لعل و
~~مروا رید
# ~~ریختند ، سیصدسال بنابست (2) تا تمام شد . واو چو ن قصد آن موضع کرد
# ~~و به نز دیکث آن ر سید ، حق تعا لی فرشته را بفرستا د، تا یکث بانگ بر
~~ایشان
# ~~زد،ا و و همه خلق بدوزخ رفتند ، وهیچ مخلوقی بدان موضع نرسید ، وحق تعا
~~لی
# ~~آنموضع را ازچشم خلق پوشانید، تا د ر عهد معاو یه شخصی شتر با نی که
~~شترگم
# ~~کرده بود میطلبید ، بد ان موضع رسید ، واز ان موضع نشا نی پیش معاویه
# ~~آورد ،وکعب احبار ازان حال خبر داد ، که صدق است . و الله ا علم .
# فا لج بن عا مر (3)
# نا م ا وقا سم بو د ، ما درش عروه (4) بنت صفوفی ین عو یلم بود، و ولادت
# ~~و بعد ازطو فا ن به چهل سال بود ، و با فالج از فرزند انصلب اوهفتصد
~~سوار
# ~~برنشستی، واز جلوس نمرود کافر که اول به بابل ملک شد ، تا وقت ولا دت
# ~~اوصد سا ل بود ، واز آدم علیه ا لسلام تا نمرود، دوهز ار وهفتصد ود
~~وسال PageV01P023
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_19.png)

# ~~بو د ، چون صرح (1) فر ود آمد، فالج در زیر آن بمرد . پس ازان در
~~زبانها
# ~~اختلاف افتا د . والله اعلم با لصو اب .
# ارغو بن فا لج (2)
# در روا یت ارغون آمده، ما د روی ا نه بنت شقر بن عویلم بن سام بن نوح
# ~~لنبی علیه السلام بود ، وعمر وی دویست وسی ونه سال بود ، که سار وغ
~~بزاد.
# سا ر و غ بن ا رغو (3)
# نام سا روغ سریع بود ، ماد رش عر وه بنت کونک بن عویلم ، اورا برای آن
# ~~سریع گفتند ms015 ی ، که شتا ب ز ده بود به نیکی ها کرد ن . هر گزند یدی کس
~~او را
# ~~الا به نماز ، یا بکا رخیر ، یا به عباد ت یابه ثناء خدای مشغو ل بود ی
~~، سی ساله
# ~~بود که نا حور بز ا د، عمر وی د ویست وسی سال بود. والله ا علم با لحق
~~.
# نا حور 41) بن سار وغ
# ~~تفسیر نا حور سروزی بو د ، ما د ر وی ملکه بنت اخیل بن عویلم . چون تا
~~رح
# ~~بز اد ، او چهل سا له بود ، و عمر او دو یست و چهل و هشت سال بود.
# تا ر ح بن ناحور (5)
# مادرتار ح شکی بود بنت حومیان بن یقطان . پدرش اورا تا رح نام کرد،
# ~~چون نمر ود خزاین خود بد و داد،او را آز ر نام کرد ، و گویند آز رنام
~~آن PageV01P024
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_20.png)

# ~~بت بود ، که د ر دست او بود ، وبعضی گویند : آن بت او ساخته بود، وآز ر
# ~~بتگر بود بز با ن ا یشان ، واو چهل وپنج سا له بود ، که ابرا هیم علیه
~~السلام
# ~~بز اد . صا حب قصص نا بی (1)1 بوا لحسن بن هیصم چنین ر وایت کند ، که
# ~~آزر مرد ی از کو شان بود ، از سوا د کو فه ، و در ملک با بل ، که بعد
~~از
# ~~طوفان تاج بر سرنهاد ، وجبا ری کرد . در وقت مهترا برا هیم علیه
~~السلام، نمرود (2)
# ~~بن کنعان بن کوس بن ارم بن سام بن نوح بود ، وبعضی گویند ، از اولاد
~~حام بود،
# ~~واضح آنست که اول پا دشاه مشرق ومغرب او بود ، بعضی گویند : نمرود ملک
# ~~با بل وعر!ق داشت، ازدست گشتاسپ بن لهرا سپ ملکث عجم بگرفت ، و نمرود
# ~~د عوی ر بوبیت میکرد ، وچون وقت ولادت مهترا برا هیم نزدیک آمد ،
~~منجمان
# ~~و کاهنان نمرود را خبر کردند، که کودکی ازمادر تولد خوا هد شد ، که
~~ملکث تو
# ~~بردست او ms016 برا فتد ، نمرودفر مان داد، تا جملهمرد ان ازز نان پر هیز
~~کنند، چون حق تعالی
# ~~ابراهیم را از صلب پدر به رحم مادر برد، مادرابرا هیم را علیه السلام
~~اهلیه (3) نام بود،
# ~~وحمل اورا مخفی داشت، وچون ابراهیم ازماد ر بزاد، ما در بجهت اود رزمین
~~محلی
# ~~سمجی (4)راست کرد، واورا در انجا پروردن گرفتتا بزرگ شد ، والله اعلم
~~با لحق .
# براهم الخلیلصلوات اللهعلیم
# سما صلالنبیعلیالسلام %~% سحاف الشیعلیا لسلا
# این ده خصلت سنت ا برا هیم خلیل است علیه السلام : آب در دهان کردن ،
# ~~ومسواک کردن ، وآب دربینی کردن، وموی لب باز کردن ، فرق سرشانه کردن،
# ~~موی زیر بغل کندن، موی عانه پاک کرد ن، موی قفا تراشیدن ، استنجا پاک
~~کردن . (5)
# الواجبات عشرخصال ، خمس فی الرأس : المضمضه والاستنشاق والسواک
~~PageV01P025
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_21.png)

# ~~وقص الشارب ، وفرق الشعر . وخمس فی الجسد : تقلیم (1) الاظفارونتق
~~لابط
# ~~(2) وحلق العانه (3) والجباد ، والاستنجاء دالماء
# چنین روایت کردند : که نمرود، درمدت چهل سال هفت هزار کودک بجهت
# ~~ابراهیم کشته بود ، ابراهیم چون سیزده سالهشد ، ناگاه پدر اورا بدید ،
~~از مادرش
# ~~پرسید ، که این کیست؟ گفت : پسر توا براهیم ، ازخوف نمرود متأ مل شد .
~~ابر اهیم
# ~~درغار بامادر د رمنا ظره شد ، وباپدر به جهت بتان مناظره شد ، وبا قوم
~~به جهت
# ~~کواکب مناظره شد ، با نمرود به جهت شکستن بتان مناظره شد . پس تد
~~بیرسوختن
# ~~ابراهیم کردند . نمرود بفرمود : تادردا من کوهی به جهت آتش سوضعی سا
~~ختند ،
# ~~شست گزدرا زی ، به جهت اوچهل روز آنرا به هیزم پر کردند ، و آتش در زیر
~~آن
# ~~د رز دند ، ابلیس ایشا ن را تعلیم منجنیق داد . تاابراهیم را در آتش
~~اند ا ختند ،
# ~~مدت هفت روز، چون برامد، نمرود برجای بلندی رفت ، ابراهیم رابسلامت
~~دید،
# ~~مادروپد رش را فرمان داد ، تا اورا آوازد ادند ، چون نظر کرد ، موئی
~~براعضاء
# ~~مبارک اوتغییر نپذ یرفته بود ، اورا بیرو ن آوردند ، ودست از ایذاء او
~~بد اشتند .
# ~~وبعضی گفتهاند: صرحی بساخت ، ودرمدت ms017 چهل سال، هشت هزار پا یه در بالا
~~برد
# ~~چون برانجارفت ، تا به آسمان جنگ کند ، جبرئیل بانگ بروی زد ، صرح خراب
# ~~شد، نمرودهلاک گشت، ومدت عمروملک اودویست و هفتاد سال بود ، و بروایتی
# ~~برپشت کرگس به آ سمان قصد کرد، از آنجا فرود افتاد ، هلاک شد . مهتر
~~ابرا هیم
# ~~بسلا مت ما ند ، برو ایتی پشهدر بینی اور فت، هفت سال در رنج وزحمت آن
~~در ماند،
# ~~عا قبت هلاک گشت .
# مهترابراهیم علیه السلام ، بعد از بیرون آمدن از آتش ، د ختر عم خود ساره
# ~~بنت هرمس ناحور (4) را بخوا ست ، برا در زاد ه اولوط بنها رون (5)
~~PageV01P026
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_22.png)

# ~~آزرعلیه السلام بد وایما ن آورد ، پدر خود را بایمان خواند ، اجابت
~~نکرد ، واو
# ~~دران وقت هشتادسا له بود، و بیک روایتابراهیم و ساره و لوط و پد رلوط،
~~چهار کس
# ~~هجرت کر دند ، سار ه را در صند وق کرده ، بیرون آورد ند ، با ج با نان
~~باج
# ~~طلب کردند ، د رصند وق را بگمان ما ل بکشاد ند که قماش است چون ساره را
# ~~بدیدند خواستند ، که نمرود را خبر کنند، حق تعالی میان زبان ایشان
~~اختلا ف پیدا
# ~~آورد ببلبلة اللسن (1) ، آن بلا د را با بل بدان سبب نام شد، وا برا
~~هیم از آنجا
# ~~نقل کرد ، پشام رفت بز مین فلسطین، پس چونحق تعالی بیست صحیفه بوی
~~فرستاد
# ~~شریعت مهتر نوح را به شریعت وی، منسوخ گرد انید، وده سنت که بردین
~~ماست،
# ~~بروی فرض بود ، واوخودرا بعد ازهفتادسال به تیشه ختنه کرد ، وبروایتی
~~بعداز
# ~~هشتاد سال . واعزاز مهمانا ن بروی فرض بود ، روزه ونماز وحج همه .
~~بمزرعهٔ‌
# ~~حبرون که ملک او بود ، بحکم شرعی (2) د فن کردند ، وتابدین عهد مایده
~~اولاد
# ~~اوبرقر ارست ، حق تعا لی این پاد شاه عالم عادل نیکو سیرت عالم پرور را
~~سا لها
# ~~بسیا ربا قی دا را د، آمین ورب العا لمین .
# اسحا ق النبی علیه السلام ms018 (3)
# ~~مادرا سحاق علیه السلام، ساره بنت هیاران بن آزر بود (4) وچون ابرا هیم
~~علیه السلام
# ~~صد ساله شد، وساره نودنه ساله بود، حق تعالی ابراهیم را بز بان جبرئیل
~~باسحاق و بعد
# ~~ازوبه یعقوب بشارت داد، قوله تعالی : و بشر ناها با سحاق ومن وراء
~~اسحاق یعقوب (5)
# و اسحاق پیغمبر بس بزرگ بود ، ودرحیات پد رخود ، خاق را بدین ابرا هیم
# ~~د عوت میکرد، وزن او رقفا (6) بنت ناحور بن آزر بود دخترعم اسحاق . و
~~او را PageV01P027
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_23.png)

# ~~ازان زن د وپسرآمد بیک شکم ، یکی عیص (1) دوم یعقوب ، مهترا سحاق ، عیص
# ~~را دوسترد اشتی ، وما درش یعقوب را دوسترد اشتی، و مهترا سحاق در آخر
~~عمر
# ~~پوشیده چشم شد ، روزی عیص را گفت : برو برای من شکاری آر، وازان به جهت
# ~~من طعامی بساز ، تاترا دعا گویم، عیص بطلب صید برفت ، ماد رمهتر یعقوب
~~را خبر
# ~~کرد، که بزغا له ذ بح کن ، و پوست او در ساعد خود کش وطعا می از گوشت
~~او
# ~~نزد یکث پدرآر، تاترا دعاکند . یعقوب بفرمان ما د رهمچنا ن کرد ، مهتر
~~اسحاق
# ~~اورا د عاکرد ، تاخد ای بر نسل او برکت کند، و ازفرزند ان او پیغا
~~مبران انگیزد،
# ~~ببرکت این د عا ، حق تعالی از پشت یعقوب ، هفتاد هزار پیغا مبر بفر
~~ستاد . چون
# ~~عیص ازصید باز آمد ، شکار ی بخد مت پد رآورد ، اسحاق گفت : آن دعاء
# ~~برادرت یعقوب برد ، اماتراد عائی کنم : که نسل ترا برکتی باشد ، واز
~~پشت
# ~~تو پیغا مبری صابری آید ، یعنی ایوب . پس دعاء مهتر اسحاق مستجاب شد ،
~~وهمه
# ~~ترکا ن روم وپاد شا هان عجم ، ازفرزند ان عیص اند، وا یوب پیغا مبر
~~علیه السلام
# ~~ومهترا سحاق صد وهشتاد (2) ساله بود، چون برحمت حق پیو ست ، در جو ار
# ~~مهتر ابرا هیم د فن کرد ند ، صلوا ت الله علیهم. والسلام علی من ا تبع
~~الهدی .
# صوا بهبیل شمون لاوع اینپلین دا
# ~~مهتر یعقوب ms019 علیه السلام پیغا مبرخدای بود، چون بحدجوانی رسید ، مهترا
~~سحاق PageV01P028
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_24.png)

# ~~اورا وصیت کرد، کهاگر زن خواهی ، ازدختران نیاء (1) خود خواهی ، را یا
~~ن
# ~~بن ناهر (2) ، و رایا ن بزمین شام ساکن بود، وبر عزیمت زن خواستن روی
~~بشا م
# ~~آورد، بمنز لی فرود آمد، که بیت المقدس اوبود ، بخوا ب دید، که نرد
~~بانی ازنور
# ~~به آسان برنهادستی ، وملایکه فرومی آمدی . حق تعالی برو وحی کرد، این ز
~~مین
# ~~تا، وفرزندان ترا میر ا باشد ، وازایشا ن پیغا مبرا ن قر ستیم ، وا
~~مامان وشر یعت.
# ~~وهم ایشانرا وترا نگاه دا ریم ، تا بدین موضع با زآئی . چون یعتو ب
~~بشاهر فت ،
# ~~خال او دو دخترداشت مهتررا اولیا ،و کهتر را راحیل نام بود، ودر ان
~~شریعت جمع
# ~~دوخوا هرروابودی، هردو را د رحکم خود آورد، و دو کنیزک بود، ایشانی نیز
~~خوا هر
# ~~یکث دیگر بودند . یکی را نام بیلقا ، ودوم را فتلقا، هردو کنیزک راهم
~~بخد مت او
# ~~کشیدند . شش پسر ازان د و دختر خال آورد . وشش ازان دو کنیزک . ازاو
~~لیا چها ر
# ~~پسر بود ، واز راحیل دو. واز کنیز کا ن ازهریک سه پسر. حق تعالی از
~~میان ایشا ن
# ~~یوسف را بمزید جمال مخصوص گردانید، تا از کنار یدر دور افتاد، ومد ت
~~چند سال
# ~~درفراق او بما ند و چندان بگریست، که دو چشم ا و سفید شد، و بجا مهآ
~~مهتر یوسف
# ~~که برروی اوانداختند ، چشمش روشن گشت، وا و با جمله فرزندان به مصر آمد
~~،
# ~~ومهتر یوسف رادر دولت ومملکت پیغا مبری بد ید، ودر مصر برحمت حق پیو ست
~~،
# ~~وعمر اوصد وچهل و پنج سال بود (3) واورا بشام آورد ند ، ودرجو ار پدر
~~وجد
# ~~اسحاق وابرا هیم علیهم السلام دفن کردند ، وبرادر اوعیص هم د ران
~~روزوفات
# ~~کرد، هردو برا در درجوار یکد یگر( مدفونند) (4) علیهم صلوات الله وسلا
~~مه .
# ~~والله اعلمم بالحق .
# مهتریو سف علیه السلام
# مهتر ms020 یوسف علمیه السلام پیغا مبر صاحب جمال بود، ومپتر یعقو ب او را
~~ازهمه
# ~~فرزنذان دوسترداشتی، واوهفت سا له بود، کهدر خواب دید، که پازدهستا ره
~~از آسمان
# ~~وماه وآفتاب فرود آمدند وخد متاو کردند، باپدر گفت . یعقوب علمیه
~~السلام اورا
# ~~منع کرد، که زینهار تا ازین خواب تو، برادر ان آگاه نگر- ند، وبعضی گو
~~یند : که PageV01P029
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_25.png)

# ~~مادر برادرانش بشنید، وبا ایشان بازگفت. برا دران رای زدند، که
~~اورابباید برد ،
# ~~و بموضعی باید اند اخت، کهاز کنار یعقوب علمیها لسلام دورا فتد، روبیل
~~برا در
# ~~مهتر بود گفت : کشتن با ومصلحت نیست .
# بن جر یج (1) میگو ید : که شمعون گفت ، اوراد ر چا هی با ید اندا خت
# ~~ز پد ر اجا زت خو ا ستند و بتما شا بردند ، واور اد ر چا ه ا ند
~~اختند. کاروانن
# ~~ما لک ز عز (2) بد ان موضع رسید ، واورا ازچا ه بر آورد ، برادرا ن
~~آمدند
# ~~گفتند : این غلام گریختهٔ‌ ماست، و به بیست درم نقره قلب فروختند، و
~~مالکث
# ~~و را بمصر بر د ، قطمیر و زیر عزیز مصر بو د ، و ز لیخا زن او ، او را
# ~~بخر ید ، وزلیخا بخو بی او دل ببا د داد ، وازبر ای د فع تهمت ا ز خود
# ~~یوسف را در زند ان کرد ، هفت سال درز ند ان ما ند، تا عز یز مصرخوا ب
# ~~دید : که هفت خوشهآ سبز ، وهفت خوشهٔ‌ خشک دید، وتعبیر آن یوسف باز گفت
~~،
# ~~وا و را و زارت مصرد اد ، و عز یز شد ، و برا درا ن بوی رسید ند ، و
~~مهتر
# ~~یعقو ب با ا هل و تبع وخو یشا وند ان ، بقد ر هشتا د تن به مصرآمد ند ،
~~ویازد ه
# ~~بر اد ران و ما د ر و یدر او را خدمت کر د ند ، ومدت غیبت ا وا ز پد ر
# ~~چهل سا ل بود ،و یعقوب بعد ms021 ازا نچه بمصر آمد ، هژد ه سال بزیست ، پس
# ~~و در مصر ، و برا د رش عیص د ر شا م ، در یکر و ز بر حمت حق پیوستند
# ~~ومهتریو سف ، بعد ازپد ر بیست و سه سا ل بزیست وبروایت توریت عمر یو سف
# ~~تا عهد موسی و خضر بود، و میان آ نچه یعقو ب بمصر آمد ، تا آن گا ه که
~~موسی
# ~~بنی ا سر ا ثیل را ازمصر بیر ون آو رد چها رصد سال بود . چون یوسف وفات
# ~~یا فت ، د ر تا بوت رخام کردند ودر نیل د فن کردند ، موسی علیه السلام
# ~~اورا از ا نجا بیر ون برد اشت وبه بیت ا لمقد س آور د ، و عمرمهتر یوسف
# ~~با صح رو ا یت صد و بیست سال بود ، والله اعلمم با لصواب .

PageV01P030

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_26.png)

# ذو ط النبی علیه السلام
# لو ط بن ها رون بن آزر ، برا درز اده مهتر ا براهیم بود علیه السلام،
# ~~چون ا براهیم بز مین فلسطین ساکن شد ، حق تعا لی او ر ا به چها رباره
~~شهر
# ~~فرستا د ، بر وم وداد ورما و صد ایم (1)1 زز مین فلسطین ، ودران ز مین
# ~~قحط بو د ، در ین سال خصب (2) شد . غر باء رو ی بد ان شهر ها نها د ند
# ~~و جماعتی این فعل شنیع آغاز کرد ند : حسن ر وایت میکند، که با مرد مان
# ~~مبا شرت میکر دند . لو ط ا یشا ن را بفرمان منع کر د ، با ز نه ا یستا
~~دند ،
# ~~حق تعا لی جبر ئیل را فرمان د اد، تا آن شهرها ر ابه پر (3) خود برکند
~~، و
# ~~نزد یک آسمان برد ، وا زا نجا آ تش درا یشان افتا د ، و همچنا ن با ز
~~گونه
# ~~بز مین آمد ند ، وز یر و زبرشد ند، ومهتر لو ط علیه السلام، بافرزند ان
~~خود ،
# ~~مگرزن ، بخدمت ابراهیم ms022 پیوست ، والله اعلم با لصواب و الیه
~~المعادوالمآب .
# ایوب الصابر من ابناء عیص
# ~~ضحاک روایت میکند : که اورا ایوب بن موص بن عیص بن اسحاق (4) علیه
~~السلام
# ~~گفتند ی ، د امادمهتر یعقوب بود ، ولیا دختر یعقوب د رحکم اوبود، ومادر
~~ایوب
# ~~دخترمهتر لوط بود ، ودوباره شهرحوران وسه (5) ازان او بود ، ومال
~~بسیارد ا شت
# ~~ومویشی بی شمار، سیزده فرزند داشت ، ویک هز ارغلام . ناگاه خدایتعالی
~~اورا
# ~~ببلاء جذ ام مبتلا کرد ، وتمام مال ومویشی وفر زندان او هلاک شدند ،
~~مگر زن
# ~~او د ختر مهتر یعقوب که خد مت او میکرد ، ود رین بلاء هفت سال وهفت ماه
# ~~وهفت روز، وهفت سا عت بما ند .

PageV01P031

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_27.png)

# حق تعالی از زیرپای وی چشمهآ پیدا آورد ، تا درا نجا غسل کرد ، وصحت
# ~~یافت . حقتعالی او را بیست و شش فر زند بخشید ، ومال ومویشی د و چند
~~آنکه
# ~~داشت ، کرامت کرد ، وبر سراو از نماز پیشین تانماز شام ملخ زرین ببا
~~رید . پس
# ~~ازان حق تعالی اورا باهل روم فرستاد ، وبرد ین مهترابرا هیم ، تا آن
~~وقت که
# ~~عیسی علیه السلام بیامد . واللها علمم با لصواب .
# شعیب النبی علیه السلا م
# ~~نام مهترشعیب بزن (1) بود ، و درنسب اواختلا فست ، واونابینا بود ، چنا
~~نکه
# ~~ایزد عزوجل فرموده است : وانا لنرا ک فیناضعیفا (2) . وچنین میگوید که
~~اوخطیب
# ~~انبیاء بود ، ایزد تعالی اورا باهل مدین فرستاد ، وایشان اصحاب ا لایکه
~~بو دند ،
# ~~درمکیال ومیزان نقصان کردندی ، چنا نکه خدای تعا لی فرمود : «ولا
~~تنقصوا
# ~~المکیال والمیزان » (3).
# محمد اسحاق روایت میکند : که شعیب بن مرا ولیت بن د عو یل بن هرا ن
# ~~بن عنقا بن راس بن اسحاق بن ابراهیم علیه السلام بود (4). وهب میگو ید
~~: که
# ~~د ختر لوط درخانهآ مهتر شعیب بود، و بعد ازهلا ک قوم اومهترشعیب اعرج
~~واعمی بود،
# ~~واوراحق تعالی باهل مدین فرستاد ، وحرارت برایشان کما شت ، وایشا ک در
~~بیشهٔ‌
# ~~پناه کردند، ابری برایشان فر ستاد ، تاد رمیا ms023 ن سایهآ آن ابر پخته شد
~~ند ، و هلا ک
# ~~گشتند ، وپس ازان چندگاه مهتر شعیب برحمت حق پیوست ، والله اعلم
~~بالحقیقه.
# مو سی کلیم الله وهار ون الوزیر
# ~~موسی بن عمرا ن بن یصیر بن واهب بن لا وی بن یعقوب (5) وا خوه
~~PageV01P032
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_28.png)

# ~~هارون بن عمران علیهالسلام، ومادر ایشان اناحیه (1) ازفرزند ان لاوی بن
~~یعقوب.
# ~~وبروایت تورات یوخابد (2) ونام خواهر موسی مریم ، واین مریم د رحکم کا
~~لوین
# ~~بن یوقیا بن یهودا ابن یعقوب بود، وزن مو سی علیه السلام صفو را دختر
~~شعیب
# ~~علیه السلام بود ، (3) وفرعون موسی ازعمالقهآ شام بود ، نام او ولید بن
~~مصعب
# ~~(4) وکنیت او ابومره بود ، وفرعون را چهارصد سال ملکث بود ، ازضحاک ملک
# ~~با بل ، ودرجوانی اورا درد سرنبود ، همه صحت دا شت . بنی اسرا ئیل بعد
~~از
# ~~یوس علیه السلام با فرعون یا رشدند ، مگر اند کی که در د ین مهترا بر
~~اهیم
# ~~بماند ند .
# ~~حق تعالی فرعون را بر ایشان گماشت ، تا بخواب دید ، که ملک تو برد ست
~~یکی
# ~~از بنی اسرائیل برخواهد افتاد ، میان زنان و مرد ان جد ائی کردند ، فرز
~~ندا ن
# ~~را کشتن فرمود . حق تعالی حمل ماد رمهتر موسی ر ابه پرده عصمت خود
~~بپوشانید
# ~~تااورا بعد ازولادت در تا بوت نهاد ، و درنیل اندا خت ، وآسیه (5) اورا
~~فرمود
# ~~تا بیرون آور دند ، ودر کنارفرعون بپرورد ، چون بزرگ شد ، قبطی را بکشت
~~،
# ~~فرعون به طلب او فرمان د اد . حزقیل بن حایل که در سرایما ن آورد ه بود
~~، PageV01P033
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_29.png)

# ~~موسی علیه السلام راخبر کرد، از مصر به مدین (1) آمد ، وده سال شبانی
~~مهترشعیب کرد،
# ~~ود ختراورا بخواست ، وبدو وحی آمد ، واو را بفرعون فرستا د ، واورا دو
~~معجز ه
# ~~داد ، ید بیضا وعصا . وفرعون اورا تکذیب کرد ، وسحره بد وایما ن آورد
~~ند ،
# ~~وموسی بفر مان او ازمصر با بنیا سرا ئیل بیرون آمد، وفرعون د رعتمب او
~~روان شد ms024
# ~~بلب بحرقلزم ، حق تعالی اورادر بحرراه داد ، وفرعون غر ق شد ، وقا رون
~~پسر
# ~~عم موسی علیه السلام بود ومال بسیارد اشت ، که چهل مرد کلید گنجهاء او
~~را از
# ~~زمین بر گرفتندی . باموسی خلاف کرد ، وبد عاء موسی بزمین فرو رفت .
~~موسی را
# ~~فرما ن آمد که بشاممی باید رفت، بدعاء بلعم باعور درمیا ن تیه بما ند ،
~~و معجزات
# ~~بیشمار در تیه ظاهرشد ، وبنی اسرائیل چهل سال درتیه بماندند ، وعصا،
~~وتوریت
# ~~ومن وسلوی ، ودوازده چشمهآ آب ظاهراز یک سنگ خورد، و بقره ، وقتل عاج
# ~~بن عوج بن عنق ، عبا دت گوسا له ، همهد رتیه بود ، وهارون پیش از موسی
~~بسه سل
# ~~برحمت حق پیوست، واوصد وهژده ساله بود، وبیک سال از موسی مهتر بود.
~~وچون
# ~~موسی صد وبیست سا له شد برحمت حق پیوست ، ویوشع بن نون را بربنی
~~اسرائیل
# ~~خلیفه کرد ، وبروایتی موسی ویوشع وکالو (2) و توساقان بن حزقیل (3)
# ~~همه د ر ملک ضحا ک بود ند ی ، وبر وایتی بعد از ضحاک پا نصد سال
# ~~د ر ملک منو چهر ، و بر و ایتید ر عهدبهمن . و معجز ات موسی آن بود ،
# ~~که از نز د یک فر عون الکن ر فت و صحیح باز آمد ، د وم عصاء او
~~PageV01P034
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_30.png)

# ~~ثعبا ن شد . سیوم ... آن جا دو فرو خور د (1) چها رم بهر گاه که دست
~~باز
# ~~کرد ی، چون آفتا ب تا بان بودی . و پنجد یگرملخ ، وشبش، وغوک ، وخون
# ~~شدن آ بهاء قبط ، وطوفان، وهم شگافتن در یا، یا ز د هم د وا زده چشمهآ
~~آب
# ~~ز یکث سنگ بضر ب عصا ، د و ازد هم سا یه با نی ابر در تیه ، سیز د هم
# ~~فر ود آمدن من و سلوی به بنی ا سر ائیل . وجز ا ین معجزات د یگر هم
~~بود،
# ~~و ا ورا عمر صد وبیست سا ل بود .
### | یو شح
# ~~یو شع بن نون بن ms025 افر اهیم (2) بن یو سف، خلیفهٔ‌ مو سی بر بنی اسرا ثیل
~~،
# ~~بر و ا یت حسن د ر حال حیات مو سی علیه ا لسلام پیغا مبر شد ، چون موسی
# ~~به حمیت در و ی (3) بد ید تمناء موت کر د، و بر و ا یت بعضی خوا هر ز
~~اد 5
# ~~مو سی بود ، ذوا لکفل او بود ، وا و باموسی د ر طلب خضر همراه بود، چون
# ~~مو سی و ها ر ون د ر تیه برحمت حق پیو ستند ، و ا و با بنی ا سرا ئیل
~~بیامد )
# ~~شهر بلغا (4) را از دست جبا ر ان عما لقه بیرون آو رد ، وجسلهآ عما لقه
~~را
# ~~بکشت ، و سی و یک ملک راکه د رزمین شام بودند بکشت ، و چهل سال
# ~~پیغا مبر بود، و همه ملکا و چون بر فت ، کا نو بن نوقیا (5) که پسر خوا
~~هر
# ~~مو سی بود ، بر بنی ا سر ائیل خلیفه کرد ، واوچهل ساله بود ، پسرخود یو
~~سافاس
# ~~ر اخلیفه کرد ، و این یو سا فا س در جمال مثل یوسف بو د ، چهل سا ل د
~~یکر
# ~~بعد از ان او بود .

PageV01P035

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_31.png)

### | حزقیل (1)
# ~~حزقیل بن خالد بن نو ا یم بنعر با بن مواصا بن وراس بن احرا ما بن
~~یوساقط بن
# ~~سا سان بن را حیم بن سلیما ن بن دا ود علیه ا لسلام ، وقیل حزقیل بن
~~نورا .
# ~~و ما د را ورا نحته نا م بود ، و او پیغا مبر بود ، بر سر قو می که سی
~~و اند
# ~~هز ار کس بو د ند ، که آن پیش عد و برفتند . حق تعا لی بفرمو د تاجان
~~هماء
# ~~ر ا به یکبا ر برگر فتند ، و پیغا مبر دعا کرد ، زند هگر دا نید.
### | ا شمویل
# ~~بن هلقا شا (2) پیغا مبر بنی اسرائیل ، قوم او ازو در خوا ست کر د ند ،
~~که
# ~~مارا ms026 ملکی با ید که ما بقوت او باعمالقه جها دکنیم ، حق تعالی طا لو ت
~~ملک را
# ~~برا یشا ن ملک گردانید، و تا بوت را که عصاء موسی و ها رون درانجا و
~~ریزها ی
# ~~لواح موسی، ویکث طاس زرین و سکینه صورتی بر هیأت بزر گواری از بنی
~~سرائیل
# ~~(3) ومشر کان بفرمان برد هبود ند باز آوردند ، ود رمصاف اوطا لوت
~~مرجالوت را
# ~~بکشت، و این طا لوت ازسبط سام بود . واللها علم .
### | ا لخضر (4)
# ~~خضربن ایلیا بن ملکا بن قا لع بن عابر بن ارفخشد بن سام بن نوح علیه
~~السلام بود،
# ~~وپد راو پا د شاه بود، و بعضی گویند : خضر بن عامیل از فرزندان ابراهیم
~~علیه السلام
# ~~بود . وبروایت ابوحذیفه، خضررانا م ارمیا بود (5) حق تعالی او را در
~~آخر عهد PageV01P036
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_32.png)

# ~~باستا نیة الملک (1) پیش ا ز انکه بخت نصر ، بیت المقد س را خراب کردی،
# ~~به پیغا مبری فرستاد، وباکثر روایات پسر خالهٔ‌ ذوالقرنین بود، ووزیر
~~او بود . و
# ~~ابن عباس میگوید : که نام او الیسر (2) بود ، اوراخضر برای آن نام شد،
~~که درموافقت
# ~~سکندر د رظلمات رفت، و آبحیا ت بخورد ، بعد ا زان هرجا که پا ی نهاد
~~سبزمیشد؟
# ~~وا ومو کلست بربادها ، وتانفخ صور زند ه خواهد بو د . والله اعلم .
### | الیا س
# ~~لیاس بن عا روق ولد هارون، وقیل الیاس بن سیسی بن محاس بن الغیوا ربن
~~هارون
# ~~(3) وا و را ا لیا سین هم گو یند ، و بعدازحزقیل ،حق تعا لی او را بملک
~~بعلبک
# ~~فرستا د ، سون (4) نام آن ملک بود . وبروایتی اورماین وذوالکفل هم
~~اوست،
# ~~و آن ملک را زنی بود،ا رنیل (5) نا م، کا فر وبتپرست بود، ا لیاس را
~~تکذیب
# ~~کرد ند . حق تعا لی با ران از آسمان با ز گرفت ، الیاس ر اطلب کردند .
~~لیسع
# ~~بن اخطو ب (6) شا گرد ا لیا س بود ، اورا نز د یک ا یشان فرستا ms027 دو
~~یمان
# ~~آورد ند ، با ر ان بار ید، پس ازان با زکا فرشد ند ،خدا یتعا لی قحط
~~برایشان
# ~~گما شت ، بد عاء الیا س همه هلاک شد ند، وحق تعا لی الیا س را با
~~خضرحیات
# ~~بخشید به خوردن آبحیات تا نفخ صور . و الله اعلمم بمافی ا لصد ور و
~~السلام .
# دا ودا لنبی علیه السلام
# ~~د او د علیه السلام پسر انسا بن عوید بن بعر بن سلیمان بن فحنوق بن عمی
~~ما د ان
# ~~بن ارم بن خضر بن برص بن یهودا بود (7) پدر داود را چهار پسر بود،
~~وبروا یتی
# ~~هفت و بر وا یتی سیز د5 .
# قصص نا بی (8) چنین ر وا یت میکند: که دا ود علیه السلام، کهترازهمه بود
~~، PageV01P037
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_33.png)

# ~~کو تا ه پا ، سبز چشم ، یک نیمه سر مبا ر کش ا صلع بود ، پد ر آورا
# ~~چوپانی گو سپند ان فرمود ، تاحتتعالی به اشعویل وحی کرد، که هلاکن
~~جالوت
# ~~بردست پسرانسا خواهد بود، بروتا پسران بر توعرض کند ، واو را چند علامت
# ~~با شد ، چون بیا مد ، بردا ود ظاهر دید ، واز داود پر سید : که تو میچ
~~علا متی
# ~~دیدهٔ‌ ؟ گفت: بسیا رو یکی ازا نها آنست که درینمدت نزدیک، در بیابانی
~~بر سید ،
# ~~سنگ با من در سخن آمد ند که ما را بر گیر، که ترا در کشتن جالوت بکار
~~خواهیم
# ~~آمد . اماچو ن بر گرفتم، یک سنگ گفت: من سنگ هارونم ، که فلان ملکث کا
~~فر
# ~~را بمن کشت . ودیگری گفت: من سنگ موسی ام، که فلان ملکث کا فر بمن کشت.
# ~~وسیوم گفت : من سنگ تو ام، که جالوت را بمن خواهی کشت ، وماهرسه یکایم.
# ~~آن سنگ بزمینست (1) . اشمویل اوراخبر کرد، که مستعد باش کشتن جالوت را
# ~~که توملک بنی اسرائیل خوا هی بود ، وبازگشت .
# طا لوت ملک مومن باجا لوت درافتاد، ودرلشکر طالوت منادف کردند ، که
# ~~هر که جالوت را بکشد ، دخترملک ms028 طالوت ،ز ن او باشد با نیمی ملمکث ،
~~داود در
# ~~میدان آمد ، وجالوت راخواست ، جالوت خودی داشت برسر ،وزن آن صد و بیست
# ~~رطل آعن بود که هشتاد من با شد ، آن سنگ را داود از توبره براورد ، ودر
~~قذا فه
# ~~(2) نهاد وبینداخت ، وتکبیر کرد، جمله مخلوقا ت با او در تکبیر موا فقت
~~کردند ،
# ~~با د بخواست (3) وخود آهنین ازسرجالوت بر بود، و آن سنگ سه پاره شد ،
~~یکپاره
# ~~برمیمنه رفت، و دوم برمیسره ، وسیوم بر پیشانی جالوت آمد، چنا نکه از
~~پس قفاء
# ~~او بگذ شت ،و ازاسپ بیفتاد، و داود سراو را تزد یک طالوت آورد، واهل
~~ایما ن
# ~~مظفر شدند، وحق تعالی بوی وحی فرستاد ، و او را کتاب ز بور کرامت کرد،
~~و او
# ~~را حسن صوت (4) بخشید ، وآهن در دست اونرم گرد انید ، تا معیشت او
# ~~ز کسب او باشد، و ملک او را چنا ن بزرگ گر دا نید ، که هرشب پا سبان او
# ~~سی وسه هزا رمرد بودی، وسی سال بعد ازقبول تو به ملک راند ، و برحست حق
~~تعالی
# ~~پیوست ، وچهل هزار راهب، ما ورای خلق ، بر وی نما ز کردند، وعمر منتر
~~داود ،
# ~~صد وهفتاد سال بود دراصل، وسی سال دیگر مهتر آدم در روزمیثاق او را
~~بخشیده
# ~~بود ، ازعمرخود ، بروایت تکملة ا للطا یف (5) . واللها علم با لصزاب.

PageV01P038

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_34.png)

# سلیما ن النبی علیه السلام ملک الحن والانس
# سلیمان بن داود علیه السلام ، داود اورا خلیفه کرد، و او دوازده ساله بود
~~،
# ~~ومادر او زن اوریا بود ، واز دخترطالوت پسری بود . . . داود (1) نا م
~~عاصی
# ~~شد، چون توبه کرد، همد را ن قرار کشته شد ، وسلیمان را علیه السلام
~~مهترداود،
# ~~د رمشاورت دینی وملکی دخیل گرد انید، وسبب حاد ته درآمده بودن گوسپندان
# ~~شخصی بود (2) د رکشت شخصی دیگر ، که سلیمان را حق الهام داد ، که تخریج
# ~~کرد، وچون مهترد اود د رگذ شت ، سلیمان به تخت خلافت بنشست ms029 ، و بناء
# ~~بیت المقدس که مهترداودنهاده بود، آنر اسلیمان تمام کرد ، ومرغان و
~~بادو جنوانس را
# ~~مسخر او گردانید، وفهم ز بانمرغا ن اورا کرامت کرد ، و بساطی فرمود ،
~~تا به جهت او
# ~~ببافتند. مقدار لشکر او یک فر سنگ در یکفر سنگ، چنا نچه تختاودر میانهآ
~~بسا طی
# ~~بنهادندی . و چها رصد کر سی از را ستاء تخت او بنهادندی ، وچهار صد
~~ازچپ
# ~~تخت او،وبر سرکر سیهاء راست علماء بنی اسرا ئیل واشراف ایشان بودندی ،
# ~~وبر چپاو همهاکا برواشراف جن و انس ، شیاطین وجن دیگرد رگرد آن حلقه
# ~~زدندی، ودر عقبایشان وحو شو بها یم حلقه کردند ی، وزبر آن فرش مرغان
# ~~پر در پر بافته ، چنا نکه تما مت فر ش در زیر سایهٔ‌مر غان بودی، پس
~~بامدا د فرش
# ~~را از بیت السقد س به اصطخر فارس می آوردندیکماه راه ، او اینجا قیلو
~~له فرمودی
# ~~وبعد ازنماز پیشین از آنجا بحد کا بل آوردندی ،و بر سر کوه سلیمان (3)
~~برابر
# ~~ملتا ن یکماه راه ، شب آنجا بودی ، دیگر روز همبران قاعده باصطخر وازا
~~نجا
# ~~بشام: غد وها شهر ورواحها شهر(4). ودر بوادی (5) نمل بگذ شت ، وسخن
~~مهتر
# ~~موران شنید ،وبر وا یتی همه ملک دنیا داشت، و باصحروا یت آنست : که
~~دران
# ~~عهد ملک با بل منو چهر داشت ، واصطخر فارس را بخد مت مهتر سلیمان ،
~~PageV01P039
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_35.png)

# ~~باز گذا شته بود ، و ملکث هند و زمین کا بل به خد مت او مفوض گرد انیده
~~بود ،و آن
# ~~سفر از برای تنزه بود ، وبلقیس که پاد شاه یمن بود (1) وایمان آورد ه
~~بود ، در
# ~~نکاح اوآمد ه ، ومهتر سلیمان را سیصد زن در نکاح بود ، وهفتصد کنیزک
# ~~سریت دا شت . چون مهلت او به آخر رسید ، در بیت المقد س آمد،
# ~~و وضو ساخت ، ود رنما ز بایستا د ، وجا ن به حضرت رب العا لمین
# ~~فرستاد ، ویکسال بایست، تاجن وانس رامعلوم شد، که نقل کرده، ms030 واور اپسری
~~بود
# ~~رجعیم (2) نام به تخت بنشست . والله اعلم بخواتیم الاحوال والاعمال ،
~~والحمد
# ~~علی کل حال .
# یونس التبی علیه ا لسلام
# ~~یونس بن مالک متی از اولاد ابشا (3) بود، وبروا یت توریت، از فرزندان
~~یهودا
# ~~بود، حق تعالی اورا بعد سلیمان علیه السلام ، باهل بدیوسی (4) فرستاد ،
~~که آنرا
# ~~درین وقت موصل میگویند ، واو را ایشان تکذیب کردند ، وایشانرا او بعذاب
# ~~وعده کرد ، وازمیان بیرون رفت. چون عذاب دررسید، قوم او بحضرت حق بنا
~~لیدند
# ~~وتوبه کردند ، قبول افتاد، ویو نسرا فرمان بود ، تادرمیان قوم رود،
~~واورا از توبهآ
# ~~ایشان معلوم بود، بر عزیمت خشم (5) بر آمد ، تادرمیان قوم آورد، چون در
~~کشتی
# ~~بنشست، کشتی بایستاد ، همه اتفاق کردند ، که درمیان کشتی کسی است ، که
~~به
# ~~عقاب خدا ی گرفتار است، قرعه بزدند ، بنام یونس آمد، خودرا در دریا
~~انداخت،
# ~~ماهی رافرمان شد تا اورابگرفت، وچهل روز درمیان شکم ماهی بماند ، نما ز
~~و تسبیح PageV01P040
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_36.png)

# ~~میگفت، تا چون خلاص یافت ، اند ام مبار کش نازک شده بو د ، حق تعا لی
~~به
# ~~جهت صیانت او، درخت کد وبر سرا و بیافرید ، تادر سایهآ آن قوت گرفت،
~~ومیان
# ~~قوم آمد، وایشانرا شرایع آموخت، و اشعیا را بر سر آنقوم خلیفه گردانید،
~~و او پا دشاه
# ~~آن قوم شد، واوازخلق عز لتجست، وروی بعبادت آورد تا آخر عمر، و الله
~~اعلم .
# اشعیا علیه السلا م
# ~~اشعیا بن موص (1) قوم یونس مدت بیست سال بردین حق تعالی بودند، تاملک
~~ایشان
# ~~که صدیق اشعیابود برحمت حق پیوست، قوم براشعیا غوغا کردند واورا
~~بکشتند،
# ~~حق تعالی عدوی قوی رابر ایشا ن گماشت تا همهرا بکشت. و الله اعلم
~~بمالاتعلم و نعلم .
# رمیا علیه السلا م
# ~~وهو با شیة الملک (2) وهب روایت کرد: که حق تعالی حکایت اومیگوید، قوله
~~تعالی :
# ~~او کالذی مرعلی قریة (33) بیتالمقدس بود ، که بخت نصرخراب کرده بود، و
~~در بعضی
# ~~روایات آن قصهآ مهترعز یزا ست . والله اعلم وهو سریع ms031 الحساب یوم العقاب
~~والنوایب.
# دا نیال علیه السلا م
# ~~دانیال دو بوده اند : اصغرواکبر : دانیال اکبر بخواب دیده بود : که
~~خراب شدن
# ~~بیت المقدس ، بردست شخصی باشد ، که مادرا و را بستر باکث (4) نبود ا ز
~~زمین
# ~~با بل عراق، بنا برین ببابل آمدوطلب کرد ، در میان کود کان اورا دریا
~~فت، واورا
# ~~جامه داد وبنواخت ، واو راگفت ملک خواهی شد، وازوخطی بستد بامان خود و
# ~~اقرباء خود وباز آمد، وبرحمت حق پیوست . چون بنی اسرا ئیل زکریا را
~~بکشتند ،
# ~~سنحا ریب (5) ملک بابل بود، بخت نصر را بزرگ گردانید، و بشام فر ستاد .
# ~~و بروایت اهل عجم، بهمن بن اسپند یار اورا فرشتاده بود ، تا هفتاد هزار
~~کس را PageV01P041
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_37.png)

# ~~بران خون که می جوشید بکشت، تا آنخون قرار گرفت و باز گشت، و بنی
~~اسرائیلرا
# ~~برده کرد ، و درمیان ا سیران ارمیا و عزیر ودانیال اصفر بودنا ا ز
~~فرزند ان د انیال
# ~~اکبر. بخت نصر خوابی هایل د ید . دانیا ل اصغر را طلب کرد . ودران وقت
# ~~بخت نصر ملک با بل بود، اورا تعبیر کرد، و آن خط که دانیال اکبر ستده
~~بود باز نمود، و
# ~~بنیا سر ائیل، از شفاعت اوخلاص یا فتند، وبشام با زآمدند ، والله اعلم
~~.
### | عزیر علیه السلام
# ~~عزیر بن سا رما (1) چون از بخت نصرخلاص یافت، وبه بیتالمقد س آمد ، وبا
# ~~و سله (2) انجیر بود وقدری شیرو در از گو شی، آن خرا بی د ید ، درخا
~~طرش
# ~~آمد : که ز ند ه گرد ا نیدن ا ینها چگونه با شد؟ حق تعا لی
# ~~د ر سا یهآ د رختی که او بخفت، صد سا ل1و را در خواب بداشت ، چون
# ~~بید ار شد ، پند اشت که یک ر وز یا بعضی از روز خفته است حیرت کرد ،
# ~~در ان خر و شیر و ا نجیر نگا ه کرد ، بر قرا رخود دید، ود را زگو ش
# ~~ریزه ریزه شده ms032 ، حق تعالی در پیش او زنده گرد انید ، باز آمد و تو ریت
~~را
# ~~جمله املا کرد ، تا بی نقصا نی بنوشتند .
# زکریا علیه السلام
# ز کریا علمیه السلام ابن اذن (3) از فرزند ان مهترداودبود ، واو مرد
# ~~در ودگر(4) بود، و زن اوا شباع بنت عمرا ن بن ما مان بن اسیم بن یغافیم
~~(5) بود .

PageV01P042

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_38.png)

# ~~خوا هر مریم بنت عمر ان  و یحیی علیها لسلام و عیسی هرد و خا له زا د 5
# ~~یکد یگر بو د ند . زکریا مهتر بنی اسرائیل بود ، د رعهد خو دصا حب
# ~~فرما ن وحا فظ تور یت و کا فل مریم . چو ن مریم به مهتر عیسی حا مله شد
~~،
# ~~جهو د ان مهتر زکریا را بفا حشی او نسبت کرد ند و قصد کشتن ا و کر د ند
# ~~از پیش ایشا ن برفت . حق تعا لی او را د ر میان د رخت جا ی د اد ، شیطا
~~ن
# ~~جهود ا نرا بدان درخت رهنمون کر د ، تا ز کریا را به آن د رخت بد و نیم
# ~~کر د ند . زکریا علیه ا لسلا م از حضرت عزت د رخوا ست فرز ندکر د ،
# ~~باجا بت نا فذ گشت .
# یحیی علیه السلام
# یحیی علیه ا لسلام ا بن زکریا بو د ، چون مر یم بکرامت فرزند بی پدر
# ~~مشرف گشت ، زکر یا از حضرت عزت فرزند خواست اجابت آمد ، علا مت
# ~~اجابت التما س نمود ، خطا ب آمد: که نشان آنست، که با قدرت و صحت
# ~~در سه روز سخن نگویی مگر با شارت حق تعالی، ا و را یحیی کرامت کرده
# ~~شد ،حصور (1) با قد رت زن نخواست ، و هر گز بزنا ن ننگریست ، گناه
# ~~نکرد و نه اند یشید . د ران عهد ملکی د ختر ی دا شت باجما ل ، وز ن آن
# ~~ملک زال شده بود ، میخو است تا دختر خود را بجاء خود، ms033 د رنکاح ملمک
# ~~آرد ، مهتر یحیی منع کر د ، د ختر را بیا را ست، وملک رامست کرد ، ود
~~ختر
# ~~را نز د یک ملک فرستاد ، وگفت : تا سر یحیی را پیش تو نیا رد ، ملکن
# ~~را دستند هی . پس سر یحیی را ببریدند ، وآن خون میجو شید ، تا بخت نصر
# ~~هفتا دهزا ر کس را برا ن خون بنکشت تا بیار امید ، و بعضی گفته ا ند :
# ~~ارطا جوس (2) مجوس ایشان را بکشت ، و بروا یتی ر زین اشکا نی یکی
# ~~از ملوک طوایف بود . و الله ا علم بما فی ا لغیبة (3) مستور .

PageV01P043

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_39.png)

# عیسی علیه السلام ابن مریم
# ~~عیسی علیه السلام ابن مریم بنت عمر ان بن ماثا ن بن اشم بن مامون بن
~~یعا قیم
# ~~بن ولید بن د اود علیه السلام (1) نام ماد رمریم حنه بنت قا قور . چون
~~ماد ر مریم
# ~~حامله شد ، نذ رکرد ، فرزندیکه بیارد ، برخد مت خد ای تعالی وقف باشد .
~~چون
# ~~د ختر آورد، بخد مت زکریا برد ، چون مریم بالغه شد ، بوقت طهارت و غسل
# ~~بجانب شرقی پرده بست ، وغسل کرد ، و جبرئیل علیه السلام ، بفرمان رب
~~العزت
# ~~روح عیسی را درجیباودر دمید . بقول حسن بصری هفت ساعت حامله بود ،
~~وبقول
# ~~مجا (2) نیمروز، واز راه دهن بر زمین نهاد ، واین وضع ، دربیت اللحم
~~بود ،
# ~~ودر زیر نخل خرماء خشک ،ود ران وقت پادشاه هرداس (3) بو د ، و یوسف
# ~~نجار ، که پسرخال مریم بود ، بفرمان زکریا، خد مت محراب او کردی ، از
~~بیم
# ~~هرداس اورا بگریزانیده بود ، و به بیت اللحم آورده ، چون مهترعیسی علیه
~~السلام
# ~~برزمین آمد ، نخل خرماکه خشک بود تازه شد ، و برگ بیرون آورد ومیوه دا
~~د.
# ~~چون قوم بطلب ایشان بیا مدند ، مریم خاموش بود، جوابقوم را به عیسی
~~علمیه السلام
# ~~اشارت کرد ، مهترعیسی گفت : انی عبد الله آتا نی الکتاب وجعلنی نبیا و
~~جعلنی
# ~~مبار کا (4).
# وچون سیز ده ساله شد ، بد ووحی ms034 آمد ، وعمراو سی وسه سال در پیغا مبری
# ~~بود ، وسیزده سال د یگر، حق تعالی او را به ملک نصیبین (5) فرستاد ،
~~نام او
# ~~داد (6) بود ، واوبت پرست بود ، وزمان زمان طب بود، حق تعالی مهتر عیسی
~~را
# ~~در معجزات داد ازجنس طب که خارق عاد تست ، چنانکه مرده بدعاء او زنده
# ~~شدی ، ونا بیناء مادر زاد بینا گشتی ، وپیس را اندام بقرار باز آمدی ،
~~وهر چه
# ~~شب خورده بودنداز طعام وشراب، بجهت بامد اد ان نهادهآ ایشا نرا ازان
~~اعلا دادی.

PageV01P044

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_40.png)

# ~~چون حوار یان بد وایمان آوردند ، از گل مرغی بساخت ، در وی دمید ،
# ~~پران شد، به التماس ایشان خوا ستند بد عاء او از آسمان ما یده آمد، وبد
~~وهر که
# ~~ایمان نیاورد ، خنزیر شد یعنی خوک (1) .
# جا لینوس حکیم بد وایمان آورد ، وجهود ان قصد کشتن او کرد ند ، از پیش
# ~~ایشان گریخته بموضعی رفت ، شخصی رابطلب او فر ستادند ، حق تعالی .هتر
~~عیسی را
# ~~به آسمان برد ، وآن شخصر را بصورت عیسی گرد انید ، چون بیرو ن آمد ،
~~اورا
# ~~بر دار کردند ، ومهتر عیسی علمیه السلام به آسمان چها رم بنر مان خد ای
~~تعا لی
# ~~بعبادت مشغول گشت ، تا آخر فرود آید ، بردین محسد علیه السلام ،وعمرا
~~ودر ان
# ~~وقت سی وسه سال بود . چون از آسما ن فرود آید ، چهل سال دیگرد رجهان
~~باشد
# ~~وبردین محمد علیه السلام، واز قبیلهآ ادن (2) زن خواهد ، واورا فرزند
~~ان بسیار
# ~~آیند ، وهریک حج وعمره گذ ارند بامهدی وا صحاب کهف ، وچهل سال مملکت
# ~~ونبوت راند . والله اعلم بالصواب .
#    اسماعیل الذیح علیه لسمره
# ~~ماد رمهترا سماعیل ها جر بود . واورا ملک مصر بخشید ه بود مرساره را ،
~~وقتی
# ~~که کرامت ساره ظاهر شده بود ، وآن چنان بود ، که چون مهتر ابراهیم بز
~~مین
# ~~مصر رفت از حران، ملک مصر صاروق (3) فرعون بود، واورا ازحال جمال ساره
~~PageV01P045
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_41.png)

# ~~اعلام دادند ، ساره را بنزدیک خود برد ، خواست تابدو ms035 تعلق سازد ، دستش
~~خشک
# ~~گشت، ازو دعا خواست، دستش بحال صحت باز آمد . کنیزک قبطی را که درحرم
~~او
# ~~بود باو بخشید ، و گفت: ها اجرک (1) اسم آن کنیزک هاجر شد . چون بخدمت
~~مهتر
# ~~ابرا هیم علیه السلام آورد ، بخدمت او بخشید، ومهتر اسماعیل از بطن
~~اوبود .
# ~~واسما عیل از اسحاق به سیزده سال مهتر بود ، وخلیل اورا بغیت دوست
~~گرفت،
# ~~ساره را غیرت آمد و گفت : ا ورا از نزدیک من بجای دیگر نتل کن .
# ~~ابراهیم خلیل الله علیه السلام هاجر واسما عیل را بزمین حجاز آورد ،
~~بموضعی که
# ~~شهرمکهاست ، بفرمان حق تعالی . واسماعیل در ان وقت شیرخوا ره بود ،
~~وبروایتی
# ~~سه سا له وبروا یتی سیزد ه ساله ، مهتر ابرا هیم سه روز نزدیک ایشان
~~مقام گرفت
# ~~و برفت، وچون عطش برایشان غالب گشت، حق تعالی چاه زمزم را به جهت ایشا
~~ن
# ~~ظاهر کرد ، وقوم جرهم که اعراب یمن بودند ، ومضاض (2) ابن عمر والجرهمی
# ~~ملکایشان بودهاست، به سبب آن آب آنجا ساکن شد . مهتر اسما عیل میان
~~ایشان
# ~~بزر گ شد، وز با نعربی از ایشان بیاموخت ، ومهتر ابراهیم علیه السلام ،
~~پیوسته
# ~~بدیدن ایشان آمدی، وبنمر مان حق تعالی خانه کعبه بموافقت مهترا سما عیل
~~بساخت
# ~~از بیخ کوه طور سینا وکوه لبنان وکوه جودی ، و کوه حری. وچون خانه
~~ساخته
# ~~شد ، جبرئیل اورا تعلیم کر د ، حج ومنا سک بجای آور دن ، وقربان نکرد ،
~~در
# ~~شب ترویه (3) بخواب دید : که خیز پسر را قربان کن ، تا آنجا که حق تعا
~~لی فدا
# ~~فرستا دش . پس اسماعیل زن خواست، دختر مضاض ابن عمرو سیده نام، واورا
~~از
# ~~آن فرزندان آمدند، و بسیار شدند ، وعما لقه را از دیا ر مکه وحجاز نفی
~~کردند
# ~~و برشر یعتابرا هیم و ملت حنیفی بودند ، وعمر اسماعیل صدوسی وهفت سال
~~بود .
# ~~وها جر پیش از ووفات یافته بود، واو راد رحجرهٔ‌ کعبه نهاده بودند. چون
# ~~اسما عیل علیه السلام برحمت حق ms036 پیوست ، اورا جوار مادرد فن کردند .
~~والله اعلمم
# ~~باحوال اصحاب القبور.

PageV01P046

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_42.png)

# قید ار بن اسماعیل
# ~~مادر قید ار ام سلمی بود بنت حارث بزمضاض بن عمر و بن جرهم ، وقیدار را
~~هفت
# ~~خصلتداده بود خدای تعالی ، که درزمان او کسرا نبود، یکی آهورا در تگ
~~بگرفتی،
# ~~دیگر تیراند اختی ، که هر گزخطانکردی. سیوم از دور بد یدی. چهارمقوتی
~~عظیم دا شت.
# ~~پنجم هیبتی تما م د اشت . ششم شجاعت . هفتم در شبا ر و زی گر د هفتادزن
# ~~بگشتی ، وقو تیکه د اشت ، ذره ازان سا قط نشد ی ، والله اعلم با لصواب
~~.
### | نست (1)
# ~~نا م نبت سعد بو د ، ما د رش د ختر زید بن کهلا ن بن سنا بود ازا و لاد
# ~~قحطا ن ، واو را ازبرا ی آن نبت خواند ندی ، که ما در و پد رش در را ه
# ~~یمن یر فتند ، مبا درش د رحا ل و لاد ت ا و بمرد ، وپدرش ا و را بر
~~گرفت،
# ~~و در غا ر کوهی نها د . چو ن ما را ن بیحد می آمد ند ، پد رش هم از ان
# ~~رنج بمرد، واوچهل ر وز آ نجا بماند ، تا کسی بگذشت و اورا بر گرفت،
~~ونبت
# ~~نام کرد، یعنی ر ویا نیده ا یزد بقد رت خود جل جلا له وعم نو اله وتم
~~فضا له ،
# یشخب (2)
# ~~نا م مادر یشخب حظا نه بود ، بنت علمی بن جرهم ، اور ا یشخب از برای
# ~~آن گفتند ی . که رند8 1 ور1 ا ولا دا سحاق بکشتند ، و او سو گند خور د
~~،
# ~~که هزا رتن را از ا ولاد اسحاق برسرگور بند  خود بکشد . پس هزار کس
# ~~را بر سر گور آن بنده سر ببرید ، اورا ازان جهت یشخب گفتند ، یعنی
# ~~خونریز ، والله اعلم .
### | عرب
# ~~ما در یعرب بهنده بود ، بنت واسع بن الیعری ازعما لقی ، ا ورا یعرب
~~برای
# ~~آن گفتند ی که ms037 ماد رش او را مرد ه زا د ، خدا ی تعالی اورازنده
~~گردانید.

PageV01P047

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_43.png)

# ~~یعرب نام کردند ، و بعضی گو یند که او زند ه آمد : و بروایت دیگرنام
~~اویمن
# ~~بود ها ست ، و الله ا علم .
### | ا لهمیسع
# ~~ما د ر همیسع حارته بود بنت مرا عم بن د را عه (1) ا ورا همیسع برای
# ~~آن گفتند ی ، که بز رگ همت بود ، و هیچکس بر اولاد ا سحاق ، د ست
# ~~نیا فت الا 1 و، ملک شا م وحجا ز و یمن بگرفت ، و به فسطاط مصربرفت،
# ~~وا ز ز مین فا رس نیز بعضی بگرفت ، وهر که اورا بد ید ی در سجد ه
# ~~فتاد ی از هیبت . والله اعلم .
### | ذد(2)
# ~~نا م ما در ا ود حنیه بود بنت قحطا ن (3) وا ین ا ذد به بیست و چها ر
~~زبان
# ~~سخن گفتی، و به بیست وچها رنوع خط نوشتی ، و از اولاد اسماعیل علیه
~~السلام
# ~~نخست کسی که خط زو شت او بود . و الله اعلم .
### | د
# ~~ما در اد سلمی بنت حارث بن ما لک بن جما ره بن لحم (4) او را برای آن
~~اد
# ~~گفتند ی، که بلند آوازبود ، چنا نکه صوت او د وا زده میل شنید ه شدی ،
~~به
# ~~حسن وجما ل ا وهیچکس نبو د . و الله اعلم .
### | عد نا ن
# ~~ما د رعد نان دختر یعرب بود بن قحطان . وعد نان سخت نیکو روی بود ،
# ~~چنا نکه چشم در د یدار اوخیره بماندی . د رنسبت مصطفی علیه ا لسلام ،
~~از
# ~~عد نا ن تا اسما عیل اختلاف بسیا ر است ، هم د رعد د مردان و هم د
~~رنامهای
# ~~مرد ا ن . پیغا مبر ما صلی الله علیه و سلم فر مود که : PageV01P048
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_44.png)

# ~~«نسبتی اذا بلغتم عدنا ن فامسکوا» (1) گویند عدنا ن ر وزی تنها نشسته
~~بود
# ~~هشتاد سوار از دشمنا ن او ، روی با و ms038 آوردند ، با ایشان قتا ل کرد
# ~~1 سپ او کشته شد ، او قصد کوه کرد دریافتندش، ازخدای زینهار خواست
# ~~دستی از کوه پیدا آمد واورا بگر فت و بر سر کوه نها د ، تاریکی عظیم
# ~~بیا مد ، آن سواران را هزیمت شده ، هلاک گشتند ، آنر اهم از معجزات
# ~~مصطفی علیه السلام میگیر ند .
### | معل
# ماد ر معد هم بنت یشخب بن یعر ب بن قحطان بود ، بروایت د یگر گویند
# ~~ما درش مهدد بنت لحم بود (2) و از برای آن او را معد خواند ندی که هر
~~گز
# ~~زین از پشت اسپ جدا نکردی ، و سلاح پو شیده بود ی بر ای جنگ
# ~~بنیا سر ا ئیل، و الله اعلم با لحقیقة وا لصو اب.
### | نزار
# ما د ر نزا ر معا ره بنت شنه بن عوی بن جرهم . وبر وا یت د یگر :
# ~~معا ویه بنت جوشن (3) اورا اب الا باء(4) گفتندی، ونزارش از برای آن
# ~~گفتندی : چون ازمادر بزاد، پدرش یک هز ارشترقربان کرد، اشراف عرب اورا
# ~~گفتندی : که این سخت نزاراست ، یعنی حتیراست ، والله اعلم با لصواب .
### | مضر
# ما در مضر عقیل بو د بنت عرک بن عد نا ن بن نزا ر ، و بروایت دیگر
# ~~سوده (5) بنت عد نا ن . و الله ا علم با لصو اب .

PageV01P049

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_45.png)

### | لیا س
# ما در ا لیا س عمقا بود بنت ایاد بن احاطب بن عمروبن حمیر ، وبروایت
# ~~د یگر ربا ب بنت جد ه بن معد (1) واز برای آن اورا الیا س گویند : که آ
~~نگاه
# ~~ز ا ئید ه (2) شد ، که مادر و پد رش نومید شده بودند از فرزند ، ازغایت
# ~~پیری ، و الله ا علمم با لحقیقه .
### | مد رکه
# ما در مد رکه حد ف بنت عامیر . . . (3) بن حارث بن ام ا لةیس (؟) بن.
# ~~ثعلیه بن مارب بن ازار بن عو ب . و بروایت د یگر خذف بنت حلوا ن
# ~~بن عمر وبن ا لحا ms039 رثه بن قضاعه (4) .
### | خزیمهآ
# ما درخزیمه سلمی (5) بنت اسد بن ربیع بن نزا ر بن معد . و بروایت
# ~~د یگر سلمی بنت ا لحا ق بن قضا عه (6) . او را خزیمه برای آن خوانند
# ~~که اوقبیلهٔ‌ یعر ب وقحطان بیک جا پیو سته کرده بود، والله اعلم .
### | کنا نه
# ~~ما در کنا نه هند بود ، وگویند دعوانه بود ، دخترقیس بن عمر وبن عید ان
~~بن مضر
# ~~بن نزار (7) و او مردی بزرگ همت وعظیم درشت خوی بود .
### | النضر
# ~~نام نضر (8) قیس بود، وما درا و برهبنت مره بن اد بن طلحه بن الیاس بن
~~مضر(9) PageV01P050
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_46.png)

# ~~اورا قریش خوانند : از انکه بر همه عرب چیرگی (؟)د اشت، و قریش جا
~~نوریست
# ~~در دریا ، که بر همه جا نور ان آبی چیرگی (1) دارد ، پس نضر را بدان
~~(2) مانند
# ~~کردند وقریش خوا ندند ، والله اعلم .
### | مالکی
# ~~ما درمالک عا تکه بنت عد وان بن عمرو بن قیس بن غتلان (3) بود، واودوبر
~~ادر
# ~~داشت : یکی بحلد و دوم قفلت ، وازقفلت نسل نماند (4) .
### | فهر
# ~~ما در فهرحید اء بنتعا مر بن حا رث بن مضاض بن حدده بن عا مر بن سعد
~~الجر همی
# ~~بود(5) ونام وی عا مربود، و رئیس مکه بود ، درحرب حسا ن حمیر ی که ملک
# ~~یمن بود، با وی حرب کرد، که حسا ن خواست تا سنگهاء مکه به یمن برد ،
~~اولاد
# ~~قریش با او حرب کردند، و هزیمت کرد ، او را بگرفتند ، وفهر رئیس ومقد م
# ~~سالارعرب بود . والله اعلم بالصواب .
### | غالب
# ~~ماد رغا لب لیلی بود ، بنت حا رث بن سعد بن هذیل بن مدر که بن الیاس بن
~~مضر
# ~~بن نزار (6) و او بروایت دیگردخت حارث تمیم بن سعد الجرهمی بود . والله
# ~~اعلم با لصواب .
### | لوی
# ~~مادرلوی سلمی بنت عمر وبن سعد بنحا رت بن عمر و العاص ، بن حا رث الخز
~~اعیه PageV01P051
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_47.png)

# ~~و بروایت دیگر : ما درش عا تکه بنت یخلد (1) بود ms040 .
### | کحب
# ~~ما در کعب ماریه بنت کبب بن العین (2) بود ، واورا دو بر ادر بود (3) :
# ~~عما مه واسامه، از یشا ن نسل بسیارماند ، وبرادرش (4) ازا ولاد حسن بن
~~یسع الله
# ~~بن اسد بود ، ودرهمه عرب مشهور بود و مذکور ، والله اعلم با لصوا ب
### | هر5
# مره جد ابو بکر صدیق وطلحه وعکرمه وسعید بن مسیب ، ومحمد منکد ر(5) و
# ~~امسلمه بود ، ما درمرد وحشیه بنت شیبا ن بن ا لحارث بن فهر بوده، بعضی
~~گو یند
# ~~ما دروی محشیه بود (6) واین همه صحا به که برشمرده شد ، از نسل مره
~~بودند
# ~~چنا نکه هر یک بموضع خود گفته شود .
### | کلاپ
# ~~کلاب بن مره جد عبد الرحمن بن عوف ، وسعد بن ابی الوقا ص ، ومادر
# ~~مصطفی علیه السلام و التحیه . وما در کلاب هند بن سریر بن معلیه ا لحرث
# ~~بن فهر بود . وبروایت د یگر هند بنت حار ثه الماریه بود . (7)
~~PageV01P052
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_48.png)

### | قصی
# ~~نام قصی بن کلاب زید بود ، وقریش او را مجمع القبا یل گفتندی، برای
~~آنکه
# ~~جمله قریش راجمع کرد درمکه ، ودارنده ساخت ، برای امارت قریش مفتا ح
# ~~کعبه از بنی خز اعه بستد، و دخترخلیل بن حبشی الخزا عی (1) را نکاح
~~کرد، اورا
# ~~از د خترخلیل چهار پسر آمد : عبد مناف و عبد الد ار وعبد العزی (2)
~~وعبد .
# ~~اما فرزند ان عبد جمله در بادیه رفتند ، عبد الد ار(3) در روز احد کشته
~~شد ند
# ~~مگرعثما ن طلحه که اواسلام آورد ، ومصطفی علیه السلام مفتا ح کعبه بد و
~~داد
# ~~پس ازان به براد ر اوشیبه داد ، وعبد العزی : خد یجه کبری رضی الله
~~عنها
# ~~ازفرزند ان اوبود ، واما عبد مناف چنا نکه تقریر یا بد . والله اعلمم
~~با لا سرار
# ~~المشهورة والمکشو فة (4) .
# خب شناف
# حارث   6بو5 %~% محرمر %~% شم عب لیفوث المطلب
# ~~مادرعبد منافرا قمر گفتندی ، ازحسن وجمال وی ، ونام عبدمنا ف مغیره بو
~~د
# ~~بعد ازقصی پدرش مهتری و امارت قریش به وی رسید ms041 ه بود، واورا دو پسر آمد
# ~~بیک شکم : هاشم وعبدالشمس پشتها بهم باز چفسید ه (5) و عبدمناف ایشا
~~نرا
# ~~به تیغ از یکد یگرجد اکرد . ها شم جد مصطفی علیه السلام وعبد الشمس پدر
# ~~امیه وجد معا ویه وجد عثما ن رضی الله عنه بود ، والله اعلم بالصوا ب
~~(6) .

PageV01P053

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_49.png)

# ها شم بن عبد منا ف
# ها شم بن عبد منا ف ، نام او عمروبود، و اوراها شم برای آن گفتندی، که در
# ~~قحط مکه نان بسیار در کا سهثر ید (1) کردی و خلق را دادی ، و پا رسی
~~هشم
# ~~نا ن د رکاسه شکستن باشد ،واورا هاشم نام کر د ند(2) وسنت نها دمر قریش
# ~~را ، تا در تا بستان بشام رفتی ، ودر زمستا ن به یمن . و مادر ما شم
~~عاتکه
# ~~بنت هلا ل بن فا لع بن ذکوان (33) ومهتری وفرما ند هی (4) قریش بعد
~~ازعبد مناف
# ~~بوی رسید ، و از فرزند ان او نسبت که باقی ما ند از دو پسر ماند، از
~~اسد بن ها شم
# ~~و از عبدالمطلب بن هاشم ، اما آن از اسد که پدرفاطمه بود ما در علی ابن
~~ابی
# ~~طا لب کرم الله وجهه، او بشام رفته بود به تجا رت . بعد ازومهتری به
~~پسر او رسید
# ~~مطلمب ، وبعد ازو به عبد المطلب که جد مصطفی صلی الله علیه وسلم بود
~~رسید ، والله
# ~~اعلم والحمد لله.
# عبد السطلمب بن ها شم
# عبدا لمطلب بن ها شم بن عبد مناف . نام عبد المطلب شیبة ا لحمد (5) بود
# ~~وسبب نام اوآن بود ، که چونها شم به تجارت بزمین شام رفت، بمدینه رسید،
~~سلمی
# ~~بنت عمر والنجاریه (6) ر ا بخواست ، وعبدا لمطلب در صلمب اوبود وبرحم
# ~~مادر رفت، وهاشم در شام برحمت حق پیوست، سلمی عبد المطلب را بزا ذ، ودر
# ~~میا ن خالان خود بزرگ شد، و به برنایی رسید ، وسلاح بردست کرد، ود
~~رجمال
# ~~آیتی بود، ود ر تیر اندا زی ود ms042 یگرسلاح از همه بنی اخوال بر سرآمد ، تا
~~با بت PageV01P054
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_50.png)

# ~~بن المنذر بن حسان بن ثا بت (1) شاعرمصطفی علیه السلام والتحیه بمدینه
~~رسید
# ~~جمال وتیر اندازی عبدا لمطلب را بدید بمکه آمد ، ومطلبعم اوراخبر کرد ،
~~عم
# ~~او بطلب بر اد ر ز اد ف خود بطرف مد پنه آمد ، در کمین میبود ، تا
~~جوانان
# ~~مد ینه به تیر اند ازی بیرو ن آمد ند، وشیبة الحمد درمیا ن ایشا ن بود،
~~مطلب ا ور
# ~~بشناخت، گر یه بر ویغا لبشد، خودرا ظاهر کرد ، و اورا د رکنارگرفت ،
~~وجا مه
# ~~بپوشا نید واز ما د ر بستد ، ودر عقب خو د. بر مر کب جماز ه بنشا ند،
~~واوهیچ
# ~~فرزند نداشت ، تا چون بمکه رسید خلق اورا بدیدند گفتند: مطلب آ مد و
~~عبدی
# ~~نیز آور د خود را ، یعنی بند ، نا م عبد ا لمطلب بر وی نشست . چونن
~~مطلب
# ~~د رگذ شت مهتری قریش بوی رسید ، و الله اعلم .
# عبد الله بن عبد المطلب
# اصحاب قصص و تواریخ چنین روایت کنند : که عبد المطلب بخواب دید
# ~~که بر و، چاه زمزم را عمارت کن ، ود ران وقت چا ه زمزم خراب گشته بود
# ~~چون عمارت آغا زشد ، باو قریش مناز عت کردند ، ززد کیا هنی رفتند بشا م
# ~~دررا ه تشنگی برا یشان غا لب شد ، -قتتا لی ا ز زیر پا ی پسر (2) عبد
~~المطلاب
# ~~چشمهآ ظاهر گردانید ، تا غمه آب بخوردند و آن منا زعت ازمیا ن ایشا ن
~~رفع شد
# ~~وعما ر ت ز مرم او را مسلم داشتند ، ود ران وقت عبد المطدب
# ~~را یک پسر بیش نبود، الحرث بن عبد المطلب . با خود نذ رکرد ، اگرخد ای
~~اورا
# ~~ده پسردهد ، یکی راقر با ن کند، حق تعا لی اورا ده پسر داد ، اسامی این
~~بود
# ~~که در قلم آمد : حرث ، وضرار، ومقوم ، وعبد مناف، وابو طا لب ، و حمز ه
# ~~وعبا س ms043 ، وعبد العزی ، وا بولهب، وعبد الله پد رمصطفی علمیه السلام
~~والتحیه (3)
# ~~با پسران قصهٔ‌ نذ ر د رمیان نهاد ، وهمه تسلیم شد نذ ، در کعبه آمد ،
~~پیش هبل قرعه
# ~~اند ا خت، برعبد الله آمد ، واو کهتر ازهمه بود ، خواست تاقربا نش کند
~~، PageV01P055
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_51.png)

# ~~قریش نوغا کردند ، که نگذاریم که نباید که سنت شود، بنزد یک عرا فه (1)
~~حجاز
# ~~رفت ، عرا فه گنمت : قرعه انداز برشة پسر ود رمی افزای، تا آنجا که
~~قرار گیرد
# ~~تا بصد شتر رسید، قرعه برشتر آمد ، همه را قربا ن کرد ، ودست پسر(2)
~~بگرفت .
# ~~وبه جهت پسرخود عبد الله دختر وهب بن عبد مناف بخواست آمنه نام ،
~~واومادر
# ~~مصطفی صلی الله علیه وسلم بود . چون مصطفی علیه السلام ازصلب پد ر، به
~~رحم
# ~~ما درخود آمد ،د رشکم بود که عبدالله نقل کرد ، وچون چند سا له شد عبد
~~المطلب
# ~~وفات یافت ، مصطفی علیه السلام یتیم بی پد ر وما در بماند، والله غالب
~~علی امره .
# مأم ا لا نبباء وتاج الا صفیا
# ~~صاحب الصمامه والتاج، والقرد والمعراج، صلی الله علیه وعلی اله واصحابة
# وعلی جمیع الانبیاء والمر سلین طا لع مولود النبی محمدص (3)
# اطانل هم
# ص ایت %~% ش
# ~~ولادت مصطنی صلمی الندسلیه والسلام، روز دوشتبه بود ،د وازده روز گذشته
~~بود ازماه
# ~~ربیع الاول. دوما دگذ شته برد(4) از سالفیل ، در عربعام الفیل خوانند.
~~روز بیستم PageV01P056
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_52.png)

# ~~ازماه نیسان بر هفتصد وهشتاد و نه از ذو القرنین (1) ، وچهل سال گذشته
~~بود از ملک
# ~~نوشیروان (2) .دوازده سال ما نده بود ازملک عمر و بن هند ملک الحیره
~~(3) .
# ~~ولادت او در مکه بود، در شعب بوطالب (4) ، در منز لگاه پدرش عبدا لله ،
~~د رون
# ~~.... (5) القصوی ، درخانهٔ‌ محمد بن یوسف (6) دردست چپ خانه ازدر آمدن
# ~~آن (7) و اکنون آنخا نه مسجد است .
# ~~احوال او صلی الله علیه وسلم همین جا بیاریم ، تا بابی جدا گا نه نباید
~~آورد.
# ~~چون پدر پیغا مبر صلی الله ms044 علیه وسلم در گذشت او دوماهه بود ، چنا نکه
~~رسم
# ~~عربست اورا بد ایه دادند ، نام دایه حلیمه بود از بنی سعد بن بکر ،
~~پیغا مبر
# ~~صلی الله علیه وسلم را به بنی سعد ببرد ، چهار سال بداشت ، پس بما درش
# ~~آورد ، ما در او را بمد ینه برد پیش برادران خود ، چون باز گشت در راه
~~فوت
# ~~شد منز لیکه آنرا ابواء (8) گویند میا ن مکه ومد ینه ، وام ایمن مولی
~~(9) پیغا مبر
# ~~صلی الله علمیه وسلم او را بمکه باز آورد، ازپس مرگ ماد ربه پنج روز.
~~از ان
# ~~پس یکسال و دوماه و بیست و پنج روز عبد المطلب گذشته شد . از پس مرگ
# ~~عبدا لمطلب به چها رسال ابوطالب اورا به شام برد تا بحیرا را هب را
~~بدید (10)
# ~~از پس آن چهار سال و نه ماه وشش روز بتجار ت با خد یجه مشغو ل گشت
~~PageV01P057
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_53.png)

# ~~و بشام رفت: و نسطور (1) راهب را بدید ، بمکه باز آمد ، بیست وچهار سا
~~له
# ~~بود ، و از ان پس بدوماه خد یجه را رضوان الله علیها بزنی کرد ، و از
~~پس آن
# ~~بده سال بنیاد کمبه ا نو کردند ، ودر قبایل عرب خلافی ا فتاد در نها دن
# ~~حجر الاسود ، بحکم اشارت مصطفی صلی الله علیه وسلم رضا دادند وبران
# ~~برفتند . واز پس آن به پنج سال بر وی وحی آمد ، وپیغا مبر علیها لسلام
~~والتحیه
# ~~دران وقت چهل ساله و دوازده روزه بود ،وحی روز آدینه بیست و هفتم ماه
# ~~رجب تعمد ، و از پس آن به پنج سال جنگ حصار ذمب (2) بود ، و از پس آن
# ~~به چهار سال و دوماه ودو روز ، مرگ ابوطا لب بود ، واز پس مرگ ابوطا لب
# ~~سه روز مر ک خد یجه بود ،و از پس مر ک خدیجه بسه ماه و شش روز هجرت
# ~~طا یف بود . زید بن حا رثه (3) را با خود ببرد ،و بیست ms045 وهشت روز آنجا
~~ببود
# ~~و بمکه باز آمد ، و از پس آن بیکسال وشش ماه و شش روز معرا ج بود . و
# ~~از پس آن بیکسال و دو ماد و یکروز هجر ت بود از مکه بمد ینه ، و پیغا
~~مبر
# ~~علیه السیلام درین وقت پنجاه سا له بود ، میا ن مبعث و هجرت دو ازده
~~سال بود
# ~~ونه ماه . واز پس آن چهار ماه وچهار روز تز ویج فاطمه بود رضی الله
~~عنها . واز
# ~~پس تز ویج ذاطمه به چهارده روز فاطمه را به علی کرم الله وجهه سپرد ، و
~~از پس
# ~~هجرت بیک سال ونه ماه، روزه ماهرمضان فریضه گشت، و از پس آن به سیزده
# ~~روز فرما ن آمد بقبله گردانیدن از بیت المقدس بسوی کعبه، واز پس آن
~~یکماه
# ~~و دو روز کا ر زار بدر بود ،و از پس آن بیکماه کار زار بنی سلیم بود و
~~پس آن به
# ~~شش ماهوچهار روز ولادت حسن بود بن علی کرم وجهه و رضی الله عنهما ، واز
~~پس
# ~~آن به بیست روز حرب احد بود . واز پس آن بیکسال ودو ماه ودهروز کارزار
# ~~بنی النضیر بود ، واز پس آن بیست وهشت روز ولادت حسین بن علی بود رضی
~~الله عنه
# ~~و از پس آن بششما ه و یازده روز تزویج ام سلمه بود واز پس آن بیکماه و
~~بیست و PageV01P058
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_54.png)

# ~~پنج روز تزویج زینب بود ، و از پس آن به سهروز ، کارزار بنی غسان بود ،
~~و از پس آن
# ~~بلکماه و نه روز کارز ارذی قرد بود ،و از پس آن به پنج ماه و بیست ومفت
~~روز
# ~~غزوة الحد یبیه بود واز پس آن به پنجماه و بیست و یکروز کارز ارطا یف
~~بود، واز
# ~~پس آن ولادة ابرا هیم بود پسرمصتفی صلی الله علمیه وسلم ازماریة
~~القبطیه ، واز
# ~~پس آن بشش ماه ویازده روز غز و تبوک بود، واز پس آن به پنج ms046 ماد و پنج
~~روز
# ~~نزول براء تمن الله ورسوله (1) بودواز پس آن بدو ماد وهژده روز وفات
~~ابر اهیم
# ~~بود ، وآنروز کسوف آفتاب بود، چنا نچه تمام آفتا ب سیاه شده بود ، از
~~بس آن
# ~~بیکماه و دو ازده روز حجة الوداع بوذ ، مصطفی صلی الله علمیه وسلم همه
# ~~حره خودرا بر ا بر برده بود ، وا ز پس ان بد و ماه وشش روز به بیماری
~~افتا د
# ~~پیغا مبر علیه السلام بود ، وچها رده روز بیما ر بود . وفرمان یا فت ر
~~وزد وشنبه دو از دهم
# ~~اول ماهر بیع الاول ، وده سال ودوماه گذشته بود ازهجرت، روز بیست وپنج
~~ازماه
# ~~ابا ن ، سال بر نهصد و چهل وچها ر روز ازذو القرنین، روز نهم از اسفند
~~یار ماه، سال
# ~~بر یک هز اروسیصد از بخت نصر .
# صلی الله علیه رسلم ، وعلی آله واصحا به
# الطیبین والطاهرین والله اعلم بالصواب
# صفات گز بده و اخلاق پسند ید ه مصطفی علیه الصلوه والسلام
# ~~روا یت میکند امیر المومنین علی ابن ابی طالب کرم الله وجهه ، که
~~پیغامبر باهیبت
# ~~بود ، چنا نکه هر که از دورش بدیدی بترسیدی ، چون نزدیکتر او آمدی بیار
~~امیدی
# ~~خوشدل گشتی وشا- روی بودی وروشنائی از روی او همی تافتی ، ببالا، دوبهر
~~بود
# ~~که اگر مرد دراز با لا با او برفتی ، ازو فروتر نمودی، گردسر بود ، جعد
~~موی بود
# ~~و بر بنا گوش ا یستا ده بودی ، چون فرو دگذ اشتی بسر کتف رسیدی ، چون
~~باز
# ~~کشید ی باز بجای خود شدی ، فراخ پیشا نی بودی ، کشاده ابرو بود ، در
~~میا ن
# ~~د و ابرو او را رگی بود، چون در خشم شدی پیدا آمدی، بار یک بینی بود،
~~بار یک
# ~~لب بو د ، کشاد د دندان بود، گرد روی بود شیرین سخن بود : لطیف آواز
~~بود
# ~~موی سیاه بود ، سیید عارض بود. وخوب گردن بود، معتدل اند ام بود . پشت
~~او
# ~~وشکم راست بود، ms047 فر اخ بر بود ازسینه تا ناف اوخطی از موی خورد (1) د
~~مید5، PageV01P059
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_55.png)

# ~~چنا نچه بقلم بنگارند ،در از ساعد بود، پهن کف بود، با ریک انگشت بود ،
~~در از
# ~~انگشتان بود ، انگشتان او کشاده بود ، دراز ناخن بود ، نگریستن او
~~بدنبا لهآ
# ~~چشم بود ، بیشتری در زمین نگر یستی آهسته بود ی بی ترش روبی، وشادگان
~~بود
# ~~بیخندیدن ، حکمش عدل بود ، گفتا رش حکمت بود ، پیشه اش سخاوت بود ، پرد
~~ل
# ~~بود، نرم گوی بود، صعب خوی نبود، بدی رامکافات نکردی ، گناه را عفو
~~کردی،
# ~~در میان دو کتف وی خالی بود سیاه از دینار کمتر ، چنا نکه بزرد ی زدی ،
~~وآن
# ~~مهرنبوت بود ، از وی بوی خوش آمدی، ما نند بوی مشک، که پیش ازو ، و پس
~~از و
# ~~کسرا چنا ن نبوده ، صلوات الله علیه وعلی آله واصحا به .
# معجزات مصطفی علیه السلام
# بدان ا سعدک الله تعا لی : که پیغا مبر را صلی الله علیه وسلم معجزات
~~بسیارست
# ~~اما آنچه ایزد تعالی اورا بدان مخصوص گرد انیده بود، که سید همه
~~پیغامبر ان
# ~~کرد و فرمود : آدم و آنکه از وپس با شند از پیغا مبرا ن صلوات الله
~~علیهم وسلامه
# ~~همه زیرعلمم او با شند ، و اندر چند جای که ذکر پیغا مبران کرد ، نخست
~~یاد
# ~~او کرد ، چنا نکه گوید عزمن قایل تعا لی وجل : واذ اخذنا من النبیین
~~میثا قهم
# ~~و منک و من نوح (1) . و از پیغامبر صلی الله علیه وسلم پرسیدند : متی
~~کنت
# ~~نبیا؟ فرمود : کنت نبیا و آدم بین الماء والطین (2) ، من پیغامبر بودم
~~، وآدم
# ~~میا ن آب و گل بود . از مادر ختنه کرده زاد وناف بریده ، چون از ماد ر
~~جدا
# ~~شد ، سر به سجده نهاد ، انگشت بر کرد ، وشهادة آورد ، هر گاه دایهٔ‌ او
# ~~مشغول شدی ، گهوارآ اوخود جنبیدی ، و چون دایه دیر تر آمدی، انگشت خود
# ~~را مکیدی ، مزهٔ‌ شیر و انگبین یافتی ، بول ms048 وغا یط اوهر گز کس ندیدی ،
# ~~احتلامش نیفتادیی ، سایهٔ‌ او بر زمین نیفتادی ، چشمش در خواب بودی ،
~~دلش
# ~~بیدار بودی، و نه خفتی ، از پس همچندان دیدی که از پیش . هر که با
~~اورفتی،
# ~~اگر دراز بودی فر و تر نمودی، هر گز پشه و مگس بر وی ننشستی، بر هر
~~ستوری که بر نشستی
# ~~گرچه ضعیف بودی، بر همه ستور ان چیرگی کردی، هر گزز یرناف ا وموی بر
~~نیامدی
# ~~پا هر که کشتی گرفتی ، اگر چه آنکس قوی تر بودی بیفتادی ، و از خوی و
~~PageV01P060
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_56.png)

# ~~خون او بوی مشکث آمدی ، سنگریزه بر دست او تسبیح گفتی ، و سنکث و
# ~~کلوخ بر وی سلام گفتی ، در چاهیکه آب دها ن افگندی ، آب آن چاه خوش
# ~~گشتی ، ستون خانه از درد جدایی او بنا لیدی ، چون ستون را در کنار
~~گرفتی
# ~~خاموش گشتی ، درخت بفرمان او از جای پیشتر آمدی ، چون گفتی با ز گرد
# ~~باز گشتی . در سفر ابر بر سروی سایه افگندی ، پریا ن با او سخن گفتندی
# ~~و به وی ایمان آوردنای ، از میان انگشتان او چندان آب آمد ، که همه
~~لشکر
# ~~او سیر اب شدند ، روز حرب بدر لشکر کفار را بیک مشت خاک هزیمت داد
# ~~از همه زها یتها خبر کردی ، حدیث غار و آنچه در و بود معروفست ، سو
~~سمار و
# ~~آهو با او سخن میگفت ، براق ومعراج ودیدن هفت آسمان و هفت زمین و
# ~~ملکوت وعرش و کرسی وحجا بها و سدره ودرخت طوبی و قاب قوسین در
# ~~کمتر از ثلت شب او را بنمودند ، بتان کعبه او را سجده کردند و بزغا لهآ
# ~~بریا ن زهر آلود با او بسخن آمد وگفت : لاتأ کلی انا مسمو مة. سینهآ او
~~بشگا فته
# ~~ودل او بیر ون آوردندو بشستند وباز بجا نهادند ، کنگر: قصر کسری شب
~~ولادت
# ~~او بیفتاد ، نیمهٔ‌ فارس دران شب خشک گشت ، ماه با شارت او بدونیم شد ،
# ~~کود ms049 ک خورد د رگهواره به پیغامبری و نبوت اوگواهی داد . این قدر از
~~معجزات
# ~~آوردیم و بر سبیل ایجاز و اختصار .
# نامهای مصطفی علیه السلام و نود ونه نام
# محمد ، احمد ، مصطفی ، حامد ، محمود، قاسم ، عبد الله ، رسول ، نبی
# ~~امی، بشیر، نذیر، سراج ، منیر ، مبشر، منذر ، عزیز ، روف ، رحیم ، عمید
# ~~طا هر ، مطهر ، شا کر، شککور، شکر ، ما حی ، متقی ، ناصر ، منصور ، سید
# ~~صبور، صا بر : را شد ؛ رشیا. ، شدید ، علمیم ، حلیم ، سلیم ، منیب ،قوی
# ~~فصیح ، وفی ، تقی ، نقی ، علی ،زکی ، مرضی ، سخی ، جواد ، میمون، مجتبی
# ~~مرتضی ، منتجب ، مبارک ، مهدی ، صادق ، صالح ، ناسخ ، مشفق ، شفیق
# ~~رفیق ،هادی ، راضی ، مهتدی ، طیب ، تواب ، اواب ، عابد ،مجتهد، خاضع
# ~~خاشع ، ساجد ، راکع ، آمر، ناهی ، زاجر ، طه، یس ، مزمل ، مدثر ، شاهد
# ~~شهید ، فتا ح ، عریف ، علوف ، مکی ، مدنی ، البطحی ، التها می ، حجازی
~~PageV01P061
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_57.png)

# ~~هاشمی، عر بی، نور، بشارت ، رحمة ، مجید، سعید، کر یم ، ود ود .
# ~~در توریت مید مید ، در انجیل طا ب ، در زبور فارقلیطا ، د رصحف ابراهیم
# ~~حا شر ، در صحف ادریس عاقب ، د ر صحف طیلشا ه (1) ، در آسمان اول
# ~~عبد الله »د ر آسما ند وم عبد الملک، در آسما ن سیم عبد القد وس، در
~~آسمان
# ~~چهارم عبدا لسلام، در آسمان پنجم عبد المومن، درآسمان ششم عبد المهیمن
# ~~در آسما ن هفتم عبدالخالق ، آفتاب عبد الرزا ق ، ماهتاب عبد الجبار
~~،ستا رگان
# ~~عبدا لنور ، روزها عبدالحکیم ، شبها عبد الودود ، فرشتگا ن عبد الرحمن
# ~~کروبیا ن عبدا لغفار ، روحا نیا ن عبد الجلیل ، مقربا ن عبد الحمید ،
~~حفظه
# ~~عبد ا لمنعم ، حملهآ عرش عبدالغنی ، عرش عبد المغنی، کرسی عبدالرافع،
~~طوبی
# ~~عبد القا هر ، سفره (2) عبد الوهاب ، برره عبدالمجید، لوح عبد الباعث ،
~~قلم
# ~~عبد الکریم ، حورعبد الغفور، رضوا ن عبدالشکور، بهشت عبدا لبا ری ،
# ~~بیتا لمعمور عبد الفتا ح ، جا نور ان عبد المصور، با د عبد القاهر ،
~~آتش عبد القاد ر
# ~~پریا ن عبد الحی ، زمین عبدالبا ری، دوزخ عبدا ms050 لغا لب، ملکث عبدا لمحسن
~~، درخت
# ~~عبد ا لبا قی، نبا ت عبد ا لرزا ق، خاک عبد الحلیم ، سنگ عبد الحکیم ،
~~کوه
# ~~عبدالصمد ، د ریا عبدالصبور ، مرغان عبدالجلیل ، وحوش عبد الحمید،
~~مومنان
# ~~رسول الله، متقیان صفی الله، زاهد ان خیره الله، ابد ال صفوة الله، تا
~~یبا ن حبیب الله
# ~~صلی الله علیه وسلم .
# لقا ب رسول صلی الله علیه و سلم
# ر سول الرحمه، رسول البشا ره، رسول الملحمی (3)ر سول الثقلین ، نبی
~~الحرمین
# ~~سید العا لمین ، صا حب الحشر ، صا حب العجا ثب ، صا حب الا یات ،
~~لمبعوث
# ~~با لبینات، خطیب القیامت ، شفیع الامت، سید ولدآدم، سید المر سلین ،
~~خاتم النبیین
# ~~رسول رب العالمین ، امام المتقین،قا یدغر المحجلین (4) قمر الساطع
~~الحجة القاطعه PageV01P062
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_58.png)

# ~~الشمس الطا لع ، البحر الذ اخر، النجم الزاهر . الفلکث الدایر ، رحمة
~~للمومنین
# ~~حجة علی الکا فر ین ، مرسل با لرحمه ، موید با لنصر ، رحیم علی الامه ،
~~معصوم
# ~~من الذذوب ، مطهر من العیوب ، مد ینة العلم ، مذکر الحلم ، معد ن
~~الزهد،
# ~~موطن النقی والزها ، صاحب المقام المحمو د والحوض المورد، وصاحب التاج
# ~~والمنبر و البرا و الکو تر والشفاعة و القربة والخطا بة والقبلة وا
~~لزلفة
# ~~والشریعة ، اسر ع النا س خرو جا اذا بعثوا ، سید هما ذ احشروا ، خطیبهم
# ~~اذا نصتوا ، شفیعهم اذا حسبوا مبشرهم مفتا ح الجنة بیده ، اصطفه الله
~~خلیلاو کلیما
# ~~محبا (1) بعنه نبیا، سماه صفیا، فتح له الکر امات ،واید ه با لنصرة
~~والآ یا ت ،
# ~~واکاره (2) با لبر اهین والمعجز ات ، وعرض له السموات بملکوتها ،
~~والارض
# ~~با طرا فها واکنا فها ، والبحا ر بعجا یبها وحیتا نها ، وا لجبال
~~بعبرها (3)
# ~~و الجنة بنعیمها ودرجا تها ، والناربا بوا بها ودر کا تها ، وقرن اسمه
~~وجعله واسطة
# ~~بین خلقه ، شر ح صدره وغفرذنبه و رفع ذکره، صلوات الله علیه وعلی آله .
# این فصول از تاریخ مجدول که در د یباجه ذکر او رفته است ، بی زیادت
# ~~ونقصان نقا افتا د، اما ms051 انچه از کتاب کریم وکلام قد یم ، علما * قصص
~~رضی الله
# ~~عزهم اعمنین 10 ستخر اج کرد ه اند ، خصوصا صاحب قصص نا بی (4)
# ~~ابو الحسن بن الهیصم رحمها لله ، چهل اسم است ، که هر دواسم از ان
~~متضمن
# ~~دو فا ید ها ست، د و اسم ! زا ن تصر یح است محمد واحمد قال الله تعالی
~~:
# ~~محمد ر سول اللد(5) ، وقال : من بعدی اسمه احمد (6) . دواسم تعظیم را :
~~می
# ~~ور سول . دوا سمشفقترا : روف ورحیم . ود واسم بشارت مومنا نرا : بشیر
~~ومبشر.
# ~~دواسم تخویف کا فرا ن را : نذیر ومنذر . دو اسم دعوت را : داعی وهادی .
# ~~دواسم اقتد اء امترا : نور ومبین . دوا سم نعمت را : سر اج ومنیر ،
~~دواسم وعظ
# ~~بریت (7) را : ذز کر و مذکر . دوا سم مومنان ملت را : مومن وحنیف .
~~دواسم
# ~~تصدیق رسلرا و سوافتترا : مصد ق ومکتوب، دو اسم ظهور بینت (8) را :
~~برها ن PageV01P063
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_59.png)

# ~~و بینه . عون ونصررا . ولی ونصیر . دواسم شرف واصا لت (1) را : اول
~~المسلمین
# ~~وخاتم النببین . دواسم اتمام نصیحت را: رحمت وحریص . دواسم اختصاص
# ~~و قربت را : عبد وکریم . دو اسم انبساط حالت را : مزمل ومدثر . دو اسم
~~الزام
# ~~هر بد ملت را : بشیر وامی ، دوا سم امن و کفایت را طه و ی . صلی الله
~~علیه
# ~~وآله واصحا به الطاهرین الطیبین اجمعین، وسلم تسلیما کثیرا .
# ~~للمسید حسن الغز نوی علیه الرحمه (2):
### | شعر
# # سلام کا لطا ف الا لها لممجد %~% سلام کاصدا ق النبی الموید
# # علی من تلقی عزهای عز ة %~% علی من ترقی مصعد ا ای مصعد
# ~~للدا عی منهاج السر اج (3) :
# # ای مردها ن تنگ ترا تنگها شکر %~% شاخ نبات تست بر آونگها (4) شکر
# # تا بوی برد شکر ازان چشمهآ حیاة %~% آورده از خجالت آن رنگها شکر
# # هر گز کجا رسد بلب باحلاو تت (5) %~% گرقطع کرد خواهد فرسنگها شکر
# # با لعلار مزه کند، از بهر هر جلا ب %~% ازراه طعنه بین که خوردسنگها
~~شکر
# # دعوی ذوق کر ms052 دمگر چونلبت بدید (6) %~% باخود زشرم کرد بسی جنگها شکر
# # چون گشت لذت لب نوشینت منتشر %~% از نامخود کشیده بسی ننگها تکر
# «منها ج» راست عرصهآ ملکث سخن فراخ
# کز نعت تست در دهنش تنگها شکر
# السنه الاولی من الهجره
# ~~صاحب تاریخ مقد سی چنین میگو ید: که مصطفی علیه الصلوة و السلام، چون
~~ازمکه PageV01P064
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_60.png)

# ~~هجرت کرد، پا نزده روز د ر راه بما ند، روز دوشنبه دو ازدهم ربیع
~~الاول، وقت
# ~~چا شت به قبا رمنید ، وابو بکرد رخدمت اودر زیز سایه نخل خر مائی نزول
~~فرمود
# ~~خلق مدینه را چون خبر شد ، همه روی بخد مت نها دند ازجماعت که اورا
~~دیا:ه
# ~~نودند ، جمال مبارک آورا میشناختند وطائفه ایکه هنوز خد مت اورا د
~~رنیافته
# ~~بودند ، نمیدا نستند که مهتر علیه السلام کدام است وابوبکر کدام؟ تا
~~چون هواگرم
# ~~شد، ابوبکر برد ای خود اور اسایه کرد، همگا ن را معلومشد، که سلطا ن
~~تخترسالت
# ~~اوست، ابو بکر صاحب وسا یهد ارا و رضی الله عنه. پس بخا نه کلثوم هدم
~~(1) نزول کرد
# ~~و بروایتی نزذیک سد خیثمی (2) و روز سه شنبه وچها رشنبه وپنج شنبه آنجا
~~بو د
# ~~فرمان داد به شکستن بتا ن ، ومسجد قبا بنا فرمود ر وز آدینه بنز دیک سا
~~لم عوف (3)
# ~~آمد، ودر بطن و ادی نماز جمعه گذارد، و اول جمعه دراسلام آن بود ، پس
~~بمدینه
# ~~آمد ، و آن روز مدینه هنوز بارة ند اشت ،خا نها وبستا نها بود، هر کس
~~خو اجهرا
# ~~دعوت نزول میکرد، فرم د ناقهآ مرا بگذارید که اورافرمانست بجاثآیکه
~~بنشیند ، تا
# ~~معلوم شود ، آن موضع کد امست؟ ناقه می آمد ، تاد رخا نهآ ایوب انصاری ،
~~آ نجا
# ~~ز انوزد و بنشست، خو اجه هفت ماه درخانهآ اوبود ، تا مسجد مد ینه
~~بساخت،» خانها به
# ~~سید درجوارمسجد مهیاشد ، خواجه ازانجا نقل کرد، پس فرما ن داد، ابو
~~رافع
# ~~و زید حارثه را، تا فرزند ان ms053 خواجه ، از مکه بمدینه آوردند ، وفرزندا ن
~~ابوبکر را
# ~~هم ، وبعد هجرت بیک ماه نمازچهار گا نهشد (4) وچون ماهرمضان در امد ،
~~علم
# ~~سپید (5) بجهت عم خود حمزه با بیست یا سی سوار ، بجهت زدن کاروان قریش
# ~~فرستاد وآن اول علی بود ولشکری در اسلام. و درین سال با عا یشه درفر اش
~~آمد
# ~~و ولادت نعسان بشیر ، درین سال بود . والله اعلم .

PageV01P065

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_61.png)

# السنه الثا نیه من الهجره
# ~~این سال را سنةا لامربا لقتال خوانند ، چون ماه محرم بگذشت وصفردرآمد ،
~~مصطفی
# ~~لشکر کشید بطرف بواط (1) چون ماه ربیع الاول درآمد به بواط، در آخرماه
# ~~جمادی الاخری (2) عبد الله حجشرا بزدن کار وان قریش فرستاد با هشت صحا
~~بی
# ~~وازکار وان قریش، چند کس را بدوزخ فرستاد ند، چندین تنرا اسیر کرد ،
~~وآن
# ~~اول غنیمت بود دراسلام، چون نصف ماه شعبا ن شد، قبله از بیت المقدس
~~بگشت
# ~~وعبد الله زیدا نصاری بانگ نمازد رخواب دید ، چون رمضان درآمد ، روزآ
~~ماه
# ~~رمضان فرض شد ، وبا مداد هفد هم ماه زمضان روز فتح بد ربود، و آن
~~روزجمع
# ~~مشر کا ن پا نصدو پنجاه مرد بود وممه اشراف قریش ومشاهیرعرب بامصطفی
# ~~علیه السلام سیصد وچها رده مرد بودند ، وهفتاد شتر ویکث اسپ که مقداد
~~اسود
# ~~داشت، وهشتاد شمشیر بود وجمع مشر کان به عد وة تصوی (3) نزول کردند ، و
# ~~صحا به د رخد مت مصطفی صلی اللهعلمیه وسلمم به عدوه دنیا ، بفرمود
~~مرصحا به را
# ~~تا حوض راست کردند . وپر آب کردند ، وتمامت موضع دیگر که آب بود همه
# ~~با نباشتند ، وبر ای اوازشاخ سایبا نی کردند، ومصطفی علیه السلام صحا
~~به را گفت:
# ~~کههان یا ران! مکه (4) هر که جگر گوشهآ داشت از اشراف، بتمام و کمال،
~~پیش آورده
# ~~است، چه میکنید؟ از مهاجر ان وانصار، فصلی درجا ن باختن بگفتند ، که جا
~~نها * ما
# ~~فدای حق و نبوت تو درکارزار (5) باید بود . مصطفی فرمود : =ق تتا لی
~~مرا
# ~~و ms054 عد: نصرت کرده است . چو ن به قتال مشغول شد ند اسود عیدا لا سد
# ~~مخزومی (6) ازمیا ن مشر کان سوگند خورد، که یاحوض مومنان خراب کنم ،
~~ویا
# ~~ازان آبخورم، ویا کشته شوم، وبیرون آمد ، وقصدحوض کرد ، شیر خدای حمزه
~~یک
# ~~شمشیر بپایا و بزد . واو را قلم کرد ، اوخود راد ر رویاند اخت، و بسوی
~~حوض
# ~~خزید ن گرفت ، تا سو گند خود را راست کند، حمزه بازگشت ، واو را درحوض
~~PageV01P066
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_62.png)

# ~~بکشت . پس آنگاه عتبه وشیبه پسر ان ربیعه، و ولید عتبه بیرون آمدند ،
~~ومبا رز
# ~~خو استنداز بنو اعمام خود.
# ~~عبید ه(1) بن حا رت بن عبد المطلب ، وحمزه وعلی بیرون آ مدند، عبیده
~~زخم خورد
# ~~وحمزه وعلی هرد و اورا یاری کردند، وهر سه مشر ک را بکشتند .
# ~~مهجع (2) بن عبد الله را مشر کان تیرزدند وشهید کردند . پس ابوجهل
~~بیرون آمد .
# ~~چون مصطفی علیه السلام اور ابدید، غضب نبوت شعلهزدن گرفت فرمود : هان
~~ابو بکر
# ~~و یا ران! جبرئیل آمد . مصطفی میا ن صفها آمد، ویکث مشت خاک ریزه بر
~~گرفت
# ~~و روی به کفار آورد و گفت: شاهت الوجوه، و بران سنگر یزه دمیده، بسوی
~~مشر کان
# ~~اند اخت، هز یمت بر ایشان افتاد ، وچهل ودومشرک را از اشراف ایشان اسیر
# ~~کرد ند ، و پنجاه کس را از اشراف بد وزخ فرستادند ، واز بنی ها شم پنج
~~تن اسیر
# ~~شد ند، وعقیل ابی طا لب، ونو فل حا رث، وعثمان وعمر ، وسلیت بن عدی (3)
# ~~ودا ما دمصطفی ابو العاص زوج زینب از بنی امیه اسیرشد. پس معاذ بن عمر
~~د رامد
# ~~وا بوجهل را زخمی زد که بماند ، عبد اللهمسعودسر شر باز برید ، بازمشر
~~کان هزیمت
# ~~کردند پس سر یه عصما (4) درین سال بود ، و کشتن ابوعفک(5) وغزوة بنی
~~قینقا 6(6)
# ~~هم د رشوال این سال بود، وغز وة سویق (7) که درعقب ابوسفیا ن (8) رفتند
~~هم
# ~~دران سا ل بود، درذی الحجه رو ms055 ز عید اضحی د و گوسپند مصطفی بدست خود
# ~~قر با ن کرد ، والله اعلم با مو ر یتعلق بعلمه .
# لسنه التا لثه من ا لهجره
# ~~این سال راسنة الرمض خوانند، پس بصطفی علیه السلام والصلوة ، چون از
~~بدر PageV01P067
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_63.png)

# ~~باز گشت، کعب اشرفیهودی عهد پیغا مبر صلی الله علیه وسلم بشکست، در
~~جمازه سوار
# ~~بمکه آمد، وبرای مشر کا ن تعزیت داشت مصطفی محمد سلمه را ، وسلکان بن
~~سلامی
# ~~(1) را با فوجی فرستاد، د ر شب بپای حصار او آمد ند ، واوراآواز داد
~~ند، سلکان
# ~~گفت: که ما بقرضخواستن آمدهایم ، که محمد ازما صدقات میخواهد، کعب فرود
# ~~آمد(2) . سلکان مرا ورا در زیردست بگرفت، محمد سلمه ا و را بد وزخ فر
~~ستاد .
# د رماه شوال روز آ دینه، بیست وششم ماه، مصطفی علیه السلام ازمد ینه بیر
~~ون
# ~~آمد ، روزشنبه غز ؤ احد بو د، چون نمازجمعه بگذ ارد:، سلا ح در پوشید
# ~~وبا هزار مرد از مدینه بیرون آمد ، ومشر کان سی هزار مرد زیادت بود ند
# ~~وابوسفیا ن بر ایشا ن بود، وزن او هند بنت عتبه با اوبود ، سوگند خورده
~~بود
# ~~که جگرحمزه بخورد ، که حمزه بر ادر او را د ر جنگ بد رکشته بود ، چون
# ~~مومنان درخد مت سید عا لم ، یک میل از مدینه ، بیرون آمدند عبد الله
~~ابی ،
# ~~سرمنا فقا ن ، سه یکی ازخلق را باز گردانید .
# مصطفی علیه السلام براند ، تا بشعب احد آمد ، وعبد الله جبیرراکه امیرهمه
# ~~تیر اندازان بود ، بر دهانهآ د ره با یستانید، که شما نگاهدارید ، تا
~~از پس ما
# ~~مشر کا ن درنیا یند ، وعلم اسلام ، به پسرعم خود مصعب بن (3) عمیر بن
~~ها شم داد
# ~~وهرد و فریق روی بجنگ آوردند، وهند زن ابوسفیا ن از غلام امیر جبیر
~~مطعم که
# ~~وحشی نام اوبود ، قبول کرده بود ، کهاگرحمزهرا بکشی ، جمله حلی ، از
~~گوش
# ~~وگردن ودست وپای من ترا با شد ، وجبیر مطعم که ms056 مالک وحشی بود ، وحشیرا
# ~~گفته بود ، که عم او روز بدر در زیردست وپای مسلما نان کشته شده بوده
~~است
# ~~اگرحمزه را کشی ، آزاد باشی!
# ~~آنگاه مصعب بن عمیر که علم مصطفی بد ست اوبود ، شهاد ة یافت ، مصطفی
~~علم
# ~~بد ست علی داد ، ونصرت خد ایتعالی در رسید ، ومشر کان هز یمت شد ند
# ~~تیر انداز ان ازدها نهآ دره دزعتب غنیمت برفتند ، خا لد ولید با صد
~~سواردر عقب PageV01P068
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_64.png)

# ~~در آمد ، وعبد الله جبیر را که امیر تیر اند ازان بود، شهید کرد، و حشم
~~کفار از کمین
# ~~برخا ستند ، وحمزه را شهید کردند ، وهزیمت بر مسلما نان افتاد ، وسنگ
~~بر
# ~~روی مبارک مصطفی صلی الله علیه وسلم زدند، ودند ان مبا رکش بشکستند ، و
~~رخش
# ~~خون آلود کردند ، واو در حفره افتاد ، علی و طلحه د ست مبارکش گرفتند
# ~~وبر آوردند ، وشیطا ن از با لاء کوه آواز داد: آلان محمد ا قد قتل ،
~~محمد
# ~~کشته شد . هند وزنان مشر که ، مسلما نا ن کشته شده ر امثله (1) کردند ،
~~وهفتاد
# ~~تن ازمسلما نا ن شهید شدند ، وازمشر کان بیست ودوتن بد وزخ رفتند،
~~و.صطفی
# ~~بمد ینه بازآمد ، ودرین سال حسن علی را ولادت بود ، مصطفی زینب بنت
# ~~خزیمه را درنکا ح آورد ، وام کلثوم را به عثمان رضی الله عنه داد
# ~~والله اعلم با لصواب.
# السنه الرا بعه من الهچره
# این سال را سنه ترقیه گویند، محمد ا سحاق روایت میکند : که چون مصطفی
# ~~صلی الله علیه وسلم باز گشت از احد ، قومی بیا مدند از قبیاهٔ‌ عضل (2)
~~وفاره
# ~~و معلما ن د ین التماس نمودند ، شش تن با ایشا ن نامزد شدند ، عا صم ،
~~ثابت
# ~~وحبیب و زید بن الد ثنه (3) درمیا ن ایشان، چون به رجیع (4) رسید ندآن
~~طایفه
# ~~عذ رکرد ند، وشمشیرها کشیدند، بر ایشان حمله کردند، عاصم، ثابت وسه یار
# ~~شهید شدند ، وحبیب اسیر گشت، و اورا برد ارکردند ، در ان ms057 لحظه از خدای
# ~~تعالی در خواست ، که د یدار مصطفی علیه السلام به بیند ، حجاب از میان
# ~~برخواست (5) ، از سردار مدینه بروی ظاهرشد ، وجمال مصطفی بدید، پس
# ~~تمام شد ، رضی الله عنه . این آیت درحق ایشان منزل شد : ومن الناس من
~~یشری
# ~~نفسه ابتغاء مرضا ة الله (6).
# پس حاد ثهآ بئرمعونه افتاد ، وآن چنان بود : که مصطفی علیه السلام منذ ر
# ~~بن عمر و ا نصاریرا با چهل یا ر از اصحاب صفه وزها دبجا نب نجد فر ستاد
~~PageV01P069
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_65.png)

# ~~تا ایشا نرا با سلام د عوت کند ، چو ن به بئر معونه رسیدند ، عا مر
~~طفیل با
# ~~جمتی نا گاه بر ایشا ن زدند ، و همه را شهید کردند ، مگر عمر و بن
~~میه
# ~~ضمیر ی (1) را که ا سیر کردند، و بفد ای سو گند ، اورا عامرطفیل آزا د
~~کرد
# ~~چون عمر و بما ینه با زآمد، دوتن از بنی عامرآمده بودند و اسلام آورده،
~~و عهد
# ~~نا مهآ مصطفی علیه السلام با خود بر ده، عمرو ایشا نرا دریا فت ، هر دو
~~را
# ~~بکشت ، چون پیغا مبر زا معلوم شد فر مود : که بد کردی ، و بر عامر که
~~غدر
# ~~کرده بود، چهل بامد اد د عاکرد، و هیچ کس بشومی آن غدر ، دولت اسلام
# ~~در نیافت . غز وف ذات!الرقا ع درین سال بود، وغزوهآ بدر میعاد (2) درین
~~سال بود
# ~~وام سلمه را مصطفی علمیه السلام و التحیه، درین سال خواست، واللهاعلم
~~بالصواب.
# السنه الخامسه من الهجره
# این سالرا سنة 1 لزلازل خوانند ، مصطفی علیه الصلوة والسلام ، درین
# ~~سال بطرف دو مة الجند ل از حد روم برفت، وغز و بنیا لمصطلق (3)، درین
# ~~سال بو د، وحد یثا فک افتا دن دران غز وه بود، عا یشه ر ضی الله عنها
~~دران
# ~~سفر بخد مت مصطفی علیه الصلوة والسلام بود، بوقت کوچ از هودج بجهت
~~تجدید
# ~~وضربیر ون آمد ، چون فا رغ سشد ، باز آمد ، صحا ms058 به کوچ کرده بودند
# ~~هما نجا بیفتا د، وچا در در سر کشید ، صفوان بجهت ناقهآ لشکر تو قف
~~کرده بود
# ~~اورا درعقب خود نشاند، لشکر(4) بمنزلگاه نزول کرده بود، که در رسید ،
~~چون
# ~~منا فقا ن آن بد یدند، هر کسی سخنی گفتند ، چون بمد ینه آمد ند ، عا
~~یشه رضی
# ~~الله عنها ، اجازت خوا ست، بخا نهآ ید ر رفت ،مدت یکماه برا مد ، عا
~~یشهرا از ان
# ~~تهمت که میگفتند خبرشد ، شب و روز میگر یست ، نا گاه مصطفی علیه
~~لسلام
# ~~به حجر: ابو بکر رضی الله عنه آمد ووحی آمد دربراءة اوشا نزده آیت .
~~مصطفی
# ~~ثا بت ومسطح اثا ثه، و حمنه بنت جحش (5)، عبد الله ابی راحد زد . پس
~~درماه PageV01P070
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_66.png)

# ~~ذی القعد ه حرب خندق بود ، وسبب آن بود که جهودان بنی قریظه عهد مصطفی
# ~~علیه السلام بشکستند ، ومشر کان مکه را بر قتال محمد تحریض کردند، وسر
~~ایشان
# ~~حتی اخطب بو د ، و سلام بن ا بی الحقیق بود ، غطفان (1) که شرایشا ن
# ~~عتبه بن الحصین الفواری (2) بود، وابو سفیا ن وسران قریش جمله ده هزار
# ~~مرد بد رمد ینه آمدند ،مصطفی به مشورت سلمان فا رسی خندق فرموده ، وبا
# ~~سه هز ا رمرد بیرون آمد، و بیست و اند روزجنگ قایمشد ، تا به
~~آخرمبارزان مشرک
# ~~عمروبن عبد ود که مبارزعرب بود ، وعکرمهآ ابو جهل ، ود یگرا ن در خندق
# ~~در آمد ند، علی بن ابی طالب کرم الله وجهه ، عمر وعدی (3) راضربتی بزد
~~، و
# ~~بدوزخ فر ستا د ، و دیگران به هزیمت از خندق بیر ون رفتند ، و سعد پسر
~~نعیم
# ~~مسعود ا شجعی (4) رضی الله عنهما با جازت مصطفی حیلتی ومکری اند یشید
# ~~وجهود ان رادر شب گفت : که من دوست شما ام ، نصیحت من بشنوید، از قریش
# ~~گر وگا ن بستا نیا ، آنگاه با محمد قتال کنید ! قبول کردند ، پس به نزد
~~یک
# ~~قریش آمد وگفت :
# ~~بدین جهودان ا ms059 عتماد مکنید : که ایشا ن میخو اهند تا از شما گرو گا ن
~~بستانند
# ~~وصد مرد به محمد د هند ، و بخد مت مصطفی آمد گفت : کار هردوفریق کردم
# ~~د یگر روز قریش از جهو دان مد دخو استند، جهو دان از قریش گروگان
# ~~التماس نمودند، سخن نعیم راست افتاد، هرد و فریق با هم بی اعتما دشدند
~~، وشب
# ~~حق تعا لی فرشتگا نرا بفر ستاد، تاخیمهاء ایشان بر کندند ، وسرما بر
~~ایشان گماشت
# ~~همهخایب وخاسر باز گشتند ، ومصطفی لشکر بدر بنی مریظه آورد و بیست وپنج
~~روز
# ~~ایشان حصار داد ند ، پس برحکم سعد معاذ فرود آمدند ، او بقتل مرد ان
~~ایشان
# ~~واسر(ه) فرزند ان حکم کرد ، ومصطفی علیه السلا م فرمود: تا هفتصد مردا
~~یشا نرا
# ~~بدوزخ فرستادند ، وزن و فرزند ان ایشا نرا برد ه کردند ، ود رین جنگ
~~هفت تن
# ~~ازمسلما نا ن شهبد شد ند ، رضی الله عنهم .

PageV01P071

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_67.png)

# السنها لسا د سه من الهجره
# ~~این سال را سنة الاستیناس خوانند ، درین سال پانزده لشکر به اطراف
~~فرستا ده بود
# ~~و سریهآ عرنیین (1) هم درین سال بود ، وآن طا یفه بیا مدند ، و اسلام
~~آور دند
# ~~و هوای مد ینه ایشانرا سازوار نیامد ، رنجورشد ند ، مصطفی علیه الصلوة
# ~~والسلام ایشانرا بمیان شتران فر ستادند ، تا درهوای با دیه صحت یافتند
~~، پس
# ~~نگاه با نا ن را شهید کردند ، وشتر ان را بردند ، کور (2) بن جا بر
~~الفهری را در
# ~~عتمب ایشا ن فرستاد ، ایشا نرا بگرفتند ، ودست وپای ایشانرا ببریدند ،
~~وچشمهاء
# ~~ایشان کور کردند ، ود رآفتاب بگذاشتند تا ازگر ما بد وزخ رفتند . پس
~~غزوة
# ~~ذیقرد (3) بود ، وشتر انیکه عتبهآ حصین فراوی (4) برده بود ، تعاقب
~~کردند و
# ~~با ز ستدند. پس غز و3 حد یبیه بود ، در ماه ذی القعده مصطفی علیه
~~السلام درخواب دید
# ~~که به مکه آمدستی ، بفرمودصحا به را تا همه احرام عمره گرفتند ، وبا
~~مفتصد صحا بی
# ~~از مدینه روی ms060 بمکهنهادند ، وشتر انهدی را بردند (5) ، چون به عسفان ر
~~سیدند
# ~~بشر بن سفیا ن الکعبی پیش مصطفی آمد ، که اهل مکه مستعد منع توشده اند
~~، و
# ~~خالدولید ، به کرا ع عمیم (6) آمدها ست . مصطفی علیه الصلوة والسلام
~~راه بجانب
# ~~و ر ع بگردانید ، وعثما ن عفا ن را رضی الله عنه به نزدیک مکیان
~~فرستاد، که ما
# ~~بزیارت آمد ه ایم ، مکیا ن اورا نگاه داشتند ، وخبر به مصطفی رسید ، که
~~عثمان
# ~~شهید شد ، پس بفرمود : تا سعد را زندان کردند ، وبرقتال قریش خبردادند
~~، وقریش
# ~~سهیل بن عمرو را بنزد یک مهتر ما علیه السلام فرستاد ند ، که عثما ن در
~~حیا تست
# ~~درین (7) سال باز گرد! در سال آیندهدرین روزقر یش مکه را خالی کنند ،
~~تاخواجه
# ~~وصحا به عمره قضا کنند ، وده سال صلح باشد ، و در که از قریش بمد ینه
~~آید
# ~~باز د هند ، وهر که ازمدینه بمکه آید ، باز دهند ، وهر که خو اهد در
~~عقد محمد آید
# ~~وهر که خواهد از قبا یل د رعقد قریش آید ، وعند نامه باوشتتد ، ومصطفی
~~هما نجا PageV01P072
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_68.png)

# ~~قربان کرد و با ز گشت ، ودر راه آیت انا فتحنا لکث فتحأمبینا (1)
~~بیامد. والله اعلم
# ~~بالصواب ، والیه المرجع والمآب .
# السنه السا بعه من الهجره
# ~~این سال را سنة الاستد لال گویند ، را وی میگوید : مصطفی علیه السلام
~~با یکهز ار
# ~~وچها رصد صحا بی روی به خیبر نهاد، وآن بلاد ر اچند حصن بود یک یک ر
~~افتح
# ~~کرد ، تا به حصن الوطیح (2) وسلالم رسید ، ومدة ده شباروز آن حصن را بد
~~اشت
# ~~تا مرحب که مبارز ومهتر آن طا یفه بود ، سلاح پوشید ، وبیرون آمد ،
~~ومبارز
# ~~خوا ست ، محمد مسلمه (3) با او درمیدان آمد ، ودرختی د رمیان هردوبود ،
~~هریک
# ~~زخم خصم را بد ا ن رد میکرد ند ، تا بزخم شمشیر آن درخت قطع شد ، پس
~~محمد
# ~~مسلمه (4)اوراضر بتیزد ، وبدوزخ فرستاد ، وبروایت شیع علی رضی الله عنه ms061
~~بود
# ~~که مرحب (5) را بقتل رسا نید ، پس محمد مصطفی علیه الصلوة والسلام ،
~~ابوبکر
# ~~را رضی الله عنه ، با فوجی ازصحا به به حصنی فرستا دازحصنها ءخیبر ،
~~چون آنجا
# ~~رفت ، قتال بسیار کرد ، آنرافتح نا کرده باز آمد ، مصطفی علیه التحیه ،
~~دیگرروز
# ~~علی را رضی الله عنه پیش خواند واورادرد چشم بود ، آب د هان مبا رک خود
# ~~در چشم علی ما لید ، وعلم بد ستاو داد ، او را بدان قلعه فرستاد ،
~~درحال چشم
# ~~مبا رکش صحت یا فت ، وروی بد ان قلعه نهاد، وقتا ل آ غاز کرد ،
~~ومبارزان
# ~~جهو دان بیرون آمدند، و به قتال پیوستند ، نا گا ه مبارز جهو دی زخمی
~~کرد
# ~~بر سپر(6) علی رضی الله عنه ، سپر ازدستوی بیفتا د ، دری دید نزد یکن
~~قلعه ، علی
# ~~رضی الله عنه دست فراز کرد ، وآن در آنجا سپر(7) پیش داشت ، وقتال ملکر
~~،
# ~~تا قلعه بکشا د .
# سلمه (8) بن الاکو ع میگوید ، رضی الله عنه : بعد ا ز فتح من با هفت تن
~~از
# ~~صحا به برفتیم ، وچندا نچه جهد کردیم ، آن در را نتوانستیم از یکر وی
~~بدیگر روی PageV01P073
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_69.png)

# ~~گردا نیدن . روایت صحیح آنست: که همد رین غزوبود ، کهزن سلام بن (1)
~~مشکم
# ~~کید کرد ، وز هرد ر بزغا لهآ بریان تعبیه کرد ، و بخدمت مصطفی علیه
~~السلام آورد
# ~~و رسول علیه السلام گفت: این بزغا له مراخبرمیکند ، کهزهردارد ، وچون
~~خوانچهآ
# ~~بزغا له بر یان زهر آلود بیرون بردند ، جعفرطیار از حبشه برسید ، و
~~همان روز
# ~~تمام قلاع فتح شد ، وعمد رین سال بفر مود ، تا خا تمی ساختند به جهت
# ~~اوعلیه السلام ، ونقش خا تم محمد بنوشتند ، ورسولان فرستاد ، بملوک اطر
~~اف
# ~~بعرب وعجم و روم . والله اعلم با لصو اب .
# السنه النامنه من الهحره
# این سال را سنهٔ‌ استواء گویند، وغزوة موته (2) درین سال بود ، راوی
# ~~میگوید که مصطفی علیه السلام ، حارث بن عمر و را رضی الله عنه ، نزد یک
# ~~شرحبیل (3) بن ms062 عمرو فرستاد ، واوعا مل هرقل بود درشام ، او رسول مصطفی
# ~~علیه السلام را بکشت . مصطفی علیه السلام، سه هز ارمرد را بدان جا نب
~~فرستاد
# ~~وزید حارثه را بر سرایشان امیر کودوفرمود: کهزید شهادت یا بد ، جعفر
~~بی طا لب
# ~~امیر با شد ، واگر جعفر شهادة یا بد ، عبد الله رواحه امیر باشد ، وآن
~~لشکر
# ~~برفت، چون بموته ر سیدند بموضعی از حدود شام ، هرقل با بیستهز ارمرد
~~بزمین
# ~~بلقا بود ، حشم(4) هرقل به لشکر اسلام رسید ، چون قتال پیوستند زید بن
~~حارثه شهید
# ~~شد ، جعفر را یت بستد ، وپیادهشد ،دست راستش بیند اختند، بد ست چپ
~~بگرفت
# ~~چپهم قطعشد، علمم را به سینه بگر فت، پس شهیدشد ، ود ر سن سی وشش سا
~~لگی
# ~~بود، حق تعا لی اورا بعوض دو دست دو پر داد، تا درجنت می پرد: عبد الله
~~رواحه
# ~~رایت بستد شهیدشد، با قی لشکرخالد و لید را امیر کردندو باز گشتندرضی
~~الله عنهم.
# چونما ه رمضان در امد، بنی بکر و قریش عهد ی که با مصطفی کرده بو دند
# ~~نتض (5) کردند، مصطنی علیه الصلوة والسلام فرمان داد ، تا صحا به
~~استعداد
# ~~کردند ، با ده هزار مرد ، بجا نب مکه روان شد ، چون به نزد یکث رسید
~~بفرمود
# ~~تا هر مردی دو آتش کردند ، چنا نچه بیست هز ار آتش شد عبا س رضی الله
~~عنه PageV01P074
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_70.png)

# ~~را دل میخواست ، که کسی قر یش را خبر کند ، و قریش را از آمد ن
# ~~لشکر صحا به هیچ خبر نبود ، ابو سفیان حرب ، وبدیل و رقاء(1) از مکه
# ~~به تفحص آمده بودند ، د رشب تا ریک باهم میگفتند : که ما لشکر ازین
~~زیاده
# ~~ندیده ایم ، عباس سخن اورا بشناخت، آو از داد : «ای ابوسفیان! وای
~~برقریش!».
# ~~ابوسفیا ن خود را در پناه عباس انداخت ، د یگر روز بامداد بخد مت مصطفی
# ~~آمد ، ایما ن آورد . پیغا مبر باده فوج سوار ، هرفوج یک هزار مرد
~~باسلاح ms063
# ~~چنا نچه جزچشم وگوش ولب هیچ د یگری ظا هر نبود ، بمکه در آمدند ، وخلق
# ~~متفرق شد ، وپیغا مبر به مسجد آمد ، وطواف کرد ، و به تا زیا نه بسوی
~~بتا ن
# ~~اشارت میکرد ، وایشا ن برهم می افتادند ، وپانزده روز در مکه بود ؛ پس
# ~~بجا نب حنین آمد، وهوازن وتقیف میا ن مکه وطایف بودند ، ومهترایشان عوف
# ~~بن ما لک بود، ومصطفی بادوازده هزارمرد ازمهاجروانصار ، ودو هز ار
~~مکیان
# ~~چون بحنین رسید ند ، قتال پیوستند ، وهزیمت برمشر کان افتاد ، هزار تن
~~را
# ~~اسیر کرد ند ، ومواشی ومال چندان بدستا سلا میان آمد ، که - رسساب
~~نیاید .
# ~~باقی مشر کا ن بطا یف رفتند، و در حصار درا مدند ، وآن حصار فتح شد
# ~~ومصطفی باز گشت، بمدینه آمد ، ولادت ابراهیم پسرمصطفی درین سال بود.
# ~~صلی الله علیه وعلی آله واصحا به اجمعین .
# السنه التاسعه منالهجره
# ~~این سال را سنة البراءة خوانند ، وغز وذ تبوک درین سال بود ، وسبب آن
# ~~بود، که هرقل ملک روم استعد اد آن کرد، که بنفس خود قصد حضرت ر سالت
# ~~کند ، وبرای استیصال لشکر اسلام بمدینه آید (2) ، چون رای با صغا رسید
~~،
# ~~سید کونین (3) را ازان حال معلوم شد ، صحا به را رضی ا لله عنهم فرمان
~~داد :
# ~~که استعد اد عزم روم کنید ، وعموم احوال وجمیع اوقات دیگر ، هرگاه که
# ~~سید المرسلین غزوه مصمم (4) کردی، آنراد رپرده داشتی، وبظا هر نفس بجا
~~نب
# ~~د یگر گما شتی ، تاخصم را ازتوجه لشکر معلوم نگشتی . اما درین سفر،
~~خواجهآ PageV01P075
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_71.png)

# ~~کونین علیه السلام ، پرده از روی عزم بر گرفت، وصحا به را اعلام داد،
~~که به
# ~~رای (1) نبوت بطرف روم مهیا باشید ، وسبب آن بود ، که وقت تا بستان و
~~موسم
# ~~گرماء حجاز بود ، ولشکر اسلام بسیار ، وعدد بی شمار ، ودراطراف و اکناف
# ~~شام وروم قحط بود، وازمدینه تا تبوک که مقصد بود ، نود فرسنگ راه بود .
~~چون
# ~~صحابه استعد اد کردند، سید انبیاء علیه الصلوة ms064 وا لسلام از مدینه بیرون
~~آمد
# ~~با سی هز ارمرد صحابی، ازین جمله ده هزار اسپ سو ار وده هز ار شتر سوار
# ~~وهشت هزارپیاده ، علی را رضی الله عنه در مدینه خلیفه فرمود ، پس بجا
~~نب تبوک
# ~~روان شد ، چون بران موضع رسید ، لشکرهرقل روم متفرق شده بودند، واز
~~تبوک
# ~~خالد ولید را بجا نب دومة الجندل (2) فرستاد وامیرایشا ن اکید رکند ی
~~(3)
# ~~بود ، ومصطفی خا لد را فرمود : که تواورا در شکارگاه خوا هی یافت، خالد
~~در
# ~~شب با و ر سید، واورابگرفت ، و بخدمت مصطفی آور د ، چون او را بخشید
# ~~جزیه قبول کرد وبازگشت، وسور:آ براءة من الله ورسوله (4) د رین سال
~~نازل شد
# ~~وا بو بکر وعلی را رضی الله عنهما بجا نب مکه فرستاد، برقافلهآ مشر کا
~~ن تا اعلام
# ~~دادند ، والله ا علم ، اللهم صل علی محمد وعلی آل محمد وبار که وسلم .
# السنه الحاشره من ا لهجره
# ~~این راسنة الحج الودا ع گویند ،درین سال مصطفی علیه السلام والتحیه اسا
~~مهآزید
# ~~را بزمین فلسطین فرستاد ، تا کینهآ پدر را زید حا رثه (5)، باز خوا هد
~~.
# ~~چو ن آ نجا رفت ، آن ز مین را نهب کرد ، و آن مشرکا ن را
# ~~بسیا ربد وزخ فرستاد، وبلاد ایشا نرا بسوخت، ودرین سال از جملهآ قبایل
~~عرب
# ~~فوج فوج بخدمت مصطفی آمدن گرفتند، واسلام قبول کردند، واوعلیها لسلام
~~با
# ~~جملهآ حجرها ءخود که امها ة مومنین بود ند ، از مدینه بیست وپنجم ماه
~~ذی القعده
# ~~برعزیمت حج بیرون آمد، وبا همه اهل بیت حج گذارد ، وهدی بدا د، وکعبه
~~را
# ~~وداع کرد، وخطبهٔ‌ الوداع گفت .
# چون سال پازدهم درامد ، در آخر ماه صفر ، زحمت ومرض برذات مبارک او
~~PageV01P076
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_72.png)

# ~~استیلا یافت ، و دوازده روز ر نجور بود ، ر وزدوشنبه دوازدهم ماه ربیعا
~~لاول
# ~~سنه احدی عشر ، وقت چاشت ازد ارفنا ، بدار بقا رحلت فرمود . گفتهاند :
~~مدتمرض
# ~~او چهارده روز بود ، ووصیت فرمود ، تا ms065 او را علی وعباس، ودو پسر عبا س،
~~فضل
# ~~و قثم بشویند ، واسامهآ زید رضی ا لله عنهم وشةران (1) مولی رسول، با
~~ایشان
# ~~بودند ، واوس بن خولی انصاری هم با ایشا ن بو ، و در سه جا مهآ سپید
~~کفنش
# ~~کردند، وصتا به بروی جدا جدا نماز کردند ، بی جماعت و امام، و اورا در
# ~~حجرةآ عا یشه رضی الله عنها دفن کردند .
# صلی الله علیه وسلم ، وعلی آ له واصحا به وذ ریا ته الی یوم الدین
# لطبقها لثا نیه
# طبقهآ خلفاء را شد ین
### | ا لا ول ابو بکر
# ~~ابوبکرصدیق رضی الله عنه ، خلیفهآ رسول بود، نام او ابوبکرعتیق بن ابی
~~قحافه
# ~~و نام ابوقحافه عثمان بن عا مربن عمر و بن کعب بن سعد بن تیم بن مره
~~بود
# ~~وا بو بکر رضی الله عنه . مردی تمام بالا بود ، لعل (2) و سپید باریک
~~اند ام
# ~~تنکث موی، وبر روی مبار کش رگها بنمودی، پیشانی بیر ون آمده، چشمها
~~بکود (3)
# ~~فروشده ، و ازجملهآ مال دار ان قریش بود ، و به تجارت شام رفته بود ،
~~وپیش
# ~~ازظهور اسلام راهبی اورا وصیت کرده بود، که منتظر با ش به بیرون آمد ن
# ~~نبی آخر الزمان را . و گفته اثد : خوابی دیده بود ، چون باز آمد، خبر
~~مصطفی بشنید
# ~~اسلام آورد، واقرباء خود را با سلام دعوت کرد ، عثما ن بن عفان ، و
~~زبیر عوام
# ~~وطلحه وسعد ابی وقاص، وعبدالرحمن عوف، بدعوت او اسلام آوردند، وابوبکر
# ~~سی سا له بود، که اسلام آورد ، واورا شش فرزند بود : عبد الله ، وعبدا
~~لرحمن
# ~~و محمد ، وعا یشه، واسما ، وام کلثوم ، و با مصطفی صلی الله علمیه وآله
~~وصحبه PageV01P077
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_73.png)

# ~~واز واجه وامها ته، یکجا هجرت کرد ، ومال وفرزند ان ، فدای مصطفی کرد،
~~و رسول
# ~~علیه السلام در آخر حیوة ، اورا امامت فرمود ، وبعد ازمصطفی باجماع صحا
~~به
# ~~بخلافت نشست ، ودرعرب هر که مرتد شد ، همه را کشت، ودر ا پام خلا فت ms066 او
# ~~بحرین ، و. . . (1) بحر ، وازعراق بعضی ازحوا لیه بادیهآ عرب ، وبعضی
~~از شام
# ~~وحمص واجنا دین (2) از زمین فلسطین کشادهشد ، مسیلمهآ کذاب، واسود کعب
# ~~کذاب را بکشت، وآخر عمر ، پانزده روز رنجور گشت ، و د رسال سنه ثلاث
~~عشر
# ~~من الهجره برحمت حق پیوست واورا درجوار مصطفی صلی الله علیه وسلم
# ~~در حجرە عا یشه رضی الله عنها دفن کردند، ومدت خلافت او ، دو سال وسه
~~ماه
# ~~وده روز بود ، واللهاعلمم با لصواب .
# الثانی عمر الفاروق رضی الله عته
# ~~عمر خطاب رضی الله عنه ، نام پدر عمر خطا ب بن نفیل بن عبدالعز ی بن
~~قرط بن
# ~~ریاح بن عبد الله بن رواح بن عدی بن کعب بن لوی (3) بود ، در نسب به
~~هشت
# ~~پدر ، به نسب مصطفی صلی الله علیه وسلم می پیوندد ، وکنیت او ابو حفص ،
~~ومادر
# ~~اوحیثمی بنت ها شم بن المغیر المخزومی(4) بود ، و روایت اهل حجاز آنست
~~:
# ~~کهاوسپید رنگ بغا یت بود ،دراز با لاء ، اصلمع سر ، لعل رخسار ، و
~~بروایت
# ~~اهل عراق ، سیاه چرده بود به اتفاق، و بهر دو دست شکار توانستی کرد ، و
~~او
# ~~بیستو پنج سا له بود که ا سلام آورد ، در سنه ست من الهجره، مصطفی صلی
~~الله علیه
# ~~و سلم دعا کرده بود که اللهم اعز الا سلام با بی جهل بن هشام او بعمر
~~بن الخطاب
# ~~د رحق عمر رضی الله عنه مستجاب شد، مردی عظیم با صلابت بودوخواهراو
~~PageV01P078
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_74.png)

# ~~فا طمه زن سعید (1) بن زید بن عمر وبن نفیل بود ، وزیید وخطاب هردو بر
~~ادران
# ~~بود ند ،واین سعید پسرعم عمر بود، وخباب بن ارت (2) خواهر ود اما د
~~اورا
# ~~قر آن همی آمو خت ، هر د ومسلما ن شده بودند قریش ذکر مصطفی صلی الله
~~علیه
# ~~و سلم بردر کعبه میگفتن-، که پدر ا ن ما را خلاف کرد، عمر برخاست ، و
~~شمشیر حما یل
# ~~کرد ، تا بکشتن مصطفی صلی الله علیه و سلم ms067 آید ، در راهنعیم بن عبد
~~الله النحام(3)
# ~~اورا گفت : ای عمر ! بنیعبد مناف نگذارند ، که تو محمد را بکشی ، ابتدا
~~به
# ~~خواهر ودا مادخود کن! او بخا نهآ خواهر آمد ، آواز قرآن خواند ن بشنید،
~~که
# ~~سوره طه میخوانند، چون بشنید، مصحف بستد وخواننده بود، بعد از انکه غسل
~~کرده
# ~~بود، اسلام دردلش ا فتاد، مصطفی صلی الله علیه وسلم درخانهآ ارقم بن
~~ارقم (4) بود
# ~~آنجا آ مد وا سلام آورد ، وایثا ن سی ونه تن بود ند ، عمر چهلم ایشا ن
~~شد
# ~~وسوگند خورد : که من خدا یتعا لیرا پنهان نپر ستم، بیر ون آمد، و شمشیر
~~حما یل
# ~~کرد، اسلام آشکاراکرد، بعداز ابو بکرخلیفه او شدو امیر المومنیز نامشد
~~ومداومت
# ~~برجماعت نماز ترا ویح وتنویرمساجد او نهاد ، فتوح بسیاردر ایا م خلافتا
~~وشد
# ~~چنا نکه شام ومصر و جزیره وعراق وجبال ارمنیه وا هواز وفارس واصطخر وری
# ~~وآذر با یگان واصفاهان وبیت المقد س ونها وند همه بکشاد ، وتار بخ او
~~نهاد
# ~~و دیوان معاملت ومواجب لشکراسلام درهفتم سال از خلافت معین کرد ، و در
# ~~مدة خلافت ده سال حج کرد متواتر ، و ده سال و پنج ماه وشش روزخلا فت
~~راند
# ~~و درسنه ثلاث وعشرین ازهجرت برد ست ابولولو شهاد ت یافت ، و درحجرهٔ‌
# ~~عا یشه ، درجوارمصطفی صلی الله علیه وآله وصحبه وازواجه امها ت
~~المومنین
# ~~وابوبکررضی الله عنهم دفن کردند ، واورا پسر ان بودند : عبد الله وعبید
~~الله وعاصم
# ~~و زید ومحیرا ، وابوشحمه (5) ، رضی الله عنهم اجمعین .

PageV01P079

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_75.png)

# الثالث عثمان ذو النورین رضی الله عنه
# ~~عثمان بن عفان رضی الله عنه ، عفان پسرا بوا لعاص بن امیه بن عبد الشمس
~~بن
# ~~عبد مناف بود ، وکنیت اوابوعمر و، ودا ماد مصطفی بود ، بدو دختررقیه
~~وام کلثوم
# ~~و ما در عثمان ، اروی بنت کریز(1) بن ربیعت بن حبیب بن عبد الشمس بود .
~~عنمان
# ~~رضی الله عنه میا نه بالابود ، ونیکو روی ، وتنک پوست وتراندام ، وگندم
~~گون
# ~~و ms068 بزرگ ریش ، و فراخ کتف ، و دندانهای خود را به زر بسته بودی ، و اورا
# ~~روایت میکنند : که از تجارت شام باز می آمد در میان راه به منزلگاه
~~رزفی (2)
# ~~ومعان فرود آمده بود ، در میان خواب و بیداری ندا شنید : که ای خفتگان
# ~~برخیز ید! ومهیا باشید! که احمد بیر ون آمد . چون بمکه بازآمد ،
~~بخدمتهصطفی
# ~~علیه السلام بیا مد ، واسلام آورد ، چون عم اور احکم بن ابی العاص از
~~اسلام اوخبرشد
# ~~اورا به بست تا دین اسلام بگذارد ، ودین پدران نگرداند ، مادرش سو
~~گندخورد، که
# ~~اورا نان ندهد ، او ازدین اسلام دست باز نداشت ، اگرچه مذلت دید .
~~ایشان دست
# ~~از وی بداشتند ، و چون عمر رضی الله عنه شهادة یا فت ، بخلافت با عثمان
~~بیعت
# ~~کردند ، وخاتم و رداء مصطفی علیه السلام بدو رسید ، و درایام او فتوح
~~بسیا ر
# ~~بود ، وبصره وآنچه باقی بود ، از حدود صفاهان و ری واصطخر و فارس و
# ~~دار ابجرد وکر مان وسجستان وطبرستان وخراسان وایران ونیشا بور ، وهرات
~~و
# ~~مروشاهجان وهریرود و باخ وطخا رستان و ار منیه ، وارزروم (3) وکندریه و
# ~~طرا بلس و قبرس . و اورا منا قب بسیار است : جمع کننده قر آنست آن مصحف
~~که
# ~~ابو بکر بمشورت عمر رضی الله عنهما بخط زید بن ثابت نبشته بود ودر بیت
~~المال نهاده
# ~~بفر مود تا چند نسخه بنوشتند ، ویکی بمکه ویکی بمدینه ویکی بشام ویکی
~~بعراق
# ~~فر ستاد ، و هر که برخلاف نسختی داشت ، از د ست همه بیرون کرد ، و همه
# ~~را بران مصحف جمع کرد ، چون سال سنه خمس وثلثین درامد ازهجرت ، صحا به
~~PageV01P080
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_76.png)

# ~~خروج کردند ، اورا به حصنی محاصره کردند ، بیست روز آن حصار بدا شت
# ~~بعد ازان از پس قصر اوحصار را نقب کردند ودر آمد ند ، وعمر و بدیل به
~~حلق او
# ~~زخمی کرد ، مصحف بر کناراوبود ، بردستدینار بن عیاض شهید شد(1) رضی
~~لله
# ~~عنه ، روزچها رشنبه شهادة یا فت ، تا ms069 روزشنبه درخانه بماند ، وبعد ازان
~~او را
# ~~دفن کردند . اما فرزندان عثمان رضی الله ده پسر بودند ، وچهار دختر .
~~اما
# ~~پسران : عبد الله اکبر ، وعبد الله اصغر ، وخالد وابان (2) و عمرو ، و
~~سعید
# ~~ومغیره ، وعبد الملک وعمر (3) امادختران : امامار ، وعمره ، و ام سعید
~~وعایشه
# ~~(4) عثمان رضی الله عنه بنفس خود ده حج کذارد ، ومدت خلافت او دواز ده
~~سال
# ~~کم ده روز بود ، و مدت عمر ا و هشتاد و هشت سال بود، بعضی گفته اند
# ~~نود سال بود ، والله اعلم .
# لرا بع علی المر تضی کر م ا لله و جهه
# ~~علی کرم الله وجهه ابن ابی طالب بن عبد المطلب بن هاشم ، و ما در او
~~فاطمه
# ~~بنت اسد بن هاشم بود ، و اول کسی که پدر و مادرش هاشمی بود اوست
# ~~و کنیت علی رضی الله عنه ابو الحسن بود، و بروایت واقدی رضی الله عنه
# ~~سیاه چرده بود بغایت بزرگ شکم ، فراخ چشم ، اصلع سر . کوتاه با لا ،
~~عمر
# ~~او شست و سه سال بود بر وایت محمد ا سحاث . و علی ده ساله بو د ، که
# ~~اسلام آورد ، و پیش از وحی در تربیت مصطغی علیه السلام بود ، واقدی
~~روایت
# ~~میکند : روزی علی بهخدمت مصطنی علیه ا لسلا م در امد ، واو را دید ،
~~باخدیجه
# ~~نما ز میگذارد ، پرسید : که یا محمد! این چیست؟ مصطفی علیه السلام
~~فرمود : PageV01P081
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_77.png)

# ~~هذا دین الله اصطفی لنفسه این دین خدایست ، که برای پرستش بندگان
~~پسندیده
# ~~است ، حضرت خود را ! ترا ای علی دعوت میکنم ، تا این دین قبو ل کنی !
# ~~علی رضی الله گفت : من ذکر این دین نشنیده ام ، با پد ر خود ابو طالب
# ~~باز گویم . مصطفی فرمود : یا علی! اگر این دین قبو ل نمیکنی ، سر ما را
# ~~با کسی آشکارا مکن! علی بخانه باز رفت ، در اندیشه بود همه شب ، حق تعا
~~لی
# ~~در دل او اسلام افگند . با مداد بخدمت مصطفی صلی ms070 الله علیه وسلم
# ~~مکه نماز میگذ اردند ، ا بوطا لب در طلب ایشان بیرون آمد ، ایشانرا دید
# ~~پرسید : ای بر ادر زادهٔ‌ من ! این چیست ؟
# مصطفی علیه السلام فرمود : ای عم! هذا دین الله اصطفی لنفسه وبعث به
# ~~رسله وانبیائه ، وانت احق من اجاب ، این دین خدائیست تعا لی وتقدس : که
~~انبیاء
# ~~ورسل را بدان فرمو ده است ، و تو ای عم ! اولی تری به قبول
# ~~این دین از دیگران . ابوطالب جوا ب داد : من نتوانم ، که دین پدران
# ~~بگذا رم ، ولیکن تو کار خود کن و نگذارم ، که هیچکس مکروهی بتو رساند
# ~~و علی را گفت : ملا زمت محمد بکن ! که اوتراجز بخیر نخواهد.
# بروایت دیگرعلی رضی الله عنه شش ساله بود، که اسلام آ ور د، وچون
# ~~عثمان ر ضی الله عنه شهادة یافت ، با علی اهل بدر تمام بخلافت
# ~~بیعت کردند ، فر مود : تا در بیتالمالرا بشکستند ، و مال را بر خلق به
~~سویت
# ~~قسمت کردند و طلحه وزبیر بعد ازانکه بیعت کرده بودند ، نقض عهد کردند
# ~~وبنزدیک عا یشه رضی الله عنها رفتند ، و علی چهار سال در مدینه بود ،
~~وپس
# ~~یطرف عر اق رفت ، و میان او و عا یشد و طلحه وزبیر و معا ویه مصاف شد
# ~~ببصره ، بروایتی هژده هزار کس کشته شد . و در سنه سبع وثلثین روی بشا م
# ~~نهاد ، و معاویه در بیعت نیامده بود ، از شام روی به علی نهاد ، و به
~~صغین
# ~~بهم رسیدند . چهل شبا روز جنگ میان ایشان قایم بما ند ، و با علی نود
# ~~هزار مرد ، و با معاویه هشتاد وسه هزار مرد ، میان ایشان هفتاد هز ار
~~مرد
# ~~کشته شد ، بیست وپنج هزار ازطرف عراق ، وچهل وپنج هزار از طرف شام.

PageV01P082

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_78.png)

# ~~و گنمته اند : که مصاف صد وده روز بداشت ، جنگ نود روز بود ، تا
# ~~حکمین کردند وباز گشتند ، و خوارج با علی بیرون آمدند ، ومدت خلا فت
# ~~علی رضیا لله عنه ms071 چهار سال ونه ماه بود وچند رروز ، او رضی الله عنه
~~بدین
# ~~قتال چند گاه مشغول بود، بهحج نرسید وخوارج عبد الرحمن بن ملجم را
~~فدایی
# ~~فرستادند ، درنماز علی را کرم الله وجهه به خنجر زهر آلود زخمی زد ،
~~بعد ازان
# ~~سه روز بزیست ، روز آدینه هنمد هم ما ه رمضان سنه اربعین من الهجرة
~~لنبی
# ~~علیه السلام برحمت حق پیوست .
# لحسن بن علی رضی الله عنه
# ~~بزرگترین از فرزندان علی ، وکنیت او ابومحمد بود ، ومادر او خا تون
~~قیامت
# ~~فاطمهآ زهراء بنت محمدصای الله علیه وسلم و رضی الله عنها بود ، وحسنا
~~ز همه
# ~~خلق به مصطفی ما نندتر بود ، ازناف تا به قدم ، و او زن بسیار خوا ست ،
~~تا چنین
# ~~روایت میکنند : که دویست زن آزاد ، در نکاح او آمده بود ، واورا هفت
~~فرزند
# ~~بو د، پنج پسر : حسن وحسین و زید وعمر و طاحه . ودو دختر : ام عبد الله
~~، و
# ~~ام حسن (1) . وچون مصطفی ازدار فنا بداربقا رحلت فرمود ، او هفت سا له
~~بود
# ~~وچون علی رضی الله عنه به کوفه شهادت یا فت ، خلق کوفه دران روز
~~بااوبخلا فت
# ~~بیعت کردند و چون خبر بشام رسید ، خلقشام با معا ویه در بیت المقدس
~~بیعت کردند
# و حسن علی ، با چهل هزار مرد از کوفه ، د رماه ربیع الاول سنه
# ~~احدی و !ر بعین ، روی بشام نهاد، ومعاویه زوی بعراق نهاد ، درمدت ده
~~روز
# ~~بزمین کو فه آمد ، ولشکرحسن رضی الله عنه ، به بساط (2) مداین با هم در
~~آویختند
# ~~و چون حسن رضی الله عنه دید که خون مسلما نان ریخته خواهد شد ، با
~~عاویه
# ~~صلح کرد ، وخلافت بد و تسلیم کرد در4 ماه جمادی الاولی ، ومدت خلافت او
~~هفت
# ~~ما ه بود وپا نزده روز ، وگفته اند : کهشش ماه و پنجرو ز ، حسن رضی
~~الله عنه
# ~~بمدینه آمد ، ومعویه (3) او را ما ل بسیار داد وخدمت کرد ، وگفته اند :
~~که زن
# ~~حسن رضی الله عنه ms072 جغده () بنت الاشعب بن قیس الکندی اورا بطریقی زهرداد
~~، ودر PageV01P083
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_79.png)

# ~~ماه ربیع الاول ، سنه خمسین ، بد ار بقا رحلت کرد ، ومد ت عمر او چهل
~~وهفت
# ~~سال بو د ، و الله اعلم بالصوا ب .
# الحسیز بن علی رضی الله عنه
# ~~کنیت ا وابوعبد الله بود ، و امه ، ام اخیه (1) ، واو از حسن بده ماه
~~وبیست روز
# ~~خرد (2) تر بود : واورا چها رفرزند بود علی اکبر ، وعلی اصغر ، وفاطمه
~~، وسکینه
# ~~و اولاد حسین رضیا لله عنهم .. . . . . (3)
# ~~چون معاویه به شام رفت در گذشت ، و والی مدینه ولید بن عتبه بن ابی
~~سفیان
# ~~بو د ، ووالی عراق عبید الله (4) بن زیاد ، ومروان حکم مرولید را گفت:
~~ازحسین
# ~~علی وعبد الله زبیر به جهت اما رت یزید بیعت بستان! اگر بیعت نکنند ،
~~ایشا نرابکش
# ~~در دو را طلب کرد و بیعت خواست هرد و گفتند : با مداد بیند یشیم از
~~انجا بیرون آمدند
# ~~و مخفی شدند : چون خبر بکوفه رسید که حسین رضی الله عنهد ربیعت نیا مد
~~، یک شتر
# ~~و نامه بطلبا و فرستادند ، حسین روی بکو فه نها دومسلم بن عقیل را که
~~پسر عم او بود پیش
# ~~فرستاد تا بیعت اهل کو فه بستاند ، خبر به عبید الله (5) زیادرسید خبر
~~به عبید الله رسید روی
# ~~به کو فه نهادوشب در کو فه آمد ، وشیعهآ حسین با او مقا بله آغاز
~~نهادند، در قصر امارت
# ~~رفت. چون شب شد خلق متفر قشد ، مسلم عقیل رانا گاه بگر فت وشهیدش کرد
~~،خبر به
# ~~حسین رسید ، از راه بازگشت ، بطرف مدینه ، چون بز مین کر بلا رسید،
~~بموضع که
# ~~آنر اعا ضریه (6) گویند آنجا منزل کرد ، وآن روز پنجشنبه بود ، دوم ماه
~~محرم، سنه
# ~~احد ی وستین . روز آدینه عمرسعد وقاص باجها رهزار سوا ربدو رسید ، وتا
~~آد ینهآ
# ~~د یگر جنگ میا ن ایشا ن قایم شد ، ودرین مدت آب را ا زاهل بیت
# ~~ر سول با ز گرفته بودند ms073 ، وبا حسین رضی الله عنه ، نوزد ه تن ا ز اهل
~~بیت
# ~~مصطفی علیها لسلام بو دند . ر وز آد ینه د هم محرم سنه احد وستین
# ~~شهادت یا فت ، با مفت تن ازوفرز ندان علی رضی الله عنه ، وسه تن
# ~~از فر ز ند ان حسین ، وا ز یا ران او هشتاد تن را شهید کرد ند ، وعلی
~~اصغر
# ~~پسرحسین را زنده گذاشتند که خورد بود و رنجور. حسین را رضی الله عنه
~~PageV01P084
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_80.png)

# ~~حصین بن شبر (1) برحلق تیر زد و زرعه بن شبر (2) اورا شمشیرزد ، وسنا ن
# ~~بن انس (3) ا لنخعی نیزه زدش ، و فرونشست ، وسرمبا رکش باز برید
# ~~و مدت عمراو پنجاه وهشت سا ل بود . رضی الله عنه ، وخلاف الله علی قا
~~تلیه .
# عبدالله بن الزبیر رضی الله عنه
# ~~عبد ا لله بن الز بیر العوام . ما درش زن عوام : صفیه بود عمهآ مصطنی
~~علیه السلام
# ~~و ا ول فرزندکه درمدینه آمد بعد از ظهور ا سلام او بود ، وچون
# ~~حسین ا زمکه بکوفه رفت ، عبد الله زبیرهما نجاباستاد ، او د رکعبه آمد
# ~~وخلق را جمع کرد ، ولعن یزید ظاهر گردانید ، وخلق با او بیعت کرد ند .
# ~~با هل مدینه مکتوب نوشت : تا بنی امیه را از شهر مدینه اخرا ج کردند
# ~~و زهد ونماز وروزه آغاز نها د ، وخلق عظیم بدو رغبت کردند .
# ~~چون خبر به یزید رسید ، مسلم بن عقبه را با لشکر بسیا ر بمدینه فرستاد
~~تا از
# ~~خلق مدینه چها رهزار مرد بکشتند ، وهفتاد کس را از ا نصار (4) شهید
# ~~کرد ند ، مسلم بن عقبه روی ا زمدینه بمکه نهاد ، در را ه کشته شد ،
~~وحصین
# ~~بن نمیر (5) را بر لشکر بمکه فرستا د ، چون بمکه رسید ، عبد اللهز بیر
~~درحرم کعبه
# ~~آمد م آن جماعت بر کعبه منجنیق نهادند ، ویک رکن را خراب کردند ، حق
~~تعا لی
# ~~صاعقه بر ایشان فرستاد ، تا هفده تن بسوختند ، پس مختار بن عبید (6)
# ~~با ms074 لشکری بیا مد ، و ایشا نرا از مکه بیرون کرد، نا گا ه خبر مر گ پز
~~ید (7) رسید
# ~~ایشان بشام رفتند ، وکارعبد الله زبیر درحرم بالاگرفت ، (8) وا سم خلا
~~فت
# ~~برخود نها د ، وحجا زوعراث وخراسا ن ویمن ومصر و شام ، د یکر ان همه
# ~~را ضبط کرد ، وخلافت و امر او تا عهد عبد الملک مروان بدا شت
~~PageV01P085
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_81.png)

# ~~اوحجاج یوسف را نا مزد کرد تا بمکه آمد ، ومدتی حصارداد ، ابن زبیر
# ~~را در منجنیق نهاد اورا بکوفت وپوست کشید و پر کاه کرد و بیاویخت
# ~~ومدت عمر او هفتاد و دو سال بود ، ومدت خلافت او سیزده سال بود.
# محمدبن حنفیه (1) رضی الله عنه
# ~~و هو محمد بن علی بن ا بی طالب کرم الله وجههو رضیا لله عنه ، ومادر او
~~خوله
# ~~بنت اناس بن جعفر الحنفی (2) بود ، و او ر ا حنفیه بماد ر با زخوانا ند
# ~~و او سیاه چرده بود بغا یت عالم وفا ضل وشجا ع وسخی بود ، وبطا یف ساکن
# ~~بود ، ووفات ا و در زما نحجاج بن یوسف بود، چون وفات او نزدیک
# ~~آمد بشام رفت ، وصیت کرد ، مر محمدعلی عبد الله عباس زا که پدر خلفاء
# ~~بنی العبا س بود ، که امارت بفرزندان توخواهد رسید . چون معا ویه
# ~~بن یزید خود را ازخلا فت خلع کرد ، عبد الله زبیر دعوی خلافت کرد ،
~~مختار
# ~~کذا ب (3) ابوعبید ، مرد ی محتا ل بو د ، اما د رغایة شجاعت ور جولیت
# ~~و د ربیعت ابن زبیر بود ، طمع امارت میداشت ، و ابن ز بیرچون در نها د
~~او
# ~~فساد و خلافمید ید، اما رتش نداد، از وی دستوری خواست وبطایف آمد، در
# ~~خد مت محمدحنغی می بود، تا روزی محمدحنقی را گفت : چر اخون حسین طلب
# ~~نکنی؟ محمد فرمود : که مارا که نصرت کند؟ مختار گفت : اگر کسی بطلبد
# ~~تو راضی با شی؟ فرمود: که با شم . پس ازمحمد مکتو بی طلب ms075 کرد، نزدیک
~~اشرا ف
# ~~کوفه فرستاد، که مر امهمی هست بنویس تامرا نصرت کنند ، آن مکتو بات حا
~~صل کرد
# ~~و بکوفه آمد وچنان نمود اهل کوفهر! ، که غرض ازا ن بغرض (4) خو نحسین
# ~~است ، رضی الله عنه ، ومن رسول محمد حنفیه ام ، و او خلیفه وامام منتظر
~~است از
# ~~اهل بیت، وبرین سخن از اهل کوفه بیعت بستد ، وعبدالله مطیع عدوی را که
~~و الی
# ~~کوفه بود ازجهتا بن ز بیر ، بیر ون کرد، و کشند گا نحسین را بدست آورد
~~، و عمر و
# ~~سعد ، وشمر (5) بن ذی الجوشنرا، وهر که در روز کر بلادر لشکر عمرو سعد
~~بودهمهرا
# ~~بکشت، بعد ازان دعوی نبوت کرد ، وعبیدالله (6) زیاد از شام با پنجاه هز
~~ارسوار
# ~~بیامد، وبا اومصاف داد، لشکرعبید الله (6)زیادهمه منهزم وکشته شد ند ،
~~وبا اهل
# ~~دوقه ضبم بسیار کرد ، وا یشا ن تزد یک عبداللدز بیرحال بنوشتند ، ا و
~~بنزد یک برا در خود PageV01P086
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_82.png)

# ~~مصعب الزبیر فومان داد تا لشکر از بصره بیاورد ، و مختار کذاب را در
~~سنه
# ~~سبع وستین بکشت، وخووج او سنه ستین بود، والله اعلم با لصواب .
# ~~شجره نسبه ا لعشره المبشره المتصل بنسبه النبی علیه ا لسلام
# ~~از مصطفی علیه السلام روایت کردهاند: که این ده تن از صحا به بی شک و
~~شبهة از اهل
# ~~بهشتند: ا بوبکر ، و عمر : و عثما نو علی و مبلمحه ، وزبیرو سعدوقاص، و
~~سعید (1)
# ~~بن زید، و عباا لرحمن عوف، وا بوعبیدهجر اح ر ضی الله عنه ، وهرده تن
~~به نسبت ازشجر
# ~~مصطفی اند. چنا نکه درین صورتثبت افتاد ، که هر یک بچند پدر بنسب مصطفی
~~علیه السلام
# ~~متصل میشوند ،و در آخراین شجره، مناقب و ولاد ة وحلیت و مدت حیات و
~~وفات
# ~~با شد ، ومولف را بد عای خیر، وپاد شا هحالر ا بدعای خیر یاد کند ،
~~والله اعلم با لصواب.
# شیحره عشرة المبشره زی ابله نهم ر5،
# ~~مدبن جد اللدب ب ms076 ب راشم بر عد المسناف بن قصی بن کلاب بن مره بن کعب بن
~~لوی ین نمالب بن فهزین مائک
### |
### | 2 %~%  %~% 1 PageV01P087
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_83.png)

# الاول ابو بکرالصد یق رضی الله عنه
# ~~ابوبکر صدیق رضی الله عنه . نام او عبد الله بود ، و نام پدر اوعثمان
~~بود ، وکنیت او
# ~~ابوقحا فه بود ، و ولادت او بعد عام الفیل بود سه سال ، و اول کس بود
~~که اسلام
# ~~آورد ، و از مصطفی صد و چهل و دوحد یث روایت کند ، ویا رغار مصطفی
# ~~بود و حق تعالی اورا صاحب محمد میگوید بقوله : ثا نی اثنین اذهما فی
~~الغار(1)
# ~~وبقو له تعالی : اذیقول لصاحبه لا تحزن ان الله معنا. (2) و مناقب
~~اوبسیاراست
# ~~واحوال او بعضی درذکر خلافتاو گفتهشدهاست ، و وفات اود ربیست وهفتم ماه
# ~~جمادی الاخری سنه ثلاثعشر (3) بود ، وعمر اوشست وسه سال بود ، ونا مهای
# ~~فرزندان او عبد الله(4) وعبد الرحمن ومحمد وعایشه و ام کلنوم، و اسما
~~مادر
# ~~عبد ا لله زبیر ، رضی الله عنهم ، والله اعلم .
# الشانی عمربن الخطاب رضی الله عنه
# ~~ما دراوحیثمه بنتهاشم مخز و می(5) بود ، و ولادت او پیش از فجار(6)
~~اعظم بود، به
# ~~چها رسال ، وآن حر بی بود در عرب که در شهرحرام افتاد درجاهلیت ، ودر
~~ان حرب
# ~~فجور بسیاررفت ، وعمر رضی الله عنه بعداز پنج سال ازظهور نبوت ، اسلام
~~آورده
# ~~بود ، چون سیو نه تن اسلام آورده بودندعمر اسلام آورد ، چهل تن شدند ،
~~وا سلام
# ~~آشکا را کرد ، واو پا نصد وسی وهفت حدیث از مصطفی روایت کند. اسماء
~~اولاد
# ~~او (7): ابر عبد الله ، و عاصم ، و زید اکبر ، وزید اصغر ، وعبد الله
~~وعبدا لرحمن
# ~~اکبروا صغر ، وکنیت اوا بوشحمه بود.(8) ود ختران او پنج بودند ، وشهادة
~~او
# ~~آخ ذی الحجه سنه ثلاث و عشرین .
# لثا لث عثمان بن عفان رضی الله عنه
# ~~عثمان عفان رضیا للهعنه ، مادر وی اروی بنت کریز (9) بود ، و ولادت
~~اوبعداز
# ~~میلا دمصطفی علیه السلام بود با ند ms077 کی. و او شوهردو دختر مصطفی صلی
~~الله علیه PageV01P088
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_84.png)

# ~~وسلم بود: اول رقیه، دوم ام کلثوم. و اورا از برای آن ذوالنورین
~~گفتندی، وپیش
# ~~از و هیچکس را این دولت نبوده است ، که دو دختر پیغا مبری در نکا ح
~~آورده است
# ~~و جملهآ مصحفها را بریک مصحف که ابو بکر وعمر ، به خط زید ثابت جمع
~~کرده
# ~~بودند جمع کرد . و او صد وچهل وشش حدیث روایت کند از مصطفی علیه السلام
~~.
# ~~اسماء اولاد او : عبد الله اکبرو اصغر ، وعمر و ، خالد وابان (1) و
~~ولید ، وسعید و
# ~~عبد الملک ، و دختران اوهشت بودند . والله اعلم با لصواب.
# الرابع علی المرتضی رضی الله عنه
# ~~نا م ما در او فاطمه بنت اسد بن هاشم بود ، و اول کس که مادر و پدر وی
~~هرد و
# ~~ها شمی بودند ، علی رضی الله عنه بود ، وولاد ت او در سنه ثلاث وثلثین
~~بود
# ~~ازعا م النمیل، و اورا فضا یل بسیار است : پسرعم نبی بود وشوهر فاطمهآ
~~زهراء وپدر
# ~~سبطین ، ومصطفیرا بدرجهآها رون بود مرموسیرا ، نشر علوم اسلام ازو بود
~~.
# ~~اسد الله واسد رسول الله بود. و از مصطفی پا نصدوسی وهفت حد یث روایت
~~کند
# ~~واسماء اولاد اوخسن وحسین ومحسن وپسر حنفیه (2) که اورامحمداکبر گفتند
~~ی
# ~~ومحمد اوسط ومحمداصغرو ابوبکر وعمر اکبرواصغر ، ویحیی وعثمان وعباسن
# ~~اکبر که او را سقا گفتندی و جعفر اکبر ، وعبد الله اکبرواصغر ، وعون
~~(3) و
# ~~دختران او هشت بودند ، رضی الله عنهم .
# الخامسه طلحه بن عبیدالله (4) رصیا لله عته
# ~~طلحه ابن عبید الله بن عثمان ، برا در زادهٔ‌ ابوبکر صدیق رضی الله عنه
~~بود
# ~~وکنیت او ابو محمد ، و مادر او صفیه (5) خواهر علاء حضر می (6) ، وروز
# ~~احد مصطفی علیه السلام او را طلحة الخیرخواند ، واز بس جود وعطاء روز
# ~~حنین اورا طلحة الجود خواند ، وطلحة الطلحاة هم گفتند ی ، و روز احد
# ~~خود را سپر مصطفی علیه ا لسلام کرد ، و هفتاد و پنج ms078 زخم نیزه و تیر و
~~شمشیر خورد
# ~~وتیر بر انگشت اورسید ، یک انگشت او بیکارشد. و اومرد لعل و سپید بود ،
~~میا نه بالا PageV01P089
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_85.png)

# ~~فراخ سینه ، کشا ده کتف ، وسطبر ساق بود ، ما ل بسیار دا شت ، و بذ ل
# ~~بسیا ر کرد ی ، و در حربجمل ، مر وان حکم او را تیری زد برسینه ، شهادت
# ~~یا فت ، ومد ت عمراو شست وسه سال بود ، ود ختراو بعد از وفا تا و بسه
# ~~سال ، اورا از گور براورد و بر کنار رودی بود ، همچنان تا زه ، ببصره
~~نقل
# ~~کرد ودفن کرد ، و اسماء اولاد او اسماعیل و موسی و عمران و اسحا ق
# ~~ویعقوب و یوسف وزکریا و یحیی وعیسی وعثمان وصا لح ، ودخترا ن ا و
# ~~چهار بود ند ، والله اعلم با لصوا ب .
# لسا دس زبیر العوام رضی الله عنه
# ~~ز بیرعوام رضی الله عنه ، ماد ر ا وعمهآ مصطفی بود علیه ا لصاوة و
~~السلام
# ~~صفیه بنت مطلب (1). شانزده سا له بود که اسلام آورد ، و بهر دو قبله
~~نما ز
# ~~گذارد ، وهیچ غزوی از موا فقت مصطفی علیه السلام فوت نکرد ، او ل کسی
# ~~که در راه خدای شمشیر بر کشید او بود ، ودر روز بدر ، چاد ر زرد بر مر
~~بسته
# ~~بود ، وملایکه هم بدان شکل آمدند ، و او سی وهشت حدیث از پیغا مبر
~~روایت
# ~~کند ، مد ت عمر او پنجاه و اند سال بو د ، د ر مصا ف جمل شها دت یا فت
~~.
# ~~سماء اولا د ا و عبد الله و عروه ومنذر وعاصم و مهاجر وخالد وعمر
# ~~ومصعب و عبید وجعفر . و ده د ختر بودند. رضی الله تعالی عنهم اجمعین .
# السا بع سعد ین ابی الوقاص رضی الله عنه
# ~~سعد ابی الوقاص ، وکنیت او ابوعبدا لله اسحاق (2) بود ، ونام پد ر سعد
~~مالک
# ~~بود ، و ابی وقاص کنیت پدراو بود ، وما در سعد عمیه (3) بنت سفیان بن
~~امیه ms079 بود
# ~~و او چنین میگوید : که من سیم کسم ازان جماعت که ایمان آوردند ودران
~~وقت
# ~~نوزده سا له بود ، و جمله غزوها با مصطفی علیه السلام بود ، و اول کس
~~که د ر
# ~~راه خد ا ی تیر انداخت او بود ، ودر روز احد مصطفی علیه السلا م اورا
# ~~فرمود : که تیر انداز ، مادرم و پدرم فدای تو باد! او مرد سیاه چرد ه
~~بو د
# ~~و بلند بالا وشکسته موی بود ، و در آخر عمر ، چشم او پوشیده شد ، و بلا
~~د سواد PageV01P090
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_86.png)

# ~~و قا دسیه او فتح کرد، در ایام عمر رضی الله عنه ، و بعد از شها دت
~~عثما ن به
# ~~عتیق رفت ، دومنزلی بمدینه ساکنشد ، و درهیچ کاری شروع نکرد و در سال
# ~~سنه خمس وخمسین در ایام معاویه ، از دار فنا رحلت کرد ، و مد ت عمر او
# ~~هشتاد و هفت سال بو د ، وآخرین کس که ا ز دار فنا بد ا ر بقا رحلت کرد
# ~~ازعشرهآ مبشره او بود ، و از مصطفی هشتاد ویک حد یث روایت کند .
# ~~اسماء اولاداو : محمد وابراهیم واسحاق اکبر واسحاق اصغر وعبد الرحمن
# ~~و عمرو، و هزده د ختر بودند اورا . رضی الله عنهم .
# الثام سعید بن زید رضی الله عنه
# ~~سعید بن زید بن نفیل ، کنیت او ابوا لاعور بود ، و او ابن عم عمر بود،
~~رضی الله
# ~~عنهما ، و مادر او فاطمه بنت نعجه (1) خزاعیه بود ، و او پیش از عمر
~~رضی الله
# ~~عنهما اسلام آورد ، واو مرد سیاه چرده بود ، دراز بالا بود ، بسیار موی
~~بود
# ~~و پدراو زید ، پیش از ظهور اسلام طالب حق شد ه بود و از مشرکا ن
# ~~جاهلیت مفارقت گزیده وسعید تاعهد معاویه حیات یافت ، و از مصطفی
# ~~علیه السلام ، چهل وهشت حدیث روایت کند ، وفوت او هم به عقیق بود ،
~~وبمدینه
# ~~آوردند ودفن کردند ، و عمر او هفتاد و هشتسال بود ، و فوت او درسنه
~~احدی ms080
# ~~وخمسین بود . واسماء اولاد اوعبدالرحمن اکبرواوشاعر بود ، وعبد الرحمن
~~اصغر
# ~~و عبدالله اکبر واصغر وعفواکبر و ابراهیم اکبر و اصغروزید وخالد و اسود
# ~~و دختر ان او هزده بودند . رضی الله عنه .
# التاسع عبدالر حمن بن عوف رضی الله عنه
# ~~کنیت او ابوزید بود ، و ما دراو شفاء ، و بروایتی عنقا (2) بنت عوفبن
~~زهره بود
# ~~واو ازجملهٔ‌ ما لداران قریش بود ، و او مردی بلند بالا ، نیکوروی ،
~~تنکث پوست
# ~~و سپید رنگ ، فراخ چشم (3) شکسته موی ، و ازکبارصحا به ، بهردو قبله
~~نما ز
# ~~کرده بود ، و دو هجرت کرده بود ، و در هیچ غزوی غا یب نبود از خدمت
~~مصطفی
# ~~علیه السلام . ودر غزوه احد هشتزخم برتن او بود ، و مصطفی علیه السلام
~~در غزو تبوک PageV01P091
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_87.png)

# ~~بدو اقتدا کرده بود ، او رافضایل بسیار بود ، واو شست و پنج حدیث از
~~پیغا مبر
# ~~روایت کند ، و عمرا وشست و پنج سال بود ازدارفنا نقل کرد درسنه تسع
~~وعشرین .
# ~~و ششم سال ازخلافت عثمان رضی الله عنه . او را هژده پسر بود ، وچهار زن
~~، ثمن
# ~~مال اوکه قسمت زنان بود ، مبلغ سیصد وبیست وچها رهزاردرم نقره بود و
~~وصیت
# ~~کرد ، تا پنجاه هزار درم درخیرات صرف کنند . اسماء اولاد او محمد ،
~~ابراهیم
# ~~اسمعیل ، یحیی ، ابوبکر ، عمر ، عثمان ، عبد الله اکبر واصغر ، سالم
~~اکبر و اصغر
# ~~عروه اکبر و اصغر ، جمیل (1) ، مصعب ، معف ، زید ، سهیل ، ابوالابیض ،
~~بلال
# ~~مستور (2) . دختر ان او هفت بودند رضی الله عنهم اجمعین ، والله اعلم
~~با لصواب.
# العاشر ابوعبیده الحراح رضی الله عنه
# ~~نام او عامرو نام مادر او ام غمیم بود بنت جا بر . بروایتی اهمه (3)
~~بود ، ونام
# ~~پد ر اوعبد الله ، و اورابه جد با زخواندندی ، وجراح اسم جد اوبود ، و
~~اومردی
# ~~نیکو روی بود ، تنک پوست بلند بالاو باریک اندام ، رگها برروی خاسته ،
~~دندان
# ~~پیش شکسته . وسبب آن بود : که در روز احد دوحلقهزره از پیشانی مبارک
~~مصطفی
# ~~علیه السلام بکشید بدندان ، دو دندان ms081 اوبشکست. و بر وایتی آنست :
# ~~که هر گز هیچ شکسته دندان ازو فصیح تر و سخن گوی تر نبود و اوغزاء بدر
# ~~در یا فته بود ، چهل و یکسال بود، که مصطفی علیه السلام اورا امین امت
~~خواندهاست
# ~~و اورا به یمن فرستاد تا تعلیم شر یعت و قر آن کنداهل یمن را : وابو
~~بکر او را بشام
# ~~فرستاد ، تا فتح کرد ، او چهارده حدیث از مصطفی علیه السلام روایت کند
~~. عمر او
# ~~پنجاه وهشت سال بود . بطا عون عمواس بشام برحمت حق پیوست. اسماء اولاد
# ~~او ابویزید و عمیر رضی الله عنهما.
# اللهم اشفعهم فینا ، وفی بقاء دولت السلطان الزمان.

PageV01P092

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_88.png)

# (ولفک التالک
# بنیامیه
# اولهم معاویه
# ~~بن ابی سنمیان بن حرب بن امیه بن عبد الشمس بن عبد مناف. مصطفی علیه
~~السلام اورا
# ~~فر وده بود : ا ولیت هذ الامة فاعدل فیهم . این حدیث اورا بران داشت ،
~~تا
# ~~باامیرا لمو منین علی رضی الله عنه بیعت نکرد ، اجتهاد کرد ، تاویل
~~حدیث بر عهدی
# ~~(1) بود ، که بعد ازعلی رضی الله عنه اطلاق شدی ، اورا خطا افتاد ،
~~کنیت او ابو عبد الله
# ~~بود ، و در سال پنجم از هجرت ایمان آورد ه بود ، ولادت او پیش از مبعث
~~مصطفی
# ~~علیه السلام بود به ینج سال ، و حرب میان اووعلی دراز شد ، مدت صدو
~~اندروز
# ~~بدا شت ، نود مصاف شد ، چون کاربه حکمین رسید ، عمروعاص ازجهت معاویه
# ~~و ابوموسی اشعری ازجهت علی کرم الله وجههحکم شدند ، وعمر وعاص با موسی
# ~~شعری غد رکرد ، وعلی را ازخلافت خلع کرد ، بر ان قرار که معا ویه را
~~هم خلع کند
# ~~عمر و معاویه را نصب کرد ، برخلاف آنچه قرار بود . علی رضی الله عنه
~~برخاست
# ~~ازجمع وجمله لشکر او، ومعاویه هم برخاست وجنگ قایم شد . معاویه بشام
~~رفت
# ~~وعلی کر م الله وجهه بعراق بازآمد ، وبجنگ خوارج واهل نهروان مشغول شد
~~. چون
# ~~علی کرم الله وجهه بعراق برحمت حق پیوست ، جهان بر معاویه ms082 صاف شد .
~~درسنه
# ~~اربعین من الهجره ، و پیش ازان به بست سال درعهد عمر وعثمان رضی الله
~~عنهما
# ~~امارت شام داشت ، و بعد ازان بیست سال دیگر ملکراند . چون حسن علی رضی
~~الله
# ~~عنه بااو صلح کرد ، وامارت بدوسپرد ، کوفه به مغیره بن شعبهداد ، وبصره
~~وعراق
# ~~وخر اسان به عبید اللهعا مرداد ، واوجبال غوررا فتح کرد ، وباز آمد و
~~به مرودر گذشت
# ~~پس خر اسان را به عبید الله (2) زیاد داد ، واوببلاد ماوراء النهر و
~~طخارستان
# ~~غز و کرد ، و در ایام معاویه بلادروم وروس بکشادند و لشکر اسلام هفت
~~سال آنجا بود
# ~~واز بلاد ایر ان بلخ وکش و نخشب وسمر قند فتح شد. و به جهت یزید بیعت
~~بستد PageV01P093
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_89.png)

# ~~وفوت معاویه بهدمشق بود، درسال سنهستین ، و او مرد بلند با لابود.
~~وشگرفاندآم
# ~~گوشتاوسپید پوست ، چون بخندیدی ، لب زیر ین اوباز گشتی. و سه پسرد اشت
~~:
# ~~یزید ، وعبد الرحمن وعبد الله. ومدت عمر اوهفتادوهشت سال بود ، وبیک
~~روایت
# ~~هشتادو پنج سال بود. والله اعلم با فعا له واحو اله خیر هما وشر هما .
~~رضی الله عنه.
# الثانی یز ید بن معاویه
# ~~یزید بن معاویه لعنه الله ، ولادت او در سنه ست وعشر ین بود ، ومصطفی
~~علیه السلام
# ~~چون درو نگر یستی به خشم نگر یستی. چون ولایت بوی رسید ، از حسین علی
~~رضی الله
# ~~عنه بیعتخواست ، حسین در بیعت اونیا مد ، حسین از مدینه بکوفه نقل کرد
~~، مردمان
# ~~کوفه اورا غدر کردند، ومسلم عقیل ر اعبید الله زیا دبکشت ، وحسین را
~~رضی الله عنه
# ~~درد شت کر بلاشهید کردند ، وبدین سبب یز ید ملعون شد ، ویز یدسلام (1)
~~بن زیا د
# ~~را امیرخراسان کرد ، بغز وماوراء النهر رفت ، ود رعهد یزید تخت گاه
~~حسین
# ~~خا ینان (2) فتح کرده بود ، یک روایت آنست کهشبی خمر میخورد ، رقص کرد
# ~~بیفتاد و سرش شکست و مغزش بیرون آمد وبد وزخ رفت. ولادت
# ~~اوبه ما طرون (3) بود ، وفوت اوبه حوران (4) درچهاردهم ماه ms083 ربیع ا لا
~~ول سنه
# ~~اربع وستین ، وعمر اوسی وهشت سال بود ، وملک او سه سا ل وهشت ماه بود
# ~~با چنین سهل مدتی وملکی ، لعنت ابد برخود بگذاشت، وبدوزخ رفت ، والله
~~اعلم .
# الثالثمعاو یه بن یز ید
# ~~معا ویه بن یزید ، بعد از فوت پدربا اوبیعت کردند ، و چهارماه در امارت
~~بما ند
# ~~و گفته اند چهل روز، بعد ازان بر منبررفت وخطبه کرد و گفت :
# ~~ایها الناس ! انما انا لحم ودم ولاصبر لی علی نارجهنم فولوا امرکم من
~~شئتم .
# ~~معنی چنین باشد : که گوشت وخونم ، مرا بر آتش دو زخ شکیبائی نیست
~~PageV01P094
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_90.png)

# ~~هر کرا خوا هید ، امیرخود کنید ، که پدروجدمن برخاندا ن علی غدیر
# ~~کردند ، وولایت فرزند ان علی کرم الله وجهه را بود ، وبظلم حسین
# ~~را بکشتند ، وخدای نکناد که من آن کنم ، که ایشان کردند ، وخودرا از
~~ولایت
# ~~خلع کرد ، واز منبر فرود آمد ، وبخانهآ خودرفت ، ودربست ، ودرطاعون
~~وفات
# ~~کرد . مدت عمر اوبیست سال بود ، ولادت اودر سنه اربع وا ر بعین بود
# ~~وفوت اودر ر بیع الا خر سنه اربع وستین بود علیه الرحمه.
# چون او وفات کرد ، فتنه در بلاد شام ظاهرگشت ، و شش تن خلا فت
# ~~طلب کردند : مروان حکم ، وضحاک قیس فهری بود درشام ، و عبدا لله زبیر
# ~~درمکه ، ومختارکذاب به جهت محمد حنفیه (1) در کوفه ، ونافع ازرق (2)
# ~~بود خارجی درنجد ، وعا مر خارجی (3) درعرا ق ، عفی الله عنهم .
# الرا بع مروان بن الحکیم
# ~~و او ازصحا به بود ، و نسبت اومروان بن الحکم بن ابی العاص بن امیه بن
~~عبد الشمس
# ~~بن عبد مناف . و اول کسی که خلا فت را به شمشیر گرفیت او بود ، واومردی
# ~~در از بالا ، باریک اند ام . ولادت او در سنه ا ثنین بود ، و اورا به
~~شهر
# ~~اردن اهل شام درسنه اربع وستین بیعت کردند، وبعضی باضحا ک قیس فهری
# ~~بیعت کردند ، ومیان هر دوفریق مصا ف شد ، موضعی که آنرا مرج ms084 (4) راهط
# ~~گویند ، ضحا ک کشته شد ، تمام دربیعت مروا ن آمدند ، واوزن یز ید
# ~~معا ویه را بخوا ست . روزی میا ن او، ومیا ن پسر یزید خالد نا م که پسر
# ~~زن او بود ، حکایتی شد ، مروان خالد را دشنام مادر داد ، و او بدین سبب
# ~~بر مروان کینه گر فت ، و او را زهر دادکارنکرد ، شبی فرصت طلبید ، با
~~لشت
# ~~برروی وی نها د ، چندا ن نگا ه د ا شت که روان بمرد ، در سنه خمس (5)
# ~~وستین ، ومدت ولایتاونه ماه بود ، ومدت عمر اوشست وسه سال بود ، و او
# ~~را فرزندان بسیار بودند : عبدا لملک و بشرو محمد وعبد العز یز
# ~~وا لله اعلم .

PageV01P095

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_91.png)

# الخا مس عبد الملک مروان
# کنیت او ابوالولید بود ، وخصمان او ، اورا ابوالذ باب گفتند ی ، بسبب
# ~~آنکه بوی دهان دا شتی ، مگس بسیار جهت آن بوی ، بروی جمع آ مدی
# ~~و ولادت او درسنهست وعشرین بود ، و اومردی عا قل ودانا وشجاع بود ، اما
# ~~بخیل بود ، او را بدین سبب رشح الحجر (1) گفتندی ، و اورا بر معا ملهآ
~~دیوان
# ~~مدینه عا مل کرده بود ند ، ومروان او را بر معا ملت حجر (2) فرمان گرد
~~انیده
# ~~بود، پس ازان درسنه خمس وستین او را ولی (3) عهد کرد درشام ، وبسببخروج
# ~~عبد الله زبیر ، درعهد عندالملکث فتنه در میان خلق افتاد ، وعبد الملکث
~~لشکر
# ~~از شام بعراق آورد ، ومصعب زبیررا بکشت در سنه سبعین ، وحجاج را به
# ~~جنگ عبدالله زبیر فرستاد ، تا عبد الله زبیررا بکشت ، وکعبه را خرا ب
~~کرد
# ~~و ولایتعراق وخراسان حجاج را داد ، ومهلب بن ابی صفره (4) راخراسان
# ~~داد ، وپسر خود مسلم عبد الملک را بروم فرستاد ، تا قلاع وحصون بسیار
# ~~فتح کرد ، ودرپای قسطنطنیه بنشست ، ودر حدود مغرب فتوح بسیار کرد
# ~~و درعهدا وفتو ح بسیار شد ، ومدت ولایت او از اول عهد بیست سال بود
# ~~بعد ازقتل عبد الله زبیر ، سیزده سال وهژده روز بود . فرزندان او: ms085 ولید
# ~~و سلیمان وهشام ومسلمه و ابوبکر بودند .
# السادس ولید بن عبد الملک
# ~~ولید بن عبد الملک ، کنیت او ابوالعباس بود ، و او مردی بود فحش گهی
# ~~وپلید چشم ، خبیث فعل، و درعهد او قتیبه بن مسلم به ما ورا * النهر رفت
# ~~وفرغانه فتح کرد ، وبا ترکث طرخان ترکستان (5) مصاف کرد ، وطرخانرا
# ~~بکشت وبه خوارزم باز رفت ، و ازغنایم آن فتوح ، صد هزار برده کودک
# ~~از غلام وکنیزک ، بدست اهل اسلام افتاد ، وحجاج در آخر ایام ولید
# ~~بمرد بعلت میل (6) و بیخوا بی . چون حجاج سعد بن مسیب را که ازکبار
~~PageV01P096
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_92.png)

# ~~صحابه بود بکشت ، خواب از وی برفت، بدان علت بعد ازچهل روز بمرد
# ~~و این حجاج صدوبیست هزار کس را از اشراف خلق کشته بود ، ورای
# ~~حربها ، و ولید مسجدجا مع دمشق بناکرد ، و درعهد او ازبلاد روم و اندلس
# ~~و دیگرقلاع ، و ازهندوستان تا بلاد ملتان ومنصوریه فتح شد ، ومدت امارت
# ~~اونهسال وهفت ماه بود ، وفوت او در جمادی الاخری سنه ست و تسعین بود
# ~~والله اعلم بحقایق الا مور.
# السا بع سلیمان بن عبدالملک
# ~~سلیمان بن عبد الملک ، کنیت او ابوایوب بود ، مرد نیکو روی و فصیح
# ~~وسپید پوست وخوب روی . افتتاح و اختتام دولت او بخیر بود ، رد مظا لم
~~کرد
# ~~و عمرعبد العزیز را ولی عهد کرد ، یزید بن مهلب (1) را ولایت خراسان
# ~~داد ، ودرعهد او بلاد گرگان را فتح کرد ومسلمه برادر او قسطنطنیه فتح
# ~~کرد ، وسلیمان زندانهای حجاج را خراب کرد ، ازوآثار خیر بسیارماند
# ~~و ولادت اوسنه اربع وخمسین بود ، ولایت او د و سال وهشت ماه بود
# ~~ووفات او روزجمعه دهم ماه صفرسنه تسع وتسعین بود ، و مدت عمراوچهل
# ~~وپنج سال بود ، علیه الرحمه ، والسلام علی من اتبع الهدی .
# الثا من عمر بن عبد العزیز
# ~~عمر بن عبد العزیز بن مروان بن الحکم ، مادر او ام عاصم بنت عاصم (2)
~~بن عمر
# ~~بن الخطاب ، وکنیت اوا بوحنص (3) بود ، واورا بر ادر ms086 بود اصح (4) نام ،
~~واو
# ~~کتباوایل خوانده بود وعلم حوادث نیکو دانستی. روزی اسپی بر پیشانی عمر
# ~~زخمی بزد بشکست ، چون برا در او اضح (4) اورا بدید گفت : الله اکبرهذا
# ~~اشج بنیامیه الذی یملاء الارض عدلا(5) . ودر کتابدا نیال پیغا مبر نام
~~او اشج (6)
# ~~بود ، وعمر مردی خوب سیرت و عاقل عادل ، ومنصف وباخیر بود، واحو ال
~~PageV01P097
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_93.png)

# ~~برجادهآ سنت مصطفی علیه السلام ، وسیرت خلفا ء را شد ین داشت ، و لعنت
# ~~از اهل بیت مصطفی بر گرفت و کارها برجادهآ عدل کرد ، ویزید مهلب را
~~بازداشت
# ~~وخراسان بعبد الله نعیم (1) داد ودرهیچ عهد مال خراسان وعراق زیادت از
~~آن نبود
# ~~که درعهداو ، وبعضی ازعلماء برانند : که مهدی آخر الزمان اوبود ، وهر
~~مال
# ~~وضیاع واملا ک که ولات بنی امیه ازخلق بظلم ستده بود باز داد ، و
~~درعهداو
# ~~خاقان تر کستان چین ، سیصد هز ارسوارو پیاده بیا ورد جراح عبد الله
~~حکمی با بیست
# ~~وپنج هز ارسوار پیش او بازرفت ازخراسان ، ومیان بخاراوسمر قند ، یکماه
~~در میان
# ~~ایشان جنگ قا یم شد ، وبه آخر نصرت اسلام شد .
# ~~ولادت عمر سنه اثنی وستین بود وازوآثارخیر بسیا رماند ، وفوت او به دیر
~~سمعان (2)
# ~~بود ، ومدت عمر اوسی ونه سال بود ، ووفات او روزجمعه بیست و پنجم ماه
~~رجبسنه
# ~~احدی وما ئة بود ، ومدت خلا فتاود وسال و پنج ماه بود . رضی الله عنه
~~وعن اعوانه
# ~~وانصاره . والسلام علی من اتبع الهد ی .
# التاسع یزید بن عبدا لملک
# ~~ابوخا لد کنیت او بود ، او را عا شق بنی امیه گفتند ی ، پیو سته به
~~لهوو
# ~~طرب مشغول بودی ، ولادت او درسنه تسع وستین بود ، ودر ایام او یزید
~~مهلب
# ~~ببصره خروج کرد ، یز یدعبد الملک برادر خود مسلمهٔ‌ عبد الملک را
~~بفرستاد
# ~~تا اورادرسنهآ اثنی و مائة بکشت ، وولایتخر اسان سعد (3) بن عبد
~~العزیزرا داد ، بعد
# ~~ازوی سعید بن الحرث(4)را داد ، وبعد ازوی ابن هبیره (5) را داد. مدت
~~ولایت
# ~~او چها ر سال ms087 و یکما ه بود وعمر وی سی وشش سال بود و فوت
# ~~او بیست و پنجم ماهشعبان سنه خمس و مائة بود ، وسبب آن بود : که او
~~معشوقه PageV01P098
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_94.png)

# ~~داشت حبا به (1) نام ، ویزید روزی بنشا ط مشغول شده بود و فرمان داد ،
~~که هیچکس
# ~~ازخدم بنزدیک اونیا ید : پس اناری بشگا فت ، وبجا نب حبا به اندا خت ،
~~حبا به
# ~~از ان یکدا نه بخورد ، درحال بمرد ، وچندانکه یزید آوازداد ، هیچکس نز
~~دیک
# ~~او نیا مد ، که چنان فرما ن داده بود ، او بخانهٔ‌ مرده بماند، تا شب د
~~رامد، پس
# ~~خادمان در امدند ، وآن حال بدیدند ، کا ربه تجهیز و تکفین کشید بساختند
~~، یزید
# ~~پا یهآ جنا زه بر گردن نهاد ، چون اوراد فن کردند ، بیست روز بزیست ودر
~~گذشت.
# العاشر هشام (2) بن عبدالملک
# ~~هشا م بن عبد الملک ، کنیتاو ا بوولید بود، او بخلافت بنشستدر ما هرمضا
~~ن سنه
# ~~تسع وستین (33) و درایام او زیدبن علی بن الحسین خروج کرد ، وچها رده
~~هزار
# ~~مرد ازشیعه با اوبیعت کردند ، وباز خلاف کردند ، و ازان جمله چها رده
~~کس
# ~~پیش اوبما ندند ، وهشام عبد الملک ، یوسف بن عمررا که والی عرا ق بود
# ~~بطلبودفعزید بن علی فرستاده بود ، نا گاه اورادر یا فتند ، قتال میان
~~ایشان قا یم شد
# ~~تیری بردماغ زید آمد وشهید شد ، اورا دفن کردند ، پس ازان او را از خاک
# ~~بر کشیدند وبیا ویختند. پس هشام نا مه کردبجا نب ابن عمر (4) تا زید را
~~بسوختند
# ~~رضی الله عنه .
# پسر (5) زید بن علی ، که یحیی نام او بو د ا زانجا بگریخت و بطرف
# ~~بلخ آمد علیه الرحمه ، وهشا م ولایت خر اسان را به جنید بن عبد الرحمن
~~العطفا نی
# ~~داد (6)، ودر سنه اثنی عشر ومائة، خاقا ن ملک ترکستا ن بیرون آمد
~~وباجنید
# ~~مصاف کرد ، میا ن سمرقند وفرغا نه . و درسال دوم هم مصاف کرد ند ، هرد
~~و
# ~~کرت نصرت لشکر ms088 اسلام را بود، و لشکرترکستان چندان بود که در عد دنیا ید
# ~~خلق بسیار از ا یشا ن بدوزخ رفت ، و بسیار اسیرشد ند ، وبر وایتی فتح
~~مسلمه بر اد ر
# ~~هشام را بود ، وبملک خزر مدینهآ باب الابواب بناکرد (7)، و آن فتح جنید
~~را بود PageV01P099
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_95.png)

# ~~ولایت هشام نوزده سال وهشت ماه ونیم بود ، وبقولی یازده ماد، وفوت او
~~بزمین
# ~~شام درموضعی بود، که نام او رصافه (1)است ، وآن د ار الملک او بود،
~~ومدت
# ~~عمر او پنجاه وشش سال بود ، ووفات او در ششم ماه ربیع الاول سنه خمس
# ~~وعشرین وما ثة بود.
# الحادی عشر ولید (2) ین یزید عبد الملک
# ~~اورا خلیفه ابن العاشق خواندند ی ، کنیت اوابوالعباس بود ، مردی بی
~~اعتقاد
# ~~و پلید باطن وهوا دوست بود ، ولادت او در سنه سبعین (3) یا سنه ثما نین
~~بود
# ~~گویند بد ین آیت رسید که : وخاب کل جبارعنید (4)، مصحف ازدست بیند اخت
# ~~و بر روی اماج نهاد ، وبر ان تیر می انداخت و میگفت : اینک منم جبار
~~عنید !
# ~~لعنه الله بدین اعتقاد ، پس ولایت خر اسان به نصر سیار داد، نصر سیار
~~یحیی بن
# ~~زید را که بطرف خراسانو بلخ گریخته بود، در طا لقان حدود کشت و بیاو
~~یخت(5)
# ~~تا ابومسلم مروزی او را از دار فرود آورد . چون از ولایت ولید یزید
~~یکسال
# ~~و دوماه بگذشت ، وخلق را خبث اعتقاد اومعلوم شد ، اورامعزول کردند،
~~ونام
# ~~اوخلیفهآ بنو مروان شد، روز پنجشنبه هشتم ماه جمادی الاخری سنه ست
~~وعشرین
# ~~وما ثه کشته شد . الحمد لله علی ذلک .
# الثانی عشر یزید بن ولید
# ~~کنیت او ابوخالد بود، ولادة اوسنه ست وثما نین بود ، و او را نا قص نام
~~شد
# ~~بسبب آنکه مواجب حشم ناقص کرد (6) ، ا مامردی گزیده سیرت پا کیزه
~~اعتقاد
# ~~بود ، روشن دل و عاقل بود ، رد مظا لم کرد ، مادرش شاه بری (7) بنت
~~فیروز PageV01P100
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_96.png)

# ~~بن کسری بن یزدجرد بن شهریار بود ، ذکر ms089 او در کتب قد ماء بود بدین وجه
~~که :
# ~~یا. .. . (1) الکنوز ویا ساجدا با لاسحارکا نت ولایتکن رحمتی و وفا تک
~~فتنة
# ~~فنبشوک فصلبوک . معنی چنا ن با شد: ای پراگنده کنند: گنجها! وای سجده
~~کننده
# ~~دراسحار! ولا یت تو رحمت بود ، و فات توفتنه بود ، ترا از گور بر کشند
# ~~و بیا ویزند ، ومدة عمر او چهل سال بود . وفات او بیستم ذی الحجه سنه
~~ست
# ~~وعشر ین ومائه بود، ولایت ا وپنجاه ودو روز بود . چون مرو ان محمد
~~مروان حکم
# ~~که. او را مروان حمار گفتندی ، بامارت بنشمت اورا از خاک بیر ون کشید
# ~~وبیا ویخت ، علیه الرحمة والغفران، والسلام علی من اتبع الهدی .
# الثالث عشر ابراهیم بن ولید
# ~~کنیت او ابواسحاق بود ، روزی که برادرش در گذ شتاورا بیعت کردند ، بعد
# ~~ازو برادر او، وعبد العزیز بن الحجاج بن عبد الملک ، بهروان محمد بن
# ~~مروان الحکم بیعت کردند، ومروان والی بلاد جزیره بود ، ودعوت خلافت
~~میکرد
# ~~لشکر به غوطه (2) د مشق آورد ، مروان با سلیما ن بن هشام بن عبد الملک
~~، که
# ~~فرستادة ابراهیم بود ، مصاف کرد ، ومروا ن اورا بکشت . ابرا هیم ولید
~~بیامد
# ~~و خود را از ولایت خلع کرد ، در بیعت مروان در امد ، ومدت ایالت او هفت
# ~~روز بود ، و بروایتی هفتاد روز ، و مدت سه ماه کار امارت مضطرب بماند
# ~~تا بر مروان قرار گرفت ، و ابراهیم در سرآب (3) که از ولا یت جزیره است
# ~~غرق شد ،د ر صفر اثنی وثلثین وماثه .

PageV01P101

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_97.png)

# الرابع عشرمر وان بنمحمدبن مرو ان الحکم
# ~~کنیت او ابوعبد الله (1) بود ،ومادر او کردیه (2) بود ، وولادت او در
~~سنه
# ~~خمس وستین ، و بروایتی سنه سبعین و بروایتی سنه اربع وستین بود، و بیعت
# ~~او در سنه سبع وعشرین ومائه ، و اورا حمارالجزیره گفتندی ، بد ان سبب
~~که
# ~~عر ب هر صد سالی را سال حمار گوید ، بدلیل قوله تعالی فی قصة عزیر :
# ~~بل لبثت ماثآة ms090 عام فا نظر الی طعامک وشرابک لم یتسنه وانظر الی حمارک
~~(3)
# ~~و ملک بنی امیه نزدیک صد سال بود ، که اورا امارت رسید .
# حما رش از بهر آن گفتند ، ودر کتب بنی امیهر سیده بود، که رفتن ملک بنی
~~امیه
# ~~وقتی باشد ، که با مارت کسی بنشیند ، که مادر او جاریه (4) باشد .
~~ومروان
# ~~آخرین امیر بود از بنی امیه . درایام او منازعت افتاد ، میان نصرسیا ر
~~و میان
# ~~سرهنگان اوبخرا سان ، ودرین وقت ابومسلم مروزی خروج کرد ، وضحاک
# ~~قیس فهری خارجی خروج کرد از شهر زور ر5) بر مروان ،ومیا ن ایشان قتا ل
# ~~افتاد در نوا حی کوفه : ودر سنه ثما ن وعشرین وماثآة ضحاک را بکشت، و
~~ولا یت
# ~~مروان پنج سال ودو ماه بود، واورا در بوصیر دیهی از دیهاء مصر بکشتند
~~(6)
# ~~ودولت بنی امیه وبنی مروان نقل کرد، وسلطا نی بنی العبا س قوت گرفت .
# ~~حق تعالی سایهآ چتر پا دشاه زما ن را باعواطف امن واما ن ممدود دارد .
# ~~والله اعلم بالصواب.

PageV01P102

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_98.png)

# لطیقه الرابعه
# خلفاء بنیا لحعباس
# خبر کرد ن مصطفی علیها لسلام بخلافت فرز ند ان
### | عباس
# اصحاب تواریخ و نقلهآ آثارچنین روایت کرده اند ، که مصطفی علیه السلام
# ~~عم خود عباس را ازخلا فت (1) فرز ندان او ، بعد از بنی امیه اعلام
~~فرموده بود و
# ~~عباس رضی الله عنه بسه سال از مصطفی علیه السلام بزرگتر بود ، واورا
~~چها ر پسر
# ~~بود : عبدالله وعبید الله وفضل وقثم . ومدة عمر عباس هشتا د وسه سال
~~بود ، ودر
# ~~خلا فت عثما ن رضی اللهعنه ، بمد ینه وفات کرد، و در آخر عمر چشم او
~~پوشید ه شده
# ~~بود ، و پسرا و فضل بشام وفات کرد، وعبید الله بهمد ینه. وقشم به
~~سمرقند، و
# ~~عبد الله (2) عباس رضی الله عنه پا نزده سا له بود ، که مصطفی علیه
~~السلام ازد نیا نقل کرد
# ~~و در آ خر عمرچشم او پوشید ه شده بود، وعمر ms091 اوهنتاد وسه سال بود ، وبطا
~~یف
# ~~وفات کرد د رفتنهآ عبد الله بن الز بیر. و او را هشت پسر بود ، یکی
~~زیشا ن علی بن
# ~~عبد الله عباس رضی الله عنهم بود وپد رخلفاء ، وچون این علی از ما در
~~بزاد
# ~~امیر المومنین علی کرم الله وجهه کام او را بما لید ، واو را علی نام
~~کرد، وپد رش
# ~~ر ا بگفت که : هذا ابا لخلفا ء وچون بزرگ شد، عباد ت بسیار کردی، بوستا
~~نی
# ~~د اشت یا نصد درخت ، در انجا هرروز زیر هردرخت نماز د و رکعت بگذاردی
# ~~واین علی عبد الله را ولید عبد الملکث مروان ، دوبار تازیا نه زدن
~~فرمود (3) یکث
# ~~کرت به جهت آنکه زن هشته (4) و لید را درحکم خود آورد ، یکن کرت دیگر
# ~~از وی نقل کرده بودند : ان هذ الامر سیکون فی ولدی . زود باشد ، که
~~خلافت
# ~~بنمرزند ان من رسد ، اورا هنمده (5) تازیا نه بزد، وبنو امیه فرز ندان
~~عباس (6) PageV01P103
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_99.png)

# ~~را منع کرده بودند ، که از بنی الحارث (1) زن نخواهند ، بدان سبب که
~~خبری
# ~~روایت کرد هبودند ، که از بنی امیه خلا فت بمرد ی (2) رسد ، که پدرش
~~عباس
# ~~با شد ، و ماد رش حارثیه. واین علی بن عبد الله رضی اللهعنه، چون
~~چهارده سا له شد
# ~~اورا پسری آمد نامش محمد کرد، و او پدرخلفاء بود، واین محمد در زما ن
~~خلافت
# ~~عمرعبد العز یز رضی الله عنهما ، اجازت خواست ، ورا یطه (3) بنت عبید
~~الله الحارث
# ~~را درنکا ح آورد، حق تعا لی او را پسری بخشید ازان زن ، ابوالعباس سفاح
# ~~و دختر ان (4) وفرزندان د یگر دا شت : ابراهیم وابوجعفر وعلی وحسن .
# روایت کنند : که پسرمحمد حنفیه (5) که ابوهاشم نام اوبود، ودرعلم قدر
# ~~و جلا لت تمام د اشت، چون اورا وفات نزدیک آمد ، و صیت کرد محمد علی
# ~~عبد الله را که چون از هجر ة صد سال تمام شد ،د اعیا ن خود ms092 را به اطراف
~~ممالکث
# ~~بفرست تا بخلا فت شما دعوت کنند، به حکم آن وصیت چون صد سال تمام شد
# ~~محمد ا ما م ، دعوت آغاز کرد ، چهارکس اورا اجا بت کردند ازاهل کوفه
~~منذر
# ~~همدا نی وابوریا ح نبال وابوعمر و بز از ومصقله طحان، ود یگر د اعیا
~~نرا با طراف
# ~~خرا سا ن فر ستاد ، ود ر سنه اربع و مائه ولاد ت ابو العباس سفا ح بود
~~ازحارثیه، پدر
# ~~اورا درخرقه پیچیده، به نزدیک نقباء خراسا نی آورد گفت : امام شما این
~~خواهد
# ~~بود ، واین حال در ولایت عبد الملک بود .
# چون سال سنهخمس وعشرین ومائه رسید ، نقباء خر اسا نی از اهل دعوت بکوفه
# ~~آمد ند ، وا بومسلمم مروزی رحمة الله علیه کود کث بود و حدیث دعوت فهم
~~کرد ه بود
# ~~وخد مت یو سف بن ا بو سفیان با هلی (6) میکود، ونقباء علا مات دولت د
~~رناصیهآ او
# ~~مید یدند . چون از کوفه بمکه آمدند ، بخد مت محمد عبد الله عباس، ومال
~~خر اسان
# ~~بگذاردند وخبر ابومسلم با و باز گفتند فرمود : که اگر آزاد است اورا
~~بدست آرید
# ~~و اگر بنده است بخرید . چون بفرمان اورا بخدمت امام آوردند ، او را
~~خدمت
# ~~میفر مود ، چون امام محمد برحمت حق پیوست، پسر بزر کترش ابراهیم قایم
~~مقام PageV01P104
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_100.png)

# ~~پد رشد ، ابومسلمم را بخر اسان فرستاد ، واو فرصت نگا هد اشت ، وشهر
~~مرو را
# ~~خندق کرد، وحشم بسیا رجمع کرد، و اول اظهار دعوت بنی العباس، روز عید
~~کرد
# ~~و نماز گذارد وخروج کرد در ر مضان سنه تسع و عشر ین ومائه، ومتا بعان
~~بنی امیه را
# ~~ازخرا سان نفی کرد ، و دعوت به آل محمد میکرد، و مخفی نام ابوالعباس
~~اظها ر
# ~~میکرد ، ونصر (1) سیار از پیش اوبه نشا پور بگریخت، چون به ساوه رسید
~~فوت شد
# ~~ومملکت عجم برابومسلمم مروزی قرار گرفت ومال وزر بسیار بخد مت ا بر
~~اهیم ms093 امام
# ~~فرستاد ، وابراهیم امام با براد ران ابوالعباس وابو جعفر وفرزند ان
~~وخدم حج
# ~~گذارد، چون خبرخروج ابومسلم ودعوت ابراهیم امام ، بمروان رسید بها میر
# ~~دمشق فرمانداد ، تاروی برایشان نهاده ، و آنگا ه ابراهیم امام را بگرفت
# ~~در زند ان حر ان مقید کرد ، درقید برحمت حق پیوست ، وابوجعفر با دو عم
~~خود
# ~~ود یگر پسر عمان ، بکوفه آمد ند ومخفی گشتند ، ابو مسلم بنو احی عراق
~~بود با لشکر
# ~~خود، واورا امیر آل محمدلتب شده بود، وزید علو ی راکه سا لها آویخته
~~بودند
# ~~ازدار فرو گرفت و بفرمود: تا جمله خلایق تعزیت او بداشتند وجا مه سیاه
~~کرد ند
# ~~و باخلق چنان نمود ند ، که به جهت تعزیت آل محمد که شهید شد ه بودند
~~برد ست
# ~~بنی امیه ، جامه سیاه میکنند ، ود رسر آن بود، که ابوا لعباس اعلام
~~داده بود : که
# ~~دولت عبا سیان وشعا را یشا ن در لبس ، سیاه خواهد بود . ابو مسلم چون
~~درین وقت
# ~~رای از بنی العباس بگشته بود، ومیخواست تا از علویه اما می باشد، جلال
~~وزیرر اکه
# ~~محمد گفتند ی، به نزدیک سه تن از اولاد علی فرستاد رضی الله عنهم :
~~جعفر صاد ق
# ~~وعبد الله حسن علی ، وعمرعلی حسین علی، ایشان قبول نکرد ند ، و پیش از
~~انکه
# ~~جوا ب به ابی مسلم رسید ی ، خرا سانیان که فرستا د 3 ابو مسلم بودند در
~~کوفه
# ~~آمد ه بود ند و غوغا کرده به جهت امام، و ابومسلم مخفی دا شت آمدن عبا
~~سیا نرا
# ~~بکوفه ، و ابو حمید سمرقندی غلا می د اشت خوارزمی سابق نام، آن غلام را
~~از
# ~~احوال امام معلوم شد ، بطریقی آن موضع را طلب کرد، وبخد مت ایشان آمد .
# ~~چون بخد مت ایشان رسید پرسید : که پسرا بن حارثیه (2) کد امست؟ برا
~~بوالعباس
# ~~اشارت کردند حالی زمین بوس کرد ، و مبار کبا دخلافت گفت، ودیگر ان را
~~اعلام داد PageV01P105
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_101.png)

# ~~جمله ms094 جمع شد ند ، ولبس سیاه و استعد اد تمام که ا بومسلم فرستاده بود
~~بخد مت
# ~~آوردند وابو العباس شب آدینه ، د وازدهم ربیع الاول سنه اثنتین (1)
~~ثلثین ومائه
# ~~بیرون آمد ، و نمازشام بکذارد بجماعت، و دیگر روز آد ینه د رمسجد جامع
~~با او
# ~~بیعت خلا فت کردند ، رضی الله عنه . بعد ازین ذکرصاحب الدعوة 1 بو مسلم
# ~~تقریر کرده آید . والله اعلم .
# ذکرصاحب الد عوه ابو مسلم المروزی
# ~~صاحب تاریخ مقد سی گوید: که در اسم ونسب او اختلا فاست، بعضی گفته اند
~~:
# ~~ازعرب بود ، ولاد ت او باصفها ن بود ، وپرورش او درمیان فرزندان اد ریس
# ~~بن عیسی العجلی بود ، ود رمکتب قر آن با ایشان حهظ کرد ، ولغت واشعا ر
# ~~یاد گرفت، وبیشتر اهل تا ریخ بر انند، که او باصل ازعجم بود ، اما فاضل
~~وحا فظ
# ~~و پرهیزگار، مردی بود کوتاه بالا، گندم گون پا کیزه پوست شیرین منظر ،
~~در از پشت
# ~~کوتا ه ساق. هر گز کس اورا خند ان ندیدی ومزاح نکردی، از هیچ فتح
# ~~تازه روی ننمودی ، و ازهیچ نکبت ترش روی نگشتی ، سخت دل عظیم بود
# ~~و بر کس رحم نیا وردی، تازیا نه شمشیراو بود، جمله انصاف را که بردولت
~~بنی امیه
# ~~دل نها ده بودند ونشوونما درولایت بنی مر وان یافت، از خر اسان و یمن و
~~ربیعه
# ~~از زهاد وعباد و قضات و ملوک ود ماقین و مجوس و نصاری و یهو د و غیر آن
# ~~جماعت را همه بکشت، ر وارت آنست که دی آنچه (2) در جنگها وحصارها بکشت
# ~~سیصد و شست هز ار مردرا د رمقام سیاست بکشت، جها ن را ازخوارج بنی امیه
# ~~خا لی کرد ، ودولت بعبا سیان رسانید . بتأیید الله و نصره .
# او را سه زن بود ، مرد غیور بود برحرم خود، سالی یک کرت بفر اش زن خود
# ~~نرفتی ، عظیم جوانمرد بود وبی طمع ، هر گز از هیچکس طمع نکرد ونخو است ms095
# ~~و نستد . اورایکث هز ار طباخ بود، هر روز سههز ار من نا ن درمطبخ او
~~بیختندی
# ~~وصد وسی گوسپند بیرون گاوان ومرغان خرچ شدی . یک هزار و دو یست سر
# ~~بار کش بود آلات مطبخ اورا ، سا لیکه به حج رفت درقا فله ندا فره ودهر
~~که در قافله
# ~~به جهت طعام آتش کند، من ازخون او بیزارم . با ید که آ نچه ما یحتاج
~~طعام PageV01P106
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_102.png)

# ~~7“’)
# ~~و شراب جملهاهل قافله است از من با شد در رفتن وآمد ن جملهٔ‌ اعراب
~~بادیه
# ~~ازخوف او ازحوالی راه نقل کرد ندی، وبموضع دیگر رفتندی. چون بمکه رسیدی
# ~~بر کنارحرم از مرکب پیاده شدی و پای برهنه میرفت، تا نماز پیشین و
~~واجبا ت
# ~~و فرایض وآداب و شروط حج بجای آوردی رحمة الله علیه. وولادت او درسنه
~~اثنین
# ~~ومائه بود ، ودر سنه سبع وثلثین ومائه بر دست ابوجعفر المنصور که دوم
~~خلیفه
# ~~بود شهادت یا فت ، ومدت عمر اوسی وپنج سال بود علیه الرحمة والغفران .
# ~~ولقب او شهنشاه شد ، ونوبت او بر سر چها ر سوی مرو شا هجان خراسان
# ~~منزدند ، تا سال سنه سبع وعشره وستمائه، که خروج چنگیزخا ن ملعون بود .
~~اسپ
# ~~نوبتی او بر درقصراو که درمرو ساخته بود مید اشتند . حق تعالی اورا و
~~جمیع خلفاء
# ~~بنی العباس را وسلاطین ماضیه را غریق رحمت گرداناد .
# فعاسعم النیصلم ایلد علیوسلم
# (1، عبدایئدا بی العبا سر نخاح %~% (2، المنصوعسبا نله الب جفر الدوانفی
### | «3، المهدی محدابوعبد التد
# (14) 1 الها دی ابومحهد وسی %~% ده) مارون الرستید ابو معفر
# د9، الابعن البوعبد الع حد دیه، المامنون عبدانعد %~% «8، المعتصرا له
~~محد
# ده الوائق بالمد رون ر10، المتوکل علیالدفر %~% 120) المستعیر با للدالو
~~العد بر احد
# 140، الکمه تندتی بالس نحمر
# بوا متاء  المنتقرا د ا المحز بسابو صدانکر ( قمد کل ادعد
# بهنفحه آینده PageV01P107
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_103.png)

### | طبقهآ (4) %~% عباسیان
# ~~الموفق طلحه
# ~~14 المعتضند باند احمد
# ~~(22) المستکفیهبا سدصبرالد
### | (31، المقتفی لهر اسیحد
### | 32) المستجدله سیوسف
### | (3، الستضی اسد الحسل
### | (34) النا صرلیدین ms096 السداصحه
### | (35، الظامر اسها بو نفرمحمد
### | 37، المستن صرا بسه نفم
### | (3، الستعم سالا مراتة
# ~~ابی العباس سفاح رضی الله عنه
# ~~نام او عبد الله بود ، بن محمد بن علی عبدالله بن عباس رضی الله عنهم
~~اجمعین (1)
# ~~ولادت در سنه خمس ومائه ، و قیل در سنه ثلاث ومائه . ومادر او رایطه
~~بنت
# ~~عیید الله الحارثیه (2) بود، وبیعت او روز جمعه سیزد هم ماه ربیع الاول
~~سنه
# ~~اثنتین وثلاثین ومانه (3) بود » او ل کسیکه با او بیعت کرد عم او بود
~~داود PageV01P108
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_104.png)

# ~~بن علی بن عبد الله بن عباس . بعد ازو بر ادر او ابوجعفرمنصور ، از
~~بامد اد جمعه
# ~~تا نماز پیشین خلق با ا و بیعت کردند ، پس ابوالعباس خطبه کرد و نماز
~~بگذارد
# ~~وبعد از نماز به لشکرگاه ابوسلمه خلال (1)رفت ، تمام لشکر در ببعت او
~~آمدند
# ~~وعبا الله بن علمی بن عبد الله عبا س ، عم خودرابه قتال مروان نامزد
~~کرد ، مروان به
# ~~هزیمت از پیش عبدالله برفت تا کشته شد ، وعبد الله علی د مشق را فتح
~~کرد
# ~~وبار3 اورا خراب کرد، وقبور بنی امیه را تمام باز کرد ، وجماهرا بارون
~~آورد
# ~~وبسوخت ، در گور معاویه خطی بود چون خاکستر ، و درگو ر یزید مهرهاءپشت
# ~~اوجد اجدا بود ، وهر کرادر یافت از اقر باء واتباع ایشان ر اهمه بکشت،
~~وسرایشا ن به
# ~~نزد یک ابوالعباس فرستاد، وسرمروان راهم . وابوالعباس آن سر را بخراسان
# ~~فرستاد تا بسمرقند بردند . ولایت ابوا لعباس چها ر سال وده ماه بود، و
~~وفات
# ~~او در ذی الحجه سنه ست وثلاثین ومائه بود . اللهم اغفر له والله اعلمم
~~بالصواب .
# ابو جعفرالد وا نقی
# ~~اسم او عبد الله بن محمد بود ، وهر دو برادر همنام بودند ، و او ازا
~~بوالعباس
# ~~مهتر بود وولی عهد بر ادرخود بود، وما در اورا سلامه (2) نام بود، و بر
~~وایتی سلامه (3)
# ~~زیا-ا لحمیری بود، و اور اعبد ا لملک طویل گفتندی، و ولادت او بشام بود
~~به موضعی
# ~~که ms097 آنرا شراة (4)خوانند در سنه خمس و تسعیز (5)، و در وقت بیعت خلافت
~~چهل ودو
# ~~سا له بود ، د ر ان وقت کهخلق به بر ادرش بیعت کرده بودند ، ابومسلمر
~~ابا ابو جعفر
# ~~درخرا سان فر ستاد، ابومسلم ابا جعفررا تخویف کردد بود، آن کینهدر دل
~~او بود .
# ~~در آخر عهدا بوا لعبا س ابومسلم با ا بوجعفر به حج رفت .چون حج بگذارد
~~ند، بوقت
# ~~مر اجعت در اثنا ءراه خبرفوتابو العبا س رسید، ابومسلم عطف کرد بجا نب
~~جزیره
# ~~بوجعفر اورا بطر یقی با ز آورد، و برو بفانها کرد وا بومسلم را بکشت
~~و خلافت اورا
# ~~مسلم گشت و عمش با او خرو ج کرد و د-وی خلافت کرد، اهل شام در بیعت او
~~آمدند PageV01P109
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_105.png)

# ~~وسبب آن بود : که ابوالعبا س شمشیرد رمیان نهاده بود ، که هر که آن
~~شمشیر
# ~~بردارد - ومروان رابکشد ،خلافت بعداز من اورا با شد ، وعبد الله بن
~~علی، عمش
# ~~آن شمشیر بر گرفته بود . درین وقت ابو مسلم اباجعفر را نصرت کرد ، وعبد
~~الله
# ~~را بگرفت وبه نزد یک ابوجعفر فرستاد، تادر حبس بمرد . بموضع بغداد آمد
~~و
# ~~بغداد بساخت ، وآن را مدینة ا لسلاه (1) ناه نها د ، ولایت او بیست و د
~~وسا ل
# ~~بود کم سه روز ، فوت او بمکه بود در سنه ثمانو خمسین ومائه ، پیش از
~~ترویه
# ~~سه روز ، به حجون(2) دفنش کردند ، ومدت عمر ا بو جعفر منصور شست و سه
# ~~سال بود .
# المهدی محمد بن ابی جعفرالمنصور
# ~~کنیت او ابو عبد ا لله بود، ولادت او در سنه احدی و عشرین وما ئه ، و
~~او
# ~~بزرگتر فرزند ان منصور بود ، ومادرا و ام موسی بنت منصور الحمیر ی بود
~~،
# ~~منصور پیش از ترویه بیک روز فوت شد ، مهدی را روز ترویه در سنه ثما ن و
# ~~خمسین و ماثه سی وهشت سا له بود که بیعت کردند ، واو را اوصاف حمیده
# ~~بسیا ربود ، رد ms098 مظالم کرد ، وهر پنج نماز بجماعت حاضرشدی ، وجمله خزاین
# ~~که پدرش منصور جمع کرده بود ، همه را درخیرات صرف کرد ، و مسجد
# ~~حرام را وسیع گردانید ، ودر عرصهٔ‌ عمارت آن بقعه مبارک در افزود ، ودر
# ~~سا لیکه به حج رفت ، هشتاد هز ار درم نقره نفقه کرد ، ما ورای آنچه از
~~یمن و
# ~~مصر خرج کرد ، وبیمارستا نها به جهت بیمار ان ومعلولان بنا نهاد ، و
~~پسر ش
# ~~هادی بن مهدی باصد هزار سوار موا جب خوار، ورای حشری واتباع واهل
# ~~سوق ببلاد روم فرستاد ، واز کفار روم چهل وپنج هزار مرد را بد وزخ
~~فرستاد
# ~~و چندان غنا یم بدست آورد، که اسپی بدر می، وزرهی بدرمی، و بیست شمشیر
~~بد رمی
# ~~شد، و ازغنا یم وجزیه هرسال هفتاد هز ار دینا رزر بر اهلروم مقررشد،
~~وحکیم
# ~~مقنعد رعهد اوخر وج کرد، ومذهب تناسخ ظا هر کرد انید و او مرد یک چشم
~~بود
# ~~ازولایت مر و . مهدی حشم خر اسان را تا مزد قلعهٔ‌ او کرد ، بحد ودکش
~~او را
# ~~محصر گرد انید ند وبکشتند، وسر او به نزدیک مهدی فرستادند . وفوت مهدی
~~در
# ~~ری بود : روز پنجشنبه بیست ودوم ماه محرم ، سنه تسع (3) وستین و ما ئه
~~.

PageV01P110

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_106.png)

# ~~و مدت ولایت اوده سال ویک ماه و نوزده روز بود ، وگفته اند که یازده
# ~~سال بود . والله اعلم.
# الهادی ابو محمد موسی بن المهدی
# ~~مادر او وما در ها رون یکی (1) بود ، ولادت و بکوفه بود ، بیعت او در
~~سنه
# ~~تسع وستین ومائه بود، ودر حال فوت پدر ، او به جرجا ن بود، وبیعت او
~~برادرش
# ~~هارون بستد در بغداد ، وچون ازجرجان به بغداد آمد ، خو است تا هار ون
~~را از ولایت
# ~~عهد خلع کند ، وپسرخود را ولی عهد گرداند ، هارون چون ولایتعهد(2) بعد
~~از
# ~~ها دی از پدرد اشت ، تن درخلع نداد ، و هادی پرخرد و بز رگ منش و
~~بلندهمت بود
# ~~ودر یکشب عیسی ms099 بن داب (3)را سی هز اردینار نیشا پوری عطاد اد ، ولادت
~~هادی
# ~~درسنه خمس وعشرین ومائه بود ، ومدت عمر اوچهل و پنج سال بود (4) وفوت
# ~~اودرعراق بود ، شب جمعه هفدهم ما هر بیع الاول سنه سبعین ومائه ، ومدت
~~خلافت
# ~~او یکسال وچهارماه ، وبروایتی سه ماه بود.
# والله الباقی والدایم وهو علی کل شیء قدیر.
# الرشید ا بوجعفرهرون بن المهدی
# ~~بیعت او در ربیع الاول سنه سبعین ومائه بود ، واهل تواریخ گویند : که
~~هر گز شبی
# ~~مثل آن شب نبود ، بسبب آنکه درین شب یک خلیفه فوت شدو یک خلیفه را
~~ولادت بود.
# ~~و آنچنان بود که فوتهادی و بیعتها رون و ولادت ما مون دران شب اتفاق
~~افتاده
# ~~بود . وولادت ها رون درسنه ثمان و ار بعین و مائه بود (5) چون ها رون
~~بخلافت رسید
# ~~وزارت به یحیی خالد برمکیداد ، و خراسانرابه جعفر بن محمد بن اشعث داد
~~، و
# ~~جمله فرزندان ابوطا لبرا امانداد ، وبه جهت بنی هاشم خمس اموال مقرر گر
~~دانید
# ~~و قضا عمما لک به ابی یوسف القاضیداد ، وقضایری و مغرب به محمدحسن شیبا
~~نی
# ~~داد ، وبرامکه درعهد او بغایت اعلی درجات مناصب بر سید ندوبرافتادند ،
~~وسبب PageV01P111
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_107.png)

# ~~آن بود . کههارونرا خواهری بودعبا سه (1) نام ، اورا دوست داشتی ،
~~وجعفر
# ~~یحیی راهم بغا یتد وستد اشتی. چون بی هرد و شکیبائی نداشت به جهت
~~حضورهرد و
# ~~میان ا یشان عقد نکا ح کرد تا نظر بهم دریک مجلس حلال باشد بران قرار
~~که بفر اش
# ~~جمع نشوند. وچون عقد نکا حشد، ایشانرا جمع می آورد ، د لهاء ایشان با
~~یکدیگر
# ~~میل کرد . ودر فراش بر سبیل خفیه جمع شدندوحمل ظا هرشد ، و فرزند بیک
~~حمل
# ~~تو لد شد ، هر ونرا معلوم شد، جعفر را بکشت. وفضل برادر اورا با پد رش
~~در
# ~~زندان محسوب کرد . تا درحبس بمردند وخاند ان ایشان بکلی بر انداخت.
~~وخواهر
# ~~رادرصندوق کرد ، ودرچاهی انداخت، وهر ون یشیمان شد . وسنت ها رون (2)
~~آن ms100
# ~~بو دخود که یکسال حج کردی و یکسال غزا. و مدت خلافت او بیست و سه سال
~~بود .
# ~~والسلام علی من اتبع الهدی.
# الا مین محمد بن الهرون
# ~~کنیتاو ابوعبد الله و ما دراو ز بیده بنت جعفر بن ابی جعفر المنصور
~~بود.
# ~~هارون اورا ولی عهد خود کرد . بعد از وما مونرا، وامین را بطو س بیعت
~~کردند
# ~~وولادتاو در ماه شوال درسنه احدی وسبعین ومائه بود . پدر اورا ولی عهد
~~کرد
# ~~و بعد از وما مون را . وبعد ازومومنرا . امین فا ضل وعالم وکریم بود ،
~~اما چون
# ~~و جوان ونازنین بود ، به لهووطرب مشغول شد ، وهر ماه یکث بار داد ی
# ~~وفضل ربیع را وزارتداد، وما مون (3) بیعت ولایت بعد ازپد ر خود
# ~~به جهت علی موسی رضا بستد، امین چون بشنید که ما مون لقب واسم امین
# ~~از خطبه و درا هم ود ینا ر بیر ون بر د ، ا مین علی بن عیسی بن
# ~~ها ما ن(4) را بحرب ما مون فرستاد ، ومامون طاهر بن الحسن وهر ثمه (5)
# ~~را با لشکری گران به بغدا د فرستاد ، و امان را محصر کردند ، مدت
~~یکسال.
# ~~و درین وقت علویان بهر طرف خر و ج کردند ، وکار امین درهم شد، و
~~PageV01P112
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_108.png)

# ~~و به عا قبتش شهید کردند ، د ر ماه محرم من ثان وتسعین ومائه. ومدت
# ~~عمر او بیست و هفت سال ، وخلا فت چها ر سا ل بو د .
# (پس از امین در بغداد با) (1) ابراهیم المبارک بیعت کر دند ، وسبب
# ~~بیعت او آن بود ، که آل عباس را در بغداد معلو م شد : که ما مو ن
# ~~علی موسی الرضا را ازمدینه بخر اسا ن برد ، وخلق را بولایت عهد او بعد
~~از
# ~~مین ، ما مون بیعت داد ، عباسیا ن بترسیدند ، که خلا فت ازخاندان عبا
~~سیا ن
# ~~نقل شود ابراهیم را بیعت کردند . در تشو یش ا مین ومامو ن ، ولایت
# ~~وخلا فة ابر ms101 اهیم یک سال ویازده ماه بود . والله الباقی والهادی .
# المامون محبد الله بن الهارون (2)
# مبار ک عهد وو لا یت بود (3) ، مردی بود لعل وسپید ، فراخ چشم
# ~~کشیده روی تنک موی ، بر رخسا رخال سیاه داشت ، ما در او جاریه
# ~~بود بادغیسیه (4) مراجل نام ، نیکو سیرت و رعیت پرور وعد ل گستر
# ~~و منصف وعاد ل بود ، در محکمهآ قضا خو دنشستی وخطبه کردی و نماز جمعه
# ~~خود گذاردی، و برادر خود موتمن را از بیعت خلع کرد ، ودیگر بر ادر
~~معتصم
# ~~را ولی عهد کر د ، وعلم قدیم را ظاهر کرد ، فلسفه (5) وحکمت وطب
# ~~و نجوم را از زبان یونانی بعر بیت نقل کرد ، و بکرات غزو روم کر د
# ~~وحصون و قلا ع د ر ان دیار فتح کرد ، ور جا ء بن ابی الضحاک (6) را
# ~~بفر ستا د تا علی مو سی رضا را از مد ینه بخر اسان برد و بیعت داد خلق
# ~~بولایت علی (7) موسی رضا بعد از ما مون، وآن بسعی فضل وزیر بود
# ~~وفضل سهل را ذوالریا ستین لقب داده بو د، عباسیان ازین بیعت بر اشفتند
# ~~و ابر اهیم المهدی را بیعت کر دند ، ما مون پشیما ن شد، علی رضا را
~~زهرداد PageV01P113
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_109.png)

# ~~و بفر مود ، تا فضل را در گر ما به (1) بکشتند ، وحسن سهل را وزارت
# ~~داد ، وطا هر را سپاه سا لاری دا د ، ذوا لیمینین لقب فر مو د ، بد
~~نچه
# ~~علی عیسی ها مان (2) را بدو دست شمشیر زد وبکشت . ودربغداد اورا بیعت
# ~~خلافت کردند ، وبعدازان مدت خلا فت او بعد از شهاده امین بیست سال
# ~~بود  ومدت عمر او چهل وهشت سال بود ، وفوت او ببلا د روم بود ، و به
# ~~طرسوس (3) نقل کرد. وآنجادفن کردند ، درسنه ثمان عشر ومائتین (4).
# المعصم بالله ابو اسحاف مححمدبن هارون الریشید
# ین روایت صور ی ا ست ، اما روایت نسبی (؟) نام او ابراهیم بود
# ~~ولاد ت او درشعدان ms102 سنه احدی و تمانین وماثه بود (5) ،1و در میان بنی
~~اخوال
# ~~خود میبود ، چون بز رگشد، قر آن بیا موخت وخط وادب تعلیم کرد ، ومردی
# ~~علمد وست بود، وعادل وضا بط وبسیارعطاء بود ، و ازخلفا ی بنی العباس ،
~~بیش
# ~~از وشجا عتر هیچکس نبود ، ودرعهد (6) بر ادرش امین با او بوددر بغداد،
~~چون امین
# ~~شها دة یا فت، از بغداد بخر اسان آمد بنزد یکشما مون. ما مونرا چند
~~اذخدمت کرد
# ~~که ما مون اورا ولی عهد خود گردانید و با بک خرمی (7) که د رعهد ما مون
~~خروج
# ~~کرده بود ، و اکثر بلا دآذربا یجان ، دین اور اگرفته بودند ، اورا
~~بگرفت وببغد اد
# ~~فرستاد ، اورا بیا ویختند درشهور سنه ثلا ث وعشرین ومائتین بود ، د
~~رمدت بیست
# ~~سال با بک خرمی (7)، د ویست وپنجاه هز ار مسلما نرا کشته بود ، و معتصم
~~بغزو
# ~~روم رفت ، وعمور یه (8) را فتح کرد ، وشهر «سر منر آی»را برهفت فر سنگی
~~بغداد
# ~~بنا کرد ، ومد تخلافت اوهشت سال وهفت ماه وهشت روز بود ، و او هشتم
# ~~خلیفه بو د، وهشتم فرزند عباس ، ومدت عمو اوچهل و هشت سال بود . اورا
# ~~هشت پسرماند وهشتدختر ، وازوی هشت هز ارد ینار ما ند وهشت هز اردرم ما
~~ند.

PageV01P114

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_110.png)

# ~~و از برایاین اورا خلیفه مثمن گفتندی . وفوتاو روز پنجشنبه بود ،
~~نوزدهم
# ~~ماه ربیع الاول سنه سبع وعشرین ومائتین بود . والحمدعلی کل حال وعلی
~~جمیع الاحوال.
# الوا ثق بالله ابوجعفرها رون بن المعتصم
# ~~نام ما درا و قراطیس بود رومیه (1) وا ورحمه الله ، درشت اخلاق بود وبد
~~خو
# ~~و میل به مذ هب معتز له د اشت ، وعلما ءامت را بر مذهب خود تحریض کرد ،
~~و
# ~~احمد حنبل را بتازیا نه بزد ، تاقر آنرامخلوق گوید نگفت ، و در عهد
~~وعبد الله
# ~~(2) طا هر امیر خرا سان بود ، پسرش طا هرعبد الله را امارت خراسان داد
~~، ودر
# ~~قصص ابن هیصم نا بی (3) چنین روایتمیکند : که سلامه (4) ترجماذرا ms103
~~الوانق بالله
# ~~بفر ستاد تا از سد سکندراور اخبر آو رد ، که درخواب د ید ه بود : که سد
~~سکندر
# ~~خراب شده ، سلامه را مال بسیارداد ، وپنجاه هزار(5) مرد با اوبفرستاد ،
~~تا از
# ~~سرمن رآی (6) بخراساد آمد ند ، واز انجا بیک قول بطرف خزررفتند و بیک
~~قول
# ~~بطرف گرج (7) ومدت دوسال وهفت ما د در ان سغر بما ند ند و باز آمدنذ ،
~~وصفت
# ~~سد وطول وعرض ودر از گاه و کلید وخلقی که بران موکلند از عهد ذو
~~القرنین ، همه
# ~~بیا وردند چنا نچه د رقصصر مسطور است . و رعهد الو اثق بالله آتش ازجا
~~نب مشرق
# ~~ظاهرشد ، وآنرا با نگی بود ، واز فزع آن خلق بسیار هلا ک شد ند - ومدت
~~خلافت
# ~~اوپنج سال ونه ماه بود وعمر اوسی وهشت سال بود (8)، وفوت اود ر ذی
~~الحجه سنه
# ~~اثنین وثلثین ومائتین به سرمن رآی .

PageV01P115

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_111.png)

# المتوکل علی الله جعفر (1) ب المعتصم
# ~~ما درا وام ولد بود نام شجا ع طخاریه (2) ، همان روز که بر ادرش الواثق
~~بالله
# ~~فوتشد ، اورا به خلافت بیعت کردند . واو بیست وشش ساله بود ، و متو کل
~~مردی کریم
# ~~وگزید ه اخلا ق بود ود رمذهب سنت وجماعت صلب . پسرعباس (3) موسی را
# ~~که سرجهمیا ن آن عصر بود، و قرآ نرا مخلوق میگفت بکشت، وبه جمله بلاد
~~اسلا م
# ~~فرمان داد : که هیچکس قر آن را مخلوق نگوید . واحمدحنبل را ازحبس خلاص
# ~~داد. ناگاه در سنهسبع واربعین ومائتین درلهو وطرب بود ، تر کان درآمدند
~~، واورا
# ~~شهید کردند، ومدت عمر اوچهل سال بود ، ومدة خلافت اوچهارد ه سال بودو
~~ده روز.
# ~~بعد از شهادت اورونق آن در گاه بر فت تا عهد امیر المومنین المستنصر
~~بالله و الله اعلم.
### | المنتصر بالله(4)
# ~~ابوجعفر محمد بن المتوکل، ماد را و رومیه بود نام اوحبشیه (5) . همان
~~وقت که
# ~~پدرش را شهید کردند اورابیعت کردند ، ومعتز (6) وموید را که برادران او
~~بودند
# ~~و پدر ایشا نرا متعاقب اوولی ms104 عهد کرده بودند خلع کرد ، وبعضی اور امتهم
~~بد ان
# ~~کردند : که درقتل پدر شریکث بود. وشش ماه درخلا فت بما ند ، ووفات کرد
# ~~همچنا نکه شیر ویه (7) پسر کسری پد رر اکشت، پس اوشش ماهسلکث براند و
~~بمر د
# ~~وبروایتی منتصر را زهردادند . وفات او روز یکشنبه چها رمماهر بیع الاول
~~(8) سنه
# ~~ثمان وا ر بعین ومائتین بود ، ومدت عمر او بیست(9) سال بودوالسلامعلی
~~من اتبع الهدی.
### | المستعین بالله
# ~~ابوالعباس احمد بن محمد بن المعتصم . بیعت او بعد منتصر بد و روز بود،
~~روز
# ~~شنبه ، اومردخوب سیرت بود - ودرو قت بیعت بیست وهشت ساله بود . چون
~~اورا
# ~~بیعت کرد ند ، معتزرا حبس کرد ، وطا در عبد الله والی خراسان درین سال
~~PageV01P116
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_112.png)

# ~~وفات کرد ، و پسراومحمد طاهرر اعهد ولواءداد، بولایت عجم فرستاد . ودر
~~عهد او
# ~~حسن (1) زید علوی بطبرستان خروج کرد، معتز (2) را از حبس بیرون آورد ند
# ~~ومستعین را خلع کردند ، ومدت خلا فت اوسه سال ونه ماه بود . ولادت اود
~~رسنه
# ~~عشرین ومایثتین بود، واو را از بغد اد بعد از خلع روان کرد ند پس ازنه
~~ماه
# ~~برحمت حق پیوست، و بروایت دیگرغرق شد . والله اعلمم الغیب والشهاده .
# المعتز بالله
# ~~ابوعبد الله محمد بن متوکل ، وبر وایتی دیگر نام او زبیر بود، ولادت او
~~در
# ~~سنه اثنتین وثلاثین وما ثتین بود ، مادر او رومیه بود فتحه (3) نام،
~~بیعت او درششم
# ~~ماه محرم سنه اثنتین وخمسین ومائتین بود ، وپیش از وخلیفهٔ‌ جوانتر از
~~و بخلا فت
# ~~ننشسته بود. چون ازخلافت اوسه سال بگذشت ، اتراک با او تمرد آغاز کرد
~~ند ، و
# ~~مرا سلات بسیار در میان آمد ، ایشان عا قبت اور اخلع کردند و بعد از
~~خلع بیستم روز
# ~~شهاد ة یا فت ، مدت خلافت او چها رسال وشش ماه بود ، وبروایتی سه سال
~~وشش
# ~~ماه وبیست روز بود.
# المهتدی بالله
# ~~ابو عبد الله محمد بن الوا ثق . چون معتز را خلمع کردند ، اترا ک اورا ms105
~~از
# ~~بغداد به سرمن رآی بر دند ، تا با او بیعت کنند ، او امتنا ع کرد وگفت
~~:
# ~~شما فر مان مرا امتثال نما ثید ، قبول کرد ند در رجب سنه خمس وخمسین
# ~~ومائتین اورا بیعت کردند ، و ا و رحمه الله زهد وطاعت وورع پیشه گرفت
# ~~گفت عیبی باشد که از بنی امیه خلیفه باشد ، چون عمر عبد العزیز بزهد و
~~ورع
# ~~واز بنی العباس مثل آن نبود . عدل کامل آغاز کرد ، خواست : تا هرچه در
# ~~دست اتراک است از اموال مسلمانان ، و آنچه خلفاء بظلم قبض کرد هبودند
# ~~باز ستا ند و بهخصمان تسلیم کند ، اتراک بروی خروج کردند ، ومیان ایشان
# ~~قتال قا یم شد ، در حرب او را جراحا ت بسیا رشد او را بگر فتند وخلع
~~کرد ند
# ~~واز ان جرا حات برحمت حق پیوست . ولادت او در سنه ثمان عشر ومائتین بود
~~PageV01P117
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_113.png)

# ~~رحمة الله علیه . ود رعهد او معتزهم فوت شد، ودرین ایام برقعی د ر بصره
~~خروج
# ~~کرد ، و بصرهرا ضبط کرد ، وامرال مسلمانان بدست غلامان ز نجی (1) باز
~~داد
# ~~وفتنهآ او مدت هفت سال بد اشت، واو خود را باهل بیت نسبت در وغ میکرد .
### | المعتمد علبی الله
# ~~ابو العباس احمد بن المتوکل ، مادر او ام ولد بود ، نام اوفتیان (2) ،
~~واورا
# ~~روز سه شنبه شا نزد هم ماه رجب سنه ست وخمسین وما ثتین (3) بیعت کردند
~~، و
# ~~تمام فرزند ان هر که خلیفه بود پیش از و(4) در بیعت در آمدند، واورابر
~~دری بود
# ~~موفق لقب(ه) ابو احمد بن المتوکل درغایت رجولیت وشهامت بود، و اورا بر
# ~~سر لشکر امیر کرد، وبر دست او کارهای بزرگ رفت، و در ایام معتمد ا مور
# ~~عظیم افتا د ، چنانچه کار برقعی د ربصره تصرف تمام گرفت ، و مو فق بعد
~~از
# ~~فرا غ او کا ر خبیث (6) بکرد، و روی ببصره نهاد در سنه خمر و ستین
# ~~وما ئتین (7) اورا محصر کرد وبگرفت وبکشت، ms106 وسر اوببغد اد آورد . ودرعهد
# ~~معتمد ، بعقوب لیث از سجستان خرو ج کرد . احمد عبد الله خجستا نی در
# ~~خرا سان خرو ج کرد وشر کب حمار (88) مرو وسر خس بگرفت ، و حوادث
# ~~بسیارا فتاد ، و نصر احمد سامانی را ولایت ماوراء النهر نبشتند . و مدت
~~خلافت او PageV01P118
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_114.png)

# ~~بیست وسه سال بود ، وفوت او به فجأ (1) بود رحمها لله ، د ر شب د و
~~شنبه
# ~~نو زدهم ماه رجب، سنه تسع وسبعین ماثتین بود.
### | الهح ضبد با زثد
# ~~ابوالعباس احمد بن الموفق. نام او احمد ومحمد بود ، و بر وایتی طلحه بن
# ~~المتوکل (2) وروز خلافت سی وهفت سال بود ، و ولادت او در ربیع الا و ل
~~سنه
# ~~ثلات وار بعین ومائتین . واو مردی عا لم ونیکو سیرت وضابط بود ، وهر
~~خللی که
# ~~بعد از موفق در کار خلافت آمده بود بقرار باز آورد ، ودر عصر او خوار ج
~~در
# ~~دیار شام فسادکردند ،معتضد خود بشام رفت، وخوارج را قهر کرد ، ورا فع
# ~~هرثمه (3) را ازایالت خرا سان معزول کرد ، ونصر احمد ساما نی راخلیفه
~~کرد
# ~~در ما وراء النهر . وعمر و لیث را ایالت خرا سان داد ، و بعد ازمدتی
~~اسماعیل
# ~~ساما نی عمر ولیث را اسیر کرد ، وبخدمت معتضد فرستاد ، وایالت خراسان
# ~~بتمام ، حوالت او فرمود، و مدت خلافت او نه سال ونه ماه بود ، وبر
~~وایتی
# ~~ده ساله ونه ماه. وفوت او بیست و دوم ماه ربیع الاول (4) سنه تسع وتما
~~نین
# ~~و ما ئتین بود .
# المکتفی بالله
# ~~ابومحمدعلی بن المعتضد. مادر اوترک بود جیجک (5) نام ، ولادت او در بغد
~~ادبود
# ~~غرة ما ه ربیع الا ول سنه را بع وستین ومائتین . اورا پیش از فوت پدرش
~~بسه
# ~~روز بیعت کردند . چون معتضد برحمت حق پیوست موکد گشت . واو مردی
# ~~کر یم بود وعا قل وخوب اخلاق بود ، ودر ایام او زکرویه (6) خا رجی
# ~~بسو اد کو فه خروج کرد ، ومکتفی رضی الله عنه لشکر ms107 فرستاد، بعد از
~~وقایع بسیار PageV01P119
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_115.png)

# ~~او را به بغداد آوردنا ، و سر بردار کردند ، و سر او بخراسان فرستادند
# ~~نزدیک اسماعیل احمد ساما نی . وهم در عهد او صاحب الشا مه (1) قرمطی به
# ~~عبد الله ااوزیر را بفرستاد . تا او را بگرفت وبسوخت. ودر عهد او اسما
~~عیل بن
# ~~احمدسا ما نی برحمتحق پیوست. .ایا لت خر اسان پسر او احمد بن اسما
~~عیل(را)
# ~~داد : ومدت خلافت او شش سال ونه ماد بود (2) . وفوت او در ذو التعدد
~~سنه
# ~~خمس وتسعین و مائتین بود .
### | المفتد ربالله
# ~~ابو الفضل جعغر بن ا لمعتضد . ما د راوام ولد بود شعب (3) نام ، واود ر
# ~~وقت بیعت خلافت سیزده ساله ویکما هه بودو بیست (و) پنچ روزه . ولادت او
~~در
# ~~رمضان سنه اثنی وثما نین ومائتین بود . و مدت خلا فت او بیست و پنچ سال
~~بود - ودرین
# ~~مدت دو بار از خلافت افتاد وباز خلیفه شد . و احمد اسماعیل ساما نی در
~~عهد
# ~~او برحمت حق پیوست . نصر احمد را که پسر اوبود وعهد ولواء فرستاد، نصر
~~(4)
# ~~قر مطی در عهد او خروج کرد د بود : او را بکشتند . وابوالهیجا را اسیر
~~(5)
# ~~کردند، که او(6) قصد مکه کرده بود (7) ، وحجر اسود را بر کنده وببرده
~~وجامهآ
# ~~کعبه برداشته . وشهاد ة السقتد ر بالله روز چها ر شنیه بیست وهفتم ماد
~~شو ال
# ~~سنه عشرین (8) وثلت مائه بود . واللد اشلمم .
### | الفاهر بالده
# ~~ابوانمنصور محمد بن المعتضد . مادر او ام ولد بودناء او قول (9). وولاد
~~ت او در
# ~~جماد ی الا ولی سنه سبع وثما نین وما ثتین بود. وهمان ر وز که برادر
~~اوستیدشد PageV01P120
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_116.png)

# ~~و شهادة یا فت ، او را بیعت کردند ، و را وی چنین میگو ید : که القاهر
~~با لله
# ~~با حرمهاء پد ر و بر ادر استخفاف کرد، وچوب بر سر مادر مقتدر مینها د
~~تاهمه
# ~~ما لش بستد (1) و او را هلاک کرد، وپس براد ر ms108 خود المکتفی را چها رمیخ
~~کرد
# ~~ومیل کشید . اول بروایتی آنست : که اتراک قومی بودند ، کهایشا نرا ساجه
~~(2)
# ~~خوا ندندی، بر امورخلافت استیلایا فته بودند ، خواست تا قاهر ایشا نرا
~~ضبط کند
# ~~سرخیل تر کان که اور اسیما* مناطی گفتندی قصد او کرد باجماعت تر کان ،
~~قاهررا
# ~~بگر فتندومیل کشیدند. روزچها رشنبه ششم ماهجما دی الاولی سنه اثنتین و
~~عشرین وثلت
# ~~ما ئه . و بعد ازان درجمادی الاو لی سنه اثنتین و ثلثین برحمت پیوست،
~~ومدت
# ~~خلا فت او یکسال وششن ماهو هفت روز بود . والسلام .
### | الراضی بالله
# ~~ابو العباس محمد بن المقتدر. ماد ر او ام ولد بود ظلوم نام ، بیعت او
~~هما ن
# ~~روز بود که قا هر را خلع کردند ، ولادت او در ماه رجب سنه سبع وتسعین
~~(3) و
# ~~مائتین بود ، واو بسی فاضل وادیب وشاعر و فصیح بود و نیکو سیرت وعادل
# ~~وخصال حمیده داشت ، نصر احمدساما نی راعهد ولواء فر ستاد برمما لک عجم
# ~~ود رعهد او وشمگیر (4) طبرستا نی با ما کا ن کا کی (5) خشم شد ، ودیلم
~~را با
# ~~خرا سانیان (6) دران حدود مصاف افتاد ،وما کان کشته شد(7) وبجکم (8)
# ~~که حاجب ما کان بود ببغد اد آمد ، ابن مقله وزیر باتر کان ضم شده بود ،
~~بجکم PageV01P121
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_117.png)

# ~~چون بد ار الخلافت آمد (1) بعضی از تر کان متعدی (2) را بقتل رسا نید،
~~وبعضی متفرق
# ~~شد ند ، وابن مقلهرابز ندقه نسبت کرد ، ودستراست اورا از بازوقطع کرد،
~~وهیچ
# ~~وزیرد رد نیا خوبخط تر از ابن مقله نبود ، و ازین عهد باز کارخلافت ضعف
~~پذیر فت .
# ~~مدت خلافت او شش سال وده (3) ماه وده روز بود ، وفات او به واسط بود .
~~والله.
# ~~اعلم واحکم .
### | المتقی بالله
# ~~ابواسحا ق ابراهیم بن المقتدر ، ما درا و رومیه بود حلوت(4) نام . بیعت
~~او روز
# ~~چها ر شنبه بیستم ما ه ربیع الاول سنه تسع وعشرین و ثلث ما ئه بود ،
~~چون ا و را
# ~~بیعت کردند به ms109 نزد یک عم خود آمد القا هر بالله ، واورامیل کشیده بود
~~ند و
# ~~گفت : مرابر خلا فت جبر میکنند ، من بی رضاء تو قبول نکنم ، عم ا و
~~ازوی راضی
# ~~شد و گفت : برادر تست، الراضی بر من ظلم کرد، اما من از تو برین
~~لطفراضی
# ~~شدم وخودراخلع کردم ، وخلافت بتو تسلیم کردم. پس هز ار دینار سرخ از
~~دفاین
# ~~خود المتقی باللهرا داد ، ودرعهد متقی ما کان را ، کردان (5) در صحرا
~~بکشتند
# ~~وتر کان ولشکر بغداد بر ترکی جمع شدند، که نام !و تورون بود ، واورا بر
~~لشکر
# ~~امیر کردند، ومتقی بر ترکان نااعتما دشد . ونصر احمد ساما نی د رولا یت
# ~~او در شعبان سنه تسع وعشرین (6) وثلث مائه برحمتحق پیوست، واز دار
~~الخلافة
# ~~نوح احمد را لواء وعهد عجم فرستادند ، ومتقی فرصت طلبید وبموصل رفت
# ~~وتورون بوا سط بود ، تورون بموصل آمد ، ومیان متقی و تورون بآ خر صلح
# ~~شدکه سر لشکر تورون باشد . چون متقی به لشکر گاه تورون رسید ، تورون
~~پیش او
# ~~ییا ده شد . چون متقی به سرا پردة او رسید ، متقی را بگرفت، و میل
~~کشید،واین
# ~~حادثه روز شنبه نوزد هم ماهصفرسنه ثلاثوثلثین وثلثما ئه بود ، و روایت
~~سلامی (7)
# ~~صفر سنه اربع. ومدت خلافت او سه سالو یازدهماهبود، و وفات او بعد آن در
~~شعبان
# ~~سنه سبع وخمسین وثلثمائه بود والله اعلم .

PageV01P122

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_118.png)

# المستکفی بالله
# ~~ابوالقا سم عبدالله بنا لمکتفی» مادرا وکنیزک بود، ولادت اود رسنه
~~ثنی (1) وتسعین
# ~~ومائتین بود ، وبیعتاودرصفرسنه ثلاث وثلثین وثلث ماثآه، وبروایت اسلامی
~~(2)
# ~~در صفر سنه ار بع بود ، وبعداز بیعت، امیر نوح پسر احمد ر الواء وعهد
~~عجم فرستاد
# ~~در وقت او آل بویه غلبه کردند وعراق در ضبط آورد ند، درمیان اووا حمد
~~بویه
# ~~مخا لفت1 فتاد ، وخلیفه را پسر بویه بگر فتومیل کشید ، روز پنجشنبه
~~بیست (و)
# ~~دوم ماه جمادی الاخری سنه اربع وثلاثین (3) وثلث ما ئه ، ومطیع را بیعت
~~کرد ند
# ~~ودرانوقت قحط افتاد ms110 ، وخلق بسیا ر هلاک شد ند ، چون پسر بویه از بغد اد
# ~~برفت ، کار بر خلق آسا نتر گشت ، و مدت خلافت او یکسال و چهار ماه بود
# ~~والسلام علی اهل لا اسلام .
# 1 لمطیع با لله
# ابوالقا سم الفضل بن المقتدر،ولادت اود رسنه احدی وثلث ماثه بود
# ~~ابو الحسن بویه با او بیعت کرد ، واول د ولت راقا عدة نیکونهاد ، و
~~هرچه در
# ~~عهد مستکفی ازجادة معدلت، بو اسطهآ تشویش ادراک مختل شد دبود ، بقرار
~~اصل
# ~~معدلت باز آورد ، واور ارب الا ولت لقب شد . مطیع نوح نصر را عهد و لوا
~~*
# ~~فر ستاد به مما لک عجم . وچون بیست ونه سال ازولایت مطیع بگذشت، او را
# ~~افلاج ظا هر شد خود راازخلافتخلع کرد، و به پسرخود الطا یع لله؛ درسنه
~~ثلاث
# ~~وستین وثلث مائه خلافت داد، وبعد از ان بد وماه برحمت حق پیوست . والله
~~اعلم.
### | ا لطایع لله
# ابوبکر(4) عبدا لکریم بن المطیع ، ولادت اودر سنه عشر (5) و ثلث مائه
# ~~بود، و بیعت او پدر اوکرد، هم دران روز که خودر اازخلافت خلع کرد ، و
~~او عهد
# ~~ولو اءفرستا د، عبد الملک بن نو ح سامانی را ، د را یام دولتاور و میا
~~ن غلبه
# ~~کرد ند و شهرهای شام و طرسوس وانطا کید بستدند وتا به حمص (6) ازحد شام
# ~~بیا مدند ، ومغر بیان خروج کردندو مصررا بگرفتند و برابر مصرشهری بنا
~~کردند PageV01P123
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_119.png)

# ~~منصوره نام کردند، و د رمکه ومد پنه بنا م ایشان خطبه کردند ، و کا
~~رخلا فت
# ~~عبا سیان فتور گرفت، و آل بویه بر بغداد، و حضرت خلافت استیلا یا فته
~~بودند
# ~~وخوارج از اطراف تعدی آغا ز نها دند، وفنا خسرو (1) وبن حسن بویه ،
~~طایع
# ~~را تعظیم کردی، چون او بمرد ، برا :ر شن ابونصر حسن بجای او نشست ، و
# ~~او با طایع نیک نبود و زن خو درا بفرستاد تا او را راه داد در حرم خو د
~~طا ms111 یع
# ~~را بگرفت تا خودرا خلع کر د، وقا در را از عراق بیا ورد، و بخلا فت
~~بنشاند
# ~~ومد ت خلا فت ا وعفد ه سا ل ونه ماه وشش روز بود بعد از مطیع ، در
~~بغداد (2)
# ~~در ر مضان سزه ثلاث وتسعین وثلث مائء بر حمت حق پیوست .
### | القادر بالله
# ابوالعبا س احمد بن اسحاق بن المقتدر، واومردی عالم وادیب و فاضل بود
# ~~بغا یت زهد وتقوی وعبادت، درعهد امیرسبکتگین . ولادت او نهم ماه ربیع
~~الاول
# ~~سنه ست وثلثین (وثلث مائه) بو د ، و او پسر اورا که سلطا ن یمین
~~لدوله
# ~~محمود سبکتگین بود، عهد ولواء فرستاد و مما لک عجم بد و داد ، و در
~~تمامت
# ~~عهد محمود ، خلیفه القادر بالله بود، و او پسرخود را در روز گار خود ،
~~ولی عهد
# ~~کرد ، واورا الغالب بالله لقب داد ،غا لب پیش از پد ر برحمت حق پیوست .
# ~~پس دیگر پسر را ولی عهد کرد، القایم بامر الله لقب داد ، ومدت عمر او
~~نودو سه
# ~~(3) سال بو ، ومدت خلا فت او چهل ویکسال . وبر وایتی چهل وسه سال
# ~~وسه ما5 ویا زده روز. وفوت او در ذی الحجه سنه اثنی و عشرین و اربع
~~مائه
# ~~بود . الحمد لله القا یم الدایم .
### | القایم بامرالله
# ابوجعفر عبدالله بن القادر ، ما درا وکنیزکث بود ، نام او بدر الدجی (4)
# ~~ولاد ت او د رذی القعده سنه احدی و تسعین وثلثما ئه بود ، واوصاحب
# ~~وا قعه (5) بد ست نصا ری ا سیرشد . سلطا ن الپ ار سلان اورا مخلص کرد
~~PageV01P124
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_120.png)

# ~~بیکث روایت مدة خلافت اوچهل وچهار سال بود وهشت ماه و دو روز، وفات
# ~~او پنجشنبه سیزد هم ما * شعبانسنه سبع وستین و ار بع مائه بود، بعد از
~~و پسر
# ~~اورا بیعت کردند رضی الله عنه. والله اعلم بالصو اب.
# الحمقتدی با مرالله
# ابوا لقا سم عبد الله بن محمد الذخیره (1)، بن القایم با مرالله ، ماد
~~راو
# ~~کنیز ک ms112 بود (2) علم نام، ولادت او هشتم جما دی الا ولی سنه ثمان وار
~~بعین واربع مائه
# ~~وبحکم ولاد ت چنان معلوم میشود : که پدر او را ذخیره (33) لقب بود ، و
~~او
# ~~پیش از پد رخود القا یم با مر الله بجوار رحمت حق پیوست . چون جد ش (4)
# ~~در گذ شت اورابیعت کردند و به خلافت نشا ند ند ، ومدت ولایت او نو زده
~~سال
# ~~و پنج ما5 (5) بود ، وفوتاو روز جمعه پا نزد هم ماه محرم سنه سبع وثما
~~نین
# ~~من هجرة ا لنبو یه .
# المستظهر بالله
# ~~ابوالعبا س احمد بن المقتدی با مرالله ، ولاد ت ا و در سنه ثمان وسبعین
~~و
# ~~واربع مائه بود ، و بروایتی بیستم شوال سنه سبعین . مادر او کنیزک ترکث
# ~~بود ، ومدت خلا فت او بیست و پنج سال وچند ماه بو د ، ووفات او شب
# ~~یکشنبه بیست وهفتم ماهر بیع الآخر ، و بروا یتی جما دی الا ولی سنه
~~اثنی
# ~~عشر وخمس مائه ، والله اعلم .
# المسترشد (6) بالله
# ~~ابوالمنصور الفضل بن المستظهر ، ولادت او دوشتبه بود وهفتم شوا ل ، و
# ~~بروایتی شعبا ن سنه ست وثما نین وا ربع مائه بود(7) . چون بخلا فت
~~بنشست
# ~~جما عتی عجمی خروج کردند ، از بغدا د ر وی به قتال ایشان آو رد
# ~~وا نهزام بر اشکر ایشان افتاد ، و مستر شد علیه الرحمها سیر شد . و
~~بروایتی
# ~~سلطا ن الپ ار سلان (8) طاب ثراه از کا شغر لشکر بکشید در مد ت ا ند ک
~~PageV01P125
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_121.png)

# ~~و بران جماعت ضال روی آورد ، وقتال کرد ، وخلیفه را خلاص داد ، و
# ~~مسترشد به مراغه رفت ، آنجا ملاحد ه ا و را شهید کردند ، روز پنجشنبه
# ~~هفتم ماه ذی القعد ه ،سنه تسع وعشرین وخمس مائه ، ومدت خلا فت !ا و
# ~~ههده سال وشش ماه بود .
### | الراشد بالله
# ~~ابو جعفرمنصو ر بن المستر شد ، ولادة او در بغد اد بعد از پانصد سال از
# ~~هجرت بود (1) ، خلافت اورا ms113 استقامت شد ، ا و را بسبب حاد ثه از بغدا د
# ~~بموصل سفر افتاد ، وسلطان مسعود سلجو قی د ز بغداد آمد ، و چون را شد
# ~~بموصل رفت او را خلع کرد ند ، ومقتفی لامر الله را بیعت خلافت کر دند
# ~~ورا شد در ا صفها ن بد ست ملاحده شها دة یا فت در رمضا ن سنه ا ثنتین و
# ~~و ثلثین وخمسمائه . خلا فت او دو سال وشش ماه (2) . و الله اعلم .
### | المقتفی لامرالله
# ~~ابوعبد الله محمد بن المستظهر بالله . چون براد ر زادهآ او راشد را خلع
~~کردند(3) او
# ~~را بیعت عام کرد ند ، چنا نچه همه خلق اورا مید ید ند ، ر وز چها ر
~~شنبه
# ~~هژدهم ماه ذی الحجه سنه اثنی وثلثین وخمس مائه بود(4) ، ولادت او
~~دوازدهم
# ~~ماه ربیع الا خر (5) سنه تسع و ثما نین و اربعما ئه بود . وفات ا و در
~~شب
# ~~یکشنبه دوم ر بیع الا ول سنه خمسر وخمسین وخمس ماثه ، ومدت خلا فت او
# ~~بیست وچهار سال ، وسه ماه و بیست و یکروز بود .
### | المستنجد بالله
# ~~ابوا لمظفر یوسف بن المقتفی لامر الله ، ولادت او غرهٔ‌ ربیع الاول سنه
~~عشر
# ~~(6) وخمس مائه بود ، واو بس بزرگ ذات و گزیده صفات بود ، و مدت
# ~~خلا فت او یازده سال وششن ماه بود ، و وفات ا و در بغل اد ، رو ز د و
~~شنبه
# ~~هشتم ماه ربیع الاول(7) سنه ست و ستین وخمسما ثه بو د .

PageV01P126

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_122.png)

# لمستضی (1) بالله
# ~~ابو محمد الحسن بن یو سف (2) المستنجد بالله ، ولادت او روز دو شنبه
~~سیزد هم
# ~~ماه شعبان سنه ست وثلثین وخمسما ئه بود ، و او سی ساله بود که او را
# ~~بیعت خلا فت کردند، بعد ازفوت پد رش امام مستنجد ، ر وز یکشنبه د هم
# ~~ر بیع الآخر ، سنه ست (و)ستین وخمسمائه، ومدت خلافت او نه سال و ششر
~~ماه وبیست
# ~~روز بود، وفوت او روزشنبه سلخ ماهشوال ms114 سنه خمس (و) سبعین وخمسمائه بود،
~~واودر
# ~~مسند خلافت عظمت تمام داشت ، ومثال او در میان امثلهآ اجد اد ما دری
~~منهاج سر اج
# ~~موجود ست ، به قضاء قلعهآ تو لکث ولایت قهستان وجبال هراة ، وآن
# ~~مثال بنا بر مثا ل جد اعلی مستضی بود القادر، وآن مثال هم موجود است ،
~~وجد
# ~~پدری تشریف دار الخلافة پوشیده بود ، بوقت رفتن سفرقبله، علیه الرحمة
~~والمغفره.
# النا ضر لد ین الله
# ~~امیر المومنین ابوالعباس احمد بن المستضی ، ولادت او روز دوشنبه دمم
~~ماه
# ~~رجب سنه تلث و خمسین وخمسما ئه بود پدر او روز جمعه دوازدهم شوال سنه
# ~~خمس و سبعین و خمسمائه خطبه کرد ، و او را در اثنای خطبه بو لا یت
# ~~عهد ذکر فرمود ، وچون مستضی در سلخ همین شوال (3) برحمت حق پیوست
# ~~د ر غرهٔ‌ ذی الحجه سنة المذ کوره او را بیعت کردند ، و او خلیفهٔ‌ بود
~~، که
# ~~چهارده پدر او خلیفه بودند ، ومیان او وعباس بیست پد ر بود رضی الله
~~عنهم
# ~~در عهد او کار خلافت قوت گرفت، و در ین عهدسلطنت غوروخر اسان وغزنین
# ~~و هند وستان به سل لمان غیا ث الدین محمد سام ، ومعز الدین محمد سام
~~تعلق
# ~~داشت ، وتخت. خوار زم وبعضی از خراسان، سلطان تکش بن خوارزمشاه بن
# ~~الپ ارسلان (4) بن اتسز داشت، و وزارت دا ر الخلا فه ابن الفضل د ا شت
# ~~تکش بن خوارزمشاه سر از طاعت دار الخلا فه بکشید ، و از خوار زم بعراق
# ~~آمد ، وابن الفضل الوزیر بد فع او از بغداد بیامد ، ومیان ایشان مصاف
~~شد
# ~~و لشکر خلیفه شکسته شد ، و بحضرت غو ر وغزنین رسل دا رالخلا فه بیاید
~~ند
# ~~واستمداد نمودند ، چنا نچه امام شمس الدین ترک وابن الربیع وابن الخطیب
~~(5) PageV01P127
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_123.png)

# ~~و پدر کاتب مولا نا سراج منهاج علیهم الرحمه بهم از حضرت سلطان
# ~~غیاث الدین محمد ، برسالت دار الخلا فه نامزد شدند ، وتکش خوارزمشاه
~~بشومی
# ~~عصیان از ms115 دنیا نقل کرد ، بزودی پسرش سلطان علاء الد ین محمد (1)، به
~~تخت
# ~~خوارزم شاهنشست، وسلا طین غور برحمت حق پیوستند ، ومحمد خوارزمشاه (2)
# ~~قوت گرفت، با امام ناصر آغاز عصیا ن نهاد، و آن شومی د ر وی رسید ، حق
# ~~تعا لی چنگیز خان ملعون را فرستاد ، تا تمامت ملک او را براند اخت و
~~حضرت
# ~~ناصر لدین الله از ننگ عصیان او بازرست . ومدت خلافت اوتا شهور سنه
~~اثنی
# ~~وعشرین وستمائه امتدادیافت ، وچهل وهشت (3) سال در مسند خلافت بماند
# ~~و هیچ خلیفه زیادت از و ملک نراند.
### | الظاهر بالله
# ~~1بونصر محمد ابن النا صر ، عاد ل تزین خلفا. بود ، ودر جود وعطا بر
~~حاتم
# ~~واثق. روات ثقات چنین روایت کرد هاند : که حوضی بود چهل گز به عمق، پر
# ~~از طلی (4) گداخته و برهم ریخته بود ، ودر لفط مبارک امام ناصرلد ین
~~الله به
# ~~کرات رفته بود ، که خدای تعا لی مرا چند ان حیات بخشد ، که این حوض
# ~~را پراززر گردانم . چون دولت بخت خلافت با مام ظاهر رسید ، بکرات بر
# ~~لفط مبارک رفت : که خد ای مر اچند ان حیا ت بخشد ، که آن حوض را به عطا
# ~~و بذ ل خالی گردا نم . چون به تخت نشست ، رد مظا لم کرد ، هر چه از
# ~~املاکث اعبان واموال بلاوجه (5) در تصرف دیوان خلافت آمده بود ، امام
~~ظاهر
# ~~بکل باز فرمود دادن ، وآن چاه پر اززررا بذل وعطاو صد قات کرد ، وبر
~~صحایف
# ~~ایام ، نقش آن باقی ما ند. چون از مدت خلا فت او نه ماه ونه روز بگذ شت
# ~~جماعت خصما ن ومخالفا ن ، زهردر پیرز اهن اوتعبیه کردند ، چون از حمام
~~بیرون
# ~~آمد ، آن جا مه در پوشید ، برحمت حق پیوست علیه الرحمة والرضوان .
# المستنصر بالله
# ~~امیر المومنین ابوجعفر منصور بن الظاهر بن الناصر رضی الله عنهم. در
~~عهدخود PageV01P128
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_124.png)

# ~~مامت النا صرلدین الله کردی ، وچون بتخت بنشست ، روی به جها دو غز و
~~کفار ms116
# ~~آورد ، وخزاین اموال بی اندازه درراه جهاد صرف کرد ، و لشکرهاء جرار
# ~~بد فع مغل وکفار بطرف عزاق فرستاد ، وچند کرت لشکر اسلام مظفر ومنصور
# ~~گشتند، ومنام لشکرمغل از پیش لشکر اسلام ، وغزات بغداد منهزم بودند و
~~برایشان
# ~~دست نیا فتند ، و او به نزد یک سلطا ن شمس الدین عهد و لواء فرستاد
~~بحضرت
# ~~دهلی ، در شهور سنه خمس وعشرین وستمائه . وکاتب این طبقات منهاج سر اج
# ~~بحضرت دهلی رسید ، ودر وقت جشن این تشریف حا ضر بود . ودر عهد خود
# ~~عادل (1) بود ، وعدل بسیارکرد ، وبعد از چند سال که راه (2) بادیه
~~وحجاز
# ~~بسبب حوادث کفا ر، وا ستیلاء مغل منقطع گشته بود ، قا فله بجا نب بیت
~~الحرم
# ~~فرستاد ، وازدولت اوآ ثا رخیرد ردا رالخلا فه باقی ماند ، ومدت خلافت
~~او
# ~~هفده سال وهفت ماه بود .
# المستعصم بالله
# ~~ابوعبد الله (3) محمد بن المستنصر ، بعد از پدرخود د ر شهور سنه احدی
~~واربعین
# ~~وستما ئه ببغداد ا ور ا بخلافت بیعت کردند . و امور دار ا لخلا فت بفرد
~~و لت او
# ~~ر ونق تمام گرفت ، واطراف ممالک تمام اسلام درضبط اوآمد ، وخطب دیار
# ~~اسلام بلقب مبارک واسم هما یون او زینت یافت ، ودرعهد د ولت او تخت و
~~تاج
# ~~هند وستا ن بفرق وپای مبارک سلطا ن معظم شهر یارا عظم ناصر الدنیا
~~والدین
# ~~محمود بن سلطان الشهید شمس الدین که این طبقا ت بنام او تصنیف شد (4)
# ~~آراسته بود ، ودرین عهد اغلب آن بوده ، که خراسا ن وعراق ، وما ورا ء
~~النهر
# ~~وطبرستان وفا رس وکرمان ومکران درضبط مغل بود ، تا درشهور سنه ار بع
# ~~وخمسین وستمائه هلا (5) ومغل که برا درمنکوخان مغل بود ، از ترکستان
~~(6) به
# ~~خراسان آمد ، ولشکرهاء خراسان وعراق وآذر با یجان جمع کرد ، وقصد بغداد
# ~~کرد ، ود رآخر این سال، لشکرشیر از وموصل، جسله را به د ربغد اد
~~برد(7)، ودر PageV01P129
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_125.png)

# ~~ماه ذی الحجه سنه خمس وخمسین وستمائه امیر المو منین ms117 المستعصم باجمله
~~اهالی
# ~~اسلام و ملوک دین دار، که از بند گا ندولتاو بودند و سلیمان شاه که
~~لشکر کش (1)
# ~~دار الخلا فه بود با مغل چند مصاف (فیروز داد ، و روزنهم ماه محرم سنه
~~ست
# ~~وخمسین وستمائه برد ربغداد مصاف شد (2)) ، حق تعالی امیر المومنین
~~رانصرت
# ~~بخشید ، ولشکرهای کفار منهزم گشتند ، وسلیما نشاه از گردوی (3) دا
~~رالخلا فه
# ~~کفار را تا باصفهان تعاقب کرد ، وبقدر صد واند هزار مغل را بد وزخ فر
~~ستاد
# ~~وا سرای مسلما نان ازدستایشان خلاص یافتند ، و پسر ملک موصل را که را
~~هبری
# ~~کفار میکرد اسیر کردند ، وبدوزخ فرستاد ند .
# ~~امیر المومنین را خد ای عزوجل نصرت بخشید و بر زیادت باد، آمین رب
~~العالمین
# ~~«ملک تعالی تخت خلافت عباسی را بطرة عمامهآ امام المو منینا لمستعصم
~~بالله
# ~~آراسته دارد ، وکور(4) دستا رخلافت او را. از زیر پریشانی زوال ، در
~~عصمت
# ~~محفوظ گرد اناد ، ومسند مملکت جها ندا ری ومیدان شاهی و بختیا ری را به
~~چتر
# ~~هما یون وفرمیمون پادشاهزما ن ، پناهاهل ایمان ناصر الخیا والدین تا
~~نهایت
# ~~حد امکان مزین داراد. بحق محمد و آله اجمعین (5).
# بعدازین فتح ، وزیرد ار الخلافه با میر المومنین خلاف کرد ، وبطریق خیانت
# ~~و مکر باهلا (6) و مغل ساخت ونظم دولت عباسیرا پریشان گردانید ، وبغداد
# ~~بد ست کفار افتاد وامیر المومنین با اتبا عوفرزندان تمام شهادت یافت ،
~~الا
# ~~یک پسر او که باقی ما نده:و. رضی الله عنهم .

PageV01P130

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_126.png)

# الطبقه الخامسه
# من الکتاب منه ذگر
# طبقات ملوک العحم ال ظهورالاسلام
### | وهم خمس طیقات
# ~~الطبقة ا لا ولی البا ستانیه - الطبقة الثا نیه الکیانیه - الطبقة الثا
~~لثه الاشکانیه
# الطبقة الرا بعه الساسا نیه- الظبةة الخامسة الا کاسره
# ~~الحمد للها لذی بدء خلق الانسان من طین ، ثم جعل نسله من سلالة من ماء
~~مهین . والشکرلمن
# ~~انشأ من نفس واحد ةوخلق منها زوجها (1) وبث منهما رجا لأ کثیر اونساءآو
~~الصلوة
# ~~علی من انباء آخر الرسل انباء (2) . والسلام علی آله ms118 واصحا به اکرا ما
~~واعلا ما.
# اما بعد : چنین گوید بندةآ ضعیف ربانی ، منها ج -راج جوزجا نی (3) که
~~طبقات
# ~~ملوک عنجم (نزد) ار بابتوار یخواصحاب الکتاب پنج طبقه است : اول را
~~طبقهآ با ستانیه
# ~~ودوم را کیا نیه، وسیم را اشکانیه ، وچهارم راساسانیه، و پنجم را اکا
~~سره (گویند)
# ~~(4) چنا نچه به شرح *تفصیل خواهدا فتاد ، ودر تواریخ عجم که شاهنامهآ
~~فردوسی
# ~~ازانجا نقل کرده است بسیاراست، وقول آتش پرستان ازره صدق وصواب بعید
~~است
# ~~و آنچه حق است و بی غبا رشبهه است، بر نهج مقرر موعود آورده خواهدشد.
~~انشاء لله تعالی
# بد انکه (5) حضرتعزت ؛ آدم صفی را ازحواء علمیها (6) السلام ، بیست
# ~~بطن فرز ندداد ، در هر بطنی یک پسر و یک دخترچنا نچه گفته شده است .
~~چون
# ~~قا بیل ها بیل را بکشت، شیث را عوضها بیل بیک بطن به آدم بخشید ، چنا
~~نچه
# ~~معنی شیث هبة الله با شد ، و آدم او را وصی کرد ، وبعد آدم بدو وحی
# ~~آمد ، فرما ند هی فر زند ان آدم اورا بود ، و بقول فارسیا ن کیومرث بن
~~آدم
# ~~را بود ، وبقول اسلا میان بعد از شیث انوش بن شیث رابود ، ودرعهد انوش
# ~~یکی از فرزندان آدم ، که او را نبطی خوانند ، واو و فرزند ان او بکوه
~~حرمون
# ~~رفتند وبعباد ت مشغول شدند ، برامید بهشت (7) که صفت آن از آدم علیه
~~السلام
# ~~بسیار می شنید واین نبطی و فرزند ان ا ود یگر فرزندان آد م را بعبادت و
# ~~عزلت از خلق دعوت کردند ، وجمعی با ایشا ن موافقت نمودند . و بروایت
~~PageV01P131
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_127.png)

# ~~قا نون مسعود ی ، که ابومعشرمنجم کرد ه است(1) ، از عهد وفات آدم تا بد
~~ان
# ~~وقت ، چهار صدو سی ود وسال بود . وچون نوبت فرما ند هی از انوش به پسر
# ~~او رسید ، که قینان نام او بو د ، علم حساب وکتب نجوم به تعلیم آدم و
~~شیث
# ~~علیهما السلام شایع شده بود ms119 ، وخلق را بدان رغبت خاست . (چون) نوبت
# ~~فرما ند هی به مهلا ئیل که پد را دریس بود علیه السلام (رسیا-) (2) آن
~~نبطی
# ~~و فرزندا ن اوکه ازخخلق عزلت جسته بود ند وبعبادت مشغول شده، ا ز طول
# ~~مدت به تنگ آمد ند ، و از کوه حرمون (3) ،فرود آمد ند ، و با فرزندان
~~قا بیل
# ~~یا رشدند ، که در کوههای شام وجنوب کثرتگرفته بودند ، واز دایر: حساب
# ~~عد د ایشا ن بیرون شده ، وابلیس علیة آللعنه ایشان را تعلیم آتش پرستی
# ~~دا ده ، وآ تشکد ها ساخته ، وخمر وزنا در میان ا یشان شایع گشت ، میان
# ~~او لاد قینان آمد ند ، وایشا نرا به لهووطرب وخمر خواندند ، و با زنانو
# ~~د ختران ایشان زنا کردند واز وفات آدم هز ارسال تمام شد ، مفسد ان
~~فرزند ان
# ~~قا بیل و نبطی جبروت وتعد ی آغاز نهاد ند ، ودست ظلم وفساد بر کشا دند
# ~~و یکی از میان ایشا ن برقوم خود پاد شاه کردند ، نام اوسا میا رس (4) ،
~~و
# ~~میان ایشان ود یگر فرزند ان آدم که صلحاء بو دند قتال و مخالفت پیدا شد
~~و
# ~~فرز ند ان و متا بعا ن شیث علیه السلام جمع شدند ، وملوک گل را که ایشا
~~نرا
# ~~ملوک با ستا نبه گویند اختبار کردند، تا شر مفسدان فر زندان قا بیل و
~~نبظی
# ~~از ایشان دفع کند ، و اولاد صلحاء آدم را علیه السلام ، از ظلم ایشان
~~خلاص
# ~~دهند . واول کس از پاد شاهان عادل مصلح ، که برای دفع ظا لمان نصب
# ~~کرد ند ، بزبان یونا نیان اورا ایلوروس نام بود ودلالت آن میکند : که
# ~~هل عجم وفارس او را کیومرث میگویند ، ولقب او گلشاه بود ، واول
# ~~پادشاه از کلد انیان او بود ، و این جماعت پاد شا ها نرا پیش دادیا ن
~~هم
# ~~گویند . واین ایلو روس که پادشاه شد ، از سال هبوط آدم علیه السلام یک
# ~~هزا رو بیست و چهار سال ms120 گذ شته بود ، ود ارالملکث آن پاد شا ه زمین با
~~بل
# ~~گشت با تفا ق همه فرز ندان شیث علیه السلام وصلحاء وفرزند ان آدم علیه
~~السلام .
# ~~چون یک هزاروصدوشست ودوسال بگذشت ، ملک عجم وعرب و شام ومغرب منتظم
# ~~گشت ، وپیش ازطوفا ن نوح از کلدانیان بروایت قانونمسعودی (5) یازده پاد
~~شاه
# ~~بنشست به تخت : واین مختصر نموداریست بیش ازین تحمل نکند . واللهاعلم.

PageV01P132

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_128.png)

### | پیشد اد یان
# الطبقة الاولی
# الاول کیو مرث
# ~~در نسب او اختلافبسیاراست ، بعضی گفته اند از نساب عرب : که از فرزند
~~ان
# ~~سام بز نوح بود ، وناماو امیم بن لاورد (1) بن سام بن نوح بود. ونساب
~~عجم و
# ~~فارسیا ن میگو یند : که او پسر آدم بود ، و او برهنه بود وسیاحت کردی ،
~~وگرد
# ~~جها ن گشتی در کوه وبیابا ن. وهر چه بدید وتجر به کرد که آنرا نام
~~نبودنا م
# ~~نها د» وظا لما ن را که فرزندا ن قا بیل بودند دفع کرد، و پوستددگان:
~~شیر و پلنگ
# ~~بپیراستی وبپوشیدی ، ولقب او گلشاه (2) بود ، خدایتعا لی را بدرستیدی
# ~~وعادل بود، و در زراعت و عمارت جهان کوشید ؛ و مدت ملکا و سی سال بود
# ~~و اورا پسری بود میشی (3) نام . چون بز رگ شد ودررسید ، این میشی را
~~پسری
# ~~آمد سیامکث نام ، واین سیامک را پسری آمذ فراوک (4) نام، و این فرا وک
~~را
# ~~بسری آمد هو شنگ نام. ایشا نهمه درعهد کیومرث بودند. والله اعلم بالخیر
~~.
# الثانی هو شنگ
# ~~بروایت تا ریخ طبری او از فرز ندان مهلا ئیل بن قینا ن (5)ابن انوش بن
~~شیث
# ~~بود و بر وایت تا ریخ عجم و تا ریخ مقدسی از فرزندان کیومرث و ازوقت
~~کیومرث
# ~~تا ولا دت او دویست و بیست و سه شال بود ، هو شنگ بن فراوک (6) بن
~~سیامک بن
# ~~میشی (3) بن کیومرث . ولقب وبعجم پیش داد گو یند ، یعنی نخست دادگز
~~اورا
# ~~گو یند . واو پادشاه بزرگ وعادل و ms121 رعیت پروربود ، وجها ن را آبا دان
~~کرد
# ~~واز درختان تخته ودرها ساخت وآبها د ر جویها روان کرد ، و کا ریزها
~~کنید (7)
# ~~وزر وسیم از کا نها بیرون آورد، وفرشهاء گستردنی فرمود تا ببا فتند،
~~واز پوست PageV01P133
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_129.png)

# ~~وحوش وددگان پوشیدنی وجامه سا خت: ومویهاء سمورو سنجا ب وقند ز(1)
# ~~و غیر آن بفرمود تا بپیراستند، وسگا ن را شکار آموخت ، وگوشت جا نوران
~~(2)
# ~~را بفرمود تا آنچه پاک بود بخورند، و پیشها چون درود گری و رازی (3) و
~~آهنگری.
# ~~خلق را تعلیم کرد ، و مساجد ها(4) بنا کرد، وخلق را از آتش پرستی منع و
~~زجر کرد
# ~~و عبادت حق تعا لی بفرمود . و بروایت تاریخ طبری ، او بردین مهتر آدم
~~وشیث
# ~~بود و مدت ملک او بروایتی چها رصد، و بر وایتی یک هزا روچها رصد ، و
~~بروایتی
# ~~چهل سال بود . چون او از دنیا برفت ، صاحب تار یخ مقد سی چنین می آرد :
# ~~که بعد ازو در جهان سیصد سال، هیچ پاد شاه نبود ، تا طهمورث (5) پیداشد
~~.
# الثالث طههورث
# ~~طهمورث (5) بن ویونکهان بن ایتکمد (6) بن هوشنگ . وا و پادشاه خدا پرست
# ~~بود ، وعادل ورعیت پرور، وبردین ادریس بود علیه السلام. وبروایت مقد سی
# ~~در عهد پاد شاهی او ، مردی در زمین هندوستا ن ظاهر شد ، وخلق را بدین
~~صایبان
# ~~دعوت کرد ، نام او بوداسفر (7) ، وطهمورث دین اوقبول کرد ، ودر میان
# ~~خلق انصاف نگا هدا شت ، وحق تعالی او را قوتی داد ، که شیا طین را.
# ~~ازآ با دا نیها و میان خیلق بیرون کرد، تا به کو هها وجزیر ها ، و
# ~~د ریاها و بیا بانها آرام گرفتند ، و طهمورث جانورا ن را از دشت بیا
~~ورد
# ~~و مسخر کرد وپالان بر نهاد ، و اسپرا بگرفت ، ودر قید در آورد ، وسگا
~~فرا
# ~~بر مهای گوسفند ان فرستاد ، و باز وچرغ را بگرفت وشکار آموخت ، وبه
~~روایتی
# ~~ابلیس را بگرفت ولگام بر سرش کرد وبرنشست ، وهر ms122 که او را مخالفت نمود
~~PageV01P134
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_130.png)

# ~~همه را قهر کرد و تمامت ملک دنیا درتصرف او آمد ، وشهرها بنا کرد : چون
# ~~قهند ز ومرو در خرا سان ، و آمل در طبرستا ن . واول کسی که پارسی نوشت
# ~~او بود ، ونخست کس که تاج برسر نهاد او بود . ومدت ملک او بروایتی
# ~~سی سال بود، وبروایتی یک هزار وسی . والله اعلم بحقا یق الاحوال والحمد
# ~~علی کل حال.
# الرا بع جمشیذ
# ~~از فرزندا ن ایتکمدبن هوشنگ بود،جمشید بن حرمه بن نکها ن (1). بسخوب
# ~~روی بود . برولایت مقدسی از تاریخ طبری براد ر طهمورث بود ، مملکت هفت
# ~~اقلیم بگرفت . واو ولی عهد مهتراد ریس بود علیه السلام .جهان را آبادان
~~کرد
# ~~واسباب پاد شاهی وجنگ بیرون آورد ، جنانک (2) سرا پرده و نوبت وطبل
# ~~وعلم ودمامه، و از آهن سلاح کرد، چنانچه شمشیر وزره وجوشن وزین ولگا م
# ~~و ترتیب لشکرها وضع کرد ، وافریشم وقزینه (3) وکتان بکشید ندو برشتندو
# ~~جامها با فتند. بفر ما ن او د ربند ها وقفل و کلید نها د ، و کاسه
~~وخوان تخریج
# ~~گرد وخلق راچهار گروه کرد: یکث فوج ازجهت لشکر وجنگ. دوم از بر ایزر
~~اعت
# ~~و سیم دا از جهت خرید و فروخت و تجارت . و چهارم گروه را از برای علم
# ~~وشریعت و محافظت دین را . و پیلان را مسخر کرد ، وگردون (4) از برای
# ~~بار کشید ذ بیرون آورد، ودر عهدا و عام . نجوم قوت گرفت وا فسونها ظاهر
~~شد
# ~~و جناو را مسخرشدند ودیوان بفرمان او سیماب از کوهها بیرون آورد ند
# ~~وشیشه و گوهرها و خشت پخته و گچ و آهک و گرما به در عهد او تخریج کردند
# ~~وچون از ملک اوچهار صد سال (5) بگذشت ، شیطان او را از راه ببرد
# ~~وکا فر شد ، و دعوی خدایی (6) کرد ، خاک در دهنش باد . چها رصد سال
# ~~د یگر در کفر بود ، حق تعالی ملک او را زوال آورد . بیوراسپ کافر ساحر ms123
# ~~ظاهر شد از زمین مشرق ، او را قهرکرد ، از پیش او بگریخت .

PageV01P135

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_131.png)

# ~~صد سال دیگر گریخته میگشت تا او را بگرفت وپاره پاره کرد. توتی الملک
# ~~من تشاء و تنزع الملک ممن تشاء (1).
# الخامس بیور اسپ (2) کافر
# ~~اصحاب تواریخ چنین روایت کنند: آورده اند که بیوراسپ کافر ، ازجانب
# ~~مشرق بیرون آمد و مملکت جمشید بگزفت وخزاین او برداشت ، وجمشید را
# ~~بفرمود ، تا دونیمه کردند ، وتمام دنیا درضبط آورد ، وبت پرستی آشکارا
~~کرد
# ~~همه دنیا بت پرست شدند ، حق تعالی نوح را به نزد یک بیوراسپ وقوم او
# ~~فرستاد، نهصد و پنجاهسال ایشان را دعوت بعبادت خد!ی تعا لی کرد، هشتاد
~~کس
# ~~بیش ایما ن نیا وردند، پس طوفا ن فرستاد، بفرمان خدای تعالی بیور اسپ و
~~تمام
# ~~خلق ومملکت ا وغرق شدند . ومدت ملکث اویک هزار سال بود و این روایت از
# ~~تاریخ طبری نقل افتاد . ومحمد جریر طبری چنین میگوید : که این بیوراسپ
~~پیش
# ~~ازطوفان بود ، وضحاک تازی بعد 5 .
# السادس ضحاک تازی
# ~~ظا لم ومتمرد وساحر بود ، اصحاب توازیخ چنین آو رده اند که پدر هوشنگ
# ~~برای آن گویند، واورا پسر آمد رنکنانام ، و او را پسری آمد ار و نداسپ
~~نام
# ~~کرد ، این اروند اسپ پدرضحا ک بود ، ملک عرب بود ، عاد ل وگزیده اخلاق
# ~~ونیکوسیرت . ابلیس پسراو ضحاک را وسوسه کرد ، تا برگذر پدر چاهی حفر
# ~~کرد ، اروند اسپ در آن چاه افتاد هلا ک شد ، ضحا ک پادشاه شد . و
~~بروایت
# ~~تاریخ مقدسی ، ناما و بیورا سپ بن طرح بن کا به بن نوح بود (3) .
# بروایت تا ریخ طبری ازفرزند ان سام بن نوح بود ، وبعد ازطوفان
# ~~هزارسال بود (4) تاضحاک ساحر بیر ون آمد ، وهمه جها ن بگرفت ، و اورا
# ~~ازدهاک گویند . یعنی بلا ازو ظاهرشد ، وجمله طلسمات درجها ن پید اکرده
~~او بود
# ~~و بر سرهاء کتف ا و دوپاره گوشت ظا هرشده بود، چنانچه دو ما زبه خلمق
~~(5) PageV01P136
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_132.png)

# ~~نمودی ms124 که اژد هاست ، وداروی آن علت مغزسرآدمی میساختند ، و هر روز دو
# ~~وافرید ون را بیرون آورد ، وملک ضحاک بگرفت ، وجد افریدون پسرجم بود
# ~~و بنوح ایمان آورد ه بود ود ر کشتی بود و افرید و ن تاج برسر نهاد
~~وضحاک تا زی
# ~~را بکشت، ومدت ملکث او یکث هز ارسال بود . والله اعلم .
# السابع افریدون
# ~~کردند، و او از فرزند انجم بود ، ودر روز گا رضحاک هیچکس اسم پدر بر
# ~~خود معین نتوا نستی کرد، همه به گاو با زخواندندی، ونسبتا و با فرید و
~~ن بن القیا ن
# ~~گا و، بن شهریار گا و، بن بورگا و، بن حنه گا و، بن مید گاو ، بن ویزه
~~گا و، بن
# ~~را هه گاو، بن بیر گا و بن جمشیدا لملک (1).
# چون به تخت بنشست، ومدت بیستسال کا وه آ هنگر لشکر کشی کرد
# ~~وجمله جها نرا از برای افرید ون بگرفت اود ادوعد ل کرد ، وهرچه ضحاک
~~بظلم
# ~~ستد.هبود اوبازداد وخلق را بعباد ت خدای تعالی باز خواند، و از کفر منع
~~کرد
# ~~و آتش کد ها وبت خانها بر انداخت ، وفلاسفه درعهد اوکتب ساختند ومدت
# ~~ملک او پا نصد سال بود . جهان را میان سه پسر خود قسمت کرد : توران
~~وخزر
# ~~(2) وسقلاب به تورداد ، و روم ومغرب وخا و ربه سلم تسلیم کرد . و زمین
~~با بل
# ~~وعجم وعرب وهند وسند به ایرج داد که کهتر بود . و بروایت طبر ی ولادت
# ~~مهترا براهیم علیه السلام، درعهد مملکت اوبود . و بروایت و اضح آنست:
~~که در
# ~~عهد نمرود بود . والله اعلم با لصواب .
# الثا من ایرج
# ~~ایرج پسر کهترافریدون بود ، اورا از دیگران دو سترداشتی، وگویندنام او
# ~~ایران بود . چون پدراورا خلیفه کرد ، برادران اوحسد کردند ، اتفاق
~~نمودند
# ~~و عهد پد ر بشکستند . تور از چین وتر کستان وخزر (2) وسقلاب لشکر آورد
# ~~وسلم ازروم ومغرب وخاورحشم جمع کرد ، و باهم شدند. ایرج بمصاف ایشان
~~PageV01P137
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_133.png)

# ~~رفت، ms125 شکسته شد و گر فتارآمد وشهید شد . ایشان ملک جها نرا نتوانستند ی
~~داشت
# ~~بهرطرف و بهر ولایت ملکی برخاست ، وپادشاهی بگرفت ، وبد ست ایشان
# ~~اقلیم با بل بیش نماند ، و بمدت نزد یک هرد و بدوز خ رفتند ، وبه روایت
# ~~صحیح تار یخ مقدسی افریدون د عا کرد تاحق تعالی او را چند ان حیوة
# ~~بخشید ، که فرزند یا ز فرزند اناو ، کینه ایر ج باز خواهد ، تا منوچهر
~~دهم
# ~~فرزند ا یرج د رخر اسان ظاهرشد ، و تورو سلم را بکشت. افرید ون تاج
~~برسر او
# ~~نها د د رحال بمرد ، ملک ازد ست فرزند ان ایشا ن برفت. بروایت طبری
~~ملکی
# ~~پیدا شد از فرزند ان حام بن نوح . نام اوکوش (1)، اقلیم با بل بگرفت ،
~~و او
# ~~بت پرست بودو مدت ملکثا وچهل سال بود . پس بمرد و ملکث به پسر او رسید
~~کنعان
# ~~نا م ، برضلا لت پدر خود، و او نیز بد وزخ رفت ، او را پسری ما ندنمرود
~~(2)
# ~~علیه اللعنة .
# التا سع نمرودا لجبار
# نمر ود بن کنعان بن کوش بن حام بن نوح. اول کس که بعد از طوفا ن جباری
# ~~کردو تا ج بر سر نها داو بود ، زمین با بل در تصرفآورد ، عرب وعجم بسگر
~~فت
# ~~وبتخانه بنا کرد ، وبت پرستی میکرد ، وبت زرین و سیمین بساخت ، و همه
~~را
# ~~بجواهر مرصع کرد، وآذر بتگر را برخزانها و بتان وجها زایشان امین
~~گردانید
# ~~وعلوم نجومرامتا بعت نمود ، وغا لب ظن آنست ، که آن بتان بر صورت و رسم
# ~~کواکب ساخته بودند ، وایشا نرا می پرستید.
# منجمان بحکم حساب اورا آگاه کردند ، از ولادت مولودی که ملگ از
# ~~دست اوبیرون کند ، ودین حق پیدا آرد ، موکلا ن بر گماشت ، تا چها ر
~~هزار
# ~~فرزند را دران سال هلاک کردند ، وهم قضارا دفع نتوانست کرد ، تا ا برا
~~هیم
# ~~بزمین آمد ، وآن متمرد بر پشت کر گسان عزیمت آسمان کرد ، ودر با بل ms126 صر
~~ح (3)
# ~~ساخت ، مد ت صدسال ببا یست تا تمام شد . حق تعالی پشه را بر گما شت
~~PageV01P138
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_134.png)

# ~~تادرد ماغ او رفت، و او روی در آن صرح بلند که بالاءاوچها رهزار پایه
~~دا شت
# ~~نشسته بود. جبرئیل را فرمان شد : تا یک با نگ بر ان صرح زد ، آن صرح را
# ~~فرود آورد ، و آن ملعون دران زیر هلاک شد. ومدة ملک اوچها رصد سال بود
# ~~علیه اللعنه . وچون او بمرد ملک بقرابت او رسید، بر کیش او بت پرستی
~~کردی
# ~~نام اوقبط (1) . مدت ملک اوصد سال بود ، چون او بمرد پسراو بجای اونشست
# ~~هشتاد سال میان خلق عد ل کرد ، و جها ن آبادان کرد ، وسیصد سال بو داند
~~ر
# ~~اهل بیتاو ، آنگاه بملوک عجم بازگشت . والله اعلم .
# العاشرمنوچهر
# دهم فرزند ایرج بن افرید ون بود بروایت مقدسی . اماتا ریخ طبری چنین
# ~~روایت میکند: که منو چهر بن منشخورنر بن منشخوار بغ بن ویرکث بن سروشنک
# ~~بن ایر کث بن بتکث بن فرزشک بن فرکوز ک بن ایرج (2) .
# چون منوچهر بزرگ شد پادشاهی بگز فت ، و هردوعم خودرا که تو روسلم
# ~~بودند بشکست در مصاف وبکشت ، و دست عمالقه وفرزندان نمرود ا زبا بل
# ~~وعرب وشام ومغرب کوتاه گردانید ، وجهان بروی راست شد ، عدل کرد ، جهان
# ~~آبا دانگردا نید ، وجمله شهرها که دران مما لکث اوبودخندقها فرمود ، و
~~ر سم
# ~~خندق او بیرون آورد ، وبهرشهری سلاح بسیار مهیا کرد ، وچون از ملکا و
# ~~شست سال بگذشت، مهترموسی علیه السلام بیرون آمد وحق آشکارا کرد، بمصر
# ~~وشام ومغرب ، وفرعون غرقشد . وبروایتی منو چهر به مهتر موسی ایمان
~~آورده
# ~~بود، اما به خصومت فرزندان ملقا بود بخدمت اونرسید . چون از ملک
~~اوهشتاد سال PageV01P139
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_135.png)

# ~~یگذشت ، افراسیاب بیرون آمداز فرزند ان تورین افریدون وبکینهٔ‌
~~پدوطلبیدن
# ~~ازجیحون بگذشت ، ومملکت برمنوچهر مشوش کرد ، وتختگاه بلخ را ساخت.
# ~~وخراسا ن وعراق بگرفت ، ومنوچهر چندبار با او مصاف کرد شکسته شد ،
~~ودرشهر. ms127
# ~~آمل وما زند را ن که طبرستان گویند حصاری شد ، ودر ان مد ت از کثرت
~~نعمت.
# ~~آن شهر به هیچ چیز محتاج نگشت ، وسام نریما ن جد رستم از زاولستا ن (1)
# ~~وهند وستان بیامد ولشکر آورد به منوچهر پیوست ، وباافرا سیاب ترک مصا
~~فها
# ~~کردند ، تا کا ربه صلح مقررشد، بران قرار که ازطبرستا ن یک تیر پرتاب ،
# ~~افر اسیاب بمنوچهر بگذارد . آرش (2) که درعجم بلند کمان ترازونبود ، بر
~~سر
# ~~کوه آمل برامد ، ودرپیکا ن طلسمی تعبیه کرد ، و تیر بجا نب خراسان
~~بیندا خت
# ~~تا آب جیحون بر فت .
# یک روایت آنست : که آرش هما نجا بمرد، واصح آنست که اورا امیر جمله
# ~~تیراندا زان گردانید ، ومیا ن ایران وتوران آب جیحون شد ، وافرا سیاب
# ~~بازگشت وملک منوچهر صد و بیست سال بود . والسلام (علی) اهل الا سلام .
# الحادی عشرافرا سیاب الترک
# ~~د رنسب او دو روایتاست : یکث روایت آنست : که افر اسیاب بن بشنگ.
# ~~بن دا وشم بن تور بن افرید و ن . وبروایت دیگر : افرا سیاب بن بشخ بن ر
~~ستم.
# ~~بن ترک (3) . واین شخص آن بود : که جمله نسبتتر کان بد وکنند ، واواز
~~فرزندان
# ~~یا فت بن نوح بود، بامنوچهر عهد کردو باز گشت ، با رد یگرعهد بشکست واز
~~جیحون
# ~~بگذشت وعراق وخراسان بگرفت وجملهخراب کرد ، و آنروز که مملکت ایران،
# ~~بگرفت ، با لشکرخود گفت : که تمام خلق ایران رامی با یدکشت ، تا خلق
~~دیگر
# ~~برعادت ما ، درین ز مین در رسند، جمله چشمه سارها عجبال غور که آن بخر
~~اسان PageV01P140
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_136.png)

# ~~وسجستا نرفتی انبا شته گرد انید . وبروایت تاریخ مقدسی د وازده سال بود
~~که در
# ~~مملکت اوبا ران نبا رید وجهان خراب شد وخلق وجا نور ان بیا با نها هلاک
~~گشتند
# ~~تا زو بن طهماسپ، از فرزندان منوچهر بیرون آمد (1) وزال زر(2) از
~~سیستان
# ~~بیامد ، وبد رشهرری مدت (3) هشت ماه قتال کردنا ، وافرا سیاب را
~~بشکستند
# ~~وبتر کستان باز گشت . اما ms128 پیوسته تادور کیخسر و با یران میتاخت و میزد
~~. والسلام
# الثانی عشر زو بن طهماسپ
# ~~در تا ریخ ظبری ز و بن طهما سپ بن منوچهر (4) میگوید.ا ما در تا ریخ
~~مجد ول (5)
# ~~می آرد: که زوبن کیخم بن زوبن هوشب، بن تا مل نوک، بن درسر بن منوچهر
~~بود. و این
# ~~ز و در!صل زابست (6) وچون او پاد شاه شد ، گرشاسپ را که از بنو اعمام
~~او
# ~~بود ، لشکر کشر خود کرد ، واسم اوبیک روایت همین سام بن نریمان بود (7)
# ~~و طهما سپ بن ا شکث بن زو بن مارح بن منو چهر بو د ، چون ا و
# ~~بتخت نشست، هرچند کها فراسیا بخراب کرده بود ، جمله عمارت کرد ، و
~~درعهد
# ~~او از آسمان بار انها بسیار بارید ، وازدجله وفرات جویها کشید، ودیهها
~~بنا
# ~~کرد ، وقصبات بفر مود تا آبادان کردند ، وهفت سال خراج از رعیت بکلی
# ~~بر گرفت و ببخشیدتا جمله جهان معمور گشت ود رختا ن بسیا رو میوها هر
~~جنس
# ~~از کوهها بیا ورد ، وسپرغم (8) کشت ، وحلوا هائیکه پیش ازو نبود بفرمود
~~تا
# ~~بساختند . ومدت سیسال پادشاه بود و در گذ شت .

PageV01P141

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_137.png)

# الطبقة الثانیة الکیا نبه
### | الاول کیقباد
# ~~اول کس که از کیان به تخت نشست او بود، بعد ازان سالها با فراسیا ب
~~حربها
# ~~بن بر ویز بن شاد بن کشتسب بن نارداد بن بشتکر بن فروشنک بن متبع بن
~~کستهم
# ~~بن نودر بن منو چهر الملک (1) .
# ~~دا را لملک اوبمد این بود ، عدل کرد با رعایا ، وازهیچ کس خراج نستد
~~مگر
# ~~دو یکن ، شهر ها ونواحی ومضافات هر یک.را جدا کرد، و فر سنگها او نهاد
# ~~وبلخ بساخت و دار الملک آنجا برد، و رستم راجهان پهلوان کرد ، ومدت
~~صدسال
# ~~بیک روایت صدوبیست سال پا - شاه بود، وبروایت تاریخ مقد سی از فرزندا
~~ن.
# ~~افر یدون بود ، واورا پسر ان بسیاربودند، هر یک باقا لیمی ملکی بودند
~~والله اعلم.
### | الثانی کیکاوس
# ~~بن ms129 کیقبا د(2) . در اول حال پا دشاه مظفر بو دو پیر وز جنگ . وجمله
~~ملوک او را
# ~~منقا د شدند ، ومهتر سلیما ن علیه السلام د رعهدا و بود . کیکا وس به
~~سلیمان
# ~~علیه السلام ایمان آورده بود، واز و در خواست کرد : تا دیوان را فرمان
~~بردار
# ~~و کرده بود، وبجهت کیکا وس کوشکها و شهرهاساخته بودند : چون مدتی از
~~ملک
# ~~او بگذشت ، ابلیس راهاوبزد ، واو را در ضلالت انداخت .
# بیک روایت صرح با بل ساخت ، تا از حال آسمان اطلاع یا بد . حق تعا لی
# ~~فرشته را فرمان داد ، تا تا زیا نه آتشین بران کوشک زد وخراب کرد ،
~~وملوک
# ~~بر کیکا وس عا صیشدند، وشمر (3) ملک حمیر که در یمن پادشاه بود بروی عا
~~صی شد PageV01P142
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_138.png)

# ~~کیکا و س بجنگ او رفت شکسته شد و اسیر گشت و اورا در چاهی کردند ، و
# ~~د ختر ملک یمن بروی عاشقشد ، تا رستم از سجستان لشکر برد، واورا خلاص
~~داد
# ~~سعدی (1) دختر ملک یمن را با و بیاورد ، کیکا وسرا پسری بود سیا وخش
# ~~نام ، سعدی بروی عاشق شد ، سیا وخش تن در فساد او نداد ، آنزن پدر اورا
# ~~بخیا نت بروی بدکرد، تا اورا برسر لشکر بجنگ افراسیاب فرستاد، با
~~افراسیاب
# ~~صلخ کرد، پد رشرا بران صلح رضا نبود ، بر وی سرزنش نوشت، ا و بضرورت
# ~~برافرا سیاب رفت ودختر افراسیا ب را بخواست ، بعا قبت افرا سیاب او را
# ~~بکشت، ودختر افرا سیاب را از سیا وخش پسری آمد ، کیخسرونام کرد ، و
# ~~کیکا وس رستم را بفرستاد ، تا با فرا سیاب جنگ کرد و کیخسرو (و) مادرش
# ~~را نزدیکن کیکاوس آورد ، کیکا وس مملکت به کیخسرو سپرد و پاد شا هی
# ~~سیستان به رستم داد ، بعدازان پنجاه سال بزیست پس بمرد ، ومدت پادشاهی
# ~~او صد و پنجاه سال بود . والله اعلم با لصواب .
# الثالث کی خسرو
# ~~کیخسر و ابن سیا وخش بن کیکاوس بن کیقبا ms130 د . چون کی خسرو را بذزد یک
# ~~کیکاوس آو ردند ، بامادرش یک جا ، اورا ولی عهد کرد وتاج برسر او نهاد.
# ~~چون کیکاوس بمرد ، کیخسرو برتخت نشست . گود رز را هشتاد پسر بود همه
# ~~امراء وسیاه سالاران کیخسر و بودند، واوراازصفاها ن فرما ن داد ، تا
~~لشکرهای
# ~~عراق جمع کرد ، و با گیو (2) وفرزند ان ولشکرهای خراسان بترکستان
# ~~زفتند ، و با فرا سیاب جنگها کردند ، آخر افرا سیاب راهزیمت شد و پسر
~~انش
# ~~کشته شد ند . و افر اسیاب خود را در آبی اند اخت او را بگرفتند
# ~~وپیش کیخسر وآوردند ، فرماند اد تا اورا بکشتند ، و دست در خون او کرد
# ~~وگفت : من کین پدر خوا ستم ، بیش مرا بجها ن کا ری نیست ، از خلق
# ~~عزلت گرفت ، وبعبادت مشغول گشت . والسلام .

PageV01P143

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_139.png)

### | الرابع کی لهر اسپ
# ~~لی لهرا سپ الجبار از بنو اعمام کیخسر و بود . کیلهر اسپ بن کیمش بن
# ~~شا هزاد بن فرخا ن بن خد یو بن ارش شاه ، بن گود رز ، بن طهماسنپ بن
~~کشن
# ~~ابن کیکا وس (1).
# چون کیخسروخو است که ازخلق عزلتگیرد، و ترک پاذ شاهی کند ، اصناف
# ~~خلق که درممالک عجم بودند جمع شد ند ، همه نوحه کردند وتضرع نمودند ،
# ~~تاد ر میا ن خلق باشد، کمخسرو اجابت نکردخلق گفتند: مارا از پاد شاهی
~~چاره
# ~~نبا شد برسرما یکی را خلیفه و پاد شاه کن انگاه عزلت گزین! کیلهر اسپ
~~را بر سر
# ~~ایشا ن پاد شاه کرد، واورا بر تخت نشاند و نگین بد و سپرد وخود عزلت
~~گزید .
# کی لهر اسپ پاد شاه بزرگ وجباربود ، ورسم دیوان مشاهر: حشم او نهاد
# ~~وخود را تختی از زر بسا خت ، وبجوا هر نفیس آ نز امرصع کرد ، ود ر
# ~~خراسا ن شهر بلخ بساخت و به بلخ آمد ، و آنرا مد ینة الحسنا نام نها د
# ~~و دار لملک آنجاساخت وملوک ر وم وهند اور امنقاد شد ند ، وباخلق روز ms131
~~گار
# ~~نیکو کرد ، وسرا پرد ه وخرگاه ائین نهاد ، وسنحاریب (3) ملک را لشکرکشی
# ~~داد و این سنحاریب ملک موصل و با بل بود قصد شام کرد ، که ملک شام
# ~~پای شکسته بود ، تاملک شام را بگیرد . منجمان و عالمان اورا منع کرد ند
# ~~بخت نصر سپه سالا ر او بود ، اورا منع کرد ، گفت ایشان نشنود ، اشعیا
# ~~پیغا مبر در میان شا میان بود د عا کرد ، لشکر سنحاریب همه هلا ک شد ند
~~.
# ~~سنحاریب با بخت نصر گرفتارشد ند وخلاص یا فتند . صد و بیست سال از ملک
# ~~لهر اسپ بگذ شت ، گشتا سپ که پسر او بود بفر مان پد ر بر تخت نشست
# ~~ولهراسپ بعباد ت مشغول شد ، تا آنگاه که ار جاسپ او را بکشت .
# الخامس گشتاسپ
# ~~بن لهر اسپ . ببلخ برتخت نشست وکارها بر جاد : عقل کرد و عدل  زرتشت
~~PageV01P144
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_140.png)

# ~~در عهد او دعوی پیغامبری کرد ، وگشتاسپ دین او قبول کرد ، و آتشکد ها
# ~~بنا نهاد ، وزرتشت کتا بی آورد ه بود ، ژند پا ژند نام ، آن کتا ب را
~~بزر
# ~~برد وا زد ه هز ارپوست بنوشت ، واو را پسری آمد شایسته اسپندیارنام ،
~~اورا
# ~~به چین فرستاد ، تاچین بگرفت وباز آمد ، واز پدر ملک وتخت بخواست .
# ~~یدرا ورا گنمت : که رستم بی فرمان شد ه است ، او را بسته بیار، تا تخت
# ~~ترا د هم .
# سیندیا ر به سیستان آمد ، بردستر ستم کشته شد.. گشتاسپ بخت نصر و
# ~~سنحاریب را دردار الملک با بل نشاند ، وتمام زمین شام ویمن ومغرب اورا
~~داد
# ~~واو به بیت المقدس آمد، واهل بیت المقدس وشام را ملکی بود ازفرزند ان
# ~~داودالنبی علیه السلام با بخت نصر صلح کرد ، وشحنه درمیان ایشان بگذاشت
# ~~و بخت نصر بزمین مغرب آمد ، بنی اسر ائیل آن ملک خود را بگرفتند و
~~شحنهآ
# ~~بخت نصررا بکشتند بخت نصر باز آمد ، وبیت المقدس را بگرفت وخراب کرد
# ~~والله البا قی والدایم و.الیه ms132 مرجع الامور.
# السادس بهمن
# ~~بهمن بن اسپندیار پاد شاه عادل بود ، وشرق و غرب در تصرف اوآمد ، خدای
# ~~پر ست بود، ودر نامها و مثالها که با طراف فرستاد ، بر سر مکتو ب نوشتی
# ~~بهمن (1، عبد الله وخادم الله . ورسولی بشام فرستاد ، نز دیک بنی اسرا
~~ئیل
# ~~رسول اورابکشتند. بکرت دوم بخت نصر را فرستاد ، تا بیت المقد س خراب
# ~~کر د ، بنیا سرائیل را برده کرد ، و مملکت را تا مشر ق ومغرب رسید ،
~~ولشکر
# ~~بسیستا ن برد وکین پدر باز خوا ست وز ال زر را بکشت ، وخزاین رستم
# ~~را برداشت ، واز بنی اسرا ئیل زنی خو ا ست ، او را از ان زن پسری آمد
# ~~بنی اسرا ئیل را آزا دکرد . پس دخترخودهمای چهر آزاد (2) را بزنی کرد،
~~واین
# ~~همای از پدر خود با ر گرفت . وچون ازحمل اوهشت ما ه بگذشت ، بهمن از
~~PageV01P145
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_141.png)

# ~~دنیا نقل کرد ، وفرزند ی را که در شکم بود ولی عهد خود کرد ، ومدت ملک
# ~~بهمن بیست ود و سال بود .
### | السابع همای
# ~~همای بنت بهمن ، چون بهمن از دار فنا نقل کرد ، خلق برشاهی هما ی دل
~~بنهاد ند
# ~~چون مدت حمل او به آ خرر سید، او را پسری آمد دارا نام کرد، بترسید اگر
# ~~ظاهر کند پاد شاهی ازو برود ، قصد کرد ، تا پسرراهلا ک کند ، دلش
~~بارنداد
# ~~پسر را در مهدی نهاد ، ومال وجواهر بسیار درانجا نهاد ، و او را در آب
~~بلخ
# ~~اندا خت ، وبقول صاحبتا ریخ طبری آن مهد او بدست آسیا بانی افتاد ،
~~همای
# ~~متفحص آنحال میبود . چون اورا معلوم شد ، آن شخص راطلب کرد ، و دیگر
# ~~ما لش داد وبفرمود که ازین دیار سفر با یدکرد . آن شخص آن مهدرا بر
~~گرفت
# ~~وبا اتبا ع خودد ر د ریا نشست ، کشتی غرق شد ، وآن مهد بر روی آب بماند
# ~~وباد آنرا بدجله آورد ، وبردست قصاری (1) افتاد ، آن قصار او را بیرون
# ~~آو ms133 رد بپرورد واد بش آموخت. چوذدر رسید دلش بسلاح و سواری میل تمام کرد
# ~~جمله ور آمو خت ، و از قصار تفحص حال خود میکرد  چون معلو مش شد
# ~~باقی جواهر ومال (2) ازقصا ر بستد واسپ وسلاح بخرید ، در میان ضفاهان
# ~~آمد ، وبشهر ما سبذان (3) رسید ، که د ار الملکث مادرش بود ، رو زی
~~لشکر
# ~~را بر همای عرض میکردند ، در میدا نی که پیش او بود د را مد . چون
# ~~سوا ران وامراء و ملوک را د ید ، که گوی میزدند ، اوازهمه ببرد ، و
~~ازتیر
# ~~و از نیزه بر همه را جح آمد ، اورا بپرسید که تو کیستی؟ گفت : د رهنرم
# ~~ظاهر است. همای از با لای (4) منظرنگاه میکرد ولشکر را انعام میفر مود
# ~~از حال آن جوان پرسید ، در هنر و جمال اومتحیرشد ه بود ، و در باطنش
# ~~میلی تمام گشته ، فرما ن داد : تا اورا بنزد یک او آوردند . همای از
~~اصل و
# ~~حال او پرسید ، جوا ب داد : که پادشاه بند ه را از ین جوا ب معذ و ر
~~فرماید
# ~~که قصهآ من طو یلی (5) دا رد .

PageV01P146

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_142.png)

# د رین حدیث بود ، که از هر دو پستان همای شیر روان شد ، واورا
# ~~بنزد یکتر خواند و گفت: که چار ه نیست ، از انچه قصه وحال خود است گوی!
# ~~دارا حدیث آغاز کرده وحال خود باز گفت ، همای گفت ازان جواهر برتو
# ~~هیچ باقی هست ؟ دارا آنچه بود ، بخد مت هما ی بنهاد . چون نظر همای بر
~~ان
# ~~افتاد از تختفرود آمد ، و دارارادرکنار گرفت ، وتاج بر سراونهاد ، و
~~اورا
# ~~بر تخت نشاند ولشکر ها را خبر کرد ، که این جوان پسر. منست ، و مدة
# ~~ملک همای سی سال بود . والله اعلم بالصواب.
# الثامندارا (1)
# ~~چون ما درش او را برتخت نشاند ، پادشاهی بروی قرار گرفت ، وملوک
# ~~جهان او را. منقاد شدند ، و بروم رفت وپادشاه روم را بگرفت ، وازیشان
~~اسیر
# ~~بسیا ز کرد ومال برایشان ms134 نهاد ، تاهر سال صد هزا ر بیضهآ زرین بفرستا
~~دی
# ~~ویکث بیضهآ  ز رین چند انکه بیضهآ اشتر مرغ با آن مال بفرستادی ودر ان
~~عهد
# ~~فیلقوس پادشاه یونان بود ، مال بدارا فرستادی ، کهدارا پادشاهشجا ع وضا
~~بط
# ~~بودوباقوت وباشوکت ، و شرق وغرب درخطبهأو آمد مدت ملک اودو از ده سال
~~بود
# التاسع دارا بندارا
# ~~چون داراء اکبر از دنیا نقل کرد ، داراءاصغربرتخت نشست، مردی باحشمت
# ~~و بزرگ بود، او را ملک یونان خراج دادی ، برقرار یکه پدر او داراء
~~اکبررا.
# ~~چون سکند ر فیلقوس در رسید ، ملک روم را بکلی (در) ضبط آو رد ، و آن
~~خراج
# ~~باز گرفت ، و نزدیک دارا نفرستاد . دارا رسولی نزدیک او فرستاد، وچوگان
# ~~و گوی ویک قفیز (2) کنجد . بمعنی آنکه : عدد لشکر من بمثل این کنجد
~~بیرون
# ~~از شمار است . چون رسول به اسکند ز رسید بفال گرفت : که این گوی زمین
# ~~است ب وچو گان نصرت من در ان پاشد و کنجد چربو لطیف. ور سول خود بار
~~سول
# ~~دارا بفرستاد ، ویک قفیزشنبلد ان (3) فرستاد. یعنی آنچه عدد لشکرمن بیش
~~است PageV01P147
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_143.png)

# ~~همه تلخ اند وتیز . برین جواب دارا لشکر ساخت ، با سیضد هز ارمرد
# ~~عزم روم کرد ، وسکند رنیز لشکرساخت باهشتصد (1) هزارمرد ببلاد
# ~~جزیره آمد ، بر وایتیشش ماه و بر و ایتی یکسال باهم جنگ کرد ند سکندر د
~~و پهلوان
# ~~را که ازلشکرد ارا بودند ، در خفیهما لی فراوان وعده کرد ، تا در
~~مصافدارا را
# ~~زخم زنند . پس درامدند وزخم کرد ند - از اسپ درافتاد ، سکند ررا اعلام
~~دادند
# ~~به تعجیل نزدیک او آمد ، واز اسپ فرود آمدو بنشست ، وسرد ارا را از خاک
# ~~برگرفت ، وروی اورا از خاک پاک کرد ، شکرایزد تعالی گفت ، که این
# ~~حرکت از من واز لشکر من نبود ، اکنون التماس توچیست ؟
# ~~دا را گفت : سه چیز التماس منست : یکی آنکه دختر من روشنک رادر حبا له
~~خود
# ~~آری. دوم آنکه کشندگان مرا بکشی . سیوم ms135 آنکه : دین مرا خوار نکنی واکا
~~بر
# ~~عجم را عزیز داری هر سه التماس دارا قبول کرد و درگذ شت .
# العانشر اسکند ر
# ~~بن فیلقوس رومی ، وبروایتی نسبت او چنین یا فته شد که ثبت افتاد : سکند
~~ربن
# ~~فیلقوس بن مر مسن بن هر دس بن میطون بن رو می بن اقطو بن نویان بن یافث
# ~~بن سرجون بن رومیه بن شرط بن نوفل بن رومی بن الآصف بن التفق بن العیص
# ~~ان اسحاق النبی علیه السلام (2) .
# در کنیت اواختلاف بسیاراست ، بعضی گفته اند: اوراذ والقرنین از برای
# ~~آن گفتندی : که بخوا ب دید ، که هرد و گوشهآ آفتابرا بدست خود گر فته
~~بودی
# ~~و بعضی گویند : برای آنکه او دو گیسود اشت. و بعضی گویند : که در جنگی
# ~~بریک نیمهآ اوزخمی آمد هلاکشد ، حق تعا لی اورا زنده گرد انید ، دیگر
~~بار
# ~~برنیمهآ دیگرز خمی آمد بمرد. و بعضی گویند: بر سرد وشاخداشت اما آنچه
~~اورا
# ~~سکند رنا م به چه سبب بود؟ بعضی گویند : داراء بزرگ دخترفیلة وس پادشاه
# ~~یونان را بخواست . چون به عجم آورد ، ازان دختر بوی ناخوش می آمد
# ~~اورا بنز دیک پدر باز فرستاد ، آن دختر حامله بود ، اوراد ارو کرد ند
~~به گیا هی PageV01P148
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_144.png)

# ~~که آنرا اسکند رگویند . چون پسر آورد ، اسکند ر نام کردند ، و به حقیقت
~~اوپسر
# ~~دارای اکبر بود .
# علماء تفسیر وقصص د ر تفسیر آیت« یسئلو نک عن ذی القرنین» (1) چنین آورده
# ~~اند : که اوبند هآ صالح بود مرخدای راعزو جل . و مهتر خضر و مهتر الیاس
# ~~علیهما السلام هر دو وزیر او بود ند ، ولشکر نوروظلمت در فرمان اوبود.
~~اول سفر
# ~~بجا نب مغرب کرد، ومدت یکسال مملکت تمام مغرب بگرفت و از انجا بجا نب
# ~~شرق آمد ، وتمام آن مملکت بگر فت ، وزمین هندوچین د رضبط آورد ، و از
~~چین
# ~~بجا نب جنوب رفت ، وسد یاجوج وما جوج بسا خت وصورت آن حال در قصص ms136
# ~~نا بی (2) آورده است : که امیر المومنین الواثق بالله درخواب دید: که
~~سد سکندر
# ~~بیفتاد ، د یگر روز سلام ترجمان را بفرستاد تا برود وخبرمد بیاورد ،
~~اورا پنج
# ~~هزارد ینار سرخ بفر مود ، وده هز اردرم سنگ نقره ، وصد اشترتوشه ،
~~وپنجاه مرد
# ~~با ونا مزد کرد ، هر یک را یکسا له مواجب ویک هز ارد رم سنگ نقره انعام
~~داد
# ~~وفرمان بجا نب اسحاق و اسما عیل امیر ار مینیه (3) بنوشت ، از انجا
~~بملکث سریر (4)
# ~~و ازانجا بملک اللان و از انجا بملک (5) خزر و از انجا راهبر بدا د ند
# ~~شست وشش روزه راه رفتند ، تا بزمینی رسید ند سیاه و بوی ناک . ده شبا
~~نروزدران
# ~~زمین برفتند ، بعد ازان بشهرهای خراب وحصارهای کهنه رسیدند ، که آن
~~جمله
# ~~ازدستیا جوج و ماجوج خراب شده بود . مدت بیست وهفت روزدران خرابی
# ~~برفتند نزد یک سد سکند ر. در پیش آن کوه حصارها بود ، در انجا خلقی عر
~~بیز بان
# ~~و بعضی فا رسی زبان .ایشا نرامساجد وخواندن بود . چون بدا نجا رسیدند
# ~~اورا اعزاز کرد ند، بنزد یکثسد بردند . چنین روایت میکنند: که میان آن
~~دو کوه PageV01P149
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_145.png)

# ~~پا نصد وپنجاه گز کشا دگی بوده ، و آن دو کوه همچنان بود که دو دیوار .
# ~~سکندر در ملا ن آن دو کوهاز با رهأ* آهن بعوض خشت روی ومس ، وبعوض گل
# ~~سرب برهم (1) ر یخته ، و بلندی دیوار تاسر کوه برده . و بریک طرف دیو
~~ر
# ~~نزد یک کوه دری نها ده در بلندی صد و پنجاه گزعرض آن ، و قفلی نها ده
# ~~و از زمین تا قفل پنج گز بلند ی. و ز نجیری ده گز طول آن، و یک گز عرض
~~آن قفل
# ~~و مفتا ح یکثگز و نیم ، در ز نجیری هشت گز بستهاز قفل آویخته. آن کلید
~~را دوازده
# ~~د ندا نه نها ده هر یکد رغلظد سته جوازی (2). این جمله را بدید ، وآن
~~مهتر حصارها ms137
# ~~هر آدینه پیش آن د رآید ، باده سوار، وآن دبوسها ی (3) آهنین بدان در
~~میز نند
# ~~تا آن قوم یاجوج و ماجوج چنان دانند ، که لشکر آنجاست. وچنین روایت
~~میکند
# ~~صاح قصص : که ازوقت رفتن تا باز آمدن د و سیال وهشت میاه بود
# ~~حق تعالی ذ والقرنین را چنین توفیقی کرامت کرد ، ومما لکث تمام دنیا او
~~را
# ~~مسلم گردانید ، واطراف دنیا بگرفت وبز مین عراق وایر ان ملوک طوا یف
# ~~نصب کرد، ودر ظلمات بجا نب شمال عا لم در رفت و بیرون آمد، وهم در
# ~~عراق فوت شد ، وملکث بدست اوچهارده سال بود (4).

PageV01P150

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_146.png)

# ولفة الالشه
# ملوک الطوایف الانشکانیه
# الاول اشک
# ~~بن دارا ارفعو (1) گفتند ی ، نسبت اوچنین یا فته شد : اشکث بن اشعار بن
~~شا پور
# ~~بن بلا تن بن اشکان بن الجباء بن سیا وخش بن کیکاوس (2). وپسرد اراء
~~اکبر بود
# ~~وملوک عجم او را بزرگ داشتندی وخدمت کردندی ، وبرسر مثا لها اول نام او
# ~~نوشتندی ، و جمله ملوک طوایف کهاسکند ر ایشانرا در ممالک عجم نصب کرد
# ~~از یک خاند ان بودند ، همه اشکراخدمت کرد ندی ، اما او کسی را معزول
~~نکردی
# ~~اگر یکی ازین ملوک قصذ دیگری کردی ، ملوک اورا منع کردند ی . تا مدت
# ~~چها رصد شال برین قرار بود. چون ارد شیرجا مع خروج کرد ، آن قاعده
# ~~منهدم شد .
# اما اشک د رعهد خود بزرگ بود ، تا پادشا هی انطیخس (3) نام قصد او
# ~~کرد ، ملوک طوا یف اشک را یاری کردند ، و رومیا ذرامنهزم گردانید ود
~~یگر بار
# ~~قسطنطین الملک قصد او کرد ، اورا نیز قهر کرد ، ور ومیه رانیز خراب کرد
# ~~و باز آمد وفوت شد . ومدت ملکاو ده سال بود ، والله اعلم .
# الثانی اشکان
# ~~پسر اشک ، بعد از پدر د رملک بنشست ، و بعضی گفته اند : که ارفعو این
# ~~پسر بود، مملکت راضبط کرد، و کا ر ها برجاده نیکوئی کرد ، وسیرت پد
~~رنگاه
# ~~د اشت و ملوک ms138 طوایف او را بزرگ داشتند ی، و مدت ملک اود ه سال بود
# ~~بعد ازان د رگذ شت .

PageV01P151

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_147.png)

### | الثالت شابور
# ~~بن اشکان . بعد از پدر بتخت نشست ، وملک حضر(1) را بشام فرستاد ،
# ~~وبنی اسر ائیل را عذاب بسیارنمود ، وبیت المقد س را خراب کرد ، وهمچنان
~~خراب
# ~~بما ند تا بعهد ا سلام ، چنا نکه سنگی برسنگی نماند ه بود .
# شا پور مردظا لم دو ست بود وقاهر وضا بط و کین کش بود . چون از ملک
# ~~او چها ر سال بگذشت ، مهتر عیسی علیه السلام را به بیت المقد س ولاد ة
~~بود
# ~~ومد ت ملکث او شست سال بود د ر گذشت . والله الباقی .
### | الرابع گودرز
# بن شا پور . پس از شا پور گودرز به تخت پدر نشست، واورا گو درز اکبر
# ~~گو یند ، مرد ضابط ونیکو عهد بود ، بملک خود که درضبط داشت قانع بود، و
# ~~مد ت ملک او ده سال بود د رگذشت . والله الد ایم.
# الخامس گودرز الاصغر
# ~~بیک قول سرسق نام بود ، وبتول تا ریخ طبری گود رز اصغر پسر گودرز اکبر
~~بود
# ~~بقول دیگر ایران نام بود . نوزده ساله بود، که بتخت نشست . بیست و
~~یکسال
# ~~ملک راند ، مرد جلد بود و باخلق نیکوئی کرد . والله اعلم بالصواب .
# السادس نرسی الاشغانی
# ~~چون بتخت نشست، باخلق نیکوئی کرد وملک را ضبط کرد ، وخصمانرا مقهور
# ~~گردانیدورسمهاء نیکو نهاد ، و آئین داد گسترد ، ود رعهد او خلق آسایش
~~داشتند
# ~~وچون پاد شاه گشت گفت : هر که در پاد شاهی من هست، فرمان بردا ری کنید
# ~~تا از من نیکوئی بینید ، وهر که سراز فرمان من بکشد. بزندان بکنم ،
~~ومدت ملک
# ~~اوچهل سال بود . والله اعلم .
# ~~اورا اردوان اکبر گویند ، مردضا بط وسایس وجلد بود ، وچون ملک در تصرف
# ~~آورد ، باخلق نیکوئی کرد، وهر که از اطراف، قصدا وکرد ، آن قاصد را قهر
~~کرد PageV01P152
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_148.png)

# ~~و از مملکت خود باخبر بود، وملوک طوایف او ms139 را بزرگ داشتند ، و ایشانرا
# ~~حرمت داشتی، ومد ت ملک اوچهل وچارسال بود . وا للهاعلم .
# الثامن بلاش (1) الاشغانی
# ~~مرد دا نا وعا لم دوست بود ، وپیوسته فرمود ی تا پیش اوکتب واخبار گذ
~~شتگان
# ~~خواندندی ، وقصص گفتند ی، واز احوال ملوک ماضی، وحسن خلق وسیر هر کس
# ~~باز پر سید ی ، وخلق درعهد اوفرا غتی دا شت ، وبشنودن اخبارو تو اریخ
~~مشغول
# ~~بودی ، ومدت ملکث اوبیست وچهارسال بود . والله اعلم .
# التاسع اردوان الاصغر
# ~~مردفضول ومکثار (2) و معاشر بود، پیوسته بعشر ة ولهو مشغول بودی و نشاط
~~کردی
# ~~ودزایا م او کاری نرفت که ذکر آن توان کرد، و او آخر ملوک طوایف بود
# ~~ومدت ملک او سیزده سال بود، وبرد ست ارد شیر با بکان کشته شد .
# الطبقة الرابعة الساسانیه
# الاول اردشیر الحامع
# ~~نسبت او از تا ریخ طبری برین وجه نقل شد : ارد شیر بن ساسان الاصغر بن
~~با بکث
# ~~بن ساسا ن بن سا سان بن هرمس بن سا سان بن بهمن الملک بن اسپندیار
# ~~بن گشتاسپ بن لهر اسپ الجبار (3) . چوناز ملک سکندر، دو یست وشست
# ~~وشش سال ، وبقولی دویست وهفتادسال ، و بقول نصاری پانصد
# ~~وپنجاه سال بگذشت، اردشیر با بکث خروج کرد ، ساسان جد ارد شیر مرد جلد
~~بود.
# ~~چنا نچه با هشتاد مرد تنها جنگ کردی آتشکد ه روستاخیز (4) او دا شت
# ~~و ناحیتی از نواحی پارس اورا بود، واورا پسری آمد، با بک نام کرد. چون
~~بزرگ
# ~~شد ، بعد از پدر مهترشد ، اورا پسری آمد، اردشیر نام کرد، چون از مادر
~~بزاد PageV01P153
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_149.png)

# ~~برسزو روی ویزیادت یک بدست (1) موی بود، اورا بنزد یکث والی و ستاخیز
~~(2)
# ~~بزدند گه نام آن والی جوهر(3) بود ، اورا قبول کردو بزرگ شد وهنر آموخت
~~.
# ~~چنون بزرگشد ، و داد وعدل کرد ، شبی بخواب دید : که فرشته اورا گفت :
~~که
# ~~بیشتر ملکثز مین بتوخواهد رسید ، وبید ارشد ودر ضبط مما لک جهد نمود ن
~~گرفت
# ~~وملوک طوایف را منقادخود ms140 گردانید، واو مردفاضل و نیکوروی بود ودلیر .
~~علماء
# ~~مجوس دا جمع کرد ، تا کتبزرتشت که ذو القرنین بسوخته بود و پریشان کرده
# ~~جمع کردند ، وبروم زفتوضبط کرد ، وملوک ترک وهنداورا مطیع گشتند ، وبعد
# ~~ازذوازدهبسال که از ملک او بگذشت ، لقبش شاهنشاه کردند . چون اردوان را
# ~~یگرفت لگد برسراو میزد تا بکشت . بس بزرگشد و ممالکاقالیم ضبط کرد ، و
# ~~در اطراف مما لکخود ، دوازده باره شهر معظم بناکرد ، ومدة ملک اوچهارده
# ~~سال وششماه بود و درگذشت ، والله اعلم با لصواب.
# الثانی(4) شاپور بن ارد شیر
# ~~پادشاه نیکو رای وعادل بود ، مادرش ازاشکا نیان بود ، درمیان غنیمت
~~اردشیر
# ~~گرفته بود ، او بروی عاشقشد، واز پدرخود با بکان اوراپنهان گردانیده
~~بود ، که
# ~~سا سا نیان را از بهمن اسپندیا رعهد ی بود ، که فرز ندان خودرا وصیت
~~گردندی:
# ~~که هیچکس را ازاشکان زنده نگذارند . چون آن کنیزک اشکانی را پنهان کرد
# ~~به هیچ وجه عشق ازدل او نمیرفت ، عا قبت برحکم وصیت بفرمود : تا آن
~~کنیزک
# ~~را بکشتند ، در پنها نی آن مرد امین که اورا بکشتن کنیزک فرمان داده
~~بود معلوم
# ~~شتد:- که آن کنیز ک را از اردشیر حمل است، فرزندد اد،ا و را پنهان داشت
# ~~تا فرزند ده سا له شد.
# ز وزی، ارد شیر بر تخت غمناک نشسته بود از بی فرزندی . آن مرد امین اورا
# ~~خبرداد ، واز حال شا پور با ز گفت، اورا طلب کرد ، وعزیزش گردانید،
~~وولی عهد
# ~~پد رششد ، و بر تخت نشست . بعداز پدر مملکت بروی قرار گرفت ، وبر وم
~~رفت PageV01P154
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_150.png)

# ~~و شهرهایروم بگرفت ، واز تمام روم مال بستد ، ودرز مان او(1) مانی زند
~~یق
# ~~بیرون آمد ، وهم درعهد اوسیل عرم سبا را خراب کرد (2)، ولعب نرد هم
~~درعهد
# ~~او نهاده شد، وشش باره شهر معظم در اطراف عجم بنا نها د، ومدت ملک اوسی
~~سال
# ~~بود ودر گذشت .
# الثالث هر مزین شاپور
# ~~اوراهرمز البطل خواندندی از غایت دلیری ، وهر مزالجری هم خواند ms141 ند ی .
# ~~ازجلادت ود لیری چنان بود که برشیز نشستی وشیررا رام کردی. پدرش شا پور
~~اورا
# ~~بخراسان فرستا ده بود ، ماده (3) لشکر بسیار شد ، اعدا باشا پور گفتند
~~: که هر مز
# ~~قصد آندارد ، که ملکث از توبستا ند، این غمز 41) اعدا بسمع هر مزرسید ،
~~هرمز
# ~~یکدست خودببرید و بنزد یک پدر فرستاد، کهخصمان چنین سعایتی کردهاند ،
~~ودر
# ~~عجم قرار آنست: که هر کس که نا قص باشد، پا دشاه نباشد ، من خود را نا
~~قص کردم
# ~~تا دل پا دشاه ازین غم فا رغ با شد .
# چون این پیغام به شا پور رسید بگریست و گفت: اگر از سرتاپای خود را
# ~~نا قص کنی ، فرزند وولی عهد من توئی! اوراولی عهذکرد ، و بعد از شا پور
# ~~پا دشاه شد ، واطراف مما لک عجم وحجاز وشام، و مبالغی از روم در تصرف
# ~~آورد ، و مانی زندیق را بر دروازف جندی شا پور ببلاد اهواز (5) بردار
# ~~کرد ، وباخلق واتبا ع پدر خود نیکوئی کرد ، و مدة یک سال ودو ماه (6)
# ~~ملک راند .

PageV01P155

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_151.png)

# لرابع بهرام بن هرمز
# ~~بعداز پدر بتخت نشست، مردعالم وعادل بود ، و اطراف مما لکث پدر را
~~درضبط
# ~~آورد وبا خلق نیکوئی کرد ، وبیک روایت مانی زندیق واتبا ع اورا بکشت
# ~~و پوست ما نسی پرکاه کرد و بردرواز: جند یشا پور بیاویخت . وصاحب
# ~~تا ریخ مقد سی چنین آرد : این بهرام هرمز باول مرد درشت وگران طبیعت
# ~~بود واو را بهرام الصلف (1) خواند ند ی ، و با خلق درشتی کردی، وخلق
# ~~از وی هراسان شدندی ، وبنزد یکث موبد موبد ان رفتند ، واز حال درشتی
# ~~بهرام باز گفتند ایشا نرا فرمود : که با مدادان هیچکس بد رگاه او نرود
~~از
# ~~خورد وبز رگ ؛ تا تنها ماند . تا قدر مردان بشناسد ، همچنان کرد ند .
# ~~بهرام از خواب برخا ست ، هر کرا از خورد و بزر گ طلب کرد ، خورد
# ~~و بزرگ رانیافت، خوف بروی غا لب شد ، موبد ms142 موبدا ن بنزدیک او آمد ،
# ~~تا حال به بهرام با ز گفت . بهرام توبه کرد و با خلق نیکوئی کرد ن گرفت
# ~~ومد ة ملک او سه سال بود ، ودر گذشت والله المحسن علی خلقه .
# لخامس بهر ام بن بهرام
# ~~بن هرمز . چون بتخت نشست ، خود را شاهنشاه لقب کرد،، مرد بز رگ بود
# ~~بلند همت، و با کس در با رگاه تخت سخن نگفتی ، مگر با پک حاچب از
# ~~بزرگ منشی که بود ، اما باخلق عدل کرد . در عهد او ملکث مضبوط بود
# ~~ود ر حیات پد رسیستان داشت ، پد رش بخواند ، ولی عهد کرد ، مدت
# ~~ملک او بروایت تاریخ مقدسی چهار ماه بود ، وبروایت طبری چهار سا ل ،
# ~~والله اعلم با لحقیقه .
# السادس نرسی بن بهر ام
# ~~پس از بهرام بملک نشست ، وبعد از هفتا دسال او را پسری آمد هرمز نام
# ~~کرد ، اورا ولی عهد گردانید ، ممالک پدران مضبوط او بود ، و با خلق
# ~~نیکوئی کرد ، ونه سال ملک راند ، ودر گذ شت .

PageV01P156

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_152.png)

# السابع(1) هرمز بن نرسی
# ~~بروایت تا ریخ طبری با خلق بد خوئی کرد ، چنا نکه خلق از وی نفرت گر
~~فتند .
# ~~چو ن اورا معلوم شد توبه کرد ، و با خلق نیکو ئی کردن گرفت و ممالگ
# ~~ضبط کرد، ودر وقت رحلمت از د نیا فرز ند ندا شت مگر ز ن او حا مله بو د
# ~~وصیت کرد ، که اگر پسر آید او را شا پور نا م کنند . ملک عجم ششماه
~~معطل
# ~~بود وبی پاد شاه . وهمگنان بر قرار می بودند ، تا پسر آمد شا پور نا م
~~کردند
# ~~وتا ج از بر گا هوارة او بیا ویختند .
# آو رد ه اند : که این هرمز دختر ملکی را بزنی کرد ، آن دختر اورا
# ~~دست نداد و (موبد) موبدان (2) را بطلبید حا ضر نبود ، پسرش را بپرسید
# ~~(فرمود (3) : که هر که)د ر پاد شاهی عاصی گردد (4) ، سزای او از چه
# ~~بود ms143 ؟ گفت : اورا بباید کشت، مگر زن یا دیوانه یا کودک ! گفت چه گوئی
# ~~اندر آنچه او زاکشتن واجب نبود (5) ، آنکس که در کشتن او اشا ره
# ~~کند بروی چه واجب آید ؟ گفت : او را بباید کشت پس موبدان را بکشت .
# ~~مد ت ملک هرمز بن نرسی هفت سال بود و پنج ماه . والله اعلم .
# الثامن شاپورذو الاکتاف
# ~~شا پور ذو الاکتاف بن هرمزبن نرسی . شا پور د رشکم مادر بود ، که تاج
~~برشکم
# ~~مادرش نهادند و بروایت تا ریخ مقدسی : چون از ما در بیا مد، وزراء تد
~~بیر ملک
# ~~اومیکردند تا پنج سا لهشد ، روزی بر قصرخود بر لبدجله (6) نشسته بود ،
~~غلبه(7)
# ~~خلقشنید، گفت کهحال چیست؟ گفتند : خلق بر سرجسر میگذرند، از کثرت
~~انبوهی
# ~~غوغا (8) میکنند . فر مود : که دوجسر با یدکرد ، یکی از بهر روندگان ،
~~و یکی از
# ~~بهر آیندگان . تاخلق را زحمت نشود . وزراء از کیاست شا پور خو شد ل
~~شدند
# ~~و دیگر روز تا نماز شام چسر دیگر بساختند .
# چون پا نزده ساله شد، روی بد فع اعراب آورد ، که درا ن مدت او خرد بود
# ~~وهمه ملوک ترک وروم وعرب راطمع تصرف ممالک عجم افتا ده بود ، بسیار از
~~PageV01P157
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_153.png)

# ~~ملک عجم بگرفته خاصه عر ب که تعدی بسیار کرده بودند وغارت و تا ر اج
# ~~وکشتن خلق بردست گرفته اول لشکر به دیا رعرب برد ، وایشا نراد فع کرد
~~وخلق
# ~~بسیا رازایشان بکشت ، وآنچه با قی ما ند ، بجا نب ملک روم رفتند ، از
~~بس که
# ~~عرب را بکثت ، دلش از قتل ایشا ن بگرفت ، میفر مود : تاشا نهأشان (1)
~~بیرون
# ~~میکشیدند و میگذا شت.
# روایت تا ریخ مقد سی آنست : که عجوزی برسرراه شا پور بنشست چونشا پور
# ~~بد و رسید آوازداد : که ای شاه! یک سخن بشنو! شا پور با یستاد عجوز گفت
~~:
# ~~که اگر کینهآ عجم میخواستی از عرب که تعدی کرده بودند بسشد ، که بسیار
~~کشتی!
# ~~و اگر اسراف ms144 میکنی ، هشد ار که این را قصاص خواهد بود یعنی به محمد
~~علیه السلام
# ~~درعهد ا سلام ، که همه عجم در تصرفعرب خواهد آمد قصاص از اشرا ف
# ~~باز باید داد .
# چون شا پور آن سخن بشنید ، دست از قتل عرب بد اشت، پس خواست که
# ~~مملکت روم را درنظر آرد و لشکر بدان دیا رکشد ، در صورت سیا حمان برفت
# ~~ملک روم جشنی فرموده بود ، شا پور دران جشن به نظا ره رفت، اورا
~~بشناختند
# ~~و بگرفتند، ودرخام (2) کشیدند ، وملکروم لشکر بعجم آورد ، وشا پور را
~~باخود
# ~~آورد ، وجمله خزاین شا پور بستد ، ودر بلاد عجم بسیار خرابی کرد ،
~~وخلقی را
# ~~بکشت چون بد رجندیشا پور(3) رسید ، آنجا فرود آمد ، ومشکهاء روغن بود
# ~~اسیر ان عجم برخام (2) ریختند نرم شد ، شا پور خلاص یافت ، ودر شب بدر
# ~~شهر آمد ، خلق شادی کردند ، وهم درشب بیرون آمد ، وبرلشکر روم زد ،
~~قیصر
# ~~را بگرفت و از رومیا ن بسیار بکشت، وهر مال که از خزینه و بلاد او ستده
~~بود،
# ~~همه بازستد ، وبفرسود، تاهرچه خراب کرده بود ند، از خاک و د رخت روم
# ~~عمارت کرد : و بعوض نخلی زیتونی بنشاند ، وخاک درگردون (4) وکشتی ازروم
# ~~بیا ورد نا، تا چون عجم معمورشد ، هرد و پی پای او بکشید و اور ابگذاشت
~~تا بازرفت PageV01P158
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_154.png)

# ~~ومد ت ملک اوهفتاد و دوسال بود در گذ شت ، و پنج باره شهر در بلاد
# ~~متفرقه بساخت .
# التاسع ارد شیر بن هرمز
# ~~بن نرسی بر ادر شا پور ذ والاکتاف ، بعد از بر ادر بر تخت بنشست، اول
~~عد ل کرد
# ~~وخلقازوی بیا سودند ، چون سال تمام شد مزاج بگرد انید ، علبماء پارس را
# ~~بکشت وملوک را یک یک بکشت . بکینهآ خویش خاق خروج کردند، واو را از
# ~~ملک بیرون کردند، مدت ملک اوچها رسال بود ، والسلام .
### | العاشر شاپور
# بن شا پورذوالاکتاف. چون عم اورا از ملک بیرون کردند اور ابتخت بنشاندند
# ~~باخلق نیکو ئی ms145 کرد، عدل پیشه گرفت، عم اورامطیع شد ، ومما لک راضبط
# ~~کرد، وخضما نرا ازملک با زد اشت، بعد از پنج سال وچهار(1) ماه حشم (2)
# ~~بروی بشورید اودر خیمه نشسته بود اورا بکشتند.
# الحادی عشر پهرام بن شاپور (3)
# ~~اورادر عهدپدر کرما نشا هخوا ندندی. چو ن پا دشا هی بدو رسید ، بر تخت
~~نشست
# ~~سخنان نیکوگفت و عدل کرد و باخلق نیکوروز گا ری کرد ، و مما لکث را ضبط
# ~~مید اشت، وخصمان هر کس بجای خود میبودند . چون از ملک اویازده سال
# ~~بگذشت ، بقول طبری پا نزده سال ، سپاه بروی بشورید ، و او را تیری رسید
# ~~کشته شد. بعضی گفته اند: اورا فرزند ی نبود، ملک به بر ادر او رسید یز
~~دجرد .
# ~~وبعضی گفتهاند : پسر او بود، بعد از پدر بتخت نشست .
# الثانی عشریزدجردالاثیم (4)
# یعنی یز دجرد بزه کار، ویزدجردخشن هم گفتند ی یعنی درشت . بعضی گفته اند
# ~~وبزه کار. خلق عجم درظلم اوگرفتار آمد ، وشفاعت هیچکس ازوضیع و شریف
# ~~در باب هیچ گناه کا رقبول نکرد ی ، و خلقعا جز شد ند ود ست بد عا و
~~تضرع PageV01P159
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_155.png)

# ~~برداشتند ، بعداز بیست ویکسال ناگاد اسپی ازدشت درامد ، و بردرسرای
~~پردهآ
# ~~او با یستاد، بر صفتی که هر گزهیچکس به لون وشیئت (1) وخوبی او اسپی
~~ندیده
# ~~بو د . هیچکس گرد آن نمی یا رست گشت .
# یزد جرد بیرون آمد ، زین برپشت اونهاد ولگامش کرد ، چون پاردم (2)
# ~~خواست که بیفگند ، آن اسپ لگدی بردل او زد چنا نکه هلاک شد . و خلق از
~~ظلم
# ~~او باز رست، واسپ بجست ، و زین ولگام بینذ اخت وغا یب شد همگنان اتفاق
# ~~کرد ند، که فر ستادة حق بود ، تا خلق را ازظلم اوخلاص داد واللها علمم
~~با لصواب.
# الثالث عشر بهرام بن یزدجرد
# بهرام گور ، پسریزد جرد الاثیم (3)، مردفاضل وشجاع وکریم، و در جلادت
# ~~آیتی بود، وبههمه جها ن در عصرخود داستان نیکو ئی بود، وآنچه او کرد از
# ~~مرد انگی ms146 ، کس را از پادشاهان میسر نبود ، پدرش یزجرد را فرزند نمیز
~~یست
# ~~چون بهر ام گور بزاد ، اورا بملک عرب ، نعمان بن امرء القیس سپرد، که
~~ازد ست
# ~~پدرش یز دجرد وهمچنان پدر انش ازدست ملوک عجم نصب بودند یزد جرد
# ~~بهر ام را به نعمان سپرد ، تا بهرام را درهوای عرب بپرورد ، مگر بزید .
~~نعمان
# ~~او را بعرب برد، وبجهت او قصرخورنق درمدت بیست سال بساخت ، گچ آنرا
# ~~به شیر تر کرد ، د ویست ا رشر (4) بالاء آن قصر بود، بهرام را به
~~شیردایگا ن عرب
# ~~وعجم که از نسل بزرگان بودند بپرورد ، ودر بر ا بر ایوان(5) قصرخورنق د
~~یهی
# ~~بودسدیر (6) نام، که ازخوشی هوای آن، و کثرت ریاحین و درختا ن، ما نند
# ~~بهشت بود بولب آب فرات . نعما ن ملک عرب ترک ملکث گرفت و بعبادت
# ~~مشغول شد، پرش منذر (7) بن نعما ن بتخت نشست بهرام رامی پرورد ، و این
# ~~منذ ر (7) پسری داشت همز اد بهرام . هرد و را ادب و هنر فر اوان
~~بیاموخت PageV01P160
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_156.png)

# ~~وچون پا نزد هسا له شد ، اسپ وسلاح خواست ، ودر ان نوع بی همتا بیرون
~~آمد
# ~~چنا نچه با منذر (1) بشکار رفت شیریدید بر گردن گوری سوارشد ه ، تا آن
~~گوررا
# ~~بشکند ، تیر بر پشت گوز زد ، شیر و کور هر د و را بر زمین د وخت و
# ~~بیفگند ، آن روز نام او بهر ام گور شد ، پر ازان بخد مت پدر آمد
# ~~با تجمل تما م ، یکسا ل بخدمت ب ود تنگ آمد بازگشت ، به نزدیک
# ~~ملک عرب منذر باز رفت. چون پدرشرا اسپلگد زد وبکشت وخلق عجم
# ~~از یزدجرد شهریار در رنج بودند گفتند : اگر پسرش را ملک سازیم همچنان
# ~~ظلم کند که پدرش کرد، پس ملکی از فرزندان ارد شیرجامع پاد شاه کردند
# ~~چون بهرام خبریافت لشکر برداشت ، بر در مداین آمد ، تا ملک پدر طلب کند
# ~~اعیان وار کان دولت بد ان قراردادند ms147 ، که تاج پادشاهی را در میان دو
~~شیر
# ~~گرسنهآ وحشی نهند ، هر که بر دارد ، ملک و پادشاه او باشد . دیگرروز
# ~~جمله لشکر جرب وعجم جمع شد ند بر در شهر مد این ، بهرام پای درنها د
# ~~وسنگی در دست گرفت ، وبمیا ن هرد و شیر در رفت ، وبر پشت شیران
# ~~برنشست ، وگو شها ی شیران بگر فت ، وسر ایشا ن بکو فت و برهم میزد
# ~~تاهر دورا بکشت وتاج بر سر نهاد، و بر تخت آمد وبنشست ، همه او راخدمت
# ~~کردند . چونمملکت بر وی قرار گرفت ، بطرب مشغول شد و بر خلق عدل
# ~~میکرد ، وجمله مصا لح را به وزراء باز گذاشت ، و ازهیچ کاری تفحص
# ~~نمیکرد ، چنانکه ملوک اطراف طمع در ملکث او کردند . خاقان ترکستا ن
# ~~را خبر شد ، با دویست و پنجاه هزار سوار ازراه مازند ران درعجم آمد
# ~~و جمله خر اسان وعرا ق را خراب کرد ، بهرام بدان هیچ التفات نکرد ،
~~تاچون
# ~~خاقان نزدیک رسید ، خلمق دل از بهرام برد اشتند ، که از وی هیچ کاری
# ~~نخواهد آمد ، از عجم سیصد مرد برگزید ، ومملکت را بملکی سپرد نام او
# ~~ترسی ، وخود بطرف مغرب به آوازة شکا ر برفت .
# خاقان تر کستا ن را خبر برد ند ، که بهرا م بگریخت،خ قان همچنا نکه بود
# ~~آرام گرفت و ایمن شد ، نا گاه بهرام از جا نب آذ ر بایگان درآمد ، وبر
# ~~لشکر خاقا ن ز د ، وجمله را بکشت وغنیمت بسیار کرد و بفر مود ، تا
~~غنایم را PageV01P161
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_157.png)

# ~~حساب کردند ، از زر وجوا هر ومواشی ، خراج سه سا ل مملکت بود
# ~~سه سا ل مال ر عیت جمله ممالک خود ببخشید ، با ز به عشر ت مشغول شد
# ~~و تنها رر شبه بازرگا نان به هند و ستان رفت ، و در هندوستان بذات خود
# ~~مردا نگی بسیا ر کرد ، و پیلان را به تنهای خود خرطوم بگر فتی و بر
~~زمین
# ~~زد ی ms148 و سر از تن جدا کردی ، و مصا فهای هند وستان که خصما ن ملک
# ~~هند بودند تنها بشکست ملک هند را دختری بود به وی داد ، به آخر خود را
# ~~برملک هند آشکارا کرد ، ملکث هند مال از وی قبول کرد ، و او را بسیار
# ~~خدمت کرد و بعجم باز آمد ، و مدام شکا ر میکرد ی ، و از عجم کس
# ~~فرستاد ، و از رای (1) سرود گویان هند طلبید ، رای یک هزار زن و مرد
# ~~سرود گوی بر بهرام فرستاد ، گویند لولیان ایران از آن نسل اند، و حدیث
# ~~کنیزک مطرب و شکار آهوان معروفست . بهرا م از بزر گی و فضل که بود جمله
# ~~زبا نها بد انستی ، و اورا شعر عربیت بسیا ر است .
# در تاریخ مقد سی چنین آورده ا ست : که هرگاه که در خشم شدی
# ~~لفظ عربیت گفتی ، وهر گاه که در بارگاه بودی ، لفظ پارسی گفتی ، و
~~هرگاه
# ~~که در مصاف بودی و در جنگ تر کی گفتی ، و با زنان حرم بز بان هرات
# ~~سخن گفتی. وبه همه اوصاف فرزانگی آراسته بود ، ودر عهد او دولت
# ~~خا ند ان پدران مصطفی علیه السلام در جنبش آمد ، و قصی ابن کلاب که
# ~~اول ملک عرب بود از اجداد مصطفی علیه السلام از مادر بزاد د رعهد او
# ~~و عهد بهرام گور شست سا ل بود در گذشت ، والله اعلم با لصوا ب
# الرایع عشر یزد جرد بن بهرام
# ~~چون بر تخت نشست با خلق داد و عد ل کرد ، وملوک اطراف او را منقاد
# ~~شدند ، و مملکت را در ضبط آورد . چون مد تی بگذ شت ، ملک روم خراج
# ~~باز گرفت ، د و پسر دا شت یزد جرد : یکی فیروز ، دوم هر مزپ سیستان
# ~~بفیر وز داد  و هر مز را پیش تخت بد اشت ، یزد جر دهژده سال وچهار ماه
# ~~وهژده روز ملک راند ودر گذ شت. هرمز ملک بگرفت، فیروز ازسیستا ms149 ن بطرف
# ~~غرستان (2) وطخارستان رفت بملک هیاطله و از وی مدد طلبید و لشکر آورد
~~PageV01P162
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_158.png)

# ~~وبا هر مز مصاف کرد، هرمز با دوتن دیگر کشته شد ، فیر وز پاد شاه شد،
~~ویزدجرد در
# ~~عهد خود د بواری میکرد (1) از ارمینیه تاخزر ان بجهت پید اکردن سرحد ،
~~تا بدر
# ~~ماز ند را ن رسید ، یزد جرد د رگذ شت .
# الخا مس عشرفیروز بن بزد جرد
# ~~چون پد رش بمرد، میا ناو و بر اد رحر بها ومصافهاشد د رحد ودمرو، و
~~برادرش
# ~~کشته شد ، فیر وزتخت عجم بمد د ملک طخارستان که ایشا نر اهیا طلمه
~~گفتند ی
# ~~بگرفت و داد وعد ل کرد وسیرت نیکوومرحمت پیشه گرفت ، و بعد ازان هفت
# ~~سا ل در ملک او قحطا فتاد، چنا نچه درین هنت سال باران نبا رید و بیشتر
~~حیوا نات
# ~~بیا با نها هلا کث شدند . فیروز بلاد مما لک خود (را) فرمان د اد تادر
~~انبا رهاء
# ~~غله وخز این وذ خایر کشا دند وآنچه بود برخلق بوظا یف (2) ما یحتاج
~~ایشان قسمت
# ~~کردند ، تا درین مد ت هفت سال هیچکس در مملکت او از گر سنگی هلاک نشد
# ~~مگر یک مردبشهر ارد شیر . این حد یث ازتاریخ مقدسی نقل شد. پس ازهفت
~~سال
# ~~حق تعا لی از آسما ن باران فرستادچندان غله ونعمت از زراعت حاصل شد
# ~~که از هردا نه هفت خوشه، و از هرخوشه هفصد دانه برست، چنا نچه حق تعا
~~لی در
# ~~قر آن فرمود : کمثل حبة انبتت سبع سنا بل فی کل سنبلة مائة حبه (3) .
# مقد سی چنین نقل کردها ست از مفسران: که معنی این آیت د رهیچ وقتی نبوده
# ~~است مگرد زوقت فیروز ، بعد ازقحط فیروز با هیاطله جنگ کرد وشکسته شد و
~~عهد
# ~~کرد با ایشان ، وبملک بازآمد ، وبعداز ان دوم بارعهد بشکست و باهیا طله
~~مصاف
# ~~کرد وکشته شد ، وفیروزنه شهر بنا کرد دراطراف ممالک خود ، وبیست و ms150 هفت
# ~~سال بودتا اجل فیروز آمد . والله اعلم بالصواب .
# الساد سن عشر بلا نشبن فیر وز
# ~~چو ن مدت فیروز در گذشت،ا زود و پسر ما ند : بلاش (4) وقباد. بلاش
~~مردعا قل
# ~~وعادل بود وعمارت دوست، و باخلق نیکوئی بسیار کرد ، و مملکت را به عدل
# ~~ونیکوئی آبادان گرد انید، شا نزده(5) شهررا بنا نهانچون او به تخت
~~بنشست ، قباد با
# ~~پنج کس ا ز خوا ص ، بطرف ترکستان ، بازد یک خاتان رفت بطلب مد د.
# ~~چون چها رسال از ملک بلاش در آمد در گذ شت و الله اعلم.

PageV01P163

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_159.png)

# السابغ عشر قباد
# ~~چون برادرش بلاش بتخت نشست، قباد با پنج تن از ابناء ملوک عجم ، روی
# ~~بتر کستان نهاد، چون بحدنشا پور رسید ، بخانهآ دهقا ن فرود آمد، دهقان
~~دختری
# ~~داشت در غایت جمال ، وآن دهقا ن از نسل ملو ک ما تقدم بود بحوادث روز
~~گار
# ~~گریخته و واقعه زده آنجا افتاده بود ، و ساکن شده. چون چشم قباد بر ان
~~دختر افتاد
# ~~بروی عاشق شد و بطریق که ممکن گشت او را در عقد خود آورد و سه روز آنجا
# ~~مقام کرد ، بعد ازسه روزا نگشترین لعل گران قیمت ، از بند زر بفت ازار
~~باز کرد
# ~~و بدان دخترد اد ، اورا همچنا ن درنکا ح خود بگذاشت ، وبارف تر کیستان
~~رفت .
# . آن د ختر از قباد بارگرفت ، وبرسرنه ماه پسری آمد ، نوشروان نام
# ~~ک د م قباد بعد از چمار سال از تر کستان باز آمد ولشکرگران آورد چون
~~بدان
# ~~موضع رسید ، نوشیروان وماد رش بودند ، پسررا پیش اوبرد ند . درین وقت
~~بلاش
# ~~در گذ شته بود ، خلق عجم رسولان بنزدیک قباد فرستادند، اورا طلب کردند
# ~~برفت وبه ملک نشست ، و اومرد بسلامت بود و از خون ریختن پرهیز کردی
# ~~فساد د ر میان خلق بسیارشد ، وازیشان شخص بیرون آمد ، نام او مزدکث (1)
# ~~دعوی پیغامبزی کرد ، وتمام دین زرتشترا گفت بر قرار است مگرد وچیز ms151 :
# ~~یکی زنان و یکی مال. این دو چیز میان خلق مشتر کست.
# ~~جمله مفسد ان وسفهای جوانان بروی جمع شدند ، وکار نسب (2) خلق درهم شد.
# ~~قباد سست مزاج بود ، بمزد ک ایمان آورد ، ده سال ازین فساد برامد ، خلق
# ~~جمع شد ند ، قباد را یافتند وحبس کردنا ، و جا ماسپ بحیله خواهر خلاص
~~یانت
# ~~و بعد از پنچ سال لشکر آورد بی جنگ ملک بگرفت ، و چهل سال ملکن راند
# ~~و درعهد خویش نوشیروان را ولی عید کرد ، وعرب با ومخالف شدند، واز یمن
# ~~تبع بیامد ، برادر زاده را بجنگ او فرستاد ، قباد به هزیمت شد، تا وی
~~آنجا
# ~~کشته شد . مدت ملکثا وچهل ودو سال بود ودر عهد اوولادت عبدالمطلب بود
# ~~جد پیغا مبرعلیه السلام ، اورا از قبایل عرب بمکه آوردند.

PageV01P164

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_160.png)

# الطیقة الخامسه الاکاسره
# الاول نوشیروان بن قباد
# ~~چون بتخت نشست ، هشتاد هزار مرد را در یکروز بکشت و دین زرتشت را بر
# ~~قاعدة شریعت او تازه کرد، و دیواری که هرمز برای سرحد میان عجم بر
~~کشیده
# ~~بود ونیم کاره مانده ، تا به باب الابواب بکشید و راه ترکان خزر مسدود
~~کرد
# ~~و باخلق خدای تعا لی داد وعدل کرد ، مدام به پر ورش وآسایش رعیت ولشکر
# ~~مشغول بود ، کار دین و دنیاء خلق بساخت ومهیاگرد انید ، چون از ملک او
~~پنج
# ~~سال بگذشت ، لشکر بروم برد ، به ا زطا کیه رفت ، وآن شهر بگرفت ، و شکل
~~آن
# ~~شهر بر کا غذی نقش کرد ، وبحدود مذاین برانصورت شهری بناکرد ، و زومیه
# ~~نام نهاد ، و اسرای (1)انطاکیه را آنجاساکن گردانید ، واز انطا کیه به
~~سکندر یه
# ~~ر فت و بگرفت وبه قسطنطنیه رفت ، وملک آنشهر خراج قبول کرد ، از انجا
# ~~به خزران (2) ترکستان رفت ، وخلق را بکشت ، و خراب کرد ، وازانجا
# ~~باز گشت به یمز رفت ، آن ملک مطیع او شد ، باخا قان تر کسنان قرا بتی
~~کرد ودختر
# ~~او بخواست . بعد ازان یک سال ا ز ms152 خاقان مدد خواست ، با ملک هیاطله
# ~~وتر کستا ن وقفچاق وطخارستان قتال کرد ، واو را بکشت، و کینهآ جد خود
# ~~فیروز باز خراست ، وهمه شهر ها خراب کرد ، وبماوراء النهرو فرغا نه رفت
# ~~و به مذاین باز آمد ، ولشکر به سراند یپ فرستاد ، وبرمملکت هند خراج
~~مقرر
# ~~کرد تا حد مغرب بگرفت و هیچکس را از ملوک عجم آن سلطنت (و) ملکث
# ~~نبو د که اورا بود . بعد از بیست سا ل از ملک او ، ولادت پدر مصطفی
# ~~عایه السلام بود عبد الله بن عبد المطلب .
# چون چهل سال از ملکث او بگذشت، ابرهه از حبشه پیل آورد ، تا کعبه را
# ~~خواب کند . همد رین سال ولادت مبارک سید انبیاء بود علیه السلام
~~والتحیه
# ~~چنا نچه فرمود ه است که : ولدت فی زمن الملک العاد ل انوشیروان (3) .
# واین نوشیروان پادشاه نیکوسیرت بود، او را همین مدح پیغا مبر که ملکث
~~عادل PageV01P165
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_161.png)

# ~~فرموده است از مناقب کفاف باشد ، و مدت ملک او چهل وهفت سال بود و
# ~~در گذ شت. والله اعلم با لصواب .
# الثانی هر مز بن نو شیر وان
# ~~بعد از پدر به تخت نشست ، مادراو دختر خاقان بود ، هر مز مرد باادب بود
~~چون
# ~~ملک بر وی قرا رگرفت، تونگر و در ویش ، قوی و ضعیف از ملک او
# ~~آسود ه شدند ، به هیچ وجه بر خلق ظلم نکرد وحشم را از تعدی منع کلی
~~کرد، حشمهاء
# ~~اوبرسرحد ها درمحا فظت سستی کردند ، خاقان تر کستان که جد ش بود ، طمع
# ~~ملکث او کرد ، وملک روم شهرهای شام که نوشیر وان ستد ه بود باز گرفت ،
~~واز
# ~~طرفیمن ، حمیرو تبا بعه (1) از حجاز بیر ون آمد ند، وشهر هاء پارس بگر
~~فتند وخراب
# ~~کردند ، هرمزدرمد این عا جز بماند ، خاقان تر کستان بیامد ، خر اسان
~~باهرات
# ~~بگرفت ، هرمز مشورت کرد با مو بدان خود ، به تدبیر ایشان بهرام چوبینه
~~را با
# ~~سپهد اران به طبرستان وگر ms153 گان ، بدفع خاقان فرسناد ، تا لشکر تر کستان
~~را به
# ~~در بلخ هزیمت کرد وایشان سیصد هز ار سوار بودند ، وخاقان را بکشت و پسر
~~اورا
# ~~بگرفت ، بنزدیک هرمز فرستاد ، با شش (2) هز ار اسیر و غنا یم بسیا ر .
~~هر مز
# ~~با او بد کرد ، بنزدیکن بهر ام غلی (3) فرستاد ود وک وپنبه ،وبهرام
~~بدین
# ~~سبب عا صیشد بیامد ولشکر به مداین آورد ، پیش از ان با پرویز مصاف کرد،
~~پرویز
# ~~منهزم شد وبروم رفت، بهرام ملک بگرفت، وخطبه بنام پسریزد جرد هرمز کرد
# ~~ومدت ملک او یازدد سال وهفت ماه بود ، و پیش ازان بچند روز هر مز را هم
# ~~خدما و کشته بود ند . واللهاعلم بالحقیقه .
### | الثالث خسروپر ویز
# ~~بن هر مز انوشر وان (4) چون از پیش بهرام چوبینه بهزیمت برفت بروم شد
# ~~قیصر اورا عز یزداشت. ودخترخودمریم اوراداد ، پسرخود را با هفتاد هز
~~ارسوار
# ~~نا مزدکرد ، بعد از هفده ماه چون آن لشکر بعجم آورد ، حشم عجم از بهرام
~~بگشتند
# ~~بخدمت پرویز پیوستند ، بهر ام باچها رهز ارمرد بماند . بعد از انکه میا
~~ن ایشان PageV01P166
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_162.png)

# ~~حربها رفته بود ، بهرام بهزیمت بتر کستان رفت بخد مت خاقان و آنجا بعد
~~از
# ~~هفت سال کشته شد ، مملکت پرویز را صاف شد ، و او مرد نیکو اوصاف بود
# ~~عا د ل ورعیت پروروجوا نمرد وبخشنده وضعیف نواز . آ نچه اورا جمع شد
# ~~از ملوک عجم هیچکس ند اشت .
# اول تاجی ازچها رصد من زرسر خ زده بود ، ویک پاره یا قوت که طول اویک
# ~~بد ست بود چون آفتا ب رخشان دران نشانده ، و یک هز ار دانه مر واریدهر
~~یک
# ~~چند بیضهآ گنجشک چون ستاره رخشان . آن جمله درتاج و تخت او وضع کرده
# ~~و آن تاج بز نجیرها از اطاق بار گاه،او چنان آویخته ، که چون بر تخت
~~نشستی
# ~~تاج بر سر او چست آمدی ، تا بینند ه را گمان افتادی ، که این تا ج ms154
# ~~برسر او نهاده است (1).
# دیگرا سپی داشت. شبد یز نام، که د رهمه د نیا بصورت وشیئت (2) و ملاحت
# ~~اومرکبی نبود ، اورا نعل و میخزرین زد، وشبا روزی سی فرسنگ بدوید ی
~~مدام
# ~~بازین و لگا م و دم بسته در پیش تخت او بود ی ، هرچه او خوردی بدان اسپ
# ~~دادی. دیگر زنی داشت شیرین نام رومی ما هروی، که در همه جهان بصباحت
# ~~وملاحت او زنی نبود. د یگر گنج باد آورد داشت وآن چنان بود: که قیصر
# ~~روم ازحشم خود خایف شد ، صدکشتی خزینهآ خود خواست (3) تا بنزد یک
# ~~حبشه فرستد با ما نت . واز جملهآ آن سی کشتی پر دینارو زروسیم ، وسی
~~کشتی پردرم
# ~~نقره، وبیست کشتی پرگوهر ویا قوت ودیگر اجناس جواهر ، وبیست کشتی
~~سیمینهٔ‌
# ~~ساخته. چون آن کشتیها در دریا افگند تا بحبشه روند ، آن کشتیهارا باد
~~در ربود
# ~~و به انطا کیه آورد، که ملک پرویز بود جمله بگرفت ، ودرخزینه نهاد ، و
~~آنرا گنج
# ~~باد آورد نام کرد ، دیگر یکهز ار پیل جنگی داشت و پنجاه هز ار اسپ و
~~استر بر آخر
# ~~از ان سه هز ار آز ادخدمت او کردندی و نه هز ار بنده. سی و هشت سال ملک
~~او بود چون PageV01P167
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_163.png)

# ~~مضطفی از مکه بمدینه هجرت کرد. در سنه سبع من الهجره مصطفی علیه السلام
~~عبد الله بن
# ~~حذافه سهمی (1)را بنز دیک پر ویز بر سالت فرستاد، ونا مه نبتت وبه
~~سلا مش دعوت
# ~~کرد ، اسلام قبول نکرد ، و نامهٔ‌مصطفی پاره کرد ، و دو مرد بفر ستاد
~~نزدیک ملک
# ~~یمن که بنده ازبند گان ما درحجاز دعوت نبوت میکند ،ا و را بگیر بنزد یک
~~من
# ~~فرست . ایشانرا گفت : اول نزد یک محمد روید اگر نیاید بنزدیکث ملک یمن
# ~~روید ، تامدت شش ماه بمکه بما ند ند، تا بعد از شش ماه تنگ آمد ندخو
~~استند تا بملک یمن
# ~~روند بخد مت مصطفی علیه السلام آمد ms155 ند ، که ما تنگ آمدیم . مصطفی علیه
~~السلام
# ~~فرمود : که خدای مراخبر کرد ، که دوش شیر ویه (2) پسر پرویز پدر را
~~بکشت
# ~~ایشان برفتند جون نزدیک ملک یمن رسید ند ، نامه شیرویه رسید ه بود ،
~~وآن
# ~~معجزها ایشان را ر وشن شد ، باز آمد ند وایمان آو ردند ، وملک پرویز
# ~~به آخر شد . والله اعلم..
### | الرابع شیر ویه
# ~~بن پر ویز . بعد از پدر به تخت نشست ، وماد ر او دختر ملک روم بود مریم
# ~~نام .چون پدر را بکشت ، محبوسان را خلاصداد ، سی هزا رمرد کهد رحبس
~~پرویز
# ~~بودند همه را آزاد کرد ، و زنان پدر را شوهرد اد . بر وایت دیگر شانزده
~~برادر
# ~~بروایت دیگرهژده برادر را باپد ر بکشت ، وباخلق داد وعدل کرد . اما
~~نظام از
# ~~کار ملک عجم برفت ، وفتور باطراف آن راه یافت ودر عهدا و قحط افتاد، که
# ~~ازده تن نه تن در ان قحط هلاک شرند. از پرویزدو دختر ماند : یکی پور ان
~~دخت (3)
# ~~یکی آزر میدخت (4) . هرد و برادر را ملامت کردند که از حرص پدرو براد
~~ران را
# ~~بکشتی ، ننرین کردند او را . در کناب چنین دیده شد ، که چون پد ررابکشت
# ~~بهزن پدر شیرین نامطمع کرد ، او را بخودخواند . شیرین جواب داد : که
~~مارا
# ~~بعد از پد رتو بهتر از تو نخواهد بود ، امایک هفته صبر کن ، تادر وفاء
~~پدرتو
# ~~تعزیت بدارم ، تاخلق مرا به بیوفائی سر زنش نکنند . شیر ویه شیرین را
~~مهلت
# ~~داد شیرین یک هفته بر سر خاک پرویز رفت و هر چه از مال ونعمت داشت
~~PageV01P168
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_164.png)

# ~~بخلق داد وبعد از هفت روز خود را برسرتربتا و هلاک کرد . ودر کتاب
~~معثبر
# ~~چنین یا فته شد : که چون از ملک شیرویه هشتماه بر امد ، خز این ودفا ین
~~عرض
# ~~منداد ، آوند ی (1) یا فت سر به مهر خاتم پرویز ، بر سر آن نبشته که
~~داروی
# ~~باه! شیرویه در کار زنان حرص تمام داشت ، آن مهر ms156 برد اشت دار وثیکهدران
~~آوند
# ~~بود یک انگشت دردهان نهاد، آن داروخورد ، به زهر معجون بود ازان هلاک
# ~~شد ، وملک به آخر آمد . واین حدیث دلیل است ، بر کمال شهامت پرویز که
# ~~بعد از وفات خود به هشت(2) ماه کشنده خود را بزهر هلاک کرد، وشیرویه
# ~~بشومی پدر کشتن وبرادران هلاک کردن ، هیچ برخورد اری از ملک ندید
# ~~وچنین روایت میکنند : که بدا نشومی جق تعالی نعمت خواب از وی بر گرفت
# ~~و راحت غنودن از وی سلب کرد ، تا هلاکث شر.
# الخامس اردشیر
# خرد بود پسر شیرو یه، اورا بتخت نشاندند ، ویکی (3) از مهتران عجم را
~~نایب
# ~~او کردند، تا تیمار ملک بدارد. شیرویه لشکر بروم فر ستاد ه بود، شهر
~~آرای (4)
# ~~را بر سرایشا ن سالار کرده،، تا خراج روم بیا ورد. چون شهر آر ای(4)را
~~معلوم
# ~~شد ، از حال نشاند ن اردشیر بی مشورت اوبد ان رضا نداد . ولشکر باز
~~آورد
# ~~و اردشیر را بگرفت وبکشت . والله اعلم .
# السادس شهر آرای (4)
# از روم بیامد با لشکر ، و ارد شیر را که بتخت نشانده بودند بگرفت و بکشت
# ~~وخود برتخت نشست و تاج برسر نهاد . عجم از خد مت او ننگ کردن گرفتند
# ~~قصد کشتن او کردند . پور ان دخت (5) که دختر پرویز بود حیله کرد ، و
~~خلق را
# ~~بکشتن او تحریص نمود . در موکب که بر نشسته بود و به گشت میرفت ، یکی
~~PageV01P169
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_165.png)

# ~~ازجملهآ سرد ار ان عجم نیز ه بر پهلوی او زد اورا از اسپ دراند اخت،
~~دیگر
# ~~سوار ان اورا نیزه میزد ند تا بکشتند، مدت ملک او بروایت مقد سی بیست
~~روز
# ~~بود. بروایت طبری چهل روز بود . چون اور ابکشتند، رسن در پای او کرد ند
# ~~وگرد شهرمیکشیدند . والله اعلم .
# السا بع پوراندخت (1)
# بنت پرویز که مهتر بود ، همه عجم با تفاق اورا بملک نشاندند ، چون بتخت
# ~~نشست سیرت خوب باخلق آغاز نهاد وعدل کرد، و رعیت را بپرورد وخراجها ms157
# ~~ببخشید وحشم را مال بسیارد اد، وخزاین ودفاین همه بر ملوک و امراء قسمت
~~کرد
# ~~و آن مرد که شهر آزای را کشته بود، فسفروخ (2) نام، اورا وزیرخود گرد
~~انید
# ~~چلیپائی که پرویز از ملوک روم گر فته بود بازفرستاد، ملوکا طراف
# ~~به پا دشا هی او راضیشد ند ، نیکو رای و تدبیر بود، هر چه کرد بدان
~~راضی بودند
# ~~چون خبر پادشا هی او به مصطفی علمیه السلام ر سید فرمود : لا یصلح قوم
# ~~یملکهم امرآة . پیروزی نباشد قومیرا که پادشاهایشا ن زن باشد . وبروایت
# ~~مقد سی یکسال ونیم ، وبر وایت ظبری یکسال و چهار ماه ملکث راند و د
~~رگذشت
# ~~بعداز وی مردی ازخویشا ن جشنسده (3) نام ملک بگر فت ، یکما ه و نیم
~~ملکث
# ~~راند ، نام آن مرد درتا ریخ مجد ول نیا ورده اند . اما طبری گوید : که
~~آن مرد را
# ~~نام درتاریخ واخبا رعجم پیدا نیست .
# الثا من آزرمیدخت (4)
# بنت پرویز ، بعد ازخواهر بملک نشست، داد و عدل کرد ملک را بتد بیر
# ~~نگا هد اشت در آل کسری زن ازو خوبتر نبود اصفهبد خرا سان مرد ی هرمز
# ~~نام از ملو ک عجم درعهد پرویز وشیر ویه وپور ا نن دخت (1)،خر اسان اود
~~اشت
# ~~اورا پسری بود رستم نام، واین رستم به نیا بت پدر بخراسان بود . اصفهبد
~~به
# ~~ملکه آزرمید خت(4) پیغام کرد ، که اگر مرا شوی کنی ، من پیش توخد مت
~~کنم PageV01P170
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_166.png)

# ~~وملک ترا نگاهدارم . آزر مید خت جواب داد : که ملکه چون بر تخت با شد
# ~~آشکارا شوهر کردن مصلحت نباشد ، صواب آنست: که اگر از منت می با ید
# ~~حالی بنزد یک من آیی، ومراد خود حا صل کنی! اصفهبد برین جواب بیار امید
# ~~بردار ، وبنزد یک من آر! امیرحرس او را بکشت . رستم را بخرا سان
# ~~خبرشد ، لشکر بیا ورد ، وآزرمید خت را بگرفت ، وبه ستم با او ببود. پس
~~هرد و
# ~~چشم اورا کورکرد، پس ms158 بکشت. مد ت ملکث او شش ماه بو د، و بروایت
# ~~مقدسی چها ر ماه . والله اعلم .
# التاسع کسری
# ~~بن مهر جشنس (1) . چون آزرمید خت (2) کشته شد ، اکا بر عجم طلبگار
# ~~پاد شاه شدند ، وبا اطرا ف کسان فرستادند ، به اهواز مردی بود از نسل
# ~~ارد شیر با بکا ن . نا م اوکسری بن مهرجشنس (1) 1و را بیاوردند ، ملکث
~~بد و
# ~~دادند . روز ی چند بود ، اساس ملک ندانست ، ودر تدبیر کارها عاجز شد
# ~~و ضبط نتوانست کرد ، عجم بروی بشو ریدند تا او را بکشتند . ملکی دیگر
# ~~طلب کردند ، نشان یا فتند ، که بطرف نصیبین کسی هستا زفرزند ان پرویز
# ~~بران اشارت برفتند.
# از نسل پرویز پسری از شیرویه گریخته بود ، و در نصیبین مخفی میبود
# ~~اورا بیا وردند وبر تخت نشا ندند ، روزی چند در ملک بود ، او نیز در
# ~~کا ر ملک داری عاجزشد . چون مما رست نیا فته بود مضطر گشت و کارها (3)
# ~~پریشان میکرد . اورا نیز از مملکت معزول کردند .
# العاشر جشنسده (4)
# ~~چون تخت ازان مرد خالی شد ، طلب ملکث دیگر کردند از فرزند ان نوشروان
# ~~یکی را نشا ن دادند جشنسد ه نام : او را بیاو ردند، و بر تخت نشا ندند
~~. وچون
# ~~تاج بر سراو نهادند ، سرش نیک بزرگ بود گفت : آن تا ج برسر من تنگست
~~PageV01P171
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_167.png)

# ~~مرد مان آن سخن را فا ل بد داشتند ، که نخست بر زبان او تنگی رفت
# ~~اگر (از) ملوک است (چرا) (1) این قد ر ندا نست ؟ اورا ازان تخت
# ~~فرود آوردند و معزول کردند .
# الحادی عشر فرخزاد
# ~~بن خسرو (2) از پیش شیر ویه گریخته بود وبحد مغرب نزدیک نصیبین رسیده
# ~~او را طلب کردند و بیاوردند و بر تخت نشاندند وپادشاهی بد وسپردند .
# ~~چون کا ر ملک عجم به آخر رسیده بود ، و دولت عرب روی به ارتفاع
# ~~نهاده کلاه پادشاهی بر سر هیچ ملک چست نمی آمد . ازانچه عما مه
# ~~آمده بود ، و ms159 کار کلاه رفته (3) ، و آتشگاه گذ شته وهنگام کعبه گشته .
~~چون
# ~~شش ماه از ملک فرخزاد گذ شت اورا هم بکشتند . والسلام علی من اتبع
~~الهدی.
# الثانی عشریزد جرد شهریار
# آخر ملوک العجم.
# ~~بن پر ویز ، با صطخر فارس بود ، محبوس بود ، وشا نزده سال شده بود
# ~~وچون او ازما در بزاد ، اورا پیش (پدو)(4) بردند اورا پرویز بستدو
~~برزمین زدتا مگر
# ~~بمیرد که منجما ن و ارباب اسرار او را آگاهی داده بودند ، بدانچه ملک
~~عجم
# ~~بر یزد جرد شهریا ر ختم شود . چون او را بر زمین زد نمرد . پر ویز گفت:
# ~~تقدیرخدای بتد بیر بنده باطل نگرد د . چون حکم چنین خواهد بود ، اورا
~~به
# ~~صطخر فارس مجبوس فرمود . درین وقت اکا بر عجم اورا بیاوردند
# ~~وبر تخت نشاند ند، چون چهارسا ل از ملک او بگذ شت ، کار عجم ضعیف
# ~~شد ، خلل ها در اطراف مما لک ایشان راه یافت .

PageV01P172

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_168.png)

# طبقةآ (5)
# امیر المومنین عمر رضی الله (عنه) سعد وقاص را بجا نب مداین فرستاد
# ~~با لشکر صحا به رضی الله عنهم ، یزد جرد شهریار از مد این بجا نب خرا
~~سان
# ~~آمد از راه خوز ستا ن و پارس  رستم فرخ هرمز را بجنگ لشکر اسلام فرستاد
# ~~رستم چون دید که کنار به آخر رسیده است ، یزد جرد را خبر کرد
# ~~تا بخر اسان رفت با هزار مرد خاز ن ، وهزار بازد ار، و هز ار سکبا ن و
~~آنچه
# ~~لایق شکار باشد ، و پاد شاهی و نشاط.
# رستم پیش لشکر اسلام باز آمد ، میان او وسعد وقاص حربها رفت ، تا به
# ~~قادسیه رستم کشته شد . وپس ازان مداین را در سال شا نزدهم (1) از هجرت
# ~~بگر فتند، ویزد جرد بجا نب خراسان رفت تا درعهد امیر المومنین عتما ن
~~رضی الله
# ~~عنه (2)، د ر سال سنه احدی و عشرین از وفات مصطفی صلی الله علیه وسلم
~~(3)
# ~~ما هوی دهقا ن (4) مر یزد جرد ms160 راد رآسیائی بکشت، و کار ملوکث عجم به
~~آخر رسید.
# ملکث خد ای تعالی باقی است . ومدت پادشاهی یزدجرد بیست سال
# ~~بود . والله اعلم .

PageV01P173

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_169.png)

# الطیقة السادسه
# التبا بعه (1) ملوک الیمن
# ~~لحمدلله عا لم السر والعلن ، مقلب الایام والزمن ، والصلوة علی محمد
~~المبعوث
# ~~با لحق کا سر الاصنام والوثن (2) ، والسلام علی آله واصحا به
~~الانصاروالمهاجرین
# ~~الی الله من الوطن ، سادة العرب والشام والیمن . وسلم تسلیما کثیرا .
# اما بعد چنین گوید : عبد الراجیء لطف ربانی ، عثمان محمد منهاج
# ~~الجوز جانی عصمه الله تعالی عن الجانی : که ذکر این طبقه از تاریخ
~~مقدسی
# ~~وتا ریخ طبری نقل افتاد برسبیل ایجاز واختصار.
# مقدسی چنین روایت میکند : بعد از انچه تکه (3) قحطان بن عا مربن
# ~~شالخ بن ارفخشد بن سام بن نو ح به یمن فرود آمد ، یعرب قحطا ن پاد شاه
# ~~شد ، و این یعرب اول کس بود(4) ، که لغت عرب گفت ، و اشتقاق زبان عرب
# آنگاه یکی ازیشان فر ع بن مهنیب بن ایمن (5) از فرزندان همیسع بن حمیر
# ~~در زما ن ضحاک، عما لقه را از دیا ریمن بیرون کرد ، وداماد افرید و ن
~~شد
# ~~و هم ازیشان پاد شاه شد : شمرذی الجناح (6) . وهم در ان عهد مهترموسی
# ~~علیه السلام بیرون آمد ، وملک عجم منوچهر بود، و هم ازیشان سمر سهنص
~~(7)
# ~~پادشاهشد ، وهم ازیشان ذویصر 6(8) پاد شاه شد ، وهم ازیشان دومرایح (9)
# ~~پاد شاه شد . فی الجمله پا نزده مرد ازیشان د ر سا لهاء بسیا ر پادشاه
~~یمن
# ~~بودند، تاعهد به حارث را یششد، کهاول تبا بعهٔ‌ یمن بودند . واللهاعلم
~~والسلام .

PageV01P174

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_170.png)

# و نسبت او در مقدسی چنین می آرد : الحرث بن مهیب بن ایمن، بن دی برحم
# ~~بنرا پد بن المغرب بن بطن بن عذیب بن دهیر بن التبع بن حمیر بن سبا ب
~~بن یشخب
# ~~بن یعرب . اما بروایت طبری : را یش بن یعب بن قحطا ن بن ابی شد اد (1)
~~.
# ~~حارث را یش درجهان با ms161 ملوک اطراف (حرب بسیار کرد وممالک اطراف) (2)
# ~~بگرفت ، وحدود مغرب ومصر در تصرف آورد ، ولشکر به هند وستان آورد
# ~~واز پادشاهان هندوستان مال بستد، وازان بلاد برده وغنایم بسیار به یمن
~~برد
# ~~و از حدو دعراق انبار ومسوصل بگرفت و بجانب آذربا پگان رفت وبا تر کان
# ~~حرب کرد ، وبر کنار آباد انی آن بلاد سنگ بفرمود تا نصب کردند ، و برا
~~نجا
# ~~نام او وحربهای اوضبط (و) ممالک او از اول حال تا آخر بنوشتند . واو
# ~~در روز گار منوچهر بود ملکث عجم . وحارث مطیع منوچهر بود . ومدة ملک او
# ~~صدوبیست سال بود ودرگذشت . والله اعلم با لصواب .
# الثانی ابر هه بن الحارث الرایش
# ~~بعد از و پسراو ابرهه ذوالمنار پادشاه شد، و اومرد ضابط بود ، لشکر بر
~~جا نب
# ~~مغرب برد : وچندان برفت ، که به ظلمات رسید، لشکردر ظلمات برد ترسید که
# ~~نباید که لشکراو در تاریکی گم شود بفرمان او میلها کردند ، و براه نزد
~~یک
# ~~هم دیگران . و بران روشنائیها نها دند، تا باز آمدن ورفتن لشکرا و آسان
~~شود . و
# ~~اورا ذوالمنار لقب دادند. واو مطیع منوچهر بود، ومدت ملک اوصدوهشتا
~~دسال.
# ~~بود . (والله) اعلم با لصوا ب
# الثالث فریقیس (3) ابر هه
# بعد از پدرخود افریقیس پاد شاه شد ولشکر بجانب مغرب برد، وآن ممالکث
# ~~تمام درضبط آورد ، ود ران دیار شهرا فریقیه بنا کرد ود رعهد حیوة پد
~~رلشکر PageV01P175
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_171.png)

# ~~بجا نب مغرب برده بود، وسیاها ن مغربرا اسیر کرده ، و همه را بیمن آ
~~ورد
# ~~وبا خصما ن حرب بسیا رکرد. وبعد از پدر بتخت نشست، واو هم مطیع منوچهر
# ~~بود ، ومدت ملکث او صد (و) شست (و) چهار سال بود . والله اعلم .
# الرابع مندر (1) ابرهه
# و بر ادرش افریقیس بن ابرهه بمرد، مندر بعد از برادر به تخت نشست ، واورا
# ~~ذوالاذعار (2) لقب شد، و سبب این لقب آن بود : که لشکر ببلاد نسناس (3)
# ~~برد ، وآن جما عت خلقی اند: که گردن ms162 وسر ندارند و چشم ودها ن ایشا ن
~~درسینهآ
# ~~ایشا نست ، سیاها ن در آخر مغرب وجنوب اند . مند رلشکر بدا ن بلاد برد،
~~وآن
# ~~طرف را بزد ، وازان خلق بردة بسیار آورد ، خلق آن بدیدند ، ترسی وهیبتی
# ~~ازان در دل خلق افتاد ،او را ذوالا ذ عار لقب کردند او هم درعهد
# ~~منوچهر بود ، و اورا مطیع بود، ومدت ملکث او بیست و پنج سال بود (4)
~~والله اعلم
# ~~بعوالم الهدی .
# الحا مس هداد بن شر احیل (4)
# ~~بن عمر وبن الحارث الرایش ، بعذاز مند رپا دشاه شد ، پسرعم مند ربود ،
~~واین
# ~~هداد پد ربلقیس بود . وبیک روایت گویند: اورا بادختر پاد شاه جن ازدواج
~~افتاد
# ~~بلقیس از ابن دختر بود. این هداد چون به ملک نشست ، اطراف ممالک پسرعم
# ~~را با یمن درضبط آورد، وبا خلق نیکوئی کرد . اما مد ة ملک او اند ک
~~روزگاری
# ~~یافت ودر گذشت ، ودخترا و بلقیس پادشاه شد، والسلام.
# السا دس بلقیس بنت هداد
# ~~بن شر احیل . بعد از پدر پادشاه یمن ومغرب شد ، و اورا هزارسپهسالاربود
~~، وبر
# ~~دست هر یکث ده هزار،رد. و او تختی داشت ، چنا نچه قر آن ازان خبرمیدهد
~~: PageV01P176
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_172.png)

# ~~و لها عرش عظیم (1) . طول وعرض آن تخت که از زرصامت (2) ساخته بود
~~هشتاد
# ~~گز بود ، وجمله بیا قوت و زمرد ولآلی مرصع کرده . بردست مهترس ایمان
~~بلتیس
# ~~ایمان آورد ، و آن تخت او.ا پیش از رسیدن اوبخد مت مهتر سلیمان علیه
~~السلام
# ~~آصف برخیا به طرفة العینی حاضرکرد ، وقصهٔ‌ اومعروف است ، چنا نچه حق
# ~~تعالی در قرآن مجید بیان فرمودهاست . ومد ت ملکث او چهل سال بود.
~~والسلام
# ~~(علی) من اتبع النمدی .
# السابع ناشر النعم
# ~~وهونا شر ، بن عمر بن عمر ، بن سراحیل ، بن الحارث الرایش بود ، (بعد)
~~از بلقیس
# ~~که د خترعم اوبود بر تخت یمن نشست ، اورا ناشر النعم (3) بجهت آن نام
~~نهادند
# ~~که باخلق ممالک خودا نعام بسیار کرد، واهل یمن ومما لکن خود را ms163 جمع
~~گردانید
# ~~و دستاعدا ازیشان کوتاه کرد، ولشکرهاد رحد مغرب چندان میبرد ، که (از)
# ~~آبادا نیها ء مغرب وجنوب بیرون رفت ، ودر بیا بان بموضعی رسید ، که
~~رودی
# ~~ازریگ میرفت . چون هیچکس از آدمیان بدان موضع نرسید ه بودند، مرد ی را
# ~~ازاقرباء خود عمرونام که بس دلیر بود بفرمود تا د ران ریگ رود بجهت راه
# ~~بردن ، آن مرد غرق گشت .
# ناشر النعم بفرمود : تا بتی ساختند از زر و مس ، بران بت بنو شتند که :
# ~~لیسورائی مذهب (4) معنی آن باشد : که ورای من راهی نیست از انجا باز
~~گشت، به
# ~~یمن آمد ، ومدت ملک او مفتاد وپنج سال بود .
# الثا من شر ین افریقیس (5)
# ~~بن ابرهه بن الحارث . به ملک نشست ، واورا اهل یمن شمریرعیش (6)
# ~~خواندندی، بجهت آزچه رعشهداشت ، بعر بیتلرزه (7) را رعشه گویند ، واین
~~شمر PageV01P177
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_173.png)

# ~~ملک بز رگ بود ، وملک اجداد خود را تمام ضبط کرد ، و قوة تمام گرفت
# ~~و تولد او در ایام گشتاسپ بهمن (بود) .
# ~~این شمراز راه بادیه بیرون آمد، و به کوه طی بگذ شت چون بکوه حیره (1)
~~رسید
# ~~حیران بما ند وراه ند انست ، آن موضع را به حیرة نام کردند ، چون راه
# ~~بازیا فت بعرا ق بیرون آمد ، وبر کنار انبا ر(2) از دجله بگذ شت ، به
# ~~آذربا یگان رفت ، با تر کان حرب کرد، ایشانرا منهزم گردانید ، وبرده
~~بسیار
# ~~گرفت و بسیار بکشت و با زگشت به یمن ، جمله ملوک ا زو بترسید ند . ملک
# ~~هندوستا ن حریر و عطر بسیارفر ستاد به نزدیک شمر . او را خوش آمد ،
~~رسول
# ~~ترسید که شمر عزم هندوستان کند گفت : این همه ظرایف از چین آرند ، شمر
# ~~صفت چین بپرسید ، وقصد چین کرد ، و لشکر حمیر با خود ببرد و از راه با
~~بل
# ~~به هند وستا ن رفت ، ولشکر بطرف تبت وچین فرستاد ، که ملک چین از و
~~هزیمت
# ~~کرد ، شمر از راه تر کستا ن بچین رفت ، و ms164 ملک چین را بگرفت و بکشت
# ~~و غارت کرد و باز گشت، و از راه هندوستا ن به یمن باز آمد، ومدت هفت
~~سال
# ~~درین لشکری و سفری بماند ، وپا رس وخراسان وسیستان همه او را مسلم
# ~~شدند ، وسمرقند را بگرفت وخراب کرد، ومدت ملک او صد وسی وهفت سال
# ~~بود . این همه در ایام گشتا سپ و بهمن بود . والله اعلم بالحقیقه .
# التاسع (3) اقرن بن شمر
# ~~بعد از شمر پسر او اقرن بن شمر بملک وتبا بعی (4) نشست ، وممالک یمن
# ~~ومغرب ضبط کرد ، وپیش از ظهور عیسی علیه السلام بغزو روم رفت ، و لشکر
# ~~بسیار برد ، ودران عهد اهل روم ، همه بت پرست بودند و با ایشان حر بها
# ~~کرد وغنایم گرفت .چون در دریاءروم بناحیتی برسید ، که آنرا وادی یاقوت
# ~~گو بند در گذشت . پنجاه وسه سال ملک او بود .
# العا شر تبع بن الا قرن
# ~~تبع بن اقرن (5) بن شمر ، بجای پدر تبع اکبر بنشست (6) ، وبر جای پدر
~~خود PageV01P178
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_174.png)

# ~~سالها آرام گرفت ، چنا نچه هیچ لشکر بموضعی نبرد و غزوی نکرد و خلق
~~ممالک
# ~~او را درز با ن گرفتند ، و موثبان لقب نهادند ، ومعنی موثبان (1)
~~نشیننده باشد.
# ~~به لشکر کشی آورد، و از راه آذر با یگا ن به ترکستان وتبت رفت ، وفوجی
~~از
# ~~لشکر غرب اینجا بنشاند ، چنا نچه از نسل ایشا ن در زمین ترک تا بدین
~~وقت باقی
# ~~است ، و از تبت بزمین چین رفت ، وآن مملکت را غا رت کرد ، وغنایم بسیار
# ~~بدست آورد و باز گشت ؛ بملک خود باز آمد و در گذشت والله اعلم (3).
# الحادی عشر ه لمک کلیکرب (4)
# ~~بن تبع الاکبر. بعد از پدر خود پاندشاه شد ، وممالک یمن ومغرب در ضبط
~~آورد
# ~~وعدل کرد ، ودر روز گار اوکاری نرفت ، که ذکر را شاید (5) و مدت ملک او
# ~~سی وپنج سال بود . والسلام علی من اتبع الهدی .
# الثانی عشر تبعا لا و سط
# ~~این (6) تبع پسر ملک ms165 کلیکرب بود ، بعد از پدر بتخت نشست ، نام او سعد
~~بود
# ~~و کنیت او ابو کرب (7) بود .مردی عالم ودانا بود ، و درعلم نجوم رنج
~~تمام
# ~~برده ، وهرکاری که کردی از مصالح ملکی و سفرو غزوات همه بنا بر طالع
~~اختیار
# ~~کرذی، ودران شیوه مهارت تمام داشت ، و از یمن لشکر عربوحمیر را به
~~اطراف
# ~~مغرب ومشرق برد، وممالکث هند را وممالک روم را بزد، و غزو ایشان بکرد
# ~~واوبت پرست بود ، جمله یمن وعرب بردین اوبودند، مگرحوا لی مدینه که همه
~~جهودان
# ~~بود ندو (بر) دین موسی علیه ا لسلام. ایشان از پیش بخت نصر گر یخته
~~ازشام آمده بودند
# ~~و بحوالی مدینه سا کن شدد4 چون تبع برزمین حجاز بگذشت . مکهر از یارت
~~کرد ، و کعبه
# ~~را جامه کرد از دیبا و بمدینه آمد وجنگ آغاز نهاد ، بدینه را محاصره
~~کرد ، و
# ~~آن = ب مدت پکماه بدا شت . اهل مد ینه هر شب خروا رهاخرما به لشکر گاه
~~تبع PageV01P179
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_175.png)

# ~~فرستادندی ، روز همه جنگ کردندی ، لشکر تبع را ازیشان شرم آمد
# ~~تبع گفت : ایشان کریم مرد مانی اند. پس دوکس از بنی اسرائیلیان، یکی را
# ~~کعب نام و یکی را اسد گفتندی گفتند : این شهر را تو خراب نتوانی کرد
# ~~که این شهر مهجر(1) نبی آخر الزمان خواهد بود . تبع از نبی آخرزمان
# ~~باز پر سید، ایشان:از حال توریت ، و دین محمد وظهور نبی آخر الزمان باز
~~گفتند
# ~~او دین موسی قبول کرد ، وبه محمد ایمان آورد ، ومدینه را معمور کرد
# ~~وبگذاشت وقصیدة بگفت، از ان دوبیت مشهورتر در قلم آمد ، بالعربیة :
# شهدت علی احمد انه %~% ر سول من الله باری النسم
# فلو (2) مد عمری الی عمره %~% لکنت وزیرا له و ابن عم
# ~~با زگشت وبه یمن رفت ، ولشکر حمیر از کثرت غزوات او سیر آمده بودند
# ~~و اورا شهید کردند . ومدت ملک او سیصد وشست سال بود (3) .
# الثالث عشر حسان تبع
# ~~ولقب او ذوحسان بود به ms166 تخت نشست، ملک پدر را ضبط کرد ، و اطراف را
# ~~در تصرف آورد ، و کشند گان پدر خود را یک یک به سختی (4) می نهاد
# ~~و میکشت ، و با خلق تکبرمیکرد . بعد از پنج سال عزیمت عرب کرد . و بطرف
# ~~شام روی آورد ، لشکر او کاره بودند رفتن شام را، او را هرچند گفتند
# ~~امتنا ع نمود برفت . چون بدیار حیره وموصل رسید ، حمیر با برادر او
~~عمرو
# ~~بن تبع بیعت کردند ، وآنچه عمروبن تبع ، حسان برادرخود را بکشد. شیطان
# ~~او را از راه ببرد، وبرادر را بکشت، وخود بجای اوبنشست ، و این جمله
# ~~حوادث درعهد ملوک طوایف بود . والله اعلم بحقیقة الحقایق .
# الرا بع عشرعمرو بن تبعا لاوسط
# ~~چون تبع برادر را به تحریص جماعت فسده و تسویل (5) شیطا ن بکشت ، حق
# ~~تعا لی راحت خواب ازو باز گرفت وآسایش غنودن از د ماغ ودل او سلب
# ~~کرد ، علما را جمع کرد ، وبیخوابی را علاجی طلبید ، جمله علمأی آن عصر
~~PageV01P180
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_176.png)

# ~~با تفا ق جواب گفتند: که تو برادر خود را بظلم و ناحق کشته یی! حق
~~تعالی به
# ~~مکا فات آن تعدی وظلم ، خواب ازتو بستدهاست ، درمان آندرد آنست:
# ~~که جمله کسانی را که بر قتل برادر تحریص نمودند بکشی ، مگر قبول کند
# ~~و راحت خواب باز د هد .
# عمرو بن تبع آن حد یث ایشان قبول کرد ، وهر که او را بر ان ظلم
# ~~و قتل داشته بودجملهرا بکشت . مگر دو رعیتی که او را از کشتن برادر منع
~~کرده
# ~~بودند و این جمله در عهد ملوک طوایف بود ، بعد از عهد ذوالقرنین . چون
# ~~کشندگا ن برادر را تمام بکشت ، حق تعالی او را صحت بخشید وخواب
# ~~یا فت ، آنجمله بروایت مقد سی . اما بروایت طبری عمرو هم درا ن بیخوا
~~بی
# ~~شد . مدت ملک اوبیست وسه سال بود .
# الخا مس عشرعبد کلال بن مرقد
# ~~عبد کلال بن مرتد (1) ، بعد ازعمر و پادشاه شد وقوت تمام ms167 گرفت ، و از
# ~~اطراف مال بستد وجمع کرد و مما لکث تبا بعه ضبط کرد و در تصرف آورد
# ~~و او درعهد مهترعیسی بود علیه السلام . ایما ن آورد و مدت ملکک او
~~هفتاد
# ~~وچهار سال بود ، در عهد او کاری زیادت نبود ، که ذکر را شاید . والله
~~علی
# ~~کل شیء قدیر .
# السادس عشر تبع الاصغر
# ~~بن حسان بن تبع الاوسط . بعد از عبد کلال پا دشاه شد در یمن ، وملکث
~~اجد اد
# ~~خود درضبط آورد ، و قوت تمام گرفت . ودر روایات آنست : که یهود یثرب
# ~~را بکشت ، و سبب آن بود : که دو قبیله بودند از اصل انصار درمدینه ،
~~یکی اوس
# ~~دوم خزرج . این دو قبیله بدست یهود ان عاجز آمده بودند ، واز یهودی پاد
~~شاه
# ~~بود در مدینه فطیون نام، مرد ظالم وستمگار، عروس را که بخا نهآ شوهر
~~برد ندی
# ~~پیشتر نزد یک فطیون آوردندی، تا بکارت اوزایل کردی، آنگاه بخا نهآشوهر
~~بردندی.
# ~~چون ظلم او بسیارشد ، ملک بن عجلان الخزرجی (2) د خترخود را بخصم (3)
# ~~خود میداد ، آن دختر را به فطیون بردند ، ملک عجلان لبا سزنان در پوشید
~~PageV01P181
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_177.png)

# ~~و کاردی با خود ببرد، ود رمیان عورات درحرم فطیون رفت چون فطیون قصد
# ~~دختراو کرد ، ملکثعجلان از کمین بیرون آمد ، فطیو نرا بکشت ، و از انجا
# ~~بگریخت ، وبنزدیکث تبع اصغرآمد ، واستعانت نمود ، تبع لشکر بر گرفت
# ~~و بد ر یثرب ومد ینه آمد ، سیصد و پنجاه مهتر از بنی اسرائیل بقتل
~~رسانید ، و خواست
# ~~تا مدینه را خراب کند ، چنا نچه پیشترازین درقلم آمدهاست . چون او را
~~از
# ~~هجرت مهتر علیه السلام خبر کردند ، دین موسی قبول کرد، و به محمد علیه
~~السلا م
# ~~ایمان آورد وبمکه آمد وطواف کرد ، وکعبه را جا مه کرد و باز گشت . مدة
~~ملک
# ~~او هفتاد وهفت سال بود (1) .
# السابع عشرمرثد بن عبد کلال (2)
# ~~بعد از تبع اصغر پا دشاه شد، ومملکت یمن واطراف درضبط آورد ، واو
~~درزمان
# ~~ارد ms168 شیرجا مع بود ، مرثد حمیر را جمع کرد، ودرعهد خود عدل کرد، وبا خلق
# ~~نیکو روزگار گذ رانید ، ومدت ملک اوچهل ویکسال بود ، وبعد ازو ملک
# ~~حمیر وتبا بعه متفرق شد ، و بر یمن مقصور گشت والله اعلم با لصواب و
~~الیه
# ~~المرجع (و) المآب .
# لثا من عشر ولتعه بن مرثد (3)
# ~~بعد از پدر بتخت نشست، دریمن پاد شاهشد ، ویمن را ضبط کرد ، و د رعهد
~~او
# ~~بشام رفتند، وبعضی بعراق رفتند وبعضی بمدینه . این ولتعه خوا بی دید ،
~~معبر ان
# ~~را بخواند گفت : من چه خواب دیدهام ؟ بگوئید و تعبیر کنید! سطیح کاهن
~~بود
# ~~که دران دیارازو دا نا تری نبود ، سطیح گفت : د رخوا ب تاریکی د یده یی
~~!
# ~~و ازمیان آن یکی انگشت (5) سیاهی برون آمد وآتش گشت، واهل یمن را بسوخت
# ~~و همهرا خاکستر کرد. تعبیرش آنست: که ازبشه ملکی بیرون آید، یمن راقهر
~~کند
# ~~و دین جهودی بدل کند ، ملکیمن را حبشه بگیرد. ملک گفت: بعد از ان چه
~~باشد؟

PageV01P182

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_178.png)

# ~~گفت: بعد ازان مردی بیرون آید ، ملک حبشه (1) را بکشد ، یمن بگیرد
~~(وبعد اوهم
# ~~کشته شود ، وبعد از ان پیغا مبری ازعرب بیاید تا ملک یمن بگیرد) (2) تا
~~قیامت
# ~~بدست امت (3) او باشد ، ولتعه بترسید ، و فرز ندان را بعراق وچین
~~فرستاد
# ~~ومدت ملک او سی وهفت سال بود ، والسلام .
# التا سع عشر حسان بن حسان (4)
# ~~بن تبع الاصغر، بپادشاهی نشست . ملک پد را ن خود د رضبط آورد، وبا خلق
# ~~نیکو ثی کرد ، وخصما ن را مقهور گردانید ، ومدت ملک اوهفتاد وهفت
# ~~سال بود (5) ، والله اعلم بالصواب .
# العشرون ذوشنا تر (6)
# ~~بعد ازحسان بن حسان پادشاه شد ، واو از اهل ملک وخاند ان تبا بعه نبود
# ~~پروایت طبری نا م او حنیفه (7) بن عا لم بود ، دران وقت از تبا بعه
# ~~فرزندان بز رگ نما ند ، که مملکت را ضبط توانستی کرد ، و این ذو شناتر
# ~~از ابناء اکا بر بود ، و با ms169 خلق تعدی بسیا رکرد ، وعمل قوم لوط با
~~فرزندان
# ~~اکا بر آغاز کرد، و از حسان پسری ما نده بود ،او را ذونواس گفتندی
# ~~در جمال و رعنائی آیتی بود . چون مراهق شد ، خدر جما ل ورعناثی او
# ~~بدین ظالم بردند علیه اللعنه. ذو نواس را بطلبید . ذونواس کاردی با خود
# ~~ببرد . و بنزد یک ذ وشنا تر رفت .
# چون ذوشناتر خواست که دست تعدی با و یازد (8) ، ذو نواس گفت :
# ~~ای ذ و شنا تر! تو مید انی : که بملک از تو احقم ، ملک را بتو گذا شته
~~ام
# ~~مرا بد نام مکن و بسلامت بگذ ار! گفت : اگر بمراد من نباشی ، سرت
# ~~بردارم . ذونواس کاردی در شکم آن ظالم زد ، اورا بکشت . وچون
~~PageV01P183
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_179.png)

# ~~بیرون آمد ، حمیر او را عزیز داشت ، و او را بر مملکت یمن پادشاه
# ~~کردند . و آن ذ ونو ا س صا حب اخد ود بود ، چنا نچه حق تعالی در قر آن
# ~~یاد کرده است ومدت ملکث ذوشناتر درتو ا ریخ معلوم نشد .
# الحادی والعشرون ذو نواس
# ~~بن حسا ن بن حشان بن تبع الاصغر (1) . چون بتخت نشست ، مملکت اسلاف
# ~~خود در ضبط آورد . بروایت تاریخ طبری نام او زرعه (2) بن حسان بود
# ~~و لقب او ذونواس ، او بر دین جهودی بود ، مرد عادل وضا بط وغازی
# ~~بود ، سا لهاء بسیار در ملک بما ند ، و از جملهآ ملوک یمن وتبا بعه کس
~~از و
# ~~با هیبت تر نبود وسایسن عظیم بو د، ومما لسک خود را ضبط کرد، و سپاه
~~بهدیار
# ~~خراسان برد ، جمله نصا ری بو دند (و) ذ ونواس بردین موسی علیه السلام .
~~اهل
# ~~نجران را بدین خود دعوت کرد، هر که اجابت نکرد ، اورا در آتش اند اخت .
# ~~تنور درازی در زمین بکند ، که آنرا درعر بیت اخدود خوانند ، چند ین
# ~~هزار کس را درآتش بسوخت ، تا زنی را با فرزندی بیاوردند ، فرزندش را
# ~~پیش از و در ms170 آتش انداختند . زن بتر سید ، فرزند فریاد کرد : که ای مادر
# ~~متر س ! که اینجا همه ر وح وریحا نست . ذو نواس چون آن بدید ، دست
# ~~از کشتن بداشت و باز گشت . شخصی ذ وثعلبان (3) نا م به مستغاث بنزد یک
# ~~نجاشی ملکحبشه آمد ، وچند ورق سوخته ازانجیل نزدیکث او برد
# ~~و نجاشی آن اوراق بنزد یک قیصرروم فرستاد ، که بنزدیک من حشم هست
# ~~ما کشتیها نیست ، -ا ز حبشه بزمین ر فتن نتو ان ، کشتیها بفر ست .
# ~~نجاشی حشم بسیار در کشتیها به یمن فزستاد ، چون ذو نواس خبر یافت
# ~~اول ایشا نزا بطریق خداع د فع کرد ، و آن چنان بود که ذو نواس
# ~~بفر مود : تا چند خروار کلید ساختند و بنزدیکث حبشه کس فرستاد که این
# ~~کلید خزاین است ، که در قلا ع یمن نهاده شد ه است . بهر قلعه فوجی نا
~~مزد کن PageV01P184
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_180.png)

# ~~تا خزاین در تصرف آرند . مهترا ن لشکر غرود بخوردند ، و لشکر را فوج
# ~~فوج کرده ، بهر شهر و قلعه فرستاد . ذونواس بنزد یک آن قلاع
# ~~وشهر ها کس بفرستاد که در فلان روز میعاد است ، که گا وان سیاه
# ~~بنزدیکث شما آیند همه را بکشید ! جمله آن حشم بدان .یعا: کشته شدند .
# ~~چون خبر به نجاشی (1) زسید، هنتاد هزار مرد مقا تله نا مزد ابرهه کرد
# ~~و اورا بفرستاد تا یمن را بگرفت ، وخلق را هلاک کرد . ذ ونواس چون
# ~~دا نست ، که طاقت مقاومت ندارد ، سوار در بحر راند و خود راغرق کرد.
# ~~و ابرهه مما لک یمن بگرفت و در تصرف آورد ، و ملک تبا بعه به آخر
# ~~رسید . و از اول عهد الحارث الرایش تا بدینوقت بروایت مقدسی
# ~~یک هزار وششن صد و شست سا ل بو د (2) ، واین حال در عهد قباد بود
# ~~یدر ذوشروان . والله العا لم العادل .
# الثانی والعشرون ابرهة الا شرم
# ~~بن الحسن الصباح (3) صاحب الفیل . چون ابرهة الاشرم بر ممالک یمن ms171
~~مستولی
# ~~شد ، جمله بلاد را خراب کرد ، وخلق را هلاک گردانید . زن و فرزند
# ~~ایشان را اسیرو برده کرد ، و از جملهآ غنایم هیچ به نزدیک نجاشی
~~نفرستاد .
# ~~نجاشی لشکری نا مزد کرد و برسر ایشان مردی را امیر گردانسید نام او
# ~~ارباط (4) ، تا یمن از دشت ابرهه بیرون کشد . میان ابرهه و ارباط مصاف
~~شد
# ~~وار باطکشته شد . چون خبر به نجاشی رسید ، سوگند خورد به مسیح علیه
~~السلام
# ~~که خون ابرهه بریزد ، وموی پیشانی او ببرد ، و برخاک یمن اسپ براند .
# این حال چون به ابرهه رسید، خوف بر وی غالب شد . هدایا و تحف
# ~~بیار فرستاد و تضرع نمود ، و از خوف خون خود را در شیشه کزد و موی
# ~~پیشا نی خرد ببرید ، وخاکث یمن در انبان کرد ، که خون منست بریز ، و بر
# ~~خاک یمن پای بنه . چون این جمله بنزدیک نحماشی رسید، از ابرهه راضی شد
~~PageV01P185
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_181.png)

# ~~چون ملک بر ابرهه قرار گرفت ، باسم نجا شی کلیسا ئی ساخت ، که
# ~~در جهان مثل آن نبود ، وخلق را بفرمود تا حج آنجا کنند وترک کعبه گیرند
~~.
# ~~کلیسا را دارا لیعس (1) نام کرد . کاروان عرب در جوار آن دارا لعیس
# ~~فرود آمد، آتش گذاشتهآ آن کاروان ، باد بنزد یک عیس آورد ، چنا نچه تما
~~مت
# ~~بسوخت، ابرهه سوگند خورد، که کعبه را خراب کند، لشکر کشید و پیلان
# ~~آورد و اهل مکه متفرق شدند ، عبد المطلب که جد مصطفی بود علیه السلام
# ~~بجهت آنکه لشکر ابرهه مواشی مکه تمام ببردند ، دران میان دویست نا قهٔ‌
# ~~عبد المطلب برد ، شد ه بود ، عبد المطلب بنزدیک ابرهه آمد ، واورا
# ~~تعظیم بسیا رکرد، و با خود قرار داد : که اگرشفاعت خانه کند قبول گنم .
# ~~ابرهه گفت : حاجت تو چیست؟ تا و فا کنم . عبد المطلب گفت : من
# ~~خد اوند شتر بیش نیستم ، این خانه خداوند ی دارد ، اوداند وخانهٔ‌ خود
# ~~اگر خواهد نگاهد ارد  ابرهه اشتران او بازداد ms172 ، و با مداد لشکر بر
~~نشاند
# ~~وفیلی داشت محمود نام ، در پیش لشکر براند تا سر حرم بیا مد ، فیلان
# ~~هما نجا ایستادند وباز گبشتند سوی یمن ، چنا نچه یکث قد م در حرم
~~ننهادند .
# ~~حق تعا لی از جا نب بحر طیرا ابا بیل را بر ایشان فرستاد ، تا همه لشکر
~~او
# ~~.چنان هلاک شد که اثر ایشان نماند ، وخوره (2) در تن آبرهه افتاد ، چون
# ~~به یمن باز رسنید هلا ک شد .
# ~~ومدت ملک او ودو پسر او یکسوم ومسروق (3) تا آخر ملک حبشه هفتاد
# ~~وسه سال بود . ودر ین سال ولادة سید انبیاء علیه السلام بود ، ودرین
# ~~وقت پاد شاهی نو شروان عادل بود . علیه ماهو الا لیق من الله .
# الثالث والعشر ون یکسوم
# ~~بن ابرهه . چون ابرهه بد وزخ رفت ، اورا د و پسرماند: یکی یکسوم دوم
# ~~مروق . ومادر این پسر ان در اصل زن ذی یزن (4) بود، ودرتمام یمن وعرب
# ~~و حجاز از وی خو بروی تر نبود ، وشوهر او از فرزند ان تبا بعه یمن بود
~~PageV01P186
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_182.png)

# ~~قباط نام او ، ابومره کنیت او، ولقب او ذی یزن ، از نسبت ملوکث حمیر
~~بود
# ~~حال او بسبب گردش روز گار تباه شده بود .
# چون ابرهه صفت او بشنید ، اورا تهدید کرد بکشتن، وزن از وی
# ~~بیرون آورد و بخواست ، واین زن را از ذی یزن یک پسر بود نام او سیف
# ~~و از ابرهه دو پسر بود یکی یکسوم ویکی مسروق . چون ابرهه بمر د
# ~~یکسوم پا دشاه شد ، وجمله یمن را بر تاعد : پدر خود داشت ، وبا خلق عدل
# ~~کر د ، و بلا د را در ضبط آورد . مد ت چهارسال ملک را ند .
# الرابع والعشرون مسروق
# ~~بن ابرهه . بعد از پدر بتخت نشست، ممالک یمن در ضبط خود آورد، و دران
# ~~وقت که پدرش ابرهه مادرش از ذی یزن بستد ، ذی یزن به مستغاث به نزدیک
# ~~نوشروان رفته بود ، و عزیزد اشتها دیده ، و ms173 بعد از ده سال هما نجا بدار
~~آخرت
# ~~رفت ، وسیف که پسر او بود ، خود را پسر ابرهه دانستی ، تا روزی مسروق
# ~~را با سیف خصومت شد گفت : لعنت بر پد رت باد ! سیف بنزد یک مادر آمد
# ~~وحال خود وپدر با ز پرسید . چون اورا معلوم شد ، بنزدیک نوشر وان آمد
# ~~و نوشر وان او را عزیزد اشت ، و بعد از اندیشه ورای ، هشتصد مرد محبوس
# ~~را که کشتن بر ایشا ن واجب بود جمله خلاصداد، وبه مدد او فرستاد ، و بر
~~سر
# ~~ایشان پیری هشتاد سال عمر ، و وهرز (1) نام (که) کمان او در عجم هیچکسن
# ~~زه نتوانستی کرد ، اورا برسر ایشان امیر کرد وبطرف یمن فرستاد بمدد
# ~~سیف . دویست مرد در دوکشتی غرق شد باقی ششصد مرد با وهرز (2) آمد
# ~~از حمیر پنج هزار (3) مرد با ایشا ن ضم شد ، و بامسروق مصاف کردند ،
~~واورا
# ~~بکشتند و یمن بگرفتند ، وبه سیف ذی یزن داد ند، ومسروق کشتهشد . والله
~~اعلم.
# الخا مس والعشرون سیف ذی یزن (4)
# ~~چون سیف پاد شاه شد ، مما لک پدران خود رادر ضبط آورد ، وباخلق نیکوئی
# ~~کرد ، وداد وعد ل پیشه گرفت ، وخلق بلا دیمن و اطراف او را مطیع شد
~~PageV01P187
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_183.png)

# ~~جمله معارف واکا بر حبشه را بقتل آورد ، و از ایشان هیچکس نگذاشت
# ~~مگراراذل که آنجماعت را به بندگی گرفتند ، وکار یگری که پیشه داشت .
~~چون
# ~~مدتی از ملک او بگذشت، یکروز به شکار گاه بود ، حبشیان حر به دار درپیش
# ~~او بودند از انها یکی فرصت نگاهداشت ، تا او را تنها یافت . حربه بر
~~سیف زد
# ~~وسیف را بکشت . والسلام .
# السادس والعشرون وهر زالعجمی
# ~~چون سیف ذی یزن کشته شد ، و هرز(1) وجماعت عجمیان که نوشروان بمدد او
# ~~فرستاد ه بود - همه در موافتمت سیف ذی یزن هما نجا بودند، و سیف
~~ایشانرا
# ~~خدمت بسیار کرد، چنا نچا فرمان وهرز بر جمله یمن ومیف نافذ بود. د ر
~~حادثه
# ~~سیف ms174 ، او خدمت نوشروان بنوشت، و ازنوشروان فرمان رسید : که جمله حشم
# ~~حبشیان را از پیروجوان وخورد و بزرگ بکشید وهرز پاد شاه باشد . فرمان
# ~~را امتثال نمود . و بلاد یمن را از حبشیان بکلی خالی کرد . مدت چهار
~~سال در
# ~~یمن پادشاه بود ، ودر گذشت.
# السا بع والعثشر ون مرز بان بن وهرزالعجمی (2)
# ~~مرد جلد تازنده و نامدا ربود ، بفرمان نوشروان ، بعد از پدر پاد شاه
~~شددر یمن
# ~~وضبط کرد، ومدتی ملک راند او هم در گذشت . از وی پسری ماند سبحا ن بن
# ~~مرز بان بن وهرز (3) ، بفرما ن نوشروان پادشاه شد . چون مدتی برامد او
~~نیز.
# ~~در گذشت . از وی پسری ماند حرحسر (4) نام ، بیادشاهی پمن بنشست، وملک
# ~~نوشروان منقضی شده بود ، و هر مز به تخت نشسته ، آن حرحسر بن سبحان
# ~~بن مرز بان ، بن وهرز ، که در ملک یمن بود ، بر هر مز عا صی شد .
# ~~والله اعلم با عماله واحواله .

PageV01P188

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_184.png)

### | طبقه(6) %~% تبا بعه
# الثامن والعشرون باذان (1) الملک المسلم
# ~~هرمز لشکر فرستاد ، حرحسررا بگرفت ، و یمن به باذان داد ، و باذان ملکث
# ~~یمن شد ، تا دولت عهد نبوت محمد علیه الصلوة والتحیه دریافت و اسلام
~~آورد
# ~~ومصطفی علیه السلام ، معاذ جبل را رضی الله عنه به یمن فرستاد، تا
~~باذان و اهل
# ~~اسلام را تعلیم کرد . رضی الله عنهم اجمعین .
# و بعد ازان ملکث یمن بد ست اسلام تعلیم کرد . و بعد از ان ملکث یمن بدست
# ~~ملوک و امراء اسلام است ، الی یومناهذ ا.
# ~~والحمد لله علمی الاسلام . وصلی الله علی محمدوآله علیهم السلام، والله
~~اعلم بالصواب .

PageV01P189

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_185.png)

# الطبقة السابعه
# الطاهریون ملوک الا سلام فی العجم
# ~~الحمد لله المقد س الطا هر الغا لب القاهر . والصلوة علی محمد صاحب
~~البرهان
# ~~الظاهر، وعلی آله الزاهر، وسلم تسلیما کثیر اکثیرا.
# کمترین بند گان سبحانی ، منها ج سراج الجوزجانی عصمه الله عن المیل الی
# ~~الفانی چنین میگوید: که این اورا ق نمودا ریست از ملوک ms175 طاهر یون ، که
~~نسبت
# ~~ایشان در بعضی روایات با منو چهر الملک میشود ، چنا نچه در قلم آمد ،
~~تا این
# ~~نسخه از ذکر ایشان خالی نباشد . والله المستعان.
# وهوالحسن ابن الطا هر(1) بن المصعب بن زایق (2) بن ا سعد بن اسد بن رشد
# ~~بن بلد(3) بن بادان بن مای (4) بن خسروبن بهر ام . ومای بن خسرو اول من
~~اسلم
# ~~علی یدعلی رضی الله عنه ، وسماه اسعد ، و هوابن بهرام ریز بن موت بن
~~رستم
# ~~بن السدید ، بن روسان بن برسان بن جورک بن گرشاسپ بن اشراط بن اسهم بن
~~تورک
# ~~بن اتشب بن شید سپ بن اد رشب بن طوح بن روشید بن منوچهر الملک . رحمهم
~~الله
# ~~المسلمین منهم (5) .
# و ملوک طاهریا ن با هنر وعدل بودند ، وابتدا ء دولت ایشان از عهد
# ~~امیر المومنین ما مونبود ، به خرا سان مخالفت ظاهرشد . امین علی عیسی
# ~~ماها ن را برای دفع مامون بخراسان فرستاد ، ودر شهو رسنه خمس
~~PageV01P190
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_186.png)

# ~~وتسعین و مائه او به همدان آمد بالشکر جرار ، وما مون هرثمه (1) بن
~~اعین
# ~~را پیش علی عیسی باز فرستاد، وطا در بن الحسین (2) را مقدمهٔ‌ او کرد
~~به
# ~~حکم مصلحت دید . فضل ابن سهل (3) که وزیر او بود ، طاهرر الواء داد
# ~~گفت : قد عقد نا لکلوا ء لا یخل ثلثین سنة . وهمچنین بود پاد شاهی
# ~~طا هریان سی و اند سال بود ، و درد و فرسنگی ری با چهارد ههز ار(وقیل
~~پا نزده
# ~~هزار بزد ، علی ماها ن (4) زا که پنجاه هزار (5)) سوار آورده بود
# ~~بکشت ، و سر او نزد یک مامون فرستا د ، وجمله جبا ل عر اق فتح کزد
# ~~و و اسط وامواز بگر فت وبد ربغد اد آ مد ، و مدت یک سال جنگ کرد
# ~~و امین را بگر فت و بکشت ، وسر او بنزد یک ما مون فرستاد رحم الله
# ~~با برده و قضیب (6)، وخاتم بر دست پسر عم خود محمد بن الحسن بن مصعب
# ~~و ms176 آن حاد ثه و فتح بیست و پنجم محرم سنه ثما ن و تسعین و ما ئه بود .
# ~~و رحم الله الجمیع والکاتب والنا ظر والدا عی . ادام دولة السلطا نیة
# ~~النا صر المحمود یة.
# الاول طاهر ذوالیمیدین
# ~~صاحب تا لیف قصصن نابی هیصم ، کنیت او ابوالحسن و نام الهیصم بن محمد
# ~~النا بی (7) رحمه الله ، چنین می آرد ، که چون امیرالسمو منین ما مون
# ~~غسان بن عباد را از امار ت خراسان معز ول کرد، ولا یت خراسا بن وعجم
# ~~به امیر طاهر داد ، جد ایشان اسعد را در جا هلیت فرخ (8) نام بود
# ~~بر دست طلحه رضی الله عنه اسلام آورد ، واو را اسعد نام نها د، او را
# ~~پسری آمد ، مصعب نا م نها د این مصعب ساکن فوشنج شد . چون دعوت
# ~~آل عباس ظاهر شد ، مصعب یکی از نتباء ودا عیا ن آن دولت گشت ، وپسری
# ~~آمد ، او را حسین نا م کرد . این حسین مدتی عمل فوشنج داشت و والی بود
~~PageV01P191
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_187.png)

# ~~و طاهر پسر او بود ، و آن فتوح که گفته شد بر دست او میسر شد . چون
# ~~ما مون به بغداد آمد ، او را بهرقه (1) فرستاد به محا ربت نصر شیث (2).
# ~~و بعد ازان بخرا سان آمد در شهورسنه سبع وما ئتین برحمت حق پیوست
# ~~بجای خود طاحه بن طاهر زا خلیفه کرد . و راوی چنین میگوید : که در روز
# ~~جمعه خود خطبه کرد ، نام ما مون در خطبه فراموش کرد ، یا بعمد
# ~~گذا شت . چون شب بخانه بازآمد ، با مداد شنبه او را د رمرقد او یا فتند
# ~~فوت شده بود ، معلو م نشد ، که چگوذه بر د . واللهعلی کل شیء قد یر .
# الثانی طلحه بن طاهر
# ~~چون امیر المومنین ماموذ را رضی الله عنه ، از حال طاهر خبر شد ، طلحه
~~را
# ~~مثال وعهد وتشریف فرستاد ،ودر اما رت خراسان بمانا ، تا شیور
# ~~سنه ثلث عشر وما ثتین ، وچون اورا وفات ms177 نزد یک ر سید ، محمد بن الحسین
~~(3)
# ~~بن مصعب ا لضا هری را که بر ادر عم طلحه بود ، به امارت وصیت کرد
# ~~وبرحمت حق پیوست ، و درعهد حیوة خود با حمزةآ خا رجی که (به) سجستان
# ~~خروج کرده بود ، کارزار بسیار کرد، و ازودر دولت مامون آثار خیر در
# ~~خرا سان بسیار بود .
# الثا لث عبد الله بن الطاهر
# ~~چون طلحه برخمت حق پیوست ، امیر السومنین مامون رضی الله عنه ، عبد
~~الله
# ~~طاهر را که امیر مصر گردانیده بود ، واو را پرورده بو د در حجر خلافت
# ~~وکنف دولت خود، و اد بش آموخته ، و درعهد هفد ه سالگی اورا لشکر کشی
# ~~خود فرموده ، وچنان کرد ه ، که در بیست سا لگی بر جملهآ خلایق در فضل
# ~~و رجولیت وجلا دت ترجیح یا فته . د رین وقت امارت خرا سان به و ی داد
# ~~وعلی بن طاهر را که برادر اوبود خلیفهٔ‌ اوفرمود ، که لشکر کشی دارا
~~لخلا فه PageV01P192
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_188.png)

# ~~د ر د فع مفسد ان ، و قمع خوارج ، وترتیب امور دولت ، جمله عبد الله را
# ~~می با یست قیا م نمودن ، و درین زمان عبد الله به دینور بود ، برا ی د
~~فع بابک
# ~~خرمی . امیرا لمومنین فرمان فرمود : تا به خراسان آمد ، چون به نشا پور
# ~~رسید، مد تی بود ، که با ران ازآسمان بزمین نیا مده بود ، ودر ان روز
~~که
# ~~عبدا لله درآمد ، بار ان رحمت بزمین آمد ، وخلق ازان باران تفأ ل گر
~~فتند
# ~~آمدند . واو در شا دیاخ (1) نیشا پورقصرها بنا فرمود برای خود ، واتب
~~%~% 6
# ~~خود . وخوارج را قمع کرد ، و عدل ورزید ، وسنتهاء خوب نهاد، و بغایت
# ~~عدل و انصا ف کرد ، و عظیم علم دوست بود ، تا غایتی که از امام
# ~~بوعبید!لقا سم بن سلام (2) التماس نمود ، تا غریب الحدیث برای او شرح
~~کرد
# ~~و درعوض آن صد هزار درم نقره ، وخلع وافر (3) فرستاد ، وامیر المومنین
# ~~جماء بلا د ms178 عجم .ا حرالهآ او فرموده بودند . ما مون برحمت حق پیوست.
# ~~امیرالمومنین معتصم برقرار پدرملک عجم تمام او را فرمود ، تا عند
~~الواثآق
# ~~بالله ، والسلام علی من اتبع الحق والهدی .
# الرابعط هرین عبد الله
# ~~امیر عبد الله طاهر ، رحمة الله علیء . درعهد امیر المومنین الوا ثق
~~بالله برحمت
# ~~حق پیوست . درشهو ر سنه ثلثین وما ثتین . مد ة پاد شاهی ا و در ممالک
~~عجم
# ~~هفد ه سا ل بود . ومدت عمر او همچنانکه عمر پدر اوچهل وهشت سال بود .
# ~~چونا وفات اونز: وک رسید ، پسرخرد طاهر عبد الله را بر خراسان خلیفه
# ~~کرد، و طا هرعبدا لله را امیرا لمومنین الوائق با لله ، از دار الخلا
~~فه عهد
# ~~و لواء فرستاد . وبرادران او اعمال خراسان وایالت ولایت التماس
# ~~نمودند . ا یا لت نیشا پور به برا د رخود مصعب د اد ، وامیرا لمو منین
~~الواثق
# ~~بالله د ر ذی الحجه سنه اثنی وثلثین و ماثتین برحمت حق پیوست . المتوکل
# ~~بخلا فت نشست، و طاهر را ایا لت (4) عجم مقرر فرمود. چها رده مال و سه
~~ماه PageV01P193
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_189.png)

# ~~وچون متوکل برد ست تر کان شهاد ت یافت ، المستنصربنشست ، مدت
# ~~شش ما ه، و بعد از ان المستعین بالله درشهورسنه ثمان وار بعین ومائتین
~~عهد
# ~~و لواء فرستاد طاهر عبد الله را . و امیر طاهر هم د رین سا ل برحمت حق
~~پیو ست.
# ~~ر حمة الله وعلی جمیع المسلمین و المسلما ت .
# الخامس محمد بن طاهر
# ~~میر محمد طاهر به ادب وشعر وفضل موصوف برد ، به لهو وعشرت حریص
# ~~و ایالت طبرستان بعم خود سلیمان بن عبد الله بن طاهرداده بود . در شهور
# ~~سنه احدی وخمسین وما ثتین امیر حسن (1) بن زیدا لعلوی در طبرستان
# ~~خر وج کرد و او سید و ادیب(2) و فا ضل وشا عر بود . و بلا د دیلم و
~~گیلان که دار کفر
# ~~بود بکشاد ، و اهل آن بلاد بردست وی اسلام آوردند ، از ms179 انجالشکر بسیار
~~آورد
# ~~بطبر ستان ، وسلیمان بن عبد الله طاهراز پیش اومنهز مشد ، به ری رفت ،
~~واز ری
# ~~به بغد اد آمد وقاید شرطه (3) بغداد گشت ، ویعقوبلیث در ینوقت از
~~سیستان خر وج
# ~~کرده بود، وبعضی از جروم (4) وز اولستان گرفته ، وبرخر اسا زا ستیلا
~~آورده. در
# ~~شهور سنه تع وخمسین ومائتین قصد کرد ، وسبب آن بود : که خصمان او از
~~بلاد
# ~~نیمر وزچنا نچه احمد وفضل برادران عبد الله سجزی (5) به امان محمد طاهر
# ~~آمده بودند ویعقوب لیث ایشا نرا از امیر محمد طا هردر خواست میکرد و او
# ~~باز نمیذ اد . چرن یعقوب لیث قصد نیشاپور کرد ونزدیک رسید ، احسد وفضل
# ~~سجزی بدر سرای امیر محمد طاهر آمدند تا اورا از آمدن یعقوب لیث اعلام
~~دهند
# ~~حاجب ایشانرا گفت : امیرچون خفته است فرصت نیست ، ایشان باز گشتند
# ~~و گفتند : کسی میبا ید کها میر را بید ارکن ! چون باز گشتند ، بنزدیک
~~عبد الله
# ~~صالح سجزی آمدند ، وآن حال که رفته بود اعلام دادند .
# عب- الله سجزی دانست : که امیرمحمد طاهررا غفلت در یا فته است ود و لتش
~~PageV01P194
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_190.png)

# ~~به آخرشده . عبد الله سجزی به ری رفت ، و احمد و فضل را بازد یک والی
~~ری
# ~~فرستاد ، وخود بنزدیک امیرجسن زیدا لتلموی رفت بطبرستان ، یعقوب لیث
~~بنزدیک
# ~~نشا پور به فرهاد گرد (1) زسید ، محمد طا هر رسولی بنزدیک وی فرستاد ،
~~نام
# ~~او ابراهیم صالح مروزی . پیغام داد : که بی فرمان امیر المومنین کجامی
~~آیی ؟
# ~~اگرمنشورداری بنمای ، تا امتثال نمایم . چون رسول بنزدیک یعقوب لیث آمد
# ~~و ر سا لت ادا کرد ، یعةوب دست درز یره صلی کرد، وشمشیر بیر ون آورد ،
~~وپیش
# ~~رسول نهاد ، که حجت ومثال من اینست . چون ابراهیم صالح رسول بود باز
~~آمد
# ~~همه اهل نیشا پوربا یعقوب بساختند و امیر طاهر رابدست او باز دادند .
~~ودولت
# ~~طاهریان بآخر آمد . روز یکشنبه سیوم (2) ماه شوال سنه تسع وخمسین
~~ومائتین .
### | حکا یت
# ~~سخاوت محمد طا هر ms180 عبد الله علیه الرحمه از روات ر3)1 فاضل چنین روایت
~~میکند :
# ~~که درنشا پورشخصی بود ازافاضل عصر ، که اورامحمود وراق گفتندی، کنیز کی
# ~~دا شت بر بطی درغا یت لطف بکمال ، حد یث جمال آن کنیزک و طبع راست و
~~نظم
# ~~او بسمع محمد 6اهررسید، بود ، که خود غزل میگوید ومی سازد ، وبر بط
~~میزند .
# ~~بسبب این اوصاف دل محمد طاهر بوصل اومیل میکرد و بکرات آن کنیزک را از
# ~~محمود وراق درخواست کرد به بهاء تمام . وبه هیچ وجه میسر نمیشا ، که
~~محمود
# ~~وراق به عشق آن کنیزک گر فتا ربود ، و این کنیزک را را تبه (4) نام بود
~~. چون مدتی
# ~~برامد ، و تمام اموال وثروت محمود وراق بعشرت و بذل به آن کنیزک
# ~~را تبه نام صرف شد.، وهیچ باقی نماند . محمود وراق بخد مت امیرطا مر کس
# ~~فرستاد ، که عنایت فرمای و بیا که کنیزک (5) بتو فرو شم .
# چون این پیغام به محمد طا هر رسید ، بغایت شاد مانه شد ، و خورم گشت
# ~~بفر.ود : تامچهارد 5 بدره سیم بیاوردند ، وبه خاد م د اد وخود برخاست
~~PageV01P195
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_191.png)

# ~~و از زاه حزم بخانهآ محمودآمد وچون بنشست، و سیم وزردر نظر محمود وراق
~~نهاد
# ~~محمود وراق چون آن حال مشا هده کرد ، را تبه را گفت: ای را تبه !جا مه
~~در بر
# ~~پوش، وا ستعد اد خد مت امیر کن! که ترا به وی فروشم . چون کنیز کث آن
~~سخن
# ~~بشنید ، گریه بروی مستولیشد ، چنا نچه آواز او امیر محمدطاهر شنید ،
~~محمود
# ~~گفت : ای را تبه! موجب بکا و تضر ع چیست؟ (گفت) : یا مولای (1) هذا آخر
# ~~مری و آخر امرک؟ آخر کارمن و تواین بود ، که در آخر کار ، مرا از خود
~~جد اکنی
# ~~محمود گفت: این همه از عشق تومیکنم ، که چون در دست من ا ز مال چیز ی
# ~~با قی نماند (تا) تو آسوده باشی ، ترا بحرم امیر میفرستم ، که تا باقی
~~عمر ms181 در
# ~~را حت گذاری! کنیزک جواب داد : اگر برای من میکنی مکن! قبول کرد م
# ~~با قی عمر برای تو، مال بکسب آنچه لایق عورات باشد ، ازمتا ع ودا منی
# ~~با فتن (2) حا صل کنم ، وخود را وترا بدارم . محمودوراق گفت: اگرچنین
~~است
# ~~من ترا آزاد کردم ، و بزنی به نوزد هدینار ونیم مهرعقد کردم .
# چون محمد طا هر این مذا کره عشق وراق و کنیزک راتبه بشنید ، برخاست
# ~~ودست بد امن جامهآ خود زدو گفت : هرچها ر(ده) بد ره سیم شما راست ، و
~~قا ل
# ~~ما لکما ان افعلتما ذلکث ، فان المال لکما (3) کل این مال شمارا بخشید
~~م
# ~~با قی عمر در راحت بگذ رانید وبا زگشت ، وذکر سخاوت اوباقی ماند .
# ~~حق تعالی دولت وسلطنت شهنشاه عالم ناصر الد نیاو الدین را با قی داراد
~~.
# ~~والسلام علی الا سلام .

PageV01P196

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_192.png)

# لطبقةا لثا منه
# لصفا ریون
# بسم الله الرحمن الرحیم
# ~~لها لسلطان والدیمومة از لا وابدا لا یشار که فی الا لوهیة احدا ، و
# ~~لم یتخذ ولدا . والصلوة علی محمد وآله ولوقلنا بمثل الر مال عددا ومد
~~دا.
# این دوصفحه از تاریخ ابن هیضم نا بی (1) ، داعی ضعیف بحق محتاج
# ~~منهاج سراج عفی الله عنه وعفاه درقلم آورد ، تا این صحایف لطا یف ، از
~~تکت
# ~~احوال صفاریان خالی نماند ، رجاء بدعاء ناظران . را وی چنین میگوید :
~~که
# ~~یعقوب لیث وعمر و لیث وعلی لیث ومعدل لیث، چهار برادر بودند، پسر ان
~~لیث
# ~~صفار، که مهتر رویگر ان سجستان بود ، و والی سجستا ن از دست محمد طاهر
# ~~امیرخراسان ابراهیم بن الحصین (2) بود ، و این ابزاهیم از دست خود
~~خلیفهٔ‌
# ~~به سجستان نصب کرده بود ، اسم اوصالح بن النصر(3) . و این لیث صفا ر
~~مرد
# ~~متمول. بود ، وموالی وتبع بسیار داشت .
# الاو لی یعقوب بن اللیث
# منهاج سراج چنین میگو ید : که در شهور سنه ثلاث (عشر) (4) و ستمائه
# ~~به سجستان رسیدم د رعهد ملک نیمروز شاه غازی یمین ms182 الدین بهر امشاه بن
~~ملک
# ~~کبیر تاج الدین حرب (5)، بن عز الملوک محمد نورالله حفرتهم (6) ، موضعی
# ~~دیدم در جنوب شهرسجستان ، که آنرا درطعام گویند بیرون شهر ، که آن
# ~~موضع را ریگ گنجان (7) گویند . درجوار آن موضع برسر بلند ی قصری
# ~~خرابست . جماعتی ثقات (8) چنین تقریر کردند : که یعقوب لیث و بر ادران
~~PageV01P197
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_193.png)

# ~~وتبع وموالی او در هر هفته یک روز بدین موضع آمدندی . چنانچه معهود
~~جوانان
# ~~باشد ، بلعب و تماشا مشغول بودندی ، و امیر و وزیر میبا ختند (1)
# ~~روزی بر قرار معهود بیر ون آمد ه بودند . یعتوب بلعب و بازی ا میر شده
~~بود
# ~~و (بر) هرکس از موالی و اقربا وبراد ران خود ، اسمی از ارکان ملک
# ~~نهاد . نا گاه امیر سجستان، صالح بن نصر (2) از شکار باز گشته بود، با
~~سوار
# ~~چند معدود ، نگاه کرد بر ان بالا جماعتی دید ؛ یکی را از خدم فرمود :
~~که
# ~~تفحص آن جماعت بکن که چیست ؟
# آن فرستاده چون برسر آن جماعت رسید ، آنحال مشاهده کرده متحیر
# ~~شد . جماعت جوانا ن استقبال نمودند ، واورا بجبر پیاده کردند ، که ملک
# ~~را پیاده خدمت باید کرد . آن فرستاده بضرورت خدمت کرد و باز گشت
# ~~وحکا یت حال با صالح نصر باز گفت . صالح را طبیعت به هزل میل کرد ،
~~گفت:
# ~~برویم ونظاره کنیم ، کهاین جماعت جوانان چه میکنند؟ بر اندو به نز دیک
# ~~ایشان آمد . یعقوب لیث ازجاء خود حرکت نکردو بفرمود ، امیر صالح را
~~بیارید
# ~~تا خد مت کند ، وجوانان بحکم فرمان او استقبال نمودند ، وامیر صالح را
# ~~پیاده کردند، وبجبر بفرمود تا خدمت کرد . چون روز دولت ایام عمر او
~~بشام
# ~~انقضا رسیده بود ، وصبح دولت صفاریان در طلوع آمده . یعقوب الیث
# ~~اشارت کرد : که کارامیر صالح بباید کرد . درحال صالح را
# ~~هلاک کردند ، و درساعت یعقوب سوار شد ، وآن جمع با او سلاح بر گرفتند
# ~~و به عجلت هرچه تمامتر بجا نب شهر آمدند ، و د رون قصر ms183 امارت بنشست و
~~آن
# ~~حا دثه چاشتگاه بود ، نماز پیشین ملکث سجستان تمام بر وی قرار گرفته
~~بود
# ~~وهمگنان او زا منقاد شده . وکا ن امر الله مقدورا(3) سرخود ظاهر
~~گردانید .
# ~~پس یعقوب بفر مود : تاخطبه بنام اوکردند . واین حال وفتح اودر سنه احدی
# ~~وخمسین ومائتین بود . پسن ازان جا یگاه بجانب بست وزاولستان و بلاد
~~داور
# ~~وغزنین لشکر کشید وهمه را بگرفت، وازانجا بجانب طخارستان و بلخ آمد
~~PageV01P198
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_194.png)

# ~~و بگرفت ، و ازانجا بازگشت بجانب کا بل آمد ، وآن فتح در شهور
# ~~سنه ست وخمسین ومائتین بود ، آنگاه بسجستان آمد ، پس بهراة شد ، و
# ~~بعداز قتال بسیار بگرفت، وبعد ازان باد غیس (1) وفوشنج وجام وباخرز(2)
# ~~بگر فت . پس به سجستا ن باز آمد .
# بعد ازان لشکر به نشا پور برد و بگرفت بی جنگ د رشهور سنه تسع
# ~~وخمسین وماثتین. محمد طاهر حسین (3) را باجمله خزاین و اتباع قید کرد .
~~پس
# ~~به گرگان وطبر ستان شد ، ومال بسیار بستدو باز گشت ، وبر ادرخودعمر
~~ولیث را
# ~~والی هرات کرد ، که در سنه احدی وستین (4) و مائتین مردی در یزوقت از
~~امراء
# ~~محمد طاهر بیرون آمد ، و محمد ظا هر را از قید مخلص کرد، و محمد بنزد
~~یک
# ~~امیر المومنین الموفق بالله رفت. یعقوب با رد یگرلشکر بعراق برد ،
~~ودرمراجعت
# ~~ازعراق بموضعی رسید ، که آنرا جند یشا پور (5) گفتندی ، در سنه خمس
~~وستین
# ~~ومائتین ازعلمت قو لنج در گذشت، ومدت پادشاهی اوچها رده سال بو د .
~~والسلام
# الثانی عمرولیث
# ~~چون یعقوب لیث صفار رحلت کرد ، و از دار فنا بد ارآ خرت خرامید
# ~~عمر و لیث برا د رش بخدمت امیر المو منین الموفق بالله عرضه د اشت
# ~~به مطا وعتو امتثا ل بنوشت ، وایالت فا رس و گر گا ن وسجستا ن
# ~~وخورا سان (6) التما س نمو د ، و ازحضر ت خلا فت ملتمساو به وفا پیوست
# ~~وعمر و از جبال عراق بالشکرخود ، و بر ادرخود بجا نب ms184 سجستان مر اجعت
~~نمود
# ~~و ازانجا بطرف هراة آمد . و این حا ل د ر شهور سنه ست وستین ومائتین
# ~~بود، وازانجا بطرف نشا پور رفت ، وخجستانی (7) که یکی از
# ~~امراء محمد طا هر بو د ، ومحمد طاهراز د ست صفاریا ن مخلص گرد انید ه
# ~~بو د ، د رین وقت به گرگان بود ، پیش از عمرو به نشا پور با زآمد
# ~~و را فع هرثمه از مرو بد و پیو ست . در نشا پور با عمر و مصا فی کرد ند
~~PageV01P199
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_195.png)

# ~~هزیمت بر عمرو افتاد ، بهراة باز آمد. پس امیر المومنین الموفق بالله
# ~~عمر و لیث را از ایا لت خراسا ن معزول کرد در شهور سنه احد ی و سبعین
# ~~و مائتین. وجماه بلا د واطراف مما لک که بدو مضاف بود ، محمد طاهر
# ~~عبد الله را داد ، و او به بغداد بدرگاه خلافت بود ، و نیا بت وخلا فت
# ~~در امارت خراسان رافع هر ثمه را فرمود ، وماوراء النهر احمد مامانی
# ~~را داد ، وهم بخلافت محمد طا هر ، میان عمرولیث و هرثمه ، واقعات
# ~~بسیار رفت ، تا آنگاه که رافع هرثمه عصیان دارالخلافت ظاهر کرد
# ~~و در شهور سنه اربع و ثمانین وماثآتین (1) در میصا فیکه با عم رو ایت
~~میداد
# ~~کشته شد ، عمر ولیث سر را فع را بحضر ت دار الخلا فه فرستا د، و درین
# ~~وقت مسند خلا فت با میر المرمنین المعتض. بالله رسیده بود ، وعمرو لیث
# ~~از حضرت خلافتا یالت ماوراء النهروخراسان و نیمروز وفارس وکرمان
# ~~و اهو از، و نقابت در سرای خلافت و شرط بغداد (2) ، و آنکه نام عمرو
# ~~بر سپرها ئیکه سرهنگان در سرای خلا فت دارند بنویسند ، واسم اودر خطبه
# ~~و سکه به مد ینه و حجاز ذکر کنند ، جمله التما س نمود از دار الخلافت
# ~~همه بوفا پیوست ، باخلع بسیارو عواطف بیشمار . چون مثا ل ملتمسات (3)
# ~~از دار الخلا فت به عمرو رسید، استعداد ضبط ماوراء ms185 النهر کرد ، ومعحمد
# ~~بشیر (4) را که حاجب او بود ، به مقد مه با فوجی از لثکر بفرستا د
# امیرا حمد اسما عیل سامانی از بخارا روی بخراسان نهاد ، و ازجیحون
# ~~عبره کرد و بر دربلخ آمد با عمرو مصا ف کرد، واورا بگرفت به دار
~~الخلافت
# ~~فرستاد وبه بخارا رفت (5) درشهورسنه ثمات وثما نین و ما ئتین (6) .
~~معتضد
# ~~خلیفه بود بفرمود : تا عمرو را درحبس کردند ، وهم درانجا وفات کرد
# ~~د ر سنه تسع و ثمانین کار صنماریان به آخر رسید . والله اعلم بالصواب.

PageV01P200

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_196.png)

# لطبقة التاسحه
# السامانیون
# بسم الله الرحمن الرحیم
# الحمد الله الحنان المنا ن ، ذی العظمة والسلها ن . و الصلوة علی محمد
# صاحب الحسام والبرهان . والسلام علی آله و اصحابه سادة ام القری
# ~~ورقادة البلد ان .
# چنین میگوید ضعیف ترین بندگان سبحانی منهاج سراج جوزجانی :
# ~~که بعد از ذ کرملرک یمن و امراء صفارین ، این فصل که مقصورست
# ~~بذکر آل سا ما ن وملوک آن خاندان، اولی دیدم ، واین جزو بر جز و ملوک
# ~~محمودی و ناصری در ترتیب کتاب مقدم گردانیدم ، تا طبقات این تا ریخ
# ~~بر ترتیب افتاد . اگر چه ذکر ملوک یمن بحکم ترتیب تقدیم بیشتر میبایست
# ~~اما جون از ملوک اسلام نبودند ، بر خلفاء مقدم داشتن صوا ب ننمود (1)
# ~~برین قدر تقدیم مقرر شد ، وآن فصل از تاربخ ابن هیصم نقل افتاد
# ~~تا ناظران را برصحت آن اعتماد تمام افتد . علی الله التکلان .
# راوی چنین میگوید: که جد ساما نیان را سامان نام بود ، بر قول بعضی
# ~~نام چیزی دیگر بود ، الا آنکه سامان ناحیتی است از نواحی سغد سمرقند
~~(2) .
# ~~و جد ایشا ن رئیس آن موضع بود ، و اورا سامان خداه خواندندی، برای
# ~~اختصار را هم بر اسم ماما نیان بسند (3) کر دند ، تا اسم علم او شد
# ~~و او از اولاد بهرام چوبین بود، وا و را پسر ی آمد ، اسد نام کرد
# ~~و اسد را چها ر پسر بو ms186 د : نوح بن ا سد ، ویحیی بن اسد ، و الیاس
# ~~بن اسد ، واحمد بن اسد . ایشان ملوک شدند و امرا ء گشتند . از بسکه
~~شهیم
# ~~کا فی و جلد و کاردان بودند ، حاندان ایشا ن چون بزرگ شد ، بعاقبت
~~PageV01P201
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_197.png)

### | سا ما نیانن
# ~~اصل شان به بزرگی کشید ، و البتگین امیر غزنین و سبکتگین از موالی
# ~~فرزند ان ایشان بود ، و ازیشا ن هر یکث در خراسان وماوراء النهر آثار
# ~~خیر ما ند . حق تعا لی ارواح ایشا نرا در صدرجنان بمزید درجات مخصوص
# ~~گر دا ناد . آمین ورب العالمین والسلام .
# مینسایان
# (بدا نکه چون امیر المومنین مامون بمرو آمد ، و کفایت وشهامت
# ~~پسر ان اسد سامان بد ید ، در باب ایشان عاطفت وافر فرمود) (1) و ایشا
~~نرا
# ~~بزرگ گردانید ، ودرجه ایشان بلند کرد . وچون امیرالمومنین مامون
# ~~مراجعت فرمود ، غسان بن عباد را امیری خراسان داد ، و بلا دخراسان
# ~~از ماوراءالنهر با مارت او اضافت کرد . غسان بن عباد هر یک را از او
~~لاد
# ~~اسد امیری ولایت داد، وشهرها بدیشا ن تسلیم کرد. چنا نچه از جدول معلوم
~~شود
# ~~و این امارت ایشان در شهور شنه اربع و مائتین بود . چون از حضرت خلافت
~~PageV01P202
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_198.png)

# ~~اجله الله ، اما رت خراسان با میر طاهر بن الحسین (1) د ادنله
# ~~و هر چهار امیر سامانی را که چهار برادر بودند ، دو صد و چهل (2)
# ~~شهرها و ولایات که دا شتند مقرر داشت ، وچون نوبت امارت از امیرطاهر
# ~~به پسر او عبد الله طاهر رسید ، امارت سامانیان بر قرار فرمان پدر مقرر
# ~~دا شت و تبغیر بد ان راه ند اد . والله اعلم با لصواب .
# أحندتبن سامار
# عقفب اسایل اسی %~% اسحلقی رع احلاتازن ابرالم
# ~~بد انکه : هر چهار پسر اسد بن سامان خداه بزرگ شد ند ، وهریک
# ~~از ماوراء النهر و فرغا نه وخرا سان طرفی داشتند ، چنا نکه درین سطور
# ~~تقریر یا بد ، انشاء الله تعالی . نو ح بن اسد ms187 را ممالک بلاد سمر قند
~~فرموده
# ~~بود ند ، و او بس نیکوسیرت و جلد بود یحیی بن اسذرا ولایت شاش
# ~~و اسپیجاب ومضا فات آن فرموده بودند ، و او نیز بغایت جلد و ضا بط بود
# ~~و در ان دیار آثا ر بسیار نمود الیاس بن اسد ایالت هراة و مضافات
~~ونواحی
# ~~آن داشت ، و اوهم مرد جلد و کاردان بود . اماا حمد بن اسد شهم ترو زیر
~~کتر بود
# ~~بعد از برادر ولایت سمر قند و فرغانه با جمعها کا شغر و ترکستا ن وچین
# ~~او داشت ، و(به) جلا د ت و مبازرت و کار دانی د راطراف ممالک ایران
# ~~و توا ن مذ کور ومشهور بود ، وفرزند او بعد از یک د یگر بتخت (1)
# ~~نشستند و با خلق خد ای بذل واحسان کردند ، و اسماء فرزندان اوکه
# ~~بملک رسیدند ، یکی از افا ضل بنظم آورده است : PageV01P203
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_199.png)

### | بیت
# گشته با مارت خراسان مذکور %~% نه تن بودند از آل سامان مشهور
# اسمعیلی و احمدی و نصری %~% دو نوح ود وعبدا لملک ود و منصور (1)
# ~~و ذکر نسبت ایشان برین وجه یا فته شده است که ثبت افتاد : سامان بن
# ~~حتیما ن بن طمغا ن بن نوشر بن نوشید بن بهرام بن شوبین (2).
# الثانی نصر بن احمد
# ~~چو ن احمد بن سامان به سمرقند از دار فنا به دار بقا رحلت کرد ، نصر بن
# ~~احمد سا مانی را خلیفهٔ‌ خود کرد ، ودر عهد دولت طاهریان ، ا مارت
# ~~ممالک بر وی مقرربما ند ، و اسمعیل احمد ساما نی برادر خود نصر احمد
# ~~را خدمت کردی. در شهور سنه احدی وستین و مائتین ولایت بخارا به
# ~~اسمعیل داد ، اوممکن شد ، و کا رهای بزرگ کرد ، نیکو سیرت بود
# ~~وقواعد مملکت را ممهدگرد انید ، تا چون اجل در رسید و عمر منقضی شد
# ~~در جما دی ا لاخری ، سنه تسع وسبعین و مائتین بجوار رحمت حق پیوست
# ~~رحمهم الله .
# چون امیرا سماعیل ms188 به بخارا ممکن (3) شد ، جما عت اصحاب اغر اض
# ~~میان او و برادرش امیر نصر (4) که فرمانده او بود راه یافتند ، و آنها
# ~~افترا کردن گرفتند ، تا مز اج امیر نصر بزرگ ، بر برا در تغیر پذیرفت
# ~~و عزیمت قمع وقهر اسماعیل کرد ، وبا لشکرگران از سمرقند بسمت بخارا
~~PageV01P204
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_200.png)

# ~~روان شد . امیر اسماعیل بنزدیک رافع هرثمه بن اعین که امیر خرا سان
# ~~بود معارف فرستاد ، و از حا ل خود و برادر خبر داد وا ستمد اد نمود .
# ~~را فع هرثمه لشکر جرار با آلت و عدت تمام بدانطرف کشید ، وبوجه لطف
# ~~و شفقت و مرحمت عا قلانه میان برادران اصلاح کرد وباز گشت ، و امیر نصر
# ~~بسمر قند ، وامیر اسما عیل به بخارا باز رفت . چون آن معانی بسمع امیر
~~نصر
# ~~رسیده بود ، ودر طبیعت او جای گرفته، با لشکر جرار رو به بخارا نهاد
# ~~و امیر اسما عیل از بخارا بیرون آمد وبا اومصاف کرد و قتال کردند د
~~رغایت
# ~~شدت ، در شهو ر سنه خمس و ستین ومائتین . و امیر اسما عیل بر برادر
# ~~خود امیر نصر احمد (3) ظفر یا فت . چون منهزم شد گرفتار گشت ، و اورا
# ~~بنز دیک اسماعیل آوردند در حال پیاده شد و برادرخود را خدمت کرد
# ~~و بوسه بر سینهآ او زد ، و شرایط تعظیم بجا آورد ، و اورا بحضرت سمرقند
# ~~بازگردانید ، وخود با سم خلافت بخارا با زآمد ، ومدت ملکث نصر بن
# ~~احمد هژده سال بود . البا قی والدایم هوالله عز وجل .
# الثالث اسمأعیل بن احمد
# چون امیر نصر احمد ساما نی رحمه الله از دار فنا بدار بقا رحلت کرد
# ~~امیرا لمومنین المعتضد بالله ، ایالت ممالک ماوراء النهر و آنچه برا
~~درش
# ~~دا شت امیر نصر ، به امیر اسماعیل سامانی داد ، و او را عهد داد ولو اء
# ~~فرستاد . و او قوت تمام گرفت ، و مملکت به او صاف شد ، و جمله امرا
# ~~و اشراف خلق وعوام اورا ms189 مطیع گشتند ، وچون مرد عالم وعادل بود
# ~~کارها * بزرگ بر دست او برامد ، چنا نچه عمرولیث قصد او کرد با لشکر
# ~~گران ، چنا نچه ابن هیصم میگوید : که در لشکر عمرو لیث آنروز که بحرب
# ~~اسماعیل می آمد ، هفتاد هزار سوار نیزه دار بود ، تیر انداز وشمشیردار
~~، و
# ~~سلاحها ی دیگر . چون امیر اسماعیل از جیحون عبره کرد ، ودر بلخ
~~باعمرولیث
# ~~مصا ف داد ، حق تعالی اسماعیل را نصرت بخنید ، ولشکر عمرو لیث
# ~~منهزم شد و او اسیر گشت و دربند افتاد. امیر اسماعیل عمر و را مقید
~~بحضرت
# ~~میر المومنین المعتضد فرستا دن و!میر المومنین امیر اسماعیل را عهد
~~ولوافرستاد PageV01P205
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_201.png)

# ~~و مثال در عهد ممالک خرا سان ، تا در تمام عجم او بز رگ گشت
# ~~امیر المومنین المعتضد فرما ن فر ستاد به امیر اسما عیل : تا بلاد طخا
~~رستان
# ~~و گر گان از دست امیر محمد زید علوی که درضبط خود گرفته بود مستخلص
# ~~گرد انید. امیر اسماعیل احمد هارون را بر مقدمهآ لشکر امیر کرد وپیش
~~فرستاد
# ~~و میا ل امیر محمد زید علوی وامیر اسماعیل مقاتلآ عظیم رفت ، وامیر
~~محمد
# ~~علوی شها دت یا فت ، وپسر او زید بن محمد العلوی رضی الله عنهم گرقتار
# ~~گشت ، او را بنزدیک امیر اسماعیل آوردند، او را به بخارا فر ستاد ،
~~وشرط
# ~~اعز از واکرام بجا آورد وفرمود : تا منزل بمنزل بطرف مروت وخدمت و تبرک
# ~~و علوهمت ، اسباب مهیا گرداند ، و امیر المومنین المعتضد (1) هم درین
~~وقت
# ~~برحمت حق پیوست ، و پسر او امیر المو منین المکتفی بالله بخلا فت نشست
# ~~و امیر اسماعیل را عهد ولواء فرستاد ، و نواحی عراق وری وسفاها ن ود
~~یار
# ~~طبرستان وگرگان همه با خراسان ضم کرد ، امیر اسماعیل برادر زاد ه(2)
# ~~خود ابوصالح منصور بن اسحاق سا مانی را ایالت ری داد ، و پسرخود احمد
# ~~بن اسما عیل را ایالت گرگان داد ، وشب شنبه چهاردهم ماه صفر سنه خمس ms190
# ~~وتسعین ومائتین برحمت حق پیوست ، و اورا امیر ماضی لقب شد. و مد ت ملک
# ~~او هشتاد سال بود ، رحمهم الله و لمن دعی للمولف والسلطان خلد الله
~~ملکه .
# الرابع احمدبن اسماعیل5
# # منصصر    %~% جبی
# ~~امیراحمد سایس وضابط بود ، وبسبب حرکتی چند کس را از غلامان خود
# ~~سیاست فرمود و بکشت ، بتمیه غلاما نی که محرم بودند ظالب فرصتی شد ند
# ~~تا امیر احمد را هلاک کنند ، اما امیر شیری داشتی آموخته ، وآن شیر را
# ~~شب بنزدیک خوابگاه خود بستی، تا از خوف او هیچکس پیرامن تخت او
~~PageV01P206
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_202.png)

# ~~بتوانستی گشت، که آن شیر بشب پا سبانی او کردی، تا وقتی بشکا ررفت، و
~~از شکار
# ~~بیگاه مر اجعت فرمود و منزل دور بود ، شب بمقام استرا حت معهود نرسید
# ~~و در راه بموضعی منزل کرد ، غلاما ن فرصت یا فتند او را شهید کردند ،
~~واین
# ~~حادثه شب پنجشنبه بیست و سیوم ماه جمادی الاخری (1) سنه احد ی وثلثما
~~ئه
# ~~بود ، اورا برگرفتند ، و به بخا را آوردند : وامیر شهید لقب شد . ودر
~~اول
# ~~حال که پد رش امیرا سماعیل بن احمد برحمت حق پیوست ، جماعت سپاه داران
# ~~و اکا بر و اشراف مملکت به امیر نصر احمد بن اسما عیل بیعت کرده بود ند
# ~~معارف را بدار الخلافت فرستاد و ازانجا امیر المومنین المستکفی بالله ،
~~اورا
# ~~عهد ولوا فرستاد ، ود ولت و کار (2) مملکت را انتظام داده ، و د ر
~~سجستان
# ~~معدل بن علی بن لیث برادر زاده یعقوب وعمرو عصیان آورده بود (3) و فساد
# ~~آغاز نهاده . لشکر بدان طرف نامزد کرده بود ، ومعدل (4) را مقهور وعاجز
# ~~گردانیده ، و او را اسیر کرده ومقید فرموده، و سحبستان را به پسر عم
~~خود
# ~~که بروی اعتما د د اشت : ابو صالح منصور بن اسحاق بن احمد ساما نی
# ~~داد ه بود . بعد ازان اهل سجستان عصیان آورد ند ، و منصور را بگرفتند
# ~~و در قلعهٔ‌ ارگ محبوس گردانیدند ، وبا عمرو ms191 بن یعقوب اللیث بیعت کردند
# ~~پس امیر احمد اسما عیل لشکر نا مزد کرد کرت دیگر، وحسین علی مروالرودی
# ~~را برایشان امیر فرمود ، در شهور سنه ثلثمائه به سجستان رفته بودند و
~~عمر و
# ~~یعقوب را محصر کرده بودند هفت ماه ، تا امان خواست بیر ون آمد ،
~~وسجستان
# ~~را به سیمجور دواتی (5) داده بودند . درین وقت چون از خوابگاه جدا ماند
# ~~شهادة یافت ، و مدت ملک او شش سال وسه ماه بود .
# الخامس نصر بن احمد
# ~~دو پسر داشت : نوح و اسماعیل . چون امیر شهید احمد اسما عیل در گذشت
# ~~جمله امراء وسپامسالاران وناید ان (6) واشراف با تفاق علماء رحمهم الله
~~PageV01P207
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_203.png)

# ~~پسر او نصراحمد را بجای او بنشاند ند ، و امیر نصر دران روز هشت ساله
~~بود
# ~~راوی چنین می آرد : که آن لحظه که امیر نصر را از حرم بیرون آورد ند تا
# ~~برتخت امارت بنشا نند چون بسال خورد بود ، خوف بر وی غالب شده بود
# ~~میگریست و میگفت : مرا کجا می برید؟ میخواهید همچنان بکشید، که پذر مرا
# ~~کشتید ! از من باز شوید ! چون اورا بر تخت نشاندند ، ابوعبدالله محمد
~~بن
# ~~اخمدا لجیها نی را نیا بت او دادند ، و او مردعاقل ونیکو رای بود ،
~~افتتاح کا رها
# ~~بنا بر عدل و سیاست نهاد ، وامور ملکث را بر قاعد ف انصاف واحسان آغاز
# ~~کرد ،اما چون امیر در ذات خود خورد سال بود ، امراء اطراف عصیان ظاهر
# ~~کردند . اول کس که عصیا ن ظاهر کرد ، عم پدر (1) او بود، اسحاق بن
# ~~احمد سامانی ، و پسر او الیاس بن اسحاق به سمرقند ، و لشکر مستعد کردند
# ~~و روی به بخارا نهادند . حمویه (2) بن علی که یکی از سپا هداران امیر
~~نصر
# ~~بود ، پیش ایشا ن باز رفت با همتی ، و ایشانرا منهز م گردا نید و تعا
~~قب
# ~~نمود تا درسمرقند ، و امیر اسحاق اما ذطلبید ، و از کرده پشیمانی نمود
~~، از وی
# ~~عفو کرد ند ms192 ، پس از ان پسرعم (پدر) اومنصو ر(3) اسحاق در سنه اثنین و
~~ثلثمائه
# ~~عصیان آورد(4) در خر اسان ونشا پور. و حسین علی که والی هراة بود با
~~وضم
# ~~شد از بخارا جمع سپه سالار روی بد یشان آورد ، پیش ازانچه بد یشان رسد
# ~~منصور در نشا پور وفات یا فت ، حسین علی بهراة بازگشت ، وهمچنان بر سر
# ~~عصیان می بود ، و جنگ وپرخاش داد ، تا آخر گر فتار شد، و اورا نیز
~~بلباس
# ~~عفو بپوشید ، و از و در گذ رانید به شفا عت نایب دولت محمد احمد جیها
~~نی
# ~~و درعهد او هر که باو عصیان آورد یا کشته شد یا تو به کرد از وی عفو فر
~~مو د
# ~~و امارت او درعهد المقتد ر بالله بود ، ودر عهد القادر بالله ، و درعهد
~~الراضی
# ~~بالله وتا عهد المتقی بالله بد اشت وهمگنان را رقبهآ طواعیت در ربقهآ
~~خدمت آورد
# ~~و ازحضرت آن خلفاء مذکور رضی الله عنهم اورا هم عهد ولوا رسید، تا در
# ~~رجب سنه احدی وثلثین وثلثماثآه برحمت حق تعالی پیوست، ولقبامیر سعید
~~گفتند
# ~~ومدت ملکث او سی سال بود درگذشت .

PageV01P208

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_204.png)

# الساد س نوح بن نصر
# دوپسر داشت : عبد الملکث ومنصو ر . جلوس امیر. نوح بن نصر به تخت
# ~~مارت عجم در پنجم شعبا ن سنه احدی وثلثین وثلثمائه بود، ومدت ملک او
# ~~د وازد ه -ال وسه ماه بود ، وامیر المومنین المتقی بالله نوح نصررا عهد
~~و لوا
# ~~فرستاد ، و ولایت عجم وخر اسان بتمام چنا نچه پد ر(1)داشت، بروی مقرر
~~فر مود
# ~~و امیر نوح وزارت ونیا بت وتدبیرا مور. خود با مام شمسر الاثمه ابی
~~الفضل محمد
# ~~بن الحکم السرخسی صاحب مختصر کافی (2) رحمة الله علیه فرمود . واین اما
~~م
# ~~علامه کارهاء ملک بر قاعد عقل وعلم وانصاف ، وجا دهآ شرع ومعا ملت
# ~~آغاز کرد ، چنا نچه یک نکته نگذاشت ، تا امیر نوخ ببب عصیان عبدالله بن
# ~~اشکان (3) خوارزمشاه بمر ms193 وآمد د رشهور سنه اثنتین وثلثمائه ، و آن مهم
~~بکفا یت
# ~~رسا نید. باز د رشهور سنه خمس وثلثآین وثلتماثه به سببعصیان عم خود
~~بو اسحاق
# ~~که به بغد اد گریخته بود ، واز امیرا لمومنینا لمستکنی بالله برخراسا ن
~~عهد ولوا
# ~~ستده وآمده . و ولایات جبال وخر اسان در ضبط آورده. تا امیر نوح برای د
~~فع
# ~~او بمرو آمده ، جمله امرا وحشم وار باب سیف ، ازعلم وعدل شمس الائمه
~~تنگ
# ~~آمنه بودند . و از وزا رت او سیر آمدد. بران سبب که دست متعد یان وظا
~~لمان
# ~~تمام بر بسته بود ، در طلب محا لات ایشان را بکای دفع کردد. به هیچ وجه
~~دست
# ~~آن جما عت در حصو ل مراد ات موا وظلم در نمیشد. امیر نوح به حشم و سپا
~~ه
# ~~از برای د نع عم خود امیر اسحاق محتاج گشته بود ، و لشکر روی به مخالفت
# ~~و موافقت عم او آورده.
# جماعتی از لشکر کشان ظالم علم دشمن ، بنزد یک امیر نوح در رفتند که همه
# ~~سترادت(4) حشم وتشویش مملکت، و تفرقهآ امور دولت از دست وزیرشمس-
# ~~الا ثمه حما کمست (5) ،اورا بدست ما باز ده، و الا جمله باعم تو منضم
~~شویم
# ~~امیر نوح بضرورت آن اما م را بد ست جماعت ظا لم باز داد، اورا
~~PageV01P209
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_205.png)

# ~~بیرون اوردند ، وبر در سرای امارت ، دو سر درخت سپید ار بلند بود فر و
~~کشیدند
# ~~و هردوپای مبارک او برشاخ آن درخت بستند و بگذاشت تا درخت سر با لا
# ~~بردو آن بزر گ بدو پا ره شد. و این حادثه در سنه خمس و ثلاثین وثلثمائه
~~بو د
# ~~و امیر نوح نصردر شهو ر سنه ثلاث و ار بعین و ثلث مائه برحمت حق پیوست
# ~~و اورا امیر عمید لقب شد.
# السابع عبد الملک نوح
# ~~چون امیر نوح بن نصر برحمت حق پیوست ، جمله امراء وسپاه کشان بر بیعت
# ~~پسر او ابوالفوارس عبد الملک بن ms194 نوح اتفاق کردند ، واو را بر تخت
# ~~بنشا ندند ، و وزازت ابومنصورمحمد بن عزیر (1)را داد ولشکر کش ابو سعید
# ~~بکر بن الک (2) فرغا نی شد . وامیر عبد الملک مصالح ملک بر قا عدة
# ~~انصاف تمام آنچه قلم کشنده می بایست نوشته کرد (3) (اساس نهاد ، و
# ~~دراکناف مملکت آنجا که ملوک طوایف بود ، والیان بر گماشت ، و با
# ~~ابو الحسن بویه صلح کرد) بر دویست هزار دینار زر رکنی (4) ، و این صلح
# ~~بفرما ن امیر عبدالملک ، ابوسعید بکر بن مالک (0) الفرغانی کرد ، که
# ~~قاید (6) لشکر او بود . اما او را به دیلمان وآل بو یه متهم کردند و
~~بکشت
# ~~و وزیر را مقید فرمود وبعداز ان بکشت ، که هرد و را به دعوت قرامطه میل
# ~~افتاده بود ، ولشکر کشی حوالهآ البت گین حاجب شد، تادر شهور سنه خمسین
~~(7)
# ~~و ثلث مائه امیر عبد الملکث در میدا ن بوقت نماز شام از اسپ خطاکرد ، و
# ~~برحمت حق تعالی پیوست و مدت ملکث او هفت سال و چیزی بود .

PageV01P210

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_206.png)

# الثا من منصور بن نوح
# ~~چون امیر عبد الملکث به جوار فضل ایزد پیوست ، جمله سپاهد ازان و مشایخ
# ~~حضرت جمع شدند و باهم مشورت کردند : که برادر امیر صالح منصور بن
# ~~نوح را بنشا نند، یا پسر امیر عبد الملک را ؟ د راین وقت حاجب البتگین
~~غایب
# ~~بود  وزیراو علی ا لبلعمی (1) بود ، ومیان او و حاجب موا فقت تمام بود
~~، به
# ~~البتگین چیی نبشت ، وامیر البتگین جواب نبشت : که پر به تخت اولی تر
# ~~از برادر باشد پیش ازانکه جواب برسیدی ، جمله لشکر و امراء ومشایخ
# ~~بر امیر منصور نوح اتفاق کردند ، و او را در مسند خلا فت نصب کردند .
~~چون
# ~~خبر امیر منصور بجانب البتگین رسید ، مخبران و رسولان فرستاد تاجواب
~~نامهآ
# ~~اورا از راه باز گردانندر2)، قاصدان را نیافتند ، و ازحضرت ، ایا لت
~~نشا پور
# ~~که البتگین داشت ، به ابن عبد الرزاق (3) دادند.. البتگین متحیر بماند ms195
# ~~و از نشا پور قصد حضرت بخا را کرد ، اورا خبر دا د ند از تغیر مزاج
# ~~امیر منصور بسبب آن نامه ، به بلخ رسیده بود بازگشت ، وبطرف غزنین آمد
~~. و
# ~~امیرمنصور هم در عقب مثال فرستاد و اور ابنواخت . ودرین وقت حسن بویه
~~وفات
# ~~کرد ، وفنا خسر و پسرا وخزاین پدررا برداشت وبه بغد اد رفت ، و عم خود
# ~~بختیار ر امقهور گرد انید، برعراق مستولیشد . علما وقضات را درمیا ن
~~کرد
# ~~واز امیر منصور مصالحه طلبید ، بردیارعراق و ری و گرگان وطبرستان هرروز
# ~~به هزار دینار زر سرخ مقاطعه کرد ، و در عفد امیر (4) منصور بفرغا نه و
# ~~سجستان وبعراق جمله امراء عصیان می آورند ، وحق تعالی اسراء او را
# ~~ولشکر اورا نصرت می بخشید، تا همه را قهر میکردند ، و امیر منصور روز
# ~~سه شنبه یازد هم ماه شوال سنه خمس وستین وثلثمائه برحمت حق پیوست ، و
~~امیر
# ~~سدید ره) لقب اوشد ومدة ملک او هفده سال بود وشش ماه و یازده روز
# ~~والله !علم با لصواب والحقیقه .

PageV01P211

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_207.png)

### | اهل %~% عبد الملک
# ~~چون امیر منصور نوح رحلت کرد ، امیر ابوالقاسم نوح منصور را بیعت کردند
# ~~و بتخت پدر نشاند ند ، و امیر المومنین الطایع لله اورا عهدولوافرستاد،
~~ولشکر کشی
# ~~وامررحشم به فایق خاصه (1) وتا ش حاجب فرمود ، وا بو الحسن سیمجور که
~~بنده
# ~~زادهآ آن دودمان وامیرخر اسان بود ، چو نهرات ونشا پور وما وراء النهر
~~بحکم
# ~~فرما ن اوبود ، اورا لقب ناصر الد ولة داد ، ولایت طوس با ولایت
~~اوزیادت
# ~~کردند ، و وزارت به ابی الحسن عبد الله احمد العتبی (2) فرمود، وتاش
~~حاجب را
# ~~سر لشکر کرد ، واور احسام الد ولة لقب شد. قابوس وشمگیر (3) را والی
~~گرگا ن
# ~~کرد ، ودیگر امرارا با اوبعراق فرستاد به محاربت بویه بن الحسز بن بویه
~~، و بر
# ~~درگر گن مصاف کردند منهزم شدند ، وتاش حاجب مقهور باز گشت ، وبعداز
# ~~چند گاه تا ش وا بوالحسن سیمجورهر دو عا ms196 صی شدند، بعد از وقایع و ظفر
~~بردیا لمه (4)
# ~~آل بویه وفا (5) کردند ، ولشکر کشی امیر نوح بعد ازمدتی بهابی علی
# ~~بن سیمجو ررسید ، ونشا پوراوراد اد، وعماد الد ولت لقب شد . وهم د رین
~~وقت(6)
# ~~امیرا بوموسی ها رون (7) ایلک خان قصد بخاراکرد ، وامیر نوح بطرف
# ~~آمل (8) رفت ومتواری شد ، وابی علی سیمجور طریق عصیان بیش گرفته . وخان
~~PageV01P212
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_208.png)

# ~~چون مستولیشد بر ملک، و او هم بعلت بوا سیر ملقا گشت و عز یمت باز گشتن
~~کرد
# ~~میر عبد العزیز بن نوح بن نصر ر! کهعم امیر نوح بن منصور بود طلب کرد
~~وخلعتش
# ~~داد ، وملک بدوتسلیم کرد و باز گشت بجانبتر کتان . وامیر نوح ازتر کان
# ~~مدد آورده ، ودرعقب خان بفر مود تا بر فتند خان عطف کرد ، و ایثان را
~~منهزم
# ~~گردانید بدر سمر قند ، و خان در راه ترکستا ن برحمت حق پیوست، وامیر
~~نوح
# ~~به بخارا بازآمد وقوت گرفت ، اما امور خراسان (به) سبب عصیان ابی علی
# ~~سیمجور مضطرب گشته بود و امیر ا لبتگین درغز نین وفات کرده بود و
~~سبکتگین
# ~~بجای او نشسته ، وقوی د ست گشته، واهل بلخ ازظلمم فایق خاصه بو اسطهآ
~~ضعف
# ~~سا ما نیان به امیر سبکتگین استعانت نموده ، و او بدین سبب به باخ آمده
~~بود .
# ~~چون امیرسبکتگین به بلخ آمد ، امیر نوح معارف فرستاد ، و با و ملا طفت
~~وعهود
# ~~درمیان آورد ، سبکتگین به کش و نخشب آمده . امیر نوح از بخارا بیرون
~~آمد
# ~~و بجا نب خرا سان روان شد بجهت قمع ابی علی سیمجور . چون بحدود طا لقان
# ~~رسید ، اعیان قرامطه وملاحده در ان بلاد آمده بودند، وجمع عظیم ایشان
~~را اجا بت
# ~~کرده . امیر سبکتگین ایشا ن را جمله بد ست آورد، و غزا بسنت (بکرد) و
~~ناصر الدین
# ~~لقب او شد. وچون ابی علی سیمجور را معلوم شد : که امیرنوح و سبکتگین
~~روی
# ~~بهرات آوردند ازنشاپور بهرات آمد ، و امیر نوح لشکر ms197 کشی بامیر سبکتگین
# ~~باز گذاشت واورا در روز مصاف فرمود بدرهرات : تا دارا بن قا بوس وشمگیر
# ~~را بکشت و ابی علی سیمجورمنهزم گشت ، بشومی آنچه اکثر معارف ولایات
# ~~لشکرا و در دعوت قرا مطه در آمد ه بود ند وقبول کرده. و در نشاپور مسجد
~~جامع
# ~~ساخت ، برا نچه چون با تمام رسد (برا ی) مستنصرمصری خطبه کند ، و امیر
~~نوح
# ~~منصور را این فتح درمنتصف رمضان سنه اربع وثمانین وثلثمائه بود . چون
~~آن
# ~~فتح برا مد ، و امور بلا د هرا ت را منتظم گردانید ، روی بدیار نشا پور
# ~~آورد و ابوعلی سیمجور طالب صلج گشت . چون قبول نیفتاد
# ~~ز نشا پرر بطف ری رفت ، و پسرخود را به ابی الحسن بویه (1) فرستاد
# ~~پس امیر نوح بازگشت وسبکتگین و پسرش امیر محمود را به نشا پور بنشاند
~~PageV01P213
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_209.png)

# ~~چو ن امیرنوح بطوس توقف کرد، سبکتگین امیر محمود را بحضرت فرستاد
# ~~ولشکر کشی نا زد محمودشا، و سیف الدولت شد ، ونشا پور بد و داد ند به
~~ایالت . بعد
# ~~از ان امیرنوح منصور به بخا را بازرفت، وبلخ وهرات وزشا پور و ولایت
~~خراسان
# ~~امیر سبکتگین به پسرش امیر محمود باز گذاشت . و محنمود به نشا پورمقام
~~کرد ، و
# ~~ابی علی سیمجور از گرگان درربیع الاول سنه خمس و ثمانین و ثلثمائه بر
~~عز یمت قهر
# ~~محمود به نشا پور آمد، و اهل شهربا او یارشد ند ، محمود بعداز مبارزت
~~وجنگ
# ~~بسیار منهزم شد ، که با او اندک عددی بود ، وبه هرات باز آمد ، وا
~~بوعلی سیمجور
# ~~درنشا پور آمد ، و سبکتگین با لشکرهای بسیارروی بدا نطرفنهاد ، و
~~ابوعلی بجا نب
# ~~طوس آمد، وآنجاهم مصاف افتاد ، وجنگ سخت و قتال شگرف کرد ند، و امیر
# ~~محمود از پس پشت ابوعلی درامد، ومصاف او بر درید . فایق با او منهزم شد
# ~~وبه بخارا رفت ومحبوس گشت و وفات یا فت . وامیرسبکتگین به بلخ رفت
~~ومقام
# ~~کرد ، وامیر محمود به ms198 نشا پور باز آمد. پس امیر نوح روز جمعه سیز دهم
~~ماه رجب
# ~~سنه سبع وتما نین به رحمت حق پیوست ، وامیر سبکتگین هم درین سال برحمت
# ~~حق پیوست ومدت ملک او (1) بیست ویک سال بود (2) . والسلام .
### | العاشر منصور بن نوح
# ~~امیر نوح منصور پسرخود امیر منصورر ا ولی عهد کرده بود ، چونا و برحمت
~~حق
# ~~پیوست ، امیر منصور بتخت پد ر بنشست ولشکر کشی خود حوالهآ فایق خاصه
~~کیرد
# ~~و ا بومنصور عز یررا که از خوف امیرسبکتگین بگریخته بود به اسپیجاب
~~رفته، او را
# ~~باز آورد ، واو دروقت باز آمدن با یلک خان استعانت کرده بود ، تامخالفا
~~ن
# ~~امیرمنصور را قهر کند. چون بدر سمرقند رسید ، امیر منصور بن عزیر را
~~بگرفت
# ~~وفایق خاصه درینوقت بسمرقند بود ، ایلک خان اورا طلب کرد ، وبا لشکری
~~PageV01P214
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_210.png)

# ~~بجا نب بخارا فرستاد ، امیر منصوراز بخا راچون بشنید بیرون آمد و به
~~آمل رفت.
# ~~چون فا یق خاصه به بخارا آمد در سرای امارت ، اضطراب بسیار کرد ، وبنزد
~~یک
# ~~منصور پیوست ، که امارت را چراسرای خالی گذاشتی؟ منصور باز آمد به
~~بخارا
# ~~وکا رلشکر کشی به فایق گذاشت ، ودر خر اسان به بکتو زون (1) لشکر کشی
# ~~گذا شت وامیر محمود بغزنین آمد ه بود، بضبط و لایات سبکتگین . بکتوزون
# ~~درین وقت ابوالقا سم سیمجوری را بکشت ، به نشاپور مقام کرد ، وامیر
~~محمود
# ~~بجا نب خر اسان از غز نین لشکر کشید ، بکتوزون دا نست: که طاقت مقاومت
~~محمود
# ~~ند ارد (2) ، از نشا پور روی بحضرت ا میر منصور نهاد ، و امیر منصور از
~~بخارا
# ~~بمر و آمده برد وفا یق با او بود . چون بکتوزون بر سید ، منصور را به
~~سرخس
# ~~دریافت . فایق خاصه وبکتوزون هرد و باهم اتفاق کردند ، تا امیر منصوررا
~~از
# ~~امارت خلع کنند . شب (3) دوازد هم ماه صفر سنه تسع وثمانین وثلثمائه ،
~~امیر
# ~~منصور را از امارت خلع کردند، و از سرخس بمر و باز آمدند و ms199 با هم اتفاق
~~کردند
# ~~کها بو الفوارس عبد الملکن نوح را به تخت بر ادر بنشانند ، چنان کردند
~~، وامیر
# ~~ابوا لحرث منصورنوح را میل کشید . ومدت ملکث او یک (4) سال وهشت ماه
# ~~بود. والله الباقی وکل شیءها لکث .
# لحادی عشر عبدالملک بن نوح
# ~~چون امیر عبد الملک بن نوح را به تخت نشاندند ، وامیر محمود به بلخ
~~رسیده بود
# ~~خاصه اورا ازین حادثه خبرداد (5) ، به انتقام امیر منصور بدر مرو آمد
# ~~و رسل در میا ن کردند ، با محمود صلح افتاد ، بران جمله که هرات وبلخ
~~امیر
# ~~محمود را باشا ، و نشا بور ومرو ایشان را . امیر محمود بازگشت در روز
# ~~سه شنبه بیست وششم ماه جمادی الاولی سنه تسع و ثما نین وثلث مائه (6) .

PageV01P215

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_211.png)

# ~~ودرین حال دارا بن قا بوس وشمگیر والی گر گان بود ، جماعتی را از
~~غلامان
# ~~ملکی ساما نی اغرا کردند تا عقب لشکر محمو د برطمع غارت حشم او تعاقب
# ~~کردند . برادر محمود امیر نصر بن سبکتگین ساقهآ حشم محمود به آن جماعت
# ~~جنگ پیوست . او مخبری بخدمت محمود فرستاد ، و ازان حال اعلام داد .
~~امیر
# ~~محمود بازگشت، تا بدان موضع رسید ، امیر نصر ایشا نرا منهزم گردانیده
~~بود
# ~~و درهم زده . چون جماعت امرا را در مرو معلوم شد ، که محمود بجافب
# ~~ایشان مزاجعت کرد ، از مرو بجانب بخا را نقل کردند و فایق بعد از چند
# ~~روز وفات کرد در ماه شعبان همین سال، و از کرده پشیمان گشته بود اما
~~فایده
# ~~ند اشت و جمله بند گا ن سامانی متفرق شدند . امیرا بوالحسن ایلک نصر بن
# ~~علی برادر خا ن بزرگ فرغا نه در ذی القعده سنه تسع وثما نین وثلثمائه
~~به بخارا
# ~~آمد . و با خلق چنان نمود : که بمد د امیر ابو الفوارس عبدالملک نوح
~~آمده
# ~~است . امیر عبد الملکث امراء خود را باستقبال او فرستاد . چون بنزد یک
~~او
# ~~رفتند جسله را بگرفت ، و در روز دهم ms200 ذی القعده مذکور به بخارا د ر آمد
# ~~و امیر عبد الملک مخفی شد ، او را باز طلبید وبدست آورد ، و به اوزجند
~~(1)
# ~~فرستاد، ومدت ملکه ساما نیان منقرض گشت و مدت ملک ساما نبا ن از اول
# ~~عهد اسما عیل تا بدین وقت صد و هشتاد سال بود . حق تعالی مملکت سلطنت
# ~~سلطان معظم وشهر یار اعظم ناصر الدنیا والدین، علاءا لا سلام و
~~المسلمین
# ~~ملاذ الملوک والسلاطین ، الحا می لبلادالله ، الراعی لعبادالله، شهاب
~~السماء
# ~~الخلا فه ، با سط العد ل و الرافه ، محرز مما لک الدنیا ، مظهر کلمة
~~الله العلیا
# ~~ذی ا لا من وا لامان لاهل ا لایمان، وارث ملک سلیمان ، ابوالمظفر محمود
# ~~بن السلطان خلد الله ملکه وسلطا نه را تا د وام (2)عالم ، وقیام ساعت ،
~~باقی
# ~~و پا یند ه د ا ر ا د ، بمنه.

PageV01P216

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_212.png)

# # 217) %~% طبقهآ (9) %~% ساما نیا ن
### | 
# ~~*) کذا پ : عبدا لملک بن منصورین توح بن منصورین نوح بن نصر بن احمدبن
~~اسماعیل بن سامان بن اسد
# ~~بن سامان. صورت صحیح و مقصل شجره آل سامان بر ورق علیخده ضمیمه این
~~صفمحه ملا حظه شود .

PageV01P217

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_213.png)

### | الطبقة العاشر ه
# ملوک الدیالمه بحضرت دار الخلافه والعراق
# ~~ول کسن که ازادیا لمه قوت گرفت ، ماکان بن کالی (1) دیلمی بود والی
# ~~گرگان . تا عمید ابوعلی ساما نی گرگا ن را بعد از جنگ بسیار ، از وی
~~بستد ،
# ~~ما کا ن بجا تب ری رفت ، وشمگیر بن زیار و ابوعلی د رعقب برفتند
# ~~با هر د و مصاف کر د ایشانرا بشکست و قوت گر فت (2) و امیر بو یه
# ~~د یلمی دران لشکر بو د ، وتبع بسیار داشت و فرزند ان رسیده وعا قل
# ~~و شهیم داشت ، همه بزرگ شدند و پادشاه گشتند ، واما رت وسلطنت
# ~~دارالخلافت مد تها بد ست ایشان بود . از تاریخ ابن هیصم نا بی (3)
~~ویمینی (4)
# ~~بسیار طلب کرد هشد ، اند ک چیزی از احوال ایشان روشن گشت .
# ~~اما ms201 نسبت تاخیر و تقدیم ایشا ن در نظر نیا مد ، و ازین تا ریخ به تحقیق
~~معلوم
# ~~نشد ، بر سبیل ظن و تخمین حرفی چند در قلم آمد ، اگر سهوی رفته باشد
# ~~امید عفوی باشد . وسبب آن معلوم است ، که درتوا ریخ عجم وخراسان
# ~~ذکر ایشا ن معلو م نیست ، مگر بر سبیل اجمال . والله ا علم با لتفصیل
# ~~و الاجمال .

PageV01P218

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_214.png)

# # 219) %~% طبقهآ (10)
# هذاشجرة الدیا لمن
# ابر الحسن  نگی الحسر ن نتی.
### | ان
### | 0ا
# ~~80، النظجره وراصل شی فشوشآ اتی فور یکر خولنده شیشد ، مینهٔ‌ نقریخد
# ~~صورت صحح آن از و ولرا سدمیه کن تولن دص1190، قرلبر ویل است:
### | فنی
# ~~دالدور البهمالحسن علی 420ه رکن اله ور ابو عتی نن :e32 معز الدولة
~~اتجدهٔ‌ 2خخی
# # لجل الدو رخوه 622 فزاله ورا بوالحن ملی %~% مویه اله اور ابه منصور
~~%~% هزاله وکز بختیز
# جه ادور رسستم 387 ج %~% سسمشر الدور ابوظمبر %~% سنماو اله ورا بو الحسن
# ~~ظرف الهوی شیزنیل: صمصام الڈود المزهان. ربه والدور 33.
### | 379ع
# # شله ان الدورا رو شمباع مشرف الدور411ع %~% قوام پهور ابوالفح ارس %~%
~~بقول الوول5412
# ~~مما دال تن ابوکا لنجاره31.
# # مروفیوذر کلاریم43ع. فولاوسحتون 6440 %~% ف PageV01P219
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_215.png)

# ~~اورا فخرالدوله لقب بود ، وآغاز دولت او آن بود ، که امیر (1) اهواز
# ~~بود ، چون ترکان بغد اد که سر ایشان توزون بود ، امیر المومنین المتقی
# ~~بالله را بگرفتند و میل کشیدند وبنشا ندند ، و را تبه (2) او روان
~~کردند
# ~~ومستکنمی بالله که پسر متقی بود بخلافت نشاند ند، وخود امیر الامرا شد
# ~~و کار ها در ضبط آورد ، ابوالحسن بویه دیلم را جمع کرد، و روی به بغداد
~~نها د
# ~~و با ترکان مدت چهار ماه مصاف کرد، به آخرتر کان منهزم شدند ، و بغداد
# ~~ابوالحسن فرو گرفت ، و بر جمله امور ممالک خلافت، فرمان او نا فذ گشت
# ~~جما عت منهیان ابوالحسن را خبر کردند ، که مستکفی بالله با تو غد رخوا
~~هد
# ~~کرد تا ترا هلاک کند . ابوالحسن بویه فرصت ms202 طلبید و مستکفی را بگرفت
# ~~و میل کشیدد رسنه ار بع وثلثین و ثلث مائه. وامیر المو منین المطیع
~~بالله را اسمی
# ~~بیش نبود ، ملک او میراند ، و فرماندهی میکرد ، و حل وعقد امور خلا فت
# ~~بد ست او بود ، و این ابوالحسن (3) بویه رسوم نیکو نهاد ، وجمله ویر
~~انیهاء
# ~~بغداد معمور گردانید، و رسم بد آنچه (در) بغداد بهر محلت زندانی بود
# ~~بر اندا خت ، وپسر او ابوالهیجا (4) را موصل بمقاطعه داد ، برا در خود
# ~~علی بن بویه را جمال الدوله (5) لقبداد ، ودیگر برادر خود حسن را رکن
~~الدوله
# ~~لقب داد ، وروز بروز پاد شاهی آل بویه برتر شدن گرفت . و الباقی الله
~~تعالی
# ~~والملکث الدایم ، لافناء لملکه ، و لا زوال لسلطا نه حی لا یموت، و
~~قیوم لا یفنی
# ~~جلت قدرته ، وتعا لی کبریا ئه ، وتقد ست اسمائه.
# الثانی الحسن (6) بن بویه الدیلمی
# ~~امیر همد ان و ری بود، و مروت تمام داشت وآلت وعدت بسیار ، و رجال دیلم
~~PageV01P220
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_216.png)

# ~~از معارف و ابطال همه اورا مطیع بودند ، واورا فرزند ان شایسته وشجا ع
# ~~در رسیده بودند اسما ئهم : یکی فخرالدولة علی بن الحسن . دوم موید الد
~~ولة
# ~~بویه بن الحسن . سیوم فخر الد وله ابی الحن امیرعراق بود ، (1) وشمس
~~المعالی
# ~~قا بوس وشمگیر بنزدیک او بامان آمده بود و مد د طلبیده ، واو به نشا
~~پور
# ~~آمد . مو یدالدوله بن بویه الحسن را با ایشا نحر بها افتاد ، وذکر آن
~~صا بی (2)
# ~~در کتاب خود آورده است .
# الثالث بختیار بن الحسن بن بویه
# ~~چون پدرش در گذشت ، او بغداد را درضبط آورد، وکا رها بر جاد3 یدر
# ~~بدست گر فته ، واستیلاء تمام یا فت . چون ممکن شد ، المطیع لله ازوی
~~التماس
# ~~نمود : که فتنهآ قرامطه در اطراف ممالک اسلام بسیار شد ، آنرا د فع کن
# ~~وآن قوم را قلعی کلی واجب دار! بختیار بن حسن بویه بدان فرما ن التفاتی
# ~~ننمود (3)، میا ن خلیفه وبختیار منا ms203 زعت ظاهر شد ، چنا نچه پسر بویه
~~ز مطیع لله
# ~~نا ایمن گشت ، ومنهیان اورا آگاه کردند : که خلیفه با تو غدر خواهد کرد
# ~~بختیار فرصتی طلبید . بروایت تار یخابن هیصم ، بختیا ربویه ، جمله
~~علماء
# ~~و قضات بغد اد را جمع کرد، وخلافت به پسر خود او ابوبکر عبد الکریم
# ~~تسلیم کرد ، و او را الطا یع لله لقب دادند . چون خلافت برضا یع مقرر
~~شد
# ~~بختیار دختر خود به وی داد ، وبختیا ر حاجب ونا یب خلافت گشت چون بروی
# ~~مقر رشد بجا نب اهواز رفت ، تا ما ل و خراج جمع کند ، سبکتگین
# ~~چاشنیگیر (4) که نایب اوبود ، مخالفت (5) آغازنهاد ، وکار ازدست
# ~~بختیار بیرون کرد
# الرابع فناخسر و بن الحمن بویه الدیلمی
# ~~لقب عضدالد ولة ، درغایت ترفع وتکبر بوده ، عقل وشجاعت بکمال داشت
# ~~وضبط ولا یت واصناف حشم اور امسلم گشت . واموال وخزاین تمام مضافات
~~PageV01P221
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_217.png)

# ~~دار الخلا فت د رضبط وتصرف او آمد، و سبب آن بود : که چون بختیار به
~~اهو از
# ~~آمد ، به جمع کردن اموال بیت المال . سبکتگین چا شنی گیر که نایب او
~~بود
# ~~بحضرت تر کا نرا جمع کرد ، و(با) بختیارخلاف کرد ، ودیگران را اخراج
# ~~کرد، و فساد آغاز نهاد ، ومکا بره ومصادره ظاهر گردانید ، ودست بخون
# ~~مسلمان وحرم خلق برد .
# عز الد ولة بختیار بن بویه بنزد یک عم خود که امیرری بود اعلام داد ، و
# ~~مدد طلببد ، وبنزدیک پسرعم خود فنا خسرو ابوشجاع که امیر فارس بود
~~اعلام
# ~~داد ، و مد د لشکری بسیارجمع کرد ، فناخسرو بالشکرفا رس بیامد ، وابو
~~الحسن
# ~~لشکرخود بفر ستاد بمدد ایشان وروی به بغدادبنها دند، سبکتگین با بزرگان
~~وحشم
# ~~از بغداد پیش ایشان باز آمد . چون به دیه عا قول (1) رسید رنجور شد، و
# ~~بعد از چهار روز درگذشت ، تر کان بغداد منهزم شدند . و امیر المو منین
# ~~الطایع لله را باخود از بغداد بجانب نهروان آو ردند بحرب فنا خسرو .
~~بار
# ~~د یگر منهزم ms204 شد ند، وبجا نب موصل رفتند . فنا خسر و در بغداد آمده و
~~ازخال
# ~~پسر عم خود بختیار معلوم کرد : که او پیوسته به لهو وطزب مشغول میباشد
~~، و
# ~~صلاحیت محا فظت امور ملک ندارد (2) . بختیار را بگرفت وحبس کرد .
# ~~بختیا ر بنزدیکث پد ر فنا خسرو ابوالحسن بویه که امیر ری بود شکایت
~~نامه
# ~~فرستاد : که مرا پسر تو فناخسر و بی موجبی بگرفته است و مقید کرده .
~~پدر
# ~~فنا خسر و فرمان داد : تا بختیاررا اطلاق کردند ، وخود به پارس باز آمد
# ~~چون پدرش برحمت حق پیوست ، فنا خرو به بغد اد آمد و بختیار را بگرفت
# ~~و بکشت ، وملکث بغداد وامور دار الخلا فت در ضبط آورد ، وجبال شرق نا
# ~~طبر ستا ن از امراء ساما نیا ن هر روز بیک هزارد ینار زر سرخ به مقاطعه
~~گرفت PageV01P222
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_218.png)

# ~~و فناخسرو در غایت ضبط وتکبر و علو همت بود ، و ازموت خایف
# ~~عظیم بود ، چنانچه نام گورد شتی کسی از آفرید گان، پیش تخت او نتوا
~~نستی
# ~~گرفت ، وگفته اند : که جمله مقا بر بفرمود : تا دیوارها بلندکنند ، چنا
~~نچه
# ~~چشم او برهیچ گور نیفتاد ی . واز تکبر او یکی آن بود : که بعد از فوت
~~او
# ~~هنمت هزار دستارچهآ پادشاها نه یافتند همه د یبا وکتان ، وتوزی (1) و
~~مصری
# ~~و زر کشیده وزر با فتهآ مرصع . که دست ودهان و بینی بدان پاک کردی .
# ~~چنا نچه قیمت آن مبلغ پنجاه هز ارد ینار سرخ برامد . وچون اورا وفات
~~نزد یک
# ~~رسید ، بر مثالها وفرما نها نشان خود بنوشت ، و بدست د بیر خود داد ،
~~که
# ~~این فرمان نویس !چنانچهرای توصواب بیند واز فوت من خلق را خبر مکن .
# ~~مدت چهار ماه موت او مخفی داشتند او را برتخت می نشاندند، تا خلق او را
# ~~می دیدند . چون مدت فوت او نزد یک آمد بفرمود : تا خا کستر برز مین
# ~~بگستر دند ، تا دران میغلطید ومیگفت ms205 ، ما اغنی عنی مالیه، هلک عنی سلطا
~~نیه (2)
# ~~تا فوت شد در رمضا ن سنه اثنی وسبعین وثلثمائه ، الله الباقی .
# الخامس المرزبا ن بن فنا خس والد یلمی
# چون پدر او فوت شد، امیر المومنین الطایع لله ، او را صمصام الد ولت
# ~~لتب دا دند ، و بجای پدر بنشا ندند، واورا اعزاز بسیار کرد ، و در کشتی
# ~~د جله بنزد یک سرای فناخسر وآمد ، و مرز با ن پسرش را تعزیت کرد ، و
~~تثریفات
# ~~وافر فرمود ، وکا رها درضبط او باز گذاشت ، وحرمت او موفور گردا نید .
# ~~مر زبان بر کار می بود تا برا درش ابوالفوارس را واقعهٔ‌ پدر خبر شد
# ~~بر وی خروج کرد . والله الها دی.
# السادس ابو الفوارس ماکان بن فنا خسرو دیلمی
# امیر کر مان بود ، چون فوت شد پدر او ، اعزا ز برادر بدار الخلافه
# ~~بشنید از کرمان لشکر جمع کرد ، به پارس آما ، و آن بلاد را بگرفت
~~PageV01P223
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_219.png)

# ~~وبه اهواز رفت ، و درضبط آورد ، و برادر خود ابی الحسن ابی شجاع بن
# ~~فنا خسرو را از اهواز بیرون کرد ، و ببصره آمد ، ودر تصرف خود آورد
# ~~و روی به بغداد نها د . چون خبر وصول وقصد ا و ببغد ادرسید ، براد رش
# ~~مر ز بان بن فنا خسرو (1) بطاعت وخدمت بنز دیک او آمد ، ابوالفوارس
# ~~ما کان برادر را بگر فت ، و میل کشید ، و میان ترک و دیلم حرب و منا
~~زعت
# ~~آغا ز شد ، تر کان بغدا د غالب آمدند ، و از دیلمان بقدر چهار هز ار رد
# ~~بقتل رسا نیدند ، و بعد از چند روز ابوالفوارس غا لب ومسلط گشت
# ~~و امیرا لمومنین الطایع لله اورا شرف الدولت لقبداد ، و بعد از وی خبر
# ~~از اخبار دیالمه معلوم نگشت ، که در قلم آمدی ، این مقدار که در تواریخ
# ~~بود (و) به تسا مع روشن گشته بود آورده شد (تا) این کتاب از ذکر آن
~~ملوک
# ~~خالی نباشد . از ms206 ناظران امید عفو واغماض میباشد (2) ، والله ا لهادی
# ~~والسلم (علمی ) من اتبع الهد ی (3) .

PageV01P224

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_220.png)

# الطبقة الحادیة (1) العشر السبکتگینیه
# الیمینیة المحمودیه نورالله مضجعهما
# ~~اا-حمد لله المحمود بکل لسان ، المتصود بکل جنان (2) ، المعبود بکل
# ~~مکا ن المسجود فی کل آوان. والصلوة علی محمد المصطفی المبعوث فی آخر
~~انزمان
# ~~صلی الله علیه وعلی آله واصحابه خیر آل واخوان (3).
# اما بعد چنین میگوید : داعی مسلمانان منها ج سراج جو ز جا نی ا صلح الله
# ~~حا له وحقق آما له ، که این اوراق مقصور است بر ذکر ملوک وسلاطین
# ~~آل نا صر الدین سبکتگین ، وسلطا ن یمین الدوله نظام الدین ابو القاسم
~~محمود غازی
# ~~انا رالله برها نیهما ، وکیفیت احوال ایشان ، و بیان نسبت و آثار معدلت
# ~~و اخبار سلطنت ، و انقلاب دولت ، و اعلاء مکنت ملو ک آن دود ما ن ، از
~~اول
# ~~حال امنر غازی سبکتگین تا آخر عهد خسرو ملک که ختم ملوک آن خاندان بود
# ~~ایشان منور گردد ، و صفحات این تاریخ به اسماء و احوا ل آن ملوک اسلام
# ~~نار الله براهینهم مشرف و مکر م باشد.
# امام ابو الفضل الحسین ر5) بیهقی رحمه الله درتاریخ ناصری از سلطا ن
# ~~سعید محمود طیب الله ثراه ، چنین روایت کند : که از پدر خود امیر
~~سبکتگین
# ~~شنید : که پدر سکتگین (را) قرا بجکم (6) گفتندی ( و نا مش
# ~~جوق بود . ونژ گا و(7) رابتر کی بجکم خوانند) و معنی قرا بجکم سیاه غژ
~~گاو (8)
# ~~باشد ، هر جا که د رتر کستان نام او (به) شنیدندی، از پیش او
~~هزیمتشدندی.

PageV01P225

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_221.png)

# ~~از جلاد ت و سخاوت او ا مام محمد علی ابو القاسم عمادی (1)
# ~~درتا ریخ مجدول چنین آورده: که 1میر سیکتگین از فرزند ان یزد جردشهریار
# ~~بود ، و دران وقت که یزد جرد در بلاد مر ودر آسیا بی کشته شد ، درعهد
# ~~خلا فت امیر المو منین عثمان رضی الله عنه ، وا تباع (و اشیا ع) یزد
~~جرد به ms207
# ~~تر کستان ا فتا د(ن) و با ایشان قرا بتی کردند. و چون دوسه بطن (2)
~~بکذشت
# ~~ترک شدند ، و قصر ها ی ایشان دران دیار هنوز برجایست ر3) ، وذکر نسبت
# ~~ایشا ن برین منوال بود (که در قلم آمد تا در نظر پادشاه عمالم خلد الله
~~ملکه
# ~~وسلطا نه و نا ظران آید ، انشاء الله العز یز) امیر سبکتگین (بن جوق)
~~قرا بجکم
# ~~بن قرا ار سلان (4)، بن قرا ملت ، بن قرا یفما ن (5) ، بن فیر وز، بن
~~یز دجرد
# ~~[بن ] شهریار الفا رس [ملک ا لعجم] والله اعلم (با لصواب) (6).
# الا ول الا میر الغازی الناصرلدین الله سبکتگین
# (علیه الرحمه و السغفران)
# ~~اما م ابو الفضل بیهقی می آرد : که نصرحاجی مرد بازرگا ن (7) بود در
# ~~عهد امارت عبد الملک نوح سا مانی سبکتگین را بخرید به بخارا برد ، چون
# ~~(آثار) کیاست و جلا دت بر (8) ناصیهآ او غاهر بود ، اورا الپتگین
~~امیرحاجب (9)
# ~~بخرید ، و در خد مت الپتگین به طحارستان رفت . وقتیکه ایالت طخارستان
# ~~حواله اوشد[ وپس ازان چون ایالت خراسان به الپتگین حواله شد ] امیر
# ~~سبکتگین بخد مت او بود، چون ا لپتگین بعد از حوادث ایام بغز نین افتاد
~~(10)
# ~~و. مما لک زاولستان فتح کرد ، وغز نین ازدست (امیر)ا نوکث (11) بیر ون
~~کردند
# ~~و امیر الپتکین بعد ازهشت سال برحمت حق پیوست . پر او اسحاق بجای پد ر
~~بنشست PageV01P226
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_222.png)

# ~~و با انوک مصاف کرد و هز یمت افتاد ، و به بخارا رفت [و2
# ~~بخد مت منصور نوح (تا) ایشان را مد د فرمود ، تا باز آمد و غزنین بگرفت
# ~~و بعد از یکسال اسحاق در گذشت ، ملکا تگین را که مهتر ترکا ن بود با
~~مارت
# ~~بنشا ندند ، و او مرد (ی) عا دل ومتقی بود از مبا رزاق جها ن ، ده (1)
~~سال در
# ~~امارت بود ودر گذشت: و امیرسبکتگین بخد مت او بود ، و بعد از ملکا تگین
# ~~مبر پری (2) به امارت بنشست ms208 ، و او مردی مفسد عظیم بود ، جما عتی از
~~غزنین
# ~~بنزد یک ابو علی انوک چیزی نبشتند و اورا استد عاکرد ند ، ابوعلی انوک
# ~~پسر شاه کا بل را بمدد آورد ، چون د رحد چر خ (3) بهم رسیدند، امیر
~~سبکتگین
# ~~با پا نصد تر کث بر ایشان حمله برد (4) ، و ایشان را بشکست ، و خلق
~~بسیار را
# ~~بکشت و اسیر کرد ، ودو(5) پیل بگرفت وبغزنین آورد ، وچون چنین فتحی
~~بردست
# ~~او برامد همکنا ن از فسادپر ی سیر آمده بودند با تفاق امیر سبکتگین را
~~با مارت
# ~~بغرنین بنشا ندند ، د ربیست وهفتم شعبا ن(6) سنه ست وستین و ثلثمائه
~~روز آدینه (7)
# ~~از بالاء قلعه با چترلعل وعلمها بجمعه آمد ، وامارت وپادشاهی بروی
# ~~قرار گرفت (8) ، و ازغزنین لشکر باطراف برد ، پس زمین داور ، و زمین
# ~~قصد ار و بامیا ن وجمله طخارستان وغور درضبط آو رد ، و از چا نب هند
# ~~جیپال (9) را با پیلان وحشم انبوه بشکست ، وبغر اخان کاشغر (10) رااز
~~خاندان
# ~~سا مانیان دفع کرد و ببلخ آمد ، وامیر بخارارا بتخت باز (11) فرستاد،
~~ودر
# ~~عهد اوکارهای بزرگ برامد ، ومادهٔ‌ فساد باطنیه از خراسان قلع کرد ، و
# ~~در شوال سنه ار بع وثمانین و ثلثماثه امیر محمودر ا سپه سالاری خراسان
~~دادند ، و
# ~~سیف الدولة لقب شد ، وامیر سبکتگین را النا صرالدین الله (12) لقب شد ،
~~و
# ~~ابوا لحسن سیمجور (13) راد فع کردند ، وخراسان صنافشد (14) ازخصمان
~~ایشان PageV01P227
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_223.png)

# ~~امیر سبکتگین مردعا قل وعادل وشجا ع ودین دار ونیکوعهد وصادق قول (1)
# ~~وبی طمع از مال مردمان ، ومشفق بر رعیت ومنصف بود ، وهرچه در امرا
~~وملوک
# ~~از اوضاف حمیده ببا ید (2) ، حق تعالی جمله او را کرامت کرده بود ، و
# ~~مدت ملکثاو بیست سال بود ، و عمر او پنجاه وشش سال بود ، و وفات او
# ~~بحد ود بلخ به دیه مد ر روئی (3) برد ، د رسنه سبع (4) وثمانین وثلث
~~مائه .
# ~~والله اعلم (بالصواب) .
# ~~الثانی السلطان الاعظم مبین الدولت محمودالغاری:
# # خیر   محو ms209 %~% یراش %~% عمب الرشمه
# ~~السلطان الاعظم یمین الدوله ، نظام الدین ابوالقاسم محمود بن سبکتگین
# ~~انارالله برها نه . سلطان غازی محمود پاد شاه بزرگ بود ، اول کس را که
# ~~در اسلام از پادشاهان بلقب سلطانی خطاب کردند او بود از دار الخلافة
~~(5) .
# ~~ولادت او درشب عا شور (6) سنه احدی وسبعین وثلت مائه بود ،د رهفتم سال
~~از
# ~~ولایت بلکا تگین (7) . وپیش از ولادت او بیکث ساعت ، امیر سبکتگین
~~بخواب
# ~~دید ه بود : کهد ر میان خانه او را از آتشدا ن درختی بر امدی وچنان
~~بلند شدی، که
# ~~همه جها ن در سایهآ او پوشیده گشتی . از فزغ این (8) خواب ، چون بیدار
# ~~شد دران اند یشه بود، که تعبیرچه باشد؟ مبشری (9) درامد و بشارت داد :
~~که
# ~~حق تعا لی ترا پسری داد . سبکتگین شادمان گشت و گفت : پسر را محمود نام
# ~~کردم ، وهم در ان شب که ولاد ة او بود ، بتخانهآ ویهند (که درحدود
~~پرشاور بود) PageV01P228
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_224.png)

# ~~برلب آب سدره (1) بود، بشکست و او را مناقب بسیار مشهور است (2) ، و
# ~~طالع او با طالع (صاحب) ملت اسلام موافق بود . در سنه سبع وثما نین
~~وثلثمائه
# ~~ببلخ بر تخت پا دشا هی بنشست (3) وتشریف دار الخلافت پوشیده ، ودرین
~~عهد
# ~~مسند خلا فت با میر الموءنین القادر بالله مزین بود . چون به پادشا هی
~~نشست ، اثر
# ~~او در اسلام بر جهانیان ظاهر است (4) ، که چندین هزار بتخانه را مسجد
# ~~کرد، وشهرهای هند وستان را بکشاد، و رایان هند را مقهور گردانید،
~~وجیپال را
# ~~که بزرگ ترین رایان هند بود بگرفت ، ود ر من یز ید بخراسان بداشت
# ~~و بفرمود : تا هشتاد درم او را بخرید ند . ولشکر بجانب نهر واله و
~~گجرات
# ~~بر د ، ومنا ت را از سومنات بیاورد ، وچها ر قسمت کزد : یک قسم بر
# ~~د رمسجد جا مع غزنین نهاد ، و دیگر قسم بر در کوشک سلطنت، و یک قسم
~~بمکه
# ~~فرستا د ، و یکث قسم بمد ینه (5) . وعنصر ms210 ی د رین (6) فتح قصید  مطول
# ~~گفته است ، این دو بیت آورد ه شد :
### | نظم (7)
# # تا شاه خسروان سفر سومنات کر د %~% آثارغزو را علم (8) معجز ات کرد
# # شطرنج ملک با خت ملک با هزارشاه %~% هر شاه را به لعب دگرشاه مات کرد
# ~~و در(ین) سفر آنچه ازکراما ت (9) او ظاهرشد (10) یکی آن بود: که چون
# ~~از سومنات با ز گشت بزمین سند ومنصوره ، خواست تا بر راه (11) بیا بان
# ~~لشکر اسلام را ازان دیار بیر ون آو رد، بفر مود : (12) تا را هبر ان
~~(را) حاصل
# ~~کر دند . هند وئی نیش آمد ، ودلالت راه قبول کرد ، شاه (13) با لشکر
~~اسلام
# ~~روی براه آوردند(14) چون یک شبا نروز(ه1) راه قطع کردند رو رقت نزول
~~کردن
# ~~لشکر آمد ، چندا نکه آب طلب کردند به هیچ طرف نیا فتند) (16) سلطا ن
~~فرمود PageV01P229
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_225.png)

# ~~تا دلیل راه پیش آورد ند ، وتفحص فرمود (1) ، آن هند و که دلیل بود
# ~~گفت : من خود را فد اء بت منات کردهام (2) وترا و لشکر ترا (3) درین
# ~~بیا با ن آورد م ، که [به] هیچ طرف آب نیست ، تا هلا ک گردند .
# سلطا ن [فرمود و] فرمان داد : تا آن هند و را بد وزخ فرستا د (ند) ، و
# ~~لشکر را منز ل فرمود وصبر کرد تا شبد رامد ، از لشکر بیک طرف رفت
# ~~و روی بر زمین نهاد ، و از حضرت ذ والجلال والاکرام بتضر ع خلاص طلبید
# ~~چون شب پاسی بگذ شت (4) ، بر طرف شمال ازلشکر روشنائی ظاهر شد
# ~~سلطان فر .ود : تا لتکر درعقب او بدان طرف روان شدند . چون روز شد
# ~~حق تعالی لشکر اسلام را بمنزلی رسا نید که آب بود ، همه مسلما نان
~~بسلامت
# ~~ازان بلاخلا ص یا فتند ، رحمة الله [علیه] .
# حق تعا لی آن پادشاه را کراما ت وعلاما ت بسیار داد ه بود ، و از آلت
# ~~و عدت و تجمل آ نچه او را بود ، بعد ازو هیچ ms211 پادشا ه را جمع نشد (و)
# ~~د و هزا رو پا نصد پیل بود (5) بردر گاه (او و) چهارهزار غلام ترک وشا
~~ق (6)
# ~~که دز روز با ر (او) بر میمنه ومیسر ه تخت [او] با یستاد ند ی
# ~~(و ازین غلاما ن) دو هزار غلام با کلاه چها ر پر ، و با گر زهای زرین
# ~~برراستا * (7)1 و بود (ندی) و دوهزار غلام با کلاه دو پر با گرز ها ی
~~سیمین
# ~~بر چپا ی (8)او ایستا دندی .
# آن پاد شاه بمردی وشجا عت و تد بیر و رایها * صوا ب ، مما لکث
# ~~اسلام را که بر طرف مشارق بو د بگر فت ، و تما مت عجم از خراسان
# ~~وخوار زم وطبر ستا ن وعراق و بلا د نیمر وز و فا رس وجبال غور
# ~~و طخار ستا ن، همه د ر ضبط بند گان او آمد، و ملوک تر کستا ن اورا
~~منقاد
# ~~گشتند ، وپل برجیحون بست ولشکررا بز مین توران برد وقد رخان ترک با
~~او(9)
# ~~دید ا ر کرد . خاقان تر کستان جمله اورا خدمت گرد ند(10) ودر بیعت او
~~آمدند .

PageV01P230

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_226.png)

# ~~و با لتماس ایشا ن پسر سلجو ق را که همه خا نا ن (1) ترک بجلادت او
# ~~در مانده بودند ، با اتبا ع ایشان از چیحون بطرف خراسان بگذ رانید
# ~~وعقلاء آن عصر این (2) معنی را ازوی خطا دید ند ، که
# ~~ملک فرز ندان او درسر ایشان شد. و بزمین عراق رفت، وآن بلاد را فتح کرد
# ~~و عز یمت خدمت دار الخلافه کرد ، هم بفرمان امیر المومنین باز گشت
~~وبغزنین
# ~~آمد و د رگذ شت ، و مدت عمر او شست (و) پکسال بود، و عیهد ملک او
# ~~سی وشش سال بود(3) ، وفات اود رسنه احدی وعشر ین واربعمائه بود ، رضی
~~الله عنه.
# ~~حق تعالی سلطان السلا طین (4) ناصر الدنیا و الدین ابو المظفرمحمود بن
~~التتمش
# ~~(5) السلطا ن را برتخت سلطنت با فی ms212 وپایند ه دارد . آمین [و]رب
~~العالمین.
# الثالث محمد بن محمود
# ~~جلال الدولة محمد ، امیر (6) فاضل ونیکوسیرت بود ، و از وی اشعار عر
~~بیت (7)
# ~~بسیار روایت کنند، وچون (8) سلطا ن محمود علیه الرحمه (9) پد رش از دار
~~فنا
# ~~(بد اربقا) رحلت کرد، سلطان مسعود برادرش بعرا ق بود، ملوکو اکا بر
# ~~مملکت (10)محمودی با تفاق ،سلطا ن محمد را بتختغزنین نشا ندند در سنه
# ~~احدی وعشرین وار بعمائه . اما او مرد(ی) نرم مزاج بود، وقوت دل وضبط
# ~~ملک (11) نداشت . جماعتی که دوستد اران مسعود بود ند، بنزد بکاو مکتوب
# ~~فرستادند بعراق ، (و) سلطان مسعود از عراق بعز یمت غز نین لشکر کرد(12)
# ~~و روی بغزنین نهاد ، وچون خبر وصول وعزیمت او بغزنین رسید، محمد لشکر
~~را
# ~~مستعد گرد انید ، وپیش برادر باز رفت (13) ، و علی قریب حاجب بزرگ بود
# ~~وسر لشککر ، چو ن (به) تکینا باد رسید ، خبر آمد ن مسعود به لشکر گیا د
~~سلطا ن محمد
# ~~رسید ، محمدرا بگرفتند ، ومیل کشید ند ومحبوس کردند ، وعلی قریب لشکر
~~را به
# ~~طرفهرات با ستقبال سلطا نمسعود برد، چون بیکث منزل برسید ، بخدمت سلطان
~~رفت PageV01P231
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_227.png)

# ~~مسعود فرمان داد تا اورا بگرفتند . وجمله لشکر او را غارت کردند، و
~~درین
# ~~کرت مدت ملک اوهفت ماه بود ، و چو ن سلطان مسعود [شهید] د ر مار یکله
~~(1)
# ~~صاحب واقعه شد ، سلطا ن محمد را کرت دیگر اگرچه مکفوف البصر بود ببرون
# ~~آورد ندو بر تخت نشاندند. و لشکرارا) ازانجا بطرف غزنین آورد ، وسلطان
# ~~مودود بن مسعود ازغزنین بر عزیمت انتقام پد رش (پیش) عم [1و] باز آمد
# ~~ومصاف کرد او را بشکست ، واو را وفرزندان او را شهید کرد ، و در کرت
~~دوم
# ~~چها رماه پاد شاد بود و در گذشت (رحمة الله علیه) و مدت عمر او چهل
~~وپنج سال بود
# ~~وشهادت او درسنه اثنین وثلثین (2) و ار بعمائه ، والله اعلم.
# الرا بع الناصر لدین الله مسعود الشهید
# سلطان مسعود شهید ms213 را لقب النا صر لدین الله بود (3) ، وکنیت او ابو مودود
# ~~ومسعود نام اوبود ، وولادت او وبر ادر اوسلطان محمد انار الله برها
~~نهما در
# ~~یک روز بود . و سلطان مسعود شهید نور الله مضجعه در سنه اثنین وعشرین
# ~~و اربعما ثه به پاد شاهی نشست ، و او در سخاوت تا حدی بود ، که اورا
~~ثانی
# ~~امیر المومنین علی گفتند ی رضی الله عنه ، و د ر شجاعت ثا نی رستم .
~~گرز او را
# ~~هیچ مرد بیک دست از زمین برنتوانستی گرفت ، وتیر او برهیچ بیل آهنی
# ~~نه ابستادی (4) ، پد رش (سلطان) را از وی رشک آمدی
# ~~و اورا پیوسته سر کوفته مید اشتی ، و محمد را عزیز داشتی (5)، تا حدیکه
# ~~از دار الخلافه التماس نمود : که اسم محمد را ولقب اورا ، برلقب واسم
~~(6)
# ~~مسعود در مخاطبه مقدم دا شتد .
# ~~خواجه ابونصر مشکان روایت میکند : که چون این (7) مثال ، د ر بارگاه
# ~~محمود (ی) بخوا ند ند ، بر دل ما و جمله ملوک و ا کا بر حمل (8) آمل
~~PageV01P232
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_228.png)

# ~~چون آثار سلطنت و شهامت بر ناصیهآ مسعود زیاد ت بود . چون سلطا ن مسعود
~~از
# ~~پیش پدر بیرون آمد ، من که ابونصر مشکانم ، در عقب مسعود بر فتم و گفتم
~~:
# ~~ای شا هزاد 5! بسبب (1) این تاخیر لقب مبار ک ، در مثال خلافت ، بر دل
~~ما
# ~~بند گان عظیم حمل آمد سلطان مسعود گفت (2): که هیچ غمناک مباش، شنوده
~~یی که:
# ~~«الیف اصد ق انباء من الکتب» مرا فرمود : بازگرد، چون بازگشتم *درحال
# ~~وساعت منهیان از ان متابعت من مرمسعود را ، به سلطان خبر کردند (3) ،
~~مرا
# ~~طلب فرمود ، بخدمت رحمود رفتم فرمرد : که در عتمب مسعود چرا می رفتی ؟
# ~~وچه میگفتی؟ تمام ما جراءحال بی نقصان باز گفتم ، که از مخفی داشتن خوف
# ~~جان بودی . سلطا ن فرمود : که من میدا نم . که (در) این همه ابوا ب
~~مسعود
# ~~بر محمد تر جیح دا رد ، و بعد از فوت ms214 من ، مما لکک به مسعود خواهد رسید
# ~~این تکلیف برای آن میکنم : تا این محمد بیچاره در عهد من ، اند کث
~~حرمتی
# ~~وتمتی بیند ، که بعد من مسلمش(4) نخواهد شد ، رحمة الله علیهم (5)
# ابو نصر مشگان میگوید : که در (ین) حدیث از دوچیز عجب داشتم : یکی
# ~~ز جواب مسعود ، که مرا بوجه فضل (6) و علم گفت . دوم از شهامت
# ~~و ضبطمحمود، که باان مقد ار مشایعه بر وی مخفی نماند . سلطان محمود چون
# ~~عراق بگرفت، تخت آن ممالک به مسعود داد ، و پیش ازان شهر (7) هرات
# ~~وخراسا ن با سم او بود ، چون او بتخت سپاهان بنشست ، ولایت ری وقزوین
# ~~و همد ان ، و ولایت طارم جمله بگرفت ، ودیلمان را مقهور کرد ، وچند کرت
# ~~تشریف دا زالخلافة پوشید ، وبعد از فوت محمود بغزنین آمد ، و ممالکث
~~پدر
# ~~را ضبط کرد ، و چندکرت بهند وستا ن لشکر آورد، و غزو بسنت کرد ، وکرت
# ~~دوم بطبرستان و ماز ندران رفت ، و در آخر عهد او سلجوقیان خروج کردند
# ~~و سه کرت مصاف ایشان بشکست در حد ود مرو و سرخس ، بعا قبت چون
# ~~تقد یر این (8) بود : که ملک خراسان به آن (9) سلجوق رسد، د رطا لقان
~~PageV01P233
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_229.png)

### | شز نویان
# ~~با ایشا ن مصاف کرد ،سه روز متواتر قتال وجد ال (1) کرد، روز سیوم که
~~جمعه
# ~~بود ، سلطان منهزم شد ، و از راه غرجستان بغزنین آمد ، واز غایت خوف
# ~~که بر وی مستولی بود خزاین بر گرفت (2) و بطرف هند و ستان آمد ، و در
# ~~ما ریگله (بندگان) ترک وهند بروی خروج کردند ، و اورا بگر فتند ، و
# ~~محمد را در تخت نشا ندند ، و او را بحصار گیری (3) فرستاد ، ود ر شهور
# ~~سنه اثنین و ثلثین و ار بعمائه شهادت یافت ن ومدت ملک اونه سال بود و
~~چیزی .
# ~~[ومدت عمر او چهل و پنج سال بود] رحمة الله علیه (والسلام علی من اتبع
~~الهدی)(4)
# لخا مس مود ود بن ms215 مسعود بن محمود
# شهاب الدولت ابوسعد مودود بن ناصر لدین الله مسعود . چون خبر
# ~~شهادت پدر بشنید (5) . بر تخت پدر به پادشاهی بنشست (6) ، وسلطان مسعو
~~د
# ~~وقتیکه بطرف هند وستا ن میرفت ، او را در ممالکث غز نین ومضا فا ت (آن)
# ~~به نیا بت خود نصب فر مود(7) د رسنه اثنین وثلثین وار بعمائه به تخت
~~بنشست(8)
# ~~و بجهت انتقام پد ر لشکرجمع کرد، و روی بطرف هند وستان آورد ، (9) و با
~~سلطان
# ~~محمد بن محمود که عم او بود، و اوراحشمها *مخا لف ازحبس بیرو ن آو رده
~~بودند
# ~~وبر تخت نشا نده و پیش اوکمر یسته . و امراء [ خلاف] هند وستان اورا
~~منقا د
# ~~گشته ، وتر کان محمودی و مسعودی ، که باسلطان محمود غد ر وخلا ف کرده
# ~~بودند، جمله با او(10) جمع شده بودند، ومدت چهارماه اورا فرمانده گرد
~~انیده
# ~~میا ن مود ود و محمد عم او مصاف شد . حق تعا لی مودود را نصرت بخشید
# ~~درحدود ننگرهار (11) محمد گرفتار شد ، با جمله فرزندان و اتبا ع.
# سنلطان مود ود (12) کین پدر بازخواست (13) (و) کشندگان پدر را از ترک
~~PageV01P234
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_230.png)

# ~~و تا جیک (1) بقتل رسانید ، و اورا صیتی ونا می (ازان حاصل) شد، و مما
~~لکن
# ~~در ضبط او بود (2)، ومدت نه سال ملک راند ، و د رسنه احدی و ار بعین
# ~~و ار بعما ئه برحمت حق پیوست، و مدت عمرا وسی و نه سال بود ، والله
~~اعلم
# ~~[با لصواب] (3).
# لساد س علی بن مسعود ومجمد بن مودود بالشرکه (4)
# هر د و شاهزاده عم و بر ادر زاده را تر کان و اکا بر مملکت بتخت نشا ندند
~~(5)
# ~~و هر کس کاری بردست گرفت (و) چونایشان را رای و تد بیر و ضبط (6)
# ~~نبود ، خلل بحال لشکر و رضا یا راه یا فت . بعید از دوماه سلطان عبد
~~الرشید را
# ~~به تخت نشا ندند ، و ایشا نرا به قلعه باز فرستادند (واللد اعلم ms216
~~بالصواب) .
# السا بع عبد ا لرشید بن محمود
# ساطا ن بهاء الد ولة عبد الرشید بن محمود به تخت نشست در سنه احدی
# ~~و اربعین و اربعمائه ، و ا ومرد فا ضلوعا قل بود، و اخبار سما ع د اشت،
~~و روایت
# ~~کردی (7) ، (اما) قوت دل وشجاعت چندان نداشت. چون تبدیل (8) و تحویل
# ~~مملکتمتعا قب شد ، سلجوقیان را ازخراسان ، طمع ملک غزنین افتاد ، تخت
# ~~خراسان به داود (9)در رسید ، و الپ ارسلان پسرش لشکر کش پدر (10) شده
# ~~عزیمت غزنین کرد ند ، الپ ارسلان ازطرف طخارستان با لشکر انبوه درامد
# ~~پدرش داود از راه سیستان به بست آمد. سلطان عبد الرشید لشکرمستعد
~~گردانید
# ~~وطغرل را که یکی از بند گان محمود بود ، و در غایت جلادت بر ایشان
~~سالار
# ~~کرد ، بطرف الپ ارسلان فرستاد ، د ر پیش در: خمار(!1) الپ ار سلان را
# ~~بشکست، و از انجا به (12) بست آمد بر سبیل تعجیل ، چون با داود مقا بل
~~شد
# ~~دا ود از پیش او برفت ، واو در عقب او بسیستان رفت ، و بیغو (13) عم
# ~~داو د را بشکست . چون چنین دو سه فتح اورا برا مد بغزنین باز آمد
~~PageV01P235
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_231.png)

# ~~و سلطان عیدا لر شید را بگر فت و بکشت ، وخود بر تخت نشست ، ملک
# ~~او دو نیم سال (1) بود ، و [غایت) عمر او سی سال ، و الله اعلم.
# الشامن طغرل الملعون
# ~~طغرل بندە محمود بود ودرغایت جلادت و شجاعت بود ، و در عهد سلطان
# ~~مود ود (2) از غزنین به خراسان رفته بود ، و بخد مت سلجوقیان پیوسته ،
~~و
# ~~مدتی آنجا بود ومزاج جنگهاء ایشان را دریا فته ، و در و قت عبد الرشید
# ~~بغز نین باز آمد ، وعبد الر شید را بگرفت و بکشت بایاز ده شاهزا دهٔ‌ د
~~یگر(3)
# ~~و بر تخت غزنین بنشست وچهل روز ملک راند ، و بی رسمی وظلم بسیا ر
# ~~کرد ، اورا گفتند (ی) که تراطمع ملکث از کجا ا فتاد؟ گفت : و قتیکه ms217 عبد
~~اارشید
# ~~مرا بجنگث الپ ار سلان میفرستاد بامن عهد کرد ، و دست در دست من داده
# ~~بودخوف جان بر وی (چنا ن) غالب شده بود : که آواز لرزه از استخو انهای
# ~~او بسمع من میر سید (). دا نستم که از ین مرد بد دل هرگز کا ری و
~~پادشاهی
# ~~نیاید مرا طمع ملکث افتاد . چون چهل روز از ملک او بگذشت ، ترکی بود.
# ~~نو شتگین نام سلا حد ار بود ، پس پشت طغرل ایستاده بود ر5) ، با دیگری
# ~~یار شد ، طغرل را بکشتند (6) ، و سر او بیرون آورد ند ، و بر چوبی
~~کردند
# ~~و گرد شهر گرد انیدند تا خلق ایمن شد ند ، والله اعلم ( با لصو اب
~~والیه
# ~~المرجع والمآب).
# لتا سع فرخزاد بن مسعود(7)
# ~~چون خد!ی تعالی بد کرداریهاء طغرل به وی رسانید ، وخلق را از جور
# ~~و ظلم بی نها یت او خلاص داده (8) ، (از) شاهزاد گان مسعودی دو کسر در
~~قلعهآ
# ~~برغند(9) باقی بودند : یکی ابراهیم ، دوم فرخ زاد ، وطغرل ملعون بجهت
~~PageV01P236
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_232.png)

# ~~کشتن ایشا ن، جماعتی به قلعهآ برغند فرستاده بود ، تا ایشا نر اهلاک
~~کنند . کوتوالی
# ~~که دران قلعه بود ، یکد و روز (1) دران باب تأ ملی کرده بود . وآن
~~جماعت
# ~~را بردرقلعه بد اشته ، بر قرار آنچه دیگر روز به قلعه آیند ، و آن
~~فرهان (2)
# ~~بدرا بامضا رسانند ، که نا گناه مسرعان در ر سید ند وخبر کشتن طغرل
~~ملعون
# ~~بیاوردند..
# چون آن ملعون در غزنین بر دست نوشتگین کشته شد ، اکا بر مملکت
# ~~و ملوک وحجاب ، تدبیر پادشاهی کردند معلوم شد : که د و تن در قلعهٔ‌
~~برغند
# ~~با قیست (3) ، جمله روی به قلعهٔ‌ برغند نها د ند ، وخوا ستند کها بر
~~اهیمرا
# ~~بتخت نشانن ، اما ضعنب برتن مبرارک او استیلا یا فته بود وتو قف را
~~مجال
# ~~نبود [که] فرخزاد را بیرون آوردند و مبار کباد سلطنت گنمتند . روز شنبه
~~نهم
# ~~ماه ذی القعده سنه ثلاث و ار بعین ms218 و ار بعمائه [سلطان فرخزاد را بر تخت
# ~~نشا ند ند] او مرد (ی) حلیم وعادل بود ، چون بتخت نشست، ولایت زا
~~ولستان
# ~~که بسبب عوارض (ومونات) (4)خراب شده بود ، خراج آن ببخشید تا
# ~~آباد ان شد ، و اطراف ممالک درضبط آورد ، و باخلق نیکوئی کرد (و)
# ~~هفت سال ملک راند ، ناگاه بزحمت قولنج برحمت حق پیو ست . د ر سنه
# ~~احدی وخمسین و اربعما ثآه (و) مدت عمر او سی وچهار سال بود، رحمة الله
~~علیه.
# حق تعا لی سلمطا ن سلاطین روی زمین ، نا صر الد نیا والدین ، ظل الله
# ~~فی العالمین ، شهاب سماء خلافت، ناشر العدل و الرأفة ، محرزمما لکث
~~الدنیا
# ~~مظهر کلمة الله العلیا ،ذی (الامن) والامان ، لاهل الایما ن، وارث: لکث
~~سلیمان
# ~~ابو المظفر محمود شاه بن التتدشر(5) السلطان را سالهای بسیار بر سریر
~~ملک
# ~~داری . با تو فیق عد ل وا حسان باقی دا راد . الحمد لله العلی الکبیر
# ~~[والله اعلم با لصواب ].

PageV01P237

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_233.png)

# العاشر السلطان ابر اهیم سید السلاطین
### | (رحمة الله علیه)
# ~~اسمای اولاد سلطا ن ابراهیم : محمود ، اسحق ، یوسف ، نصر ، علی ، شهزاد
~~(1)
# ~~خورشید (2) ملکث ، خوب چهر ، آزاد مهر ، ملک (3) چهر ، آزاد چهر
# ~~(4) فیروز شاه (5) تورا ن ملکث ر6) ، ملک زاد ، شمس الم لمکث
# ~~شیر ملک (7) ، ملک شیر (8) ، مسعو د ، ایران ملک ، گیها نشاه
# ~~جها نشا ه ، میرا نشا ه ، تغا نشاه (9) ، ار سلا نشاه ، طغر لشاه
# ~~قتلع شا ه ، موید شاه ، سلطا نشاه ، ملکث شاه ، خسر و شاه ، فرخشاه
# ~~بهر امشاه ، دولت شاه ، طغلشا ه (10).
# ساطان ظهیر الد ولة و نصیر الملة رضی الدین ابر اهیم بن مسعود
# ~~علیه الرحمه ، پاد شاه بزر گ (و) عالم وعاد ل و ذاضل وخدای ترس و مهر
~~با ن و
# ~~عا لم دوست ، و دین پرور و دیندار بود ، چون سلطان فرخزا د بتخت نشسته
# ~~بوذ ابراهیم را از قلعة برغند به قلعهٔ‌ نای (11) آورده بودند . چون
~~امیر فرخزاد
# ~~فوت شد ، همه باطن ها ms219 بر سلطنت ابراهیم قرار گرفت . سرهنگ حسن
# ~~بخد مت او رفت ، با تفا ق اهل مملکت او را از قلعهٔ‌ نا ی بیرون آوردند
# ~~روزد وشنبه بر طالع همایون (12) در صفهٔ‌ یمینی بر تخت (ب) نشست، وروز
# ~~دوم شرط ما تم امیرحمید فرخزاد بجای آورد، و تربت (او) وآباء و اجد اد
# ~~خود زیارت کرد ، و همه اعیان و اماثل در خد مت او پیاد ، بر فتند
# ~~به هیچکس التفا ت نکر د ، بد ین سبب هیبتی (13) در د ل خلق متمکن شد
~~PageV01P238
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_234.png)

# ~~و چو ن خبر او به داود سلجو قی ر سید د رخرا سا ن ، معارف فر ستاد
# ~~و با اوصلح کر د ، وبعد از داود الپ ارسلان ، بران عهد ثا بت بود
# ~~و مما لک اجد اد خود در ضبط آور د و خللی که (1) در مملکت افتاده بود.
# ~~بسبب حواد ث ایا م ر و نایع عجیب جمله د ر عهد او بقرار باز آمد ، و
~~کار
# ~~مملکت ممود ی از سر تا ز ه شد ، خرابی ها (ی ولایت ) عمارت
# ~~پذیرفت ، وچند با ره (و) قصبه بنا کرد (2) ، چون خیر آبا د[حرز آباد]
# ~~و ایمن آباد(3) و دیگر اطزاف .
# در عهد او عجایب و نواد ر بسیار ظاهر شد ، و داود سلجوقی که برق
# ~~جهنده را سانست ، د ر تا خت و باخت و جد ال (4) و قتا ل و ملک گیری
# ~~در عهد ابرا هیم (او) بر حمت حق پاوست . و ولاد ت ابراهیم د رسال فتح
# ~~گر گا ن سنه اربع و عشرین و اربع مائه بود بولایت هرا ت . و آن پادشاه
~~را
# ~~چهل د ختر بو د و سی و شش پسر . جمله د ختر ان او بسا دا ت کر ام
~~وعلماء
# ~~نا م د اد، ویکی ازان ملکا تدر حبا لهآ جد سیوم (5) منهاج سراج بوده
# ~~است ، وسبب نقل اجد ادکاتب از جوزجا ن بدین سبب ms220 بود : که امام
# ~~عبد الخالق جوز جانی که با لا ء طاهر آبا د غز نین خفته است د رجوز جان
# ~~بخواب دید ، که ها تفی او را گفت : که برخیز بغزنین رو ، و زن خواه !
# ~~چو ن بیدار شد ، ظنش افتا د ، که مگر این خواب شیطا نیست ، تا سه روز
# ~~سه کر ت متواتر این خواب بدید ، بر حکم این خوا ب بغز نین آمد ، و یکی
# ~~ازان دختران در حکم او آمد و اورا ازان ملکه پسری آمد ، ا بر اهیم
# ~~نا م کرد ، و این ابرا هیم پدر.- و لا نامتها ج الد ین عثما ن بن
# ~~ابر اهیم بود ، ر حمة الله علمیهم اجمعین ومولا نا منها ج ا لد ین پدر
# ~~مولابا سراج الدین اعجوبة الزمان ، پدر منهاج السراج بود (6) و سلطان
# ~~ابراهیم رحمة الله علیه پادشاه مبارکثعهد بود ، وملک او چهل ودو سال
~~بود PageV01P239
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_235.png)

# ~~ومد ت عمر او شست سال بود ، و وفات او در سنه ا تنین وتسعین و ار
~~بعمائه
# ~~بود . و السلام .
# الحادی عشر علاء الدین مسعود الکریم
# ~~بن ابراهیم [خواهر سلطان سنجر مهد عراق د رحبا لهآ او بود ، و او را
~~مسعود
# ~~کریم خطاب بود] پادشاه نیکو اخلاق ومبارک عهد وگزیده اوصاف و
# ~~باداد وعدل و انصاف. و د رعهد خلافت المستظهر بالله اهیر المو منین
~~احمد بن
# ~~المقتد ر به پا دشاهی نشست، و حیا و کرم بافراط داشت ، و رسوم ظلم را
# ~~که پیش از و وضع شده بود جمله بر اند اخت . وعوارض قلمی که زواید
# ~~بود ، در تمامت سر بند (1) محمود [ی] و زاولستان همه محو کرد ، و باج
# ~~کل نواحی (2) مما لک ببخشید (3) ، وکل ملوک (وامراء) واکا بر ممالکث
# ~~را بر قراریکه د ر عهد سلطا ن ابراهیم بوده بگذاشت ، و رسوم پاد شاهی
# ~~هر چه نیکوتر پیش گرفت .
# امیر عضد الدوله را امارت هند وستان مسلم داشت ، و در ایام دولت ms221 او
# ~~حاجب بزرگ فوت شد ، و حاجب طغا تگین از آب گنگ عبره کرد بجهت
# ~~غزو هند وستا ن بجائی رسید که جز سلطان (سحمود) هیچ لشکر ا نجا نرسیده
# ~~بود ، و همه امور ملکن در عهد او به نظام (4) بود ، و هیچ دل مشغول از
# ~~هیچ طرف نشد ، و ولادت او بغز نین بود ، در سنه ثلا ث وخمسین وار
~~بعمائه.
# ~~و مدت ملک اوهفده سال بود، (و) در سنه تسع وخمسمائه برحمت حق پیوست
# ~~وخواهر سلطان سنجر (سلجوقی) که اورا مهد عراق گفتند ی ، د رحبا لهآ او
# ~~بود [والسلام والله اعلم] (5) .

PageV01P240

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_236.png)

# الثا نی عشر ملک ارسلان
# ~~[ملکث ار سلان] بن سلطان مسعود ابوالملوک در سنه تسع وخمسمائه بملک
# ~~نشست ، وگر مسیر و ممالک غزنین د ر تصرف آورد ، و بهر امشاه که بر ادر
# ~~او (11، بود از پیش او در خراسان رفت بنزدیک سلطان سنجر رحمه الله، (و)
# ~~در عهد ملکث ار سلان حوادث شگرف زاد ، یکی آن بود که از آسمان
# ~~آتش وصاعقه آمد ، چنا نچه (2) بنان آنش تمام بازارها ء غزنین بوخت
# ~~و دیگرحوادث و اتفاقات بد درعهد (3) او ظا هر شد چنا نچه خلق از دولت
# ~~او نفرت گرفتند ، و او بغا یت بشها مت و جلادت و شجاعت و مبا رزت
# ~~موصوف بود ، چون بپادشا هی نشست ، با ماد رسببی که مهد عراق بود
# ~~استخفاف کرد ، بدان سبب سنجر خصم اوشد ، و بهر امشاه را مدد کرد و
# ~~بغزنین آمد ، وملک ارسلان با او مصاف کرد وشکسته شد ، وبطرف
# ~~مند وستان رفت (و) منکوب گشت ، و در سنه احدی عشر وخممائه فوت
# ~~شد ، ومد ت ملکث او دوسال برد، ومدت عمر او سی و پنج سال . والله اعلمم
~~.
# الثالث عننر بهرامشناه
# ~~معین الدولت (4) بهرام شاه خوبروی ومردا نه و با ذل و رعیت پرور بود ،
~~ودر
# ~~اول حال که ملک ار سلان بعد از فوت پدرخود سلطان مسعود کریم بتخت نشست ms222
# ~~بهرام شاه بخر اسا ن رفت وتخت خراسان بغرو بهاء سلطا ن سعید سنجرانا
~~رالله
# ~~برها نه مز ین بود. بهر ام شاه [بخر اسا ن رفت] مدتی بر در گاه او بود،
~~سلطان سنجر
# ~~لشکررا بجا نبغزنین کشید ، وملک (ارسلان) بعد ازمصافمنهزم شد، و بهر
~~امشاه
# ~~بتخت نشست، وسنجر او را اعز از کرد، و سید حسن علیه الرحمه این قصیده
~~خواند
# ~~در بار گاه بحضورسلطان سنجر علیه الرحمه (5) (یکث بیت آورده شد) بیت :
# منادی بر امد ز هفت آسمان %~% که بهرامشاهست شاه جها ن
# ~~سنجر به خراسان باز رفت ، و بهر امشاه مملکت درضبط آورد ، و بطرف هندو
~~ستان
# ~~غزوها کرد ، ومحمد با هلیم (6) راد ربیست وهفتم (7) ماه رمضان سنه اثنی
~~(8) عشر PageV01P241
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_237.png)

### | غز نویان
# ~~وخمسمائه بگر فتو بند کر دو بهعا قبتش بگذاشت ، و ولایت هند وستان تما
~~م اورا
# ~~داد (او) با ر د یگر عاصی شد، وقلعهٔ‌ نا گور در ولایت سو الکث (1) بحد
~~بیره (2)
# ~~بناکرد ، واورا فرزند ان واتبا ع بسیار بودند . بهر امشاه بر عزیمت
~~قلعهآ او به
# ~~هند وستان آمد، و محسد باهلیم بحد ود ملتا ن پیشرفت ، وبا بهر ام شاه
~~مصاف کرد
# ~~حق تعا لی کفران نعمت بوی رسانید، محمد با هلیم با ده(33) پسر و اسپ
~~وسلاح در
# ~~روزجنگ در زمین برینی (4) فرو رفت چنا نچه بیش از وینشان نماند. بهر ام
~~شاه
# ~~بغز نین باز آمد ، اور اباملوک غور قتال ومصاف افتاد ، پسرش دولتشاه
~~کشته شد
# ~~و در ان یکث سفرسه کرت از پیش سلتا نعلاء الدین (غوری) منهزم گشت-
~~وشزنین
# ~~بدست غور یا ن افتاد وجمله را بسوختند وخر اب کردند(و) بهر امشاه بهند
~~وستان
# ~~ر فت ، چون لشکر غور پان باز گشت، به غز نین باز آمد و فوت شد، ومدت
~~ملک او
# ~~چهل ویکسال بود[ والله اعلم ] (5).
# الابع عشخروشاه بنهرامشاه
# رولککه %~% فمورش و
# سلعان یمین الدو لة (والدین) (6) خسر وشاه در ا ثنین و خمسین ms223 وخمسما ئه
~~PageV01P242
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_238.png)

# ~~بتخت نشست ، چون ملوک و سلاطین غرر انار الله براهینهم مملکت آل محمود
~~را
# ~~د ر تز لزل انداخته بود ند . و غز نینراو بست و ز مین داور و تکین آباد
~~(1) ازدست
# ~~ایشان بیر ون کرده (2) و خراب گردانیده (3) و وهن بدان دولت راه یا فته
~~(بود)
# ~~ورونق ملک برفته . خسرو شاه چون یتخت نشست ضعیف بود، ملک را ضبط
~~نتوانست
# ~~کرد، وجماعت غزان برخراسان استیلا آورده بودند ، عهد سلطان سعید سنجر
# ~~گذشته بود ، فوجی بطرف غزنین آمد، وخحسر وشاه با ایشا ن مقا ومت
~~نتوانست
# ~~کرد، بطر ف هندوستا ن آمد ، وغزنین ازدست او بیرون شد ، بد ست غزا ن
~~افتاد
# ~~ومدت د واز ده سال ا یشا ن د اشتند ، تا سلطا ن سعید غیاث الدی:: محمد
~~سام انا ر الله
# ~~برها نه لشکر از غور بطرفغز نین آورد ، ولشکر(4) غزرا بشکست وغزنین
~~بگرفت
# ~~وسلطا ن سعید معز الدین محمد سام را بتخت غزنین بنشا ند، وخسر وشاه به
~~لوهور
# ~~هندوستان آمده بود ، ملکثا ودفت سال بود ، برحمت حق پیوست. واللهاعلمم
~~با لصواب
# حق تعا لی [مملکت] پادشاه مسلما نان ناصر الدنیا والدین را باقی و پاینده
# ~~داراد . آمین و رب العالمین .
# # جهانیشاه   حمه وشاه  هرامشاه حروشاه %~% مسعودشاه %~% ملکت ه
# ~~تاج الد ولة سلطان حلیم خسر وملکثنور الله مرقده به لوهور بتخت نشست
~~واو پادشاه
# ~~درغایت حلم و کرم بود، وحیاو عشرت دوست و صفات (حمیده بسیا ردا شت
# ~~اما چون) برساقه (5) (دولت ) خا ندان خود ا فتاده بود، از وی ذکری جمیل
# ~~(نما ند) ودولت آن دودمان بدو منقضی (6) شد و فتور در کار سلطنت او به
~~آخر
# ~~ظهور پذیرفت، و جمله امراء وکا رد اران ملک او از اتراکث و احرار از وی
# ~~مسترید (7) گشتند ، وخادمان وحران ، امارت ولایت و فرماند هی ملکن
# ~~بردست گرفتند ، و او دایما در عشرت بافراط مشغول بود .

PageV01P243

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_239.png)

### | غزنویال
# سلطا ن سعید معز الدین ms224 محمد سام طاب مرقده ، هرسال از غزنین می آمد
# ~~و ولایت هندوستا ن را و سند (1) ضبط میکرد ، تا در شهور سنه سبع وسبعین
# ~~و خمسمائه بد رلوهو رآمد، و پیل و پسر از خسرو ملک بستد و باز گشت، تا
# ~~در شهور سنه ثلث وثما نین لشکر به لوهور (2) آورد ، ولوهور فتح کرد ، و
# ~~خسرو ملک را بعهد بیرون آو رد ، وبطرف غزنین فرستاد و ازانجا بحضرت
# ~~فیروز کوه که دارالملک سلطان بزر گ غیاث الدین محمد سام بود روان
# ~~کرد، وغیاث الدین فرمان داد : تا خسر و ملک را به قلعهآ بلروان غرجستان
~~(3)
# ~~محدو س کردند . (و) چونحادثهآ سلطان شاه در خراسان ظاهر شد ، و
# ~~سلاطین غور نورالله مضجعهم (4) روی بد ان مهم آوردند ، سلطان خسر و
~~ملمکث
# ~~را شهید کردند ، در شهررسزء ثمان وتسعین وخمسمائه ، و پسر او بهر امشاه
~~را
# ~~که درقلعهآ سیفرود (5) غورمحبوس بود هم شهید کردند ، و خاندان
# ~~آل ناصر الدین سبکتگین [طاب ثراهم ]مند رس گشت، و شاهی (6) ایران وتخت
# ~~هندوستان وملک خراسا ن بملوک شنسبانی (7) رسید . انار الله براهینهم .
# ملک تعالی سلطان سلاطین (اسلام) نا صرالدنیاو الدین را سالهاء
# ~~بسیار بر سریر ملکداری باقی وپاینده داراد (8) [ آمین و رب العا لمین
# ~~والله اعلم بالصواب] (9) .

PageV01P244

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_240.png)

# الطبقة الثانیة عشر السلحو قیه
# یسم الله الرحمن الرحیم
# ~~الحمد لله رازق کل مرزوق ، و خالق کل مخلوق ، و واهب الملکث مدت
# ~~آل سلجوق ، والصلوة علی محمد الصادق الصدوق ، و السلام علی آله و
# ~~اصحا به ما طلع سهی وعیوق.
# چنین میگوید : ضعیف ترین بند گان درگا ه ربا نی، منهاج سر اج جوز جانی
# ~~عصمه الله عن الزلل والتوانی ، که نوبت مملکت به تقد یر ایزدی، هر یک
~~چندی
# ~~باهل دود مانی واصحاب خاند انی واصل میشود ، ودولت مرغی را ماند ، که
# ~~هرچند روزی برشاخ دیگر آرام گیرد ، تا مسند اما رت و متکاء سلطنت بی
~~متصرف
# ~~شهم ، وبی تکلف باسیاست وسهم نماند ، و آنچه ms225 بصلاح امور عامهآ خلق وکا
~~فهآ
# ~~رعا یا عا ید شود مرتب میباشد والحمد لله علی نعمته المتواتره .
# صاحب تاریخ نا بی که ابن هیصم (1) بود ، چنین نقل کرده است : که چون
# ~~سلطان غازی سعید محمود سبکتگین انار الله برها نه از جیحون عبره کرد و
~~بلاد
# ~~ماوراء النهر اورا صاف شد ، قدرخا ن برادر ایلک ماضی بود از دوذ مان
# ~~افر اسیا بی پیش آمد ، ومیا ن جانبین پیمانها بطریق مودت وصورت موا فقت
# ~~استحکام وصلاح پذیرفت ، هردوبهم دید ارکردند . چون قدر خان با او پیوست
# ~~بعد از بار عام سلطان خالی فرمود ، میان ایشان خلوت خاصی شد، و مصالح
~~کلی
# ~~ایر ان وتوران باز گفتند . قدر خان ازخد مت سلطان اقتراحات (2) نمود،
~~یکی
# ~~ازا ن اقتراحات آن بود ، که پسر سلجو ق ترکما ن را با اتبا ع او از
~~دیار
# ~~ماو راء النهر وترکستان بجانب خراسان برد، و این اتباع سلجوق و پسر
~~اوقومی
# ~~بود ند: که نشست ایشان به نور(3) بخارا بود ، و همه متابع و مطیع آل
~~سامان بود ند
# ~~و د رینوقت پسرسلجوق مردی رسید ه بود ، ازجلادت ومبارزت وتیرو تیغ
~~اوهمه
# ~~ملوک تر کستان و افر اسیا بیان مدام در خوف بودند ، مرغ و آهو در بیدا
~~PageV01P245
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_241.png)

# ~~از تیرا و(1) خلاص نیافتی . چون باد دمان و ابرغران بر شکاری و خصم
~~کاری
# ~~درامدی ، و با هر مرد که دست آویزی کردی ، دست او بر امدی .
# و د رین روز گار که قدرخان بخد مت سلطان پیوست ، و جمله در خد مت
# ~~رکاب ساطا ن به سراپردهٔ‌ خاص میر فتند ، آن پسر سلجوق در پیش میراند ،
~~کلاه
# ~~تر کما نی کژ کرده (2) و برسرنهاد ه، و بر مر کبی چون پار کوه بر نشسته
~~، چون
# ~~برق جهنده و شیر دمنده . چنا نچ، حشم هرد و لشکر ایران وتوران در چا
~~بکی
# ~~و سواری او جیران گشته بو دند .
# ~~چون قدر خان از ms226 سلطان التماس نمود بوفا پیوست ، همان ساعت که قدرخان
# ~~مراجعت کرد ، پسرسلجوق را فرما ن رسانید ، تا درخیمه موقوف کردند
# ~~و فر مان داد : تا بنه و اتبا ع اوبا لشکر محمود ی از جیحون باطرا ف
# ~~خراسان عبره کنند ، و بر ایشان جمله موکلان فرمو دند: تا ایشا نرا
~~محافظت
# ~~نما یند . چون به شط جیحون رسیدند ، در خد مت رکاب بند گان محمودی
# ~~عبره کردند ، بوقت آنچه فرما ن شده بود تا پسر سلجوق در کشتی نشیند با
~~اتباع
# ~~و اشیا ع (3) خود . ارسلان خان حاجب (4) خرا سان بود و بزرگتر بندگا ن
# ~~سلطان بود ، بخدمت سلطان عرضه داشت : که این چه پاد شاه میفر مود از
~~رای
# ~~صایب (5) بنده را دور مینماید ، که بدست خود خصما ن ملک خود را
# ~~بر ممالک فرزندان خود استیلا داده است ، و بعا قبت پر یشانی آن مملکت
# ~~ازین طایفه باشد . سلطان فرمود که رای تو چیست؟ ار سلانخا ن حاجب (6)
# ~~خرا سا ن گفت : که رای من آنست : که جمله را فرمان باشد ، تا در کشتی
# ~~نشا نند وغرق کنند ، و انگشتان ابهام جمله ببرند ، تا بیش تیر نتوانند
~~انداخت.
# ~~سلطا ن فرمود : که ارسلان توسخت دل مرد ی !عهد شکستن و بیچا ره کشتن
# ~~کا ر پادشاهان با حمیت ومردان با شهامت نباشد ، و قضا را بمردی وعذر
# ~~رد نتوان کرد . پس چون پسر سلجوق را ازجیحون گذ رانیدند ، فرما ن شد
# ~~تا اورا بملتان آوردند ، و بنو اعمام ودیگر اتبا ع اورا بدیا ر خرا سا
~~ن PageV01P246
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_242.png)

# ~~چون نثا پور(1) وباورد، و اطراف خر اسان با او(2) مواضع چراخوار تعیین
~~شد .
# چو نن حق تعالی خوا سته بود : که ایشا ن بعا قبت بزرگ شوند ، واز تخمهآ
# ~~ایشان سلاطین (و) ملوک کا مگار د ر رسند ، اگرچه سلطان محمود بعدازان
# ~~پشیما ن شد ، سود نداشت فلا مرد لقضائه .
# اما م ابوالفضل بیهقی رحمه الله چنین آورده ms227 در تار یخ ناصری : که
# ~~چون سلطان محمود انار الله برهانه چهار هزار بنه سلجو قیان را از جیحون
# ~~بگذ رانید مهتر ایشا ن چهار تن بودند : یغمر (3) و بوقه وکوکتاش و قزل
# ~~و باطراف خراسان مرغزار ها بر ایشان قسمت فرمود ، و ایشا ذرا بملوک
# ~~خراسان سپرد ، فرمان دا د: تا از هیچ نوع سلاح بر ندارند، و مهتر ایشان
# ~~که پسر بزرگ سلجوق بود ، و بمردی داستانی ، او را بملتان فرستاد با دو
~~پسر
# ~~ایشا ن هم درملتا ن بعد از مدتی در گذشتند ، بقیهآ ایشان که بماوراء
~~النهرمانده
# ~~بودند ، هرسال ازنور (4) بخارا به د رغان خوارزم آمد ندی به چرا خور
# ~~و ایشان را به ملک جند که شاه (5) نام بود ، خصومت اصلی بود .
# در عهد سلطنت مسعود شهید طاب ثراه ، ا میر خوارزم پسر التو نتاش
# ~~در سلطان عاصی شد ، سلجوقیان با او دران عصیا ن یار شد ندو در سال سنه
# ~~خمس وعشرین و اربع مائه ا یشا نرابموضعی از بلاد خوارزم که آنرا رباط
~~ماشه
# ~~گویند چرا خوار داد . چون ملک جند را از حال ایشا ن خبر شد بر ایشان
# ~~تاخت و بقدرهشت هزار مرد از ایشا ن بکشت، اند ک عد دی ما ندند ، و د ر
~~کار
# ~~خود متحیر گشتند . امیر خوارزم ها رون عاصی پسر التونتا ش کشته شد
# ~~سلجوقیان را بودن بدیا رخوارزم ممکن نبود ، و ازخو ف پسران علی تگین
# ~~که ملکث بخارا بود به خانان افرا سیا بی نتوانستند رفت ، بضرورت بطرف
# ~~نسا ومر و آمدند ، بقدرهفتصد سوار با بنه واتبا ع خود ، و یغمر که
~~ازامراءا یشان
# ~~برد د ر گذشته بود از و ی پسری مانده . چون آن جماعت از طرف خوارزم
# ~~بجا نب نسا و مر و آمد ند، پسر یغمرر اطاقت مقاومت ایشان نبود، بدان
~~سبب کها گرچه PageV01P247
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_243.png)

# ~~اندک عد دی بودند ، اما طوایف دیگر ینا لیان (1) و غیر آن بد ms228 یشان
~~پیوسته
# ~~بودند، پسر یغمراز پیش ایشان بطرف عراق رفت، وری بگر فت، و سلجوقیان
# ~~بر سر آن بیا بان بچرا خور مقام کردند، و حق تعالی ایشا نرا قوت داد، و
~~ممالک
# ~~خراسان درضبط آوردند ، وشرق و غرب آنچه ممالک اسلام بود ، بتمام
# ~~وکمال در تصرف فرزند ان ایشان آمد ، چنا نچه نام ایشان بر دفتر ایام تا
~~روز
# ~~قیام با قی ماند . والله یوتی ملکه من یشاءوهوعلی کل شیء قدیر (2) و
~~السلام .
# لاول طغرل بن میکا ئیل
# صاحب تا ریخ نا صری امام ابوالفضل بیهقی رجمه الله چنین می آرد : که
# ~~درا نچه سلجوقیا ن بسر بیا بان خراسان آمدند، و پسر یغمر از ایشان
~~منهزم برفت
# ~~مهتر ایشان سه تن بود ند : دو برادرطغرل و دا ود(3) پسران میکائیل، وعم
~~ایشان
# ~~یبغو(4) ، هرسه با تفاق بخدمت سلطان مسعود پیوستند و معتمد ی فر ستاد
~~ند
# ~~و سلطا ن از گرگان به نشا پورآمده بود، ایشان ازخد مت سلطان به
~~نساوفراوه (5)
# ~~و مواضعی که برسر بیا با نست اقطا ع خواستند ، ودرمکتوب اسم خود را
# ~~چنین نوشتند : که طغرل و یبغو و داود موالی امیر المومنین (به) خد مت
~~عرضه
# ~~میدارند . حق تعالی بزرگی و گردن کشی در دماغ ایشان مرکب گردانید ه بود
# ~~و آن معنی چون بخدمت سلطان عرضه افتا د حالی فر مود: تاایشا ن را به
~~لطف
# ~~زبانی دادند ، و یا زده (6) هزار مرد سوار با سالار بکتغدی (7) نامزد
~~فرمود PageV01P248
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_244.png)

# ~~درشهورسنه عشر ین وار بعمائه. چون لشکر بدیشان رسید جنگ سخت کردند ،
~~هزیمت
# ~~برلشکرسلطا ن افتاد ، بضرورت سلطان با ایشان صلح کرد، و نسابه طغرل داد
~~، و
# ~~دهستان به داود ، وفراوه (1) به یبغو. وسلطان بطرف بلخ رفت ، وهندوستان
~~به پسر
# ~~خود سلطا ن مودود داد ، درشهورسنه تسع وعشرین واربعماثآه سلجوقیا
~~ذشهرها *
# ~~کنا ربیا بان ، چنا نچه مرو وسرخس بگرفتند، وخراسان التماس نمودند .
~~سلطا ن
# ~~سباشی حاجب (2) را با لشکرگران بدفع ایشا ن ms229 فرستاد، میان ایشان مصاف شد
# ~~سلطان منهزم گشت، و سلجوقیا ن برخراسان مستولی گشتند، و ابراهیم ینال
~~(3)
# ~~را به نشاپور فرستأدند تا ضبط کرد، و در عقب او طغرل به نشا پورآمد و
~~بتخت
# ~~نشست و یاد شاه شد ، وخطبه بنام او گفتند، و داود را به سرخس فرستاد ،
~~ویبغو را
# ~~نا مزد مر وکرد، وخراسان .رضبطگر فتند، و از تصرف بندگان مسعودی یک
# ~~نصف ازان مملکت برفت . و السلام .
# لثانی داود جغر بیگ بن میکا ئیل
# ~~چون داود ازخدمت برادر خود بضبطکردن مرو وسرخس آمد ، وسلطان به بلخ
# ~~بود، رسولی بنزد یک او فرستا د تا مگر اصلاح پذپرد ، داود در حوالی
# ~~مرو بود با لشکر خود، و تمامت دلیریها او میکرد، بدر مرورفت ، سحرگاه
# ~~بود ومقری بسالاء منا ره این آ یت میخواند : یا داود
# ~~اناجعلنا ک خلیفة فی الارض فاحکم بین الناس (4) . چون نام خود شنید
# ~~پرسید از دانا یی که معنی این چه با شد؟چون با و باز گفتند ، بار دیگر
~~شمشیر
# ~~بر کشید ، و در عقب حشم سلطان که در مرو بود برامد ، وجمله را درزیر
~~تیغ
# ~~آورد . درین وقت که رسول ساطان از بلخ بنزد یکث او آمد ، مقری بود آنجا
# ~~این آیت برخواند که : توتی الملک من تشاء (5). رسول سلطان مسعود او را
~~دید PageV01P249
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_245.png)

# ~~نمد زین د رزیر افگنده . و زین خود را بیک طرف نهاده ، گاه سربر
# ~~زمین می نهاد ومی خفت وگاه بر میخاست تکیه بر زین میکرد ، و گاه پر تیر
# ~~راست میکرد . رسول سلطان چون پیغام تمام کرد جواب طلبید ، داودگفت:
# ~~آن مقری توتی چه میخواند ، آنرا بنویسیر ! دبیر این آیت : قل اللهم ما
~~لکث-
# ~~الملک (1) را بر کاغذ بنوشت وبدست رسول د اد . چون بخدمت سلطان
# ~~مسعود رسید ، و حالات و سکنات داود باز گفت ، و جواب آن بتمام آن آیت
# ~~د ر نظر آورد ، دا نست که عهد د ولت محمودیان از دیا رخراسان به آخر ms230
# ~~رسیده ا ست، دل از خراسان بر گرفت .
# ~~چون مروو سر خس ، تمام سلجو قیا ن را مسلم شد، داود قصد خراسا ن بالا
# ~~کرد ، در اثناء آن دلاوری کرد ، و یازد ه هزار سوار از اثناء راه ، بار
~~دپگر
# ~~در کشید و بدر بلخ آمد ، و سلطان و تمام ملوک وحشم او در بلخ بودند،
~~پیلی
# ~~بود در اطراف شهر بموضعی بسته و یک پیلو ان بر پشت او در خوابشده ،
~~داود
# ~~بشب بیامد وآن پیل را با ز کرد و براند ، تا آنگاه پیلوان از خواب بید
~~ارشد
# ~~بقدر پنج فرسنگ پیل را برده بود ، پیلوان را بیش زهره نبود که دم زند .
# داود از شفررقان با لشکر خود به علیا باد بلخ آمد و با سلطا ن مصاف
# ~~کرد (2) ، و کوشش بسیار نمود و منهزم شد ، تا در شوال سنه تسع وعشرین
# ~~و اربعما ثه سلجوقیان جمله جمع شدند . طغرل و داود و یبغو وینالیان وتر
~~کان
# ~~مسعودی و محمودی وبعضی با ایشان باز رسیدند ، وسلطان از بلخ لشکر بطرف
# ~~مروو سرخس آورد ، و در بیا بان سرخس مصاف کردند از با مداد تا نماز
# ~~دیگر جنگ قایم بود سلجوقیان منهزم شدند ، پس سلطا ن بهرات با ز آمد
# ~~و سلجوقیا ن را خبرشد، صلح طلبیدند ، کرت دیگر صلح شد بضرورت . پس
# ~~سلطان مسعود از غزنین لشکر و آلت وعدت طلبید ، چون بیامدند در خراسان
# ~~قحط بود وعلف کم شد، لشکر و آلت سلطا ن عاجز گشتند ، واسپ و اشتر
~~لاغرشد
# ~~سلطان باتمام لشکر بجانب طوس برامد .طغرل از نشا پور به سرخس رفت
# ~~و جمله سلجوقیان جمع شدند و اتفاق کردند که مارا طاقت مقاومت سلطان
~~مسعود PageV01P250
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_246.png)

# ~~و لشکر او بیش نماند ، وچند بار شکست افتاد ، صواب آنست : که با
# ~~سلطا ن صلح کنیم ، والابطرف عراق رویم، و ترکخراسان گیریم ، امیر د اود
# ~~شیردل که د ر شهامت و جلادت همتا نداشت گفت : ملک ms231 گیری با بد د لی جمع
# ~~نشود، اگر هزار جان فد ا با ید کرد، من جزد ست آویز و جنگ کارد یگر
~~ندارم
# ~~ما الملک و الهلیک امر الملوک (1).
# ~~امراء سلجوق چون آن دلیری مشاهده کردند با او متفق شدند و تمام اتبا ع
~~وخلق
# ~~خود را در بیا با ن فرستادند ، و سوار جرید ه مستعد مصا ف وجنگ ، بر سر
# ~~بیا بان بحدود دند انتان (2) توقف نمودند . چون سلطان آنجا رسید
# ~~جنگ قا یم شد ، و سه روز از با مداد تا وقت غروب مصاف بود تا روز آدینه
# ~~نهم ماه رمضان سنه احدی وثلثین واربعمائه ، کار بر لشکر سلطان تنگ شد
# ~~و ترکان سلطا نی فوج فوج گشتن (3) گرفتند . سلطان مسعود منهزم شد ،
~~وسلجوقیان
# ~~نصرت یا فتند و پا دشا هی بگرفتند ، وبعد ازمصاف برهمان موضع تخت
~~نهادند
# ~~و طغرل پادشاه شد ، و یبغو بمرو رفت، و امیرداود لشکر بطرف طخارستان
~~وبلخ
# ~~برد ، و آن ممالک بگرفت، و بعد ازان طغرل و داود بخوارزم رفتند وضبط
~~کردند
# ~~و بعد از چند گاه که ممالکث ضبط کرد ند ، طغرل برحمت حق پیوست . داود
# ~~با محمودیان وسلا طین غزنین عهد بست ، وپادشاه خراسان وممالک عجم شد
# ~~و جهان اورا صافگشت، ومدت بیست واند سال پادشاهی راند ، در شهور سنه
# ~~احدی وخمسین و اربعماثه برحمت حق پیوست ، و تخت سلطنت به سلمطا ن
# ~~الب ارسلان غازی آراسته گشت . والله الباقی وکل شیء هالکث و السلام .
# الثا ل الب ار سلان غا زی
# ~~بن داود جغر بیگ (4) ، بعد از دا ود بتخت خراسا ن بنشست درشهور سنه
~~احدی
# ~~و خمسین وار بعمائه ، ومما لک خراسان وعجم وعراق وخوارزم وطبر ستان
~~PageV01P251
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_247.png)

# ~~وکرمان و فارس و سیستا ن درضبط آورد ، و لشکر بطرف تر کستان و توران
~~برد
# ~~وملوک تر کستان وامراء افراسیا بی اور امنقاد گشتند (وکثرت حشم و آلت
~~وعدت
# ~~وسلطنت اوبدان جائی کشید که وهم مهند س) ms232 (1) ازحتد و احتصاء آن در
~~ورطهٔ‌
# ~~عجز بما ند ، چنا نچه بعد از فوت او شا عری در مرثیهٔ‌ او میگوید ، غا
~~لب ظن آنست
# ~~که حکیم سنائی (2) را ست ، بیت :
# ~~سرالب ا رسلان دیدی ز رفعت رفته برکیوان
### | بمرو آ، تا بخاک اندر ، تن الب ارسلان بینی !
# ~~نه اورا برکمر کوکب ، نه مه رویان با غبغب
### | نه اند ر زیرران مرکب ، نه در دستش عنا ن بینی
# ~~چون سلطان الب ارسلان برتخت بنشست ، رسولان بحضرت غزنین فرستاد
# ~~و با سلطان ابرا هیم علیه الرحمه مودت مستحکم گردانید ، و پیر امن
~~ممالک
# ~~غزنین نگشت (3) ، وبغزوتر کستان وروم (و) ضبط مما لکث حجاز ومصر مشغول
~~شد
# ~~و خدمت حضرت دا را لخلا فت را ازصمیم اعتقاد صا فی ، در آغازید ، و به
# ~~تشریف دار الخلافت بکرات مشرف شد، وشحنگی بغد اد اورا میسر گشت .
# کاتب و مولف این طبقات منهاج سراج جوزجانی عصمه الله من الزلل
# ~~والتوا نی چنین میگوید : که من در شهور سنه ثلث عشر وستمائه بحضرت
~~سجستان
# ~~بودم ، دران حضرت امامی بود ، که استاد علماء عقل ونقل بود ، مر جع
# ~~فضلاء عصر ، اورا امام رشید الدین عبد المجید گفتندی از وی سماع کردم :
# ~~که ذکربزرگی الب ارسلان میفرمود ، که الب ارسلان درشهور سنه ثلث یا سنه
# ~~ار بع وخمسین وار بعمائه (به) عزیمت ضبط مما لک تر کستان بود ، چون
~~بحدود
# ~~کا شغر و بلا سا غون (4) رسید ، مخبر ان د رعقب بر سیدند وخبر دادند :
~~PageV01P252
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_248.png)

# ~~که امیرا لمو منین القا یم بالله را حادثهآ صعب افتاد ، و میان او (و)
~~لشکر نصاری روم
# ~~مصافی بود ، و هزیمت برلشکر اسلا م افتاد : وامیر المومنین گرفتار آمد
# ~~و او را به قلعهآ مقید و محبو س کردند، که د را علی جبال بلاد انبار(1)
# ~~و جزیره ا ست از نو احی سرحد روم ، و آن قلعه بر کوهیشا مخ است
# ~~بر شط آب فرات (2) .
# ~~الب ارسلان رحمه ms233 الله، با صد هزار سوار جرار تیغ زن انصراف نمود بر
~~سبیل
# ~~تعجیل ، برای استخلاص امیرالمو منین ، وانتقام لشکر اسلام ودر قطع
# ~~منا ز ل سرعت بحد ی فر مو د ، چنا نچه درشا نزد ه روز یا هفده روز
# ~~و الله اعلم با لحقیقه ، از بلا سا غون (3) بپا ی آن قلعه که بر شط
~~فرات بود
# ~~رسید، و بطریقی که دست داد ، صاحب آن قلعه را با سلام دعوت کرد و به
~~تشریف
# ~~مسلمانی اورا مشرف گردانید ، وامیر المومنین را از ان قید خلاص داد
# ~~بعون الله تعا لی ، و بخد مت ر کاب با عظمت خلافت به حد ود دار الملک
# ~~امیر السومنین آمد واجا زت مراجعت خوا ست . چون اجا زت پا فت
# ~~د ر وقت وداع پیاده شد ولب سلطنت خود را به تقبیل سم مرکب امیرالمومنین
# ~~مشر ف گردانید و ببوسید ، و درین مدت ، با چنین خدمتی از حضرت
# ~~دار الخلافت همین قدر نوازش یا فت، که امیرالمومنین القایم بالله برلفظ
~~راند :
# ~~نتلت العباد وخربت البلاد فی تخلیصی (4) . ناظران بنظر تأ مل شافی نگاه
~~کنند
# ~~در خدمت سلطان الب ارسلان غازی و در علوهمت امیر المومنین ، که هر یک
# ~~ازان درمد ارج تاچه (حد است ) ؟ (5) سلطا ن الب ارسلان چها رده سال
# ~~ملک راند ، در شهور سنه احدی وخمسین واربعما ثآه بتخت نشسته بود
# ~~و د ر صفرسنه خمس و ستین و اربع مائه شهادت یافت . ملک تعالی ارواح
~~مطهر
# ~~ایشا نرا در فرادیس جنان بکرامت محدود و مخصوص گردا نا د .

PageV01P253

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_249.png)

# ~~و پاد شاه اسلام ناصر الدنیا و الدین را بر سریر جهانداری و مسند
~~شهریاری .
# ~~باقسی دار اد . والسلام و الله اعلم بالصوا ب .
# الرابع السلطان جلال الدین ملکشاه
# ~~بعد از پدر بتخت ایران نشست، و توران وجبال عراق ودیلم وطبر ستان وروم
# ~~و مصر و شام و دیار بکر و ارمن و سیستان و فارس همه در ضبط آورد ms234 و بر
~~منا بر
# ~~کل اسلام خطبه بنام او شد ، و سکهاء د رم و دنا نیر با لقاب او مشرف
~~گشت
# ~~و او بذات خود پادشا، قاهرو ضا بط وشهم و شجاع و عادل بود به همه اوصاف
# ~~و ممالمک روم بگرفت ، و شحنگی بغداد بخد مت دارالخلافه او را مسلم شد
# ~~و در مکه ومد ینه و یمن و ممالک حجاز بر همه منابر اسلام خطبه بنام او
~~شد
# ~~و با طراف ممالک ترک و روم غزو وجهاد بسیار کرد و بهر طرف از ممالک
# ~~شرق وغرب ملکی از دست خود نصب فرمود ، و ممالک روم را بیک
# ~~بر اد رخود داد، و بعد لاز بر ادر به پسرخود محمود بن ملکشاه داد ، تا
~~بدین
# ~~تاریخ آن مما لک بر فر زندان او مسلم است چنا نچه بعد ازین در قلم آید
~~.
# ~~انشا ء الله تعالی .
# و در منتخب تاریخ ناصری که یکی از اکابر حضرت غزنین کرده است
# ~~در نظر آمد : که وقتی از اوقات سلطان ملکشاه ، نظام الملکث وزیر خود را
# ~~گفت: که استعداد لشکر کن ! که عزیمت بلاد مصر مصمم است . نظام الملک
# ~~بوجه عرضه د ا شت گفت : پاد شاه را درین عزیست تأ مل شافی باید کرد
# ~~که دران سر زمین جماعت قرامطه و بد دینان باشند ، و از خیانت اعتقادات
# ~~ایشان بسمع پادشاه سنی رسد ، بند ه روا نمیدارد ، که آن شناعت بر خاطر
# ~~علی گذر د . سلطان ملکشاه فرمود : که باستعد اد آن سفر مشغول با ید
~~شد
# ~~که فسخ آن عزیمت امکان ندارد ، نظام الملک استعد اد تمام مهیا گرد انید
# ~~سلطان با لشکر گران بدان طرف خرامید ، چون بنزدیک مصر رسید ، اهل
# ~~مصر شرط خد مت استقبال بجای آوردند . سلطان به هیچکس التفات نفرمود
# ~~و نظر نکرد ، تا بدر شهر مصر رسید ، بمعبر مصر و شط نیل چون عبره کرد
# ~~پرسید : که قصر فرعون کدام است ؟ چون معلوم شد ms235 ، روی بدا نطرف نهاد
~~PageV01P254
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_250.png)

# ~~لشکر را فرمان داد، تا هما نجا توقف کنند. سلطان ملکشاه تنها با یک رکا
~~بدار
# ~~بدان موضع رفت ، واز اسپ پیاد ه شد ، و بد ان موضع که تختگاه فرعون
# ~~بود ،د و رکعت نماز گذارد ، پس ر و ی بخاک نهاد و منا جات کرد : که
# ~~خد اوندا ! بنده یی را ملک مصردادی ، دعوی انا ر بکم الا علی (1) کرد
~~برین
# ~~موضع، این بندةآ ضعیف را ممالک شرق وغرب کرامت کرده یی ، آمدست
# ~~و روی برخاک نهاده میگوید : سبحا ن ربی الاعلی ، سزد از کرم و فضل ، که
# ~~برین بنده رحمت کنی! وسراز سجده برداشت و مراجعت فرمود ، و در شهر
# ~~مصر نرفت و بخراسان با ز آمد .
# این حکایت از حسن آن پادشاه غازی و عادل آورده شد . یک حکایت
# ~~دیگر ازان پا دشاه در منتخب تاریخ نا صری آورده است: که جماعتی از
~~قهستان
# ~~بنزدیکث نظام الملک عرضه داشتی نوشتند : که یکی از ما لداران در گذ شته
# ~~است ، وجز یکث خواهر زاده هیچ وارث دیگر ندارد ، و مال بسیار مانده
# ~~1ست ، بیت المال را شاید. نظام الملکث این معنی بفرصت بر ملکشاه عرضه
~~کرد
# ~~هیچ جواب نیا فت تا سه کرت ، پس ملکشاه بفرمود فرد اجواب بگویم ، دیگر
# ~~روز بشکار رفت ، نظام الملک از حرص توفیر بیت المال درعقب برفت ،
~~ملکشاه
# ~~را گذ ر بر سر بازار لشکر افتاد . چون از شکار گاه با ز گشت یکی را از
# ~~خواص خود فرهود : که گرسنه ام ، و در بازار تتماج (2) دیدم ، 0را آرزو
~~شد
# ~~برو چندا نچه یا بی جمله بخر و بیار! چون به لشکرگاه نزد یکن رسید بر
~~بالاء
# ~~زمینی برامد و فرونشست ، تا آن تتماج را بیاوردند. جمله ملوک را فرونشا
~~ند
# ~~تا بخوردند ، وطبق بزرگ بود ، و زیادت پنجاه کس ازملوک و امراء وخدام
# ~~ایشان را بس کرد ، چون برخاست پر سید که بچند خریده بودی ms236 ؟ روی بر
# ~~ز مین نهاد وگفت : به چهار دانگ و نیم زر. پس پر سید که جمله سیر شدید
~~؟
# ~~کفتند : سیر شدیم از دولت شاه . سلطان ملکشاه از خاصگی خود زرداد
# ~~قیمت آن بشنید ، ر وی بنظام الملکث کردو گفت بند : ضعیف چون ملکشاه
# ~~و و زیری چون تو نظام الملک وچندین لشکر ، به چهار دانگ و نیم سیر شدند
# ~~اکنون در مال یتیمان طمع کردن بی مروتی باشد ، هر که مال الفخت (3)
~~PageV01P255
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_251.png)

# ~~و حرام وحلال جمع کرد ، بدان سبب که بعد ازو با ولاد واتبا ع رسد ، به
# ~~آنچه بظلم ما بستانیم [یکسا نست] . از سر این سخن در گذر ، و بیش مگو !
# ~~رحمه ، الله خوا نند گان (1) اورا بد عاء خیر یاد دارند .
# و از آثار آن پادشاه در جهان بسیار خیر و فضل باقیست ، یکی ازان آنست
# ~~که استقامت علم نجوم بد ولت او تازه شد ، وآن چنان بود که بسبب کبیسه
# ~~ما ههای قمری تفاوت بسیا ر در رصد (2) ظاهر شده بود ، و حا بها غلط
~~افتاده
# ~~و احکام اصحاب تقویمات منحرف گشته . سلطان ملکشاه فر مان داد: تا استاد
~~ان
# ~~علم نجوم ومحاسبان کامل رصد تازه بستند، و ایام شهر را بقرار با ز
~~آوردند (3)
# ~~و روز اول از ربیع که نخست دقیقهآ حمل باشد ، نوروز جلالی بلقب این
# ~~پا دشاه معین شد ؛ و نظا م الملک طوسی که در جها ن آثا ر خیر او با
~~قیست
# ~~وزیر او بود ، و شیخ ابوسعید ابوالخیر و امام غزالی در عهد او بودند
# ~~ومدت ملک او بیست و شش سال بود ، ودرسنه احدی و ار بعما ئه (4)
# ~~برحمت حق پیوست . و الله اعلم و الله احق ان یبقی و السلام ، والله
~~اعلم .
# الخامس محمد بن ملکثناه
# ~~چو ن سلطا ن ملکشاه از د نیا نقل کرد ، از و سه پسر ماند : مهتر را
~~محمد تبر(5)
# ~~گفتند ی ، و دوم را سنجر ، و کهتر از ms237 و محمود. و محمد تبر(5) را که پسر
~~مهتر
# ~~بود بتخت نشا ندند ، وجمله ملوک پیشاو کمر بستند ، وزراء مما لکث شرق
~~وغرب
# ~~را بکفایت وکاردانی ضبط کردند ، و سلاطین اطراف انقیاد نمودند ، اما
~~سلطان
# ~~محمد تبر مرد طرب و عیش بود ، و مملکت صا ف یا فته ، مدا م بعشرت
~~PageV01P256
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_252.png)

# ~~مشغول می بود، و بهیچ از ثغور لشکر نکشید و نا مزد نفرمود ، ودر عهد
~~اوکاری
# ~~نرفت ، که ذکر اورا شاید، و مملکت او امتد اد نیافت ، و بساط حیات او
# ~~زود طی شد، و مدت دو سال د رعیش بگذ رانید و در گذشت، ونوبت ملکد اری
# ~~بسلطان سنجر رسید رحمة الله علیه . حق تعالی سلطان سلا طین نا صرالد
~~نیا
# ~~و الدین را با قی دارا د ، و الله اعلم .
# السا دس ا لسلطا ن الا عظم معزالد نیا والد ین سنچر بن
# ملکشاه سلجو قی
# ~~سلطان سنجر پادشا ه بزرگ و معظم و با قدر بود ، و ولادت او در بلاد
~~سنجار
# ~~بود (1) درشهور سنه تسع و سبعین و ار بعما ثه ، دران ایا می که ملکشاه
~~پد رش
# ~~بخد مت درگاه خلافت و پرد اخت مصالح د ولت امیر المو منین مشغول بود
# ~~چون ملکشاه برحمت حق پیوست، سلطا ن سنجر ده سا له بود ، و بر ادر او
~~محمد
# ~~بر تخت نشست، وبعد از بر اد ر او را بتخت نشا ندند، و بتشریف ولواء عهد
# ~~دا را لخلا فت مشرف شد بد ار الملک مر و شاهجان (2) ، و د رجمله مما لک
~~اسلام
# ~~که پد ر و جد ش ضبط وفتح کرد ه بودند، خطبه وسکه بنا م اوشد . چون با
~~لغ
# ~~گشت و بر یعان عمر وشرخ (3) شباب رسید، جمله مما لک شرق وغرب در
# ~~ضبط بند گان او آمد و چا کراناو اول مصاف با محما خان به سمرقند کر
~~دند، و
# ~~اورا بزدند، بعد ازان در اطراف مما ms238 لک شانزده مصاف کرد، در همه فیروز
# ~~آمد، وعهد دولت او امتداد یافت ، وکارها برجادهآ سنت وسیاست ونهج معدلت
# ~~کرد، و امور شریعت محمد، واحکام ملت اسلام، بر طریق اوامر و نواهی الهی
# ~~طراوت کلی یافت و زمین خراسان وعراق وما وراء النهر بغایت معمور گشت
# ~~و در بغداد باسم او قصرهاء سلطنت مبنی شد ، و شحنگی و لشکر کشی بغداد
# ~~برقرار پدر ان بلکه زیادت درتصرف او، و گما شتگان او، آمد و بندگان خود
~~را
# ~~با یالت وملکی در هر دیار نصب کرد : اران و عراق و آذر بیجان به
~~PageV01P257
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_253.png)

# ~~ایلد کز (1) داد که بندة او بود ، واتا بک محمدو اتا بک یوز بک و اتا
~~بک ار سلان (2)
# ~~همه فرزند ان. او بودند، و فارس به سنقرداد ، که پدراتا بکان فا رس بود
~~، و اتا بک
# ~~دکله و اتا بک ز نگی واتا بک سعد و پسر ان او از فرزنداناواند، و
~~خوارزم به پسر
# ~~خوارز مشاه (3) داد ، که چاکر او بود ، و پد ر ایل ارسلان بود ، و او
~~پد ر
# ~~تکش خوارز مشاه بود ، واو پدر محمد خوارز مشا ه بود ، مسعود کریم (4)
# ~~خواهر او در حبا لهآ خود آ ورد ، ودر عهد او میان سلاطین غزنین بسبب
~~فوت
# ~~شدن مسعود کریم گویند اختلاف افتا د ، ملکث ارسلان بن مسعود بغزنین
# ~~بتخت نشست ، و بهرا مشاه بن مسعودکریم در گذشت ، بهر امشاه هم ازانجا
# ~~بخدمت سلطان سنجر رفت ، و مدتی اورا خدمت کرد ، و بعدا زان بچندگاه
# ~~سلطا ن سنجر بمدد بهر امشاه بغز نین آمد ، وبهر امشاه را بر تخت نشا ند
~~ودر ممالک
# ~~غز نین وهند وستان همه خطبه وسکه بنام سنجر شد ، وآن دولت که سنجر را
# ~~بود ، هیچ یک از پدران اورا نبود . ملک موصل به بند : خود داد ، تا
~~بدین
# ~~عهد نزد یک ، اتا بکان موصل از فرزندان بندة او بودند بنده ترک خطائی
~~بود
# ~~و مما لک ms239 شام همه بند گا ن او داشتند ، وسلطان نور الدین شا م (5) هم
# ~~از فرزند ان اتا بک موصل بود ، چنا نچه بعد ازین ثبت افتد ، انشاء الله
~~تعالی .
# ملوک غور وسلاطین جبال جمله منقاد سلطا ن سنجر بودند ، و در عهد او میان
# ~~سلاطین غزنین وملوک غور خصو مت ظاهر شد ، ملوک غور راجح آمد (ند) چون
# ~~نو بت ملک غور به سلطان علاءالد ین حسین رسید ،سر از طاعت سلطان
# ~~بکشید ، و در حدود جبال هرات بموضعی که آنرا سگو شه ناب (6) گو پند
~~PageV01P258
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_254.png)

# ~~سلطان سنجر مصاف کرد ، لشکر غور منهز م گشتند ، سلطان علاء الدین
# ~~گر فتار شد ، و بعد از چند روز خلاص یا فت ، وندیم خاص سلطان سنجر گشت
~~.
# ~~چون سلطان را حادثهآ خروج غزان افتاد، روزی بخد مت سلطان سنجر به عشرت
# ~~مشغول شد، سنجر بر تخت نشسته بود، و پای مبارک را از تخت فرو آو یخته
~~بود
# ~~و بر کف پای مبارک او خالی بود ، چون علاء الدین را نظر بران خا ل
~~افتاد
# ~~برخاست و التماس نمود، تا بشرف تقبیل آن خال مشرف گر دد ، و این بیت
# ~~د رحسب حال گفت ، رباعی :
# ای خاک در سرای تو افسر من %~% وی حلقهآ بندگی تو زیور من
# چون خال کف پای ترا بوسه زنم %~% اقبال همی بوسه زند بر سر من
# ~~سلطا ن سنجر التماس اورا اجا بت کرد، علاء الدین چون بوسه بران خال زد
# ~~سلطان سنجو روی موی علاء الدین را با نگشت پای بر ز مین بگرفت علاء
~~الدین
# ~~خو است : تا سر از زمین بر دارد، مویش کنده شد ، حاضران بخندید ند
# ~~علاء الدین طیره (1) شد ، گونش متغیر گشت . سلطان سنجر چون آن خجالت
# ~~او مشا هده فرمود ، از کرم پادشا ها نه گفت : علاء الدین ! ازین مزاح
# ~~بشکستی ! کفارت این مزاح ملکث غورت مبارک باد، بطرف تخت خود مرا جعت
# ~~کن ، تو بر ادر منی؟ ms240 درین وقت حادثهآ خروج غزان افتاده است. جمله رمهاء
# ~~گوسپندا ن وگلهٔ‌ اسپان وشتران خاص همه باید با خود برد ، اگر نصرت
# ~~یار یگر آید، و فساد آن طایفه دفع شود ، بنزد یک ما بفر ست ، و الا بتو
~~بماند
# ~~بهتر از آنکه در دست کا فر نعمتا ن افتد . سلطان علاء الدین بغور باز
~~رفت
# ~~و بدولت سنجر برتخت خود باز رسید ، این روایت کرم (2) و احسان او بود
# ~~اما آ نچه دلالت ملکند بر جها نداری :
# چنین گوید نویسندهآ این طبقات منهاج سراج عصمه الله : درشهور سنه احدی
# ~~عشر و ستمائه د رحضرت فیر وز کوه که دا را لملکث سلاطین غور است ر حمة
~~الله
# ~~علیهم (3) ، از امیرعلی چاوش شنیدم، او گفت : جد او سهم الحشم (4)
~~سلطان
# ~~سنجر بود (وسلطا ن مسعود عراق که یکی از بر ادر زاد گان سلطان سنجر
~~بود) PageV01P259
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_255.png)

# ~~[عا صی شد] (1) و قراجه ساقی که بندة : سنجر بود ، با او دران عصیا ن
~~یا رگشت
# ~~سلطان سنجر از مرو لشکر کشید ، بر عزیمت آنچه بمعا رضه آن طایفه را
# ~~در یا بد چون بر بالاء عقبهآ ساوه رسید ، ولشکر گاه عاصیان عراق
~~برانطرف
# ~~در پا یا ن عقبه بود ، سلطان سنجر باندک سوار آنجا برامد ، چون نظرش
# ~~بر اشکر مخا لنما ن افتاد. عنان بازکشید ه طا یفه ملوک را که باور سیده
~~بودند
# ~~طلب فرمود و گفت : ما بسرآن قوم رسیدیم ، و با ما سو ار اند ک
# ~~است و مخالفان بسیار و صواب چه با شد؟ بعضی از ملوک گفتند : رای اعلی
# ~~در انچه فرمان دهد صوابتر ، اما اگر توقف فرما ید ، تا حشم تمام برسد
# ~~آنگا ه بریشان زند بهتر آید ، و بعضی از ملوک گفتند : که این طایفه بند
~~گان
# ~~پادشاه اند ، مرحمت باید فرمود ، و ایشانرا از وصول را یات اعلی اعلام
# ~~داد ، تا همه بخدمت آیند ، ودر ظل حمایت وعفو پادشاها نه بسلامت بما ms241
~~نند.
# فی الجمله هریک ازملوک وار باب دولت عرضه داشتی کردند، چنانچه
# ~~ایشا نرا در خاطر آمد . سلطا ن سنجر رحمه الله ، روی بطرف میرچا وش کرد
# ~~که سهم الحشم بود، و فرمود : که چاوش چه باید کرد ؟ وچاوش از اسپ
# ~~پیاده شد و روی بر زمین نهاد ، واین نظم گفت ، نظم :
# خسر وا کار زار باید کرد %~% برعدوکار ، زار باید کرد
# شره شیر ان مرغزاری را %~% همه در مرغزار باید کرد
# ژنده پیلان کار زاری را %~% جمله در کارزار باید کرد
# رو ز جنگست جنگ با ید کرد %~% وقت کار است کار با ید کرد
# ملک را چون قرار خواهی دا د
# تیغ را بیقرار باید کرد !
# ~~سلطان فرمود : چنین بایدکرد ، که چاوش میگوید ، وهمان ساعت به آن
# ~~قد ر سوار که رسیده بود فروراند ، و قراجه ساقی ومسعود عراق اسیر گشتند
# ~~و لشکر آن طا یفه منهزم گشت، و مما لک عراق و آذربیجا ن بتجدید درضبط
# ~~آمد ، و سنجر بخراسان باز آمد ، واعم احوا ل او علیه الرحمه آن بود :
# ~~که تا بستان به بخارابودی، وزمستان بمرو شاهجان . سالی چنان اتفاق
~~افتاد : PageV01P260
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_256.png)

# ~~که در مرو مقام بیشتر فرمود ، و هوا گرم شدن گرفت ، هیچکس
# ~~از مقر بان ، عرضه داشت باز گشت نمیتوا نست کرد ، که باز گشت ز مین
# ~~بخاراکنند ، و جماعت ملوک را هواء بخارا بود ، با میرمعزی گفتند ، که
# ~~بتقاضاء قصور و بسا تین شهر بخارا نظمی بسمع اعلی میباید رسانید ، تا
# ~~کمال الرمان آنرا در سما ع مزا میرو غنا عرضه دارد. امیر معزی که ا میر
~~الشعراء
# ~~بود ، و چهل شا عر استاد که روز بزم مدایح سلطان گفتندی ، و روایت
# ~~کردندی ، همه در خیل و تبع او بودند ، این قطعه بگفت ، ودر سحری
# ~~که سلطان صبو ح کرده بود ، کمال الزمان در طرب برد ، از غایت
# ~~طراوت ولطافت سلصا ن علیه الرحمه با شقهٔ‌ خاص وکفش بیرون آمد وسوار
# ~~شد ms242 ، بمنزل معهود رسید ، آنگاه استراحت فر مود (1) : شعر :
# با نگ جوی مولیان آید همی %~% بوی یا ر مهر بان آید همی
# ریگ آمو ودر شتیهاء او %~% زیر پا یم پرنیان آید همی
# آب جیحون وشگر فیها ء او %~% خنگ ما را تا میان آید همی
# ای بخارا شاد باش و دیرزی %~% شاه نزد ت میهمان آید همی
# شاه ماهست و رخارا آسمان %~% ماه سوی آسمان آید همی
# شاه سرو است وبخارا بوستان %~% سروسوی بوستان آید همی
# ~~رحمة الله علیهم اجمعین و عفا عنهم . چون مدتی از ملک او گذشت، جما عت
# ~~قر اخطا از طمغا ج و مما لکث چین بحد ود قراقرم تر کستان آمدند و از
~~سلطان
# ~~سجنر چرا خور خواستند ، ودران حدود بلا ساغون و قبا لق .
# ~~و الما لق با جازت سلطا ن سنجر چرا خور سا ختند ، و توالد و تناسل
~~ایشان
# ~~بسیا ر شد، در عهد سلطان عصیان آوردند و مصاف کردند ، و تا ینکو
# ~~طرا ز و سنکم. و ایما (2)، که بر سر خطا یان بودند ، حشم سلطان از کثرت
# ~~مد ت فرابمت و امتسا د تنعم و ناز ، طاقت مقا ومت نیاورد ند ، منهزم
~~شدند
# ~~و تر کان خا تون را که ملکهآ جهان بود و زن سلطان اسیر کردند ، و اول
~~PageV01P261
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_257.png)

# ~~نکبتی که سنجر را افتاد این بود ، بعد ازان سلطان صلح کرد ، و چر اخو
~~رهاء
# ~~تر کستا ن وبلا ساغون با آن شهر ها که در سرحدبود ، ایشا ن رامسلم داشت
~~و
# ~~ترکان خاتون را بعد ازصلح بخدمت سلطان باز فرستادند، وحکیم کوشککی (1)
# ~~درین حادث، هجر بسیا رکرده است ، و درد واوین و کتب ثبت ا سست .
# چون آن نکیت ظامرشد ، کار مملیکت ضعرف شد ن گرفت ، و از ملک
# ~~سنجری مد ت شست سال بگذشت ، جماعت غزان ازختلان خروج کردند
# ~~ودر سلطان عاصی شدند، و آنچه قرار خراج هزار سال بود باز گرفت . سلطان
# ~~لشکر به ms243 آنجا نب کشید ، غزان از هرخانه یک کلاه نقره مید ادند قبول
~~نیفتاد و با
# ~~ایشان مصاف داد ، تا سلطا ن منهزم وگرفتار آمد ، چون سلطان بدست ایشان
# ~~افتاد ، جمله پیش رکاب پیاده شد ند و خد مت کردند ، و امراء غزان طوطی
# ~~و قزقوت (2) و ملکث دینار وابراهیم (3) ختلی وجز ایشا ن پیش تخت سلطان
~~کمر
# ~~بستند ، خود فرمانداد ن گر فتند خراسان با یکثد یگرقسمت کردند ، و هرچه
# ~~می با یست میکردند و میگفتند که سلطان چنین میفرماید ، وبند گان سنجری
~~متفرق
# ~~شدند ، ونظام مملکت برفت ، و سلک دولت بگسست (4) ، بعد از مدت
# ~~چند گاه و قریب یک سال کم وبیش یکی از بندگا ن و امراء سلطان بخد مت
# ~~رفت ، سلطان را بوجه شکار بر نشا ند ، و از میان ایشان بیرون برد و
~~خلاص
# ~~داد ، و بمروبر تخت نشانة ، و بعضی از بند گان باقی ما ند ه جمع شدند
# ~~اما عمر به آخر رسیده ودولت کهن گشته بود ، یوم الا ثنین ، الرابع و
~~العشرون
# ~~من شهر الاول (5) ، سنه اثنین وخمسین وخمسمائه در دارالملک مرو برحمت
# ~~حق پیوست ، وهما نجا دفن کردند ش ، و مد ت عمر او هفتاد و سه سال
# ~~و چیزی بود ، مدت ملک او شست (و دو) (6) سال بود ، و الله اعلم .

PageV01P262

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_258.png)

# ذکر سلاطین الروم من السلجو قیه
# ~~سلا طین روم از تخمه سلجوقیا نند و پادشاهان بزرگ بوده اند ، واز ایشان
# ~~در بلاد روم ودیار فرنج بسیار آثار غزو وجهاد و بقا ع خیر ، چنانچه مدا
~~رس
# ~~و مساجد وخا نقاهات و رباطات و قنا طر و اوقاف مانده است ، و الی
~~یومناهذا
# ~~با قیست ، و از فرزندان و امرا وملو ک ایشان دران دیار قصه های غزوا ت
# ~~در کتب مسطور است ، و چون سلطا ن سلاطین سنجر علیه الرحمه بتخت
# ~~پد ر بنشست و جها ن بر وی قرار گر فت ، شرق وغرب در ضبط بند گان ms244 او آما
# ~~و خطبهٔ‌ منا بر کل اسلام ، وسکهآ جمله با لقاب اوزینت یافت ، ممالکث
~~روم
# ~~برادر خود (1) محمودبن ملکشاه را داد ، وجمله سلاطین روم از فرزندان او
~~اند
# ~~چنا نچه از هر یک ذکری در طبقات ثبت افتاد ، تا خوانندگا ن را از احوال
# ~~آن دودمان چیزی معلوم گردد ، و در دعاء خیرگذ شتگا ن ، و بقاء سلطا ن
# ~~مسلما نان ناصر الد نیا والدین سلطان السلا طین فی العالمین محمود بن
# ~~السلطا ن التتمش خلد الله ملکه افز ابند .
# الاول محمود بن ملکشناه
# ~~محمود بن سلطان ملکشاه را چون تخت (2) (ممالک) روم از دست سنجر
# ~~که برادرش بود مسلم شد ، دران د یار و ثغور اسلام جهاد بسیا ر کرد
# ~~و بر کفار فرنج لشکر ها کشید ، وغزوها بسنت بجای آورد ، وقلاع وشهرها
# ~~بگر فت و با بند گان خدای تعالی عدل واحسان ورزید. چون مدتی از ملک او
# ~~بگذ شت بر حمت حق پیوست .
# الثانی مسعود بن محمود
# ~~سلطا ن مسعود پسر محمود بن ملکشاه بود ، با ول سلطان سنجر او را تخت
# ~~عراق د اد ، ویک کرت با قراجه ساقی یار شد ، و با سلطان سنجر طریق
# ~~عصیان ورزید، بسبب قو تی که دران د یا ر گرفته بود ، ناگاه سلطان سنجر
# ~~معارضه بر وی زد ، و هردو را بگرفت ، وبعد ازا ن کا رش فتور پذ یر فت
~~PageV01P263
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_259.png)

# ~~وبیش بتخت نرسید ، مگر پسرش را پسری بود ، قزل نام ، آن پسر وپسرش
# ~~قلج ارسلان کار او تمام قوت گرفت .
# الثالث قزل ار سلان بن مسعود
# ~~قزل ارسلان پسر مسعود بن محمود بن ملکشاه بود: بعد از فوت پد راندکی
~~قوت
# ~~گرفت ، وبعضی از سرحد ها ء ممالکث روم درضبط آورد ، و اندک روز گاری
# ~~ملک راند و در گذ شت . و السلام و الله اعلم بالصواب .
# الرابع قلج ارسلان بن قزل ارسلان
# ~~سلطا ن قلج ارسلان بن قزل ارسلان بود ، و قزل ارسلان پسر ms245 مسعود بن
~~ملکشاه
# ~~بود ، پادشاهی روم بعد از پدر چون بگرفت بغایت بزرگ شد ، وا طراف
# ~~مما لکث روم ضبط کرد، وتلاع وحصون بسیار کشاد ، وغزوهاء نامدار بجای
# ~~آورد ، و عظیم نام گرفت ، چنا نچه کنار افرنجه ازو مالش بسیار یا فتند
~~، جمله
# ~~سلاطین روم به نسبت او افتخار کنند ، دولت شهادت یافت ، اورا در قونیه
~~دفن
# ~~کردند ، علیه الرحمة والرضوان والمغفره .
# الخامس کیکاوس بن قلج ارسلان
# ~~سلطان عز الد ین کیکا وس بعد از پدر خود بتخت نشست، و ممالکث را ضبط
# ~~کرد،و د ران بلاد با کفار فرنج جهاد بسیار کرد و مدارس و مساجد بنا
~~فرمود
# ~~و از و آثار خیر بسیار ماند (و اورا فرزندان بزرگ و با نام دررسیدند،
~~درشهور
# ~~سنه ثلث وثلثین وستمائه پنجم ماه شوال این سال درگذشت) (1) در جوار
# ~~پدرش درشتهر قونیه د فن کردند .
# السادس کیقبا د بن کیکا وس
# ~~سلطان علاءالدین کیقباد بن کیکاوس، بعد از پدر بتخت روم بنشست و اطراف
# ~~ممالک را درضبط آورد، و با کفار فرنج مصافها کر د ، و از وی آثا رخیر
~~بسیار
# ~~باقی ماند (2) و در شهور سنه ثلث وثلثین وستمائه برحمتایزدی پیو ست ،
~~وهم
# ~~در شهر قونیه دفن کردند . والله اعلم با لصواب .

PageV01P264

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_260.png)

# السابع کیخسر وبن کیقباد
# ~~سلطان غیاث الدین کیخسرو پا دشاهی بزرگ وگزیده اخلاق بود ، وعاد ل .
# ~~چون بعد از پدر بتخت روم نشست ، مملکت را ضبط کرد ، و د ر تصرف
# ~~آورد ، و درین وقت فتنهآ لشکر کفارمغل بحدود روم رسیده بود ، با فرنگ
# ~~بطریقی که دست داد ، مواسا کرد ، و بسرحد هائی که بر اطراف بلاد اسلام
# ~~است ، لشکری میکرد ، ناگاه حشم او را تنها گذاشتند ، مغل بدان بلاد
# ~~بدوانید ، او بعد از انکه بازگشت برحمت حق پیوست در اول محرم سنه
# ~~ثلا ث و اربعین وستما ثه ، و پسرخود عز الدین کیکاوس را ولیعهد خود
# ~~کرد، ومد ت ملک او یازده سال بود ، و الله ms246 الباقی .
# الثامن کیکاو س بن کیخسر و
# ~~عز الدین کیکاوس د ر اول سنه ثلاث و اربعین بحکم ولایت عهد پدر خود
# ~~برتخت پد ر خود بنشست، و ملوک وامرا او را انقیا د نمودند . چون او
~~بجلادت
# ~~و مبان زت موصوف بود ، ثغور افرنج را مستحکم کرد . بسبب دفع کفار
# ~~مغل وضرورت استیلاء این جماعت بر دیار اسلام ، براد ر کهتر خود را
# ~~بتر کستان فرستادند بد رگاه منکوخان مغل ، تا بطریق صلح آن د یار مسلم
# ~~ما ند ، چون رکن الدین قلج ارسلان که فرستاده و برادر کیکاوس بود
# ~~بمنکو خان مغل رسید ، بر خلاف فرمان براد ر ملتمسات نمود ، وملک روم
# ~~از منکوخان در خواست ومد د طلبید ، تا روم از دست برادر مستخلص
# ~~کند ، منکوخان دختر الجکتا (1) نوین مغل بد وداد، والجکتا را با لشکر
# ~~او بمد د قلج ارسلان فرستاد ، چون بروم رسید ، عز الدین کیکاوس از پیش
# ~~او عطف کرد ، قلج ارسلان با مغل بروم استیلا یا فت ، کیکاوس بنزد یک
# ~~اور خان روم رفت و مد د آورد و مغل رازد، و ایشا نرا بشکست و برادر را
# ~~بگرفت ، و بقلعه حبس کرد ، بعد از مدتی قلج ارسلان خود را مخلص کرد
# ~~و بنزد یک مغل رفت ، و آنچه بعد ازین ظاهر شد ، چون روشن نبود ، بدین
# ~~قدر اختصار کرده آمد ، والله اعلم .

PageV01P265

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_261.png)

# التاسع رکن الدین (1) قدج ارسلان
# ~~و چنان تقریر کردند جماعتی ثقات : که رکن الدین قلج ارسلان در میان
~~لشکر
# ~~مغل است باهلا وه(2) ملعون بطرف آذ ربیجا ن ، تا عاقبت او بکجا رسد؟
# ~~انشاء الله خیر باشد . الخیر ما صنع الله.
# العاشرالسلطان طغرل بن طغرل
# ~~نسبت این پادشاهزاده بد و روایت گفته اند ، بعضی روایت کنند : که ا و
# ~~طغرل بن طغرل (3) ارسلا ن بن قزل ارسلا ن بود . سلطان طغرل پادشاه زاد3
# ~~بس بز رگ بود ، و عهد دولت وی با د ولت سلطان علا * الدین تکش ms247
# ~~خوار ز مشاه معاصر بود، و جلادت او تا حدی بود، که هیچ مرد مبارزگرز او
~~را
# ~~از زمین بر نتوا نستی دا شت . و او مرد بلند با لا و با مها بت بود .
~~تقات
# ~~چنین روایت کنند : که موی لب مبارک او چنان بود، که از لب بکشید ی
# ~~و پس گوش نهاد ی ، و او از براد ر زاده بچگان سلطا ن سنجر بود ، و
# ~~از پد ر خرد ماند ه بود . فرزندان اتا بک ایلد کز (4) که بند: سنجر
# ~~بود ، چون بر عراق مستولی شد ه بودند ، پدر او ضابط عراق بود ،
# ~~نماند (5) و سلطان طغرل را د ر قلعهٔ‌ از قلاع عراق حبس کردند ، و ماد
~~ر
# ~~و را در حبا لهآ خود آورد ، ومملکت عراق بتصرف خود با ز گر فت
# ~~چون سلطان طغرل بحد مردی رسید ، و بغایت جود و شهامت وجلادت
# ~~موصوف شد ، جمعی او را معونت کردند ، و از حبس خلا ص یا فت و بیر ون
# ~~آمد جمعی انبوه ازبندگان پدر و جد ش بخدمت او پیوستند، چتر بر گر فت
# ~~و سلطان شد، بیتی که درظهور ا و گفته اند ، د و مصرا ع در قلم آمد .
~~بیت :
# # آوازه به ری رسید سلطان آمد %~% وان چتر مبار کش به همدا ن آمد
~~PageV01P266
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_262.png)

### | سلجوقیان
# ~~چون سلطان طغرل بر عراق استیلا آور د ، مدتی ملک را ند ، جماعهآ بند
~~گان
# ~~و بنزد یک سلطان علاءا لدین تکش خوارز مشاه مکتوبات د ر قلم آوردند
# ~~و آمدن او را التماس نمودند ، بحکم آن التماس ، تکش خوارز مشاه با لشکر
# ~~گران بعراق آمد ، وچونهر دو لشکر بهم رسیدند . یکد و بنده * کا فرنعمت
# ~~با سلطان طغرل غدر کرد ند ، و از پس پشت او در آمدند ، و اورا شهید کرد
~~ند
# ~~و درین حال دیگر بندگان او بر روی مصاف که برسر دره بود جنگ میکردند
# ~~و ازین حالت خبر ندا ms248 شتند ، تاسر مبارک او آن کا فر نعمتان بنزدیک تکش
# ~~خوارزمشاه آوردند ، بنزدیکث آن بند گان وموالی موافق او فرستاد . چون
# ~~طایفه را معلوم شد گفتند : ما بر. سر جنگ و تیغ زدن خودیم ، تا کشندگان
# ~~پاد شاه را بدست ما باز دهی !آ نگاه ترا خدمت کنیم ، تکش خوارز مشاه
# ~~آن جماعت را بدست ایشان دا د ، تا ایشانرا بد و زخ فرستادند، وبا سر
~~طغرل
# ~~بخدمت تکش خوا رز مشاه آمدند ، و خدمت تکش خوارز مشاه آن سررا در
# ~~کنار گرفت ، ود ر موافقت ایشان تعزیت بر سم بداشت ، وعراق را ضبط
# ~~کرد . اللهم اجعل عا قبة امورنا خیرا ، وا لسلام .

PageV01P267

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_263.png)

# الطبقة الشالثة عشر
# ملوک السنچر یه
# ~~الحمد لله الذی جعل العبید ملوکا، وصیر الملوک مملوکا . و الصلوة علی
~~محمد
# ~~افضل الانبیاء واعلاهم سلو کا ، وعلی اصحابه ما دلکت الشمس دلو کا .
# کمترین بندگان د رگاه سبحانی ، منهاج سراج جوزجانی بلغه الله صوا لح -
# ~~الاعمال و الا ما نی چنین گوید: که چون عهد دولت سنجری در گذ شت و از
# ~~وی پسری نماند ، برا در زاد گان وهر کس از بندگان او که طرفی از اطراف
# ~~ممالک اسلام داشتند ، خود را اسم اتا بکی نهادند ، و بر ادر زادگان
~~سنجر
# ~~را اسم شاهی کردند ، و اتا بکا ن ممالک را ضبط کرد ند . و این طایفه
~~چند
# ~~فریق (1) بودهاند : یکی فرزنداناتا بک ایلد کز (2)، که سلطان سنجر اورا
# ~~عراق و آذر با یگان داده بود . د وم اتا بک سنقر که اورا پارس داده بود
# ~~و سیوم اتا بکان موصل که ملوک شام بودند .
# و ثقات روات از حال دو فریق خبری دادند در قلم آمدو از حال اتا بکان
# ~~موصل ، هما ن قد ر کهد ر نسبت سلطا ن نورالذین شام (3) نبشته شده است
# ~~بیش ازآن معلوم نبود ، الا آنکه خداوند زاد ة موصل سلمه الله اینقد
~~رگفت:
# ~~که جد هشتم ما ، ترک خطائی ms249 بود ، بند: سنجر رحمه الله .
# چون حال چنین بود ، این طبقه را سه قسم وضع کرد ه است :
# الفرقة الاولی ملوک العراق وآذر بایجان
# ~~بدا نکه سلطان سنجر در یکشب سه تن را پادشاهی داد درمجلس عشرت
# ~~اتسز را تخت خوارزم داد ، واتا بک ایلد کز (4)را تخت آذربیجا ن
# ~~داد، وتخت فارس با تا بک سنقر داد . چون روز دیگر شد ، جماعت
# ~~وزراء و اصحاباسراروتدبیر ، بخد مت سلطان باز نمود ند : که دوش (5)
# ~~پاد شاه سه تن را ملگ داده است ، از ایشان مستخلص نتوان کرد
~~PageV01P268
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_264.png)

# ~~پر سید : که کدام کسانند ؟ چون باز نمودند فرمود : که آن دوتن بندگان
# ~~منند، وآن یکی چاکر من . چون پسری در میان نیست که وارث ملک
# ~~باشد ، بند گان من باشند بهتر. و الله !علم .
# الاول اتا بک ایلد کز السنحری
# ~~اتا بک ایلد کز بند2 سنجر بود ، ودرغا یت جلادت وشهامت. وچون او
# ~~بلاد آذر ببجان در ضبط آورد، کار هاء بزرگ کرد ، و آثار خیر بسیار باقی
# ~~ما ند، و حق تعالی اورافرزند انشایستهداد، وبا کفا را فرنج و گرج (1)
~~حربها کرد
# ~~و تا سرحد مملکت روم درضبط خود آورد ، و مبا لغی از عراق بگرفت ومدتی
# ~~ملکن راند و در گذ شت . رحمة الله علیه .
# الثانی اتا بک محمد بن ایلد کز(2)
# ~~اتا بک محمد پادشاه بزرگ بود ، بعد از پد ر بتخت نشست ، و ممالک
# ~~عراق و آذر با یگان در ضبط آورد وکارهاء شگرف کرد ، وعادل ونیکو اعتقاد
# ~~بود، و مساجد و مدارس بسیارساخت ، و جهاد وغز وبسیا ر کرد بجا نب گر ج
~~(2)
# ~~و تا سرحد روم وشام د ر تصرف آورد ، ومدتها ملکث راند ، و اورا بندگان
# ~~بزرگ رسید ند ، که بعد ازو ممالک عراق در تصرف آوردند ، چنانچه
# ~~یتغمش (3) و ادمش .
# الثالثاتا بک پوز بک بن محمد
# ~~اتا بک یوزبک محمد السنجری پادشاه آذر بیجان بود ، بعضی گویند : او
# ~~برادر اتا بک محمد ms250 بود پسر اتابک ایلد کز (4) سنجری ، یوز بک مرد جلد
# ~~و کارد ان بود ، و مدتها ملکن آذر بیجان او داشت، تاعهد دولت سلطا ن
~~محمد
# ~~خوار زمشا ه این مملکت در تصر ف او بود ، و چند کرت PageV01P269
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_265.png)

# ~~لشکرخوارز مشاه (1) نامزد او میشد ، بدست نمی آمد ، تا او بطمع سپأها ن
~~(2)
# ~~بعراق آمد ، و میان او و اتا بکٹ فا رس سعد خصومت می شد ، نا گاه
# ~~سلطان محمد خوارز مشاه بد یشان رسید ، یوز بک منهزم شد ، ومستأ صل گشت
# ~~و آذ ربیجان از دست او بیرون شد و در گذشت .
# الرا بع اتا بک ا بو بکر بن محمد
# ~~اتا بک ابو بکر بن محمد پادشاه بزرگ بود ، و عراق و جبال در تصرف او
# ~~آمد ، وبا خلق عدل واحتسان کرد ، و اطراف ممالکث را از خصان صاف
# ~~گردانید ، و درعراق و اران وآذر بیجان مدارس ومساجد ساخت، و د رمر اغه
# ~~مد رسهٔ‌ بس بزرگ بناکرد ، وعلما را عزیز داشت ، و او را بند گان مد بر
# ~~وخاص خود بسیار بودند ، وهر یک در شهری از شهرهای عراق ملکی بودند
# ~~و اوبرادر مهتر اتا بک یوز بک (3) بود ، مدتی ملکث راند ودر گذشت
# ~~رحمة الله علیه . و الله اعلم.
# الفرقة الثانیه ملوک فارس
# لا ول ا تا بک سنقر الستجری (4)
# ~~چون سلطان سنجر فارس با تا بکث سنقر داد، وآن ممالک را د رضبط آورد
# ~~باخلق عدل کرد و احسان ورزید . وبعضی از براد ر زاد گان سنجر بعد ازفوت
# ~~سلطان ازعراق بزمین فارس آمدند ، وایشانرا با صطخرفارس فرستاد ، و
~~وظایف
# ~~معین کرد ، و ما یحتا ج معاش ایشا ن مهیا گردانید ، واسم شاهی ایشان را
~~مسلم
# ~~داشت ، وخود باسم اتا بکی د رممالک تصرف کرد ، ومدتها ملک را ند و
# ~~در گذ شت . و السلام علی من اتبع الهدی (5) .

PageV01P270

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_266.png)

# الثا نیاتا بک زنگی بن سنقر
# ~~اتا بک زنگی بعد از پد ms251 رخود بتختفارس نشست، و او پا دشاهعادل وضا بط
~~وقاهر
# ~~بود ، مما لکث پدر را در تصرف آورد و ضبط کرد، و با ملوک اطرا ف بطریقی
~~که
# ~~میسر شد ،ملک راند ، و مد تها فارس در تصرف او بود و در گذ شث .
# النالثاتا بکث د کله
# ~~1تا بک د کله بن سنقر، بعد از بر ادر بتخت فارس نشست ، واو پادشاه ضا
~~بط وقاهر
# ~~بود، مما لک فا رس در تصرف آورد، وباملموک عراق اورا خصومت افتا د ، و
# ~~اموال بسیار ازاطراف بلاد جمع کرد، چنانچه پیش ازوی دیگری را آن اموال
# ~~و خزاین نبود، مد تی ملک راند و درگذ شت . والسلام علی من اتبع الهدی .
# الر بع اتا بک سعد بن ز نگی
# ~~اتا بک سعد پاد شاه بزرگ بود ، بعد از عم خود بتخت فارس نشست ، ممالک
# ~~فارس درضبط آورد، چنا نچه نبشته شده است، واو پاد شاه بس عادل وشجا ع
# ~~بود ، تقات چنین روایت کرده اند : که گرانی سلاح اوتا حدی بود که یک
~~مرد
# ~~با قوت ، سلاح پوشیدنی اورا از ز مین بر نتوانستی داشت و چندکرت بطرف
# ~~عراق لشکر کشید ، در بعضی نصرت اورا بود ، و در بعضی مصافها شکست افتاد
# ~~چنا نچه با سلطا ن محمد خوارز مشاه اور امصاف افتاد نا اند یشیده ، و
~~آن چنان
# ~~بود : که اتا بک سعد بطرف عراق لشکر می برد ، بجهت گر فتن
# ~~صفماهان ، و اتا بکث یوز بکث بن اتا بک محمد به آذر با یگان آمده بود
# ~~هم بجهت ضبط صفاها ن . هرد ولشکرفارس وآذ ر با یگا ن روی بهم داشتند،
~~که
# ~~محمد خوارز مشاه بسر حد عراق رسید، و اورا خبرشد، که اتا بک سعد از
~~فارس
# ~~لشکر بد ر اصفها ن می برد، که با تا بکث یوز بک مصاف کند، سلطان لشکر
~~بطرف
# ~~اتا بک سعد کشید چون به لشکراو رسید ، اتا بک سعد را ظن بود، ms252 که این
~~لشکر
# ~~اتا بک یوز بکث است ، صف راست کرد ، ولشکر سلطان را هم زد، نا گا ه یکی
# ~~از پهلوا نان سلطان خوارزمشاه باو بهم هم نیزه شد ، ونام آن پهلوان
~~کشلی (1)
# ~~امیر آخر بود، اسپ اتا بک سعد را بینداخت، آن پهلموان خواست تا اورا
~~بکشد PageV01P271
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_267.png)

# ~~اتا بک گفت: مرا مکش! من اتا بکم ، بگو که این لشکر کیست ؟ پهلوان
# ~~گفت : لشکر سلطان محمد خوارز مشاه است .
# اتا بک گفت: که مرا بخد مت سلطا ن بر!چون بخد مت سلصا ن رسید، زمین
# ~~بوس کرد وگفت: خداوند عالم! بالله که این بنده ندانست ، که لشکر یا
~~دشاهاست
# ~~وگرنه هر گز شمشیر نکشید ی . اورا بنواخت ، وحا لی اورا سوارکرد، و از
# ~~بسیاری جلاد ت و مردی وشجاعتا و که بسمع سلطان رسیده بود اورا اعز از
~~فرمود
# ~~و مملکت فارس اورا داد، بران قرار : که نصف معتمد ا ن وملوک خوارزمشاهی
# ~~را باشد، و نصف اتا بک سعد را، و لشکر با و نا مزد کرد، بدا ن سبب که
~~اتا بکی
# ~~سعد چون گر فتا رشد ، پسرش اتا بک ا بو بکر ، مملکت فارس د ر ضبط آورد
# ~~و خطبه بنام خود کرد، چون اتا بکث سعد با لشکر خود خوارزم شاه وصاحب
~~اختیار-
# ~~الملک امیرحاجی که فرستاد : خوارز مشاه بود ، بسر حد فار س رسید اتا بک
# ~~ابو بکر پیش ازوباز آمد ، و با پدر بهم چون روان شد ، اتا بک سعد ، ابو
~~بکر
# ~~پسرخود را برروی زخم شمشیر کرد، مصاف پارسیان بشکست و اتا بکن سعد
# ~~بتخت پا رس با ز آمد ، وپسر را قید کرد ، و مدتی د ر ملک پا رس بود
# ~~برحمت حق پیوست ، رحمه الله ، بعد از حواد ث کفار مغل .
# ~~و اتا بک سعد را خصال گزید ه و اوصاف پسندیده بود : اول آنکه علم
# ~~قا فله و ابناء سبیل حاج هر سال بکعبه فرستادی ، چون باز آمد ms253 ی ، مدام
~~آن
# ~~علم بر در خرگاه او بودی، وهرگاه که به بارگاه وخرگاه آمدی، دو رکعت
# ~~نماز در پای آن علم بگذار دی ، آنگاه بتخت نشستی ، این معنی بر حسن
# ~~اعتقاد او د لا لت میکند . اما د گر تجمل او: از ثقه روایت کرده اند،
~~که
# ~~یکو لایت از بلاد پارس بجهت کسوت خاصهٔ‌ او مقرر بود ، وخراج آن
# ~~ولایت هر سال سیصد وشست هزار دینار زر سر خ بود ، هر روزی هزار
# ~~دینار د ر کسوت صرف شد ی، از کلا ه و قبا و شقه وکمر و اطواق مرضع . و
# ~~اگر چیزی از ما یحتاج کسوت خاص فاضل آمدی ، آنرا بجواهر قیمتی
# ~~بدادند ی، و د رکلا ه او وقبا وکمر او در ج و تعبیه کردند ی، و هر
~~کسوتی
# ~~را یکروز بیش نپوشید ی ، روز دیگر آن کسوت را تشریف فرمود ی یکی
# ~~از امرا و ملوک را ، رحمه الله ، و السلام علی من اتبع الهدی .

PageV01P272

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_268.png)

# لخا مس اتا بک ابو بکر بن سعد
# ~~اتا بک ابوبکر پادشاه بزرگ بود ، و ممالک فا رس در ضبط آورد ، چون
# ~~اتا بک سعد را سلطان محمد خوا رزمشاه بتخت فارس بازفرستاد، بر ان قرار
# ~~که یک نصف مما لک فارس اتا بک سعد را باشد، و یکث نصف سلطانرا
# ~~و بجهت آن یکن نصف امیر حاجی اختیار الملک نشا پوری را با وی بفرستاد
# ~~اتا بک ابوبکر و هر دو برادر او تهمتن وسنقر شاه بالشکر فا رس پیش پدر
# ~~باز آمدند ، که مملکت خود را بد ست خصما ن خود ندهیم . چون مصاف
# ~~را ست شد، اتا بک سعد شمشیری برروی پسرخود اتا بک ابو بکرزد، ومصاف
# ~~پارسیان شکسته شد، و اتا بک سعد ،ابو بکر را قید کرد . چون اتا بک سعد
# ~~برحمت حق پیوست ، اتا بک ابوبکر را ازقید بیرون آو ردند و بتخت فارس
# ~~نشا ندند . ممالک پدر وجد خود ms254 در ضبط آورد ، وخصمانرا مالش داد ، و
# ~~بعد از مدتی لشکر بطرف بحر فرستادودا رالملکث کیش (1) را و بحرین وهرمز
# ~~بگرفت، و یک بر ادر را بنزد یک کفار مغل فرستاد ، و به آن جماعت صلح
~~کرد
# ~~وخراج و مال پذیرفت، و تن در ان عار داد، خراج گذار کفار چین گشت، و با
# ~~دارا لخلافت مخا لفت کرد ، تا بدین غایت که این تاریخ در قلم آمد، حال
~~برین
# ~~جمله بود . حمق تعالی سلطان السلاطین اسلا م را ، و ملوک وخاقان درگاه
# ~~او را درجها نداری و حق گذاری بآقی و یاینده داراد . بمحمد و آله
~~الامجاد .
# الفرقة الثالثه ماوک نشا پور
# الاولا لملک المؤید السنجری
# ~~ملک موید بندە تر ک سلطان سنجر بود ، و ملک نشایور و بلادآن طرف داشت
# ~~چون جام و با خرز و سنگان (2) وجاجرم وسیر ان (3) و شارستان وجوزجان
# ~~و دیگرشهرها که از مضا فات نشا پو ر است ، او ملک نیکو سیرت بود
# ~~چون عهد دولت سنجری به آخر شد ، ملک موید با شاه خوار زم و ملوک عراق
~~PageV01P273
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_269.png)

# ~~و سلا طین غور طریق مودت ومراعات جوانب مسلوک (1)د اشت ، سا لی چند
# ~~خود را در پناه مراعات بداشت ود رگذشت . رحمة اللهعلیه ، اللهم اظهر با
~~لحق .
# الثانی ملک طغا نشاه بن ملک مؤید
# ~~پاد شا ه خو بر وی بود . وعشرت د وست عظیم بود ، و شب و روز د ر عشرت
# ~~و سما ع و مجالست به ند یمان و مطربان و اهل عیش بودی ، وچون ملک
# ~~نشا پور از پدر بدو رسید ، با ملوک اطراف طریق مودت وموافقت وخد مت
# ~~پیش گرفت ، چون ا ز وی مضرتی لا حق نمی شد ، همگنا ن اورا زحمت
# ~~نداد ند ، مد ام د ر عشر ت و رقص وطرب و شراب بودی ، بجهت عشرت و
# ~~طرب آستین پیراهن خود بقدر ده گز در طول کرده بود ، وجلاجل زرین
# ~~بسته ، ودر میان ms255 رقص اند اختی ، در مدت نزد یک د رگذ شت .
# الثا لث سنجرشاه بن طغانشاه
# ~~چون طغا نشاه (2) بتخت نشا پو ر نشست ، با ملوک غور ، اتصال معارف
# ~~فر ستاد ودختر (33) سلطان غیاث الد ین محمد سام طاب ثراه، بجهت پسرخود
# ~~سنجرشاه بخواست ، واکا بر وعلماء نشاپور بیامدند ، وآن عقد منعقد کرد
~~ند
# ~~چون طغا نشاه برحمت حق پیوست ، تکش خوارزمشاه لشکر به نشا پور آورد
# ~~نشا پور را ضبط کرد و سنجر شاه را بگرفت و به خوارزم برد ، سلطان غیاث
~~الدین
# ~~ملکه جلالی (4)را پای کشاد برةول امام شا فعی رحمة اللدعلیه. و بملک
~~ضیاء الدین
# ~~درغور (5)داد ، وسنجرشاه بخوارزم درگذشت . حق تعا لی سلطا ن ما را
~~تاقیام
# ~~قیامت باقی و پاینده داراد ! والله الباقی ، کل شیء ها لک (6) والله
~~اعلم .

PageV01P274

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_270.png)

# الطبقة الرابعة عشر
# ملوک نیمروز و سجستان
# ~~الحمد لله ا لذی جعل قلوب انبیائه کنوزا، وصدور اولیائه لکنوز محبته
# ~~محوزا . والصلوة علی محمد الذی قدر بعثه لختم الرسل بروزا ، وعلی آله و
# ~~اصحا به ظهورا ورموزا .
# ~~اما بعد چنین گوید: بندهٔ‌ ضعیف ترین بندگان سبحانی ، منهاج سراج
~~جوزجانی
# ~~عصمه الله عن التوانی، که چون این طبقات باسم سلطا ن معظم شهنشاه
# ~~سلاطین ترک وعجم ناصر الدنیا وا لد ین ا بو المظفر محمود بن السلطا ن
# ~~التتمش خلمد الله ملکه وسلطا نه وعظم شانه نبشته می آید ، که ذکرملوک
~~وطبقات
# ~~ایشان در قلم می آید ، ملوک نیمروز که پادشاهان عالم وعاد ل بود ه1 ند
# ~~و ملوک فاضل غریب نواز ، و از عهد سنجری تا بدین عهد که آن ممالک
# ~~بتعدی و تا راج کفار چین خراب شد، آن ممالک بشکوه و عد ل وشهامت
# ~~و بذ ل ایشان مزین بود ، خواستم تا قدر امکان آ نچه سما ع بود ، و آ
~~نچه
# ~~مشاهده افتاد درقلم آرم ، تا ناظران را ومولف را، وآن ملوک را ذکرخیر
~~باقی
# ~~ما ند ، ودعاءاین پاد شاه مو جود ms256 باشد و اوصا فی که نسب ایشان از امراء
# ~~ما تقدم در تا ریخ بصحت معلوم نشد . حق تعالی بر همه رحمت کنا د، و
~~دولت
# ~~سلطا ن جها ن نا صر الد نیا وا لدین ، سلطا ن ا لسلا طین را مخلد دا را
~~د .
# الاول طاهربن محمد
# ~~ثقات چنین روایت کرده اند : که چون دورسلطنت محمودیا ن بخا ندان
~~سلجوقیان
# ~~نقل شد و امر ائی که درکورند (1) سیستا ن بودند قوت گرفتند ، بخدمت سلا
~~طین
# ~~البا رسلان و ملکشاه پیوستند ، و مما لک نیمر وزد ر تصرف ایشا ن آمد ،و
~~آن بلا د
# ~~را ضبط کرد ند ، چون تخت سلطا ن بفرهما یون سنجری تزئین یافت ، ممالک
# ~~نیمروز بامیرطاهر رسید ، در خدمت آن حضرت آثا ر اخلاص نمود ، و سرائی
# ~~در سیستان که در امارت بود بنا فرمود ، و رسوم ملک داری وضع کرد
~~PageV01P275
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_271.png)

# ~~و اطراف ممالک نیمروز در ضبط آورد، و مدتی ملک راند و در گذشت
# ~~و زعم آن ملوک آن بود ، که از آل کیکاوس اند رضی الله عنهم اجمعین .
# ثقات چنین روایت کرده اند : که بلاد سجستا ن را نیمروز ازبهر آن
# ~~گویند : که تمامی آن بلاد دریا بود ، چون مهتر سلیمان را بر فرشی که
~~باد برد
# ~~از فارس بکوه مهتر سلیمان که بر ابر ملتا نست ، گذر بر ان دریا افتاد
~~فرمود :
# ~~که از ریگ پرکردند ، دیوان نیمروز آن مصلحت تام کرد ند ، دریا زمین
# ~~شد ، آن زمین نیمروز گشت ، و آن ناتمام بماند . والسلام .
# الثانی تاج الدین ابو الفتح (3)
# ~~ملک تا ج الدین ابوالفتح بن طاهر پادشاه بزرگ وعادل بود ، چون پد را و
# ~~برحمت حق پیوست ، بفرمان سلطان سنجر ، مملکت نیمروز درضبط آورد
# ~~و بساط عدل بگسترد، و خلق اورا مطیع شدند، وآثار خیرازو درشهر و اطراف
# ~~سجستا ن بسیار باقی ما ند ، و با سلطان سنجر (به) مصاف خطا رفت ، ولشکر
# ~~سحبستان با خود ببرد، و ms257 چون مصاف شکسته شد، ملک تا ج الدین ابوا لفتح
# ~~گرفتار آمد ، چون اورا بدان موضع بردند که اورد وی خطا بود ، تخته بندی
# ~~بریای او نهاد ند و زنجیرگر ان در کشیدند ، وا ورا مقید کردند.
# ثقات چنین روایت کردند : که یکیاز مستورات خانخا نان (را) بر ملک
# ~~تاج الدین ابو الفتح نطری در افتاد ، ود ر خفیه اورا عزیز داشت میکرد
# ~~و ما یحتا ج او بقدر کفاف وزیا دهمیر سا نید ، ودر تیمار داشت اود قیقه
~~مهمل نگذاشت
# ~~تا هم بسعی آن مستوره ناگاه ملک تاج الدین ابوالفتح خلاص یا فت ، و از
# ~~اورد وی خطا روی بفرار آورد ، و آن ز نجیر و تخت بند با خود آو رده بود
# ~~بسیستان ، و مملکت نیمر وز که از جمال وشهامت او خالی مانده بود ، زیب
# ~~و زینت گرفت ، آن تخت بند وز نجیر که با خود آورده بود ، د رپیش مقصور:
# ~~جا مع بفرمود ، تا معلق بیاویختند ، و منهاج سراج که نویسند2 این طبقات
~~است
# ~~در شهور سنه ثلاث و عشر وستمائه بشهر رسید، و آن زنجیر و تخت بند در
# ~~مسجد جامع دید ، هر که بد ان شهر معظم رسیده باشد در نظر آورده باشد .
# ~~ملک تا ج الدین ابوالفتح پادشاه عالم وفاضل بود ، چنین روایت کنند :
~~PageV01P276
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_272.png)

# ~~که وقتی از وقت خطبهآ روز جمعه اوگفتی ، واین معنی دلیل است بو فور فضل
# ~~او ، مد ت مدید ملک راند ود رگذشت ، و روضهآ او در سیستا نست .
# ~~رحمة الله علیه.
# الثالث الملک السایس شمس الدیز (1)
# ~~چون ملک تاج الدین ابوالفتح درگذ شت ، از وی پسران ما ندند : مهتر
~~ایشان
# ~~شمس الدن بود بملک نشست ، ومما لکث نبمر وز د رضیط آورد ه، یک بر ادر
# ~~خود عز الملک را میل کشید ، و براد ران دیگر را بکشت ، و بسیار کس را
# ~~از امراء و ملوک سیستان ونیمروز بقتل رسانید. و چنان تقریر کردند :
~~کهدر اول ms258
# ~~ملکث خود، در یکروز هژده برادر را بکشت، واو مرد سایسن بود، و سرای
# ~~امارت که د رخانه (2) اوست ، در سیستان اورا سر ای سیا ستی گویند ، و
~~از
# ~~بسیار قتل وسیاست او هیبتی در دل خلق ظاهر شد ، و در مدتی که عهد (3)
# ~~سنجر به آخر شد، و مما لک خراسان وغزنین وکرمان بدست ظا لمان غز افتاد
# ~~ملک شمس الدین نیمروز را ضبط کرد ، و چند کرت لشکرغز عزیمت قلعه (4)
# ~~مملکت او کردند میسر نشد ، وجد این ضعیف مولانا منها ج الدین عثمان
# ~~جوزجا نی (5) رحمة الله علیه ، که از سفر حجاز کعبهآ معظم بطرف غز نین
# ~~و لوهور آمد ، در عهد ملک شمس الدین به سیستا ن رسید ، ویکی از اکا بر
# ~~علما که او را امام اوحد الد ین بخاری گفتندی رحمه الله ، از اقران
~~خراسان
# ~~بود، واز یگا نگا ن (6) جها ن و شر یکان خواجه امام نعمان الثا نی
# ~~ابوالفضل کرمانی بود ، رحمة الله علیه ، وعالم دیگر بود ، که اورا
# ~~قوام الدین زوزنی گفتندی ، مذکری فصال د هان کشاده وچشم باز بود
# ~~مدام این قوام الدین ، اوحدالدین بخاری را زحمت دادی ، ود ر محافل
# ~~با و جرثت نمودی .
# امام شرف الدین عطار روایت کرد این حکایت را وگفت : چون مولانا
# ~~منها ج الدین به سیستان رسید ، سنت پاد شاهان نیمروز آن بود : که علماء
~~غریب را PageV01P277
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_273.png)

# ~~عز یز داشتندی ، و در بارگاه او تذکیر و مسئله فرمودندی ، ملک شمس
~~الدین
# ~~فرمان داد ، تا مولانا منهاج الدین علیه (الرحمه) در بارگاه او مسئله
~~گوید .
# ~~چون علماء حاضر شدند ، مولانا منها ج الدین رحمة الله علیه در بارگاه
~~مسئله خارج
# ~~گفت ، چون نکته تمام شد ، قوام الدین زوزنی خواست تا بسفاهت (1) مولانا
# ~~منها ج الدین بیرون آید اورا بشکند گفت : ما ذکر بزرگی شما و علم وشهرت
# ~~شنیده بودیم ، اما این قد ر با یستی ، که در بارگاه این چنین پادشاه
~~مسئله
# ~~خارج بحث ms259 گفته نشد ی . مولانا منهاج الد ین چون دید ، که او سر سفاهت
# ~~و بی ادبی دارد گفت: مولانا قو ام الدین اقصه در از نمی با یدکرد، تو
~~عین نجاست
# ~~بودی ، من ترابدیدم ، مرا این مسئله یاد آمد ، قوام الدین ازین جواب
~~بشکست
# ~~و ملک شمس الدین را تبسم چنان غالب شد ، که بر روی چهار (2) با لش
# ~~سیاه بغلطید . آن روز امام او حد الدین بخود حالی کرد ، وآن مسئله را
~~جلوه
# ~~داد ، وآن پادشاد در حق مولا نامنهاج الدین عواطف فراو ان فرمود ، و مد
~~تها
# ~~آن پاد شاه ملک را ند و درگذشت . رخمة الله علیه . والله اعلم .
# الرابع الملک السعید تاج الدین حرب محمد (3)
# ~~پا د شا ه بزرگ عا لم وعادل ، و عالم نواز رعیت پر ور بود، و اورا
~~فرزندان
# ~~در قلم آید انشاء الله تعالی . اول حال آن بود : که چون ملک شمسر الدین
~~عم
# ~~او بتخت نشست ، پد ر اورا میل کشید و براد ران دیگر را بکشت، خواهری
~~بود
# ~~ملک شمس الدینرا که عمهٔ‌ ملک تا ج الدین حرب بود ، و مکنت تمام داشت
# ~~چون تعدی وظلم ملک شمس الدین بسیار شد . خلق از دولت او سیر آمدند
# ~~و دست بدعا برداشتند. جماعتی از امرا و اکا بر ملک نیمر وزبدان ملکه که
~~عمهآ
# ~~ملک تا ج الدین بود استعانت کردند ، و در تغییر ملک تد بیر نمودند .

PageV01P278

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_274.png)

# ~~رای همه بر ملکث تاج الدین حرب قرارگر فت، و او دران وقت شست ساله بود
# ~~و از فرزندان ملوک هیچ نبود ، که ملک را بشا یستی. (بیرون شهر سیستان)
~~(1)
# ~~موضعی است ، که در قدیم الایام شهر آنجا بود . نام آن موضع حشوی (2)
# ~~گویند ، ودر شب (تمام مرد م)(3) سیستان و اهل سیف آنجا جمع شدند ، و
# ~~بامدا دخروج کردند ، وملک شمس الدین را با هژده پسر شهید کردند، وملکث
# ~~تا ج الدین را بتخت نشاندند، و پد رش عزالملوکث ms260 در حیات بود، اما ازد
~~ولت
# ~~بینائی محروم بود چون تاج الدین بتخت نشست و باخلق داد وعد ل کرد، جمله
# ~~در بیعت آمدند و با سلا طین غور مبا یعات (4) و مراسلات درمیان آورد، و
~~خطبه
# ~~با سم سلاطین غو رکرد ، و در تربیت علما و توقیر ضعفا جد بلیغ نمود ، و
~~سنت
# ~~ملکث تاج الدین بر سنت اسلاف خود اضعاف آن فرمود و فرمان داد: تاجمله
# ~~مسا جد بخا را را مصلی بافتند بقدر هریکی ، و به بخارا فرستاد ، وبجهت
# ~~مسجد حرم وکعبهٔ‌ معظم فرش و اوانی بسیا ر فرمود ، و پدر این داعی سر
~~اج الدین
# ~~سنها ج دوکرت در عهد دو لت او بسیستان رسید ، یک کرت ازجهت سلطا ن
# ~~سعید غیاث الدین محمد سام انارالله برها نه ، برسالت رفت ، وکرت دوم که
# ~~ازحضرت پادشاه بخد متدارا لخلا فت الناصر لدین الله میرفت بجانب مکران
# ~~هم بسیستان گذ شت ، و ازملک تاج الدین حرب عواطف فراوان دید
# ~~رحمة الله علمیهم اجمعین .
# و ملک تاج الدین درحیوة خود ، پسرمهتر خود را ناصر الدین عثما ن
# ~~ولی عهد کرد ، چون ناصر الدین در گذ شت ، یمین الدین بهر امشاه را
# ~~ولیعهد کرده ، و در اواخر عها. عمر مکفوف البصر شد، و مدت شست سال
# ~~ملکث راند ، ومدت عمر او صد و بیست سال بود ، و درسنه اثنی و عشر
# ~~و ستمایه در گذ شت  و الله البا قی .

PageV01P279

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_275.png)

# الخامس السلک ناصرا لدین عثمان حرب (1)
# ~~نا صر الدین پاد شاه عادل بود ، دخترملکث خراسان عمر مرغنی (2) ، که
# ~~عا یشه خاتون نامداشت در حکم او بود ، و او را فرزندان شایسته بودند ،
~~و
# ~~چند کرت از سیستان با لشکر بخدمت سلطان غیاث الدین محمد سام پیوست
# ~~بخراسان، و در وقت فتح نشا پور در خد مت بار گاه بود ، و او ملک نیکو
# ~~سیرت و عا لم پرو ر بود و با خلق بعد ل و احسا ذ ms261 ولطف روز گار گذ رانید
# ~~و در عهد پدر خود ملکث تاج الدین بخلافت و نیابت پدر در ممالک نیمروز
# ~~تصرفات کرد، واز بیرون نهرسیستان بکنا ر هیر.ند قصری رفیع ومنیع بناکرد
~~، و
# ~~مدتی ملک را ند، وهم در حیات پدر برحمت حق پیوست و السلا م .

PageV01P280

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_276.png)

# ~~النه: دس الملک الغا ری یمین الدولت والدین بهر امشاه حرب(1)
# ~~پادشاه ضا بط وقاهر بود، وسیاست وعد ل تمام داشت ، وسنت اعز از علمما و
~~غر با
# ~~برشرط اسلاف خود باقامت میر سانید ، وهم د رعهد پد رخود ملک تاج الد ین
# ~~حربمذ کورشد ، و(به) شهامت وجلاد ت وکیاست و شجاعت مشهور گشت
# ~~ومد تها در عهد حیوة پد رخود ممالک نیمروز درضبط آورد . چون ملکث
# ~~تاج الدین حرب برحمت حق پیوست، او ملکرا متصرف شد ، و اورا دو برادر
# ~~دیگر از یک کنیزک ترک بود ند ، وپیش از وی جمله پاد شاهان و ملوک
~~نیمروز
# ~~بر سم قدیم مویها باز نمودندی ، و کلاه جوا ر(2) نهادندی ، و دو سهد
~~ستار بران
# ~~بسته ، و د یگر دستار سیاه برز برجمله بسته. چون عهد د ولت به ملک یمین
~~الدین-
# ~~بهر امشا هرسید ومادر اوتر کیه بود ، کلاه قند وز(3) وترک (4) نهاد،
~~وجعد
# ~~ترکانه بافت ، وهرد و برادر او یک شهاب الدین علی ، دوم ملکشاه هم
# ~~برلباس او بودند .
# ~~و این داعی د ر شهور سنه ثلاث و عشرو ستمائه ، از شهر بست عز پمت سیستا
~~ن
# ~~کرد ، چون بدان حضرت رسید ، موضعی است، آنرا گنبد بلوچ (5) گویند از
# ~~طرف شرق ، رسول د اران (6) استقبال نمودند ، و این داعی را به شهر
~~آوردندو
# ~~بموضعی که آنرا مدرسهآ سرحوض گویند بطرف جنوب شهر که آنرا در طعام (7)
# ~~و بازار فرود گویند منزل فرمود ، ودر بار گاه آن پادشاه کریم مشرف شد
# ~~هر کرت تشریف فرستاد ، وتا آنجا بود، هرماه علوفهآ بسیار از زر وغله فر
~~ستاد
# ~~و اعزاز بسیار و اکرام بیشمار فرمود، ms262 بعد ازهفتماه بطرف خراسان مرا جعت
# ~~افتاد . ملک یمین الدین بهر امشاه در غایت ضبط و کیاست و شهامت بود
~~PageV01P281
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_277.png)

# ~~و رسم بلاد نیمروز آن بودهاست در قد یم که قبایل را باهم قتال و مخاصمت
~~بودی
# ~~و هیچکس د رشهر و روستا، بی سلاح تمام نرفتی . چون عهد دولت بد و رسید
# ~~از هر قبیله گروگان بستد ، و در قلاع مقید فرمود ، تا در هر قبیله که
~~خونی بناحق
# ~~ریخته شد ی، مهتر آن قبیله را بدان حادثه موا خذه فرمودی . بوا سطه آن
~~قتال
# ~~از میا ن قبا یل بر افتاد، وملک شمس الدین بهر امشاه دوکرت بغز و قهستا
~~ن
# ~~ملاحد هرفت و جهاد بسیا رکرد ، و امام شرف الدین احمد فراهی که ملکث
~~الکلام
# ~~عصرخود بود ، این قطعه در تهنیت آن فتو ح گفته ، قطعه :
# مما یون و فرخنده بر اهل گیتی %~% مبارک رخ وشاه فرخ نژاد است
# ز یمن یمین و ز یسر یسا ر ش %~% جهان پرز آئین و انصاف و داد است
# شه نبمر وزی ! و در روز ملکت %~% خجسته هنوز اول با مداد اسست
# ازین حرب کاند رقهستان نمودی %~% روان محمدازین حرب شاد است
# بمان درجها ن تاجها نرا طراوت %~% ز آب و ز نار و زخاک و ز با د اسست
# نماند فرا موش بریا د خسرو-
# ثناء« فراهی » اگرهیچ با د است
# و چون مدتها ملک راند وحاد ثهآ کفا رمغل خرا سان را خراب کردو مما لکث
# ~~اسلام بر افتاد ، قلعه ایست در حد ود نیه (1) آن بلاد ، که آنرا قلعهآ
~~شهنشا هی
# ~~گویند و بر اد رزاد ملکث یمین الدو لت پسر ناصر الدین عثمان آن قلعه را
~~بملاحد
# ~~قهستا ن فروخته بود، و در تصرف ایشان بود ، و درین وقت ملک یمین الدولت
# ~~بهر امشاه رسولی فرستاد، وقلعهآ شاهنشاهی را التماس نمود وگفت: اگر مضا
~~یقتی
# ~~5 و د ، زود لشکر بد انطرف آورد ه شود ms263 . بد ین سبب از طرف قهستا ن
# ~~فدائی نا مزد او شده ، و در شهور سنه ثمان وعشر و ستمائه ، روز جمعه بو
~~قت
# ~~آنچه به نماز میرفت ، در میان بازار چهار فد ائی از اطراف او در آمدند
# ~~و او را شهید کردند ، علیه الرحمه ، و الله اعلم .
# السابع الملک نصرة الدین بهرا مشاه
# ~~ملک یمین الدولة چون برحمت حق پیوست، اکا بر و امراءنیمر وز اتفا ق
~~کردند PageV01P282
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_278.png)

# ~~و پسر میانهآ او نصرت را بتخت نشاند ند و اضطراب در ممالک نیمر وز
# ~~ظاهر شد ، واز هر طرف تشویش افتاد ، و پسر مهتر او رکن الدین مقید بود
# ~~وجماعت اهل سنت و جماعت از فریقین همه دوستدا ر ومطیع وهوا خواه
# ~~رکن الدین بودند. چون مدت چها رماه ازجلوس امیر نصرت بر گذشت ، خوا رج
# ~~خروج کرد ند ، و رکن الدین را بیرون آورد ند . میا ن امیر نصرت و
# ~~رکن الدین مصاف شد. انهزام بر نصرت افتاد، امیر نصرت بطرف خر اسان و
# ~~غور آمذ ، وکرت دوم بطرف سبستا ن رفت ، و ملک از د ست رکن الدین
# ~~مستخلص کرد و بعا قبت چون لشکر کفار چین و مغل بطرف سیستا ن رفت، وشهر
# ~~سیستا ن بدست کفا ر افتاد ، نصرت شهاد ت یا فت ودر گذشت . والله اعلم .
# الثامن رکن الدین محمودبن بهر امشاه
# ~~ملک رکن الدین پاد شاهزادهٔ‌ با سیاست وقتال و متهتک بود ، و در عهد
~~حیات
# ~~پدر، ا ورا در خد مت پد ران ، داعی دیده بود . و ماد ر او کنیز ک رومیه
# ~~بود ، واو مرد میا نه با لا و لعل و سپید بود ، و در وقت پد ر از وی
~~حرکات
# ~~نا مضبوط بسیار در وجود آمد، و ملکث یمین الدین بهرام شاه پسرخود رکن
~~الدین
# ~~محمود را نا مزد کرد با لشکری ، و باطراف خراسان بخد مت سلطان فرستا د
# ~~و با آن مستدعی که از طرف ms264 خوارز مشاه آمده بود، چون بحد ود فوشنج هراة
# ~~رسید ، ملک رکن الدین آن ترک مستدعی را درمیان شر اب بکشت ، و از
# ~~خوف آن بجا نب سیستان باز آمد . ملک یمین الدین بهرا مشاه اورا مقید
~~کرد
# ~~و لشکر بسیار با امیر شمس الدین ... (1) با خد متهاء (2) گرا ن ما یه
~~وعذار
# ~~بسیار بخدمت خوارز مشاه فرستاد، و هم در ان سال حاد ثهآ کفار مغل
~~ظاهرشد
# ~~و آن لشکر نیمر و ز را در قلعهٔ‌ ترمذ نامزد فرمود وچنگیز خان ملعون
~~خود لشکر
# ~~آورد و ترمذ بستد ، وجملهآ آن لشکر آنجا شهادة یافتند ، و ملک رکن
~~الدین
# ~~محمود چون (به) سیستان بنشست ، بعد از براد ر ظلم آغاز کرد و دست تعد ی
# ~~برکشا د وا میر نصرت برا درش بیا مد ، از طرف خراسان با لتماس اهل
# ~~سیستان ، و ایشان را با هم مناقشت افتاد ، نا گاه لشکر مغل بسیستان
~~رسید PageV01P283
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_279.png)

# ~~جمله هلاک ومستأصل وا سیر وشهید شدند ، وشهر سیستا ن خرا ب گشت .
# ~~خد ای بر همه رحمت کنا د.
# التا سع الملک شهاب الدین محمود بن حرب
# ~~چون لشکر کفار از سیستان بعد از خرابی باز گشت ، ملک شهاب الدین بگوشهآ
# ~~ما نده خروج کرد ، و سیستا نرا بگرفت، اما چون خراب بود، وخلق نمانده،
~~پس
# ~~طراوتی و قوتی نیا فت، جماعت خا رجیان قوت و جمعیت کردند ، شاه عثمان
# ~~پسر (1) ناصر الدین عثمان حرب را از شهرنیه (2) 1 ستدعا کردند ، و او
~~لشکر
# ~~خوا رزمشاهی را از ملکث کرمان که او را برا ق حا جب گفتند ی بمد د
~~طلبید
# ~~چون آن لشکرگاه با شاه عثما ن بسیستان آمد ، شهاب الدین محمود شهاد ة
~~یا فت
# ~~برادر ش امیرعلی (3) بنشست هم نظامی نگرفت و در گذشت علیه الرحمه .
# العا شر الملک تا ج الدین ینالتگین(4) خوا رزم شا هی
# ~~ملک تاج الدین ینا لتگین (4) از خاندان ملوک خوارزمشاه بود ، از بنو ms265
~~اعمام
# ~~سلاطین خوار زمشاه بود ، در عهدی که سلا طین غور نشاپور فتح کردند
# ~~تا ج الدین ینا لتگین با پسرعم خود ملک فیروز التتمش (5) خوارزمشاهی به
# ~~هند و ستان افتاد، و د ر وقتی که حاد ثهآ کفار چین ظاهر شد ، این تاج
~~الدین
# ~~در خدمت ملک کریم الدین حمزه بود در ناگور سوالک . ناگاه فرصتی
# ~~جست وخواجه نجیب الدین را شهید کرد ، ویکث پیل بو د آ نجا پیش کرد
# ~~و بجا نب اچه رفت بخد مت ناصر الدین قبا چه (6) پیوست ، وچون سلطان
# ~~جلا ل الدین خوارزمشاه بولایت سند رسید ، ازانجا برفت ، بموافقت خدمت
# ~~سلطان جلال الدین در بلاد کرمان رفت ، ودران بلاد خوک وکوک (7)
# ~~حو الهآ اوشد . چنون ملوک نیمروز با هم د ر مکا وحت بود ند ، پسر پسر
# ~~نا صر الدین عثما ن که او را شاه گفتندی ، از ملک (8) کرمان که براق
# ~~حاجب خطا ب گفتند ی مدد خوا ست . ملک تاج الدین ینا لتگین را در شهور
~~PageV01P284
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_280.png)

# ~~سنه اثنی وعشرین وستمائه بطرف نیه فرستاد ، چون آنجا رسید ،شاه عتمان
~~را
# ~~مدد کرد ، وخود بنشست ، وولایت نیه در تصرف آو رد . از شهر سیستان
# ~~جما عتی بخدمت اوآمدند ، و از وی استمداد خواستند ، که ملک شهاب الدین
# ~~کشته شده بود و سیستا ن بی خصم ما نده . تا مگر شاه عثمان را بسیستا ن
# ~~برد و بنشا ند ، و تا ج الدین ینالتگین بسیستان آمد آن شهر را بگر فت،
~~و
# ~~بلا د نیمروز در تصرف آو رد ، و درین حال ملک رکن الدین خایسار (1)
# ~~آمد. این داعی را که منها ج است ازطرف غور برسالت بنز دیک ملک تا ج
~~الدین
# ~~ینا لتگین (2) فرستاد بشهر فراه ، در داوری (3) خدمت (4) ا و در یا فته
# ~~شد، و با او عهد مستحکم گشت ، چون بغور مراجعت کرده آمد ، تاج الدین
# ~~را با ملاحده خصو مت افتاد ومصاف کردند و منهزم شد ، پس ms266 بسیستان
# ~~باز رفت، وجماعت خوار ج را که بروی عصیان آورده بودند بشکست ، و در
# ~~شهور سنه ثلا ث وعشر ین و ستمائه کرت دیگر این داعی بخدمت او رفت ، و
# ~~بعد ازان. تاج الدین بطرف غور آمد ، وقلعهآ تولک و ا سفزار ضبط کرد ، و
# ~~درین سال بعد از مراجعت از نیمروز این داعی را اتفاق سفر افتاد، ولشکر
# ~~مغل کرت دوم درشهور سنهخمس وعشرین وستمائه بطرف نیمروزآمد، تاج الدین
# ~~ینا لتگین د ر قلعهآ ارگ سیستان محصر شد ، ومدت نوزده ماه آن قلعه را
# ~~نگامداشت و جمله حشم که با او بودند در قلعه ، ازغوری و تولکی و سگزی
# ~~و ترک همه هلاک شدند، و او را بر یک چشم تیری آمد. نا گاه از قلعه
~~افتاد
# ~~و اسیر مغل گشت ، وآن قلعه را بکشا دند، و خلق با قی را شهید کرد ند ،
~~و
# ~~تا ج الدین ینا لتگین را از سیستا ن به قلعه صفهید (5) کوه آوردند و در
~~پای
# ~~آن قلعه شهید کردند رحمة الله علیه . حق تعالی پاد شاه مسلما نان ناصر
~~الدنیا
# ~~والدین را درتخت پاد شاهی تا قیام قیامت باقی داراد. والسلام والله
~~اعلمم .

PageV01P285

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_281.png)

# الطیقة الحامسة عشر
### | ملوکا لکرد
# ~~الحمد لله فا لق الا صباح وجاعل الظلام ، والسلام علی خیر الانام ،
~~وعلی آله
# ~~و اصحا به الکرام.
# ~~و الایجاز ولله الاتمام .
# چنین گوید ضعیف ترین بند گان درگاه ربانی، منها ج سراج جو زجا نی
# ~~حفظه الله عن کید القاصی والدانی ، که ذکرملوک مشرق ومغرب در کفرو
~~اسلام
# ~~بقدر امکان در تقریرآمد ، و از. تواریخ ملوک عجم ومشرق ، شمهٔ‌ بر وجه
# ~~اختصار در بیان آورده شد. این نسخه را بذکرملوک شام وحجاز ومصر و یمن
# ~~که سلاطین وملوک مجاهد با نام بوده اند ،وبعد از سنجر یا ن و سلجوقیان
~~آن
# ~~ممالکث را ضبط داشته اند ، تزیین داده شد ، تا متأ ملان این طبقات را
~~چون
# ~~نظر برین صحایف افتد ms267 ، مو لف را بد عاء ایمان وسلطان را بدعاء بقاء
~~دولت
# ~~وسلطنت وتوفیق و احسان یاد دارند والحمدلله علی نعمائه .
# الاول سلطان نورالدین ز نگی
# سلطا ن نور الدین محمود زنگی از اتا بکان موصل بود واتا بکان موصل
# ~~از بنده زادگان سنجر بودند ، و این بند: سنجر که اول ملک موصل شد ه
# ~~تر ک خطا یی بوده است ، و این روایت از یکی فرز ندان و خد اوند زادگا ن
# ~~موصل سما ع افتاد ، در شهر لکهنوتی ، و آن ملکث زاده در ز مین هند
~~وستان
# ~~وحضر ت دهلی اجلها الله، بخد اوندزادة موصل معروف بود، وهم سلف سلطان
# ~~سعید شمسالد نیا و الدین طاب ثراه بود ، او چنین تقریر کرد: که پدرا ن
~~ما
# ~~همه بنده زاد گان سنجر بودند ، و او هم هشتم فرزند بود ازان ترک خطا یی
~~.
# حاصل الامر سلطان نورالدین که ملک شام بود، پادشاه عادل بود وخیر
# ~~بسیارکرد ، وغز و وجهاد بیاند ازه کرد ، وملوک کرد وعرب وترک درخد مت
# ~~او بسیار بودندة» و از سلطان نورالدین دردیار شام آثار خیر فراوان با
~~قیست.

PageV01P286

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_282.png)

# ~~ومدت ملکث او بسیار بود . چون درگذشت ، از وی پسری ماند علی نام ، بجای
# ~~او بنشست . والله اعلم.
# الملکث الصالح علی بن محمود بن زنگی. بعد از پدر خود بتخت شام، در
# ~~شهر دمشق بنشست ، و امرا وملوک اورا خدمت کردند ، و اطراف شام وحلب
# ~~و دییار(1)د یگر در تصرف او آمد . چون خبروفات نورالدین رحمه الله بمصر
# ~~رسید و درین وقت مملکت مصر بسلطان صلاحالدین رسیده بود ، چون
# ~~حقوق نعمت سلطا ن نور الدین در ذمهآ صلاح الدین بسیار بود از مصر عزیمت
# ~~کرد تا بخدمت ملک صالح آید ، و شرط عزا وخدمت بجا آرد ملک صا لح را
# ~~مبار کباد ملکشام بگوید و باز گردد ، لشکر از مصر به شام آورد ، چند
~~انچه
# ~~بسرحد هاء شام رسید ، خبر وصول او بد مشق آوردند ، ملک ms268 صالح را خوفی
# ~~و هراسی در دل افتاد ، با هرکس مشورت کرد ، که خبر وصول او گرمست
# ~~چه باید کرد؟ خادمی بود ازان ملک صالح ، از خدمتگاران قد یم
# ~~پدرسلطا ن نورالدین ، آن خادم را یمین نام بود ، ملک صالح را گفت :
~~صواب
# ~~آن باشد ، که چون صلاح الدین رسید ، تو بطرف حلب روی آوری
# ~~و دمشق و شام بصلاح الدین با زگذ اری! که هیبت او در دلها قرار گرفته
~~است
# ~~ومال ولشکر بسیار دارد ، و مما لکثرا ضبط تواند کرد ، وحلال زاد ه و
~~نیکو
# ~~با طنست ، حق تو و نعمت پدر تو نگا هد ارد ، و اگر با او خصومت کنی
# ~~ترا طا قت مقا ومت وخصو مت او نبا شد . رای ملک صا لح برین معنی
# ~~قرار گرفت ، از دمشق بطرف حلب رفت، ومما لک شام بصلاح الد ین سپرد
# ~~و باقی عمر بحلب بو د در عز وحرمت . صلا ح الدین اورا خد متها کرد ،
~~وحق
# ~~او محا فظت نمود ، واز شرط اعتقا د وحسن عهد هیچ دقیقه مهمل و نا مرعی
# ~~نگذاشت . رحمة الله علمه .
# الثالث ملک ایوب بن شا دی
# ~~و ملکث اسد الد ین بنشادی ، هردو برا دران بود ند واز ملوک کرد بود ند
~~در
# ~~زمین شام. و سالها در خدمت سلطان نورالدین بودند ، وکارهاء بز رگ کردند
~~PageV01P287
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_283.png)

# ~~در حد ود شام ومغر ب با لشکر هاءگران غزو وجهادبسیار نمود ند ، و چون
~~ملگ
# ~~ایو ب بن شادی در گذشت ، از وی چهار پسر ماند: اول : صلاح الدین یوسف
# ~~بن ایوب . دوم ملک العا دل ابو بکر بن ایوب . سیوم شهنشا ه بن ایوب
# ~~چها رم سیف الا سلام بن ایوب .
# چون ایوب در گذ شت ، پسران او در خدمت عم خود ملک اسد الد ین
# ~~بود ند . و اول کس که از ایشا ن پادشاه شد در مصر، این اسد الدین بود و
~~اول
# ~~کس که درشام پا ms269 دشاه شد ، صلاح الدین یوسف بود ، چنا نچه بعد ازین
# ~~تقریر یا بد . انشا ء الله تعالی .
# الرابع الملک اسدالدبن بن شادی بمصر
# ~~ثقا ت روا ت چنین روایت کرد ه اند : که جما عتی از علویان مغر بی د عوی
# ~~خلافت کردند ، و از مغرب لشکر بمصرآوردند ، ومصر از دست امراء عبا سی
# ~~بیرون کردند ، و اسم مهتر ایشان المستنصر بود، وایشان را بعضی علما به
~~قرامطه
# ~~نسبت کنند ، وآن مملکت بدست فرزند ان ایشان بماند ، تا بدان عهد که از
# ~~بلا د روم ، لشکر افرنج روی بمصرنها د، و آن بلاد را غصب کر د ند ، چون
# ~~علو یان مصر را قوت مقاومت ودفع ایشان نبود، از سلطان نو رالدین شام
# ~~مدد ا لتماس نمودند ، سلطا ن نو رالد ین ملک اسد الد ین شا دی را نا
~~مزد
# ~~فرمود ، تا کفار افرنج را از بلاد مصزدفع کند ، ملک اسد الدین شادی از
# ~~خد مت سلطا ن التما س نمود : تا صلاح الدین یوسف که برادر زاد : او بود
# ~~با او نامز د نما ید ، ملک اسد الد ین با صلاح الد ین هر دو از شام (1)
~~روی
# ~~بمصر آورد ند ، چو ن بحدود مصر رسیدند ، کفار افرنج از وصو ل لشکر شا م
# ~~خبر یا فتند ، عنان جرأت در کشیدند وبسرحد ی کهر سیده بودند ، هما نجا
~~تو قف
# ~~کردند ، لشکرشام بمصر درآمد و استیلا یا فت، چون قوت وشوکت بسیار د
~~اشتند
# ~~علویان مصر خایف شدند ، و از استمد اد ایشا ن پشیمان گشتند ، که لشکر
~~شام
# ~~را از استیلا وتصر ف، قوت آن ند اشتند منع کنند ، سید ی که د ر مسند
~~خلا فت
# ~~مصر بود وزیری د اشت شا ور نام ، اورا در سر طلب کرد و فرمو د :
~~PageV01P288
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_284.png)

# ~~که نزد یک کفا را فرنج مکتو بی مخفی بنویس! که ما ولشکرما، شا میا ن را
~~مدد
# ~~نخواهیم کرد ، ومعونت واجب ms270 نخواهیم داشت ، شما را بطر ف ا یشا ن ببا ید
# ~~رفت وقوت کرد، و این بلا (1) را دفع گرد انید، غنا یم ایشان جمله شما
~~را
# ~~مسلم. فی الجمله مصر یان خو استند ، تا لشکر شام را بچنین غد ری بد ست
~~لشکر
# ~~روم وکفا را فرنج با زد هند.، بحکم این مکتوب والتماس ، کفا ر افرنج
~~روی
# ~~بقتال ودفع لشکر شام آوردند ، وعد د لشکر کفار هشتا د هزار مرد بود،
~~وعدد
# ~~لشکر شا م هفتصد سوار . چون هر دو لشکر بهم رسیدند و قتا ل و صیال (2)
# ~~آ غا ز کرد ند ، لشکر شا م را ا ز سبب قلت عد د طاقت
# ~~نبود ، بضروز ت منهزم شد ند ، و از مصر جنگ کنان در گریز
# ~~شدند ، تا بموضعی بیا مدند، که آن موضع را بلبیس (3) گویند ، و آن
~~موضعرا
# ~~ر بضی و حصاری برد بحصن پناه جستند وحصاری شدند ، ولشکر کفار افرنج
# ~~در د ور آن حصار لشکر گاه کردند و منزل ساختند ، و استعداد گرفتن حصار
# ~~آغاز نهادند . چون لشکر شام ، حال اضطرار خود ومحصر شدن ، وغدر
# ~~علویان مصر وآن جمله مشاهد ه کردند ، خلاص را طریقی اندیشه نمودند
# ~~ملک اسد الدین وصلا ح الدین گفتند : تدبیر خلا ص جا نبا زیست یا ملک
# ~~یا هلک ، و با هم اتفاق کردند ، و دست در چنگ تو کل زدند و با عتصا م
# ~~باری تعا لی وتقد س ، دل از جانشیرین برداشتند ، و یکبا رنا گاه از ان
~~موضع
# ~~بیرون آمدند وجهاد آغاز نهادند، نصرت آسمانی در رسید ، و وعدهآ کذلک
# ~~حقا علینا نصرالمو منین (4) مدد فرستاد و لشکر کفار منهزم شد ند ، و
~~انصار
# ~~حق پیروزی یا فت ، وازانجا تا بدر مصر وحوالی از کشته پشته کردند .
# ~~و الحمد لله علی نصرة الاسلام.
# لشکر اسلا م با چنین فتحی یکسر بدر مصر آمدند ، وزیر مصر که شاور
# ~~نام بود شرایط استقبال بجای آورد ، چندانکه نظرصلاح ms271 الدین بر وی افتاد
# ~~بد ست مبارک خود ، د ر پیش ملک اسد الدین بزخم شمشیر سرشوم اورا
~~PageV01P289
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_285.png)

# ~~از تن جد اکرد ، و جماه خلق مصر وشام بر امارت ملک اسد الدین اتفاق
# ~~کردند ، واو ملک مصر شدو بتخت نشست ، وعلویان مصر را بنی تعرض
# ~~بگو شه یی بنشاند ، وخطبه همچنان بنام ایشان بود، وخبراین فتح بشام
~~فرستاد
# ~~ومما لکن مصر را با سرحد ها در ضبط آورد ، ومدتی آ نجا مقا م کرد و
# ~~در گذشت . و السلا م علی من اتبع الحق . والله اعلم بالصواب.
# الخا مس سلطان صلاح الدین یوسن بن ایرب
# ~~پاد شاه بس بزرگ بود وغزوها و جهاد بسیار کرد ، وبا قیاصرهآ روم وکفار
# ~~افرنج قتال کرده واو را اغلب بخشش ونصرت ربا نی (1) و فتوح آسما نی
# ~~در همه کارها یار بود و ممالک شام ومصر وقدس وحجاز ویمن همه در ضبط
# ~~او آمد .حق تعالی چون خواست ، کهدین خود را نصرت کند ، و دولت
# ~~سلام در آخر الزمان اعلان یا بد ، از هرد ود مان پاد شا هی بند : را
~~بر گزیده
# ~~وا بواب فتح بلاد کفر را بمفتاح جها د او کشاده گرد انید ، چنانچه در
~~ممالک
# ~~مشرق سلطان معزا لدین محمد سامشنسبانی (2) غوری را به فتوح بلا د تا
~~اقصی
# ~~چین مخصوص کرد ؛ و در ممالک مغرب ودیار شام ، سلطان صلاح الدین
# ~~یوسف کردی را بفتوح دیا رمغربو افرنج مخصوص گردانید ، تا فتوح بسیار
# ~~بر دستاو ظاهر شد ، وملک مصر از دست علویان مصری که روس باطنیه
# ~~قرا مطه ایشان بودند ، در ضبط خلفاء ابی العباس با ز آورد . و قد س
~~وعکه
# ~~و فرا وان ازمملکت روم و فلسطین از دست کفار افرنج مستخلص گردانید .
~~حال
# ~~او چنان بود : که چون پدر او ملکث ایوب بن شادی برحمت حق پیوست ، او
# ~~بخدمت عم خود ملک اسد الدین بود، چنا نچه تقر یر ا فتاده است در ذکر
# ~~ما ms272 تقد م ، ومد ام ملا زمت خدمت درگاه سلطان نورالدین کردی ، وبرجولیت
# ~~و چا بکی وشهامت شهرت تمام یا فته بود ، ودر لعب صولجان و گوی با ختن
# ~~با سلطان حریف شده بود . یکی از ثقات چنین روایت کرد : که روزی
# ~~سلطان نور الدین گوی می باخت ، گوی میان او و سلطان افتاد ، بقوت
# ~~و چا بکی گوی از پیش سلطان بیک ضربچنان ربود، کها زشدت زخم چو گان
~~PageV01P290
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_286.png)

# ~~صلاح الدین گوی در هوا چندان برفت ، که در نور آفتاب مستغر ق شده
# ~~وسایهآ آن گوی بر سرنورالدین افتاد ، چون سلطان آنحال مشاهده کرد ، غضب
# ~~بر مزاج او استیلا یا فت ، بخشم چوگان از دست بیند اخت ، وا ز مید ان
# ~~برون آمد ، برین سبب خوف بر سلطان صلاح الدین غا لب شد ، وخود را از
# ~~نظر سلطان نورالدین مخفی داشتن گرفت ، ودر نظر سلطا ن کم می آمد، و از
# ~~خواجه هر مز (1) بازرگا ن سما ع افتاد ، که درین وقت شبی سلطان صلاح
~~الدین
# ~~بخو ا ب دید : که د ر مصر شبی او را قومی بگرفتند ، و به نزد یک قصر
# ~~اما رت بردند ، وطناب د رحلق او کردند ، واز کنگرهٔ‌ قصر امارت
# ~~در آویختند ، ازهیبت آنخواب بیدار شد ، وخوف او زیادت گشت ، و عظیم
# ~~در اند یشه می بود . نا گاه رسول علویان مصر در رسید ، واز سلطان
~~نورالدین
# ~~استمد اد نمود ، چنانچه د ر ذکر ما تقد م تقریر یا فته است ، سلطان عم
~~او
# ~~ملک اسدا لدین را نامزد فرمود ، واو صلاح الدین را د رخوا ست کرد
# ~~خوف بر صلاح الدین بسبب آن خوف استیلا یافته بود، و به نزدیک معبر رفت
# ~~و خواب باز گفت. معبر گفت : امارت ملک مصر مبار کبا د! هیچ اندیشه بخود
# ~~راه مده ! که حق تعالی ترا ملکه بس بزرگ گرداند ، به قوت آن تعبیر با
~~دل
# ~~پر نشیط ، و امل بسیط بمصر آمد . و ms273 آن همه حوادث بروی وعم وی بگذشت.
# ~~چون عم وی برحمت حق پیوست ، اهل مصر و لشکر شام بر امارت ا و اتفاق
# ~~کردند، به هیچ وجه قبول نمیکرد ، چون الحاح خلق از حد بگذ شت ، سلطان
# ~~صلاح .ا لدین فرمود : که ملتمس شما بوفا رسانم ، بشرط آنکه آنچه شما یک
# ~~التماس من بوفا رسانید! همه بر اشارت او رضا داد ند ، صلاح الدین فرمود
# ~~فرد ا در مجلس (2) جامع شوید ، تا این التماس بگویم و امارت شما قبول
~~کنم
# ~~بر ان جمله عهد کردند ، ودیگر روزدرمسجد جامع خمله جمع شدند، و از وی
~~التماس
# ~~اظهار آن التماس نمودند ، صلاح الدین بیعت خلافت و امامت خلفاء
~~بنوالعباس
# ~~التماس نمود ، جمله بیعت آل عباس قبول کردند : و در عهد دولت امیر
~~المومنین
# ~~المستضی با مرا لله خطبه باسم آل عباس کرد، وفتحنامه بدار الخلافت
~~بنوشت
# ~~و لواء افرنج منکوس با علام قرامطه بخد مت مستضی فرستا د ، واز حضرت
~~PageV01P291
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_287.png)

# ~~دار الخلافت اورا الملک الناصرخطاب شد، و پادشاه مصر گشت ، هم درین
# ~~وقت سلطان نورالدین برحمت حق پیوست ، سلطان صلاحا لدین بشام آ مد
# ~~و پا دشاه شد ، چنا نچه ذ کر آن رفته ا ست پیش ازین ، و ملک العزیز را
~~که
# ~~پسر او بود مملکت مصر داد ، و ملک افضل را ولی عهد او کرد ، و برادر
~~خود
# ~~ملک عادل را دیار بکر داد.
# ~~یکی از ثقات کبا ر چنین گفت: که چون خبر جلوس سلطان صلاح الدین به مما
~~لک
# ~~روم و قیا صرهٔ‌ افرنج رسید ، لشکربی شمار از کفار بطرف شام آمدند، و
~~بدر
# ~~د مشق با سلطا ن صلاح الدین مصا ف کردند، و لشکرا سلام منهزم شد ، و
~~سلطان
# ~~گر یزان بد رون دمشقد ر امد، و کفار بر درشهر لشکر گاه کردندو نکبت
~~تمام به
# ~~سلامیان راه یا فت ، سلطان صلاحا لدین خلق دمشق را در موضعی جمع کرد
# ~~تا بر قتال ودفع ms274 کفار و غزا بیعت دهد ، و یکی را از علماء ربانی بر
~~کرسی فرستاد
# ~~تاد ر ترغیب جهاد چند کلمه بگو ید ، وخلق را بر غز و تحریص کند . آن عا
~~لم
# ~~ربا نی از سر صد ق روی بصلاح الدین آورد وگفت: ای صلاح الدین! از
# ~~دهان تو و بروتان تو ، بوی بول شیطان می آید ، عهد تو با خدا ی چگونه
# ~~مستحکم شود، و کی را ست آید ؟ این حد یث برد ل مبا رک سلطا ن بتوفیق
# ~~رحمان کار کرد، وبر پای خاست ، و بر دست آن عا لم ربانی رحمة الله علیه
~~از
# ~~خمر وجمله معاصی توبه کرد ، وخلق برغبت صادق با او بیعت جهاد کرد ند
# ~~و هم از انجا روی به جها د آوردند، و از شهرجمله بیرون آمدند ، و بر
~~لشکر کفار
# ~~زد ، حق تعالی نصرت فرستاد ، انهزام بر اعداءدین افتاد، و چند ان بد و
~~زخ
# ~~رفتند از زخم تیغ انصار حق، کهدر حصر وحصار نیاید، وجمله ملوک و امرا و
# ~~مشایخ افرنج اسیرگشت . چون اسلامیان مظفرومنصور گشتند . سلطان در باب
# ~~اسیران با هر کس تدبیر فرمود ، به آخربد ان قرار گرفت: که جمله را آزاد
~~کرد
# ~~وتو به داد و انعام ارزانی داشت ، چونیک منزل برفتند ، پیغام یخدمت
~~سلطان
# ~~فرستاد ند ، که ما همه بند گان آزاد کر دة تو ایم ، هر یکث را حلقه
~~بفرست تا د ر
# ~~گوش کنیم ، آنگاه برویم . سلطان فرما ن د ا د: تا بعددهر یک حلقه از
~~مثقا ل
# ~~زرصامت گرداند، و بنزد یک ایشا ن فرستا د ، جمله حلقه در گو ش کرد ندو
# ~~باز گشتند، و آن جماعت هیچ یک هر گز بجنگ لشکر او نیامدند، و صلاح
~~الدین PageV01P292
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_288.png)

# ~~متمکن شد ، و آثار او د ر اسلام با قیست ، مد تی ملک راند و درگذ شت
# ~~علیه الرحمه. واورا شش پسر بودند. القاب : ملک الطاهر (1) ، ملک الفاضل
# ~~ملکث العزیز ، ملکث ms275 المحسن ، ملک هاشم (2)، ملکث الصا لح (3) .
# الیادس الملک افضل
# ~~ملکث افضل علی بن یوسف بن ایوب الکردی، ولی عهدسلطا ن صلا ح الدین یوسف
# ~~بود ، چون سلطان د رگذشت ، افضل به تختد مشق ومملک شام بنشست و همگنان
# ~~اور اخد مت کردند و موا فتمت نمر د ند. اما براد رش ملک العز یز که
~~صاحب مصر
# ~~بود ، لشکر بطلب ملک بجانب شام آورد ، و ملک عادل ابو بکر ایوب که بر
~~ادر
# ~~صلاح الدین بود، و دیا ربکر داشت ، با ملک العزیز ضم شد وملمکث افضل را
# ~~در د مشق محصر کردند ، و مدت مد ید مخاصمت میان طرفین بود، بعاقبت بدا
~~ن
# ~~قرار گر فت ، که دمشق بملکث العزیز تسلیم کرد: صلحشد ، و بلاد سلخت(4)
~~که
# ~~طر فی است از شام بملک افضل دادند ، وملک افضل مردی عالم وافر فضل بود
# ~~حالخود در دو بیت تضمین کرد، و بدار الخلافت الناصرلدین الله فرستاد،
~~وعهد
# ~~خلا فت بامام الناصر رسیده بود، آندو بیت اینست : شعر :
# # مولای ان ابو بکر وصاحبه(5) %~% عثما ن قد غصبا با لسیف حق علی
# انظرالی حظ هذالاسم کیف لقی %~% من الا واخر ما لا قی من الاول .

PageV01P293

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_289.png)

# ~~و بعد از مدتی ملکث مصر در گذشت ، از مصر ملک افضل را استدعا کردند
# ~~او بطرف مصر رفت وازا نجالشکر بشام آورد ، وملک العزیز شام را بعم
# ~~خود ملک العادل رها کرده بود ، ایشانرا با هم مصاف شد ، ملک الا فضل
# ~~منهزم گشت ، وعا قبت با ملک العا دل اتفاق ملاقات نیفتا د ، سمیساط (1)
# ~~بملک الافضل داد ، و مدتی آنجا بود و در گذشت . رحمة الله علیه .
# السابع ملک العزیز
# ~~ملک عزیز را عثمان نام بود . چون سلطا ن صلاح الدین را تخت شام وممالک
# ~~مصر و دیار بکر وفلطین وسکندر یه ضبط شد، تخت مصر به پسر مهتر خود داد
# ~~که اورا ملکن العزیز لقب بود . ملک العزیز آن مما لک در ضبط آورد ms276
# ~~و او مرد کا فی بود ، ودر محافظت آن دیار آثار بسیار نمود ، چون سلطان
# ~~صلاح الدین در گذشت : ملکث عزیز ازمصر لشکر بد مشق آورد ، و عم او
# ~~ملک العاد ل بدو پبوست ، و دیار بکر و دمشق ازدست برادرخود ملکث الافضل
# ~~مستخلص گردانید ، وشام و دمشق وجمله دیار بعم خود ملک العادل تسلیم
# ~~کرد و بجا نب مصر باز گشت ، بعد از مدتی نزدیک قضاء اجل در رسید ، و از
~~اسپ
# ~~خطا کرد، ودر افتاد وگردن او بشکست وبرحمت حق پیوست رحمة الله علیه.
# ~~بعداز و ملک الافضل به مصر آمد ، وملک مصر ضیط کرد.
### | الثامن الملک العادل
# ~~چون ابوبکر ایوب بن شادی بملک شام بنشست ، و اطرا ف ممالک را
# ~~ضبط کرد، و از قیا صرهٔ‌ فر نگ دختری درحرم او آمد، آنرا در حبالهآ خو
~~د
# ~~آورد ، و ازان دختر اورا فرزنذان آمدند ، و این ملکث عاد ل بس عا قل
# ~~وکا فی کیش ، وداهی وکاردان بود، سالهاء بسیار ملک راند ، بطریق عقل
# ~~و فطنت اطرافرا درضبط خود نگا هداشت ، وخصمان او همه در مقام
# ~~خود آرمیده بودند ، واو را اندک خصومتی نیفتاد ، و اورا فر زند ان
~~بسیار
# ~~نا مدار د ر رسیدند ، چون: ملک الکا مل المعظم (2) عیسی ، وملکن الا
~~شرف
# ~~(3) وملک الفا یز(4)، وملکث الغازی ، و ملک الاوحد(ه) ، و ملکث الممدود
~~PageV01P294
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_290.png)

# ~~و ملک الامجد(1)، و ملمک الصالح اسماعیل . وهریک از ایشان بطرفی
# ~~از اطراف مما لک پادشاه بودند ، وآثارخیرات و احوال دولت ایشان (2)
# ~~برصحایف (3) ایام ، در زمین حجاز وشام ودیار یمن تا روز قیامت باقی
# ~~خواهد ماند ، در طرف را از مملکت به پسری داد ، و بنفس خود در مما لک
# ~~مدام طواف کردی با لشکرخود ، و اطراف را بعدل و کیاست محافظت نمودی
# ~~و مدام کمان در بازوی وی بودی ، ودر قوت چنان بود: که هیچکس در ان عهد
# ~~کمان او نتوانستی کشید غایت از بلندی که بود ، وبصدق قول ms277 نزد یک اولیاء
# ~~و اعدا معروف بود، و جمله خصمان ممالک او که کفار روم وفرنگ بودند
# ~~بر قول او اعتماد داشتند ، که غبار خلاف بردامن قول او نه نشستی ، ودر
~~تمام
# ~~مملکت او برهیچ آفریده ظلم نرفتی ومدت سی و اند سال ملک را ند د ر
# ~~امن و فراغ برحمت حق پیوست . علمیه الرحمة والمغفرة .
# التاسع الملک المعظم عیسی بن بوبکر ایوب
# ~~پادشاه عا لم وافر فضل بود ، چون حق تعالی او را علم بسیار کرامت کرد
# ~~از میان فرزندان ملک العادل که برقانون مذهب اهل حدیث شفعوی بود و آن
# ~~ملکث معظم بر مذهب امام اعظم ابو حنیفه نعمان بن ثابت الکو فی رضی الله
# ~~عنه بود ، ودر حوادث مما لک عجم علمماء خر اسان و ما وراء النهر در وا
~~قعهآ
# ~~کفار چین جلا شد ند ، امام شرف الدین (4) که در علم (5) فته آیتی بود
# ~~(و امام جلال الدین حصری) (6) که د رعلم نظر برها نی بود بحضرت او
~~پیوستند
# ~~و این ملکث معظم این دو امام راو دیگر علماء کبا ر را رحمهم الله
~~علمیهم اجمعین
# ~~تلمذ کر دو استفاده نموده ، و جا معین و زیادات (7) امام محمد حسن
~~شیبانی (8)را PageV01P295
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_291.png)

# ~~مستحصرشد (1)، و مد تها ملک دمشق را شریک و نایب او بود ، مدتی ملکث
# ~~راند و در گذ شت ، رحمة الله علیه .
### | العاشر الملک الکامل %~% 1
# ~~ملک کا مل ولی عهدید ربود ، بتخت مصر بنشست و بعد از پدر و برادر ملک
~~المعظم
# ~~مما لک شام در تصرف آورد، و پسرخود را که مسعود نام بود، پادشا هی
~~ممالک یمن
# ~~داد ، وحجازد رضبط آورد ، وبجا نب روم وعرب جهاد بسیار کرد ، وسنت غزو
# ~~و جناد بجا آورد ، و بعد از چند گاه در گذشت ، والله الباقی وکل شیء ها
~~لکث.
# الحادی عشر البملک الصالح بن الکا مل
# ~~ملکن صالح ولی عهد پدر بود، چون برحمت حق پیوست، ملک صا لح بتخت مصر ms278
# ~~نشست، ومما لک پدرو اجداد رادرتصرف آورد ، و بنواعمام خودرا، وبر ادر
~~ان
# ~~را بقدر امکان مراعات وخدمت کرد ، وملکث را محا فظت نمود ، و اندک
# ~~عمر یا فت ، و بعد از چند گاه درگذشت ، و از وی فرزند ان خرد ما ندند .
~~ثقا ت
# ~~چنین روایت کردند : که در حوادث و وقایع ایران که فتنهآ چنگیز خان ظا
~~هرشد
# ~~جماعت تر کا ن خوارزم ، و ترک خوارزم شاهی بعد شکست سلطان جلال الدین
# ~~منکبرنی (2) بن محمد خوارزم شاه ، بزمین مصر و شام ا فتادند ، و ملک
~~عادلیا ن
# ~~را د رتصرف آوردند ، بعضی گذ شتند و بعضی ماندند ، ملک تعالی برهمه
# ~~ر حت کناد ، و سلطا ن السلاطین ناصر الدنیا والدین را در تخت پاد شاهی
# ~~با قی و پاینده داراد ، آمین .

PageV01P296

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_292.png)

# الطبقة السادسة العشر
# الخوارزمشاهیه
# بسم الله الرحمن الرحیم
# ~~الحمد لله الاول الآ خرالظا هر الباطن ، له الحکم الجزم . والصلوة علی
~~رسوله
# ~~محمد سید البشر وخاتم الرسل وافضل اولی العزم ، وعلی آله و اصحا به
~~لانصار
# ~~و المها جرین ذوی الرأی والحزم.
# ما بعد : فهذا ذکر ملوک الترک وسلاطین خوار زم .
# ~~چنین گوید بندهآ ضعیف ربا نی ، منها ج سر اج جوزجا نی و فقه الله الی
~~صالح العمل البا قی
# ~~عن الرکون الی الفانی ، که ذکر ملوک طوایف از اوایل و اواخر ، باسم
~~حضرت
# ~~سلطان ترک وعجم نا صر الدین ابو المظفر محمود بن السلطا ن خلد الله
~~ملکه
# ~~جمع کرده میشود ، واجب دیدم در ج کردن خاندان سلاطین و ملوک خوا رزم
# ~~که بعد از دولت سنجری اعلام سلطنت ایشان بالا گرفت ، و پس از انقراض
# ~~ملک سلا طین غور و غزنین انارالله براهینهم ، ملکث ایران جمله در تصرف
# ~~ایشان آمد، وغزو وجهاد بسیار کردند، و آثارخیر ایشان در زمین ایران
~~چندان
# ~~بماند ، که در حز ر (1) وحصار نیا ید ، وحقیقت ختم سلا طین اسلام شد ند
# ~~رجمة الله علیهم وعلی تبعهم .
# الاول الملکب ms279 قطب الدین ایبک
# ~~نسبت ملک تاج الدین ینا لتگین (2) طاب مرقده نقل افتاد ، که در شهو
~~رسنه
# ~~اثنی وعشرین و ستمائه ، از طرف کرمان بمد د فرزندان به ملک نیمروز
# ~~بطرف بلاد سیستا ن آمد ، و ممالک نیمروز او را مسام گشت ، و کاتب این
# ~~حروف منها ج سراج از جهت ملکث سعید رکن الدین محمد عثمان مرغنی از
# ~~طرف خایسا ر غور با سم رسالت و استحکام عهد، بطرف فراه (3) سیستا ن آمد
# ~~و به نزد یکث ملک تاج الدین ینا لتگین ، رحمه الله در اثناء حکایت بوقت
~~ملاقات
# ~~چنین فرمود : که ملک قطب الدین ایبک ترک (4) (با قبایل خود از جانب
~~PageV01P297
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_293.png)

# ~~صحاری) (1) وقبا یل قفچاق بطرف بلاد جند وخوارزم آمد ، ومد تهادران
~~بلاد در
# ~~طواعیت خوار زمشاه ابو بکر ، وخوارزمشاه مأمون ، وفرزند ان ایشان بود ،
~~ودران
# ~~بیا بان و مرغزارها ، روز گار میگذ راند ، چون امیرجلد وتازند ه
~~ونیکوعهد و
# ~~گزیده اخلاق وفرمان بردار بود ، لشکرکشی ملوک خوا رزم بر وی قرار
# ~~گرفت ، تا به تقدیر آفرید گار ، خو ارزم شاهی که دران عصر بود در گذشت
# ~~و از وی پسری نماند ، و جای ملک خالی گشت ، و دختری ماند ، جمله امرای
# ~~خوارزم اتفاق کردند ، و آن دختر را در حبا لهآ ملک قطب الدین ترکث
~~آوردند
# ~~وعقد و نکا ح کردند ، و اسم پاد شاهی بران دختر مقرر گشت، و نیا بت بر
~~ملکث
# ~~قطب الدین ایبک قرارگرفت ، و او تمام بلاد خوارزم و اطراف مما لک در
# ~~ضبط وتصرف آورد ، وسقسین (2) (و بلغار) (3) و قفچاق محافظت نمود
# ~~حق تعا لی تقدیر چنان کرد ، که ملک قطب الدین را ازان دختر پسری آمد ،
~~اورا
# ~~محمد ذام کرد ، و بعد از انقراض حیات ماد ر و پد ر ملک خوارزم بد و
~~رسید
# ~~رحمة الله علیه ، والله اعلم.
# الثانبی الملک تاج الد ین محمد() ایبک
# ~~چون پدرو ماد رش برحمت حق پیوستند ، او بجای ماد رو ms280 پد ر خود بملک
# ~~خوارزم بنشست، اورا هم از ان مادر و پدر برادری بود کهتر ، امارت قنکلی
~~(5)
# ~~وقفچا ق که اصل ایشان بود التماس کرد ، و ملک تاج الدین محمد التماس
# ~~برادر را اجا بت کرد ، وآن بلاد اورا داد ، و ازان براد رآوفرز ندان
~~بزر گ
# ~~رسید ند ، و ملوک کبار شدند در خراسان وعراق ، در عهد تکش خوارزم شاه
# ~~و پسرش سلطا ن محمد ، ایشان ملوک خراسان بودند ، چنانچه الغ خان (6)
~~PageV01P298
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_294.png)

# ~~ابی محمد خان گرزوان (1) بود ، و نس ازان خان عرا ق شا باسم
# ~~اتا بکی سلطان رکن الدین غور یشا نستی (2) بن محمد خوارز مشاه . والغ
~~خان
# ~~ابی محمد (را) دو پسر بو د : مهتر تاج الدین از برشاه (3) وکهتر نصرت
~~الدین
# ~~قتلغ شاه . وبر ادر زادگان الغ خان ابی محمد ، درهند وستان با ملکث
~~نیمروز
# ~~التتمش (4) بن سالار بودند ، و(با)(5) ملک تاج الدین ینا لتگین سیستان
~~که
# ~~ازهندوستان رفت ، و این روایت ازویست (6) ، رحمة الله علیهم . و این
~~ملک
# ~~تا ج الدین محمد ایبک پاد شاه شجا ع وعادل وضا بط در رسید ، و بخد مت
# ~~سلاطین سلجوقی پیوست ، وکارهاء بزرگ کرذ ، وباخلق عدل و احسان کرد
# ~~و در گذشت . والله الباقی وکل شیء هالکث
# الثالث الملک جلال الدین اتسز بن خوارزمشاه
# ~~اتسز بن محمد ، بعد از پدرخود مما لک خوارزم د رتصرف آورد و باخلق عدل
# ~~و احسا ن کرد ، و چند کرت از خوارزم جدا افتادبعضی بضرورت بعضی باختیار
# ~~بطرف جند وترکستان وقفچاق لشکر ها کشید، واز فضل وهنر وعلم نصیب کامل
# ~~داشت ، وحضرت خوارزم بواسطهٔ‌ فضل و احسان او مجمع افاضل گشت
# ~~و بعد از وثایق عهود بخدمت سلطان سنجر پیوست، وچندگاه بحکم فرمان خدمت
# ~~درگاه کرد ، تا بشرف رضا مقرون گشت ، سلطان سنجر تخت خوارزم بدو
# ~~باز داد ، چون مدتی باز آمد ، بسبب حرکت علی چتری که ملک هرات بو د
# ~~در حق اتسز عصیا ن آورد وسر انتیاد ms281 ا ز ربقهآ طاعت وخدمت بکشید
~~PageV01P299
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_295.png)

# ~~چون دو لت سنجری به آخر شد، پادشاهی خو ارزم و تمام ممالک صحاری تر
~~کستان
# ~~و جند بر وی مقررگشت و مسلم ماند ، وجمله افاضل حضرت بیشتر بخد مت
# ~~او پیوستند، و امام رشید الدین وطواط کتاب حدایق فی (1) دقایق الشعر
~~باسم
# ~~و تأ لیفف کر ده است، و در عهد یکه دران ابام بدرگاه سنجری بود، اورا
# ~~با سلطان علاء الدین غوری جها نسوز، بواسطهآ فضل ، محبت تمام افتاد ،
~~تا حدیکه
# ~~چون سلطان علاءالدین بتخت غور باز آمد ، اورا خدای تعا لی پسری بخشید
# ~~اتسز نام کرد ، ملک اتسز خوارز مشاه مدتها ملک راند ، در خوارزم
# ~~برحمت حق پیوست .
# الرابع الملک ایل ار سلان بن اتسز
# ~~پادشاه بزرگ بود ، بعد از پدرخود بتخت خوارزم نشست ، و جمله ممالک
# ~~پدر رادر تصرف آورد ، وبا خلق عدل و احمسان کرد ، وبا کفار قر اخطا(2)
~~ما لیکه
# ~~هوسال بدادی عهد پیوست، وبا خان قفچاق اتصال کرد ، و اطراف ممالکرا
# ~~بد ان طریق که امکان بود محا فظت واجب داشت ، و (با) بعضی از بندگان
# ~~سنجری که ملوک خرا سان بودند ، منازعت وخصومتش افتاد ، و بوجهی که
# ~~میسر شد صلح پیوست ، ومدتها ملکث راند و در گذشت ، و ازوی فرزندا ن
~~(33)
# ~~ماند ند ، چنا نچه علاء الدین تکش و سلطان شا ه محمود . حق تعالی بر
~~ایشان
# ~~ر حمت کناد .
# الخامس السلطان تکش بن ایل ارسلان (4)
# ~~سلطان تکش بن ایل ارسلان پاد شاه بس بزرگ بود ، و ازعلم وفضل وهنر
# ~~و موسیقی حظ کامل داشت ، وچون بتخت نشست ، اطراف ممالک خوارزم
# ~~و بعضی از خراسا ن را بجنگ وصلح درتصرف آورد ، و با خان خفجاق (5)
# ~~که اقران نام بود اتصال کرد ، و دختر او در حکم خود آورد ، و آن زن
~~عظیم
# ~~بزرگ شد : ودر جهان نامدار گشت . خاصه در عهد پسر خود سلطان محمد
# ~~خوار زم شاه، واو زنی بود عظیم بقوت وحمیت ms282 ومستقل بذات خویشر ، و او را
# ~~درعهد پسرا وخداوند : جها ن خطا ب بود ، وقوت وغضب و استنکال اوتا بحدی
~~بود : PageV01P300
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_296.png)

# ~~که وقتی (از) شوهر خود که سلطان تکش بود ، بواسطهٔ‌ کنیز کی که تعلق
# ~~کرد، بود بر نجید ، و درحمام درعقب اوشد، و در حمام گرم، بر سلطا ن تکش
# ~~در بست . چندا نکه تکش بهلاکت نزد یک شد ، جماعت امراء و ملمو ک در آمد
~~ند
# ~~و درگر ما به بشکستند ، وتکش را از گرما به بیرون آوردند ، و
~~اوصفراکرده
# ~~بود ، و یک چشم او رفته عفی الله عنها . سلطان تکش پاد شاه عادل بود
# ~~در لطا یف او می آرند : وقتی صاحب حاجتی بد و قصه بنوشت، که اگر مرا صد
# ~~دینار دهی ، از خزینهٔ‌ توچه کم شود؟ برسر قصه بقلم خود نوشت : که صد
~~دینار!
# ~~و آن جواب نزدیک اهل فضل درغایت لطف بود، و وقتی شخصی قصه نوشت :
# ~~که در دین منلما نی من براد ر تو ام ، مرا از خزینهٔ‌ خود نصیبی بکن
~~فرمود : که
# ~~اورا ده دینار زر بدهند. چون آن انعام بدان شخص محتاج ر سید : قصهآ
~~دیگر
# ~~نوشت، که من براد ر تو ام ، ترا چندان خزانه ، مرا ده دینار زر بیش
~~نرسید
# ~~جواب نبشت : که اگر دیگر برادران خرد نصیب خود طلبتد ، ترا اینقدر هم
# ~~فرسد رحمه الله .
# سلطان تکش نصفی از خراسا ن بقوت در ضبط آورد ، و ملوک مازندران
# ~~اورا انقیاد نمودند ، و بعضی از عراق بگرفت، وسلطا ن طغرل عراق که بر
~~ادرزادهآ
# ~~سلطان سنجر بود اسیراو گشت ، وبوا سطهٔ‌ ممالک عراق اورا بد ار الخلافت
# ~~منازعت افتا د ، و ابن القصاب که وزیردار الخلا فت بود ، بدفع تکش
~~خوارزم
# ~~شاه بعراق آمد و منهزم ببغد اد باز گشت و این بغی وختم موجب زوال دولت
# ~~تکش بود، چنا نکه ظهیر الدین فاریا بی (1) رحمه الله درین معنی قطعه یی
~~گفته است:
### | قطعه
# # شاها عجم ms283 چو گشت مسلم بتیغ تو %~% لشکر بسوی خوا بگه مصطفی فرست
# # پس کعبه را خراب کن و ناودان بیار %~% خاک حرم چو ذره بسوی هوا فر ست
# ~~درکعبه جامه می چکند در خزانه نه   وزبهرروضهراد و سه گز بوریا فرست
# ~~تا کا فر تمام شوی سوی کرخ تا زوانگه سر خلیفه بسوی خطا فر ست
# ~~نفی الله عنهم . چون سلطان تکش با سلا طین غو ر عهد بسته بود ، اما
~~بسبب
# ~~خصومت بغد اد ابن الربیع از بغداد بملک عور وغزنین آمد ، وکرت دوم
~~PageV01P301
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_297.png)

# ~~لفظ بگفت ، درحضور سلطا ن غیاث الدین محمد سام انار الله برها نه که :
# ~~یا ایها الغیاث المستغاث ، المستغاث (1) من التکش الطاغی الباغی . ود
~~روقت
# ~~باز گشتن ابن الخطیب ، پدر این داعی مولانا سر اج منهاج (2) رحمة الله
~~علیه
# ~~د ر حد ود مکران و فات یا فت، و دران معنی ازحضرت خلافت ناصر لدین الله
# ~~فرمانی رسید که : واماا لسراج المنهاج فقد وقع فی الطر یق اجره علی
~~الله
# ~~و رحمة الله علیهم اجمعین.
# سلطان تکش را باخطا عهد مستحکم بود ، و ثقات چنین روایت کردهاند :
# ~~که پسر خود سلطان علاء الدین محمد (3) را وصیت کرده بود : که زینهار با
# ~~کفا ر خطا خصومت نکنی! که اسلام د ر سر کار تو شود ، همچنان شد : که
# ~~آن پادشاه عادل گفته بود ، و از وی د رین معنی چنین روایت کنند که گفت
~~:
# ~~قیا مت د وخواهد بود ، یکی آن وقت که خدای تعالی وعده کرده است ،. وم
# ~~آن وقت که من از دنیا نقل کنم ، بسبب فتنهآ کفار . سلطان تکش سالها
# ~~ملک راند و در گذ شت ، والسلام.
# السادس سلطان جلال الدین محمد (4)ایل ارسلان
# ~~که او را سلطا نشاه گفتند ی ، پاد شاه جلد و تازنده بود ، چون نو بت
~~تخت
# ~~خو ارزم به براد رش رسید ، میان او وبرادر او مکاوحت ظاهر شد ،
~~ازخوارزم
# ~~بطرفخراسان آمد ، و از خراسان بطرف غور ms284 آمد ، وبخد مت سلطان غیاث الدین
# ~~محمد سام پیوست ، سلطا ن غیا ث الدین و ملوکث غو را ورا اعزاز
# ~~کردند و میا ن سلطان تکش و سلطا ن غور عهد مستحکم بود ، و بعضی از
# ~~خراسان تعلق با مراء غزگرفته بود ، و بعضی به بند گان سنجری، وبعضی
~~بحضرت
# ~~فیروز کوه وبا میان . و با برادرش مصاف شد ، سلطان شاه از غور مدد
~~التماس
# ~~نمود تاخراسا ن از بر ادرش و امراء غز مستخلص کند و بجهت او خالی کند .

PageV01P302

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_298.png)

# ~~بجهت او اقطاعی بوجه مهمان داشت مهیا کردند ، و با براد رش عهد خود را
# ~~باقی گذاشت ، د ر مد د او تأنی فر مود، سلطا نشاه از ممالکث غو ر بطرف
# ~~ماوراء النهر تر کستا ن رفت و از خان خا نان خطا مدد و لشکر آورد ،
~~وخراسان
# ~~از دست تعدی و تصرف امراء غز وظلم ایشا ن مستخلص کرد، و بمر و دارالملک
# ~~ساخت، و لشکر بطرف هراة آورد، و فوشنج را حصار داد ، و بجا نب مما لک
# ~~غور تاختی کرد وفتنه در آغازید ، و بعضی از ملوک و بندگان سنجری بدو
# ~~پیوستند ، چنا نچه بهاء الدین طغرل که ملک هراة بود ، و مدام سرحدهای
~~ممالک
# ~~غور را زحمت میداد ، سلطان غیاث الدین طاب ثراه فرمان داد : تا سلاطین
~~(1)
# ~~و چنانچه از غزنین سلطان غازی معزالد نیا والدین محمد سام (و) سلطا ن
# ~~شمس الدین محمد از با میان ، و ملکث تاج الدین حرب از سیستا ن جمله جمع
# ~~شدند ، ودر خد مت سلطان غیاث الدین روی بدفع سلطا نشاه آوردند ، و بطرف
# ~~رود بار مرو آمدند ، و میان دزق (2) و مروالرود لشکر گاه ساختند ، و
~~سلطا نشاه
# ~~لشکر از امراء بالا آورد ، ومدت شش ماه هرد و لشکر غوری و ترک در مقا
~~بلهٔ‌
# ~~همد یگر می دوانیدند . سلطان جرأت می نمود و دلیری میکرد و علفجی
~~میگرفت .
# ~~چنا نچه ملمک قطب الدین ms285 ایبکهندوستانی دران عهد امیر آخرغزنین بود،
~~بدست
# ~~حشم سلطا نشاه گرفتار آمد ، تا بعد از شش ماه مصاف شد . سلطا ن شاهرا
~~طاقت
# ~~مقا ومت و استادن نبود ، که لشکر غزنین ا ز آب مرغاب عبره کرد، وبر
~~لشکر گاه
# ~~سلطا نشاه زد ، و او را طا قت مقاومت و استا دن نبود ، منهزم وپریشان
# ~~گشت ، و بطرف مرو باز رفت، وبها * الد ین طغرل هرات که با آن لشکر بود
# ~~بدست لشکر بامیا ن افتاد ، سر او بخدمت سلطان غیاث الدین آوردند ،
~~بفرمود
# ~~تا بهرات بردند ، سلطا ن شمس الدین بامیان در ان روز چتر (3) یا فت،
~~وبلقب
# ~~سلطانی مشرف شد .چون سرطغرل بهرات آوردند، شا عراین بیت گفت . بیت:
# ~~طغرل که سرازاوج فلک بر ترداشت از بس که هوا های هری(4) د رسرداشت
# ~~بی تن به نظارةآ هر ی آمد ه بود وز نخوت وکبر ، زیور و افسر داشت
~~PageV01P303
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_299.png)

# ~~عفی الله عنهم . چون سلطا نشاه منهزم و پریشان گشت بجا نب مرور فت ، و
# ~~این حال و فتح در شهور سنه ثما ن وثما نین وخمسمائه بود ، او را علتی
~~بود
# ~~که هر سال قدری زهر بخوردی برای دفع آن علت . د ران سال آن علت
# ~~زیادت ظاهر شد ، بجهت دفع آن قدری زهر زیادت بکار برد ، هلاک
# ~~شد ود ر گذشت .
# السابع یونس خان بن سلطا ن تکش
# ~~چون سلطان تکش بر عراق مستولی شد ، و از دست اتا بک ابوبکر بن محمد
# ~~بیرون کرد ، و کرت دوم از دست سلطان طغرل مستخلص گرد انید، یونس
# ~~خان پسر خود را داد. و او پا دشاه نیکوسیرت بود، و باخلق نیکو روز گار
# ~~کرد ، وعراق را در ضبط آورد ، وبا لشکر دار الخلا فة خصومت در آغازید
# ~~و آن حادثه چشم (1) زخم دولت پدر وخاندان ایشان گشت ، ومدتی در
# ~~عراق ملک راند ، ودر گذشت . والله البا قی.
# الثا من ملکخان بن سلطان تکش
# ~~پسر مهتر سلطان ms286 تکش بود ، واو پا دشاه جبار و متکبر بود ، در غایت کیا
~~ست
# ~~وعقل وشهامت وشجاعت . پدرش چون نیشا پور واطراف آن ممالک از
# ~~د ست بند گا ن سنجری (بیرون کشید) (2) چنا نچه فرز ند ان ملک موید طغا
~~نشاه
# ~~و سنجر شاه را بعهد از نیشا پور بیرون آورد ، و تخت نیشا پو ر به پسر
~~خود
# ~~ملکث خان داد ، چون او بدان تخت بنشست، ممالک اطراف را تا بدر عراق
# ~~گرفت ، و اکا بر بسیار به حضرت او جمع شدند و مدتی ملک راند و
# ~~در گذشت ، و از وی پسری ماند : هند وخا ن بن ملک خان پادشاهزاد ف بس
# ~~شجا ع بود وطبیعت نظم داشت ، و بعد از فوت پدر وجد ، بخراسان لشکر
# ~~کشی آغاز کرد ، وسلطان محمد بن تکش که عم او بود ، با او مضا یقت
# ~~فرمود ، بیتی بگفت هندوخان بزدیک عم فرستاد ، بیت:
# # صد گنج ترا خنجر بران ما را %~% کاشا نه ترا، مرکب ومیدان (3) مارا
# ~~خواهی که خصومت ازمیان بر خیزدخوارزم ترا شها ، خرا سان ما را(4)
~~PageV01P304
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_300.png)

# ~~سلطا ن محمد عمش این بیت را بد ین جمله جواب نبشت : بیت :
# ~~ای جان عم! این غمزد ه (1) سودا گیرد   این پند(2) نه درتو و نه در ما
~~گیرد
# ~~تا قبضهآ شمشیر که آلا ید (3) خونتا آتش ا قبال که بالا گیرد؟
# ~~هند وخا ن را طاقت مقاومت عم نبود ، بطرف ممالک غور آمد ، و مدد
# ~~طلبید ، میسر نشد ، بطرف خطا رفت . جلا دت داشت ، اما اقبال نداشت
# ~~بحد ود با میا ن شها دت یافت . رحمة الله علمیه .
# التاسع علیشاه بن تکش
# ~~علی شاه بن تکش که پادشا هزادهآ بود بس بزرگ . چون نوبت ملک خوارزم
# ~~به برادر او رسید ، اورا ملک نیشا پور گردانید . چون سلا طین غور طاب
# ~~مرا قد هم ، نشاپور فتح کردند ، ملک علی شاه با دیگر ملوک خوارزم بعهد
# ~~بیرون آمد ، وبخد مت سلطان غیاثالدین ms287 وسلطان معزالدین پیوست . ملکث
# ~~علی شاه را بغز نین آوردند . چون سلطان محمد دوم کرت بد ر نیشا پو ر
# ~~آمد ، وملک ضیاء الدین را بعهد بیرون آورد وبغور باز فرستادند ، ملکث
# ~~علی شاه را سلا طین غور ، بخد مت برادر او باز فرستادند سلطان محمد تخت
# ~~صفاهان وعراق بد و داد ، مدتی آنجا بود ، ناگاه خو فی و
# ~~هر اسی بدو راه یافت ، و ازانجا بطرف غور آمد، و بحضرت فیروز کوه پیوست
# ~~و در ان روز تخت فیروز کوه بسلطان غیاث الدین محمود شاه بن محمد سام
# ~~رسیده بود ، سلطان محمد ازخوارزم رسولان بنزد یک غیاث الدین فرستاد
# ~~تا علیشاه را بگرفت وقید کرد ، تا عا قبت جماعتی ازخدم علیشاه خود را
~~فدا کردند
# ~~محمود بن محمد سام را شهید کردند . چون تخت بفرزندان محمود رسید، لشکر
# ~~خر اسا نن بضبط غور آمد ، چنا نچه بعد ازین به تقریر پیوندد ، و علی
~~شاه را PageV01P305
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_301.png)

# ~~از قید مخلص کرده بودند . غوریان در روزی که فیروزکوه را فتح کردند
# ~~علی شاه بطرف غز نین رفت ومد تی آنجا بود. بعد از ان محمد خوارزمشاه
~~کسان
# ~~فرستاد وعای شاه را وعد ها کرد بخیر . چندانچه اعتماد نمود از غزنین به
~~لشکر
# ~~خوارزم پیوست ، و بگرم سیر تکنا باد (1) آمد ، از خوارزم جماعتی نامزد
# ~~شدند ، ودر شهور سنه تسع وستمائه اورا شهید کردند . رضوان اللهعلیهم
~~اجمعین.
# العا شر السلطا ن علاء الد ین محمد بن تکش خوا ر زمشاه
# ~~سلطان علاء الدین محمد را پنج پسر بود : اول پیر وزشاه (2) دوم غوریشا
~~نستی (3)
# ~~و سیوم جلال الدین منکبرنی . وچهارم ارز لو شاه (4) ، پنجم آق سلطان .
# ~~محمد پاد شاه بزرگ بود عالم وشجا ع و باذل و عالم نواز وجها نگیر و
~~تازنده
# ~~هر چه از اوصاف پادشاهان بزرگ عادل جها ند ار با شد ، حق تعا لی اورا
~~همه
# ~~کرامت کرده بود ، او را دز عهد حیات پدرقطب الدین لقب ms288 کرده بود، و چون
# ~~برادر او ملک خان برحمت حق پیوست، پد رش تخت نیشا پور بد و داد
# ~~و ملکث شرف الدین مسعود حسن را اتا بک او فرمود ، بعد از مدتها لشکرکشی
# ~~خوارزم بروی مقرر گشت ، و او از جانب مادر هم پاد شاه زادهٔ‌ قفچا ق
~~بود
# ~~ماد رش دختر قد ر خان قفچاق بود ، واز کود کی آثار جلادت و فرزانگی
# ~~د رناصیهٔ‌ او لامع و لا یح بود ، وبهر مهم که پد رش بطرف جند وتر
~~کستان فرستاد
# ~~تمامت آن مهم چنا نچه میبا یست، بهتر از ان بکفایت میر ساند ، تا چون
~~قضاء اجل
# ~~سلطان تکش در رسید ، سلطان محمد بطرف جند وتر کستان بود ، چون ازان
# ~~حادثه خبر پافت بخوارزم آمد، و بر تخت نشست ، و د ر شهور سنه خمس و
~~تسعین
# ~~وخمسمائه ممالک پدررا تمام در ضبط آورد ، و تخت نیشا پور علی شاه را
~~داد
# ~~چنا نچه تحریر یا فته است، و رسل بحضرت غزنین وغور فرستاد و صلح طلبید
# ~~و از لفظثقه یی از ثقات ملک غور شنیدم منک (5) منهاج سراج ام ، که یکی
# ~~از پیغا مها وملتمسا ت سلطان محمد آن بود: که من بنده، محمد تکش التماس
~~مینمایم PageV01P306
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_302.png)

# ~~که مرا سلاطین بفرزندی قبول کنند ، و اگر شا یستگی فرزندی ندارم
# ~~میبا ید که سلطان غازی مادر مرا که خداوندة جها نست ، د رحبا لهآ خود
~~آورد
# ~~ومرا که محمدم به بندگی وفرزندی قبول کند، تا من بنده، همه جهان را
~~باسم وسکهآ
# ~~آن جناب اعلی (و) خطبه آن حضرت والا فتح کنم ، و به تیغ برای بندگان آن
~~(1)
# ~~درگاه جهان پناه کشا یم ، ویکی از بندگان باشم .
# چون آن رسالت بادا شد، این معنی با مزاج مبارک سلطان غیاث الدین موافق
# ~~افتاد ، اما رای سلطان معزالدین دران قرار نگرفت ، سلطان لشکرها جمع
~~کرد
# ~~وبجانب خراسان رفت ، وتمام خراسا ن درضبط آورد ، وچون مراجعت کرد
# ~~سلطا ms289 ن محمد در عقب ایشان بدو منزل ویا سه منزل آمد، فی الجمله هر گز
~~انهزام
# ~~کلی نیفتادش ، دست آویز مردانه مینمود . چون آن سلطان باعظمت بود، طاقت
# ~~مقا ومت هم نمی آورد ، چون سلطان غور د رگذ شتند ، سلطان محمد بد ر
~~هراة
# ~~آمد، و ملک عز الدین حسین خرمیل غوری بخدمت! و پیوست ، و او جملهخر
~~اسان
# ~~در ضبط آورد ، وچون بفرمان حسین خرمیل لشکر بد رهراة آورد ، خواجه
# ~~سعد الد ین ترمذی از میا ن لشکرگاه خود را در شهر اند اخت ، و مدت
~~یازده
# ~~ماه هرات نگاهداشت ، و لشکر خوار زم بتد بیرحسین خرمیل ، آب رود هراة
# ~~را ببستند ، و اطراف شهر دریاشد و چنان گشت، که اگر بارة شهر نبودی ،
~~آب
# ~~از با مهای شهر بلند شدی، و شهر را غرق کردی، یکد و کرت د رمیان شهر
# ~~زمین بشگا فت ، و آب از میان شهر برامد ، اما دفع شد ، مدت هشت ماه آن
~~بود
# ~~که محاربت شهر یا ن با لشکرخوارزم در کشتی بود. چون ازحصا رگیری یازده
~~ماه
# ~~بگذ شت . سلطان از خوا رزم بیا مد فرما ن داد : تا بندگان آب بکشادند
# ~~آب روان شد ، بقد رسیصد گز از بارهٔ‌ شهر باخود برد و رخنه شد، وبعد از
~~هژده
# ~~روز شهر را به تیغ فتح کردند، وبعد از فتح بطرف بلخ رفت ، و بلخ را هم
~~فتح
# ~~کرد ، و ملک عمادالدین عمر اهوازی (2) را که ملک بلخ بود ، از دست
# ~~سلا طین با میا ن، بجا نب خوارزم فرستاد (3) ، و او ازاذجا بطرف ماوراء
~~النهز
# ~~و تر کستان رفت ، وجمله ملوک وسلاطین افراسیا بی که در مما لکن
~~PageV01P307
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_303.png)

# ~~ما ور اءا لنهر و فرغا نه بودند بخدمت او یبو ستند، وروی به قفچاق (1)
~~خطا
# ~~آورد ، و(در) (2) تمام بلاد و خطهای ترکستان و بلا سا غون وکا شغر خطبه
# ~~و سکه بنام اوشده لشکر خطا که عد د ایشان زیاد ت ms290 از حزر و احصا بود پیش
# ~~او باز آمدند ، وسر ایشا ن تا ینکو (3) طراز بود مردی پیر، اما مرد ی
~~فیروز
# ~~جنگ بود ، چهل وپنج مصاف کرده بود، د ر همه ظفر اورا بود . سلطان سنجر
# ~~ملکشاه را ، و سلطان معز الدین محمد سا م را به اند خود (4) شکسته بود
# ~~و درین وقت بر سر ایشان بود ، چون مصاف شد ، سلطان محمد را نصرت
# ~~ربانی در ر سید، ولشکر خطا را بشکست، و تا ینکو طراز را بگر فت، و
~~بردست
# ~~او اسلام آورد اورا اعزا ز فرمود و نیکو د اشت کر د .
# ثقه یی از ثقات چنین روایت کرد : که چونتا ینکو طراز مسلمان شد، سلطان
# ~~محمد اورا بغایت حرمت میداشت ، ومد ام طلب میفرمود ، و احوال گذشتهٔ‌
# ~~خطا و ملوکث ما ضی که با او مصاف کرده بو د ند جمله میپر سید ، وقتی در
~~اثناء
# ~~آن حکایت پر سید : که چند ین مصاف که بکر دی و پاد شاهان بشکستی، ازان
# ~~جمله مرد انه ترو قوی تر که بود ؟ تا ینکو طراز گفت : هیچ کس را مردانه
~~تر
# ~~و قوی د ست تر و دلاورتر از غوری ند ید م ، اگر او و لشکر او آسو ده
# ~~بودندی ، من هرگز اورا نتو ا نستمی زد ، اما او از لشکر خوارز م با ز
~~گشته
# ~~بود ، و با او اندک سو ار ما نده، واسپ لا غر شده . سلطا ن محمد فر مود
# ~~که راست میگو یی ! رحمة الله علیهم اجمعین .
# چون سلطان محمد را چنین فتحی برامد ، د وم سال آن لشکر کشید و چهار
# ~~صد هزار سوار بر گستوان بطرف خطا برد ، و گور خان (5) که خان خانان
# ~~بود بشکست ، و تمامت مواشی و بنه و اتبا ع خطا بد ست آورد، و خا ن
~~خانان PageV01P308
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_304.png)

# ~~از پیش او منهزم برفت، وکشلو خا ن تتا ر از طرف تر کستان آمده ms291 بود ،
~~ناگاه
# ~~برو زده ، او را اسیر کرد، و ملک خطا تمام سلطان محمد را مسلم شد، و
# ~~سلا طین خطا (و) سمر قند وسلاطین ا فر اسیا بی را جلا فرمود ، وبعضی را
# ~~شهید کرد ، و ازانجا بطرف عرا ق آمد و ممالک عراق و آذر بایجان
# ~~و فارس او را مسلم گشت ، و اتا بک سعد را د رمصاف بگرفت چنا نچه بتقریر
# ~~پیوسته است ، واتا بک یوز بک منهزم شد ( و برتخت عراق پسرخود سلطا ن
# ~~ارکن الدین غور یشانستی (1) بنشاند ، و الغ خان ابی محمد را اتا بک
~~ونایب
# ~~او فرمو د ، وملوک غور را نامزد کرد و بازگشت) (2) و بطرف با میان
~~براند
# ~~مغا فصة 314) سلطان جلال الدین علی سام با میان را بگرفت و شهید کرد و
# ~~باز گشت و در سال سنه اثنی عشر و ستمائه از ماو راء النهر بجا نب غزنین
~~آمد
# ~~و بمغا فصه (3) مملکت غزنین را مسلم کرد ، وسلطان تا ج الدین یلد ز
~~ازجا نب
# ~~سنگ سوراخ (4) بجانب هندو ستا ن رفت، و ممالکث غزنین و زاو لستان وکا
~~بل
# ~~تا لب سند در ضبط امراء خوارزم آمد ، و خانسالار را بغزنین (5) بنشا ند
# ~~و ممالک غزنین و بلاد داو رو جروم (6) و تخت هرد وسلطان غیاث الدین
# ~~و معزالدین محمدسام طاب مرقد هما به پسر مهترخود سلطان جلال الدین
~~منکبرنی داد
# ~~و بجانب ما وراء النهر بازگشت ، ودر سال سنه خمس و عشر وستمائه بجانب
# ~~ترکستان ذ ر عقب قد رخان که پسر نویان (7) تتار بود براند، تا به قعر
# ~~ترکستا ن بطرف شما ل برفت ، چند انکه زیرقطب شما لی بر سید تا بموضعی
# ~~که بیاض صبح صادق میشد ، و روز طالع میگشت و بجهت (8) وجوب نماز
# ~~خفتن فتاوی درین (9) معنی علما (10) و مفتیان بخارا آوردند ، که چون
~~بیاض
# ~~غایب نمیشود ، نماز خفتن واجب شود یا نه؟ با تفاق جواب نبشتند : که
~~نماز خفتن PageV01P309
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_305.png) ms292

# ~~واجب نباشد ، چون وقت موجود نمی شود بران طا یفه که دران ز مین باشند .
# چون فتح قد رخا ن تتار برامد ، حادثهآ کفار چین ظاهر شد ، ظلمت فتنه سراز
# ~~گریبا ن ظهور برآورد ، و آغاز واقعات اهل اسلام ، و نکبت جماعت دین
~~محمدی
# ~~بود، و آن حا ل چنان بود: که چنگیز خان را پسری بود مهتر ازهمه پسران
~~توشی
# ~~نام بود ، د رین وقت توشی از ممالک چین در عقب لشکرتتار بفر مان
~~چنگیزخان
# ~~آمده بود، و سلطا ن محمد از طرف ما ور اء النهر وخراسان هم بدان جا نب
# ~~رانده بود ، هر دو لشکر با هم افتادند، ومیان ایشان مصاف شد وجنگ
# ~~و قتا ل و پرخاش و صیال از اول روز تا نمازشام بد اشت، چنا نکه هرد و
~~صف
# ~~لشکر بشکل دایره شد ، میمنهٔ‌ اسلامیان میسرة کفاررا بشکست و تعا قب
~~نمو د
# ~~ومیسرف کفار میمنهآ لشکر اسلام را منهزم گردانید و تعاقب نمود ، برین
~~منوال دایره
# ~~گرد از ان جنگ و مصاف از با مداد تا شام بداشت . چون شب درامد ، هرد و
# ~~لشکر ازهم بازشد ند ، آبی بود خورد در میان هردو لشکرمقا بل یکدیگر
~~بکنار
# ~~آن آب آمدند ومنزلگا ه کردند ، چون صبح برامد ، لشکر مغل کوچ کرده بود
# ~~و آتش ها. بلند کرده وگذ اشته و رفته. و چون سلطان محمد آن جنگ وقتا ل
# ~~وجلادت وکوشش لشکر مغل مشا هده کرد ، دیگر روز ازان موضع مراجعت
# ~~کرد ، و خوف ایشا ن در دل و د ماغ اومتمکن شد ، و بیش در مقابل ایشان
# ~~در نیامد ، یکث سببحادثهآ اسلام این بوده است، و سبب دوم آن بود : که
~~چنگیز خان
# ~~در زمین چین و طمغاج و اعالی ترکستان خروج کر د ، وآلتون خان طمغا ج
# ~~را که پاد شاه تر کستان بالا بود و پادشاه قراخطا ، مقهور گردانید و
~~ممالک
# ~~طمغاج و تنگت و اویغور (!) وتتار او را صاف شد ms293 . و این خبر بسمع سلطان
# ~~محمد رسید ، سودای ملکث چین در د ما غسلطان محمد افتا د ، وخواست
# ~~تا از لشکر مغل وحال چنگیز خان به تحقیق خبر یا بد . سید اجل بها *
~~الدین
# ~~رازی را با جماعت دیگر برسالت چین فرستاد ند، چون آن رسل بچین رفتند
# ~~چنگیزخان معتمد انخود با تحف بسیار بنزد یک سلطان فرستاد، از سید بهاء
~~الدین
# ~~رازی رحمه الله شنیدم: که چون با چنگیزخان رسید یم، و زیر طمغاج و پسر
~~وعم PageV01P310
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_306.png)

# ~~التون خا نرا حا ضر کرد ومارا بخواند، و روی بد یشان کر د ، که می
~~بینید
# ~~کا ربزرگی وپا د شاهی من بمرتبه یی رسیده است: که پادشاه آ فتاب فرو شد
~~ن
# ~~بنز دیکث من رسل فرستاده است . آخرالامر چون مارا باز گر دانید
# ~~لتماس کر د ، که رسل طرفین و تجار وکا روان باید که نفایس سلاح، و
# ~~قمشه و ظرایف طرفین مد ام میآ رند و می برند ، میا ن جا نبین عهد
# ~~مستحکم با شد ، و با زرگا نان با ایشان روان کرد بقدر پا نصد شتر با ر
# ~~از زرو نقره وحریرو طرغو (1) ودیگر ظرایف بفرستاد تا تجارت کنند، از
~~راه
# ~~اترار بدیا ر اسلام درآمد ند ، د ر ا ترار ملکی بود قد رخان نام ، حدیث
# ~~کثر ت اموال بخد مت سلطان عرضه د اشت ، و درخیا نت واخذ آن طایفه
# ~~ستجا ز ت خوا ست ، بعد فرما ن جمله رسل و تجار را بقتل رسا نید
# ~~و تما م اموال بر گرفت و بخد مت سلطا ن فرستاد ، ا زان جما عت رسل و
# ~~تجار ، یک سا ربا نی در حما م بود ، از را ه گلخن بگریخت ، وخود را
# ~~در بیا بان ا ند اخت ، و بطرف چین باز ر فت ، وحا ل غد ر وقتل قد رخان
# ~~ترا ر با زگفت ، چنگیز خان استعداد 1 نتقام کرد ، ولشکرها (ی) چین ms294
# ~~و تر کستا ن مستعد گرد انید . ثقا ت چنین روا یت کرده اند : ازان موضع
# ~~که بو د، هفتصد (2) علم بیرون آورد ، زیر هر علم یک هزا ر سوار مرتب
# ~~کر د ، وهر ده سوار ی را بفرمود : تا سه گوسپند مغلی قدید بر گرفتند
# ~~و یکث دیگ آهنین ، و روی براه آوردند ، و ازانجا که بود تا اترار
# ~~سه ماهه راه بیا بان بود ، و اسپ بیشمار و مادیان و خصی بجهت شیر و
~~سواری
# ~~با لشکر روان کرد ، و آن بیا بان را د رمدت نزد یکث قطع کرد ، و به
~~اترار
# ~~بیر ون آمد ، و آن قلعه را و شهر را بگرفت ، و تما مت خلق را شهید کرد
# ~~و از انجا بطرف بخا را آمد ، روز عید قربان سنه ست عشر و ستمائه بخارا
# ~~را بگرفت وخلق را شهید کرد . و علما را بکشت و کتا بها را بسوخت .
# چنین روایت کرده اند : که امام رکن الدین امام زاده ر حمه الله
# ~~در و قتی که اورا شهید میکرد ند ، این رباعی میگفت ، رباعی :
# ~~گفتم که دلم ، گفت ک، خون کرده ما ست  گفتم جانم ، گفت که در پردهآ
~~ماست PageV01P311
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_307.png)

# ~~گفتم که سگ کوی توا فتادة ماست (1)گفتا : مزن این دم که فرا کردهٔ‌
~~ماست
# ~~چنگیز خان بعد از حادثهٔ‌ بخارا ، بجانب سمر قند رفت ، و سلطان محمد
# ~~خوارز م شاه ، شست هزار سو ار از اصناف خلق ترک و غوری وخراسانی
# ~~در سمرقند بگذا شته بود، ملو که لشکر غور جمله از ان جماعت بودند، سمر
~~قند
# ~~را بعد ازچند روز در محرم سنه سبع عشر وستما یثآه بگرفت ، وجماعت خلق
# ~~را شهید کرد . چون حدیث آن وقایع بسمع محمد خوارزمشاه رسید ، اعم
# ~~و اغلب حشم که با او بود ند ، همه لشکر تتار وخطا بودند ، وحشم وخدم
# ~~قد یم همه بما ور اء النهر گذاشته بود ، وطا یفه یی که بر ms295 ابر ایشان
~~اعتماد
# ~~کلی داشت، همه بد ان طرف بودند، آن جماعت که با او بود ند قصد آن کردند
# ~~تا سلطان را بگیرند ، و آن غدر سبب خلاص خود سازند ، اورا گرفته تحفه
# ~~بنزد یکث چنگیز خان برند، از ا نجما عت کسی بخد مت سلطان محمد آمد و
~~باز گفت
# ~~سلطان حزم نگاهداشت ، وشب از لشکر گاه بیر ون رفت ، تا او را غد رآن
~~جماعت
# ~~تحقیق شود، آن طا یفه نیم شب بحوالی سرا پرد: سلطان آمد ندوحلقه زدند.
~~چون سلطان
# ~~را در سرا پرده نیا فتند در لشکر گاه افتادندوتمام لشکربهم آمد ،
~~وسلطان محمد منهزم
# ~~بطرف نیشا پور آمد ، وبهرطرف از اطرا ف مما لک بنزد یکث امرا وملوک
~~فرمانها
# ~~نوشت تا قلعها * طرف غور و خرا سان و عراق را بجهت محافظت عما رت کنند
~~و فتنه در
# ~~مما لکا سلام ظا هرشد. چو ذچنگیزخا ن ازهز یمت وتفرقهآ لشکر اسلام
~~خبریا فت، بعد
# ~~از فتح سمر قند ، شستهز ار سوار مغل نا مزد کرد ، با دو مغل بز رگ یکی
~~یمه (2)
# ~~و دیگر سوده بهادر . چون از آب عبره کردند ، سلطا ن محمد از نشا پور
~~بطرف
# ~~ما زند ران درون رفت، بر سر درە تمیشه (3) لشکرگاه داشت ، که ناگاه
~~اشکر
# ~~مغل بد و رسید ، ازا نجا منهزم شد وپیاده بکوه بر رفت، وکوه کوه به
~~مازندران
# ~~درون رفت، و پسر رثآیس ماز ندران بخدمت اوبود ، و پسزش سلطا ن جلال
~~الدین
# ~~منکبر نی هم با او بود بدریا * خزر در رفت ، ومدتی روزها درجزیر خرا ب
# ~~بود ، چون لشکر مغل در ما زندران سلطان را نیا فتند، بجا نب عراق بیرون
~~رفتند PageV01P312
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_308.png)

# ~~محمد خوار زمشاه وچند سواران که با او بودند ، ازآن جزیره بیرون آمد ند
# ~~و علت شکم بروی غالب شد وسودا (1) ظاهر کرد ومبطون ومعتوه گشت و پسر
# ~~را که جلال الدین بود گفت : جد نمای تا مرابخوارزم بری ms296 ! که !بتداء د و
~~لت
# ~~ما ازا نجاست و این بیت بسیار گفتی .
### | بیت :
# # مردم چو بکار خویش سر گشته شود %~% به زان نبود که بر سر رشته شود (2)
# ~~چون علت شکم غا لب شد ، مجال سوار شدن نما ند ، بجهت او شتری حا صل
# ~~کردند و اورا در محمل نشاند ند و بطرف خوارزم ر وان کرد ند: در اثناء
~~راه
# ~~در شهور سنه سبع عشر وستما ثآه برحمت حق پیوست، سلطان جلال الدین ا و
~~را
# ~~بخوارزم برد ، و در جوار سلطان تکش دفن کردند ، ومدت ملک اوبیست
# ~~و یکث سال بود ، اورا شش پسر بود ، علیه الرحمة والمغفره و ادام دولت
~~السلطا نیة-
# ~~الناصر المحمودیه . والله اغلم .
# الحادی عشر قطب الدین ارزلوشاه بن محمد شاه بن تکش
# ~~ار زلو شاه پسر سلطا ن محمد بود ، و ما درش قرابت مادر سلطان محمد بود
# ~~جوار دودمان قدر خان قفچاق ، و او ولیعهد تخت خوار زم بود. چون حادثهآ
# ~~چنگیز خان ظا هر شد ، وسلطان محمد از شط جیحون وحوالی باخ منهز م شد
# ~~و باطرا ف نیشا پور رفت ، مادرسلطان محمد و اهل خوارزم از ملوک وامراء
# ~~اتفاق کردند و قطب الدین ارزلوشاه را بتخت خوارزم بنشاندند ، وهمکنان
~~کمر
# ~~بستند ، وسلاطین (و) ملوک راکه از مشر ق و ایران و توران بخو ارزم
~~محبوس
# ~~بود ند ، جمله را در جیحون غرق کردند : هیچیک را زنده نگذاشتند ، تا
~~پسر
# ~~چنگیزخان توشی نام بالشکرگران از ترکستان برامد و نا مزد خوار زم شد .
# ~~چون ار ز لوشاه را طاقت مقاومت نبود ، اتبا ع وخواهران و ما دران وحرم
# ~~سلطان محمد را ، وخداوند : جهان که مادرش بود بر گرفت ، بطرف طبر ستان
# ~~ومازندرا ن برد، وخود را به قلعةآ لال طبرستان انداخت، وچون توشی
~~پسرچنگیزخان
# ~~بد رخوارزم جنک پیوست ، در مدت چند روز معد ود ، شهرخوارزم بگرفت
~~PageV01P313
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_309.png)

# ~~و خلق را شهید کرد، و شهر. را بر کند ، مگر کوشک اخجک ms297 را که قصرقدیم
# ~~بود ، و دخمهآ تکش خوارزم شاه را باقی گذاشت ، ودر عقب اتباع
# ~~و حرم ارز لو شاه براند ، و جمله را اسیر گردانید.
# الثانی عشر سلطان رکن الدین غور یشانستی(1)
# ~~سلطان رکن الدین پسر محمد خوارزم شاه بود، ولادت او شبی بود ، که دیگر
# ~~روز آن سلطان معزالدین محمد سام طاب ثراه از خوارزم باز گشت، در
# ~~شهور سنه احدی و ستمائه ، او را بدان سبب غور یشانستی (1) نا مزد
# ~~کردند ، یعنی غوری شکن . چون مملکت عراق در ضبط سلطان محمد آمد :
# ~~تخت عراق بد و داد ، ودختر ملک الغخان ابی محمد که از بنوا عما م
# ~~خوارزمشاهیان بود ، در حبالهآ خود آورد ، واورا نیابت سلطان رکن الدین
# ~~داد ب و تما مت ملک غور و لشکر های جبال را بخدمت او بکذ اشت. چون
# ~~محمد ازعراق بازگشت ، تر کان عراق که بندگان اتا بکان بودند جمع شدند
# ~~و مصاف دادند ، وفتح مر خوار ز مشاهیا نرا بود ، در شهور سنه ار بع عشر
# ~~و ستمائه ، مدتی ملکث عراق راند ، چون لشکر مغل بعراق رسید ، واسلامیان
# ~~منهزم شدند ، جمله اهل خوارزمشاهیا ن ا سیر شدند ، و اغلب شها دت یا
~~فتند
# ~~درشهور سنه سبع عثر و ستمائه.
# ~~الثالث عشر غیاث الدین آق سلطان محمد خوارزمشاه رحمه الله
# ~~آق سلطا ن پسرسلطا ن محمد بود و چون تخت کرمان و با لش (2) گواشیر ، مر
# ~~سلطان محمد را میسر شد ، خواجه زوزن را بتخت کرمان بنشاند. بعد از چند
# ~~سال خواجه زوزن برحمت حق پیوست ، و او مردی باخبر بود ، و درخراسان
# ~~مد آرس و رباطات با نام ساخت ، وقلعهآ سلامهیر (3) زوزن را عما رت کرد
# ~~چو ن د ر گذشت ، سلطا ن محمد تخت کر مان به یسرخود آق سلطان داد و به
# ~~کر ما ن رفت ، و آن مما لک را تا آب د ریا و اطراف مکر ان در ضبط آورد
# ~~و چون حادثهٔ‌ اسلام ظاهر ms298 شد ، وچنگیزخان بر ایران غا لب گشت ، جماعت
# ~~خطائیان و لشکریان سلطان محمد با براق حاجب خطائی که نو مسلما ن بود
~~PageV01P314
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_310.png)

# ~~بطرف کرما ن رفتند ، و با غیاث الدین آق سلطان منا قشه وخصومت آغاز شد
# ~~واو را طاقت مقاومت آن خطا ثیان نبود ، بطرف عراق بنزدیک برادر خود
# ~~سلطا ن رکن الدین رفت ، وامیرشجا ع الدین ابوالقا سم را با سم نیا بت
# ~~و کو توالی در شهر گواشیر (که) دار الملک کرمان بود بگذاشت ، و براق
# ~~حاجب خطائی با لشکر انبوه بر در شهر گواشیر بنشست و خصومت میان ایشان
# ~~قا یم شد ، ومدت چند گاه بداشت ، تا سلطان جلال الدین منکبرنی از زمین
~~سند
# ~~برامد ، از مکران بطرف کرمان رفت ، چون بحو الی آن مملکت رسید
# ~~و براق حاجب خطائی را ازآمدن سلطا ن خبر شد ، سلطان را استقبا ل کرد
# ~~و شجاع الدین بشهر گواشیر رسید ، با او اندک حشمی بود ، از براق حا جب
# ~~اندیشه مند شد ، مملکت کرمان بدو داد ، و خود بطرف عراق رفت . چون براق
# ~~حاجب بر کرمان مستولی شد ، آق سلطان را با برا در حاجب خصومت ا فتا د
# ~~بجانب کرمان باز آمد ، و بدست براق حاجبشهادت یافت. علیه الرحمة
~~والغفران.
# الرا بع عشر سلطان جلال الدین منکبر نی بن سلطا ن محمد
# ~~جلال الدین منکبرنی پسر مهتر سلطان محمد خوارزمشاه د رغایت مبا رزت
# ~~و شجاعت و کاردانی . چون سلطا ن محمد ، غور وغزنین مسلمم کرد ، و هردو
# ~~مملکت بد وسپرد ، دران مما لک نواب او نصب شد ، غزنین را بملک
# ~~کربر (1) داد ، فیروزکوه را به مبارزالد ین شیرازی داد ، و وزارت را به
# ~~شهابالدین الب سرخسی مفوض فرمود ، وکرمان بملک الامراء داد، پرشور(2)
# ~~و بوبکر پور بملک اختیار الدین محمدعلی خر پوست اضافت فرمود ، و چون
# ~~حادثهٔ‌ چنگیزخا ن ظاهر شد ، سلطان جلال الدین بخدمت پدر بود چنانچه
~~تحریر
# ~~یا فته است ، وچون پدر را ms299 بخوارزم آورد و دفن کرد، بر ادرش بتخت خوارزم
# ~~نشسته بود ، و او براد رکهتر بود ، وهر دو از یکدیگر خایف بودند، قطب
~~الدین PageV01P315
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_311.png)

# ~~ارز لوشاه (1) قصد جلال الدین منکبرنی کرد ، سلطان جلال الدین را خبر
~~شد
# ~~از خوارزم بیرون آمد ، وروی به بیا بان شارستان آورد ، و ازانجا بطرف
# ~~مغربی نیشا پور و بیا بان خراسا ن بکرمان در آمد ، و عز یمت
# ~~غزنی کرد . ثقات چنین روایت کردند : کهدر ان بیا بان مهتر خضر
# ~~را علیه السلام بدید، و او را بشارت ملک داد، اما با او عهد کرد ، که
~~خون
# ~~هیچ مسلما ن بر دست تو ریخته نشود، و ازانجا بطرف بلاد نیمر وز وبلاد
~~بست
# ~~و داور (2) آمد و بطرف غزنین رفت، و ملکث خان هرات که اورا امین حاجب
# ~~نام بود د را ول وقا یع محمد خر نکث (3) غوری ، پیش از جلا ل ا لدین به
# ~~هندوستان آمده بود (4) ، ودرین وقتچون سلطان بغزنین آمد ، ملکث خان
# ~~هم بدو پیوست ، و چنگیزخان قومی از حشم در عقب او بطرف غزنین بفرستاد
# ~~و قو تو قو نوین (5) که داما د چنگیز خان بود ، برسر آن حشم بود .
~~سلطان
# ~~جلا ل الدین پیش حشم مغل باز رفت تا حد پروان (6) کفار را منهزم
~~گردانید
# ~~و سه کرت بدیشان مصاف کرد، ودران حدود هر سه بار فتح ونصرت اورا
# ~~بود . چون خبر فتح او به چنگیزخان ر سید ، واو بطا لقان خراسان بود
# ~~چنگیز خا ن لشکرهای خود بطزف غزنین آورد، سلطان جلال الدین را طاقت
# ~~.بشکست ، وخود را در آب انداخت و منهزم بطرف هندوستان آمد، سلطان
# ~~سعید شمس الدنیا والدین پیش او کس باز فرستاد :و او عطف کرد ، طرف
# ~~اچه و ملتان رفت ، و از انجا بزمین کرمان وفارس رفت واتا بکث ابوبکر
# ~~فارس خرا هرخود را در حبا لهآ ا و آ ورد ، اورا مهما ن دا شت
~~PageV01P316
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_312.png)

### | خوارزمشاهیان
# ~~و ms300 از انجا بز مین آذربیجان رفت ، وکافرگرج (1) را بشکست ، وآن ممالک
# ~~در ضبط او آمد ،و با لشکر روم وشام مصاف کرد و منهزم شد و بعا قبت صلح
~~افتاد
# ~~میا ناو ومیان لشکر شام (2)، و ترنی (3) مغل که ملتان را حصار داده
~~بود، به
# ~~نزدیگ او رفت از پیش چنگیز خان ، و اسلام آورد ، چند کرت لشکر مغل
# ~~در عقب او برفت وفتح او را بود ، بعا قبت د ر شهور سنه ثمان یاسنه تسع
# ~~وعشرین وستمائه ، در سرحد های آذر بیجا ن بطرف شام و دیار بکر لشکر گاه
# ~~داشت ، لشکر مغل مغا فصة بد و رسید منهزم شد بموضعی رسید از ولایت
# ~~اخلاط و به دیهی منزل کرد، شحنهآ دیه او را بشناخت در مصا فیکه با شا
~~میان
# ~~کرده بود ، برادران و فرزندان شحنه را کشته بود . آن شحنه برین وقت،
~~چون
# ~~بروی د ست یافت اورا شهید کرد ، و دیگر روز به پاد شاه شام اعلام دادند
# ~~تأ سف بسیار خورد ، وکشند : او را سیاست فرمود .
# درین حاد ثه خواهر اتا بک فارس بشام افتاد ، اورا اعزاز کردند
# ~~و بپارس باز فرستادند ، و دولت خوارزمشاهیان منقرض گشت ، و بقایاء
# ~~ملوک وجشم ایشان در زمین شام و مصتر بودند . رحمة الله علیهم اجمعین
# ~~و ادام الدولة السلطانیة النا صریه والسلام .

PageV01P317

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_313.png)

# الطبقة السابعة عشر
# السلاطین الشنسبانیه وملوک غور
# (انارالله براهینهم) (1)
# [بسم الله الرحمن الرحیم]
# ~~الحمد لله مکون الظل والنور ، ومقدر الکمون والظهور ، والصلوة علی
# ~~دنلیه) محمد صاحب الکتاب المسطور . والسلام علی آله و اصحابه سادة-
# ~~القری وقا دة الجمهور . اما بعد : فهذه ذکر السلاطین الشنسبانیة وملوک
~~الغور.
# چنین گوید بندهٔ‌ امید وار برحمت سبحانی (2) ، منهاج سراج جوزجانی (3)
# ~~عصمه الله من الغفلت والفتور ، که این صحایف لمعه ایست از خورشید دود
~~مان
# ~~سلاطین منصور ، و با کوره یی از شجرە طیبهٔ‌ ملوک جبال وغور ، طیب الله
# ~~ثراهم وجعل الجنة (4) مثواهم  بر سبیل نمودار ، از اول صبح دولت ms301 و
~~ضحوهآ
# ~~اشرا ق سلانت، و سلسلهآ نسبت عالیهآ ایشا ن ، تا انتها ء فرما ندهی آن
~~خاند ان
# ~~شهریاری، وختم ملوک آن دودما ن جهاند اری رحم الله الماضین منهم ، چنا
~~نچه
# ~~استاد ان ما تقدم د ر تواریخ ذکرکرد ه اند ، تا کسوت این مجموع بذکر
# ~~فا یح ایشان معلم ومطرز گردد (5) ، و بعضی از حقوق ایادی آن سلا طین
# ~~با داد (6) نور الله مرقدهم از ذمهآ این ضعیف وخا ندان امانت او گذارده
# ~~شود (7) و ناظرا ن را فایده باشد (انشاء الله تعا لی) وبالله ا لتوفیق
~~و الیه السد اد.
# بدا نکه ملک الکلام مولانا فخر الدین مبار کشاه المروزی طاب ثراه (8)
# ~~نسب نا مهآ این سلاطین نامدار در سلک نظم کشیده است ، و آن جوا هر را
# ~~در سمط (9) صحت انتظام داده ، وسرسلک [آن] لآلی را بصدف شرف
# ~~پاد شاهی ضحاک تا زی باز بسته ، و از عهد این سلاطین تا باول دولت
# ~~ضحاک تازی جمله ملوک (را پدر به پدر) ذکر کرده، و این داعی که منها ج
~~سراج است PageV01P318
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_314.png)

# ~~نویسند3 این کتاب (1) ، در حرم محترم خد اوند ملکهآ جهان زبیدة العصر
# ~~والزما ن جلال (الدنیا و) الدین سلطا ن الملکا ت فی العا لمین ماه ملکث
~~بنت
# ~~سلطان السعید غیاث (الدنیا و) الدین ابوالفتح محمد بن سام قسیم (2)
# ~~امیر المومنین انار الله برها نه (3)،در شهور سنه اثنی (4) وستمائه ،
~~در پیش
# ~~تخت معظم او د ر نظر آورده است. و آن ملکهآ جهان این ضعیف را در
~~حجرة(5)
# ~~پاد شاهی خود ، چون فرزند ان در پرورش پاد شاها نه داشتی ، و شب وروز
# ~~با صغر (6) سن د رحرم او بود ی ، ودر نظر مبار ک (7) او تربیت یافتی
# ~~و آن پاد شاه [زاد ه2 را منا قب بسیار است : اول آنچه در تتق بکارت
# ~~(از دارفنا بدار بقا) نقل کرد . دوم حا فظ کلام الله بود . سیوم آنچه
~~اخبار شهادت
# ~~تما ms302 مت درحفظ داشت . چهارم آنچه (8) در سالی یکبار قیام آوردی ، وتما م
# ~~قرآن در دو رکعت نما ز ختم کرد ی. و پنجم آنکه چون پدرش سلطان
~~غیاثالدین
# ~~محمد سام برحمت حق پیوست ، مدت هفت سال روشنائی آفتاب روزی بر وی
# ~~نتافت ، و درین مدت بر سر مصلا معتکف و منزوی بود ، رحمة الله علیها (
~~رحمة
# ~~و اسعة و ارز قنا شفا عتها) .
# حاصل الامر ملکن الکلام فخرالد ین مبا رکشاه این نسب (9) نامه را
# ~~با سم سلطان علاء الد ین حسین جها نسوز در قلم آورده است (10) ودر
~~ابتداء
# ~~این روایت از لفظ این زبید ة الزمان وخد یجة الآوان (11) ملکه جلالی
~~طاب
# ~~مرقد ها شنیدم : که چون بعضی (از) کتاب وتاریخ در نظم آمد ، مگر بسبب
# ~~تغیر مزاجی که فخرالدین مبار کشاه را ظاهرشد ، این نظم را مهمل بگذ اشت
# ~~تا چون تخت مملکت بشکوه و فرهما یون سلطان غیاث الدین محمد سام زیب
# ~~و جمال گرفت ، این تاریخ بالقاب مبارکاو مزین گشت و تمام شد ، و او
~~چنین
# ~~میگوید (12) ، والله اعلم بالحقیقة : که ایشان را شنسبا نیا ن خوانند ،
~~به نسبت
# ~~پدری [ گویند ] که بعد از نقل فرزند ان ضحاک در بلاد غور بز رگ شد
# ~~وشهم وقوی رسید و نام گرفت و غالب ظن آنست : که در عهد خلافیت
~~PageV01P319
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_315.png)

### | غوریان
# ~~امیر المومنین هلی رضی الله بر دست علی کرم الله وجهه ایمان آورد ، و
~~از وی
# ~~عهدی و لوا پی بستد ، وهر که ازان خاند ان به تخت نشستی ، آن عهد ولوای
# ~~عسلی بد و د اد ندی (1) ، و محبت ائمه و اهل بیت مصطفی صلی الله علیه
# ~~و سلم ، د ر اعتقاد ایشا ن راسخ بود .
# (رحمهم الله والله اعلم بالصواب و الیه المرجع والمآب)
# ذکر الاو ایل منهم ونسبتهم و آبائهم الی الضحاک
### | یعرف بتا زی
# ~~ذکرضحاک د ر طبقات ملوک اوایل رفته است، و مدت ملک او یکهز ار
# ~~سال، کم ms303 یکنیم روز بود وعلماء اهل تواریخ را در نسبت او و آباء اوتا
~~مهتر
# ~~[آدم وتا] نوح علیهما السلام بسبب [او و آبای اوتا مهتر آدم وتا] طول
~~مدت
# ~~اختلا ف بسیا ر است ، و آن جماعت که اورا از فرزندان مهتر نوح علیه
~~السلام
# ~~د انند (2) چنین آرند: که ضحاک بن علوان بن علا ق بن غوض بن آ رم بن
# ~~سام بن نوح علیه السلام (3) ، وباز(4) گفته اند: اسم او بیور اسپ بن
~~ارونداسب
# ~~بن طوح (5) بن کا به بن نوح علیه السلام . و بعضی گفته اند: بیو راسب
# ~~بن رنبکا و بن تا زیو بن سد بن فراول بن سیا مک بن مشی بن کیومرث ، بن
# ~~آدم علیهما ا لسلام (6) .
# اصحاب تواریخ چنین روایت کرده اند (7): که اروند اسب پد ر ضحاک
# ~~بود، پسر پسر تا زیو برسد (8)، و با تفاق اهل تو اریخ این تا زیو برسد
~~(9) پدر
# ~~همه عرب بود (و براد ر هو شنگ ملک بود) وعرب را تا زی به نسبت او
~~PageV01P320
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_316.png)

# ~~باز خوانند وسیادت و امارت عرب ورا، و اتباع اورا بود، و از و به پسر
# ~~او رسید زنبکا و از و به پسر اواروند اسب، وا و (1) مرد ی عاد ل وعا قل
# ~~وخدای ترس بود، و اورا پسری رسید، ضحاک نام کرد بس قتال وظا لم وفتان و
~~جا بر
# ~~[خاست ] شیطان اورا از راه برد (2) ، تا به ره گذ رپدر (3) چاهی حفره
~~(4)
# ~~کرد ، پد رش پیر شده بود ، درانجا افتاد و هلا کث شد و ضحاک پادشادعرب
# ~~شد (5) ، وهمه دنیا بعد از جمشید بگرفت ، و به سحر وظلم همه (6) جهان
# ~~در ضبط آ ورد .
# صاحب تاریسخ مقد سی چنین می آرد : که او را نائی بود از زر ساخته
# ~~و آن نای را هفت منفذ بود . هر منفذی بنام اقلیمی از ربع مسکون ، و اهل
# ~~هر اقلیمی که در وی عصیا ن آوردند ی ، در منفذ ms304 یکه با سم آن اقلیم بود
~~سحر
# ~~بکردی و بد مید ی ، قحط و وبا دران ا قلیم ظاهر شدی ، چون یکهز ار سال
# ~~از ملک او بگذشت ، حق تعالی خلق دنیا را از (دست) تعدی وظلم او خلاص
# ~~بخشید ، وملک به افرید ون رسید ، وضحاک را بگرفت ، و در چاه دماوند
# ~~عراق حبس کرد . یفعل الله ما یشاء .
# ذکر بسطام ملک الهند والسند (7)
# ~~این بسطام از دست ضحاک مملکتهند وستان داشت ، و او یکی از فرزندان
# ~~ضحاک (بود) وهو بسطام بن مشهار بن نر یما ن (8) بن افرید ون بن مرماس
# ~~بن سبا مند بن سبید اسب بن ضحا ک بن سهرا ب بن شیدا سب بن سیامک
# ~~بن مر ساس بن ضحاک .
# ~~چون ضحاک گر فتار شد، افریدون بجهت ضبط هندوستان لشکر فرستاد ، بسطا م
# ~~ر ا طاقت مقا ومت لشکر افریدون نبود، بجا نب جبال شقنا ن (9) و با میان
~~رفت و آنجا
# ~~ساکن شد ، دیگر با ر لشکر افریدون در عقب او نامزد شد ، بسطام از جبال
~~PageV01P321
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_317.png)

# ~~شقنان وطخارستان بروجه شکا رو طوف جبال غور، چندکرت آمده بود ، و آن
# ~~مو ضع را از کثرت چشمه سارها هزار چشمه نا م بود ، بسطام درینوقت
# ~~بسبب لشکر افرید ون بغور آمد ، ودرپای کوه زار مرغ (1) سکونت ساخت
# ~~واینجا از اصحاب تاریخ دو روایت است . یکث روایت آنست (2) که در قلم
~~آمد.
# ~~دوم روایت آنست 31) از منتخب ناصری : که یکی از اکا بر غزنین در عهد
# ~~سلطا ن غا زی معزا لدین محمد سام نو را لله مضجعه (4) پردا خته است :
# چنین روایت کند : که چون افریدون بر ضحاک غالب شد و مما لکث
# ~~بگرفت ، دوبرادر او وفرزند ان او به نها وند افتاد ند، براد ر مهتر را
~~(که)
# ~~سور نام بود امیر شد ، و(برادر) کهتر را که سام نام بود سپه سا لار شد
~~، و
# ~~امیر سور را دختری بود ، وسپه سالار را پسری ms305 .هردوعمز ادگان از خوردی
~~(5)
# ~~نا مزد یکد یگر بود ند ، ایشان دل بر همدیگر نها ده ، سپه سا لار سام
# ~~وفات کرد ، و پسو او (نیکث) شجاع ومبارز رسیده بود ، چنانچه دران عهد
# ~~بمردی وجلا دت نظیر ند اشت ، بعد از فوت پدر او حاسدا ن پیدا آمد ند
# ~~و او را پیش امیر (سور) سعایتها کردند ، عم را دل بروی گران شد ، وعزم
# ~~کرد : تا دختر (را) بملکی دهد از ملوک اطراف. چون آن دختر را خبر شد
# ~~عمزاده را اعلام داد ، شبی بیامد و درقلعه بکشاد ، و ده سر اسپ گزیده
~~از
# ~~آخر امیر سور با ز کرد، و د ختر (را) واتبا ع او را برنشاند ، وچندا
~~نچه
# ~~امکا ن داشت از نقود بر گرفت و روان شد ، وخود را بر سبیل تعجیل بکوه
# ~~پایهاء غوز اند اخت (6) ، و آنجا مقام دا شت (7) ، و گفتند :
# ~~زومند یش (8) ، آن موضع را مندیش (9) نام شد و کار ایشان آ نجا
# ~~استقامت پذیرفت (10) ، و بروایت اول : چون امیر بسطام واتبا ع او بد ان
# ~~موضع مقام ساختند ، خبر به افر یدون بردند .خواست تا سیوم کرت لشکر
# ~~نا مزد قمع و قلع بسطام واتباع او کند، و اورا بد ست آ رد ، پسران
~~افرید ون PageV01P322
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_318.png)

# ~~تور و سلم ، برادر خود ایرج را که برتخت ایران بود بغد ر کشتند
# ~~و شاه افرید ون را بد ان سبب دل نگرانی و تفرقه ظاهر شد ، با نتقام
~~بسطام
# ~~نرسید . چون بسطام فرصت یا فت ، روی بعما رت جبال واطراف غور
# ~~آورد ، معتمدان بخد مت شاه افرید ون فرستاد وصلح طلبید ، وا فرید ون
# ~~اجا بت کرد ، بسطام چون اما ن یافت ، اتبا ع و اشیا ع و قبایل عرب ، که
# ~~متصلان ضحاک بودند، از اطراف روی بجبال غور نهادند ، و دران مملکت
# ~~سکونت ساختند ، و عد د آن قبایل بسیار شد . چون حق تعالی خوا سته بود
# ~~که از ان ms306 اصل ، پاد شاهان دیندار و ملوک کا مگار در رسند ، بران قبایل
# ~~برکت کرد تا عهد اسلام دریا فتند ، و از معدن صلب ایشان جوا هر سلطنت
# ~~درسلک جها نداری انتظام یافت، و هزار و اند(1)، منبرو محراب بعوض
~~بتکدهاء
# ~~قد یم وضع شد ، وشعار اسلام تا نها یت بلاد هندوستان که بد ر یای
# ~~چین متصل است ، ظاهر گشت . رحمهم الله علیهم (اجمعین) .
# و این سلا طین را بندگان رسیدند : که هر یک در بسیط جهان بساط
# ~~عد ل (به) گستردند ، وقصور احسان وبذ ل مرفوع کردند ، والی یومنا هذا
# ~~وارث (آن سلطنت) و قایم بامور آن مملکت ، در صدف بختیا ری سلطان
# ~~معظم ناصر الدنیا والدین ابوا لمظفر محمود بن السلطان (قسیم امیر
~~المومنین)
# ~~خلد الله ملکه و سلطانه است ، که د ر پاد شاهی مخلد باد .
# و سلا طین د ود مان شنبا نی را بر چهار طبقه نهاده اند : اول این طبقه
# ~~که ذ کر آن تحریر می یا بد (2) و دار الملک این سلاطین حضرت فیروز کوه
# ~~سلا طین غز نی (3) که دار الملکث سلطان (معز الدین) محمد سام غازی
# ~~بود ، و بندگان خا ص او که (بعد ازو) بتخت نشستند . وچهازم طبقهآ
~~سلاءین
# ~~هند وستان که ارث (4) آن مملکت و خلا فت آن د ولت بد یشان رسید، و
# ~~ازان د ودهآ شنسبی بمسند جها نبانی نصب شدند . رحم الله (5) ا لما ضین
# ~~و خلد دو لة الباقین منهم الی یوم الدین (6) . و آن قدر که معلو م شد
~~از
# ~~تواریخ آن دود مان در قلم آمد ، اگر چه ترتیب آن پر وا نه بود (7) .

PageV01P323

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_319.png)

# الا ول منهم امیرفولا د غوری شنسبی.
### | (علیه الرحمه)
# ~~امیر فولاد غوری یکی از فرزندان ملک شنسب بن خرنک (1) بود ، واطراف
# ~~جبال غور در تصرف او بودند (2) ، و نام پدران خود احیا کرد . چون صاحب-
# ~~الد عوت العبا سیه ابو مسلم مروزی خروج کرد ، و امراء بنو امیه ms307 را از
~~ممالک
# ~~خرا سان ازعاج و اخراج کرد (3) ، امیر فولاد حشم غور را بمدد ابو مسلم
# ~~برد ، ودر تصرف آل عباس و اهل بیت نبی ، آثار بسیارنمود ، ومدتها عمارت
# ~~مندیش (4) وفرماند هی بلاد جبال (و) غور مضافبدو بود ، در گذشت و امارت
# ~~به فرزندان برادر او بماند ، بعد ازان احوال ایشان معلوم نشد ، تا عهد
# ~~امیر بنجی نهار ان ( والله اعلم).
# الثا نی امیر بنجی نها ران شنسبی
# ~~امیر بزرگ بود و در غور ذکر او سایراست ، و اورا از کبار ملوک غور دا
~~رند
# ~~و جمله سلاطین از فرزندان او بودند، ونسبت ایشان چنین یا فته شد که د
~~رقلم
# ~~آمد : (امیر) بنجی بن نهاران بن درمیس بن وزن ، بن هین ، بن بهرام بن
~~حجش.
# ~~بن حسن بن ابراهیم بن معد ل ، بن با سد بن سدا د بن ضحاک (5) .
# ~~و امیر بنجی بس خوبروی وگزیده اخلاق بود ، و بهمه اوصافستوده وآثار
# ~~پسند ید ه موصوف بود ، و چون دولت آل عباس استقامت گرفت ، و مما لکث
# ~~اسلاف د ر ضبط [آورد، بخد مت] خلفاء بنوا لعباس آمد، و اول کس که ازین
# ~~دو دما ن بدار الخلا فة رفت وعهد ولوا آورد ، امیر بنجی نها را ن بود
~~PageV01P324
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_320.png)

# ~~وسبب رفتن او بحضرت امیر المومنین ها رون الرشید آن بود : که (در) غور
# ~~قبیلهٔ‌ بود، که ایشا ن را شیشا نیا ن (1) خوا نند ، و ایشان د عوی آن
~~کنند، که
# ~~اول پدر ایشان اسلام آورده است (و آنگاه) شنسبانیان محمد را بلفظ غور
# ~~حمد (2) گویند، وچون ایشان ایمان (3، آوردند ، ایشا ن [را] حمدی گویند
# ~~بمعنی محمدی (4) . ودر عهد امیر بنجی ازان قبیلهٔ‌ شیشا نیان مر دی بود
~~(5)
# ~~نام او شیث بن بهرام ، و بلفظ غوریان شیث را شیش (6) گو یند، (و این
~~قبیله
# ~~را شیشا نیان بد ین امر با زخو انند) امیر شیشرا با میر بنجی بجهت
~~عمارت
# ~~غور مناقشت رفت ر7ا)، وفتنه در ms308 میان خلق غور ظاهرشد ، از طرفین جمله
~~اتفاق
# ~~کردند : که هر د و امیر بنجی وشیث (8) بحضرت خلافت روند ، هر که از
# ~~دارالخلافه عهد ولوا آرد امیراو باشد ، وهردو تن استعد اد سفر کردند ،
~~و روی
# ~~بد ار الخلافه نهاد ند[ وتخت خلا فت بجما ل امیر ا لمومنینها رون
~~الرشید مزین بود].
# را وی چنین گوید : که بازرگانی بو دد ران دیار ، یهود ی بر دین مهتر
# ~~موسی علیه السلام ، وآن با زرگان را با امیر بنجی محبتی بود ، و او سفر
~~بسیار
# ~~کرده بود و بتجا رت (9) رفته ، وحضرت مسلوک اطراف دیدد ، آداب
# ~~درگاه ملوک وسلاطین شنا خته (بود)، [او] بامیر بنجی همراه شد ، و مقصود
# ~~ومطلوب [امیر بنجی] را مغلوم داشت، امیر بنجی را گفت: اگر من ترا ادبی
# ~~تعلیم کنم وحر کات وسکنات در آمو زم ، و معرفت و مراتب در گاه خلافت
# ~~و حضرت سلا طین تلقین واجب دارم تا بدان سبب امارت و ایالت (ممالک)
# ~~غور حوالهآ تو شود ، با من عهد بکن، که درکل ممالک (تو) بهر موضع که
~~خواهم
# ~~جمعی از بنی اسرائیل ومتا بعان مهتر موسی را علیه السلام جا [ی] دهی و
~~ساکن
# ~~گردانی! تا د ر پناه تو و ظل حمایت ملوک وفرزند ان تو آر مید ه باشند.
~~بنجی
# ~~نها ران با آن تا جر بنی اسرائیل عهد کرد: که چون شرط نصیحت و تعلم
~~آداب
# ~~ملوک وخدمت درگاه خلافت مرا تعلیم کنی ، جمله ملتمسات تو بوفا رسانم
# ~~و مقترحات (10) تو د رکنار تو نهم . چون از جا نبین عهد مستحکمشد، آن
~~تاجر PageV01P325
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_321.png)

# ~~و بنی اسرا ئیل) اورا آد اب ملوک و خدمت در گا ه (خلافت و) سلا طین
# ~~(وشرایط تعظیم) دار الخلا فه تعلیم دادن گرفت وبجهت او لبا س قبا وکلاه
# ~~و موزه و زین استعد اد (کرد) سواری و کار بستن اسلحه تلقین و تفهیم
~~مهیا ومرتب
# ~~میکرد ، چنا نچه منازع او ms309 شیش (1) بن بهرام را ازان جمله هیچ معلوم
~~نبود
# ~~تا چون بدارا لخلا فه رسید ند ، شیش (1) بن بهرام همچنان با لباس مختصر
# ~~غوریا نه که درخا نه معهود او بود در رفت، و امیر بنجی نهاران با لباس
~~امیر انه
# ~~و (زی) مهترانه ، و استعداد و آداب ، بحضرت خلا فة آمد، بعد آداب(2)
# ~~خد مت د ر گا ه خیلا فت ، بوقت فرصت (هر دو) آزچه مقصود هر دوی
# ~~ایشان بود با شرایط خد مت، بموقف عرض رسانیدند- و حال منازعت با یکدیگر
# ~~بخد مت وزیر واستاد الدار (3) باز گفتند و مقصود ومطلوب کلی در میان
# ~~آوردند . امیر المومنین هارون الرشید ، بعد از انچه قصهآ ایشانرا
~~مطالعه
# ~~فرموده بود ، و نظر مبارک او بحال ایشان ملحق شده ، در حق امیر بنجی
~~نهاران
# ~~تربیت فرمود . چون امیر بنجی نها را ن از جمال نصیب شا مل و نصاب کا مل
# ~~داشت ، و بحسن طبیعت (4) و طراوت زینت آراسته بود ، برلفظ مبارک
# ~~امیر المو منین رفت : هذا قسیم (5) ، یعنی این بنجی نیکو رویست ، وآداب
# ~~امارت واسباب فرماند هی و ایالت وحسن صورت و صفاء (6) سریرت، جمع
# ~~دارد ، امارت غور حوالهٔ‌ او باید فر مود ، و پهلوانی رلشکر) ممالک غور
# ~~حوالهآ شیش (7) بن بهرام با یدکرد، و به تشریف د ار الخلا فه هردو بدین
~~اسم
# ~~مشرف شد ند و بجانب غور باز آمد ند بحکم فرمان حضرت خلا فه مراجعت
# ~~کرد ند ، و ازان عهد لقب سلاطین شنسبانی از لفظ مبارک امیر المومنین
# ~~هارون الرشید قسیم امیر المومنین گشت (رحمهم الله اجمعین) چون هر دو
# ~~تن بغور باز آمدند ، اما رت شنسبانیان و پهلوانی شیشا نیان را ، و تا
~~بدین
# ~~عهد هم بدان (8) قرار بود . سلاطین ا نار الله براهینهم همه شنسبانی
~~بودند PageV01P326
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_322.png)

# ~~و پهلو انان چناانچه موید الدین فتح کر ماخ (1) ، و ابو العباس شیش ، و
# ~~سلیمان شیش همه شیشا نیا ن بودند . رحمة الله علیهم اجمعین .
# الثالث امیرسوری ms310 بن محمد رحمه الله
# ~~از عهد امیر بنجی تا بدین عهد ، حال امارت غور یا فته نشد در تو اریخ
# ~~که مفصل آورده شدی ، چون اتساق (2) این طبقات در حضرت ا علی دهلی
# ~~لازال اعلی بوذ ومما لک اسلام را بواسطهآ فتنهآ کفار مغل خذ لهم الله
# ~~تفرقهآ دیار واختلاف اطراف پیدا آمده بود ، ا مکان نقل کردن ازان تاریخ
# ~~که در بلاد غور در نظر آمده بود نبود، بضرورت آنچه از تاریخ ناصری، و
# ~~تاریخ [ابن ] هیصم نا بی (3) و بعضی سماعی که از مشا یخ غور حاصل شده
# ~~بود ، در قلم آمد ، از نا ظران رجاء عفوی باشد (4) .
# ~~چنین آرند : که امیر سوری ملکث بزرگ بود ، و ممالک غور بیشتر
# ~~در ضبط او بود، و چون بعضی از غوز چنانچه والشتان (5) علیا و سفلی بشرف
# ~~اسلام مشرف نبودند ، دران وقت ایشان را باهم خصومت می بود ، و صفار یان
# ~~چون از بلاد نیمروز ، بطرف بست و بلاد دا ور آمد ند ، یعقو ب لیث
# ~~لکث لک امیر تکین آباد را که بلاد رخج است بزد(6) ، طاوایف غوریان
# ~~بسر حد های سند (7) تحصن جستند ، و (به) سلا مت ما ند ند ، اما ایشا
~~نرا PageV01P327
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_323.png)

### | غورین
# ~~مدام خصومت باهم میبود ، اهل اسلام واهل شرک را ، چنا نچه کو شکی
# ~~با کوشکی (1) دیگرجنگ داشتی ، ومدام منازعت کردندی ، وبسبب حصانت
# ~~جبال را سیات که در غور است هیچ غیری را با ایشان (2) استیلا نمیبود ،
~~و
# ~~سر جمله مندیشیان (3) شنسبانی امیر سوری بود ، ودر غور پنج باره کوه
# ~~بزرگست و عالی (4)، که اهل غور اتفاق دارند ، که از را سیات جبا ل عالم
# ~~است ، یکی ازان زار مرغ مند یش است [و چنین تقریر کردند ] که قصر (5)
# ~~و دا را لملکث شنسبا نیا ن در دامن آن کوه کنند و گویند : که سیمرغ زال
~~زر، را
# ~~که پد ر رستم بود ، دران کوه پرورده است ، وبعضی از سا کنان دامن آن ms311
# ~~کوه (چنین) تقریر کنند : که در سنین که میانخمسماثه و سمائه بود ، ازان
# ~~کوه آواز ناله وتعزیت آمد ، که زال زر د ر گذشت . کوه دوم سر خ غر (6)
# ~~نامدارد ، هم در ولایت مندیش (7) است بحدود تجیز (8) . کوه سیوم [در]
# ~~اشکن (9) است ببلاد تمران ، که عظمت و رفعت آن زیاد ت از همه بلاد
# ~~غور است ،و بلا د تمر ان در شعاب و اطراف آن کوه است . و چهارم کوه
# ~~ورنی (10)است که بلاد داور و و الشت (11) و قصر کجوران (12) در شعاب
# ~~واطرا ف اوست . و پنجم کوه روئین (13) است در بلاد غور با حصانت
# ~~و رفعت تمام ، و گفته اند : که پنجم فج خیسار(14) است که طول و امتداذ
~~PageV01P328
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_324.png)

# ~~و رفعت اواز حد وهم ودرک فهم وذهن بیرون است . د ر شهور سنه تسعین و
# ~~خمسمائه بر بالای او یک قصر از تنهآ د رخت آبنوس یا فتند زیادت ازدو
~~هزار
# ~~من ، وکیفیت وضع و وقع آن هیچکس د رک نکرد .
# الرا بع ملک محمدسو ری
# ~~صاحب تاریخ ابو الحسن هیصم بن محمد نا بی (1) چنین می آرد : که چون
# ~~اما رت خرا سان و ز او استا ن ازساما نیا ن و صفار یا ن بامیر سبکتگین
~~رسید، واو
# ~~چند کرت از بست بطرف جبال غور لشکر کشید ه بود وقتال بسیارکرد ه .
# ~~چون تخت بامیر محمود سبکتگین رسید ، امارت غوریان با میر محمد سوری
# ~~رسید ه بود و ممالک غور را ضبط کرده ، تا گاهی (2) سلطان محمود را
# ~~اطا عت نمودی، و گاه طریق عصیان سپردی، و تمرد ظاهر کردی، و آنچه از
# ~~خراج اسلام مقرر بود باز داشتی، وبا عتمادقلاع (3) متین وشوکت وعدت
~~وافر
# ~~مخا لفت (4) برزیدی (5) ، و دل سلطان محمود مدام بدان سبب نگرا ن میبود
# ~~و به سیب قوت رحهت و شر کت واجیال (6) (و) حصانت و رفعت جبال ملتفت
# ~~خاط می برد ، تا با لشکر گران بجانب غور آمد، ms312 واو در قلعهآ آهنگران
~~محصر
# ~~شد ومدتها آن قلعه نگا هداشت وقتال بسیار کرد، وبعد از مد تها بطریق
~~صلح از قلعه
# ~~ف و د آمد و بخدمت سلطان محمود ییوست ، و سلطا ن او را (7) و پسر کهتر
~~او
# ~~که شیش (8) نام بود ، بجانب غزنین یرد ، بدان سبب که ا میر محمد سوری
# ~~پسر کهتر (خود) را د وست داشتی ، چرن بحد ود گیلان (9) رسید
# ~~امیزمحمد سوری برحتمت حق پبوست . بعضی چنان روایت کنند :
# ~~که ا و چون اسیر شد ، از غایت حمیت که دا شت ، طا قت مذ لت
# ~~نیا ورد، خاتمی داشت د ر زیر نگین زهر تعبیه کرده بودند ، آنرا بکا ر
~~برد و
# ~~د رگذشت . سلطان پسر اوشیش را بغو رباز فرستاد، وامارت غور به پسر
~~مهترا و PageV01P329
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_325.png)

# ~~داده بود ، امیر بوعلی بن محمد بن سوری ، چنا نچه بعد ا زین تحر یر یا
~~بل
# ~~(انشاء الله العزیز) والسلام علی من اتبع الهدی .
# الخامس الملک ابوعلی بن محمد سو ری
# ~~امیر ابوعلی مردی نیکو سیرت و گزیده اخلاق بود ، و بحسن اعتقاد موصوف
# ~~و در عهدیکه پد رش اما رت غور وجبال مندیش (1) داشت ، همه خلق را
# ~~نظر بروی بود ، و محبت او در مزاج ها مرکب . و هر چند پد رش با میر
# ~~سبکتگین وسلطان محمود رحمهما الله تمرد (2) میکرد ، امیر ابوعلی مدام
# ~~بخد مت سلطان اخلاص وطواعیت خود ظاهر میگردانید ، و مکتوبات مشتمل
# ~~بر اظهار فرمان بردا ر ی و محبت د ر قلم می آورد ، و بحضرت غزنین
# ~~میفرستاد ، چون تمرد پد رش از حد اعتدال تجاوز کرد ، سلطان از غزنین
# ~~لشکر آورد ، بعد از کوشش بسیار امیر محمد سوری را بدست آور د ، واو
# ~~را با خود بطرف غزنین برده ، امیر ابوعلی را امارت غور داد ، چون
~~ابوعلی
# ~~بغور نصب شد ، بجای خلق نیکوئی کرد (و بناهای خیر فرمود ، و در بلاد
~~غور
# ~~مساجد جا مع ) ومدارس برآورد و ms313 او قاف بسیار تعیین فرمود ، وائمه وعلما
# ~~را عزیز دا شت ، وتعظیم زهاد وعباد از لوازم احوال خود شمرد ، وخلق
# ~~مما لکث غو ود ر عهد او برفاهیت روزگار گذاشتند (وبرادر اوشیش بن محمد
# ~~درظل حمایت او روز گار میگذ رانید) چون مدتی از عهد دولت (3)ا و بر آمد
# ~~و مملکت غزنین از محمود به مسعود رسید ، امیر شیش را پسری عباس نام در
# ~~غایت قوت وشوکت در رسید ، خروج کرد ، وعم خود امیرابو علی ر
# ~~بگرفت وممالک غور در ضبط آورد . والسلام علی من اتبع الحق والهدی .
# السادس الملک (الامیر) عباس بن شیث
# (دن محمد بن سوری)
# ~~امیر عباس مرد شجا ع بو د ، و بی باک ودلیر بیرحم و در غایت رجولیت و
# ~~شها مت ، چون بحد جوانی و نهایت قوت براهد ، جماعتی از احداث وجوان
# ~~را در سر عهد دا د و باخود در سلک عصیان کشید و ناگاه خروج کر د
~~PageV01P330
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_326.png)

# ~~و امیر ابوعلی را که عما و بود (وملک غور) بگرفت و قید کرد، وحبس فرمود
# ~~تا تما مت اموال و دفاین (1) و ذخایر او در تصرف آورد ، وممالک غور را
# ~~ضبط کرد وبغایت ضا بط و سا یس و ظا لم بود وجورو بیدادی، درطبیعت او(مر
~~کب
# ~~و با خلق (بی شما ر) بی رسمی آغاز نهاد ، و باملاک و اموال خلق تعلق
~~کرد ن
# ~~گرفت ، چنا نچه رعا یا و حشم بد ست او در ماندند وعا جز گشتند و
~~(چنانچه)
# ~~مدت هفت سال در عهد او هیچ حیوانی از اسپ و شترو گاو و گوسپند نتاج ندا
~~د
# ~~و از آسمان باران باز استاد، و بروایتی هیچکس (2) از آدمی هم فرزند نیا
~~و رد
# ~~[و] از شومی ظلم او راوی چنین گوید : که اورا دوسگ بود شگرف ، مدام
# ~~در زنجیر و قلادهاء آهنین بودندی ، یکی را ابراهیم غزنین نام کرد و
~~دیگری را
# ~~عباس غو ر، مد امهردوسگ را ms314 پیش او آوردند ی و ز نجیر از یشان برگرفتی ،
~~و
# ~~هردو را باهم د رجنگ انداختی و گاهی که سگ همنام او (غالب آمدی، آن
# ~~روز شادیها کردی، و بخشش بسیار فرمودی ، و روز یکه سگدیگر) غالب آمدی
# ~~آن روز در غضب بودی و خلق را بر نجانیدی ، وهیچکس را از خواص او
# ~~مجال نه بودی ، که با او حدیث کردی، اما با این همه ظلم و تعدی از علم
# ~~نجوم نصیب کامل داشت ودران نوع رنج بسیا ر برده ، و در تحصیل آن علم
# ~~جد وجهد وافر نموده (بود) وحظ کا مل حاصل کرده ، و درولایت مند یش (3)
# ~~بخطهٔ‌ سنگه (آن قلعهٔ‌ اصل را که بسطام (4) بناکرد ه بود بتجدید آن
~~عمارت
# ~~فرمان داد) و[بر ای بنای قلعه] اوستادان کامل از اطر اف حاصل کمیرد
# ~~ودیوارها برسم باره ازان قلعه برد ، وطرف شخ (5) کوهزار مرغ(6) بر کشید
# ~~و در پای آنکوه بر (7) بالای تلی قصری بلند بنافرمود ، وبادوازده برج ،
~~در
# ~~هر برجی (سی دریچه نهاده، شش برج شرقی وشمالی وشش برج غر بی وجنو بی)
# ~~و درهر برجی صورت برجی از فلک بنگاشت ، و وضع آنچنان کرد ، که هر
# ~~روز خور شید از یک دریچه به نسبت آن درجه که (8) مطلع ا و بود ی درتا
~~فتی
# ~~چنا نچه اورا معلوم بودی (9) ، که آنر وز آفتاب در کدام د رجه و از
~~کدام برجسنت؟

PageV01P331

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_327.png)

# ~~و ان وضع (1) د لیل است بر خلافت واستادی امیرعباس درعلم نجوم ، ودرعهد
# ~~او قصرها ی غور مبنی شد وکثرت پذیرفت. اما چون خلق از غایت ظلم وتعدی
# ~~و جور از وی مرتد گشته بودند ، عهد دولت غزنین وتخت سلطنت بسلطان رضی
# ~~ابراهیم علیه الرحمه ر سیده بود ، جماعت اکا بر و اشراف وامراءغور
~~مکتوبات
# ~~استعانت بجا نب غزنین ارسال کردند ، بنا بران المتماس سلطان ابراهیم از
# ~~غزنین با لشکر بسیار کشش کرد وچون بغور ر سید ، تمامت لشکر بخدمت سلطان
# ~~پیوست ms315 (2) و امیر عباس را بدست سلطان باز دادند ، و سلطان ابراهیم (بن)
# ~~مسعود علیه الرحمه امیر عباس را بند(3) فرمود ، وبغزنین برد ، ومما لک
~~به پسر او
# ~~امیر محمد داد . والسلام علی من اتبع الهدی .
# السا بع امیر محمد بن عباس
# ~~چون سلطان ابر اهیم (بن) مسعود ، امیرعباس را بگرفت و بغزنین فرستا د و
# ~~ممالک غور بالتماس اشراف و اکابر غور به امیرمحمد عباس (4) داد، واو
# ~~در غایت حسن خلق و نهایت لطف مزاج وبس عادل و گزیده (اخلا ق ونیکو)
# ~~سیرت ومنصف ورحیم وعالم نواز وعادل وضعیف پرور. وهر (غلظت و) ظلم
# ~~و عدوان که پدرش را بود، بهر صفت (5) نا پسندیده هزا رصفت گزیده و معنی
~~پا کیزه
# ~~در طبیعت امیرمحمد مر کب بود، چون ممالک غور باسم اوشد، جمله اشراف و
~~اکا بر
# ~~ولایت غور، اورا منقاد شدند ، او بقدر امکان در احیاء مراسم خیر ، وبذل
# ~~و عدل واحسان جد وجهد نمودن گرفت، سلاطین غزنین را بطوع و رغبت خدمت
# ~~میکرد و امتثال و انقیاد مینمود ، ومال معهود[ی ]میفرستاد ، تا در عهد
~~او ابواب
# ~~راحت (برخلق) غور مفتوح گشت ، وهمگنان در آسایش و امن روز گار
# ~~ملگذ رانیدند ب و نعمت و رخص (6) ظاهوگشت ، تا نها یت امتداد ملک او
~~رعا یاو
# ~~حشم د رفراغت بودند ، تادر گذشت و برحمت حق پیوست (علیه الرحمة والغفر
~~ان) PageV01P332
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_328.png)

# الشا من الملک قطب الدین (1) حسن عباس
# ~~ملکث قطب الدین حسن جد سلاطین بزرگ غور بود، امیر عادل نیکوعهد و خو
~~بروی
# ~~و آثار عدل ومرحمت و احسان وشفقت ا و بر اهل بلاد غور ظا هر
# ~~بود و جما عتی که تمرد نمودند بقمع و قهر ایشان مشغول گشت (2) ، و
~~تعریک
# ~~مفسدان از لوازم شمرد (3) ، و در بلاد غور چون اصل ایشان از قبایل عرب
# ~~بود ، وپرورش و نشو و نما د رکوه یا یها یافته (بودند ، استبداد وغلظت)
# ~~استیلاء وعظمت وتمرد وگردن کشی درطبیعت و مزاج ms316 تمامت قبایل غو ریان
# ~~مرکب بود ، و مد ام میان هرد و قبیله خصومت وقتال بودی (4) وهرسال طرفی
# ~~از اطراف ممالک (غور) خلاف ظاهر کردندی، و از ادای واجبات اموال
# ~~قا نون امتنا ع نمودندی و تا بد ین عهد که آخر د ولت سلا طین بود حا ل
~~آن
# ~~طوایف هم بدین (5) جمله مشا هده می افتاد ، وقتی از اوقات د رعهد ملک
# ~~قطب الدین که جد سلا طین بود، جماعتی از ساکنان تگاب (6) که ازولایت
# ~~وجیر ستان بو دند عصیان آورد ند. ملک قطب الدین با حشم و امرا(ی غور)
# ~~بپای آن کرشک و حصار آن جماعت آمد ، و ایشان را بطاعت خواند ، انتیاد
# ~~ننمودند و بقتال مشغول شدند (7)، ناگاه ازقضاء آسمانی از طرف عصات
# ~~تیری از کمان تقدیر ، بر چشم ملک قطب الدین آمد و هم از ان ز خم چون بر
# ~~مقتل بود ، برحمت حق پیوست ، ودران ساعت که خدم وحشم آن (زخم)
# ~~تیر مشا هده کردند ، جا نسپاری و جلادت نمود ند ، وآن (کوشک و) حصار
# ~~بگرفتند ، وجملهآ آن عصات را بقتل رسانید ند ، وآن موضع را خراب کردند
~~PageV01P333
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_329.png)

# ~~وتا به آخر عهد سلاطین غور و انقراض دولت شنسبانیان هیچ پادشاه (1)
~~بعمارت
# ~~آن کوشکث (و اسباب وحوالی آن موضع) مشغول نگشت (2). مگر امیرخرنک
# ~~که دران حوالی آب تنگ بود ، و آن حد ود او را منقاد بود ند . چون ملک
# ~~قطب الدین حسن برحمت حق پیوست ، پسر او (عزالدین) حسین بتخت نشست(3)
# ~~( و الله اعلم).
# التاسع ا بوالسلاطین ملک عزالدین الحسین بن الحسن (4)
### | نور الله مراقد هم
# ~~اولا د ملک عز الدین (5) : ملک شهابالدین محمد (خرنکث) ملک (ما دین)
# ~~وغور (6) ملک فخر الدین مسعود امیر بامیا ن وطخارستان . سلطان علاء
~~الدین
# ~~حسین (7) پا دشاه غوروغزنین و بامیان . سلطان سیف الدین سوری پادشاهغور
# ~~وغزنین . سلطان بهاء الد ین سام پادشاه غور (8) . ملک الجبا ل قطب
~~الدین
# ~~محمد امیر غور و فیروز کوه . ملک شجاع ms317 الدین امیر خراسان (9) وغور .
# ملک عز الد ین (حسین) پا دشاه نیکو عهد وخوبروی و نیکو اعتقا د بود
# ~~بهمه اوصاف گزید، موصوف [بود] و بهمه اخلاق پسندیده معروف . ملکث (10)
# ~~غور و بلاد جبال در عهد اما رت او معمور ، وخلایق و ساکنا ن (آن) دیار
# ~~آسو ده ، در ظل امن وحمایت امان ، و علما و زهاد [وعباد] و سایر رعا یا
~~را
# ~~هر یک فرا خورحال او مقاصد بحصول موصول (11) بود ، وحق تعالی ببرکت
# ~~اعتقاد و حسن سیرت اورانهفت پسر داد ، که ذ کرسلطنت ومملکت ایشان درهفت
# ~~اقلیم منتشرگشت ، و ازیشان چهار پسر به سلطنت و تخت جهاند اری برسیدند
# ~~و ازیشان فرزند ان نامد ار در جها ن شهریار گشتند (12) .

PageV01P334

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_330.png)

### | غور یا ق
# ~~چنا نچه بعد ازین بتقریر انجا مد وبتحر یر رسد ، و این عز الدین حسین
~~را با دولت
# ~~سنجری و سلطنت سلجو قی اتصال و محبتی مستحکم بود ، و هر سال از جنس
# ~~سلاح چنا نچه جوشن وزره وخود آ نچه معهود ، معین (1) گشته بود بخدمت
# ~~در گاه سنجری فرستادی ، و در غور سگان شگرف باشند ، چنا نچه در جثه
# ~~و قوت هر یک با شیری برابری کنند ، ازان سگان چندی در قلا دهاء قیمتی
# ~~بخد مت سلطان فر ستادی ، او را تشر یفات و تحف بسیار رسیدی ، و با سلطا
# ~~(غور و) غزنین هم (2) طریق مودت سپردی چند گاه امارت بلاد غور درضبط
# ~~او بود تا برحمت حق پیوست ، واورا هفت پسربود : مهتر همه ملک فخر الدین
# ~~مسعود ، فا ما ذکراو در طبقهآ دیگر که ذکر سلا طین با میانست کرده
~~خواهد شد
# ~~و این طبقه مبنی بر ذکر او خوا هد بود (و آ نجا نو شته آید).
# العاشر ملکااحبال قطب الد ین محمد (بن) حسین
# ~~از پسران هفت گانهآ ملک عز الدین حسین ، مهتر ملکن فخر الدین مسعود
# ~~بود ، و مادر او کنیزک تر کیه (3) بود، و بعذاز و ملک ms318 الجبال قطب الد
~~ین محمد
# ~~بود و مادر او زنی بود، که نسبت بزرگ نداشت و حاجبه و خاد مهآ مادر
# ~~سلا طین د یگر بود ، چنانچه اسامی و القاب ایشان تحریر افتاده است (4).
# ~~چون ملک عز الدین حسین که پدر سلا طین بود (رحمة الله علیه) در گذشت
# ~~سلطان سوری بجای او (5) بر تخت نشست ، و ولایت بامیان ، میان بر ادر ان
# ~~قسمت کرد (6) ، و ذکر ملطان سوری در طبقهآ سلا طین غزنی آورده
# ~~خواهد شد . انشاء الله تعالی .
# در ین قسمت (7) ولایت ورسار(8) بملک الجبال داد ، و دارالملک خود
# ~~ملکث الجبال (آنجا بود) و بعد ازان او را (چنان) اتفاق افتاد، که موضعی
~~PageV01P335
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_331.png)

# ~~طلب کند (1)تا قلعهآ حصین و موضع شگرف (2) بنا کنند که مرحضرت (3) را
~~شاید
# ~~باطراف معتمدان فرستاد تا رای او بر موضع فیر وز کوه قرار گرفت ، قلعه
~~و
# ~~شهر فیروز کوه را بنا فرمود ، سلطان سوری شهر وحصار استیه (4) را دار
~~الملکث
# ~~خود ساخت و ملک ناصر الدین محمود را مادین داد ، وبهاء الدین سام را
~~خطهٔ‌
# ~~سنگه که دارالملک مند یش بود معین شد ، و قلعهآ وجیر (5) بسلطان علاء
~~الدین
# ~~حسین جها نسوز داد ، و ملک فخرالدین را غالب ظن آنست که ولایت کشی
# ~~(6) معین گشت . از تقدیر [ات] آسمانی میان ملک الجبال که بفیر وزکوه
~~بود
# ~~و دیگر برادران منا قشتی افتاد ، ملک الجبال از برادران خشم کرد و بطرف
# ~~غزنین رفت ، و عهد دولت بهرا مشاهی بود ، این ملک الجبال ازحن وجمال
# ~~نصیب تمام داشت ، و مروت بر کمال (7)چون بغز نین رسید ، دست بذلدو مروت
# ~~بر کشاد و محبت او در دل خلق بحکم الانسان عبیدالاحسان . بیخ زدن گرفت
# ~~و مستحکم گشت ، خلق غزنین او را دوست گشتند ، جماعت حساد بروی برون
# ~~آمدند ، و از وی بسمع بهر امشاهی ر سانید ند . که بنظر خیا نت در حوم
~~پا دشاهی
# ~~مینگرد و اموال بذل میکند تا بر پاد ms319 شاه خروج کند. بهر امشاه فرمان
~~داد، تا اورا
# ~~(در) خفیه شربت مهلکث دادند برحمت حق پیوست ، اورا هم بغزنین دفن
# ~~کردند وخصومت و مکا وحت بدین سبب میان خاندان محمودی و دودما ن
# ~~شنسبی و آل ضحاک ظاهر شد . چون حدیث حادثهآ او بسمع سلطان سوری
# ~~رسید ، بغزنین لشکر آورد وغزنین را بگرفت ، چنا نچه بعد ازین بتحریر
~~رسد
# ~~وجای تحریر ذکر (و احوال) سلطان سوری بدین موضع بود ، فاما چون
# ~~اول کس (8) ازین خاندان اسم سلطنت گرفت سلطان سوری بود ، واو بتخت
# ~~غزنین نشست ، ذکر او در طبقهآ دیگر در ابتداء ذکر سلاطین غزنین کرده
# ~~آید ، والله الموفق .

PageV01P336

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_332.png)

# الحادی عشر السلطان بهاءالدین سام بن حسین
# ~~پسران : السلطان الا عظم معز الدین انارالله برهانه ، سلطان الا عظم
# ~~غیاث الدین و الدنیا انارالله برها نه .
# ~~دختر ان : مادر الب غازی ملکث خراسان عند قزل ارسلا ن ابن الاخ السنجر.
# ~~حره جلالی مادر تاج الدین ملکهٔ‌ جبال غور عند سلطان شمس الدین (1) چون
# ~~ملکث الجبال بغزتین رفت وعمارت شهر فیرو ز کوه مهمل گذاشت ، سلطان
# ~~بهاء الدین از سنگه (2) به فیروز کوه آمد وشهر را عمارت کرد ، و آن
~~بناها
# ~~و قصر (3) سلطنت را با تمام رسانید و قلاع غور بنا فرمود ، و با شارا ن
# ~~غرستا ن(4)ا تصال کرد (5) و جلوس او بفیروز کوه در (شهور) سنه
# ~~اربع وا ر بغین وخمسمائه بود ، چون حضرت فیر وز کوه به فرما ن او(6)
# ~~عما رت پذیرفت ، چها ر قلعهآ حصین در اطراف ممالک غور وگر مسیر وغرستان
# ~~(7) وجبال [و] هرات بنا فرمود، وقصر کجوران گر مسیر (و) غور وقلعهآ
# ~~شورسنگ (88) بجبال هراة ، و قلعهآ بندار بجبال غرستان وقلعهآ فیر وز
# ~~میان غرستان و پارس (9).
# سلطا ن بها * الدین سام ، بعداز شهادت سلطان سوری چون از براد رران)
# ~~پنجگانه مهتر بود ، فرماند هی ملک غور اورا مسلم شد ، ملکه گیلان (10)
# ~~که او هم از نسبت شنسبا نیا ن بود ودختر ms320 ملکث بد رالدین گیلان ، در حکم
# ~~او بود، حق تعا لی او را ازان ملکهٔ‌ بزرگ نسب ، دو پسروسه د ختر کرامت
# ~~کرد . پسران چون سلطان غیاث الدین محمد سام ، وسلطان معز الدین محمد
~~سام PageV01P337
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_333.png)

### | غوریا ن
# ~~انار الله برها نه (1) که بسطت ملک ایشان ربع شرقی دنیا را حاوی
# ~~بود ، و آثارغزو و جهاد ، وضبط عدل و احسان ایشان تا نها یت ا دوار
# ~~آخر الزمأن د ر بسیط جها ن پیدا خواهد بود ، وبعضی ازان آ ثاروتوا ریخ
# ~~در ذکر هر یک بر سبیل نمود ارد رقلم آید انشاء الله تعالی .
# و دختران یکی ملکهآ جبال (2) ، مادر ملک تا ج الدین زنگی و دیگر حره
# ~~جلا لی ما در سلطا ن بهاء الدین سام بن سلطان شمس الدین محمد بن ملکث
# ~~فخر الدین مسعود با میانی ، وسیوم ملکهآ خر اسان مادر الب غازی بن ملکث
# ~~قز ل ارسلان سلجو قی برادر زادةآ سلطان سنجر .
# ~~و چون نکبت و حادثه که سلطان سوری را افتاد ، در غز نین بجهت مخا لفت
# ~~و غدر خدم آل محمودی عفا الله عنهم ، بسمع ساطا ن بنا ءالدین رسید ،
~~عزیمت
# ~~انتقام اهل غزنین مصمم گرد انید[5] وبتعزیت برادران مشغول نگشت و
~~لشکرهای
# ~~اطراف و اکناف جروم وغرستان (3) جمع کرد ومر تب گردانید و روی بغزنین
# ~~آورد تا آن مهم را بکفایت رساند ، و به استعداد تمام نهضت فرمود ، و
~~حشم بسیار
# ~~در خدمت رایت او روان شد و چون بخطهٔ‌ گیلان (4) برسید ، ازغایت فکر
~~وغم
# ~~بر ادران ، وقوت حمیت [مردی] مرض غا لبشز5) گشت ، و هما نجا برحمت حق
# ~~پیوست . ودر وقت نقل از دار دنیا چنانچه سلطا ن سوری بوقت رفتن و گر
~~فتن
# ~~غزنین ، تختگاه (و) ممالک غور بسلطا ن بهاءالدین سپرده بود و فرماندهی
# ~~آن ممالک بد و مفوض کرده[بود] درینو قت سلطان بهاء الدین سام علیه
~~الرحمه
# ~~چون لشکر بطرف غزنین میبرد ، تختگاه مما لک غور و ms321 فرما ندهی جبال
# ~~به سلطان علاء الدین حسین جها نسوز سپرد و اتبا ع و فرزند ان وامراء
~~واشیاع
# ~~را بد وباز گذاشت. چون درگیلان (4) برحمت حق پیوست و آن حال بسمع
# ~~سلطا ن علاء الدین رسید، بتعزیت مشغول نگشت (6) ، و بر سبیل تعجیل لشکر
# ~~فراهم آورد و عزیمت غزنین کرد . والله اعلم واحکم .

PageV01P338

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_334.png)

# الشا نی عشر الملک شهاب الدین محمد بن حسین (1)
# ~~ملک شها ب الدین (2) محمد ، برادرسلطان سام بود (3) ، وولایت مادین که
# ~~خطهآ او بود ،و ولایتی از اطراف غور (است) با تفاق بر ادران بعد از
~~وفات
# ~~پدر رحمه الله بد و داد ه بودند ، و او را دو پسر بود ، یکی [را] ملکث
# ~~نا صر الدین حسین [نام بود] که د رغیبت سلطان علاء الدین حسین بخراسان
# ~~[گذاشت] ودرخد مت درگاه سنجری ، بحضرت فیر وزکوه اورا بتخت
# ~~نشا ند ند ، چنا نچه ذکر او بعد ازین بتحریررسد (4) ، ود وم ملک سیف
~~الدین
# ~~سوری بود ، که بعد از ونات پدر ، بجای پد ربنشست به ولایت مادین ، و
~~این
# ~~سیفا لدین سوری ر اسه فرز ند بود یکی دخترود و پسر ، وآن دختر مهتر از
~~بر ادران
# ~~بود ، و او د ر حکم سلطان شهید غازی معز الدین سام بود انار الله
~~برهانه
# ~~و سلطان غازی را از و هم دختری بود ، که در بکارت برحمت ایزد ی رفت (5)
# ~~(وتربتاو بحضرت غزنین است) [اما] (از) ان - و پسر (ملکث سیف الدین
~~سورین)
# ~~یکی شهاب الدین علی مادینی بود ، که بردست ترکان خوارزم (در عهد
# ~~استیلای ایشان) شهاد ت یا فت ، ود وم پسر ملک ناصر الدین ابو بکر بود .
# ~~و این کاتب د رشهور سنه ثمان عشر (6) ستمائه خدمت اورا بولایت گزیو(7)
# ~~و تمر ان دریافت، و از وی آثار مروت مشاهده کرد ، د ران عهد این داعی
# ~~یکی از بنات اکا بر اقربای خود در حبا لهآ خود می آورد (8) ، و آن اول
~~حال
# ~~جوانی ms322 بود ، همد را ن سال که چنگیزخان ملعون از آب جیحون عبره کرد بطرف
# ~~خراسان ، وعز یمت غزنین داشت . القصه از خد مت ملکث ناصر الدین
# ~~ابوبکر علیه ا لرحمه داعی اسپی التماس کرد وحال تزویج یکی از اقربای
~~خویش (9)
# ~~بنظم بر رای او عرضه داشت (در) جواب آن قصه ونظم این رباعی بگفت
~~PageV01P339
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_335.png)

# ~~و بتلم خو دثبت کرد ، و بر پشت قصه بدست داعی داد ، رباعی [اینست] :
### | بصیت
# # انشا ء الله غم ز دلت ر فته شود %~% وان در گران بهای توسفته شود(1)
# # اسپی که ز من خواستهآ عذری نیست %~% با آن اسپ(2) بسی عذ رد گر گفته
~~شود
# ~~داعی دولت را اسپی زرده سه ساله فرستا د تنگ بسته . حق تعالی ازوی قبول
# ~~گردا ناد ! واین ملکزاده بعد ازحوادث غزنین وغور ، بحضرت د هلی ا فتاد
# ~~وبخدمت (د رگا ه) سلطان سعید شمس ا لدنیا و الدین طا ب ثراه پیو ست
# ~~(در شهور سنه عشرین و ستمائه رحمة الله علیه) و اکرام و عوا طف یا فت
# ~~و در حضرت د هلی برحمت حق پیوست (حق تعالی سلطان اسلام را در مملکت
# ~~پا ینده دارد ، آمین رب العا لمین) .
# الثالث عرالملک شجاع الدین علی بن حسین (3)
# ~~ملک شجاع الدین علی (4) بن حسین ، دراول جوانی از دنیا نقل کرد ، ودر
# ~~عنفوان شباب حیات او انقراض پذ یرفت ، واز وی پسری ماند ، ملکن
# ~~علاء الد ین ابوعلمی ، وبرادران با تفاق در وقت قسمت بلاد غور ، ولایت
# ~~جرماس (5) بدو مفوض کرده بودند ، چون او در گذشت (ولایت جر ماس)
# ~~به پسر او علاء الدین ابوعلی مقرر (6)د اشتند - و ازملک الجبال قطب
~~الدین محمد که
# ~~بغز نین شهادت یا فته بود، دختری ما نده بود بوی دادند. چون آنحره طاب
~~ثراه
# ~~در حبا لهآ او آمد ، حق تعالی ایشا نرا پسری داد (7) هم حاجی وهم غازی
# ~~گشت ، ملک ضیاء الدین محمد ابوعلی ، وآن چنان بود : که ملکث علاء ms323 الدین
# ~~ابوعلی در گذشت ، وآن پسر بزرگ شد ، مادر اورا حق تعالی توفیق بخشید
~~PageV01P340
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_336.png)

# ~~تا عزیمت سفر قبله کرد ، و از ملوک غور درانوقت هیچ یکیرا این سعا دت
# ~~د ست ند اده بود، ملک ضیاء الد ین در خد مت والد خود از راه خرا ما ن
# ~~و هراتو نیشا پور بسفر قبله رفت ، و درانوقت(1) سلطان تکش خوارز مشاه
# ~~در نیشا پور بود  ملک ضیاء الد ین در لباس سا دات (2) دو گیسو با فته
# ~~در بار گا ه ا و در ر فت و سعا دت دستبوس سلطان تکش در یا فت، و حج
~~اسلام باشرا یط
# ~~و ادب تمام او را میسر شد و در مکه خا نقا هی بنا فرمود، و وجه (آن)
~~عما رت
# ~~تمام مهیا ومر تب کرد ، و معتمدان نصب فرمود ، وهم درخدمت وا لد : خود
# ~~به مما لک غور باز آمد و نام و الد ا وملکه حاجیشد، و در ممالک غور
~~بسیار مدارس
# ~~و مساجد بنا فرمود، جق تعا لی ازیشان قبو ل گرداند و السلام ( و سلطا ن
# ~~نا صر الد نیا والدین را در جها نداری با قی و پاینده داراد، آمین) .
# الرابع عشر السلطان علاءالد ین حسین بن حسین بن سام (3)
# ~~چون سلطان بهاء الدین سام بن حسین که بطرف غزنین لشکر می برد ، تا
~~انتقام
# ~~سلطا ن سوری وملک الجبال طاب ثراهما بکشد (4)د رگیلان (5) برحمت حق
# ~~پیوست ، سلطا ن علا، الدین بتخت مما لکث غور وحضرت فیرو زکوه بنشست
# ~~و لشکرهای غور وغرستان (6) جمع کر د، وعز یمت غزنین مصمم کرد چون
# ~~سلطان یمین الدوله بهرا مشاه طاب ثراه را ازان حال وعزیمت معلوم شد
# ~~لشکر غزنین ومند وستان مهیا و مرتب گرد انید و ببلاد گر مسیر از رخج و
~~تکنا باد (7)
# ~~روی بطر ف زمین داور آورد (وچون ) سلطان علاء الدین با لشکر خود
# ~~بز مین داور رسیده بود ، سلطان بهر ms324 امشاه ، رسولان بنز دیک علاء الد ین
# ~~فرستاد که باز گرد بجانب غور ، وبمملکت اسلاف خود قرار گیر !که ترا
# ~~طاقت مقاومت حشم من نباشد ، که من پیل می آرم . چون رسل بخذمت
# ~~علاء الد ین امانت رسا لت ادا کرد ند ، ساطا ن علاء الد ین
# ~~جواب داد: که اگرتو پیل می آری، من خرمیل میآرم ، مگر ترا غلط می افتد
~~PageV01P341
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_337.png)

# ~~که بر ادران مرا هلاک کرده یی! و من هیچکس ترا هلاک نکرده ام، مگر
~~نشنیدهیی:
# ~~که حق تعالی میفرماید : ومن قتل مظلوما فقد جعلنا لولیه سلطا نا فلا
~~یسرف
# ~~فی القتل انه کان منصورا (1) .
# چون رسل مر اجعت کر دند: هرد و لشکر استعداد قتال و مصاف مهیاگر دانید ند
# ~~سلطا ن علا ء الدین دو پهلوان خو د را بخواند ، که سران لشکر ومبار ران
# ~~(نا مداز مما لکن) غور بودند ، هر دو خرمیل نام ، یکی خر میل سام حسین
# ~~(پد ر ملکث نا صر الدین حسین) دوم خرمیل سام بنجی وهردو تن در شجاعت
# ~~داستا ن (2) عصر خویش بودند ، ایشا نرا فرمود : که بهرا مشا ه پیغام
~~کرده
# ~~( است ) که من پیل می آرم ، ومن جواب گفته ام [اگر توپیل می آری ] من
~~خرمیل
# ~~می آرم ، امروز شما هر یک را یک پیل می با ید که بر زمین زنید! و هردو
~~زمین
# ~~بو س دادند و باز گشتند، بموضعی که آنرا کته باز (3) گویند در د و لشکر
~~را
# ~~مصاف شد، در وقت (مصاف) هر دو یهلوا نان پیاده شد ند ، و د امنهاء ز ره
# ~~د ر میان باز زدند و بمصاف در آمدند . چون پیلان بهر امشاهی حمله
~~آوردند
# ~~هر یک ازان پهلوا نان بر یکث پیل در آمدند و در زیر بر گستوان پیل
~~رفتند
# ~~و به د شنه شکم پیل بر دریدند (4) . خرمیل سام بنجی در زیر (پای) پیل
~~بماند
# ~~و پیل بر وی افتاد، او با پیل ms325 هلاک شد، وخرمیل (5) سام حسین پیل را
~~بیند اخت
# ~~و بسلامت بیرون آمد وچون مصاف (راست) شد ، سلطا ن علاء الدین بعد آنچه
# ~~تمام سلاح پوشیده بود (به) فرمود ، تا قبای اطلس لعل معدنی بیاورد ند
# ~~و بر زبر تمام سلاح پو شید ، خواص و مقربان سوال کردند: که حکمت پادشاه
# ~~د رین که سلاح را بتبای لعل می پوشاند چیست ؟

PageV01P342

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_338.png)

# فرمود : آز برای آنکه اگر تیریا نیزه [یا شمشیر ] اند ام مرا (1) مجروح
# ~~گرداند ، لعلی خون بر (2) سلاح من بو اسطهآ قبا (ی لعل) ظا هر نباشد،
~~تا دل
# ~~حشم من نشکند ( رحمه الله) و لشکر غور را ترتیبی است در استعداد جنگ
~~پیاده
# ~~که چیزی (3) می سازند از یکث تا خام گا و، وبرهرد و روی ( وی) از پنبهآ
~~بسیار
# ~~وکر باس منقش در کشید ه بشکل بخیه ، نام آن سلاح کا روه (4) باشد . چون
# ~~پیا د گان غور آنرا برکتف نهند ، ازسرتا پا ی ایشان پوشیده شود ، و چون
~~صف
# ~~زنند ، ما نند دیواری باشند و هیچ سلاح از بسیا ری پنبه بران کار نکند.
~~چون
# ~~آن مصاف راست شد، دولتشاه (5) بن بهر امشاه با یک فوج سوار ان و پیل
~~حمله
# ~~کردند (6) ، سلطان علاء الدین فر مو د : که پیا دگان صف کاروه بکشایند
# ~~تا د ولتشا ه (پسر بهرا مشا ه) با جمله فوج د رآید. صف بکشا د ند . چون
# ~~د ولتشاه با فو ج سوار و پیل در آمد، پیا دگان رخنهٔ‌ صف را ببستند و
~~اطراف
# ~~بممرا مشاهیا ن را فر وگرفتند، ود ولت شا ه را با جمله آن فوج شهید
~~کردند (7)
# ~~و پیل را بکشتند (8).
# چون لشکر بهر امشا د آن حادته و قتال (9) مشاهد ه کردند ، بهز یمت ا فتاد
~~ند
# ~~و بشکستند و سلطان علاء الدین تعا قب نمود ، منزل بمنز ل تا بموضعی که
~~آنرا
# ~~جوش آب گرم(10) گویند ، بنزد یک تکنا باد ز11)، سلطان ms326 بهر امشاه عطف
~~کرد
# ~~وکرت دوم مصاف را ساخته گشت (12)، وآنچه از لشکر او با ا وجمع شد ه
# ~~بودند ، کرت دوم مصاف دادوشکسته گشت (12) [بدر غزنین به هز یمت شد]
# ~~وعلاء الدین به قهر تعاقب نمود ، تا بهر امشاه کرت سیوم حشم غزنین
~~(وخلق)
# ~~شهر و پیاده بسیار (3!) جمع کرد ، وسیوم کرت مصاف شد (14) ،طاقت
# ~~مقاومت (15) نیا ورد وشکسته شد وعلاء الدین (بقهر) شهر غزنین را بگر فت
~~و
# ~~هفت شبانه روز غزنین را آتش در زد و بسوخت و مکا بره فرمود .

PageV01P343

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_339.png)

# را وی چنین میگوید : که درین هفت شبا نه روز از کثرت سواد دود، چنان
# ~~هوا مظلم گردید ، که شب را ما نستی و شب از شعلهمای آتش که در شهر
~~غزنین
# ~~میسوخت هواچنان می نمود (1) که بر وزمانستی. و درین هفت روزدست
~~کشادوغارت
# ~~وکشتن و مکا بره بود ، هر که را از مردان بافتند بکشتند وعورات و اطفال
~~را
# ~~اسیر کردند، و فرمان داد : تا کل سلا طین محمودی را از خاک بر آوردند
# ~~و بسوخت (2) ، مگر سلطا ن محمود [غازی] وسلطا ن مسعود و سلطا ن ابراهیم
# ~~را ، و بر قصور (3) سلطا نان غزنین یکث هفتهآ تمام علاء الد ین بشرا ب
~~وعشرت
# ~~مشغول بود ، ودرین وقت (4) فرموده بود که (تا) تر بت سلمطان سیف الدین
# ~~سوری وروضة ملک الجبال طلب کرده بودند ، وهر دو را صندوق ساخت (5)
# ~~و بجهت تمام لشکر استعدا د غزا مهیا گردانید . چون هفت روز گذ شت
# ~~شب هشتم شد ، شهر تمام خرا ب گشت وسوخته شد ، سلطان علاء الدین
# ~~دران شب، چند بیت در مدح خود بگفت ومطر بان را فرمان داد: تا درپیش
# ~~او در چنگ و چغانه بر زدند (6) ، وآن نظم اینست [بیت] :
# جهان داند که سلطان جها نم (7) %~% چرا غ دوده عبا سیانم
# علاء الدیز حسین بن حسینم %~% که باقی باد ملک جا ودانم(8)
# چوبر گلمگونهآ دولت نشینم (9) %~% یکی با شد زمین و ms327 آسما نم
# امل مصر ع (10) زن گر دسپاهم %~% اجل باز یگر نوک سنانم
# همه عالم بگیر م چرن سکندر %~% بهر شهر ی شهی دیگر نشانم
# بر ان بودم که با او باش غز نین (11)چو رود نیل جوی خون برانم
~~PageV01P344
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_340.png)

# و لیکن گنده پیرانند وطفلا ن %~% شفاعت میکند بخت جوانم
# ببخشید م بدیشا ن جان ایشان
# که بادا جان شان پیوند جانم (1)
# ~~و بفرمود : که بقیهآ اهل غزنین را ببخشید م ، از مجلس برخاست و بحمام
# ~~رفت و روز هشتم با مداد با تمامت حشم غورو ملوک برسر روضهآ بر ادران
# ~~خود آمد ، جامهآ عزا پوشید [ه] با جمله لشکر ، و هفت شباروز دیگر برسر
~~آن
# ~~روضها تعزیت داشت وختم قر آن (کرد) وصدقات داد ، و صندوقها ء بر ادران
# ~~در مهد ها نهاد ، و از غزنین رخت بر بست وبلا د داوربست ، کوچ کرد (2)
# ~~و چون بشهر بست رسید قصور و عمارت محمود ی را که در آفاق مثل آن نبود
# ~~تمام خراب کرد [و کل ولایت که ب، محمودیان مضاف بود ، جمله را خراب
# ~~کرد وویران گرد انیداو بغور باز آمد ومراقد برادران درجوار اسلاف خود
# ~~دفن کرد ، واز غزنین فر موده بود : تاچندتن ازسادات را بقصاص سید
~~مجدالدین
# ~~موسوی که وزیر سلطان سوری بود ، و او را با سلطان سوری د ریک طاق
# ~~غزنین آویخته بود ند، بخد مت سلطا ن آوردند ، وجوالها از خاکغزنین پر
~~کرد[ند]
# ~~وبرگردن ایشا ن آویخته (3) وباخود بحضرت فیروز کوه آورد ، وچون به
# ~~فیروز کوه رسید، آن سادات را بکشت وخون ایشان با آن خاک غزنین که آورده
~~بود
# ~~برآ میخته (4) وازان خاک بر کوههای فیرو زکوه چند برج ساخت ، چنا نچه
# ~~تا بدین عهد آن بروج (5) باقی بود ، عفی الله عنه .
# چون این چنین انتقامی بکرد ، و بحضرت باز آمد وخواست تا بعشرت
# ~~و نشاط مشغول گردد ومطربان را، وند ما (6) را جمع کرد ، و روی بنشاط
~~آورد
# ~~این ms328 قطعه بگفت، ومطر با نرا بفر مود ، تا در عمل مزا میر آورد ند و
~~بساختند
# ~~و بگفتند .

PageV01P345

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_341.png)

# # آنم که هست فخرز عدلم زمانه را %~% آنم که هست جورز بذلم خزا نه را
# # انگشت دست خویش بد ند ان کند عدو %~% چون بر زه کمان نهم انگشتوانه را
# ~~چون جستخا نه خانه کمیتم (1) میان صف دشمن زکوی باز ندانست خانه را
# # بهر امشه بکینهآ (2) من چون کما ن کشید %~% کندم به نیزه از کمر او
~~کنانه (3) را
# # پشتی خصم گرچه همه رای و را نه بود %~% کردم بگرز خورد سر رای و
~~رانهرا(4)
# # کین توختن(5) بتیغ در آ موختم کنون %~% شاهان روز گار و ملوک زما نه را
# ~~ای مطزب بدیع چو فارغ شدی (6) زجنگ  بر گوی قول را، و بزن این ترانه را
~~(7)
# ~~دولت چو بر کشید نشاید (8) فروگذ اشت   قول مغنی ومی صاف مغا نه را
# ~~عنمی الله عنه و عنا . ثقات چنین روایت کرده اند   که چون سلطان علاء
~~الدین
# ~~بر تخت فیروز کوه بنشست ، هر دو بر ادر زاد: خود را غیاث الدین محمدسام
~~و
# ~~معز الد ین محمد سام [را که] پسر ان سلطان شها بالدین سام [بودند]
~~بقلعهآ
# ~~وجیرستان (9) محبوس فرمود ، وظیفهٔ‌ ایشان معین کرد وبا سلطان سنجرطریق
# ~~استبد اد آغاز نهاد ، ومکاوحت پیش گرفت ، آنچه معهود ملوک غور بود ، از
# ~~جنس سلاح و تحف کههرسال بخدمت در گاه سنجری آمدی باز گرفت تا کار
# ~~بدا نجا رسید ، که سلطان سنجر لشکرخراسان را جمع کرد وعزیمت بلادغور
# ~~مصمم گردانید وسلطان علاء الدین لشکرغور را جمع کردو پیش سنجر بازرفت ،
~~تا
# ~~حد ود قصبهآ ناب (10) میان فیروزکوه وهرات ، در صحن هریو الرود [آنجا
# ~~آبی است] صحر ائی است لطیف و وسیع، که آنراسه گوشه ناب[11] گویند ، در
~~ان
# ~~موضع میان هردو لشکرمصاف شد وسلطان علاء الدین پیش از روزمصاف، بیکروز
# ~~فرموده بود : تا زمینی که پس پشت لشکرغور بود ، تمام آب داده بودند ms329 و
~~منادی
# ~~کرده (بود) که پس پشت زمینها پر آب شده است ، هر که باز (پس) خوا هد
# ~~گریخت ، د رگل خواهد ما ند ، چون مصاف شد، و هرد ولشکر مقا بل شدند،
~~بردست
# ~~راست لشکرغور ( بقدر) شش هز ار سوار غز(12) وترکان وخلج بود تمام
~~بگشتند
# ~~و به سلطا ن سنجر پیو ستند وخد مت کردند وهز یمت بر لشکرغورا فتاد ،
~~وجمله1 مراء PageV01P346
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_342.png)

# ~~و مبارزان ومعارک (1) لشکر غور(یا ن) دران زمینهاء خلاب وپر نی (2)
~~بماندند
# ~~بعضی شهادت یا فتند وبعضی اسیر گشتند ، و سلطان علا ء الدین گر فتار
~~شد، از
# ~~سلطان سنجر فر ما نشد، تا اور اقید کنند (3) و تخته بند آهن آوردند ،
~~تا بر پای او نهند
# ~~فرمود : که بخد مت سلطان عرضه می باید داشت، که با من آن کن، که من با
~~تو
# ~~اند یشید ه بودم ، و تخته بند زرمهیا گردا نید ه بودم ، تا مقدار و
~~حرمت
# ~~سلطنت تو موفور ما ند(4) . چون عرضه افتاد ، آن تخته بند ر اطلب کرد
~~(5)
# ~~چون حاصل شد ، هما ن تخته بند بر پای او نهادند ، و او را بر شتر نشا
~~ندند
# ~~و سلطا ن مراجعت فرمود . وچون ذکر لطافت طبع وشهامت عقل علا ء الدین
# ~~دران عصرمذکور و مشهور بود ، وآن معنی (6) بسمع (مبارک) سلطان سنجر
# ~~(بسیار) رسید ه بود ، علاء الدین را دیگر روز ، یا بعد ازچند روز طلب
~~کرد
# ~~و اعزاز کرد و مخلص گرد انید ویکث طبق گوهر ثمین پیش مسند نهاده بود
# ~~بعلاء الدین بخشید ، علا ء الذین خد مت کرد، و این ربا عی بر بدیهه
# ~~بگفت (7) . بیت :
# بگرفت ونکشت شه مراد رصف کین  هر چند بدم کشتنی از روی یقین
# ~~بخشید مرا یک طبق در ثمین (8) بخشایش وبخششر چنا ذ بودوچنین
# ~~سلطا ت سنجر اورا حریف و ندیم فرمود ، هیچ مجلس عشرت بی حضورا و
# ~~نبودی ، تا روزی در بزم نظرعلاء الدین برکف پای (مبارک) سنجر ms330 افتاد ،1و
# ~~را بر کف پای خالی بزرگ بود ، و او بر تخت نشسته بو د ، پای فرو گذاشته
# ~~علاء الدین بر خا ست ، و این بیت بگفت (9) . بیت :
# ای خاک در منرای تو افسر من (10) %~% وی حلقهٔ‌ بندگی تو زیور من
# چون خال کف (11) پای ترا بوسهز نم (12) %~% اقبال همی بوسه زند برسرمن
# ~~و این حکایت در ذکر سنجری تحر یر (13) یا فته است . سلطان سنجر تخت غور
~~PageV01P347
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_343.png)

# ~~او را باز فرمود، و ذخیره و خزا نه وتمامت کلهای (11) اسپ و رمهآ
~~کوسپندان
# ~~خاص ، و گله اشتران فرمود تا بعلاء الدین سپردند و فرمود (که علا ء
~~الدین)
# ~~تو مرا بمنزلت برادری ، این جمله مواشی وخزاین باخود (ببرو) بولایت غور
# ~~نقل کن ، اگر تقدیر آسمانی آن با شد ، که حق تعالی این جماعت غز (2)
# ~~را منکوب گرداند و ما را نصرت باشد ، چون طلب فرموده شود ، بنزدیکا
# ~~ما باز فرست و(الا که) اگر دولت ما منتهی شده باشد و سلک ملکث آن (از)
# ~~انتظام تفرقه یا بد بنزدیک تو بماند ، نیکو تر ازان باشد، که بدست غزان
# ~~افتد ، و د رین مد ت که غیبت سلطا ن علا *الدین بود ازتخت غور ، جماعت
# ~~امراء و اکا بر جبال ولایت غور ، اتفاق کرده بودند ، و ملک ناصر الدین
# ~~حسین مادینی را که برادر زاد ة علاء الدین بود آو رده ، و بتخت فیروز
~~[5]
# ~~کوه نشاند ه و جماعت متمرد ان ولایت کشی (3) که از (دیگر) خلق (غور)
# ~~با ستکبار و استبدا د (از همه) را جج بودند ، فساد بسیا ر کر د ه بو د
~~ند
# ~~خزاین وا موال سلطا نی را بغوغا از ملک ناصر الدین درلباس اتعام وصدقات
# ~~و تشر پفات در تصرف آورده . سلطان علاء الدین (چون) با آن خزاین
# ~~و مواشی و ثروت از خر اسان بطرف غور آمد ، اول برسمت (ولایت) کشی (4)
# ~~برفت وجمله کو شکهاء (ایشان) را که زیادت ازهزارموضع (5) بود ،همه ms331
# ~~خراب کرد [ه] که در حصانت ورفعت چنان بودند.، که در فضا ء (6) وهم
# ~~[و] تصور آن نقش نپذیرد، و بعد از انتقام متمردان ولایت کشی ودیگر جبال
# ~~بحضرت فیروز کوه آمد ، وپیش از آمد ن او ملک ناصر الدین حسین را
# ~~هلا ک کرده بودند ، چنا نچه بعد ازین تقریر یا بد. و چون سلطا ن علا
~~ءالدین
# ~~بفیروز [ه] کوه آمد وبتخت نشست ، روی بفتوح دیگر آورد (7) و بلاد
# ~~با میان و تخارستان (8) در ضبط گرفت ، و بلا د جروم (9) و داور ، وبست
# ~~نیز بگرفت ، واز خراسان قلعهٔ‌ تولک را که در جبال . هراتست (01)
# ~~بعد از مدت شش سال بگرفت . شاعری بود در حصار تو لک اورا PageV01P348
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_344.png)

# ~~عمر سراج گفتندی ، در وقتی که جنگ بآخر میشد و قلعهٔ‌ تو لک را بصلح
~~فتح
# ~~میکرد این بیت بگفت ، لایق بود آورده شد . بیت :
# ~~بر اسپ نشستهآ و ورلک فولک (1) مقصود تو تولک است اینک تولک
# ~~و بز بانا یشان بالاد وانیدن وبنشیب دو انیدن اسپر اورلک فولک (2)
~~گویند
# ~~ارحمهم الله . و ازا نجبروی بفتوح غرستان (3) آورد ، وحره (4) نورملکرا
~~که
# ~~د ختر شاه ابر اهیم بن ارد شیرشا پوربود ، ازملک غرستان (5) درحبالهآ
~~خود آورد
# ~~وصحن رودبا ر مرغاب وقلاع درتصرف او آمد ، اما در قلعهٔ‌ سبکجی (6) مدت
# ~~شش سال جنگ کرد ، و ازین مدت سه سال مذ ام بنشست تا مسلم شد ، و به آخر
# ~~عمر رسل ملاحده الموت (7) بنزدیک سلطان علاء الدین آمدند ، ایشانرا
~~اعزاز
# ~~کرد و بهرجا از مواضع غور درسر دعوت کردند، و ملاحد5 الموت طمع بضبط
~~وانقیاد
# ~~اهل غور در بستند، آنمعنی غبار بد نا میشد برذیل دولت او (8) از عمر
~~اواندکی بیش
# ~~نما نمه بود برحمت حق پیوست، ودر جوار اسلاف و بر ادرانش د فن کردند
~~(9)
# ~~بخطهٔ‌ سنگهٔ‌ غور . عفی الله عنهم وعنا برحمته .
# ~~چون سلطان علاء الدین حسین در مصاف سلطا ن سنجر گرفتار شد ، مملکت غور
# ~~وجبال مهمل ماند، گردن ms332 کشان ومتمردان غور تمرد آغاز نهادند وهر کس جبال
# ~~و شعا بی که مسکن ایشان بود حصار گر فتند و با یکدیگر مکاوحت در
~~آغازیدند .
# ~~جمعی از اکا بر که (11) باقی ما نده بودند، ملکث ناصرالدین حسین بن
~~محمد(12)
# ~~ما دینی را از مادین بیاوردند وبتخت فیروز[ه] کوه بنشاندند ، وخزاین
~~(علاءالدین PageV01P349
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_345.png)

# ~~وخز این) پسر(او) سلطان سیف الدین را تصرف کرد ، (1) وجمله نفایس
# ~~و اموال وظرایف (2) چه بضرورت چه باختیار با مراء و اکا بر و ارا ذل
~~داد
# ~~و مما لک غور را در تصرف آورد (3) و قوت و مدد او از متمرد ان ولایت
# ~~کشی بود ، و این ملک ناصر الدین بر زنان وجواری ایلا ع تمام داشت
# ~~و بعضی از جوار ی و سراری حرم سلطان علاء الدین را در خدمت خود
# ~~آورده بود و تعلق میکر د .
# چون سلطان علا ء الدین از خد مت سنجر باعزاز واکزام [ وافر] روی
# ~~بر سمت ممالک غور نهاد و بولایت جبال هرات رسید ، خبر و صول رایات او
# ~~بحضرت فیروز کوه آوردند ، رعب وسیاست او همه دلهارا در ورطهآ خوف
# ~~اند اخت ، جمعی که با خلا ص دولت علائی مخصو ص بودند د رخنیه آن
# ~~کنیز کا ن (علاء الدین) راکه درحرم ملک ناصرالدین بودند : اغر ا(کردند)
# ~~وتحریص نمودند، تا فرصت جستند و بوقتی که ملک نا صرالدین بر بستر خفته
# ~~بود، با لشت مسند بر روی اونهاد ند ، و(بر) چهارطرف با لشت بقوت
~~[جمعیت]
# ~~فروگر فتند تاهلا ک شد ، رحمة الله علمیه ، والله اعلم باحوال العالم
~~والصلوة
# ~~علی محمد و آله و سلم .
# السا دس عشر السلطان سیف الدین محمد بن حسین (4)
# ~~چون سلطان علاء الدین ازدنیا نقل کرد ، پسر او سلطان سیف الدین محمد
# ~~با تفاق جمله ملوک و اکا برو امرا ءغوربتخت فیر وز [ه] کوه بنشست ، واو
# ~~پادشاه جوان وصاحب جمال بود ، وکریم طبع وعاد ل و رعیت پرور
# ~~چا کر نوازو بخشنده و ms333 زر پاش ( و با ذل) و دریا دل ومتواضع ورضاطلب و
# ~~دیندار وسنی و در اسلام صلب بود.
# چون بتخت بنشست ، اول رد مظا لم کرد وهر تعدی وظلم وجور که پدرش
# ~~کرد ه بود باز طلب فرمود ، وبرقاعدە انصاف وجادة معد لت به آخر رسانید
# ~~وآن رسل که از ملاحدهٔ‌ الموت آمده بودند ، ودر سر هر کس را به بطلان
# ~~وبد عت وضلالت (5) دعوت کر ده بودند (6) باز طلب فر مود (و) جمله را
~~PageV01P350
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_346.png)

# ~~فرمان داد : تا بزیر تیغ آوردند و هلاک کردند ، و بهر موضع که از روایح
# ~~فتنهآ ایشان بویی یافت فرمان داد : تا در کل بلاد ملحد کشی کردند و همه
~~را
# ~~بدوز خ فرستا دند و ساحت مما لکث غور که معد ن دیند اریوشر یعت پروری
# ~~کرد ، از لوث خبث قرامطه (بتیغ) طهارت داد ، وبدین غزوبسنت محمد (1)
# ~~محبت او در دلهای (2) اهل غو ر ، و ممالک جبال را سخ گشت
# ~~وهمگنان نطاق عبودیت او برمیان بستند ، وطوق طوا عیت او بر گردن
# ~~اخلاص نهادند ، ویکی از آثا رچتر مملکت داری و خیر وسلطنت او آن بود(3)
# ~~که هر دو پسر (4)عم خود ، سلطان غیاث الدین محمد سام وسلطان معزالدین
# ~~محمد سام را طاب ثراهما ، از قلعهآ وجیرستان (5) مخلص فرمود وبنواخت
# ~~و مطلق العنان گردا نید ، و خلق را در عهد او خصب وفراغ و امن بیشمار
~~روی
# ~~داد . اما آن پادشاه جوان [بخت] خوب سیرت کوتاه عمر افتاد ، مدت
# ~~یکسال و چیزی بیش دور(6) سلطنتاو نبود (7) رحمه الله و سبب انقراض
~~عمراو
# ~~آن بود : که روزی در سر اپرده خود ، بر آماج تیر میانداخت و امراء غور
# ~~را فرموده بود، تا در خدمت آو موافقت مینمود ند سپهسالار در میش (8)
# ~~بن شیش (9) که براد ر(10)ابوالعباس و بر ادر سلیمان شیش بود ، در خدمت
# ~~اوبود ، و رسم امراءغور وملوک جبال آن بود که دران عصرهر که را تشریف
# ~~دادندی، اورا د ستوانهآ زر ms334 ومرصع بجواهر دادندی . چنانچه درین روز گار
# ~~کمر میدهند ، وبد ست (این) سپهسالار د رمیش بن شیش (11) دو دستوانهآ
# ~~مرصع بود ، کها و را ملک ناصر الدین حسین (12) بن محمد مادینی (13)
~~تشریف
# ~~داده بود ، وآن هردو د ستو انه ازحرم وخزانهآ سلطا ن سیف الدین بود .
~~چون
# ~~سلطان این دستوانهآ (1) حرم خود بدست او دید (15) ، غیرت رجولیت
# ~~وسقیت سلطنت در باطن او شعله زدن گرفت و نا پره آتش غضب برا مد
~~PageV01P351
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_347.png)

### | غور یا
# ~~فرمود (1) : که در میش برو ، تیر من از آماج بیار (2) ، درمیش (3)
# ~~بحکم فر مان روی نهاد (4) ، پشت اوبجا نب سلطان شد ، سلطان سیف الدین
# ~~یکی تیر در کمان نهاد (5) تا بنا گوش کشید (6) و بر پشت درمیش (چنان)
~~زد
# ~~که براه سینهٔ‌ وی (7) ، برون رفت و بر جای هلاک شد .
# چون دور دولت سنجری به آخر شده بود ، امراء غز(8) استیلا آورده
# ~~بودند واطراف ممالکث خراسان در ضبط آورده (9) وفساد و تاراج ایشان
~~باطراف
# ~~رسیده و زحمت آن فساد به حوالی (10) ممالک غور وحوا شی جبال غزنین و
# ~~غرستا ن (11) واصل میشد . سلطان سیف الدین چون مملکث پد ر را ضبط کرد
# ~~لشکر ها جمع آورد ، و روی بد فع فساد غز نهاد ، وبحدود غر ستان (12) و
# ~~بولایت قادس (13) آمد، و ازانجا روی برود بار مرو نهاد ، واز دزق (14)
# ~~که شهر بزرگ است در گذشت ، باغز مصاف داد، و سپه سالار ابوالعبا س
# ~~شیش (15) که پهلوان غور وازخاندان شیشا نیا ن بود ، کینهٔ‌ برا در خود
# ~~درمیش بن شیش (16) در دل داشت ، فرصت (می) طلیید . د ر روز مصاف غز
# ~~از پس پشت سلطا ن سیف ا لدین د رامد ، و نیزه بر پهلوی سلطا ن زد ، و
~~از
# ~~اسپش د ر انداخت و بر لفظ راند : که مردان را بر روی آماج نکشند
# ~~که (17) بر ادر مرا کشتی، چنین جای کشند .
# ~~سیلطا ن چون (18) بیفتاد، لشکر (غور) منهزم شد، و سلطان را هم ms335 بر(ان)
~~جای
# ~~بگذاشتند ، غزی بسر او رسید او هنوز زنده بود ، چون جامه و کمر
~~پادشاهان
# ~~دید خواست تا کمر(19) او باز کند ، بند کمر او بزودی کشاد ه نمیشد (20)
~~PageV01P352
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_348.png)

# ~~کا ردی بر بند او نهاد ، وبند را ببرید ، وبقوت سر آن کارد د ر شکم
~~سلمطان
# ~~(سیف الدین) آمد ، بدان زخم شهاد ت یا فت ، ود ر گذ شت علیهم الرحمة
# ~~والغفران .حق تعالی پادشاه جهان و سلطان زما ن ناصرالد نیا و الد ین ظل
~~الله
# ~~فی العالمین را در تخت پاد شاهی سالها ی بسیا ر باقی دا را د ، آمین .
# السا بع عشر السلطان الا عظم غیاث الد نیاو الدین
# ابو الفتح محمد سام قسیم امیر المومنین
# ~~ثقات تغمد هم الله برحمته چنین روایت کردهاند : که سلطا ن غیاث الدین و
~~سلطان
# ~~معز الدین طاب مراقدهما ،هر دو از یکث مادر بودند ، وغیاث الدین بسه
~~سال
# ~~و کسری از میز الدین بزرگ (تر) بود ، وماد ر ایشا ن دختر ملکث بد
~~رالدین
# ~~گیلانی (1) بود هم از اصل بنجی نهاران وتخمهٔ‌ شنسبا نیان ، وملکه مادر
# ~~ایشان نورالله مرقد ها ، غیاثالدین را حبشیخواندی، و معز الدین را زنگی
~~(2)
# ~~گفتی ، ودر اصل اسم مبارک او غیاث الدین محمد بود ونام معزالدین هم
# ~~محمد ، بر لغت غور محمد را اخمد (3) گویند ، وچون سلطان غیاثا لد ین
# ~~سام علیه الرحمه در گیلان (4) برحمت حق (تعالی) پیوست ، سلطا ن
# ~~علا ء الدین بتخت نشست ، هر دو بر ادر زاد  خود غیاث الدین و معزا لدین
# ~~را فر مان داد ، تا به قلعهٔ‌ وجیرستا ن (5) محبو س کردند واندکث وظیفه
# ~~جهت ما یحتاج ایشان تعیین کرد . چون سلطان علاء الدین (از دنیا) نقل
~~کرد
# ~~سلطان سیف الدین ایشا نرا از قلعهٔ‌ و جیرستان مخلص گر دا نیده (6) ، و
# ~~مطلق العنا ن کرد ، غیاث الدین (7) در موافقت سلطان سیف الدین ، بحضرت
# ~~فیروز کوه مقام ساخت ومعز الدین باطراف (8) بامیا ن بخدمت عم ms336 خود ملک
# ~~فخرالدین مسعود علیه الرحمه رفت ، و غیاثالدین درخد مت سیف الدین
# ~~به لشکری حمهة د فع غز (9) رفت ، و اندک استعد ادی داشت. بسبب قلت مال
# ~~و منال ، وهر کس از خدم پد رو مادر ایشان در سر اندک خد متی میکردند
# ~~وغیاث الدین مدام بخد مت سلطان سیف الد ین می بود (تا) چون PageV01P353
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_349.png)

# ~~قضای آسمانی دررسید و سیف الدین ا ز تخت حیات سلطانی ، بتختهآ
# ~~ممات (1) فا نی نقل کرد، ولشکر غور منهزم ازولایت رود بار و اطراف دزق
~~بطرف
# ~~غرستان (2) از راه اسیردره ولویز (3) آمدند ، ودرشهرا فشین (4) که دار
~~الملکث
# ~~شا را ن غرستا ن (5) بود بگذ شت وچون به قصبهآ وزاورد (6) آمدند ،
~~سیهسالار
# ~~ابو العباس شیش (7) که (سلطان) سیف الدین را به نیزه اند اخته
~~بود(آنجا) بخدمت
# ~~غیاثالدین پیوست، وآنچه از اکا برو امراء و اشراف لشکر غرر و غرستان
~~(5)
# ~~حا ضر بو دندجمع کرد وجملهرا فراهم آورد و بر سلطنت سلطان غیاث الدین
~~همگنا زرا
# ~~بیعت داد ، و غیاثالدین را بتخت سلطنت بنشاند (ند) و مبار کباد گفت و
~~آنجا
# ~~فرمود: تا قلعه بنا کردند و تا بدین عهد که حادثهآ کفارمغل بود ، آن [
~~قلعه و)] قصبه
# ~~معمور بوده [است] و ازانجا بحضرت فیروز کوه آوردند وچون بشهر رسید ند
# ~~بود و لقب برادرش شهاب الدین . بعد ازفتوح خرا سان سلطان معزا لد ین
# ~~شد . رحمة الله علیهما .
# چون برادرش را در بامیا ن حال غیاث الدین معلوم شد ، ازخد مت عم
# ~~خود اجازت خواست : بفیروز کوه آمد سرجا ندار شد(8)، وولایت استیه (9) و
# ~~کجوران حوالهآ ا وگشت ، و چون سرا پرده از شهر فیروزه کوه بطرف غور
# ~~بیرون آورد ند ، متمرد ان غور خلا ف آغاز نهادند و سپه سالار ابوالعباس
~~(شیش)
# ~~که اورا بتخت نشاند ه بود در غایت تمکین (10) بود و متمرد ان غور التجا
~~بد و
# ~~میکردند ، وهردوسلطان را کین کشتن (11) پسرعم خود ، که سلطان سیف الدین ms337
~~بود
# ~~در باطن می بود ، و هر دو باهم تدبیر فرمودند و بران قرار افتاد : که
~~با یکی PageV01P354
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_350.png)

# ~~از ترکان خواص (1) مقرر کردند ، که چون ابوالعباس در با رگاه آید ومیان
# ~~بارگاه بخد مت بایستد هر گاه که سلطان معز الدین دست بکلاه خود برد ،
~~او(2)
# ~~سر ابو العباس بیند ازد . همچنان کردند ، چون ابوالعباس کشته شد ،
~~سلطان
# ~~غیاثالدین قوت گرفت ورونق ملکزیادت شد ، عم ایشان ملک فخر الدین -
# ~~مسعود با میا نی چون برادر مهترسلطا نان هفت گا نه بود و از (ان) برادر
~~ان هیچ
# ~~با قی نمانده ، طمع ملکثغور وتخت فیروز کوه کرد، وملک علاء الدین قما ج
~~(3)
# ~~سنجری وا که ملک بلخ بود مدد طلبیدو رسولان بنزد یک تاج الدین یلدز (
~~به)
# ~~هرات فرستاد ومد د طلبید ، و از اطراف لشکر با میان ولشکر بلخ
~~و[لشکر]هرات
# ~~از جوانب روی بحضرت فیروز کوه نهادند ، وملک فخر الدین (بامیان) چون عم
# ~~ایشا ن بودو امراءغور درخدمت او بسیار بود ند و میراث طلب ملک بود ،
~~پیشتر
# ~~روان شد وملک علاء الدین قماج بلخ بالشکرخود درعقب او بچند فرسنگ ازراه
# ~~غرستان (4) بالا آمدن گرفت، وتا ج الدین یلد ز از هرات چون نزد یک تر
~~بود
# ~~بحضرت فیروز (کوه) با لشکرخود (بحضرت فییروزکوه) آمد از راه هریوا لرود
# ~~و سلطان غیاث الدین (ومعز الدین) ازفیر وز کوه بیرون آمد بموضعی که
~~آنرا
# ~~راغ زر (5) گویند ولشکرغور با ایشان جمع شد ، ملک تاج الدین یلدز هرات
# ~~تعجیل نمود ، بر طمع آنکه (مگر) فتح فیروز کوه وقمع لشکرغور بر دست او
# ~~باشد (6) ، چون (بنزد یکث) لشکر غور رسید وهر دو لشکر باهم مقا بل
# ~~گشتند ، ومستعد مصاف شد ند چنا نچه میا ن هر دو لشکر مقدار نصف فرسنگ
# ~~ماند ، هردو صف در نظر یکدیگر آمدند ، و دو مبارز غوری از میان لشکر
# ~~باهم عهدی کرد ند (7) ودر روی صف (8) بخد مت سلطا ن آمدند و پیاده شدند
# ~~و ms338 روی بر زمین نهادند، که ما دو بنده لشکر هرات را کفایت میکنیم ، پس
# ~~بفرمان سوار شدند ، و هرد و مرکبان بر انگیختند و شمشیر ها بر کشیدند ،
~~و
# ~~چون باد پران و ابر د مان (9) ، سوی صف تر کان آمدند ، وآواز مید ادند
~~PageV01P355
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_351.png)

# ~~(یلد ز کجاست) که ملک یلد وز را می طلبیم ، و یلد وز در زیرچتر استاد ه
# ~~بود ، لشکرش بملک اشارت کردند ، چندا نچه آن دو مبارز غوری را معلوم
# ~~شد که یلد وز کدامست ؟ هر دو چون شیر ان (عرین) گرسنه و پیلا ن مست
# ~~د ر یلد و ز افتا دند و دزخم شمشیر یلد وز را از پشت ا سپ بر زمین اند
~~اختند
# ~~چون لشکر هرات آن مبارزت و زلاو ری [وجرأت] و عیاری مشاهد ه کردند
# ~~در هم شکستند و منهزم گشتند . حق تعالی چون آن د و سلطان غیاث الدین
# ~~ومعز الدین را ظل رحمت خود گردانیده بود ، چنین فتحی و نصرتی (1)
# ~~کرامت ایشان گردانید و دیگر روز چند هزار سوار (جرار) خونخوار نا مزد
# ~~کردند ، تا پیش لشکر قماج بلخ رفتند و مغافصه بر لشکر آوردند ، و اورا
# ~~بگرفتند و بکشتند و سر او بخدمت ایشان آوردند ، پس فرمان داد ، تا سر
# ~~قما ج د رموضعی کردند و بسواری دادند (2) وبخد مت عم خود ملکث فخر
~~الدین
# ~~مسعو د با میا نی (3) با ستقبال فرستادند ، و ملک فخر الدین مسعود
~~نزدیکن
# ~~رسیده بود، چون آن سر قماج را ر وان کردند ، د رعقب لشکر بر نشاند ند
# ~~وبطرف ملک فخر الدین عم خود راند ند . چون آن سوار سر قما ج را بنز دیک
# ~~فخرالد ین برد ، عزیمت مراجعت کرد، چون روان شد ، سوار غور دز رسیده
# ~~بود(4) ، و اطراف فرو گرفته .
# چون سلطا ن غیاث الدین و معز الدین در رسیدند ، در حال به خد مت عم
# ~~از مر کب پیاد ه شد ند و عم ms339 خود را خدمت کردند و فرمود ند : گه خد اوند
# ~~را باز باید گشت ، اورا به لشکر گاه خود آو ردند و بتخت (5) نشا ندند
# ~~و هردو براد ر ، در پیش او دست بر کمر (6) زد ه با یسمتادند وبدین سبب
~~حیا
# ~~و ندامت بر ملک فخرالدین غالب شد ، ا ز شر مسار ی ایشان را جفا ئی چند
# ~~بگفت و برخاست و گفت : (که) بر من میخندید ! ایشان بخد مت او عذر
# ~~بسیار تمهید کردند و در خد مت او یک منز ل برفتند و او را بطرف با میا
~~ن PageV01P356
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_352.png)

# ~~باز گرد انیدند، و ملک غور سلطان غپاث الدبن را صاف شد ، و بعد ازان
# ~~بجا نب گرمسیر و زمین داور آمد و آن د یار را مستخلص گردانید وملک غور
# ~~او را مسلم شد وچون تا ج الدین یلدوز هرات کشته شد ولشکر بهراة منهزم
# ~~باز رفت (1) ، بهاء الدین طغرل که (یکی) از بند گان سلطا ن سنجر بود
# ~~هرات (را) در ضبط خود آورد و مد تی نگاهداشت تا اهل هرات بخد مت
# ~~ملک غیاث الدین (مکتوبات) استد عا ارسال کردند ، وآن فتح هم برامد
# ~~بعد از چنید سال قا د س و ولایت کا لیو ن (2) و فیوا ر و سیفر و د
# ~~در ضبط آمد، چون آن بلا د د رتصر ف آمد ، د ختر عسم خود
# ~~ملکه تا ج الحریر (3) جوهر ملک بنت السلطا ن علاء الدین را در حبالهآ
~~خود
# ~~آورد وتما م بلا د غرستان (4) وطالقا ن وجرزوان (5) مسلم شد و بلاد
# ~~جروم و تکنا باد (6) بسلطان معز الدین داد، و بعداز انکه از سجسةان باز
~~آمده
# ~~بود ، بطرف غزنین وولایت زاول وجروم (7) وحوا لی آن سوا ر فرستادن
# ~~گرفت ، وبلاد کابل و زاول وغزنین [ دران عهد ] بدست (قبایل) غزان بود
# ~~و از دست خسرو شاه بستده بودند، و عهد خسر وشاه منقرض گشته بود ، و پسر
# ~~او خسر ms340 و ملک تختگاه خود به لو هور ساخته بود .
# سلطان غیاث الدین فرمان داد : تا حشمها ی جبا ل غورو آن قد ر که
# ~~از خراسان درتصرف او آمده بود جمله جمع شدند و روی بغزنین نهاد (ند)
# ~~و امیر ان غز (8) که د رغزنین بودند ، چون طاقت مقا ومت لشکرغور ند
~~اشتند PageV01P357
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_353.png)

### | غور یان
# ~~طراق (1) بستند و از غایت ثبات غزان نزد یکث بود ، تا (که) هزیمت بر
~~لشکر
# ~~غور افتد ، سلطا ن مدد فرستاد (2) ، ناگاه فوجی از مبارزان غز حمله
~~کردند
# ~~و شاه علم غوریان را بستد ند ، و(در) اندرون طراق خود بردند [صفهای ]
# ~~لشکر غورپان از میمنه [و از ] میسره گمان بردند ، که شاه علم مگر با
~~قلب درون
# ~~طراق رفته است و از اطراف حمله کردند و طراق غز را بشکستند و بگرفتند
# ~~و لشکرغز منهزم شد وخبر بسلطان غیاث الدین باز رسید، وحشم غور تیغ د
~~رغزان
# ~~نهادند وخلقی را ازان قوم (3) برزمین زدند ، ومملکت غزنین مسلم شد ،
~~واین
# ~~فتح [سلطا ن ] درشهور سنه تسع وستین وخمسمائه بود، چون غزنین فتح شد
# ~~سلطان غیاث الدین برا در خود، سلطان معز الدین را بتخت محمودی بنشا ند
# ~~وبطر فیروزه کوه مرا جعت فرمود ، وبعد از دو سال (لشکر ما استد عاکرد)
# ~~ولشکر های غوروغزنین را مستعد گردا نید وبدرشهر هرات رفت، و اهل هرات
# ~~آثار خد مت وهوا داری ظاهر (می) کرد ند . چون بهاءالدین طغرل این معنی
# ~~در یافت، شهر هرات (را) بگذاشت ، وخود بطرف خوارز مشا هیا ن رفت
# ~~و درشهورسنه احدی و سبعین وخمسمائه هرات فتح شد ، و بعد از ان [ فتح ]
# ~~بدو سال فوشنج فتح شد ، و بعد آن فتح (4) ملوک نیمروز (5) وسجستا ن رسل
# ~~فرستادند وخود را درسلک موافقت خدمت پاد شاه کشیدند ، و بعد از ان (6)
# ~~ملوک غز که در کر کان (7) بودند انقیاد نمودند ، و اطراف مما لکث خرا
~~سان
# ~~که تعلق بهرا ت (و) بلخ داشت ms341 ، چنانچه طالقان ، و اند خود و میمنه (8)
# ~~و فاریاب و پنجده (9) و مرو الرود ، ودژق (10) وخلم (11)، جملهآ آن
~~قصبات
# ~~درتصرف بندگان او آمد ، وخطبه وسکه بنام سلطا نغیاث الدین (12) مزین
~~گشت
# ~~و بعد از و چند گاه سلطان شا هجلال الدین محمود بن ایل ار سلان خوارز
~~هشاه PageV01P358
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_354.png)

# ~~از برادر خود علاء الدین تکش خوارزمشاه مسترید (1) گشت (و) بخد مت
# ~~در گاه غیاث الدین پیوست ، و بعد از مدتی عصیان آورد ، چنا نچه پیش
~~ازین
# ~~تحریر یا فته است (2) بنز دیک خطا رفت و از انجا مدد آورد و مر و بگرفت
# ~~و اطراف مما لک غور را زحمت دادن گرفت و فساد و تاراج آ غاز نهاد
# ~~نا در6 سال 2 سنه ثمان و ثمانین و خمسمائه سلطان غیاث الدین
# ~~فر مان داد : تا سلطان معز الد ین از غز نین ، و ملک
# ~~شمس الدین از با میان ، وملک تاج الدین (حرب) از سیستان با لشکرها ی
# ~~خود، دن (3) رود بار مر وجمع شدند ، بیامد ند [ و با لشکر سلطا نشاه
~~مقا بل
# ~~شدنه و] سلطا نشاه از مروبا لشکر خود بالا آمد ودر مقابل (4) سلا طین
~~ترک
# ~~تا ز[ ی ] میکرد وعلفچی لشکر را زحمت میداد ، چنا نچه مدت شش ماه آن
# ~~فتنه بداشت و هر دو لشکر نزدیک یکدیگر بماندند، تا سلطان معزالدین گذر
~~گاه
# ~~آب مرغاب را طلب فرمود واز آب بگذشت ، و دیگر لشکر ها در عقب او
# ~~بگذ شت وسلطا نشاه منهزم شد ، و آن (5) فتح در (شهور) سنه ثمان وثما
~~نین
# ~~و خمسمائه بود، (و) بها ء الدین طغرل سنجری در (ان) مصاف بدست لشکر با
~~میان
# ~~افتاد و سر او بخد مت سلطا ن غیاثالدین آوردند، و د ران روز ملک شمس
~~الدین
# ~~با میانی که پسر ملمک فخر الدین مسعود عم سلطان (6) بود چتر یا فت و
~~بلقب
# ~~سلطانی خطا بش کردند ، وهم دران سال پیش ازان (که) لشکرهای ms342 غور
# ~~و عغز نین و با میان برود بار مرو برای دفع سلطا نشاه جمع شدی ، بشهادت
# ~~سلطان حلیم خسرو ملک علیه الرحمه فرمان شده بود و هرسالی فتحی نو
~~باطراف
# ~~مما لکن غور میشد تا د رشهور سنهست وتسعین وخمسمائه ، علاء الدرن خوارز
~~مشاه
# ~~برحمت حق پیوست . سلطان غیاث الدین و معزا لدین با لشکرهای غور وغز نین
# ~~بطرف خراسان حرکت فرمودند و بدر نیشا پور رفتند (7) چون لشکر در حوالی
# ~~نیشا پور مقام ساختند و جنگ قا یم شد . ثتات چنین روایت کرده اند
# ~~تغمد هم الله برحمته: از جملهآ کرامات سلطان غازی غیاث الدین طاب ثراه
# ~~که روزی بجهت تفحص جنگ جای شهر سوارشد و برلب خند ق طوف فرمود
~~PageV01P359
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_355.png)

# ~~بموضعی رسید ، که رای مبارک او بران موضع قرار گرفت [ و بجهة جنگ جای
# ~~اشارت فرمود] تا فتح آن شهر ازان موضع باشد ، بتازیا نه اشارت کرد
# ~~که ازین برج تا بدین (1) بر ج منجنیق [می ] با ید نهاد تا رخنه شود
~~وجنگ
# ~~سلطانی پیش برند تا این شهر توان ستد و فتح میسر گرد د ، در زمان که
# ~~اشارت [بکرد ، همان مقدار که اشارت ] فرموده بود ، بارآ شهر و برجها
~~تمام
# ~~درشکست (2) و بیفتاد وخراب شد ، چنانچه خشتی برخشتی نماند ونشا پور فتح
# ~~شد و ملک علی شاه پسر تکش خوارزمشاه با ملوک خوارزم که آنجا بود ند
# ~~چنانچه سرتاش و کز لک خان و دیگران بد ست آمدند ، وملک ضیاءالدین
# ~~محمد ابی علی شنسبانی (3) را که عمزادهٔ‌ هرد و سلطان و داماد سلطان
~~غیاث الدین
# ~~بود ایا لت و تخت نیشا پور دادند ودر ان سال مر اجعت فرمودند ود یگر
~~سال
# ~~بجا نب مر وشاهجا ن رفتند و فتح کردند و ملک نصیر الدین محمد خرنک (4)
# ~~را در مرو نصب فرمودند، و ایا لت سرخس به پسرعم خود ملک تاج الدینز نگی
# ~~مسعود بامیا نی که پسر فخر الدین مسعود [با میان] ms343 بود فرمودند.، و
~~تمامت خراسان
# ~~در ضبط آمد و صاف شد و علاء الدین محمود خوارزمشاه بسیار کوشید تا مگر
# ~~بطریق خدمت اور اقبول کنند، وخراسان بوی (5) دهند باز گذارند، مسلم
~~نشد.
# ثقات چنین روایت کردند : که چون تکش خوارزمشاه نقل کرد
# ~~محمد خو ارز مشاه بخدمت سلطان غیاثالدین طاب ثراه رسل فرستاد، مضمون
# ~~ر سا لت آنکه : میان سلاطین ومیان پدر من عهد مودت ومرافقت مستحکم بود
# ~~بنده میخواهد تا بدان قر ار در سلک دیگر بند گان با شد اگر رای اعلی
# ~~صواب بیند ، ما در مرا (6) سلمطا ن غازی معز الد نیا والدین (7) در حبا
~~لهآ خود
# ~~آورد وبنده را فرزند خواند ، واز حضرت غیاثیه بنده (را) تشریف ومثال
# ~~خوارزم وخراسان باشد ، بنده تمام عراق وماوراء النهر از دست مخالفان
# ~~مستخلص کند (8) . چون این (9) رسالت ادا کردنا ، سلطان معز الدین
# ~~(را آن) اتصال موافق نیفتاد و مکاوحت ظاهر شد وچون حق تعا لی خواسته
# ~~بود : که مما لک ایران تمام در ضبط محمد خوارزمشاه آید ، به آخرروز گار
~~PageV01P360
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_356.png)

# ~~چند کرت از پیش ( لشکر) غور وغزنین منهزم شد ، و بعا قبت این (1) سلا
~~طین
# ~~پیش ازو نقل کردند و چند کرت از حضرت دارالخلافة امیر المومنین المقتفی
~~(2)
# ~~بامر الله و(از) امیر المومنین الناصر لدین الله خلع (3) فاخره بحضرت
~~سلطان
# ~~غیاث الدین طاب ثراه و اصل شد وکرت اول ا بن الربیع آمد. وقاضی مجد
~~الدین
# ~~قد وه ، با او بدار الخلافت رفت ، وکرت د یگر (4)ابن الخطیب آمد (5) و
~~پدر
# ~~این داعی مولانا سراج منهاج طاب مرقده (6) با او نامزد شد بدار الخلافه
~~(7).
# چون از حضرت ناصرلدین الله خلعت رسید ، نوبت پاد شاهی او پنج شد
# ~~وسلطنتش عرض (8) وبسط گرفت واز مشرق هند وستان و از سر حد چین
# ~~و ماچین تا درعراق ، و(از) آب جیحون وخراسان تا کنار در یاء هر مزخطبه
# ~~با سم مبا رک این پاد شاه تزئین یا فت ، ومدت چهل وسه ms344 سال (9) مملکت
~~راند
# ~~و اد رار و انعام او باطراف مملکت اسلام از شرق تا غرب وعجم وعرب
# ~~وتر کستان وهند باهل (10) خیر واصحاب علم وزهد وصفوت واصل گشت و اسم
# ~~جمله ارباب استحقاق [و] صدقات آن مما لک در دواوین و دفا تر او مذکور
# ~~بود(11) و مدت عمر اوشست وسه سال بود، و نقل آن پادشاد معظم از دارفنا
# ~~بدا ربقا (12) درشهرهرات (13) بود، روز چها ر شنبه بیست و هفتم ماه
~~جمادی
# ~~الاولی سنه تسع وتسعین وخمسمائه (بود) و روضهآ اودر جوار مسجد جامع
~~هرات
# ~~(شد) رحمة الله علیه رحمة واسعه . وحق تعالی (14) ذات سلطا ن غیاثا
~~لدین
# ~~محمد سام [طاب ثر اه ]را بانوا ع عنایت ظاهر وباطن مزین گردانیده بود
# ~~و حضرت او را از افاضل علما و اکا بر فضلا وجما هیر حکما و مشاهیر بلغا
# ~~آراسته کرده ، ودر گا ه با جا ه او جهان پناه شده (بود) و مرجع افراد
# ~~مذکوران (دنیا) گشته . از کل مذاهب مقتدایان هر فریق جمع بودند وشعرای
# ~~بی نظیر حاضر ، وملوک کلام نظم و نثر د ر سلک خدمت بارگاه او منتظم .

PageV01P361

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_357.png)

# ~~در اول حال (آن هر د و برادر) نو رالله مرقدهما، بر طریق مذهب (1)
# ~~کرا میا ن بودند بحکم اسلاف (و) بلاد خود ، اما [چون] سلطان معزالدین
# ~~بر تخت غزنین نشست واهل آن شهر و مملکت بر مذ مب امام ابو حنیفهٔ‌
# ~~کوفی بودند رضی الله عنه ، سلطان معزالدین (2) بر موافقت ایشان ، مذهب
# ~~امام اعظم قبول کرد (3) اما سلطا ن غیاث الدین طاب ثراه (4) شبی در
~~خواب
# ~~دید: که او با قاضی (سعید) وحید الدین مروالرودی (5) رحه الله که بر
~~مذهب
# ~~امام شافعی (6) رضی الله عنه و مقتدای شفعویان بود دریک مسجد
# ~~بو دندی ، ناگاه امام شافعی (رحعه الله) درامدی در محراب رفتی وتحریمهآ
# ~~نماز پیوستی ، و سلطان غیاث الدین و قاضی وحید الدین هردو بامام شافعی
# ~~اقتدا کردندی . چون از خواب درامد ، سلطان ms345 فرمان داد : تا با مداد قاضی
# ~~وحید الدین در بارگاه تذکیر فرمودند (7) ، چون بر بالای کر سی رفت
# ~~در اثناء سخین گفت : (که ای) پاد شاه استلا م ! این دا عی دوش
# ~~خوا بی د یده است و عین خوا بیکه سلطان د یده بود باز گفت .
# ~~او هم بمثل آن دید ه بود (که سلطا ن) چندانچه (8) از کرسی فرود آمد
# ~~بر بالا رفت و بخدمت سلطا ن (9) ، د ر حال سلطا ن د ست مبا رک قاضی
# ~~و حید الدین علیه الرحمه بگرفت و مذهب امام شا فعی رضی الله (10) قبول
~~کرد.
# ~~چون نتمل سلطان بمذ هب اصحاب حدیث شا فعی شد (11) بر دل علماء مذهب
# ~~محمد کرام (رحمة الله علیه) حمل آمد ، وازان طایفه غلماء بزرگ (بسیار)
# ~~بود ند ، اماد ران عصر افصح ایشان اما م صد ر الدین علی هیصم نیشا پو
~~ری
# ~~بود ، و ساکن (و) مدرس مدرسهآ شهر ا فشین (12) غرستان (13) بود ، قطعه
~~یی بگفت
# ~~وسلطا ن راد ران نقل اعتراض کردو آن قطعه چون بخدمت سلطان رسید (14)
~~PageV01P362
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_358.png)

# ~~خاطر مبا رکش از وفی غبا ر گرفت رحمة الله علیهم ، و (امام)
# ~~ضد رالدین را مجال مقام (1) نماند درممالک غور [وقطعه اینست ، قطعه]
# ~~در خرا سان خواجه گونه (2) شافعی بسیار بود
# بز در هر خسروی ، ای خسرو صاحب نشان (3)
# ~~لیک اند ر هفت کشور پاد شاه شا فعی
# بهترک معلو م کن تا هیچکس د ارد نشان؟
# ~~و ر کسی گو ید خلیفه شافعی مذ هب (4) بود
### | حاش لله هیچ ز یرک را نباشد این گمان
# ~~مذهب عباس را اند ر خلا فت بی خلافه
# حا جتی نبود مخالف ذکر این معنی بد ان (5)
# ~~زو (6) خلاف آخر چو د ر لبس سیه صورت نبست
### | در شعار صبغة الله این تصو ر کی توان
# ~~کی کند هر گز خلیفه جز به عباس اقتدا
# کی سزد هر گز (خلاف) جد و عم زان خاندان
# ~~(پس ms346 تو با ری چونپد ر را خواستی کردن خلاف
# چون نرفتی بر شعار و راه دیگر خسروان؟)
# ~~ورنه آن کردی ونی این د ر جهان خود بگذ رد (7)
### | حجتی باری طلب کن بهر عذر آن جهان
# ~~تا چو هر کس با امام اهل خیزد روز حشر
### | تو درین تقلید خود تنها بمانی جاودان
# ~~شا فعی و بوحنیفه والله این خوا هند گفت :
# خوب نبو د بی سبب ، زان در بدین، زین در بدان (8)
# ~~اما صدرالدین بدین سبب از ممالک غور نقل کرد و به نیشا پور رفت ومدت
# ~~یکسال آنجا بما ند . بعد ازان قطعه یی بحضرت سلطا نن فر ستا د ، تا
~~ورا PageV01P363
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_359.png)

# ~~باز طلبید و تشر یف فرستاد ، و از نیشا پور بحضرت باز آ مد .
### | قطعه
# ~~جلال حضر تکم غوثنا و انت غیا ث   بیمن عهدک یتیسر امرنا المکثاث (1)
# ~~غیاث خلق توئی پس کجا برند نفیر (2) ز صولت فلک پیر ود ولت احد اث
# ~~ز خسر وا نجهان درجها نتوئی که تراست زجدوعم وپدر سلطنت زحق (3) میراث
# ~~زعا لمان جهان نیز(4) هم منم که مراست دعات ارث (5)ز اجداد خفته
~~دراجداث
# ~~چو بر منا بر اسلام خوانده ایم ترا هزار بارفزون ، کای بفضل وعدل غیاث
# ~~ایا غیاث لدنیا و دیننا فاغث (6) یغثک من هو غوث العباد یوم یغاث
# ~~همیشهخا نهآ دنیا و سقف گرد ون ر  زعدل وفضل تو بادا نها داساس
~~واثاث(7)
# دعای دولت تو فرض بر قو ی وضعیف
# ثنای حضرت تو قرض بر ذکور و انا ت
# ~~ثقات چنین روایت کرده اند : که سلطان غیاث الدین در اول جوا نی معاشر
# ~~عظیم بود و شکار دوست ، واز حضرت (8) فیروز کوه ، که دار الملک او بود
# ~~تا بشهر دا ور که دارالملک زمستانی [او] بود ، هیچ آفریده را مجال نبود
~~ی
# ~~که شکار کردی ، ومیان آن دوشهر چهل فرسنگ بود، هر فرسنگی بمیری (9)
# ~~فرموده بود تا برآورده بودند ، ود ر زمین داور باغی ms347 ساخته بود ، آنرا
~~باغ
# ~~ارم نام نهاده ، والحق در (میان) دنیا مثل نزهت وطرا وت آن باغ ، هیچ
# ~~پاد شاه (10) را نبود ، وطول او بقدر دو میدان وار زیادت بود ، وچمله
# ~~چمنهای (11) آن بد رخت (12) صنوبر و ابهل و انوا ع ریاحین آراسته ،
~~وسلطان
# ~~فرموده بود : تادرحوالی (13) باغ مید انی ساخته بودند. طول وعرض آن
~~میدان
# ~~مثل طول وعرض آن باغ بود ، و هرسال یکث کرت فرمان دادی تا ز یادت
# ~~از پنجاه وشست فرسنگ (از شکاریا ن) بره کشید ند ی، و مدت یکماه بایستی
~~PageV01P364
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_360.png)

# ~~نا هرد و سر برهاء شکار (1) بهم پیوستی ، زیادت از ده (2) هزار شکاری
~~از
# ~~و حوشو بها یم و سبا ع از همه اجناس دران میدان آوردند ی ، در روز
# ~~شکار سلطان بر قصر باغ برامدی ، ومجلس بزم مهیا فرمودی و بندگا ن و
# ~~ملوک یگان یگان سواره در (ان) مید ان برفتندی (3) وشکار میکر دند (ی)
~~بنظر
# ~~مبارک او طاب ثراه (4) .
# وقتی خواست تادر (ان) صحرا بشکار رود ، فخر ا لدین مبارکشاه (5)
# ~~بر پای خاست ، واین ر باعی میگفت (6) ، سلطان عزیمت شکا ر فسخ کر د
# ~~و بعشرت مشغول شد ، و آن رباعی اینست ، بیت :
# اندر می و مغشوق و نگار آویزی   به زان باشد که در شکار آو یزی
# آهوی بهشتی چو بدام تو در ستاندر بز کوهی بچه کار آویزی؟
# ~~حق تعالی ازیشان عفو گرد اناد (7) ، و رحمت خود نثار زوح ایشان کناد
~~(8)
# ~~(و سلطان اسلام نا صر الدنیا والدین را درمسند سلطنت باقی و پایند ه
~~دارا د)
# ~~ثقات [ طیب الله ثراهم] چنین روایت میکنند (9) که چون سلطان غیاث الدین
# ~~طاب مرقده از شراب توبه کرد ، و به صفوت (10) و احسان مشغول شد
# ~~در عهد یکه سلطا نشا ه خوارز مشاه لشکر خطا ، بخر ا سان آ ورد
# ~~و( به ) مر و تختکاه ساخت ، (و) سر حد ( های مما لکن)
# ~~غور را زحمت دادن گرفت ، لشکر خود را ms348 بد هانهٔ‌ شیر سرخس آو رد [5]
# ~~و رسولی بخد مت سلطان غیاث الدین فرستاد وملتمسات نمود ، سلطا ن
# ~~فرمود : که بجهت آن رسول جشنی ساختند ، ومجلس عشرت بیارا ستند (11)
# ~~و ملوک وامراء غور را شراب دادند و رسول را اعزاز فرمود وشراب داد
# ~~تا در حال مستی ، مزاج سلطان شاه را از فرستادهٔ‌ او معلوم کند (12) و
~~بجهت
# ~~خاصهآ سلطان غیاث الدین آب انار شیرین درصراحی کردند، و چون د ور (13)
# ~~معهو د بسلطان میرسید ، ازان آب انار در پیا لهٔ‌ (14) خا ص میر یختند
~~PageV01P365
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_361.png)

# ~~و بسلطان میدادند ، چون رسول سلطا نشاه را قوت حرارت شراب د ریافت
# ~~بر سر زا نو شد ، و از مطر بان این رباعی را درخوا ست (1) .
### | (بیت)
# # زان شیر که با شیر دها نه است (2) مقیم %~% شیر ان جهان ازو هراسند
~~عظیم
# # ای شیر تو ، یعنی سر ودند ان بنمای (3) %~% کین ها همه در دهان شیرندز
~~بیم
# ~~چون رسو ل این بیت بازخواست و مطرب درنوا شد (2) و به رو د بزد
# ~~گونهآ (5) سلطان عیاث الدین طاب ثراه متغیر گشت و ملوک غور از جای
# ~~(به) شدند ، خواجه صفی الدین (محمود) از سران وزراء د رگاه بود ، ودر
# ~~ظرافت وطراوت (6) آیتی و طبع نظم داشت و شعر نیکو گفتی ، بر پای خاست
# ~~و روی برزمین نهاد، ود رجواب رسول این بیت از مطرب بخواست (7) :
### | بیت
# # آن روز که ما رایت کین افرازیم %~% وزد شمن مملکت جهان پرد ا زیم
# # شیری ز د ها نه گر نماید د ند ان %~% دند انش بگرز در دهان اند ازیم
# ~~سلطان غیاث الدین طاب ثرا ه بغایت خوش طبع گشت وا و را با نعام وافر
# ~~و تشر یفات گرا نما په مخصوص گردانید و جمله ملوک اورا بنو اختند ،
~~[که]
# ~~حق تعالی بر همه رحمت کنا د، و همه را غریق مغفرت گرد انا د.
# ~~(و سلطان اسلام وپادشاه هفت اقلیم شاهنشاه معظم ، مولی ملوک ms349 ا لترکث
# ~~والعجم ، ناصر الدنیا والدین، علاء الاسلام والمسلمین ، مغیث الملوک
~~والسلا طین
# ~~الحا می لبلاد الله ، الراعی لعبادا لله ، الموید من السماء ،
~~المظفرعلی صنوف
# ~~الاعداء ، ذی الامان لاهل الایمان ، وارث ملک سلیما ن ابوالمظفر محمود
~~بن
# ~~السلطا ن (التمش) قسیم امیرالمومنین را در پادشاهی وجهان پناهی ،
~~سالهای
# ~~بسیار و قرنهای بی شمار باقی و پا ینده داراد، بحق محمد وآله اجمعین و
# ~~سلم تسلیما کثیر اکثیرا).

PageV01P366

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_362.png)

### | غوریای
# السلطان المعظم غیاث الدنیا والدین (ابو الفتح) محمد (بن) سام
# [قسیم امیر المومنین]
# ~~[دائر] اولاد او :
# ~~ملکه معظمه جلال الدنیا والدین (1) (طابثراها) . سلطان غیاث الدین محمو
~~د(2)
# ~~وزراء (که دست سلطا ن بود ه اند) :
# ~~شمس الملک عبدا لجبار گیلانی (3). فخر الملک شرف الدین فر وری (4) .
~~مجد (5)
# ~~الملک دیوشاهی داری عین الملک سوریانی (6). ظهیر الملک عبد الله سنجر ی
~~.
# ~~جلال الدین دیوشاری (7) .
# ~~دار الملک او : تا بستان : حضرت فیر و زکوه (8) . دار الملک زمستان:
# ~~بلاد داور . اعلام ور ایات خلیفتی : (سیاه میمنه ، لعل میسره) .
# ~~(تو قیع میمون او : حسبی الله وحده).
# ~~قضات مما لک او : قاضی القضاة معز الدین الهروی (9) . قاضی شهاب الدین
# ~~خر ما بادی (10) (رحمه الله) .

PageV01P367

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_363.png)

# ~~مدت ملکث (میمون) او : چهل و یکسال (1) بود .
# ~~ملوک و سلاطین که از دست او بوده اند (2) :
# ~~سلطان شمس الدین محمد مسعود سیستانی . ملک تاج الدین (3) حرب محمد
# ~~سیستا نی . ملک ضیاء الدین در غور . ملک تاج الدین حربی . سلطان
# ~~بها ء الدین محمدسام . ملک نصر الدین غازی بن قره ارسلان(4) ، ملکث
# ~~تاج الدین زنگی مسعود با میانی . ملک قطب الدین یوسف تمرانی . ملک
# ~~ناصر الدین سوری ما د ینی . ملکشاه وخشی . ملک تاج الدین مکران . ملکث
# ~~سیف الدین مسعود تمران (5).
### | فتو حات
# ~~فتح ملکث هرات ، فتح قماج ، فتح داور ، فتح فارس ، فتح کالیور ، فتح
# ~~فروار ، فتح سیف برد ، فتح غرستان ، فتح طالقان، فتح حزدوان ، فتح جروم
~~PageV01P368
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_364.png)

# ~~فتح تکنا باد، فتح نیشا پور ، فتح لوهور ، فتح وکشتن خسرو ms350 ملتان؟ فتح
~~سلطا نشاه
# ~~فتح مروالرود، فتح پنجد ه، فتح فا ریاب، فتح خجند، فتح نیمروز، فتح
~~سجستا ن، فتح
# ~~فوشنج، فتح ردبل (زابل) فتح کا بل ، فتح غزنین ، فتح بهاء الدین طغرل
~~هرات (1) .
# الثا من عشر الملک ا لحاجی علاءالد ین محمد بن ابی علی
# بن الحسن الشفسبی (4)
# ~~ملک علاء الدین پسر ملک شجا ع الدین ابی علی بود، پسرعم هر دو سلطا نان
# ~~غیاث الدین و معزالدین ، و ازهردو برادر بزرگتر بود و هم حاجی وهم غازی
# ~~بودند (3) ، وهرد و سلطان اورا درمخاطبه بلفظ خدا ونذ یاد فرمود ندی :
~~و دختر
# ~~سلطان غیاث الدین که ماه ملکث نام بود وبلقب جلال (الدنیا والدین) و از
~~دختر
# ~~سلطا ن علاء الدین جها نسوز بود ، در حبا لهأ وبود ، وآن دختر پاد شاه
~~زادهآ
# ~~بس بزرگ بود و قر آن مجید محفوظ اوبود(4) و اخبار شهادت (5) یاد داشت
# ~~وخطش چون در شاهوار بود ، و در هرسال یک کرت دو رکعت نماز گذ اردی
# ~~(و) تمام قرآن دران دو رکعت ختم کردی، و از دنیا همچنان بکر رفت ، بسبب
# ~~آنچه پیش از وی ملک ضیاء الدین کنیزک (6) ترک داشت، که مادر پسر او
~~(بود) مگر
# ~~اوراعتده بود (7)، برین ملکه قادر نشد ، وآن ملکه درجمال و عفت و زها د
~~(ت)
# ~~درهمه دنیا (خودرا) مثل نداشت و والد: این کاتب با او هم شیر و هم مکتب
# ~~بود ، و این داعی را آن ملکه درحجر عنایت وحرم عصمت خود پرورده بود
~~PageV01P369
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_365.png)

### | غور یان
# ~~و تا آوان بلوغ، بخدمت با رگاه (وحرم) اوبود ، واخوال (1) این داعی و
~~اجد اد
# ~~(ما دری) همه بخدمت درگاه او ، و در تگاه یدرا و (2) مخصوص بود ند
~~وآثار
# ~~عطوفت او در ذمهآ این ضعیف بیار بود (3) جزاها الله خیرا . شهادت (4)
# ~~و فوت او حادثهآ کفار ببلاد عراق بود ، رحمة الله علیها (رحسمة وا سعة)
# ~~ودرعهد(حیات) سلطان غیاث الدین ، ازخطهآ غو روخطهآ بست ووجیر وگر مسیر ms351
~~و
# ~~درمشان وروز گا ن(5) وشزنین ، اقطا ع ملک علاء الدین بود ، ودر مصا
~~فیکه سلطان
# ~~علاءالدین وغیاثالدین ومعز الدین ، با پتهورا رای (6) اجمیر حرب کرد
~~وشکسته
# ~~شد ، او در خدمت سلطان غازی بود ودر ان سفرخد متهای پسندیده بجای آورده
# ~~بود. چون سلطا نان غور بخر اسان رفتند ونیشا پورفتح شد، اورا بملک نیشا
~~پور
# ~~نصب کردند ، ومدتی درشهر نیشا پور بود(7) وبا خلق طریق عدل و احسان
# ~~مسلوک دا شت وچون سلطان محمد خوارزمشاه (ازخوارزم) بد رنیشا پور آمد
# ~~مدتی نیشا پور را نگا هداشت وبه آخر صلح کرد ند و نیشا پور بسلطان محمد
# ~~خوار زمشاه تسلیم نمود (8) و بطرف غور باز آمد. چون سلطان غیاث الدین
~~برحمت
# ~~حق پیوست ، سلطان (غازی) معز الدین تخت فیر وز کوه ومما لک غور وغرستان
~~(9)
# ~~و زمین داور اورا داد ، وخطاب او درخطبه ، ملک علاءالدینشد ، وپیش ازین
# ~~(1ورا) ملک ضیاءالدین در غور گفتند ی ، ومدت چهار سال ملک فیر وز کوه
# ~~ومما لکث غورو غرستان (9)او داشت، ودر سال سنه احدی وستمائه که سلطا ن
# ~~غازی معزا لدین لشکر بطرف خوارزم برد ، ملک علاءالدین ازغور لشکر بطرف
~~PageV01P370
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_366.png)

# ~~ملحدستان و قهستا ن برد ، وبدرشهر قا ین رفت و بطرفجنا باد قهستان کشید
~~وقلعهآ
# ~~کاخ جنا با دفتح کرد و غزو بسیار وجهاد بیشمار بجای آورد و بغو ر باز
~~آمد. چون
# ~~سلطان غازی معز ا لد ین شهادت یافت ، سلطا ن غیاث الدین محمود (بن)
~~محمد سام
# ~~از بست که! قطا ع او بود بزمین داور آمد وملوک وامراء غور بخدمت
~~(سلطان)
# ~~محمود طاب ثراه پیوستند و روی بحضرت فیروز گوه نهاد[ند] ملک علاء الدین
# ~~از فیروز کوه به غرستا ن (1) آمد ، وچون به سرپل مرغاب رسید ، سپه
~~سالار
# ~~حسن عبد الملک درعقب او برسید ، و اورا باز گردانید و بفرمان محمود
# ~~اورا در قلعهٔ‌ اشیار غرستان (1) محبوس گردانید چون محمود شهادت یافت
# ~~و ملکث غور به سلطان علا ms352 مالدین اتسز حسین (2) رسید ، ملک علاء الدین
# ~~را از قلعهٔ‌ . اشیا ر [ غرستان] مخلص گردانید ، و بفیروزکوه آورد ، و
~~(او را)
# ~~اعز از فرمود ، تا او سپه سالا ر عمر سلیمان را بجهت خون پسر خود
# ~~(ملکث رکن الدین محمود) بکشت ، و (سبب آن بود که چون) ملک
# ~~علا ءالدین در عهد محمود محمد سام [چون ] گر فتار شد، پسرش ملکث
# ~~ر کن الدین ایرانشاه (3) محمود علیه الرحمه بطرف غزنین رفت ، و او
~~پادشاه زادهآ
# ~~بس بزرگ بود وفضل ( بسیار وعلم) وعقل بکمال داشت وبشهامت وجلادت
# ~~موصوف بود ، از غزنین بطرف گرمسیر آمدواز انجا بغور رفت وخلق کشی(4)
# ~~که متمردان غور ایشان بودند ، بقد ر پنجاه (هزار) مرد ، با اوجمع
# ~~شدند ، وغیاث الدین محمود از فیروزکوه با مقدار پا نصد سوار قلب وپیاده
# ~~دو سه هزار بیرون آمد، ومیان ایشان مصاف شد و هزیمت بر غوریا ن افتاد
# ~~و ملکث رکن الدین به هزیمت بغزنین [باز] رفت ، و باز بطرف گر مسیر آمد:
# ~~و خد اوند زاده سیف الدین تمرانی او را بگرفت و بخد مت سلطان محمو د
# ~~آورد ، سلطان او را در وثاق امیرحاجب عمر سلیمان محبوس فرمود و روز یکه
# ~~سلطان شهادت پا فت ، بند گان ترک محمود غوغا کردند ، و یکی را که
~~PageV01P371
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_367.png)

### | غوریان
# ~~نام او امیر منکورس زرد (1) بو د بفرمود ند ، تا ملک رکن الدین
# ~~محمود را شهید کرد.
# کاتب این حروف چنین (می) گوید : که من در سن هژده سالگی بودم ، در
# ~~شهور سنه سبع و ستماثآه ، بر در سر ای سلطان ، در حضرت فیروز کوه، چنا
~~نچه
# ~~کار جوانان باشد ، بنظاره استاده بودم ، که امیر منکورس زرد سوار بیا
~~مد
# ~~و توبرهآ خون چکان در دست آو یخته سر ملک رکن الدین (طاب ثرا5)
# ~~دران توبره نهاده بود ، بسر ای سلطان دررفت (2) . عطا الله عنهم .
# بسر غرض باز آئیم : در عهد سلطان علاء الدین آتسز (3) حسین چون
# ~~علاء الدین محمود ms353 فرصتی یا فت ، امیرعمر سلیمان را بگرفت که در خون پسر
# ~~من تو سعی نمود ی واو را شهید کرد درشب . بامداد چون علاء الدین آتسز
~~(3)
# ~~را معلوم شد ، وامراء غور مستغاث کردند ، علاء الدین اتسز فر ما ن
# ~~داد : تا ملک علا ءالد ین محمد را کرت دوم به قلعهٔ‌ بلروان غرستان ()
# ~~حبس کردند علمیه الرحمه . باقی خبر او در او اخر این طبقه گفته شود ،
~~که
# ~~چون کرت دوم بتخت فیروز کوه آمد حال او بکجا رسید . و الله
# ~~اعلم باحوالهم والسلام .
# التا سع عشر السلطان غیاث الدین محمود بن محمد
# سام الشنسیی (5) (تغمده الله برحمة)
# ~~سلطان غیاث الدین محمود ، بن سلطان غیاثالدین محمد سام طاب ثراهما
# ~~پادشاه نیکو اخلاق و معاشر (6) وطیب وعیش بر طبیعت او غالب
# ~~بود ، چون سلطان غیاث الدین محمدسام (پدرش) برحمت حق پیوست اورا
# ~~ظمع آن بود : که عمش سلطان معزالدین غازی (7) ، تخت پد ر بد وسپارد
~~PageV01P372
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_368.png)

# ~~فا ما آن توقع (او) بوفا نه پیوست ، و تخت فیروز کوه بملک علا ء الدین
~~(1)
# ~~در غور داد ، که دختر سلطان غیاثالدین در حبالهآ او بود ، وبلا د بست
# ~~وفراه (2) و اسفزار به سلطان غیاث الدین محمود (دا د و در سالی که
~~سلطان
# ~~غازی لشکر بخوارزم برد ، غیاث الدین محمود) لشکر بست وفراه (2) واسفزار
# ~~بطرف خراسان برد ، و تا بدر مروشاهجان رفت ، و دران سفر آثار بسیار
# ~~نمود ، چون سلطان غازی معزالد نیا شهادت یافت ، غیاث الدین محمود از
~~بست
# ~~عز یمت فیروز کوه کرد ، وچون به زمین داور رسید ، امراء خلج گرمسیر
# ~~با حشم بسیا ر بخد مت او پیوستند ، و امراء غور ، جمله ا ستقبال نمودند
# ~~ودر شهو رسنه اثنین وستمائه بفیروز [25] کوه آمد ، و تخت غور او را
~~مسلم شد
# ~~ومما لک یدر در تصرف آورد. ملک علاء الدین از فیر وز کوه بطرف غرستان
~~(3)
# ~~رفت وآنجا گرفتار آمد (4) و بقلعهآ اشیاراو را محبوس کرد ند(ه) ، چنا
~~نچه
# ~~پیش ms354 ازین تحریر یا فتهاست . وچون اطراف مملکت (6) غور : چون غرستان (3)
# ~~و طالقان وگرزوان (7) و بلاد قادس وگرمسیر (تمام) در ضبط و تصرف
# ~~بندگا ن او آمد ، سلطان تا ج الدین یلدوز (8) وسلطا ن قطب الدین ایبک و
~~دیگر
# ~~ملوک و امراء [ ترک] که بندگان معزی (9) بودند ، هر یک معروفی بخد مت
# ~~د رگاه او فرستادند ، واز وی خطوط عتق و مثال ملکغز نین و هند وستان
~~التماس
# ~~نمودند. برای سلطان تا ج الدین یلدوز ، چتر و مثال فرستا د ، تا مما
~~لکث
# ~~غزنین (10) در تصرف آورد ، و چون سلطان قطب الدین بغزنین آمد ونظام
~~الدین
# ~~محمدرا بفیر وذ کوه فر ستاد ، د رسال سنه خمس وستمائه اورا چتر لعل
~~فرمود
# ~~ومثال ممالک غور و غز نین و هندوستا ن داد(11) ، و جمله ملو ک غور و غز
~~نین
# ~~و هندوستا ن خطبه (وسکه) بنام او کردند . چون وارث ملک (پدر و) عم
~~اوبود
# ~~جمله ملوک وسلاطین! آن ممالک) حضرت اورا تعظیم کردند، ومطا وعت نمود
~~ند.

PageV01P373

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_369.png)

# ~~چو ن یکسال ا ز ملک او بگذشت ، ملک رکن الدین ایرانشاه محمود
# ~~پسر ملک علاء الدین از غزنین بطرف غور آمد جنا نچه پیش ازین تحریر
~~یافته
# ~~است. سلطا ن غیاث الدین محمود از فیروزکوه بیرون آ مد ، وا ورا منهز م
# ~~گرد انید و بقد ر پنج هزار مرد غوری را بر زمیند اور زدند ، بعد از مدت
~~دوسال
# ~~ونیم (1) سلطان علاءالدین آتسز (2) حسین که پسر عم پدرشبود ، از بلا د
# ~~با میان به خوارزم آمد (3) و ازخد مت سلطان محمد خوارز مشاه استمداد
~~نمود
# ~~بجهت ضبط مما لک غو ر . ملک الجبا ل الغ خان (4) ابی محمد و ملک
# ~~شمس الدین آتسز (2) حا جب که ازملوک بزرگ تر کان خوارز مشاهی بودند
# ~~با لشکر (های) بلخ ومرو و سرخس و رودبار نامزد (مدد) او شدند (و) از
~~راه
# ~~طا لقان عز یمت غور کرد ، سلطان غیاث الدین محمود از ms355 فیروز کوه لشکر
~~بیرون
# ~~آورد بحد ود میمنه (5) وفا ریاب بموضعی که آنرا سا لوره (6) گویند میان
# ~~یشا ن مصا ف شد ، حق تعالی سلطان محمود را نصرت بخشید
# ~~و علا * ا لد ین آتسز و ملوک خوا رز مشاه (7) ولشکر خر ا سا ن
# ~~منهزم شدند ، وچون از ملک او چهار سال گذشت ، ملکث علاء الدین
# ~~علیشاه پسرسلطان تکش خوا رزمشاه از خدمت برادر خود ، به سلطان محمود
# ~~پناه جست، (چون) سلطا ن محمود خوارزمشاه(8)را معلوم شد ، معارف بغیروز
~~کوه
# ~~فر ستاد ودر عهد حیات سلطان غازی معزالدین [محمد] میان محمود (بن)
# ~~محمد سام ، و میان (محمد) تکش خوارزمشا ه عهد ی بود : که میان جا نبین
# ~~موافقت و موالفت باشد وبا یکد یگر خصم نباشند (9) و درین وقت نسخهآ آن
# ~~عهد نامه بفرستاد ودو التماس نمود : که علیشاه چون خصم ملک منست او
# ~~را ببا یدگر فت . سلطان محمود بحکم آن عهد نامه[ علیشاه خصم]اورا بگرفت
~~PageV01P374
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_370.png)

### | غوریان
# ~~و در قصر یکه آنرا بر کوشک (1) قصر گویند سلطا نرا محبوس کرد، و آن قصر
# ~~عمارتیست ، که در هیچ ملک و حضرت ، مثل آن به ار تفا ع و تدویر و ار
~~کان
# ~~ومنظرها و رواقات وشرفات هیچ مهندسی نشان نداده است و بر بالای قصر
# ~~پنج کنگرهٔ‌ زرین (مرصع) نهاده اند ، هریک در ارتفا ع سه گز و چیزی ،
~~ودر
# ~~عرض دو گز ، ود وهمای زرین (هریک بمقد ارشتر بزرگ نهاده ، آن شرفات
# ~~زرین وهما) سلطان غازی معز الدین از فتح اجمیر بوجه خدمتی و تحفه بحضرت
# ~~سلطا ن غیات الا ین محمد سام فرستاده بود با بسیار تحف دیکر ، چنا نچه
~~حلقهٔ‌
# ~~زرین (با زنجیر زرین وخر بز ه) (2) که دایر: او پنج (گز) در پنج گز بود
# ~~و (دو) کوس زرین که بر گردون آوردند (و) سلطان غیاثالدین آن حلقه
# ~~وز نجیر وخربزه [را] (د رپیش طاق مسجد جامع فیروز کوه بفرمود تا بیا
~~ویختند ms356
# ~~وچون مسجد جامع را سیل خراب کرد ، آن کوس وحلقه و زنجیر وخربزه
# ~~را به ) شهرهرات فرستاد [ند] تا مسجد [جا مع]هرات را بعد ازانچه بسوخته
~~بود
# ~~ازان و جوه عمارت کردند تقبل الله منهم .
# سلطان غیاث الدین محمود ، پادشاه بس کریم وحلیم وباذل وعادل بود
# ~~چون بتخت نشست ، در خزینهٔ‌ (3) پدذر بکشاد ، و آن خزینه همچنان بر
~~قراربود
# ~~و سلطان معز الدین بران (4) خزینه هیچ تعلق نکرده بود [چون ] چنان
~~تقریر
# ~~کردند : که زرعین چها رصد شترواربود ، که هشتصد صند وق باشد والله
~~اعلم.
# ~~وجا مهای ثقال (5) وظرایف ومرصعینه بدین (6) قیاس واجناس دیگر ، از
# ~~هر باپ جملهرا درخرج آورد ، ودرعهد دولت او در (7)، نضر وجا مه و
# ~~ادیم و اجناس دیگر بواسطهآ بذل واحسان (8) او ارزان شد و بند گا ن ترک
~~PageV01P375
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_371.png)

# ~~بسیا رخرید و همه را اعزاز (1) کرد ، و با ثروت و نعمت گرد انید ، ومد
~~ام انعام
# ~~و عطای او بخلق واصل میشد ، تا روزی ازروز ها در سال دوم از ملکث او
# ~~پسر عم (2) او که خواهر زادهٔ‌ سلطا[نا]ن بود ، ملک تا ج الدین (چون)
~~بر حمت
# ~~حق پیوست ، و از وی وارثی نما نده بود، اموال وخزاین او از نقود وزرینه
~~و سیمینه
# ~~مالی وافر، بخد مت سلطان آوردند ، سلطان فرمان داد (3): تا در بر کوشک
~~(4)
# ~~که در میان فیروز کوه بود جشنی و مجلس (و) بزمی مهیا کردند و نشاط
# ~~وعشرت فر مود ، از نماز پیشین تا نمازشام (5) تمام آن نقودرااز دراهم
~~ود نا نیر ، چه
# ~~در بد ر ها ، چه در همیا نها بود ، جمله به در یچهای قصر بیر ون
~~ریختند، وهر صنف از
# ~~اصناف خلق حضرت چون بزم عام وانعام خاص وعام بود ، خیل خیل بپای قصر
# ~~می آمدند ، وخود را در نظراو میداشتند ، وهر صنف را نصیب کا مل می
~~فرمود ،
# ~~و ازطبق وصراحی وشمعدان وطشت و آفتا به ونقلدان وحوضک وبا رکش
# ~~و کاسه (وهر جنس همه) ms357 زرین ونقره گین، چنا نچه دران بخشش زیاده هزار
~~برده
# ~~از غلام و کنیزکث راا ز ما لکان خود باز خرید (6) وتمام شهر ازان بخشش
# ~~پر زر شد و آن (7) پادشاه را اخلاق گزیده بسیار بود وصدقات [او
~~وانعامات]
# ~~و تشریفات (او) باصناف وخلق بسیار وا صل شد ، و چون قضا واجل د ر رسید
# ~~سباب ظهور آن حادثه پیدا آمدن (8) گرفت، چون بحکم التماس سلطان
~~(محمود)
# ~~خوارز مشاه ، برادر او علی شاه را بگرفت و محبوس [و مقید] کرد
# ~~و چاکر ان و اتبا ع علیشاه از عراقیان وخراسانیان وخوارز میانوتر کان
# ~~بسیار بودند ، و مادر و پسر وحرم با او بودند ، جمله (با او) بیعت
~~کردند
# ~~وچند کرت د رخفیه هر کس را از معا رف بخد مت سلطان محمود پیغام
# ~~فرستاد [ند] که توقع ا ز خد مت پادشاه آنست : که ما جمله درخدمت
# ~~علی شاه به پناه آمد ه ایم ، وخود را در سایه (دولت و) حمایت او اندا
~~خته
# ~~مارا بد ست خصم باید که (باز) ندهد، که زینهاری را اسیر کردن و ماخوذ
# ~~گرد ا نیدن مبا رک نباشد ، و الاخود را فدا خواهیم کرد ، نباید که
~~سلطان را PageV01P376
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_372.png)

# ~~از ما خوف جا ن با شد . چون قضاء اجل در رسیده بود ، این سخن را که
# ~~بخدمت سلطان عرضه میداشتند هیچ مفید نه (می) بود وجمعی ازیشا ن شبها
# ~~بر کوه آزاد که برا بر قصر خوا بگاه سلطان بود برامده بودند و مخفی
~~نشسته
# ~~وقصر خوا بگاه را وراه آن موضع تمام در نظر آو رده ، تا شب سه شنبه
# ~~هفتم ماه صفر سنه سبع وستمائه ، از ان جما عت چهارتن بر بام قصر سلطا ن
# ~~بر امدند وسلطا ن را شهید کردند ، و هم از راهی که بر امده بودند باز
~~رفتند
# ~~و از آب فیروزه کوه که پیش قصر میرود عبره کردند و هم بران (1) بلندای]
# ~~برامدند و فریاد ms358 کردند : که (ای) خصمان ملک ! ما سلطان را کشتیم
~~برخیزید
# ~~وملکث طلب کنید ! وچون روز شد ، شهر درهم شد و سلطا ن را دفن کردند
# ~~هم در قصر ، و بعد ازان بهرات نقل کردند و در گاز رگاه دفن کردند، پسر
# ~~بزرگتر سلطا نرا که بهاء الدین سام بود بتخت نشاندند . واللها علم
~~والصلوة
# ~~علی محمد و آله وسلم .
# العشرون السلطان بهاء الدین سام بن محمود بن محمد سام (4)
# ~~سلطان بها ء الدین سام بن سلطا ن غیاث الدین محمود(بن) محمد سام ، بقدر
# ~~چهارده سا له بود و برادر ش ملکث شمس الدین (محمد) بقد ر ده ساله بود
# ~~و ما در ایشان دختر ملک تا ج الدین تمرانی (3) بود ، وذ و دختر بودنددر
# ~~حرم هم ازین ملکه، چون سلطا ن محمود طاب ثراه شهادت یافت ، بامدا دجمله
# ~~امراء ترکث و غور جمع شد ند و بهاء الد ین سام را بتخت (ملک) فیروز کوه
# ~~بنشا ندند ، و ملکه معزیه (4) که مادر بها* الدین ودیگر فرز ندان غیاث
~~الدین
# ~~(محمود) بود [ند] بند گا ن ترک 17وآرا بر کشتن خصمان ملک اغراء کردند
# ~~و ازان طایفه یکی ملک رکن الدین محمود پسرعلاءالدین محمد بن ابی علی
# ~~بود ا و را شهید کردند ، چنا نچه پیش از ین تحریر یا فته ا ست و ملکث
# ~~قطب الد ین تمرانی را قید کردند وملک (شهاب الدین) علی مادینی را که
# ~~پسر عم سلاطین بود (هم) قید کردند ، و امراءترک وغور(ی) با تفاق پیش
# ~~تخت کمر بستند و بعد از پنج روز چو ن متا بعا ن علی شا ه دید ند : که
~~شهر PageV01P377
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_373.png)

# ~~آرام گرفت و علی شاه محبوس ماند، فتنهآ دیگر ر ا تد بیر کرد ند و مرد
~~بسیا ر
# ~~د ر صند و قها بنشا ندند باسم آنچه (1) خزانه از بیرون (در) شهر می
~~آرند
# ~~( تادر شهر فتنهآ دیگر کنند) یکی از میان اپشا ن که این ms359 اندیشهآ فا سد
~~کرده
# ~~بودند بیامد و باز گفت . صند وقها را بر در شهر بگر فتند ، چهل و پنج
~~مرد
# ~~ازیشان بد ست آمد ، سه تن آن بودند ، که کشند گا ن سلطا ن بودند ، علیه
# ~~الرحمه ، هر سه تن را مثله کرد ند و بکشتند و دوتن را از کوه در اند!
~~ختند
# ~~(و چهل کس را در پای پیل اند اختند) وبغوغا بکشتند عفا الله عن الجمیع
~~. وبعد
# ~~ازان ملکن حسام الدین محمد ابی علی جهان پهلوان، از فیوار وکالیون (2)
# ~~بخدمت آمد، و چون مدت سه ماه از ملک بها ء الدین سام بگذشت سلطان
# ~~علاء الدین اتسز (3) حسین بخد مت سلطان محمد خوارز مشاه بود ، ازخدمت
~~او
# ~~بجهت ضبط ممالک غور مد د طلبید، ملکث خان هر ات ، که اورا در اول عهد
# ~~(دولت) خوا رز مشاه، امین حاجب لقب بود ، واو ترک عجمی (4) بود قا تل
~~محمد
# ~~خرنک ، ازخراسان نا مزد (مدد)[ ملکث ] علاء الدین آتسز (3) [حسین] شد
# ~~ملک خان باحشم خراسان ، بمد د سلطان علاء الدین آتسز عزیمت ضبط
# ~~فیروز کوه کردند ، چون (به) حوالی فیروزکوه رسیدند ، ملوک غور
# ~~و امرا گفتند (5) : که علی شاه را ازحبس بیرون با ید آورد ، و اعزاز
~~تمام
# ~~واجب داشت ، تا با سم او بعضی لشکر خوارزم بموافقت آن (6) حضرت رغبت
# ~~نما یند ، و او نیز چو ن خصم برادر است ، در موافقت این دولت با لشکر
# ~~خرا سان کار زارکند ، علی شاه را مخلص گردانیدند (7) ، و امرا را نامزد
# ~~اطراف شهر کردند ، ملک قطب الدین حسین بن علی بن ابی علی ، و امیر
# ~~عثما ن خرفش (8) و دیگر امرا باحشم نامزد[ سر کوه میدان شدند و امیر
# ~~عثمان مرغنی که سر جا ندار بود با فوجی از حشم نا مزد ] سر کوه آزاد
~~شدند
# ~~و دیگر امراء چون محمد عبد الله، و غوری سلمنی (9) نا مزد دروازة
~~ترائین (10)
# ~~شدند ، روز پنجشنبه تمام روز براطراف شهر و کوه ms360 ها جنگ قایم شد
~~PageV01P378
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_374.png)

# ~~روز جمعه منتصف جمادی الاولی ، سنه سبع و ستماثه شهر را بگرفتند، ودولت
# ~~خاندان محمد سام منقضی شد و امرائیکه نامزد سر(های) کوه بودند بسلامت
# ~~بما ندند (1) وعلی شاه و ملکن حسام الدین محمد بعلی کالیوان، از د
~~رواز3
# ~~ریگ بست بیرون رفتند و هر یک بطرفی عزیمت کردند . حسام الدین به
# ~~کا لیوا ن رفت وعلی شاه بطرف غزنین رفت و سلطا ن علاء الدین آتسز را
~~بتخت
# ~~نشا ندند ، و ملک خان بهرات مراجعت کرد . سلطان بها ء الدین سام، و بر
~~ادر
# ~~و همشیر گان و والدهآ او با خزاین که موجود بود، و عمهآ ایشان ، ملکه
# ~~جلا لی د خترغیاث الدین محمد سام ، که در حبا له ملک علاء الدین بود ،
~~جمله
# ~~را باتا بوت سلطان غیاث الدین محمود ، بطرف خراسان بردند ، و تا بوت
# ~~محمود را در گازر گاه بهرات (به) نهادند ، و اتبا ع وعورات و مخدرات
# ~~و ملکات را بخوارزم نقل کردند ، تا بعهد حادثهآ کفار چین در خوارزم
# ~~بودند ، به نیکو داشت (2) و اعز از .
# روایت چنین کر دند (3) : که چون حاد ثهآ مغل ظاهر شد ، ماد ر محمد
# ~~خوارز مشاه آن هردو شاهزاده را درجیحون خوارزم غرق کرد ، رحمهما الله
# ~~و عفی عنها . ود ود ختر غیاث الدین محمود (تا) بتاریخ این طبقات ، یکی
# ~~در بخار است و یکی در بلخ د ر حبالهآ ملک زادە بلخ پسر الماس حاجب
# ~~بود] علیه الرحمة و السلام .
# الحاد ی و العشرو ن علاء الدین آتسز حسین (4)
# ~~سلطا ن علاء الدین آتسز ، پسر سلطان علاء الا ین (حسین) جها نسوز بود ،
# ~~و معز الدین بزرگ شده بود ، و پیشتر ملا زمت او (بحضرت) غزنین بود
# ~~بخد مت معزالدین . راوی چنین روایت کرد (5) : که وقتی معزالدین را
# ~~عارضهآ قو لنج افتاد ، چنا نچه امید خلق از حیات او منقطع شد (6) ،
~~امراء غور
# ~~درین کار باهم (درسر) اتفاق کر دند ms361 : گه اگر سلطا نرا واقعهآ فوت ،
~~باشد PageV01P379
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_375.png)

# ~~سلطان علاء الدین آتسز را بتخت غزنین بنشانند . حق تعالی از دارو
~~خانهٔ‌
# ~~و اذا مرضت فهویشفین (1) ، شربت صحتی بسلطا ن معز الدین فر ستاد وصحت
# ~~یا فت ، ومنهیان ازین حال و تد بیر بخد مت سلطان انها (2) کردند ، سلطا
~~ن
# ~~فرمود که : علاء الدین را از حضرت غزنین نقل با ید کرد ، نباید که
~~مکروهی
# ~~بوا سطهآ غضب انسا نیت ، بدو واصل شود. علاء الدین بحضرت بامیان رفت
# ~~بنزدیک بنو اعمام خود . و تخت با میان به سلطان بها ءالد ین سام بن
~~سلطا ن
# ~~شمس الدین بن ملک فخرالدین مسعود رسیده بود ، چون آنجا رفت او را
# ~~اعزاز کردند وولایتی از بامیان بدو مفوض فرمود ، بعد ازچندگاه دختراو
~~را
# ~~به پسر مهتر خود [ملک] علاء الدین محمد داد ، چنا نچه بعد ازین در
~~طبقات ملوک
# ~~با میان تحریر یا بد . انشاء الله تعالی .
# چون حوا دث ایام ، بساط مملکت غیاث الدین ومعز الدین در نوشت
# ~~وسلطا ن بها *الدین سام برحمت حق پیوست ، علاء الدین آ تسز . از حضرت
# ~~با میان به جهت [طلب] ملکث غور، وتخت فیر وزکوه ، بخد مت سلطان محمود
# ~~خوارزمشاه رفت ، آنجا اعزاز بسیار یافت ودر باب او اکرام پاد شا هانه
# ~~مبذ ول فرمود ، وامرای خراسان را چون الغخا ن (3) ابی محمد و ملکث
# ~~شمس الدین آتسز ، ومجد الملک وزیر مرو ، با تمام لشکر خراسان بمدد او
# ~~نا مزد (4) فرمود، وروی بضبط ممالکث غور آوردند. سلطان محمود از فیروز-
# ~~کوه ، روی بدیشان نهاد ومصاف ایشان بشکست ، چنا نچه پیش ازین در قلم
# ~~آمده است باز گشت وبسلطا ن محمد خوارز مشاه یبوست تا بعد از [فوت و)
# ~~شهاد ت سلطان محمود ، ملکث خان هرات و آتسزحاجب لشکر های خراسان (5)
# ~~بطرف فیر زکوه بیامدند وعلاء الدین آ تسز را بتخت غور نصب کرد ند
# ~~وباز گشتند ، ملوک غور وامرا او را منقا د شدند ، اما مخالفت ms362 میا ن او
~~و امراء
# ~~غزنین وملکث تاج الدین یلدوز(6) ظا هرشدو موید الملک محمدعبد الله
~~سیستانی PageV01P380
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_376.png)

# ~~وزیر غزنین بود و پادشاه نشان ، با او در حد ود گیلان ومرغ نوله (1)
# ~~مصاف دادند ، لشکر او منهزم شد ، سلطان علاء الدین آتسز (2) پاد شاه
# ~~عا لم وعادل پرور بود ، کتاب مسعودی در فقه محفوظ او بود ، و در تقویت
~~علما
# ~~وتر بیت خا نواد3 اهل علمم جدی بلیغ مینرمرد وهر که را از ا بناء علما
~~مجتهد
# ~~می یافت (به) نظر عا طفت خود ش مخصوص میگردانید . وچون بتخت نشست
# ~~ملکث علاءا لدین (محمد) را ازحصار اشیا ر غرستان (3) مخلص کرد ، و
# ~~بسبب قتل عمر سلیمان باز بقلعهٔ‌ بلروانش (4) باز داشت و مدت چهار سال
~~ملک
# ~~راند تا ملک نصیر الدین حتسین امیرشکار ، از غزنین باز آمد (5) ، د
~~رمیان غور
# ~~با او مصاف کرد ، د ر حد ود جرماس (6) بر میمنهآ سلطان علاء الدین ،
~~ملک
# ~~قطب الدین حسین [بن علی ابی) علی بودر7) وحمله کرد ، برمیسر2 ملک نصیر
~~الدین
# ~~حسین ، (و) لشکر غزنین را بشکست وهزیمتی را تعاقب نمو د (8) ، و ملک
# ~~نصیر الدین (حسین) بر قلب سلطان حمله کرد ، سلطان را نیزه زد ، و ترکی
~~از
# ~~لشکر غزنین سلطا نرا (برسر) گرزی زد ، چنا نچه هردو چشم مبار کش بیرون
# ~~افتاد (9) (و از اسپ در افتاد ، ملک نصیر الدین حسین بر زیرسرسلطان
~~سوار
# ~~با یستا د) ملک قطب الدین از عتمب هزیمتی باز آمد ، و بر ملک نصیر
~~الدین
# ~~حمله کرد و سلطا ن را باز استد (10) وبطرف خطهآ سنگه برد ، و در راه
~~سلطا ن
# ~~برحمت حق پیوست ، و اورا در جوار اسلا ف ملوک خا ندا ن شنسبا نیا ن دفن
# ~~کردند علیه الرحمه . مدت ملک او چهار سال بود (و کسری) وچون او
# ~~در گذ شت، پسر ان او (11) متفرق شدند، ملکث فخر الدین مسعو د به غرستا
~~ن(12)
# ~~آمد به قلعهآ سناخانه (13) و مدتی ms363 آنجا بو د ، و ملک نصدر الدین محمد
# ~~بقلعهآ بندار غرستان (14) بالا رفت ، ومدتی آنجا بود ، وپسر کهتر او
~~جمشید
# ~~نام در حادثهآ کفار مغل بولایت هر یوالرود ، دردر: چشت آب (15) شهادت
~~یافت PageV01P381
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_377.png)

# ~~و آن هر دو پسر بز رگتر وملک خان هرات بر دست بندگان سلطان محمد (1)
# ~~خوار زمشاه شها دت یافتند ( و) بسیار کوشیدند چون تقدیر نبود
# ~~هیچکد ام بپاد شاهی نرسیدند ، حق تعالی پاد شاه مسلمانان را سا لهای
~~بسیار
# ~~باقی و پا ینده داراد (2) . (والله الباقی والدایم).
# الثا نی والعشر ون السلطان علا ءالدین محمد (بن)ابی علی
### | ختم الملوک (3)
# ~~پیش ازین بچند موضع ذکر او رفته است ، اورا دراول عهد ملکث ضیاءالدین
# ~~در غور (4) گفتند ی ، وچون بعد از سلطان غیاث الدین محمد سام ، بتخت
# ~~فیروز کوه بنشست لقب او ملک علا ء الدین شد ، وچون درین کرت (5)
# ~~ملک نصیر الدین حسین سلطا ن علاء الدین (آتسز) را شهید کرد ، فیروز کوه
# ~~( و مما لک غور) در ضبط امر اء اشکرغز نین وغور آمد ، باتفاق ملک
# ~~حسامالدین حسین عبد الملک سر زراد(6) را بفیر وز کوه بنشا ندند و قلعهآ
~~فیروز کوه
# ~~را عمارت کرده ودر میان شهرو کوه ، حصار بر کوشک (7) را در بند آهنین
# ~~نهادندو باره کشیدند و مقا تله درمیان نهادند ، و ملک علا ء الدین را
~~ازحصار
# ~~اشیا ر بیرون آوردند ، و بطرف غزنین بردند ، و این حواد ث در سنه
# ~~عشر و یا احد ی عشر و ستمائه بود .
# چون ملک علا 6 الدین بغزنین رسید ، سلطان تا ج الدین یلدوز علیه الرحمه
# ~~او را اعز از وافر کرد ، و فرمان داد : تاچتر سلطان معز الدین از سر
~~روضهٔ‌
# ~~او بر گرفتند ، و بر سر او نهادند ، واو را اسم سلطانی داد ، و بحضرت
# ~~فیر و ز کوه فرستاد ، چون به غور باز آمد ، مدت یکسال و چیزی ملک راند
# ~~وخطبه وسکه بنا م اوشد ، ولقب سلطانی (8) در خطبه ms364 اطلاق کردند . سلطا ن
# ~~محمد خوارزمشاه ، عهد نامه یی که در نیشا پور از وی ستده بود ، که هر
~~گز
# ~~بر ویتیغ (9) نکشد ، به نزد یک او فر ستاد ، در شهور سنه اثنی عشر
~~وستمائه PageV01P382
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_378.png)

### | غوریأن
# ~~سلطان علاء الدین محمد شهر فیروز کوه را به معتمدان سلطان خوارزمشاه
~~(1)
# ~~تسلیم کرد ، و او را بخوارزم بردند ، و اعزاز واکرام بسیار فرمود [ند]
# ~~و بنزد یکث ملکه جلالی که در حبالهٔ‌ او بود ، ودختر سلطان غیاث الدین
# ~~محمد سام منزل کرد ، و مدتی در خوارزم با هم بودند ، چون قضاء اجل
# ~~در رسیده برحمت حق پیوسته (2) ، ودرعهد امارت ومملکت خود معتمدان
# ~~فرستاده بود ، و در جوار شیخ با یزید (3) بسطامی علیه الرحمه موضعی
# ~~حاصل کرده و مر قد خود را معین گردانید ه ، چون برحمت حق پیوست
# ~~وصیت کرد : تا اورا از خوارزم (به بسطام) نقل کردند (4) چون
# ~~بوصیت اورا بطرف بسطام آوردند ، خاد م خانقاه بسطام در شب (5)
# ~~شیخ با یزید (6) را در خواب (7) دید که فرمود : که فردا مسا فر و
~~مهمانی
# ~~میرسد ، با ید که شرایط استقبال بجای آری!
# خا دم خا نقاه با مداد از بسطام بیرون آمد، بقد ر یک پا س از روز
# ~~از طرف خوارزم محفهٔ‌ سلطان علاء الدین محمد برسید ، باعزاز او را در
# ~~بسطام آوردند و د فن کردند ، و ملوک غور و سلاطین شنسبی بر انقراض
# ~~ملک او ختم شد ند .
# رحمة الله علیهم اجمعین و ادام دولة السلطانیة الناصریة المحمودیه (8) .

PageV01P383

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_379.png)

# لطبقة ا لثا منة عشر
### | (فی ذکر)
# السلاطین الشنسبیه (1) بطخا رستان و[با میا ن]
# ~~الحمد لله الذی اعز عبا ده با لاحسا ن ، وعمر بلاده با لفضل والامتنان
~~، وشرف
# ~~بملوکث الدین دیار طخارستان ، و الصلوات (2) علی محمد ا لمبعوث من
# ~~اث ف (3) بطن عد نا ن ، والصلوات (والسلام) علی آله واصحابه ساد ات (4)
# ~~اهل الایمان ، و سلم تسلیما کثیرا.
# (1 ما بعد) چنین گو ید : کمترین بند ms365 گان درگاه ربانی منها ج سراج
# ~~جوزجا نی (5) ، که چون حق تعالی ، از دودمان شنسبانیان که ملوک جبال
~~غور
# ~~بودند ، سلاطین بزرگ در رسانید وچند (گاه) مملکت (را) از دیار عجم
# ~~وهند [وستان] در قبضهٔ‌ تصرف و فرمان ایشا ن آورد ، یکی ازان مملکت
# ~~طخارستان وجبال با میان بود، که به همه اوقات قدیم الدهر ، باز ملوک آن
~~زمین
# ~~به عظمت مکان وکثرت اموال وخزاین ووفور معادن ودفاین معروف وموصوف
# ~~بو ده اند ودر بعضی از اوقات (6) ، ملوک عجم را چنا نچه قباد و فیر
~~وزرا(7)
# ~~مقهور کرده اند، و آن د یا ربمعادن زرو نقره و لعل وبلور و بیجاده (8)
~~و غیر آن
# ~~در اقص مما لک دنیا معروف[و موصوف بوده ] است . چون آ فتاب دولت
# ~~ملوک وسلاطین غوراز مشارق اعلی طالع شد ، وسلطان علاءالدین حسین
# ~~جها نسوز از انتقام اهل غزنین فارغ گشت، روی بفتوح آند یا رنهاد (9)، و
~~برادر
# ~~مهتر خود ملک فخرالدین مسعودرا علیه الرحمه دران مملکت بعد از
# ~~فتح نصب کرد ، وازو ی اولاد کبار و ملوک کرام در رسیدند ، آثار عدل
# ~~و احسان وصیت بذل و امتنان ایشان، در تمام ربع مسکون نشرشد . رحمهم
~~الله
# ~~علیهم اجمعین .

PageV01P384

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_380.png)

### | غوریای
# الاول ااملک فخر الدین مسعود (بن) الحسین (() الشنسبی
# ملک فخرالد ین مسعود بن حسین» از شش برادر دیگرمهتر بود ،و مادر او
# ~~ترک (2) بو د ، و اوپاد شاه بس بزر گ بود . چون از مادر سلا طین نبود
# ~~او را بتخت ممالک غور جای نداده بودند (3) ، بسبب آنچه (4) پنج (5)
# ~~برادر هم از پدر وهم از ما در شنسبانی بودند ، و ملک الجبال محمد که به
# ~~غزنین شهادت یافت ، از زن دیگر بود ، که خادمهآ مادر سلاطین بود ، و
~~ملکث
# ~~فخرالدین مسعود از کنیزک ترک بود ، چنا نچه تقریر یا فت .
# چون علاء الدین از انتقام اهل غزنین وخراب کرد ن قصر هاء بست ، که
# ~~مقام آل (6) محمود بود فارغشد، از غور لشکر مهیا کرد، ms366 وبطرف بلاد طخا
~~رستان
# ~~رفت ، و در فتح آن بلاد وقلاع ، جلادت بسیارنمود ، و امراء غور دران
# ~~لشکر چندان شجاعت ومیاززت نمو د ند ، که اگر رستم د ستان حا ضر بود ی
# ~~داستان مردی ایشان خواندی ، و چون آن بلاد مسلم شد ، ملک فخر الدین
# ~~مسعو د را بتخت با میان بنشا ندند و بد وسپردند ، و چون ملکث فخرالد ین
# ~~بدان (7) تخت بنشست ، اطراف بلا د و مما لک جبا ل شغنا ن وطخار ستان
# ~~تا به درو از وبلور(8) ، و اطراف تر کستان تا حد وخش (9) و بد خشان،
~~همه
# ~~در ضبط آمد ، وملک فخرالد ین را فرزند ان شایسته در رسیدند، وچون
# ~~قماج از بلخ و یلدوز ازهرات، که بندگان سنجر (ی) بودند ، قصد ازعاج
~~سلطان
# ~~غیاث الدین کردند ، تا فیر وز کوه را ضبط کنند، د ولت غیا ثیه هذوز در
~~اول
# ~~طلوع بود [که ] ملک فخر الدین ایشانرا مدد کرد، بدان شرط : که هرچه
~~PageV01P385
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_381.png)

# ~~از خرا سان با شد ایشانرا ، و هرچه از حد غور باشد ملکث فخرالدین را .
# چو ن سلطا ن غیاث الدین را حق تعا لی نصرت بخشید و یلد وز کشته شد
# ~~و سر یلد وز را بنزدیک عمخو د ، ملک فخرالدین فرستاد ، و لشکراو نزدیکث
# ~~رسید ه بود ، سلطان غیاث الدین در عقب او بیامد ، ملک فخرالد ین منهزم
~~شد
# ~~سلطان غیاث الدین اورا د ریافت و باز گردانید وبه لشکر گاه خود برد ،
~~وبتخت
# ~~بنشاند وغیاث الدین و معز الدین هردو در پیش تخت اوکمر بستند ، و
# ~~بخد مت با یستادند (1) .
# راویان چنین تقریر کرد ند : که ملکث فخر الدین در غضب شد، هردو را
# ~~جفا گفت : که شما (تمسخر میکنید، لفظش این بود، که شما رو سپی بچگان)
~~(2)
# ~~بر من میخندید رحمة اللهعلمیهم [اجمعین] . این لفظ بجهت آن آورده شد ،
~~تا
# ~~نا ظران وخوانند گان را صفا ت حمید ف آن پاد شاهان (3) معلوم شود ms367 ، که
~~رحم
# ~~وشفقت وحرمت و تعظیم عم خود ، تاچهاند ازه محافظت فرموده اند (4) وجفای
# ~~اورا چه ما یه تحمل کرده اند؟ (5) هر دو سلطا (نا) ن چون از بارفارغ
~~شدند
# ~~استعداد مرا جعت عم خود مهیا گردا نیدند ، و جمله امراء وبند گان اورا
~~تشریف
# ~~دادند و با زگرد انید ند . ملکک فخر الدین بطرف بامیان بازگشت ،
~~آنجاقوت
# ~~تمام گرفت و مدام ملوک غور وسلا طین او را خد مت کردندی، وحالش
# ~~در پا دشاهی به آخر رسید ، مدت ها ملک راند و درگذشت ، و اورا چند پسر
# ~~شایسته بود ، سلطان شمس الدین مهتر بود ، و ملک تاج الدین زنگی ، و
# ~~ملکث حسام الدین علی .حق تعالی برهمه رحمت کناد ، و همه را غریق مغفرت
# ~~خود گرد اناد ، بحق محمد و آله اجمعین .
# الشا نی (6) السلطان شمس الدین محسد بن مسعود (7)
# ~~چون ملکث فخرالدین مسعود با میان ، برخمت حق پیوست ، پسر مهتر او
# ~~سلطان شمس الدین محمد بود ، اورا بر تخت با میان (به) نشاندند ، وخواهر
# ~~سلطا ن غیا ث الد ین ومعزا لدین در حبالهآ او بود ، که لقب اوحره جلالی
~~بود PageV01P386
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_382.png)

### | غوریان
# ~~و از هر د و سلطان مهتر بود ، وما در سلطان بهاء الدین سام بن محمد
# ~~بود ، چون سلطان شمس الدین بتخت با میان بوصیت پدر واتفاق امراء بنشست
# ~~سلطا ن غیاثالدین او را تشریف فرستاد، و اعزاز وافرواجب داشت، ممالک
# ~~طخارستان تمام در ضبط او آمد (1) ، وبعد ازان شهر بلخ وچغانیان و وخش
# ~~و جروم (2) و بد خشان و جبال شغنا ن (3) د ر تصرف او آمد ، بهر طرف
# ~~لشکر کشید ، وبر جملهآ آن بلاد نافذ امر شد ود ر سالی که سلا طین غور
# ~~و غزنین ، بد فع سلطان شاه خوار ز می بولایت رود بار مرو لشکر کشید ند
# ~~سلطا ن شمس الدین (محمد) بفرما ن سلطا (نا) ن ، لشکر با میان وطخار
~~ستانن
# ~~بخد مت ایشان آورد ، و چون سلطا ms368 نشاه منهزم شد ، ملک بها * الدین طغرل
# ~~هرات که بند سنجر بود ، و از هرات منهزم به سلطا نشاه پیوسته بود ، د
~~رین
# ~~مصاف بد ست لشکر بامدان افتاد ، اورا بکشتند و سر او رخد مت سلطان
# ~~غیاث الدین آو ردند ، سلطان غیاث الدین را عظیم موافق افتاد دفع او (و)
# ~~درین روز لقب شمس الد ین سلطان شد وچتر سیاه یافت ، و پیش ازین پدرش
# ~~ملک فخر الدین چترر؛) نداشت، وخطاب او شمس الدین بود، چون چتر یافت
# ~~سلطان خطا ب شد ، و از غیاث الدین ومعزالد ین ، که پسران عم او بودند
# ~~اعزاز بسیار یا فت ، وحق تعالی اورا فرز ندان شایسته داد ، وشش پسر
~~کرامت
# ~~کرد (و مد تها ملک طخارستان در ضبط بندگان او بماند ، و علمای بزرگ
# ~~را تربیت کرد) ودر ممالک او سکونت ساختند (5) ، وبا رعایا عدل و
# ~~احسان ورزید (6) ، ود ر نیکونا می برحمت حق پیو ست ، و بعد ازو ملک
# ~~بسلطان بها* الد ین سام رسید.
# اثثالث السلطان بهاء الدین سام (محمد) (7)
# ~~سلطان بها ءالدین سام پاد شاه بزرگ بود وعادل وعالم پرور وعد ل گستر و
# ~~در عهد اواتفاق علما ء عالم بود، که هیچ پاد شاه مسلما نی ازوعالم پرور
~~تر نبود PageV01P387
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_383.png)

# ~~بدان سبب که مجالست و مکالمت (1) و مذاکرا ت او با علممای فرق (2)
# ~~بود ، و او از هر دو طرف شنسبانی بود ، ومادر او حره جلا لی د ختر
# ~~سلطان بهاء الدین [سام ] خواهر مهتر هرد و سلطانان [ رحمهم الله] بود .
# ~~قاضی تاج الدین زوزنی که ملکث الکلام عصر خود بود ، در میان سرای او
# ~~عقد تذ کیر (3) کرد ، در اثناء دعای سلطان گفت : چه جلوه گری کنم
# ~~عروس ملکی را که روی سلطنتش دو خال (4) باشد ، یکی غیاث الدین
# ~~و دوم معز الد ین رحمهم الله علیهما .
# فی الجمله حسن اعتقاد (5) آن پاد شاه، درحق علماء اسلاء ،ز یادت ازان بود
~~که
# ~~در دایرهآ تحر ms369 یر گنجد . علا مة الد نیا فخرالدین (محمد)رازی رحمه
~~الله، رسالهآ
# ~~بهائیه با سم او تأ لیف کرد [هاست ] ومدتها در ظل (رأفت و) حمایت او
~~بود
# ~~و شیخ الاسلام ملک العلماء جلا ل الدین ورسل (6) رحمة الله علیه در عهد
~~او
# ~~بمنصب شیخ الا سلا می خطهٔ‌ بلخ رسید . مولانا افصح العجم اعجوبة
~~الزمان
# ~~سراج (الدین) منهاج را رحمه الله، از حضرت فیروز کوه در سر طلب کرد
# ~~و انگشترین [نگین] فیر وزه نقش سام بران ثبت کرده. بنزدیک مولانا
~~فرستاد
# ~~و مولانا را با عزاز (تمام) طلب کرد، وکا تباین ذکر منهاج سر اج اصلح
~~الله حاله
# ~~د رینوقت درسن سه سالگی بود ، مولانا رحمة الله علیه را چون استد عاء
~~سلطان
# ~~بها ء الدین (سام) طاب ثراه (متواتر و متعاقب گشت ، وسبب آن بود ، که
# ~~مو لانا طاب مرقده) در عهد ملک شمس الدین از غزنین بطرف با میان رفت
# ~~و دران وقت بهاء الدین سام ولایت بلوران (7) داشت ، خدمت مولانا را
# ~~در یا فت، و امکان نگاهداشت و اعز از مولانا بنمود (8) وکلمات روح
~~افزای
# ~~و مذاکرهٔ‌ دل کشای او دیده وشنیده بود ، و ذوق آن در طبیعت پادشاهی(9)
# ~~با قی مانده ، میخواست تا از ما یدهٔ‌ (نعمت) کلام مولانا نور الله
~~مرقد ه PageV01P388
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_384.png)

# ~~نصیب تمام گیرد . چون بتخت با میان رسید ، کرات ومرات مولانا را طلب
# ~~فرمود ، و تفویض جمله مناصب شرعی را تکفل (1) فرمود ه ، وانگشتری
# ~~خاصه (2) بفر ستاد . مولانا علیه الرحمه از حضرت فیروز کوه بی اجا زت
# ~~سلطا ن غیاث الدین بحضرت بامیا ن رفت و چون بد انجانب رسید ، اعزاز
~~بسیار
# ~~یافت ، و کل مناصب آن مملکت : چون قضاء مما لکث و انقطاع د عاوی
# ~~حشم منصور وخطا بت (3) ممالک واحتساب باکل امور شرعی ، و دو مد رسه
# ~~با قطا ع وانعام وا فر بمولانا مفوض فرمود ، و مثال آن جمله مناصب بخط
# ~~صاحب (که) وزیر مملکت با میان ms370 بود ، تا بدین تاریخ ، که طبقات (با سم)
# ~~هما یون سلطا ن معظم ناصرالدین (4) ، خلد الله ملکه وسلطا نه در قلم
~~آمد ، در
# ~~خریطهٔ‌ امثلهٔ‌ داعی است ، وعلم ودستار تشریف هم موجود ، رحمة الله
~~علیهم
# ~~اجمعین . این معنی بجهت حکایت از حسن اعتقاد آن پادشاه د یندار در قلم
# ~~آمد ، فی الجمله بزرگ یاد شا هی بود ، مملکت او عرض وبسط گرفت، تمام
# ~~(ممالک) طخارستان و مضافات آن ، و ممالک دیگر چنانچه از شرق تا حد
# ~~کشمیر، وغربی تا حد ترمذ و بلخ وشمالی تا حد کاشغر ، و جنوبی تاحد غور
# ~~وغرستان (5) جمله خطبه وسکه باسم او شد ، وجمله ملوک و امراء (غزنین از
# ~~غوری و ترک) هرسه مما لک راچنا نچه غو ر وغزنین و با میان ، بعد از
~~هردو
# ~~(سلطا نا ن) نظر بروی بود . چون سلطان غازی معزالدنیا والدین محمد سام
# ~~شها دت یا فت ، ملوک و امر اء غور وغزنین و ترک (6) ، باتفاق اورا طلب
# ~~کردند ، سلطان بهاء الدین (محمد) سام از با میان عز یمت غزنین کرد ، و
~~بران
# ~~سمت با لشکر روان شد ، چون بخطهٔ‌ گیلان (7) رسید ، عارضهآ شکم اورا
~~ظاهر
# ~~گشت (8) . بعد از شهادت سلطان رغازی) معزالدین ، به نوزده روز برحمت
# ~~حق پیوست ، ومدت ملک او چهارده (9) سال بود .

PageV01P389

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_385.png)

# الرابع السلطان جلال الدین (علی بن سام) (1)
# ~~چون سلطا ن غازی معز الدین شهادت یافت، و سلطان بهاء الدین [در راه]
# ~~برحمت حق پیوست ، وارثان ملک دو فریق ما ندند ، از تخمهآ شنسبا نیان
# ~~یک فریق سلاطین با میان ودیگر سلاطین فیروز کوه . چون مرقد سلطان
# ~~غازی از دمیک [2] روان کردند ، تر کا ن [بندگا ن سلطان ازملوک] و امراء
# ~~بزرگ مر قد وخزانهآ (وافر) وکار خانه (ها) از دست امراء غزنین بیرون
# ~~کردند ، و امراء غوری را که در لشکر هند وستان بودند ، میل بجانب پسران
# ~~سلطان بها ءالدین بود ، و امراء ترک را میل طرف سلطان غیاث الدین
~~محمودبن
# ~~محمد ms371 سام بود ، که برادر زادە سلطان معز الدین بود ، و امراء غور آنکه
~~در
# ~~غزنین بود ند ، چون سیه سالار خروش (3) و سلیما ن شیش (4) وجز ایشان
# ~~بخد مت علاء الدین وجلال الدین مکتوبات نبشتند و ایشا ن را استد عا
~~کردند
# ~~و ایشان بغزنین آمدند ، چنا نچه بعد ازین به تحریر پیوندد ، در طبقه
~~سلا طین
# ~~غزنین ، و جلا ل الدین چون بر ادر را به (تخت) غزنین بنشا ند، خود
~~بازگشت
# ~~و بتخت با میا ن بنشست . راوی ثقه چنین روایت کند(5) : که خزانهٔ‌
~~غزنین
# ~~قسمت کردند ، قسم جلا ل الدین دویست و پنجاه (حمل) شترزرعین و مر صعینه
# ~~آمد، که آن زر وسیم با خود، به با میا ن آورد (6) ، و کرت دیگر لشکر
~~کشید
# ~~بطرف غزنین ، و لشکر غور (ی) و غزوبیغو (7) از اطراف ممالکث چون (8)
# ~~جمع کرد بغز نین آمد و گرفتار شد ، و باز مخلص گشت ، و ببامیان رفت
# ~~و عم او سلطا ن علاء الدین درغیبت ایشان، تخت با میا ن گر فته بود،
~~جلال الدین
# ~~باز گشت با اند ک مردی به مغا فصه (9) ، سحر گاهی بر عمزد وعم را بگرفت
~~PageV01P390
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_386.png)

# ~~و شهید کرد صا حب را که وز یر پد رش بود پوست کشید، و ملک را ضبط
# ~~کرو ، و مدت هفت سال ملک راند، تا سلطان محمد خو ارز مشاه ، از لب
# ~~آب جورکش (1) عبره کرد ، و نا گاه بروی زد ، و اورا بد ست آورد
# ~~و تمام آن خزاین که از غزنین آورده بود ، وخزاین با میان با آن بر گرفت
# ~~و جلا ل الدین را شهید کرد و باز گشت ، و جلا ل الدین پادشاه بزرگ بود
# ~~و زاهد [بود ] و در غا یت شجا عت و جلا دت و مبا رزت ، چنا نچه در مد ت
# ~~عمر او هیچ مسکر بد ها ن مبارک او نرسیده بود ، وبند جامهآ او بهیچ
~~حرام
# ~~کشاذه نگشته بود ms372 (2) ، و در رجولیت بحدی بود : که هیچ پادشاه زادهآ
# ~~شنسبا نیان بقوت و د لاوری و سلا ح او نبود ، ود و تیر بیک شست (از مید
~~ان
# ~~جنگ)انداختی (وهر دو تیر خطا نگشتی) و هیچ (صید و) خصم از (زخم)
# ~~تیر او نجستی ، و در وقتی که تر کان غزنین او را تعاقب کردند ، در هزار
# ~~د رخت (3) غزنین ، یک تیر بر تنهآ د رختی زده بود، و تر از وکرده (4)،
~~هر ترک
# ~~مبارز که بدان درخت رسید خدمت کرد (و) باز گشت (و آن تیر زیارت گاهی
# ~~گشت) و با این همه جلادت حلیم وکریم (و غریب نواز و علماء دوست
# ~~وفقیر پرور) بود، اما رجولیت با تقدیر بسنده نبا شد . چون وقت آمد در
~~گذشت
# ~~(حق تعالی پادشاه مسلمانان ناصرالد نیا والدین را پایند ه دار اد بمحمد
~~وآله
# ~~اجمعین) و السلام علی من اتبع الهدی .
# الخا مس السلطان علاء الدین مسعود بن شمس الدین
# محمد (ر حمة الله علیه)
# ~~علاء الدین مسعود ، در وقتی که پسران سلطان بهاء الدین سام ، چنانچه
# ~~علاء الدین و جلال الدین هرد و بغزنین گر فتار شدند، او بتخت با میا ن
~~ینشست PageV01P391
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_387.png)

### | غفموریانن
# ~~و دختر ملکشاه وخش (1) ، که د رحکم برادر او سلطان بهاء الدین
# ~~سام بود ، در حکم خود آورد ، وزارت به صاحب با میان ارزانی داشت و
# ~~میما اکن طخارستان د ر ضبط خود آورد ، چون جلال الدین از غز نین
# ~~مخلص شد روی بطرف با میان آورد ، ودر حصار کنارنک (2) یکی از علماء
# ~~ربانی بود صاحب کرامات ، او را امام شمس الدین ارشد گفتندی
# ~~جلا ل الدین برای تفاول (3) وتبرکث بزیارت او آمد ، و او عا لمی بود
~~ربانی
# ~~و بعد از تحصیل کل علوم شرعی از دنیا اعراض کرد ه(بود) و بعبا دت
# ~~حق تعا لی مشغول گشته ، وروی بدرگاه خدای عز و جل آورد ه ، وصاحب کشف
# ~~و کرامات شده ، و چون جلال ms373 الدین (4) اورا زیا رت کرد ، و از باطن
# ~~مبارک او استمدا د نمود، فرمود : که جلال! (ه) تخت با میان [را) بگیر!
# ~~و لیکن زینهار (تا)عم خود را نکشی ، که بازت کشند . سلطان جلال الدین
# ~~زیا رت او کرد و بازگشت ، چندانچه پشت بگردانید، بر زبان امام ربا نی
# ~~رفت : که بیچاره جلا ل الدین عم را بکشد (و) او را (هم) بکشند ، وعا
~~قبت
# ~~همچنان شد، که بر لفظ آن یگانهآ روزگار (6) رفته بود ، جلا ل الدین
~~ازانجا
# ~~که بود ، سحرگا هی برعم زد ، اورا بگرفت و بکشت ، وصاحب را
# ~~[که و زیر بود ) پوست کشید ، چنا نچه پیش ازین تحریر یا فته است
# ~~[ رحمهم الله اجمعین).

PageV01P392

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_388.png)

# الطیقةا لتا سحة عر
# فی ذکر سلا طین الغز نین (1) من الشنسبا نیه
# ~~الحمد لله الذی نصر الدین وقهر المشر کین ، وجعل حضرة غزنة دار
~~السلاطین (2)
# ~~و اید هم با لظفر والنصرة علی المشر کین و علی کسر اصنام الهند و قهر
~~العناة
# ~~من المتمردین (3) . والصلوات (4) علی محمد خاتم النبیین ، والسلام
# ~~علی آله واصحا به اجمعین .
# اما بعد : :چنین گوید داعی ضعیف محتاج ، منهاج سراج عصمه الله تعالی
# ~~عن ا لاعوجاج : که این طبقه مقصور (5) است ، بر ذکر سلاطین شنسبانی که
# ~~تخت حضرت غزنین ، بشکوه ایشان زیب گرفت ، وممالک هند وخراسان (6)
# ~~متفاخر بدولت ایشان گشت (7) ، واول ایشان از دود ما ن شنسبی (8)
# ~~سلطان سیف الدین سوری بوذ ، و بعد ازان سلطان غیاث الد ین حسین غزنین
# ~~گرفت (9) اما ملکداری نکرد ، وبعد ازان سلطان معز الدین محمد سام بگرفت
# ~~و بگذ شت و آن ملکث به بند خود (سلطان) تا ج الدین یلد وز (10) سپرد
# ~~و بر وی ختم شد (رحمة الله علیهم اجمعین) .
# الاول ااسلطان سیف الدین سوری (19)
# ~~سلطان سیف الدین سوری ، پادشاه بزرکث بود، واز شجاعت و جلادت ومروت
# ~~و عد ل و احسان، ومنظر بهی وفر شهی نصیبی د اشت (12) ، واول
# ~~کسی که ازین دودمان بر وی اسم ms374 سلطا ن اطلاق کرد ند او بود ، چون
~~خبرحادثهآ
# ~~برادر بزرگ او ملک الجبال بدو رسانیدند (13) ، روی با نتقام سلطان بهر
~~امشاه
# ~~آورد ، و از مما لک غور لشکر بسیار مستعد گردانید ، وروی بغز نین نها د
# ~~(وبهر امشاه را بشکست) وغزنین [را] بگرفت ، وبهر امشاه از پیش او منهزم
# ~~شد وبطرف هند وستان رفت ، وسلطان سوری بتخت غزنین بنشست، ومما لک غور
# ~~را به برادر خود ، سلطان بهاء الدین که پدرغیاث الدین ، ومعزالدین بود
~~بسپرد PageV01P393
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_389.png)

### | غوریان
# ~~و چون غزنین د ر ضبط آورد ، جمله امراء حشم ومعارف غزنین واطراف
# ~~او را انقیاد نمودند ، و او درحق آن طوایف انعام وافر نمود ، چنانچه
# ~~حشم رعا یا [ی] بهر امشاهی مستغرق ایادی او گشتند. چون فصل زمستان
# ~~درامد ، حشمهای غو ررا اجازت فر مود ، تا بطرف دیا رخود [رفتند] مرا
~~جغت
# ~~کردند ، و حاشیه وحشم وکار داران بهر امشاهی را با خود نگاهدا شت ، و
# ~~بر ایشان اعتماد نمود ، و سلطان و وزیر او سید مجدالدین موسوی وتنی چند
# ~~( معد ود ) از خدم قدیم عهد با اوبما ندند ، باقی بردر گاه و در ولایت
~~، جمله
# ~~حشم (1) غزنین بود ، چون شدت برف و سرما کثرت پذیرفت (2) ، و
# ~~راههای [درها وبرها ی] غور از بسیاری برف مسدود گشت ، و اهل غزنین را
# ~~وقوفی افتاد : که از جا نب غور ، وصول حشم و مدد بطرف غزنین ممکن نگردد
# ~~در خفیه بخد مت بهر امشاهی ، اهل غزنین نبشتند و ارسال کردند (3) ، که
~~در
# ~~همه (شهر) غزنین و اطراف ، از لشکرغور با سلطان سوری تنی چند معد ود
# ~~بیش نمانده اند ، باقی جملهآ خد م آل محمو دی (4) اند ، فرصت را مجال
# ~~نباید داد (5) وعزیمت غزنین مصمم گرد انید (6) . سلطان بهر امشاه برحکم
# ~~(آن) مکتوبات و استد عا مغافصه از (طرف) هند وستان بغزنین آمد ، وبر
# ~~سلطان سوری زد ، سوری با خواص خود که ازغور بود ند ، و با و زیر
# ~~سید مجد الدین ms375 (موسوی) بیرون شده وراه غور گرفت ، سوار (ان)
# ~~بهر امشاهی اورا تعاقب نمود نا تا (د ر) حدود سنگ سور اح اورا در یا
~~فتند
# ~~سلطا ن سوری با تنی چند معد ود که بود ، با سوار (ان) بهر امشا هی (به)
# ~~جنگ پیوست ، تا ممکن بود ، سوار قتال میکرد ، چون پیا ده شد ، پناه
~~بکوه
# ~~برد ، او و وزیروخواص او تا تیر درکیش (7) داشتند ، هیچکس را مجال
# ~~(آن) نبود : که پیرا من او گشتی . چون در تیر کش اوتیر نماند (8)، او
~~را
# ~~بعهد و دست را ست بگر فتند و بدست آورد ند ، چون بد ر شهر غزنین رسید
# ~~دو اشتر بیاوردند (بر) یکی سلطان سوری (را) بر نشاندند ، و یکی
~~PageV01P394
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_390.png)

# ~~وزیر او[را] سید مجدالدین (موسوی) را گرد شهرغزنین تشهیر کردند ، و از
# ~~بالای خانه خاکستر وخا [شا ] ک ونجاست د ر سرمبارک ایشان (مبر یختند)
# ~~تا بسر پل طاق غزنین رسید ند (1) ، سلطان سوری و وزیر (او) سید مجدا
~~لدین
# ~~موسوی هرد ورا صلب کردند (2) و از پل بیا ویختند ( وچنین ظلمی وفضیحتی)
# ~~بران پاد شاه خوبروی ستوده سیرت عادل وشجا ع بکردند ، حق تعالی سلطان
# ~~علاء الدین حسین (جها نسوز) را که برادر. سلطان سوری بود ، نصرت
# ~~بخشید ، تا آن حرکت وفضیحت را ا نتقام کرد ، چنا نچه پیش ازین
# ~~تحریر یا فته ا ست .
# ~~الثانی السلطان المعظم معزالدنیا ابوالمظفر محمد (بن) سا م
# قسیم ا میر المو منین (3)
# ثقات [ تغمد هم الله برحمة ] چنین روایت کرده اند : که چون سلطان
# ~~علا ء الدین حسین جها نسوز از دنیا نقل کرد ، و سلطان سیف الدین پسرش
~~بتخت
# ~~غور بنشست ، هر دو سلطا(نا) ن غیاث الدین و معز الدین را که در قلعهٔ‌
# ~~وجیر ستان محبوس بودند مخلص فرمود ، چنا نچه در ذکر سلطان غیاث الدین
# ~~تقریر یا فته است . سلطا ن غیاث الدین در حضرت فیروز کوه آرام گرفت
# ~~بخد مت سلطان سیف الدین ، وسلطان ms376 معز الدین بخد مت عم خود ملکث
# ~~فخر الدین مسعود حسین بامیا نی ببا میان رفت (4) . چون سلطان غیاث
~~الدین
# ~~بملک غور نشست بعد از حادثهٔ‌ سیف الدین ، و این خبر ببا میان رسید ،
~~ملک
# ~~فخر الدین روی بجانب معز الدین کرد : که برادرت کاری کرد ، تو چون
# ~~خواهی کرد ؟ بر خود نخواهی (5) جنبید ، معز الدین روی پیش عم بر زمین
# ~~نهاد و از بارگاه بیرون آمد و بطرف حضرت فیروز کوه هم ازانجا(که بود)
~~روان
# ~~شد . چون بخد مت غیاث الدین برسید سرجا ندار شد ، و پسن بخد مت با
~~یستاد PageV01P395
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_391.png)

# ~~چنا نچه پیش ازین تحریر یا فته است ، یکسالی خدمت (برادر) کرد
# ~~مگر بچیزی خاطر مبارکش منقسم گشت (1) (و) بطرف سجستان رفت
# ~~بنزدیک ملک شمسر الدبن سحستانی : ویک زمستان آتجا بود ، سلطان
# ~~غیاث الدین معارف فرستاد ، و اورا باز آورد ، و ولایت [و] قصر کجوران
# ~~(و استیه) بد و تفو یضن کرد (2) ، وچون بلاد گرمسیر تما م د رضبط آمد
~~(3)
# ~~شهر تکینا باد (4) که از اعاظم بلاد گرمسیر بود ، حوالهآ او فرمود ، و
~~این
# ~~تکینا باد موضعی است ، که سبب بر افتادن آل محمود سبکتگین بمنازعت
# ~~و ضبط آن شهر بود ه است بد ست سلاطین غور (5) رحمهم الله ، و سلطا ن
# ~~غازی علاء الدین ر باعی گفت (6) و نزد یک خسر و ملکن (7) بن بهر امشاه
# # فرستاد : %~% رباعی
# اول پدرت نهاد کین را بنیاد %~% تا خلق جهان جمله به بید اد افتاد
# هان تا ند هی ز بهر یکث تکنا باد %~% سر تا سر ملک آل محمود بباد
# ~~رحمهم الله السلاطین من الطرفین . چون سلطان معز الدین ملمکث تکنا باد
~~(8)
# ~~شد ، لشکر امراء غز ر(9) ، که از پیش لشکر خطا هزیمت شده ، بطرف
# ~~غزنین آمده بود ند و مملکت غزنین دوازده سال از د ست خسرو شاه و خسرو-
# ~~ملک بیرون کرده ، و د رضبط آورده (سلطان معز الدین از تکینا باد بطرف
# ~~غزنین مدام میتاخت ms377 وبر) (10) غزمیزد، وآن بلاد را زحمت میدادتاد رشهور
# ~~سنه تسع وستین وخمسمائه غزنین را سلطان غیاث الذین فتح کرد ، سلطان
# ~~معز الدین را بر تخت غزنین بنشاند و بغور بازگشت چنا نچه پیش ازین
# ~~تحریر یا فته است .
# چون سلطان معز الدین اطراف غزنین در ضبط آورد ، دوم سال (این در
# ~~شهور) سنه سبعین وخمسمائه گردیز فتح کرد (11) ، وسیوم سال بر سمت ملتان
# ~~لشکر کشید و از د ست قرامطه ملتان را مستخلص کرد ، (و) هم د رین سال
~~PageV01P396
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_392.png)

# ~~بر سنه احدی و سبعین وخمسمائه (اهل سنقران عصیان آوردند و فساد بسیار
# ~~کرد ند ، تا در شهور سنه اثنی و سبعین) لشکر بطرف سنقران (1) برد ، و
# ~~بیشتر ازیشان را بقتل رسانید، وچنان تقریر کردند : که اکثرطا یفهآ سنقر
~~انیان (2)
# ~~ظاهرا (آیت) قرآن خوان بودهاند ، که شهاد ت یا فتند . اما چون فتنه
~~وعصیان
# ~~انگیخته بودند ، بضرورت بسیاست ملکی کشته شدند ، و بعد ازین فتح ، سال
# ~~دیگر سلطان معزالدین از راه اچه وملتان بطرف نهر واله لشکر کشید ، و
~~رای
# ~~نهرو اله بهیمد یو (3) بسال خورد بود ، اما حشم وپیل بسیار داشت . چون
# ~~مصاف شد ، لشکر اسلام منهزم گشت ، وسلطان غازی بیمراد مراجعت کرد
# ~~و این حادثه در شهور سنه اربع و سبعین وخمسمائه بود، و درشهور سنه خمس
# ~~وسبعین وخمسماثه لشکر بجا نب فرشور کشید و فتح کرد ، بعد از ان بد وسال
# ~~د یگر بطرف لوهور لشکر کشید (4) ، چون کار دولت محمودیان به آخر رسید ه
# ~~بود ، و قواعد دولت آن دود ما ن واهی شده، خسر و ملک بطریق صلح پسر را
# ~~و یک زنجیر پیل بخد مت سلطا ن غازی فرستاد ، وآن حال درشهور سبع وسبعین
# ~~و خمسمائه بود ، و دیگر سال که [شهور] سنه ثمان (وسبعین وخمسمائه)
~~شد(5)
# ~~سلطان غازی لشکر بطرف دیول (6) برد ، وتمام آن بلاد کنار بحور را د
~~رضبط
# ~~آورد (7)، واموال بستد ومراجعت فرمود ، ودر شهور (سنه) ثمانین (8)
# ~~وخمسمائه لشکر بطرف ms378 لوهور آورد، وجمله ولایت و آن ملک را نهب کرد
# ~~و بوقت مراجعت حصار سیالکوت را عمارت فرمود ، وحسین خر میل را آنجا
~~PageV01P397
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_393.png)

# ~~نصب کرد و باز گشت ، و چون سلطان غازی مر اجعت کرد ، خسر و ملک
# ~~لشکرهای هندوستان وحشر (1) قبایل (کوکهران) جمع کرد ، و بدر سیا لکوت
# ~~(آمد) و مدتها بنشست وبیمراد مر اجعت کرد، بعد ازان سلطان غازی در شهور
# ~~سنه اثنی وثمانین وخمسمائه باد ر (شهر) لوهور آمد ، وچون کار دولت
# ~~محمودی به آخر انجا میده بود ، و آفتاب (دولت) و سلطنت سبکتگین بغروب
# ~~رسیده ، ود بیر قضا پروانهٔ‌ عزل خسروی وملکی (2) د ر قلم قدر آورد (3)
# ~~خسر وملک طاقت مقا ومة نداشت، بوجه صلح پیش آمد ، تا باسلطان ملاقات
# ~~کند (4) بیرون آمد ، و مأخوذ ومحبوس گشت، و لوهورسلطان غازی را مسلم
# ~~شد ، ومما لک هندوستان در ضبط آمد، و سپه سالار علی کرماخ (5) را که
~~والی
# ~~ملتان بود ، بلوهور نصب فرمود و پدر این کاتب مولانا (اعجو بة الزمان
~~افصح -
# ~~العجم ) سراج الدین منهاج علیه الرحمه قاضی لشکرهند وستان گشت و تشریف
# ~~سلطان معز الدین پوشیده ، و در بارگاه لشکر مجلس علم عقد کرد ، ودوازده
# ~~شتر به جهت نقل کردن کر سی او نامزد شد ، ر حمة الله علی السلاطین
~~الماضین -
# ~~المتقد مین والملوک المسلمین الباقین .
# بعد ازان سلطا ن غازی مراجعت فرمود بطرف غزنین ؛ وخسرو ملک را
# ~~با خود ببرد ، وازحضرت غزنین بخدمت در گاه سلطان اعظم غیاث الدنیا
~~والدین
# ~~طاب ثراه، بحضرت فیروز کوه فرستاد ، و او را ازانجا[ به غرستان0] به
~~قلعهآ
# ~~بلر وان حبس کردند ، و پسرش بهرا مشاه به قلعهٔ‌ سیفرود غور (6) باز
~~داشت
# ~~و چون در شهور سنه سبع و ثما نین وخمسمائه عصیان [آورد] وفتنهآ سلطا
~~نشاه
# ~~خوا رزمی ظاهر شد ، خسرو ملک و پسرش را شهید کردند .
# بعد ازان سلطان غازی ، لشکر اسلام را مستعد گردانید ، وبطرف
# ~~قلعهآ تبر هنده (7) آمد ، وآن قلعه را فتح ms379 کرد ، و بملک ضیاء الدین
~~PageV01P398
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_394.png)

### | غور یان
# ~~قاضی تولکث محمد عبد السلام نسا وی تولکی د اد ، و آن قا ضی ضیاء الدین
# ~~کا تب را پسرعم جد ما دری بود، قاضی مجدا لدین تولکی رحمة الله علیه
# ~~1 ز لشکر هند وستان وغز نین (به) التماس او یکهزار ودویست مردتو لکی
~~اختیار
# ~~کرد ، و جمله راد رخیل اوفرمود ، ودران قلعه نصب کرد ، بد ان (1) شرط
~~که مدت
# ~~هشتماه قلعه نگاهدارد ، تا سلطان غازی از غزنین باز آید، اما رای کوله
~~پتهورا (2)
# ~~نز د یک آمد ه بود ، سلطان پیش او به تراین (3) باز آمد ، وجمله رایگا
~~ن (4)
# ~~هندوستان با رای کوله بودند ، چون مصاف راست شد ، سلطان غازی نیزه
# ~~بستد ، وبر پیلی حمله کرد، که رای دهلی گوبند رای (5) بر ان پیل بود، و
~~در
# ~~روی مصاف جرأت میکرد(6) ، سلطان غازی که حید رزمانی (7) و رستم ثانی
# ~~بود، به نیزه بران [ پیل] حمله کرد ، و گوبند رای (8) را بر پشت پیل ،
~~بردهان
# ~~نیزه زد(9) چنا نکه (دو) دند ان آن ملعون در دها ن او افتاد ، و او
~~برسلطان
# ~~[اسلام] شلی (10) کشا د ، و بربازو زخم محکم آمد ، سلطان سر اسپ
# ~~باز گردانید، وعطف فرمود ، و از شدت آن زخم بیش طا قت مقاومت بر پشت
~~اسپ
# ~~نما ند، هز یمت برلشکر اسلام افتاد ، چنانچ، پیش هیچ کس بهم نرسید ،
~~ونزدیک
# ~~بود: که سلطا ن از پشت اسپ در افتد، خلج (11) بچه (عیاری) مبار زی (12)
# ~~سلطا نرا بشناخت، و ردیف سلطان شد ، و او را بر پشت اسپ در کنا رگرفت
# ~~و با نگ بر اسپزد ، واز میان مصاف بیرون آورد ، واهل اسلام چون سلطان
# ~~(را ند یدند ، نفیراز خلق برخاست، تا بمنز لیکه لشکر شکسته آنجا از تعا
~~قب کفار
# ~~ایمن شد ند ناگاه سلطا ن برسید ، جما عت امرا وغوری بچگا ن و معارف
~~سلطان
# ~~را) با آن خلج (13) [بچه] شیر مرد دیده بودند (14) و ms380 بشناخته جمع شد ند
~~PageV01P399
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_395.png)

# ~~و نیزها بشکستند (1) ، و محفه و مرقد ساختند و[سلطا نرا] برسر و دیده
~~نهاده بدان
# ~~منزل رسا نید ند ، خلق آرام گرفت ، دیگر بار دین محمدی بحیات اوقوت
~~گرفت
# ~~ولشکر متفرق بقوت حیات آن پادشا ه غازی جمع شد (2) و بازگشت، و روی
# ~~بد یار اسلام آورد (3) وقاضی تولکث را در قلعهٔ‌ تبرهنده (4) بگذاشت و
~~رای
# ~~(پتهورا) بپای قلعه (5) آمد و جنگ پیوست ومدت سیزده ماه وچیزی جنگ داد
~~(6)
# سلطان غازی دیگرسال لشکر اسلام جمع کرد ، با نتقام سال گذ شته روی
# ~~بهند وستان نهاد ، و این داعی از ثقه یی شنید که (از) معارف بلاد تولک
# ~~و جبال بود (7) ، لقب او معین الدین، او میگفت: که من دران لشکر باسلطا
~~ن
# ~~غازی بودم، عدد سوار لشکرا سلام دران وقت صد و بیست هزار بر گستوان بود
# ~~چون سلطان غا زی طا ب ثراه با چنین استعداد نزد یک رای کوله رسید
# ~~واوقلعهٔ‌ تبرهنده (8) را بصلح کشا ده بود، ودر حد ود تراین لشکر گاه
~~کرده
# ~~سلطان تعبیةآ لشکر بساخت ، وقلب و بنه (9) و رایات و(علامات) و
~~چتروپیلان
# ~~درعقب بقدر چند کروه بگذاشت وصف راست کرد ه، آهسته می آمدو سوار بر هنه
# ~~وجریده را چها رفوج کرد (10)، و از هر[چهار] طرف کفا ر نا مزد (کرد)
# ~~فرمان داد : می باید که از چهار طرف میمنه ومیسره وخلف (11) و قدام
~~لشکر
# ~~[کفار] (به) هر طرف ده هزار سوارتیر انداز د ست بر لشکر کفار میدارند
~~(و) چون
# ~~پیلان وسوار[ان] ملا عین حمله میکنند ، شما پشت میدهید، و بتگ اسپ از
~~پیش
# ~~ایشان دور می شوید، لشکر اسلامیان همبرین (12) منوال کفار را عاجز
~~کردند
# ~~حق تعالی اسلام را نصرت داد(13)، ولشکر کفار منهزم گشت ، و پتهورا رای
# ~~بر پشت پیل بود فرود آمد ، وبر اسپ نشست ، و بهز یمت تا حدسرستی (14)
~~گرفتار
# ~~آمد ، و او را بدوزخ قرستاد ند و گو بند(ر ای) دهلی در ms381 مصاف کشته شد،
~~وسر او
# ~~را سلطان بشناخت، بد ان دو دندان شکسته، ودا را لملک اجمیر و تمام
~~سوالکن PageV01P400
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_396.png)

# ~~چون ها نسی و سرستیو دیگر دیار فتح شد ، واین حال نصرت در شهو ر سنه
# ~~ثمان و ثما نین وخمسمائه بود ، ملکث قطبالدین ایبکث را بقلعهآ کهرام
~~نصب فرمود
# ~~و مراجعت کرد، و قطبالدین از کهرام بطرف میرت آمد وفتح کرد، و حضرت
# ~~د هلی را بکشا د ، هم درین سال قلعهآ کول را در شهور سنه تسع و ثما نین
# ~~وخمسما ئه فتح کرد ، وسلطا ن در شهو ر سنه تسعین وخمسمائه از غزنین
~~بطرف
# ~~بنارس و قنوج آمد ، ودر حدود چند وال ، رای جی چناد (1) را منهزم گرد
~~نید
# ~~و درین فتح سیصد واند زنجیر پیل بدست آمد ، و در ظل حمایت آن سلطا ن
# ~~غازی و عادل طاب ثراه بند او ملک قطب الدین ر انصرت بخشید وتا ولایت
~~اطراف
# ~~مما لکث هند رافتح میکرد ، چنا نچه یلاد نهر واله وتهنکر و قلعهٔ‌ کا
~~لیور وبد اون (2)
# ~~جمله فتح کرد و تاریخ هر یک بعد ازین در فتوح قطبی تعتر یر (3) یا بد
# ~~انشاءا لله تعالی .
# و چون سلطان سعید غیاث الدین محمد سام ، در شهر هرا ت ، بر حمت حق
# ~~پیوست، سلطان غازی معز الدین [محمد] طاب ثراه بحد ود طوس و سرخسن
# ~~خراسان بود برعزیمت عزاء بر ادر بطریق (4) بادغیس هرات آمد ، وچون شرط
# ~~عزا بجای آورد ، اقطاعانت مما لک غور را نامزد ملوکث فرمود ، شهر بست
# ~~و ولایت فراه و اسفزار به براد ر زاد: خود سلطان غیاث الدین محمود پسر
# ~~سلطان غلات الدین محمد سام داد ، و ملک ضیاه الد ین در غور (ه) را که
~~پسر
# ~~عم هرد و سلطا نان بود ، ود اماد سلطان غیاث الدین (محمد سام بود)
~~گرمسیر
# ~~غور (6) ، چنا نچه تخت فیروز کوه (وشهر رود) و زمین داور داد ، واو را
# ~~دو ز نجیر پیل ms382 فرمود ، وملک ناصر الدین (الپ) غازی (بن) قره ارسلان
~~سلجوقی.
# ~~را که خوا هر زاد: (هردو) سلطا (نا)ن بود ، شهر هرا ت داد .
# بعد ازان سلطان معزالدین بطرف غزنین مراجعت فرمود ، وبعضی از ملموک
# ~~و امراء غور را د رخد مت خود بغزنین برد ، و استعد اد سفر خوارزم آغاز
~~نهاد PageV01P401
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_397.png)

# ~~و در شهور سنه احدی وستمائه برسمت بلاد خوا رزم لشکر کشید ، ومحمد
~~خوارزم شاه
# ~~از پیش لشکر غزنین منهزم رفت (1) وچون سلطان غازی بدر خوارزم آمد
# ~~و چند روز جنگ فرمود آبیکه از جیحون بطرف شرقی خوارزم خلیجی کرده اند
# ~~(و نام آن قرا سواست) اهل خوارزم برلب آب جنگ آغاز کردند(2) و از امراء
# ~~غور چندی (3) درمقا تلت شهید و اسیرگشتند(4) وچونفتح خوارزم بواسطهآ
~~قلت
# ~~استعد اد لشکر غزنین وامتداد (مدت) لشکری و کم علفی دست نداد ، از
~~خوارزم
# ~~برشط (5) جیحون بطرف بلخ مراجعت فرمود ، ولشکرخطا وملوک تر کستان بکنار
# ~~جیحون آمده بودند ، و راه لشکرا سلام گرفته. چون سلطان غازی به اند خود
~~(6)
# ~~رسید ، یزک (7) لشکر کفار تر کستان روز سه شنبه نمازد یگر به لشکر
~~(گاه)
# ~~سلطان رسید ند وجنگ پیو ستند . مقد مهآ لشکر اسلام سالار حسین خرمیل
~~بود
# ~~کفار را منهزم گردانید ، و او از ملوکث گرز وان (8) بود ، در حال بخد
~~مت
# ~~سلطان غازی عرضه داشت (9) : که حال نصرت اسلا میان و انهز ام لشکر کفار
# ~~برین جمله بود ، صواب آنست : که پا دشاه اسلام فرمان دهدتا همین ساعت
~~لشکر اسلام
# ~~برنشیند، وکفار منهزم را تعا قب نماید ، و مغا فصه بر ایشان زند تا
~~فتحی بزرگ براید.
# سلظان غازی فرمود : سالها شد ، که من چنین غزوی طلب میکردم
# ~~و از من عذرنیاید (10) ، بتو فیق آفریدگار تعالی مصاف روبا رو(11)
# ~~کنیم (12) ، تا خدای تعالی نصرت کرا بخشد ، من باری ثواب جهاد بسنت
# ~~یا فته باشم . چون ملک عزالدین حسین خر میل مزاج سلطان (معز الدین)
# ~~غازی ، برین منوال مشاهده کرد ms383 ، دانست که سلطان این سخن از غایت قوت
# ~~اسلام وحمیت دیند اری میگوید ، و الا لشکر کفار بی عدد آمده اند ،
~~وجمله
# ~~آسوده ، و لشکر اسلام کوفته (در) سفر خوارزم واسپ لا غر شده ، طاقت
# ~~مقا ومت ایشان را نباشد، از خدمت سلطان بیرون آمد ، با تمامت لشکر وحثم
# ~~خود ، بقد رپنج هزارسوار در شب بطرف گرزوان (8) رفت ، و اکثر حشم
~~PageV01P402
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_398.png)

# ~~که اسپ لاغر داشتند ، همه برفتند . بامداد (با) ساطان اندک سوار قلب
# ~~و بند گان خاص مانده بودند، مصاف بر کشیدند و جنگ پیوست (1) ، ولشکر
# ~~کفارگرد بر گرد (لشکر اسلام ، حلقه کرده در آمدند ، و سلطان را هر چند
# ~~بند گان میگفتند : که حشم اسلام تنی چند معدود ما ند ه اند نباید رفت
~~(2)
# ~~سلطان  غازی 2 جا یگاه نگاه میداشت ، تا با سلطان از سوار و بندگان او
# ~~بقدر صد سوار ما نده وچند زنجیر پیل (معدود) وبندگان ترک و سرخیلان
# ~~غوری ، که خواص سلطان بودند ، در پیش (سر) اسپ او جا نسپاری میکردند
# ~~وکا فر میا نداختند و شهادت می یافتند .
# ثقا ت. چنین روایت کر دند : که سلطا ن غا زی چند ا ن
# ~~استادگی کرد ، که چتر مبار کش از تیر کفار ( مغل) چنا ن شده
# ~~بود، که خارپشت (و به) هیچ سبیل روی نمیگرد انید، تا بندآ ترک از بندگا
~~نش (3)
# ~~که نام او ربیه (4) جوکی بود بیامد ، وعنان مبار کشر [ را] بگرفت
# ~~ملک عثمان سمر قند ی که یوسف ثانی بود، و ملوک تر کستان افر اسیا بی را
~~که
# ~~مسلمان بودند ، در میان آوردند و صلح کردند و لشکر کفار بازگشت . سلطان
# ~~بطرف غزنین با زآمد ، و فرمان داد : تا سه سال استعد اد لشکرتر کستان
~~کنند (5)
# ~~و بطرف خطا عزیمت مصمم فرمود ، و دران وقت (6) جماعت متمردان
# ~~از کوکهران و قبایل کوه جود (7) عصیا ن آورده بودند ، سلطان دران
# ~~ز مستا ن بهند وستان آمد، و آن طایفهآ متمردان ms384 را بدوزخ فرستاد، وغز
~~وبسنتی (8)
# ~~بفرمود ، وجوی خون ازان جماعت بر اند . چون مراجعت بغزنین کرد
# ~~بر دست (9) فدایی ملاحده در منزل د میک (10) در شهور سنه
# ~~ثنی (11) و ستمائه شهادت یا فت رحمه الله ، و یکی از فضلا
~~PageV01P403
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_399.png)

# ~~درین معنی نظم کرده است (تحریر افتا د تا در نظر پاد شاه مساما نان
~~آیید):
# # شها دت ملک بحر و بر معزالد ین %~% کز ابتدای جهان، شه چواونیا مد یک.
# # سیوم زغرهٔ‌ شعبان بسال شش صدودو %~% فیتاد در ره (1) غز نین بمنزل
~~دمیک
# ~~حق تعالی سلطان زما ن وشهریارگیهان ناصرالد نیاو الدین ظل الله فی
~~العالمین
# ~~محور (2) مما لکث دنیا ، مظهر کلمة العلیا ، وارث ملکث سلیمان ابو
~~المظفر
# ~~محمود بن السلطا ن را بر سریر جهانداری ومتکاء شهریاری باقی و پا ینده
# ~~داراد بحق محمد و آله اجممین .
# ذکر آنچه از عدل آن پادشاه بود د ردنیا ، د ر حوصلهآ تحریر نگنجد
# ~~و آنچه نگاهد اشت سنت مصطفی صلی الله علیه و سلم و محا فظت تر تیب
~~غزوات
# ~~بر جادهٔ‌ مسلما نی همبران پادشاه ختم شد ، و آنچه از مصطفی (صلی الله
~~علیه
# ~~وسلم) روایت کرده انذ : که از قیامتش پرسید ند ، فرهود : بعد از من
# ~~شش صد واند سال باشد ، وشهادت آن پادشاه دز تاریخ ششصد و دو بود
# ~~[و] همد رین سال اول نشانی (3) قیامت ظاهرشد، و آن [سال] خروج چنگیزخان
# ~~مغل بود (وخروج ترک) پس معلوم شد ، که آن پادشاه در بند محکم اسلام
# ~~بود ، وچون اوشهادت یا فت ، در قیامت باز شد ، وآنچه امواک غزو در
~~خزانهآ
# ~~غزنین جمع شد ، در خزانهآ هیچ پا دشاه (4) نشان ندادند تا بحدی که
~~خواجه
# ~~سمعیل خزانه دار علیه الرحمه (درحضرت فیر وزکوه) گفت : بوقت آوردن
# ~~تشر یف نزد (یک) ملکه جلالی (دختر غیاثالدین محمد سام) که ازجواهر در
# ~~خزینهآ غزنین از یک جنس الماس که نفیس ترین ر5) جوهرهاست بیک هزار(6)
# ~~وپا نصد من موجود است ms385 ، دیگرجواهر ونقود (7) را برین قیاس همی با یدکرد
~~.
# ~~حق تعالی صد هزاران ثنا و رحمت و بشری و کرامت بمر قد ومضجع آن
# ~~پاد شاهغازی واصل گرداناد ، وسلطان ناصرالد نیا و الدین را بر تخت
# ~~پا دشاهی تا قیام قیا مت باقی و پاینده دار اد بمحمد و آلها لامجاد و
~~صلی الله علی
# ~~محمد الی یوم التناد .

PageV01P404

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_400.png)

# السلطان المعظم معز الدنیا والدین (ابو المظفر) محمد
# بن [سام ] ناصر [1میر] المومنین
# ~~(مدت ملک او: 32 سال8 ماه) (1)
# ~~دار الملک تا بستان : [حضرت]غزنین وخراسان .
# ~~دار الملک [1و) زمستان : لاهور وهند .
# ~~(قضات :) قاضی مما لکث صدر شهید نظام الدین ابو بکر (2) (بعد ازو صدر
# ~~سید شرف الدین ابو بکر بن صد رالشهید نظام الدین در غزنین) (3).
# ~~قاضی لشکر وکل ممالک (4) : شمس الدین بلخی (و بعده پسر او) .
### | ملوک واقر باء ()
# ~~ملکث حسام ا لدین علی کر ماخ (6) . ملک عز الدین خرمیل (7) . ملکث
# ~~مبارزالدین محمد عیش (8) . ملکث ناصر الد ین حسین امیر شکار (9) . ملک
# ~~اختیار الدین چترد ار (10) . ملکث شیر ملک وجیری (11) . ملک الدین
# ~~سور (12) گیلا نی . امیر حاجی غازی (13).

PageV01P405

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_401.png)

### | غوریان
### | دایرة سلاطین
# ~~ملکث ضیا ءالدین در غور [سلطان با میان] سلطا ن علاء الدین محمود (1) .
# ~~ملکث بدرا لدین گیلا نی (2) . قطب الدین . ملک ناصر الدین با مین (3) .
# ~~تو قیع او : نصر من الله (4).
# ~~اعلام ورایا ت (5) : سیاه بر دست چپ . لعل : بر دست راست .
# ~~[امیرحاجب : حسین محمد حسینی . امیر سلیمان شیش (6) ، امیرداود . امیر
# ~~حاجب خان ، ملک ناصر الدین تمران ، ملک موید الدین مسعود . ملک
# ~~شهاب الدین مادینی ]
### | و زراء
# ~~ضیا ءالملک درمشی ر7) . موید الملک محمد عبد الله سنجری . شمس الملکث
# ~~عبد الجبا ر گیلا نی (8) .
# (بند گا ن او که بسلطنت رسیدند)
# ~~(سلطان تاج الدین یلدز درغزنین (9) . سلطان ناصر الدین قباجه د رملتان
~~PageV01P406
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_402.png)

### | غور یال
# ~~و اچه (1) . سلطا ن قطب الدین ایبک در لاهور(2) . سلطان غیات الدین عوض
# ~~خلج در لکهنوتی (3) .
# ادیرهآ فتوح او(4)
# ~~فتح ms386 کا لیور(ه)، فتح ما لوه، فتح بهار ، فتح لکهنو تی ، فتح کا لنجر ،
~~غزو کو کران (6)
# ~~غزوتراین (7) ، ما نبورای (8) . فتح بنوراک کو که (9)) فتح مرو ، فتح
~~طوس
# ~~فتح جنا باد(10)، فتح نا ، فتح با ورد ، فتح سبز وار (11) ، فتح
~~شارستان (12)
# ~~فتح پنجد ه، سفرخوارزم (13) ، فتح لاهور ، فتح گردیز ، فنح سنقرقان
~~(14)
# ~~فتح ملتان وغزو(15) قرامطه واچه . فتح سیا لکوت ، فتح تبرهنده . فتح
~~اجمیر
# ~~[فتح احماد]، فتحها نسی (16) ، فتح سر ستی (17) ، فتح کهر ام ، فتح
~~میرت
# ~~فتح دهلی ، فتح کول ، فتح بنارس، فتح تهنکر ، فتح (و غزو) نهر واله ،
~~فتح بد اون
# ~~فتح سوالک (18) ، فتح هندوستان ] .

PageV01P407

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_403.png)

# الثالث السلطان علاء الدین محمد (بن) سام البامیا نبی (1)
# ~~چون سلطان غازی معز الدین محمد سام به دمیک شهادت یافت ، و سلطان
# ~~بها * الدین بن محمود طاب ثراه در راه برحمت حق پیوست، چنا نچه پیش
~~ازین
# ~~تحریر یا فته است ، خضما ن ملک غور و غزنین و با میان و هند از تخمهآ
# ~~شنسبا نیان (2) دو فریق ما ندند ، یک فریق سلاطین غور ، ودوم فریق
# ~~سلا طین (3) بامیان . چون مر قد سلطان معز الدین از منزل د میک بجا نب
# ~~غزنین روان کردند ، ملوک و امراء ترک که موالسی سلمطان غازی بودند
# ~~مرقد سلطا نرا با خزانهٔ‌ فاخر، از دست امراء وملوک بقهر بستدند ، و در
# ~~قبض آوردند، وچون بطرف کرمان (4) رسیدند ، مویدا لملک وزیر محمد عبد
~~الله
# ~~سنجری رحمه الله با چند تن از معارف امراء اتراک بطرف غزنین بامرقد
~~سلطان
# ~~نا مزد شدند ، با تفاق یکدیگر ملوک ، و ملک تاج الدین یلدوز (5) که
~~مهتر
# ~~ملوک ترک و بزرگتر بندگا ن سلطانی بود ، بکرمان (6) مقام کرد ، وچون
# ~~مرقد بغزنین رسید ، بعد از دو روز سلطانان بامیان (7) علاء الدین محمد
~~و
# ~~جلا ل الدین (علمی ) پسران سلطا ن بهاء الدین سام با میانی باستدعاء
~~امراء
# ~~غور چنا نچه سپه سالار سلیمان شیش (8) وسپه سالار خروش (9) و دیگر
~~معارف
# ~~دار الملگ غزنین ازطرف با ms387 میا ن برسیدند ، و در شهر غزنین آمدند . علاء
~~الدین
# ~~محمد سام با میانی که پسر مهتر بود بتخت نشست ، و امراء حاضر (10)، از
# ~~ترک وغوری همه در بیعت او آمدند ، و خزانهآ غزنین که از کثرت اموال
# ~~و نفا یس ، گنج قارون را ده یک محصول خود شمردی ، جمله بطریق مناصفه
# ~~د ر قسمت آورد .
# ثقات چنین روایت کرده اند: که قسمت سلطا ن جلال الدین بامیانی
# ~~که برادر کهتر بود ، دویست و پنجاه حمل شتر از زرعین ومرصعینه (11)
# ~~و ظرایف زر وسیم برسید ، که بطرف با میا ن برد ، چون مدتی بگذشت.

PageV01P408

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_404.png)

# ~~موید الملک وزیروامراءترک که درحضرت غزنین بودند، بخد مت ملک تاج الدین
# ~~یلدوز (1) ، مکتوبات در قلم آوردند بجانب کرمان ، و استدعا نمودند ، و
~~او
# ~~از طرف کرمان عزیمت مصمم کرد [ه] چون بحوالی شهر رسید ، سلطان
# ~~علاء الدین استعد اد مصاف کرد ، و پیش باز رفت ، وجلال الدین هم از
# ~~شهر بیرون آمد ، بطرف با میان (روان شد) .
# چون مصاف علاء الدین با تاج الدین یلدوز راست شد ، امراء ترکن
# ~~از طر فین باهم موافقت نمو دند (و) علاء الدین منهزم گشت ، و او وجمله
# ~~ملو ک شنسبانی که در موافقت او بودند گرفتار آمدند ، و ملکث تاج الدین
# ~~یلد وز چون بغزنین آمد ، جمله ملوکن شنسبانی را اجازت داد : تا بطرف با
~~میان
# ~~باز رفتند. بار دیگر سلطان جلا ل الدین بجهت مدد برادر خود ، علا ء
~~الدین
# ~~حشمهای ملک غور و بامیان، و افواج لشکر بیغو (2) از وخش وبد خشان جمع
# ~~کرد، وبیاورد وکرت دوم بغزنین آمد و ملکث غزنین ضبط کرد، و علاء الدین
# ~~را بتخت باز نشاند ، و(جلال الدین) بطرف بامیان باز رفت .
# ملکث تاج الدین یلد وزکرت دوم با لشکر خود ، ا زطرف کرما ن عزیمت
# ~~غزنین کرد ، علاء الدین ملوک و امر اءغور را از غزنین (نا مزد) دفع
~~ایشان گردانیلا
# ~~از جانب ملمکث تاج الدین یلدوز ، ایتکین ms388 (3) تتار نا مزد استقبال ایشان
~~شد
# ~~بر باط شنغر ان (4) بدیشان رسید ، جمله را مست ولا یعقل ، فروگرفت ، و
~~امراء
# ~~غور و ملوک بزرگ آنجا شهید شد، و از انجا ملک تاج الد ین یلد و ز بپای
# ~~غزنین آمد ، و علاء الد ین در قلعه محصرشد ، ومدت چهار ماه در بندان
~~بماند
# ~~تا جلا ل الدین از بلاد با میان بمد د سلطا ن علاء الدین ودفع لشکر
~~ترکث بیا مد
# ~~چون بحوالی غزنین رسید ، امر اء ترک پیش او بدفع وقتال باز رفتند ،
~~جلال الدین
# ~~منهزم شد و گر فتا ر آمد ، اورا بپای قلمعهٔ‌ غزنین آوردند وقلعه فتح
~~کرد . چون
# ~~هر د و برادر بدست آمد ند بعد (از) مدتی ملکث تاج الدین یاد وزهردورا
# ~~عهد داد ، و(به) طرف با میا ن فرستاد ، بعد از چند روز میان برادران
~~تفاوت
# ~~خا لیظا هر شد، وجلال الدین پادشاه شیرد ل و زاهد وضابط بود ، با (او)
~~PageV01P409
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_405.png)

# ~~علاء الدین موافقت نکرد ، از انجا بخد مت سلطان محمد خوارز مشاه رفت
~~باستمد اد
# ~~آن معنی متمشی (1) نشد ، و دولتش (2) بار دیگر نیامد، وبخت مساعدت
# ~~نکرد، بعد ازانچه سلطان محمد خوارزمشاه ، ملک با میان ضبط کرد ، علاء
~~الدین
# ~~برحمت ایز دی پیوست ، و او دختر علاء الدین آ تسز (3) حسین داشت ، و
~~ازان
# ~~ملکه اورا پسری بود . وکاتب این حروف منها ج سراج را در شهورسنه احدی
# ~~و عشرین وستمائه ، بوجه رسا لت اتفاق سفر قهستان افتا داز ممالک غور
# ~~این ملکه و پسراو را در حد ود طبس بولایت خوسف (4) نشان دادند (5)
# ~~که در حاد ثهآ ملاعین چین بدانطرف افتا ده بود .
# الرا بع السلطان تاج الدین یلدز المعزی (6)
# سلطان غازی معزالدین طاب ثراه پاد شاهی بود بس عاد ل وغا زی و
# ~~شیردل، و در دلاو ری دوم علی ابوطالب بود رضی اللهعنه، و او را فرزند
~~کمتر
# ~~بود، یک د ختر(بیش) نداشت، از دخترعم خود ملک ms389 ناصر الدین محمد مادینی
# ~~علیه الرحمه، و (بر) خریدن بند گان ترک ایلا ع (7) تمام داشت ، و
~~بندگان ترک
# ~~بسیار خرید، و هریک از بندگا ن او بجلادت ومبارزت و جان سپاری ، در
~~تمام
# ~~مما لکن مشا رق شهرت یا فتند ، و اسم بندگان او در جهان منتشر گشت، و
~~در عهد
# ~~حیات سلطا ن هر یکث نامدار گشته بودند .
# ثقات چنین روایت کرده اند: که یکی از مقربا ن حضرت سلطنت او جرأتی
# ~~نمود و عرضه داشت کرد (که) چون تو پاد شاهی را که د ر بسیط ممالک
# ~~(اسلام) در علو شان[تو] هیچ پادشاهی نیست، پسران بایستی (8) دولت ترا
# ~~(تا) هر یکث ازیشان وارث مملکتی بودندی از ممالک گیتی، و بعد از انقراض
# ~~عهد این (9) سلطنت ، ملکث درین خا ندان باقی ماندی . بر لفط مبارکث آن
# ~~پادشاه طاب ثراه رفت: که دیگر سلاطین (10) را یک فرزند و یا دو فرزند
~~با شد
# ~~مرا چندین هزار فرزند است ، یعنی بندگان ترک ، که مملکت من PageV01P410
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_406.png)

# ~~میراث ایشا ن خواهد بود ، بعد از من خطبهٔ‌ ممالکث باسم من نگاه خواهند
# ~~داشت ، وهمچنا ن بود (1) ، که بر لفظ آن پادشاه غازی رفت ، بعد ازوکل
# ~~مما لکن هند وستان را تا بغایت که تحریر این سطور است (2) سنه ثمان
# ~~وخمسین (3) وستمائه محافظت نمودند (و می نما یند) رجا بنضل حق تعالی
# ~~واثق است ، که تا بغایت انقراض دور بنی آدم ، این ممالکث بدین قرار
# ~~در ضبط ایشا ن خواهد بود انشاء الله تعالی . آمدیم بسر حرف (4) خود: که
# ~~ذکر سلطان تاج الدین یلد وز است ، او پادشاه نیکو اعتقاد (بود) وحلیم
# ~~وکریم وخوب خصال و وافر جمال. سلطان غازی معز الدین (5) ، اورا خورد
# ~~سال بود که بخرید ، وهم از اول حال او را خد مت فرمود ، پس مرتبه
~~[مرتبه]
# ~~او را بزرگ گردانید ، و برسر بند گان [دیگر] سرور کرد ، چون بزرگ
# ~~شد [بمرتبه] امارت و ولایت [رسید] کرمان و سنقران ms390 (6) اورا داد باقطاع
# ~~و هر سال که سلطان را در سفر هند وستان اتفا ق شدی ، بکرمان منزل
# ~~بود ی ، جمله امراء وخواص و ملوک را ضیافت کرذی ، ویکث هزار کلاه
# ~~و قبا به تشریف بد ادی ، ودر باب جمله حشم انعام فرمودی وبفر مان سلطان
# ~~غازی ، دختر او د ر حبالهآ سلطان قطب الد ین ایبک آمده بود ، ویکن
# ~~دختر دیگر در حبا لهآ ملک ناصرالدین قباچه بود .
# ملک تاج الدین یلدوز را د و پسر بود : یکی ازیشانرا (7) پیش معلم
# ~~(بر) نشا ند ه بود ، وقتی آن معلم برای تأدیب و تهذیب ، کوزه یی برسر
~~آن
# ~~برزد ، قضا (را) اجل در رسید ، آن کوزه بر مقتل (او) آمد، (آن) پسر
# ~~فوت شد ، خبر بسلطان تا ج الدین یلد وز بردند ، در حال معلم را خرج(8)
# ~~راه داد ، از غا یت حلم وحسن اعتقاد فرمود : که معلمم را پیش ازانچه
~~والده
# ~~پسر را از حال پسر خرد معلوم شود ، متواری باید باشد وسفر اختیار باید
# ~~کرد ، نباید که المی بد و رسانند از سوز فرزند . ابن حکایت دلیل است
~~PageV01P411
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_407.png)

# ~~برحسن سیرت وصفای اعتقاد آن پاد شاه حلیم رحمه الله . د ر سال آخر
~~(عهد)
# ~~سلطان معز الدین چون بکر مان [برفت و] منزل کرد، تاج الدین یلدوز (آن)
# ~~یک هزار قبا و کلا ه معهود هر سال ، بخدمت سلطان آورد و سلطان ازانجمله
# ~~یک کلاه و قبا اختیار کرد ، و بکسوت خاص (1) خود مشرف گرد انیدو
# ~~او را نشانهٔ‌ سیاه داد ، ودر خاطرش آن بود : که ولیعهد غزنین بعد از
# ~~سلطا ن او با شد . چون سلطان غازی شهادت یافت ، ملوک و امراء ترک را
# ~~خا طرو مزاج آن بود : که سلطا ن غیاث الدین .حمود سام ، از حدود گر
~~مسیر
# ~~بطرف غزنین آید و بر تخت عم خود بنشیند ، وهمگنان به خدمت او کمر
# ~~بندند ، این معنی بحضرت فیرو زکوه در قلم آوردند ، وعرضه (2) داشت
# ~~کردند ms391 ، که سلا طین بامیان تعد ی میکنند و ملکث غزنین طلب می نما یند
~~(3)
# ~~این ملک را وارث (ملک) توئی! وما بندگان تو . سلطا ن غیاث الد ین محمود
# ~~جواب فرمود : که مرا تخت پدر (و) حضرت فیروز کوه وممالک (غور)
# ~~اولی تر، آن مملکت مر شما را فرمود م ، سلطان تا ج الدین را تشریف فر
~~ستاد
# ~~و خط عتق داد ، و تخت غزنین به حوالهٔ‌ او کرد ، بحکم آن فرمان ملک
# ~~تاج الدین بغزنین آمد ، وملوک با میان را بگرفت و بتخت غزنین بنشست
# ~~و مما لکث غزنین را در ظبط آورد ، وکرت دوم (او) از غزنین جدا افتاد
# ~~ود یگر بار در غزنین آمد و درضبط آورد، وکرت دیگر هم همین حکم
# ~~داشت ، تا بعد از چند گاه ، با سلطان قطب الدین (ایبکث) اورا بحد ود
# ~~پنج آب سند مصاف افتاد منهزم شد ، وسلطان قطب الدین به غز نین آمد
# ~~و مد ت چهل روز در غز نین بود ، و درین مدت بعشرت مشغول شد (4)
# ~~کرت دیگر سلطان تاج الدین از کرمان بطرف غزنین آمد
# ~~و سلطان قطب ا لدین از راه سنگ سوراخ بجانب هند وستان( باز رفت
# ~~و تاج الدین غزنین را بارد یگر ضبط کرد وچندکرت بطرف غور) وسجستان
# ~~لشکر فرستاد ، و ملو ک نا مزد کرد ، یک کرت بمدد سلطان غیاث الدین
# ~~(لشکر) فرستاد تا بدر هرات6 بسبب مخالفت حسین خرمیل ، که ملکث هرات بود
# ~~با سلطان محمد خوارز مشاه ساخته بود ، و از جملهٔ‌ او شده ، و از پیش
~~PageV01P412
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_408.png)

# ~~لشکرغورو(غزنین) منهزم شد ، کرت دوم سلطان تاج الدین بطرف سجستان
# ~~لشکر برد ، و مدتی دران سفر بماند ، تا بد ر شهرسیستان برفت وبه آخر
~~(با)
# ~~ملک تاج الدین حرب که ملک سیستان بود صلح شد ، چون مراجعت کرد
# ~~در اثنا *راه ملک نصیر الدین حسین امیرشکار با او خلاف کرد ، ومیان
~~ایشان
# ~~محاربت افتاد ، و ملکث نصیر الدین منهزم گشت وبطرف ms392 خوا رزم رفت
# ~~و بعد از مدتی بیامد (1) (تا) در سفر هندوستا ن ملوک وامراء [ترک]
~~غزنین
# ~~اتفاق کردند ، وخواجه موید الملک محمد عبد الله سنجری را که وزیر بود
# ~~و ملک نصیر الد ین امیر شکا ررا شهید کردند . بعد از [ان ] چهل روز
# ~~سلطان محمد خوارزمشاه ، از طرف طخارستان لشکر کشید وبطرف غزنین آمد
# ~~لشکر او سرحد های راه هندوستان بطرف گردیزو درهآ کراهیه (2) بمغا فصه
~~(3)
# ~~بگرفت . سلطان تاج الدین یلدوز از راه سنگ سوداخ ، بجانب هندوستان
# ~~[بدا ون] منهزم برفت ، و(به) لوهور آمد ، و اورا با سلطان سعید شمس
~~الدین
# ~~التتمش (4) طاب ثراه ، در حدود تراین مصاف شد ، تاج الدین یلد وز
# ~~گرفتار آمد ، واور ا بشهر بدا ون فرستاد (و) آنجا شهید شد ، و روضهآ او
# ~~آنجا ست . مزار متبرک خلق (5) صاحب حاجت گشته . ومدت ملک او نه سال
# ~~بود (رحمة الله علیه ، والله اعلم).
# الخامسا لملک الکریم قطب الدین ایبک المعزی (6)
# ~~سلطان کریم عاد ل ، قطب الدین ایبک ، حاتم ثا نی بود ، تخت غزنین بگرفت
# ~~و از دست تاج الدین یلدوز که خسر او بود بیرون کرد . مدت چهل روز
# ~~برتخت بنشست ، ا زان مد ت در عشرت (7) و بخشش بود ، و کار ملک
~~PageV01P413
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_409.png)

### | غوریاان
# ~~بواسطهآ عشرت تمام مهمل ومعطل (1) می ما ند» (و) تر کان غز نین وملوک
~~معزی
# ~~به نزد یک سلطان تاج الدین یلدوز، در خفیه مکتوبات در قلم آوردند، و
~~اورا
# ~~استد عا نمودند ، تاج الدین از کرمان ، عزیمت غزنین کرد ، چون قرب
# ~~مسافت بود مغا فصه بغزنین آمد . سلطا ن قطب الدین را چون آ گا هی شد
# ~~از طرف غزنین (2) بطرف هند وستان ازراه (3) سنگ سوراخ باز آمد ، چون
# ~~هرد و یگدیگر (4) را خسرو دا ماد بمنزلت پد ر وپسز بودند ، المی
~~بیکدیگر
# ~~نرسا نید ند ، و بعد ازین ملک غزنین بسلطان محمد خوارزمشاه مضاف شد
# ~~و در تصرف ماوک خوارزم آمد (5)، چنا نچه پیش ازین بتحریر ms393 پیوسته است .
# این طبقه ختم شد ازشنسبانیان وبند گا ن ایشان بعد ازین طبقهآ سلا طین
# ~~هندوستان در قلم آریم، واول ایشان ذکرسلطان قطب الدین ایبکث و مآثر او
# ~~در هندوستان ، بمقدار آنچه این نسخه احتما ل کند د ر قلم
# ~~آید (6) بمنه و[کمال] کرمه ، اللهم ارحم کلهم آمین .

PageV01P414

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_410.png)

# الطبقة العشرون
# فی ذکر سلاطین الهند من المعزیه (1)
# ~~الحمد لله (2) الذی جعل الممالیک ملوکا ، وجوهر السلطنت فی قوالب
~~العباد
# ~~مسبوکا ، والصلوات (3) علی من ختم النبوة مسلو کا . والسلام علی آله
~~واصحا به-
# ~~الذین بسیوفهم دم الاعداء مسفو کا (4).
# اما بعد : چنین گوید بندهٔ‌ ضعیف ربا نی ، منهاج سراج جوزجانی (5) عصمه
~~الله
# ~~عن الرکون الی الفانی ، که این طبقه (6) مخصوص است ، بذکرسلاطین
# ~~که بند گا ن حضرت و چاکران سلطان غا زی معزالدین محمد سام طا ب ثراه
# ~~بود ند، ودر ممالک هندوستان ، بتخت سلطنت نشستند ، و سریر آن پاد شاه
# ~~بدیشان رسید، همچنا نکه بر لفظ مبارک او رفته بود ، و پیش ازین تحریر
~~یافته
# ~~است ، مرراث دار پادشاهی گشتند، تا رک مبارک ایشان بتاج ملک ارثی
# ~~آن پادشاه متوج (7) گشت ، و آثار انوار دین محمدی ، بواسطه دولت
# ~~ایشان بر صحایف اطراف و اکناف مملکت مند وستان باقی ماند و تا باد
# ~~چنین باد. اللهم ارحم السلاطین الماضین واید نا بنصرة الباقین (8).
# الاول منهم السلطان قطب الدین المعزی (9)
# ~~سلطان کریم قطب الدین حاتم ثانی طاب مرقده ، پادشاه مردانه و بخشند ه
~~بود
# ~~حق تعالی او را شجاعت و کرمی بخشیده بود ، که در شرق و غرب عالم ، در
# ~~عصر او پادشاهی را نبود ، و چون حق تعا لی خواهد که تا بنده را در دل
~~خلق
# ~~عظمتی وفری (10) ظاهر گرداند، بصفت شجاعت وکرم موصوف کند ، تا
# ~~دوست و دشمن را بنوازش وسخا و گذارش و غا مخصوص گرداند ، چنانچه
# ~~این پادشاه کریم غا زی بود، تا از بخشش وکوشش اودیار هندوستان، از دوست
# ~~و دشمن پر وتچی (11) گشت، بخشش اوهمه ms394 لک (لک) و کشتن او(همه)
# ~~لکث لکث بود ، چنا نچه ملک الکلام بهاء الدین اوشی در مدح این پاد شاه
# ~~(کریم می) فرماید : PageV01P415
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_411.png)

# # ای بخشش تو لک بجهان آورده %~% کان را کف تو کار بجان آورده
# # از شرم (1) کف تو، خون گر فته دل کان %~% پس لعل بهانه در میان آورده
# ~~سلطان قطب الدین را باول بار (2) که از ترکستان بیا وردند بشهر نیشا
~~پور
# ~~افتاد ، قاضی القضات فخر الدین بن عبدا لعزیز کوفی که از اولاد امام
~~اعظم
# ~~ابوحنیفه کوفی بود رضی الله عنه و حا کم ممالکث نیشا پور ومضافا ت آن
~~او را
# ~~بخر بد و در خد مت و موا فقت فرز ند ان اوکلام الله بخواند و سواری
# ~~و تیر اندا زی تعلیم گرفت ، چنا نچه درمدت تزدیک بصفات رجولیت (موصوف)
# ~~و مذکور شد و چون به آوان شباب رسید، اورا تجار بحضرت غزنین آوزدند
# ~~سلطان غازی معز الدین محمد سام او را ازان تجار بخرید ، اگر چه بهمه
# ~~اوصاف حمید ه و آثار گز یده موصوف بود ، اما بظا هرجمالی نداشت، و
~~انگشت
# ~~خنصر او شکستی داشت ، بدان سبب او را ایبک (3) شل گفتند ی، وسلطان
# ~~معز الدین دران وقت گاه گاه، بطرب وعیش [موصوف ]مشغول بودی، شبی
# ~~بزم [و] نشاط فرمود ، و دران جشن هر یک را از (ان) بند گان حضرت انعا
~~می
# ~~فرمود ، از نقود زر و سیم ساخته وناساخته ، هرچه ازان انعام به قطب
~~الدین رسید
# ~~از مجلس بیرون آمد ، تمامت آن مال بتر کان و پرده داران وفراش ود یگر
# ~~کار داران بخشید ، چنا نچه از قلیل وکثیر با او باقی هیچ نماند ، ودیگر
~~روز
# ~~این معنی بسمع اعلی ر سانیدند، او را بنظرعنایت وقر بت خود مخصوص گرد
~~انید
# ~~وبر اشغال خطیر ، پیش تخت (و) بارگاه اورا نصب فرمود ، و سرخیل وکارد
~~ار
# ~~بزرگشد ، وهرر وزمر تبهآ اوبرترمیگشت(4) ، ودر ظل حمایت سلطا نی تضاعف
# ~~می پذیر ms395 فت تا امیر آخر (5) شد ، و دران شغل چون سلطانان غور و غزنین
~~(و)
# ~~با میان بطرف خراسان رفتند ، جلادت بسیا رنمود بدفع قتال سلطان شاة و
~~اوبر سر
# ~~(اصحاب) پا یگاه علفجی بود بطلب علف برفت ، ناگاه سوار سلطان بر ایشان
# ~~زد(6) ، میان ایشان قتال قا یم شد ، قطب الدین (جلادت بسیار نمود ، اما
~~چون PageV01P416
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_412.png)

# ~~سوار اندک بود گر فتار شد، و او را به نزدیک ساطا نشاه بردند بفرمان
~~او) (1)
# ~~اسیر گشت . چون میان سلاطین غور و غزنین مصاف شد وسلطا نشاه منهز م
# ~~گشت ، قطب الدین را بند گان (سلطان) با تخته بند آهنین (2) بر شتر نشا
~~نده
# ~~بخدمت سلطان غوری (3) آوردند ، سلطان اورا بنواخت، و چون بدارالملک
# ~~غزنین بازآمد ، اقطا ع کهرام بدومفوض فرمود (و) ازانجا بطرفمیرت آمد ،
~~در
# ~~شهورسنه سبع و ثما نین وخمسما ئه میرت را ضبط کرد و از میرت هم در شهور
~~ثمان
# ~~و ثما نین وخمسمائه دهلی بگر فت(4) ، و درشهور سنه تسعین در موافقت
~~رکاب
# ~~اعلی سلطان غازی ، با سالار عزالدین حسین خر میل ، که هر د و [ ملک]
~~مقدمهآ
# ~~لشکر بو د ند ، د ر حدود چند وال (5) ، رای بنارس جی چند (6) را بزد .
~~و منهزم
# ~~گردانید ، وبعد لزان در شهور سنه احدی و تسعین وخمسمائه تهنکر (7) فتح
# ~~شد ، و درشهو رسنه ثلاث وتسعین وخمسمائه بطرف نهر و اله رفت ، و رای
~~بهیم-
# ~~دیورا بزد ، و انتقام سلطان از ان طا یفه بکشیدود یگر بلا دهندوستا ن
~~زا فتح کرد، تا
# ~~با قصی مما لک چین ازطرف شرق. و ملک عز الدین محمد بختیار خلجی بلاد
~~بهار
# ~~ونود یه (8)را چنا نچه بعد ازین تحریر یا بددرعهد اوبدولت اوفتح کرد ،
~~وچون
# ~~سلطان غازی محمد سام طاب ثراه شهادت یافت ، سلطان غیا ث الدین محمود
# ~~محمدسام ، که برادر زادهٔ‌ سلطان معزالدین بود ، قطب الدین را چتر فر
~~مود
# ~~و لقب سلطا نی داد .
# و (او) درشهور سنه اثنی (9) وستمائه ms396 از دهلی عزیمت لوهور کرد ، ودرروز
# ~~سه شنبه هژدهم ماه ذی القعده سنهاثنی (10) وستمائه بر تخت سلطنت
~~لوهورجلوس
# ~~کرد ، و بعد از چند گا هی میان او وسلطان تا ج الدین یلدوز مناقشتی
~~افتاد بجهت
# ~~لوهور ، چنا نچه آن منا قشت بمصاف کشید ، ودران نصرت ، سلطا ن قطب
~~الدین
# ~~را بود ، وتاج الدین منهزم از پیش او برفت ، وسلطان قطب الدین بر سمت
# ~~[دارالملک] غزنین برفت و آنرا ضبط کرد ، و بعد از مدت چهل روز که بر
~~تخت
# ~~غزنین بود[انعام و اکرام بخلقخدا ارز انی داشت و] بطرف هندوستا ن باز
~~آمد PageV01P417
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_413.png)

# ~~چنا نچه پیش ازین ذکر آن رفته است ، و چون قضاء اجل (او) در رسید ، در
# ~~شهور سنه سبع و ستمائه ، در میدان گوی زدن از اسپ خطاکرده ، و اسپ بر
~~زبر
# ~~او آمد ، چنا نچه پیش کوهه (1) زین بر سینهٔ‌اوآمد وبرحمت حق پیوست ،
~~ومدت
# ~~ملک او از اول فتح دهلی تا بدین وقت بیست سال بود وعهد سلطنت او با چتر
# ~~وخطبه و سکه (مدت) چهار سال و کسری بود ، علیه الرحمة والغفر ان (2) .
# الشا نی منهم آرامشاه بن سلطان قطب الدین علیه الرحمه (3)
# چون سلطان قطب الد ین برحمت حق تعا لی پیوست [ حالی ] امراء و ملوک
# ~~هند وستان صواب چنان دیدند ، که از برای تسکین فتنها و آرامش رعا یا و
~~اطمینان
# ~~قلب لشکریان ، آرا مشاهرا بتخت نشانند ، وسلطان قطب الدین را علیه
~~الرحمه سه
# ~~دختر بود ، ازیشان دو دختر متعا قب در حبا لهٔ‌ ملک ناصر الدین قباچه
~~بود ، و
# ~~یکدختر در حبا له سلطان شمس الدین آمد ، در ینوقت چون قطب الدین در
~~گذشت
# ~~و آرام شاه را بر تخت نشاندند ، ملک ناصر الدین قباچه بطرف اچه وملتان
# ~~رفت و قطب الدین زا نظر ملکداری برسلطان شمس الدین (التمش) بود ، و
~~اورا
# ~~پسر خوانده بود ، و بداون اورا اقطاع داده . ملوک به اتفاق او را از
~~بداون
# ~~بیاورد زدو بتخت ms397 دهلی بنشا ند ند ودختر سلطان قطبالدین درحبا لهآ اوآمد
~~، آرامشاه
# ~~را قضاء اجل دررسید و ما لکث هند وستان چهارقسم شد : مملکت سند
~~(ناصرالدین)
# ~~قباچه در تصرف آورد و مملکت دهلی بسلطان سعید شمس الدین مضاف شد
# ~~ومما لک (4) لکهنو تی ملوکث وسلاطین خلج در ضبط آوردند . ومملکت لو هور
# ~~گاهی ملک تا ج الدین و گاهی ملکث ناصرالدین قباچه و گاهی سلطان شمس
~~الدین
# ~~بتفاوت احوال ضبط میکردند، چنا نچه بعد ازین هر یک تحریر یا بد (5) .
# الثالث منهمالملک ناصر الدین قباچه المعزی (6)
# ~~ملک ناصر الدین (قباچه) پادشاه بزرگ ، وبندهآ سلطان غازی (معز الدین)
~~(7) بود PageV01P418
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_414.png)

# ~~در غایت گیاست و کار دانی و تمییز و حذاقت و دانائی . سلطان غا زی
# ~~معز الدین) محمد سام (را)در هرمرتبه از مراتب اشغال (سالها) خدمت کرد ه
# ~~بود ، وبرغثوسمین حضرت ولشکر داری وملک یروری و قوف تمام یا فت ، و
# ~~چون مقطع اچه و ملتان که ملک ناصرالدین ایتم بود در مصاف اندخود (1) که
# ~~سلطان را با (حشم ) خطا وملوک ترکستان بود ، پیش رکاب سلطان غازی
# ~~مبارزت بسیار نمود وغزاها بسنت کرد ، وکافر بسیار بدوزخ فرستاد، و
~~مبارزان
# ~~لشکرخطا از کثرت مقا تلت او عاجز آمد ند ، بیکبار روی بدو آورد ند، واو
# ~~شهادت با فت ، وسلطان غازی ازان حاد ثه بتخت غزنین آمدحضرت اچه بملک
# ~~نا صر الذین قباچه مفوض گشت، واو بدو دخترداماد سلطان قطب الدین بو د
# ~~علیه الرحمه ، وازدختر مهتر اورا پسری بود ملکث علاء الدین بهر امشاه
~~[نام]
# ~~خوب منظر و نیکوسیرت و بر عشرت مولع، و از را ه جوانی بر فساد حرص تمام
~~داشت.
# حاصل الامر : چون ملک ناصرالدین قبا چه ، بعداز حادثهآ سلطان قطب الدین
# ~~بطرف اچه رفت شهر ملتان راضبط کردند، وسندستان و(2) د پول تا لب در
~~یاجمله
# ~~درتصرف اوآمد ، و قلاع وقصبات شهرها * مملکتسند را فروگرفت ، ودوچتر
# ~~برداشت (3) وتا حد تبرهنده وکهرام و سرستی (4) تصرف کرد ، و لوهور را ms398
# ~~چند گرت بگرفت ، ولشکر غزنین که ازجهت تا ج الدین یلدوز می آمدند ، با
# ~~ایشان مصاف داد ، و از پیش خواجه موید الملک سنجری که و زیر مملکت
~~غزنین
# ~~بود منهزم گشت . وچون مما لک سند بر وی قر ار گرفت ، در حوادث کفا رچین
~~اکا بر
# ~~خر اسان و غور وغزنین بسیار بخدمت او پیو ستند ، واو درحق همکنان انعام
~~واکرام
# ~~وافر فرمود ، ومدام میان او وسلطان سعید شمس الدین طاب ثراه منازعت
# ~~(می) بود ، تاچون مصاف لب آب سندشد میان جلال الد ین خو ارز مشاه
~~وچنگیزخان .
# ~~جلال الدین خوارز مشاه بزمین سند آمد ، وبر طرفدیول ومکران برفت. لشکر
~~کفار
# ~~مغل بعد ازفتح نندنه بمدتی تر بی نوین (5) مغل ، با لشکر گران بپای شهر
~~ملتان آمد PageV01P419
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_415.png)

# ~~وچهل روز آن حصن حصین را در بند ان داد ، و ملکث ناصر الدین دران مقا
~~تله وحصار
# ~~د ر خزانه بکشاد (1)، و با خلق احسان بسیارکرد ، و آثار شهامت و
~~فرزانگی
# ~~و جلادت و مردانگی چندان نمود ، که ذکر آن ، برصحایف ایام تا روز قیامت
# ~~با قی ما ند، و این حادثه (حصار) د ر شهور سنه احدی و عشرین وستما ئه
~~بود، و
# ~~بعد ازان یکسال ونیم (2) ملوک غور ا ز جلاء کفار بخدمت ناصرا لدین
~~پیوستند
# ~~ود رآخرشهو رسنه ثلاث و عشرین وستمائه، لشکرخلج از جمله لشکر خوا
~~رزمیان
# ~~بر ارض (3) منصوره که از بلاد سیوستان است ، استیلا آوردند و سرایشان
# ~~ملک خان خلج بود . ملکث نا صرالدین روی بدفع ایشان آورد ، ومیان ایشان
# ~~مصاف شد ، لشکرخلج منهزم گشت ، وخان خلج کشته شد ، و ملک ناصر الدین
# ~~بملتا ن و اچه باز آمد .
# همدرین سال کاتب این حروف منها ج سراج ، از طرف خراسان از راه
# ~~غز نین وملتان (4) در کشتی ، روز سه شنبه بیستوششم ماه جماد ی ا لا ولی
~~سنه
# ~~ربع وعشرین وستمائه به اچه رسید ، ودر ماه ذی الحجه سنه اربع مدرسهآ
# ~~فیروزی اچه ms399 ، حوا لهآ این داعی شد با قضاء لشکرعلاء الدین بهر امشاه .
# ~~و در ماه ربیع الا ول سنه اربع وعشرین وستمائه ، سلطان سعید شمس الدین
# ~~طاب ثراه بظاهر اچه لشکر گاه فرمود. وملک ناصر الدین منهزم د ر کشتیها
# ~~بطرف بهکر رفت و لشکر سلطان بر در حصار اچه دوماه وبیست وهفت روز مقام
# ~~فرمود ، روز سه شنبه هفتم ماه جمادی الاولی (5) قلعه اچه فتح شد . چون
~~خبر
# ~~فتح اچه بملک ناصر الدین رسید ، پسر خود علاء الد ین بهر امشاه را
~~بخدمت
# ~~سلطان فرستاد ، چون (به) لشکرگاه رسید ، بیست و دوم جمادی الاخری (6)
~~PageV01P420
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_416.png)

# ~~خبر فتح بهکر رسید ، ملک ناصر الدین خود را در آب سند غرق کرد ، و مدت
# ~~حیات او منقرض گشت ، و مدت ملک او در زمین سند و اچه و ملتان
# ~~بیست ودو سا ل بو د .
# الرابع بهاء الدین طفرل (السلطانی) المعزی (1)
# ~~ملک بهاء الدین طغرل نیکوسیرت (بود) بغایت منصف و غریب نواز، و بتواضع
# ~~آراسته ، واو از بندگان قد یم عهد سلطان غازی معز الدین [والدنیا] بود،
~~و او
# ~~را به تربیت بزرگ گردانیده بود ، وجصارتهنکر که ولایت بهیا نه (2) بود
~~، بدان
# ~~رای مضاف. بوده است، چون فتح کردبد و تفویض فرمود، او آن بلاد را معمور
# ~~گرد انید، واز اطراف هندوستان وخراسان تجار ومعارف روی بد و نهادند
# ~~جمله را خا نه و اسباب (می) بخشید ، و ملسک ایشان میگردانید تا بدین
~~سبب
# ~~نزد یکث او ساکن میشد ند ، چون سکونت قلعه تهنکر (3) اورا وحشم اورا
~~موافق
# ~~نیامد ، در ولایت بهیا نه ، شهر (4) سلطان کوت بنا کر د ، و اندران جا
~~سکونت
# ~~ساخت . و بطرف کا لیور(5) مدام سوار میفرستاد ، و بعد ازانچه سلطان
~~غازی
# ~~از بالای حصار کا لیور باز گشت ، او را فر مود : که این قلعه ترا مسلم
~~می باید کرد.
# ~~بدین ا شارت بهاء الدین طغرل ، فوجی از حشم خود بپا ی قلعهآ کا لیور
~~ساکن
# ~~کرد ms400 ، و بنزدیک قلعه بردو (6) فرسنگی حصار بنا کرد ، تا سوار مسلمانان
~~شب
# ~~آنجا باشند ، و هر روز بیای قلعه میتازند .
# ~~مدت یکسال برین قرار بودند، چون کار بر اهل [ قلعه] کالیور تنگ شد
# ~~به نزد یک سلطان قطبالدین رسل فرستادند ، و قلعه بسلطان قطبالدین دادند
# ~~و میان ملکث بهاء الدین طغرل و سلطان اندک ( مایه) غباری بود ، و ملک
# ~~بها ءالدین طغر ل بس نیکو اعتقاد بود ، و از وی در دیار بهیا نه آثار
~~خیر
# ~~بسیار ماند و در گذشت و برحمت حق پیو ست . رحمة الله علیهم .

PageV01P421

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_417.png)

# و بعد ازین ذکر ملوک خلج ، که از جمله دولت سلطان کریم قطب الدین
# ~~رحمه الله بودند ، و در اعداد بندگان سلطان معز الدین محمد سام طاب
# ~~مر قدهم درین طبقه آورده میشود ، تا خوانندگان را بر ذکر تمام ملوک
# ~~و آمراء هندوستان اطلاع افتد و نویسنده را بدعای خیر یاد آرند ، و دوام
# ~~دولت سلطان زمان ، وشهنشاه اهل ایمان ناصر الدین و الدنیا سلطان حال را
# ~~از حضرت واجب الوجود در خواهد (1) ملکث تعالی آن دولت (را) تا قیام
# ~~قیا مت باقی داراد .
# 1 اخامسی الملک الغازی اختیار الدین ]محمد بختیار (3)
# لخلجی بدیار لکهنوتی
# ~~ثقات تغمد هم الله برجمته ، چنین روایت کرده اند : که این محمد بختیار
~~خلج
# ~~غور و بلاد گر مسیر بود ، ومردی جلد و تازنده ودلیر وشجاع وفرزانه و
~~کاردان
# ~~و از قبایل خود بطرف غزنین وحضرت سلطان معزالدین آمد ، و او را در
# ~~دیوان عرض بسبب آنچه (3) حال او در نظر صاحب دیوان عرض ، مختصر
# ~~نمود قبول نکرد[ند] واز غزنین بطرف هند وستان آمد ، چون بحضرت دهلی
# ~~رسید ، هم بسبب آنچه (در نظر دیوان عرض جمالی ند اد ، قبول نیافت ، از
# ~~دهلی بطرف بداون رفت بخدمت مقطع بداون سپهسا لار هز بر الدین حسن (4)
# ~~ارنب ، او را مواجبی قرار افتاد) (5) وبعد ازچند گاه بطرف اوده رفت
~~بخدمت PageV01P422
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_418.png)

# ~~ملک حسام الدین اغلبک (1). وچون ms401 اسپ وسلاح نیکو حاصل کرده بود
# ~~و بچند موضع جلادت ومبارزت نمود ، او را سلیتر وسهولی (2) اقطاع دادند
# ~~و چون مرد شجاع و دلیر بود، بطرف منیر و بهار مید وانید و غنایم بدست
# ~~می آورد ، تا استعداد تمام از اسپ و سلاح ومرد بدست آورد ، و ذکر جلادت
# ~~و غنایم او منتشر گشت ، وجماعت اخلاج از طرف هندوستان روی بدو
# ~~آوردند ، و ذکر او بخدمت سلطان قطب الدین رسید، او را تشریف فرستاد
# ~~و اعزاز وافر فرمود . چون بران اکرام استظهار یافت ، لشکر بطر ف بهار
# ~~برد : و آن ولایت را نهب کرد ، و یکد و سال بر ین منوال بدان حو الی
# ~~و و لابت میدوانید ، تا استعداد حصار بهار کرد .
# ثقات چنین روایت کردند : که با دویست بر گستوان ، بدر قلعهآ بهار رفت
# ~~و بمغا فصه جنگ پیش برد ، و دوبرادر بودند دانشمند (ان) فرغانی یکی
# ~~نظام الدین و د وم صمصام الدین (رحمهما الله در خدمت محمد بختیار
# ~~و صمصام الدین را) کاتب این حروف دریافت به لکهنوتی، در شهور
# ~~سنه احدی و اربعین و ستمائه . واین نقل از وی است : چون بدر حصا روصول
# ~~بود(3) ، جنگ پیش بردند ، و این دو براد رد انشمند در میان آن فوج
~~غازیان
# ~~جا نباز بود ند، که (چون محمد بختیار) خود را بقوت و د لیرکدر تنورهآ
~~در وازهٔ‌
# ~~(آن) حصار انداختند وقلعه را فتح کردند وغنایم بسیار بدست آورد[ند] .
# ~~بیشتر ساکنان آن موضع بر همنان بودند ، سرهای تراشیده داشتند ، همه
~~کشته
# ~~شدند و درانجا کتب بود ، چون کتب بسیار در نظر اهل اسلام آمد جماعتی را
# ~~طلب کرد ند که[آثار] از معانی آن کتب ، اعلامی باز دهند، جمله کشته شده
# ~~بودند . چون معلوم شد، تمامت آن حصار و شهر مد رسه بود بلغت هندوئی
# ~~بهار اسم مدر سه باشد .

PageV01P423

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_419.png)

# ~~چون آن فتح برامد، با غنا یم بسیار باز گشت، و بخدمت سلطان قطب الدین
~~آمد ms402
# ~~و اعزاز واکرام یا فت ، جماعتی از امراء حضرت را آن (1) انتشارذکر
~~واعزاز
# ~~و انعامی که ازسلطان قطب الدین طاب ثراه ، در حق او مشاهده کردند غیرت
~~آمد
# ~~در مجلس عشرت با محمد بختیار برسبیل طعن وخوار داشت (سخنان تمسخر)
# ~~صر یح و مرموز گفتندی ، تا کار بجائی رسید که در قصرسپید اورا با پیل
~~جنگ
# ~~فرمود ، بیک گرزکه در خرطوم پیل زد پیل از پیش اوبهزیمت شد (محمد
~~بختیار
# ~~تعا قب پیل کرد) چون آن جلوه گری بیافت ، سلطان قطب الدین از خاص
# ~~خود (انعام فرمود) و امرا را فرمان داد ، تا او را چندان انعام کردند ،
~~که
# ~~در تحریر نیاید . و محمد بختیار همدران مجلس تمام آن نعمت(را) بر پاشید
# ~~و بخلق داد ، با تشریفخاص سلطانی باز گشت ، و بطرف بهار رفت ، و رعب او
# ~~در دل کفار و اطراف بلاد لکهنوتی و بهار و بلاد بنگو کا مرود، اثر تمام
~~کر د .
# ثقات روا ت (2) رحمهم الله ، چنین روایت کردند : که چون ذکر شجاعت
# ~~و مبارزت و فتو ح ملک محمد بختیا ررحمه الله به رای لکهمنیه (3) رسید ،
~~که دار الملکن
# ~~او شهر نودیه (4) بود ، و او رای بس بزرگ بود ، ومدت هشتاد سال،
# ~~در تخت بوده ، برین (5) موضع حکایتی از حالات آن رای استماع افتاده
# ~~است در قلم آمد ، و آن آنست : که چون پدران رای از دنیا نقل کرد ، رای
# ~~لکهمنیه (3) درشکم مادربود ، تاج برشکم مادراو نهادند ، وهمکنان پیش
~~مادر او کمر
# ~~بستند ، وخا ندان ایشان را را یان هند بزرگ داشتندی و بمنزلت خلیفهآ
~~هند
# ~~شمردندی ، چون ولادت لکهمنیه نزدیک رسید ، مادرش را آثا ر(وضع) حمل
# ~~ظاهر شد ، منجمان وبرهمنا ن را جمع کرد [ند] تا طالع وقت را نگاهدارند
# ~~با تفاق گفتند : اگر بعد ازین (به) دو سا عت ولادت باشد ، نحوست هرچه
# ~~تما متر باشد و بپاد شاهی نرسد ، واگر بعد ازین (به) دو ساعت ولادت
# ~~باشد مدت هشتاد سال پادشا هی ms403 کند . چون مادر او این حکم از منجمان
~~بشنید
# ~~فرمود : تا او را هردو پای بهم بستند و نگونسار در آو یختند و منجمان
~~را بنشاند
# ~~تا طالع می نگر یستند ، وچون وقت شد ، اتفاق کردند ، که وقت ولادت آمد
~~PageV01P424
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_420.png)

# ~~آمد ، مادرش از شدت حمل دران حالت درگذ شت ، لکهمنیه را بر تخت.
# ~~نها دند ، وهشتاد سال پادشاهی کرد .
# از ثقات روایت چنین است : که هر گز برد ست او از قلیل وکثیر (هیچ)
# ~~ظلممی نرفت ، وهر که از وی سوال کرد ، یکث لکث بخشید ، همچنان که سلطان
~~کریم
# ~~قطب الدین حاتم الزمان طاب ثراه . چنان تقریر کردند: که دران بلا د
~~کوده
# ~~بعوض چیتار روان است (عطائی) که کمتر بود (1) ، یکث لک کوده بد ادی (2)
# ~~خفف الله عنه العذاب .
# بسر ذکرمحمد بختیار باز آئیم : چون محمد بختیار ، از خد مت سلطا ن
# ~~قطب الدین باز گشت و بها ر فتح کرد ، و ذکرا وبسمع رای لکهمنیه و اطراف
~~مما لکث
# ~~او برسید جما عتی منجما ن وبرهمنان و حکماء مملکت او بنز دیکن رای
~~آمدند
# ~~و عرضه داشت کردند : که در کتب ما از قدما ء بر همنا ن چنا ن آورد
~~هاند: که آن
# ~~مملکت بدست تر کان خواهد افتاد ، و آن وعد ه نزد یکن آمد . صواب آنست
# ~~که رای موافقت نما ید : تا (با) جمله خلق ازین مملکت نقل کنند (3) و از
~~فتنهآ
# ~~تر کا ن بسلامت مانند (4) . رای چنین جواب داد : که این مرد را که بر
~~بلاد
# ~~ما مستو لی گردد ، هیچ علامتی هست درکتب شما ؟ برهمنان گفتند : علامت
~~او
# ~~آنست ، که چون را ست بایستد بردوقدم ، و دستها فرو گذارد، هرد و دست او
# ~~از سر زانو (ی او) درگذ رد ، چنا نچه انگشت (5) دستاوبساق پای (او) بر
~~سد
# ~~رای گفت : صواب آن باشد ، که معتمدان فرستیم ، تا تفحص آن علا مت
~~بواجبی
# ~~بجای آرند. بفرمان رای معتمدان فرستا دند، وتفحص ms404 کردند ، وآن علامت
# ~~در خلقت وقامت محمد بختیار رحمه الله بازیافتند. و چون آن علا مت
~~ایشانرا PageV01P425
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_421.png)

# ~~محقق شد، اکثر بر همنان و ساهان (1)، بد بارسکنات (2) و بلا د بنگ و
~~کامر ود(3)
# ~~رفتند ، رای لکهمنیه (4) را ترکث مملکت گر فتن موافق نیفتاد. دوم سال
~~(آن)
# ~~محمد بختیار لشکر مستعد گرد انید ، و از بهار بکشید ، ناگاه بدر شهر
~~نود یه (5)
# ~~(باز درامد ، چنا نچه هژده سوار با وی بیش نبود ، و دیگرلشکر متعا قب
~~اومی آمد
# ~~چون محمد بختیار بد رشهرر سید ، هیچکس را زحمتیند اد) برسببل سکونت و و
~~قار
# ~~چنا نچه هیچکس را گمان نیفتاد که محمد بختیار است ، و اغلب آن خلق را
~~گمان
# ~~می افتاد که مگر بازر گا نند ، و اسپ بها ئی آورده اند ، تا بدر سرای
~~لکهمنیه
# ~~برسید، و تیغ بر کشید و غزا آغاز نهاد. د رین حال رای برسرمایده نشسته
~~بود و
# ~~طبق های (6) زرین وسیمین برطعام قرارمعهود پیش نهاده ، که فریاد از در
~~سرای
# ~~رای ومیان شهر برامد . چون اورا تحقیق شد ، که حال چیست؟ محمد بختیار
# ~~د رمیان سر ای (و) حرم رای را نده بود ، وخلقیرا بزیر تیغ آورده، رای
~~(به) پای
# ~~برهنه از پس پشت سرای خود بگریخت ، وجمله خزانه وحرم وخدم وخواص (7)
# ~~و زنان او بدست او آمد ند وپیلان بسیار بگرفتند ، و چندا ن غنایم حاصل
~~شد
# ~~مر (اهل) اسلام را، که در تحریر نگنجد ، وچون لشکر اوبتمام برسید ، و
~~شهر
# ~~تمام درضبط آورد ، هما نجا مقام ساخت، و رای لکهمنیه بطرف سکنات (8)
# ~~و بنگ افتاد ، ومدت عمر او د ران نزد یکی انقراض پذیرفت، و فرزندان او
~~PageV01P426
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_422.png)

# ~~تا بدین وقت در مما لک بنگ فرما نده اند . چون محمد بختیا ر آن مما لکث
~~(1)
# ~~را ضبط کرد، شهرنود یه (2) را خراب کرد (3) ، و بر موضعی که لکهنوتی
~~است
# ~~دار الملک ساخت ، و اطراف آن ممالک را در تصرف آورد ms405 ، وخطبه و سکه
# ~~در (هر) خطه قا یم کرد ، ومساجد ومدارس وخانقاهات ، در ان اطر اف بسعی
~~جمیل
# ~~او و امر(4) او بنا شد و ازان (5) غنا یم واموال بسیار، بخد مت
# ~~سلطا ن قطب ا لدین فرستا د، وچون مدت چند سال برامد ، و احوال
# ~~کوه های تر کستا ن (6) وتبت واطراف شهر لکهنو تی (7)
# ~~معلوم کرد، سود ای ضبط ولایت تبت وتر کستان در دماغ او زحمت داد ن گرفت
# ~~لشکر مرتب گردانید (8) ، و بقد رده هزار سوار مرتب کرده ، و در اطراف
# ~~آن کر هها که میان تبت و بلاد لکهنوتی است ، سه جنس خلق است : یکی
# ~~را کوچ (9) گویند ، و دوم را میچ (10) وسیوم را تها رو، همه ترک چهره
~~اند
# ~~و ایشا ن را ز با نی دیگر است میان لغت هند وتبت . و یکی (از) روسای
~~قبایل
# ~~کوچ ومیچ (11) که اورا علی میچ (12) گفتند ی ، بردست محمد بختیار اسلام
# ~~آورده بود ، دلالت (و) راهبری آن کوه قبول کرد، و محمد بختیاررا بموضعی
# ~~آورد که آنجا شهریست نام آن مردن کوت (13)، چنان تقریر میکنند : که در
# ~~قدیم العهد گرشاسپ شاه از زمین چین بازگشت و بر طرف کا مرود بیا مد و
~~آن PageV01P427
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_423.png)

# ~~شهر را بنا کرد ، و درپیش آن شهر آبی میرود، درغایت عظمت، نام او
~~بنکمتی (1)
# ~~گویند چو ن به دیار (2) هندوستان د رآید اورا بلغت هند وئی سمند ر
~~گویند
# ~~به بزرگی و وسعت (وعمق) سه چند ان گنگ (3) باشد محمد بختیار بر لب آن
# ~~(آب) آمد ، وعلی میچ درپیش لشکر اسلام شد ، و مدت ده روز لشکر را بطرف
# ~~بالای آب روان کرد ، در میان کوهها ببرد، تا بموضعی آورده، که از قدیم
~~العهد
# ~~باز (آنجا) پلی بسته بودند از سنگ تراشید ه با بیست و اند طاق . چون
~~لشکر
# ~~اوبر ان پل بگذ شت ، دو امیر خودرا ، یکی بندترک ، ود وم امیر خلحی بر
~~سر
# ~~آن پل نصب ms406 کرد باحشم بسیار، تا محافظت کنند آن پل را، تا هنگا میکه مر
~~اجعت
# ~~او باشد، و محمد بختیار با با قی حشم بران پل بگذ شت . چون رای کا
~~مرودرا
# ~~از گذ شتن لشکر اسلام خبرشد (4) ، معتمدان فرستاد ، و گفت : صوا ب
# ~~نیست، عزیمت بلا د تبت کر د ن ، درین وقت باز باید گشت و استعداد تمام
# ~~با ید کرد ، منکه رای کا مرودم قبول کردم (5)، که سال آینده لتکرخود
~~ساخته کنم
# ~~و پیش لشکراسلام شوم، و آن بلاد (را) مسلم کنم . محمد بختیار به هیچ
~~وجه ، آن
# ~~نصیحت قبول نکر د ، و روی بجبال تبت نهاد . از معتمد الدوله مقبل رکا
~~بی (6)
# ~~محمد بختیار ، که در لکهنو تی سکونت ساختهاست میان دیوکوت و بنگاون (7)
~~PageV01P428
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_424.png)

# ~~در سال سنه احد ی (1) واربعین وستمائه ، شبی بر سبیل مهمان در خانهآ او
# ~~نزول شد؛ از وی سما ع افتاد : که چون ازان پل گذ شته شد ، پا نزده روز
~~میان
# ~~شعاب جبال شامخات بالا(و) شیب، قطع منازل و مراحل کردند، شا نزدهم روز
# ~~بصحن زمین تبت وصول نمود (تمام) آن زمین (و) قبایل معمور بود، ودیهاء
# ~~آبادا ن . اول بموضعی رسید ند ، که آنجا قلعهٔ‌ بود ، چون لشکر
# ~~اسلام دست بنهب بردند ، اهل (آن) قلعه و حوالی برای دفع پیش باز آمدند
# ~~و جنگ پیوستند، واز با مداد تا نماز دیگر مقاتلهٔ‌ صعب رفت ، وجمع
~~بسیار
# ~~از لشکر اسلام کشته وخسته گشتند وتما مت سلاح آن جماعت ا ز پارهای
# ~~(نی) نیزه بود، چنا نچه جوشن و بر گستوان وخود و سپر ، همه قطعه قطعه
# ~~بر یشم خام (2) برهم بسته ودوخته وجمله (3) خلق تیر انداز (4) وکمانهای
# ~~بلند بودند . چون شب لشکر گاه شد ، جمعی را که اسیر (5) کرده بودند
~~(پیش
# ~~آوردند و) تفحص نمودند . چنان تقر یسر کردند : که بر پنج فرسنگی
# ~~آنموضع شهریست ، آ نرا کرم بتن (6) خوا نند
# ~~در آنجا بقدر سیصد وپنجاه هزار ترک شجا ع ms407 وتیر انداز باشد ، همان لحظه
# ~~که سوار مسلمان برسید ، قاصدان بفریاد رفته اند تا خبر کنند ، بامد
~~ادان
# ~~سواران (7) بر سند . داعی و قتیکه بطرف لکهنو تی بود ، ذکر آنشهر تفتیش
# ~~کرده بود ، شهریست بس بزر گ، تمام بارة (و از سنگ، تر اشید ه(و) جماعت
# ~~برهمنا ن و نوینان (8)اند، و آنشهر در فرمان مهتر ایشانست ، و دین
~~ترسائی دارند PageV01P429
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_425.png)

# ~~هر روز بامداد ، در نخاس آنشهر بقدر یک هزا رو با نصد اسپ فروخته
# ~~شود ، و تمامت اسپ تنکنه (1) که بدیار لکهنوتی میرسد ازان موضع می آرند
# ~~راه ایشان بر دره ما باشد ، وآن طریق دران بلا د معروف است ، چنانچه
# ~~از بلاد کا مرود تا بلاد تبت سی وپنج درهٔ‌ کوه است ، که ازان راه
~~اسپان
# ~~بز مین لکهذوتی آرند . حا صل الامر : چون محمد بختیار را مزاج آن زمین
# ~~معلوم شد وحشم اسلام مانده (راه) وکوفته بودند ، ودر اول (روز) مبالغی
# ~~شهید وخسته شدند ، بامراء خود مشورت کرد که مر اجعت بایدکرد ، تا دیگر
# ~~بار باستعداد تمام ، بدین دیار آمد ه شود ، چون باز گشتند ، در تمام
~~راه
# ~~یک برگ کاه و یکشاخ هیزم نمانده بود . جمله آتش زد ه بودند بسوخته
# ~~و جمله سا کنان آن شعاب و درهها ، از راه برخاسته بودند ، و در مد ت
# ~~پا نزده روز یک سیر علوفه و یک شاخ کاه علف ستو ر(و اسپ) حاصل نشد
# ~~همه اسپ می کشتند ومیخور دند ، تا چون بکوههای زمین کا مرود بسر (2)
# ~~آن پل رسیدند ، د و طا ق پل را خراب دید ند ، بسبب آنچه هر دو امیر را
# ~~با هم خصو مت شد ه بود ، و هردو بخصومت یکد یگر ، ترک محافظت
# ~~سرپل و راه گرفته بودند ، و هند وان بلاد کامرود آمده ، و پل را خراب
~~کرده.
# ~~چون محمد بختیار با لشکر بد ان موضع رسید ، راه گذشتن نیا فت ، وکشتی
# ~~موجود نبود متحیر بماند و سرگردان ms408 گشت . اتفاق کردند ، تا به موضعی
# ~~مقام باید کرد ، وتد بیر کشتی و مرزابه (3) باید کرد ، تا از آب عبره
# ~~کرده شود ، و در جوار آنموضع بتخانهآ نشان دادند ، در غایت ارتفا ع و
# ~~حصانت ، و عمارت آن بغایت خوب، و درا نجا بتا ن زرین وسمین بسیار موضوع
~~PageV01P430
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_426.png)

# ~~و یک بت بزرگ، چنانچه وزن اوهم بتخمین زیادت ازد وهز ار منقال زرصآمت
~~بود.
# محمد بختیار و باقی حشم بدان بتخانه پناه جستند ، و تد بیر چوب و رمن
# ~~( بجهت عماد) مرزا به (1) و گذ شتن از آب کردند ، چنا نچ، رای کا مرود
# ~~را از نکبت و عجز لشکر اسلام آ گاهی افتاد ، تمامت هندوی ولایت را
# ~~فرما ن داد : تا فوج فوج می آمدند ، ودر دور بتخانه نی نیزه بزمین
# ~~فرو می بردند و در هم می با فتند ، چنا نچه (بشکل) دیوارها میشد . چون
# ~~لشکر اسلام آن حال مشاهد ه کرد ند ، با محمد بختیار گفتند : که اگر
~~چنین
# ~~بما نیم ، جمله در دام (وقید این ) کفار افتاده باشیم ، بطر یقی خلاص
~~باید
# ~~جست ، با تفاق حمله کردند ، و ازانجا (2) بیکبا ربیرون آمدند ، وبریک
~~موضع
# ~~زدند ، وخود را راه کردند ، و(ازان تنگنا) بصحرا [رسیدند] وهندو(ان)
# ~~در عقب ایشان چون بلب آب رسیدند منزل کردند ، وهر کس بقدر امکان
# ~~برای گذ شتن حیله ساخت ناگاه یکی از لشکریان اسپ را در آب زد ، بقدر یک
# ~~تیر پرتاب پا یاب (3) بود ، فریاد در میا ن لشکر افتاد ، که پایاب
~~یافتند
# ~~جمله خود را در دریا زدند (4) وهندو(ان) در عقب لب آب بگرفت (5)
# ~~چون میان آب رسیدند غرقاب بود ، همه هلاک شدند .
# ~~محمد بختیار باسوار معدود بقدر صد سوار یا کم وبیش از آب عبره کرد بحیل
# ~~بسیار ، ودیگران همه غرق شدند . چون محمد بختیار از آب بیرون آمد
# ~~جماعت کوچان (6) و میچان را خبر شد ، علی میچ (7) را هبر، قرا بتان (8)
# ~~(خود را) بر(ره) گذر داشت ، پیش ms409 آمدند و استقبال کردند وخدمتی بسیار
# ~~آوردند ، چون بدیوکوت رسید ، از غایت اند وه بیماری بر وی مستولی شد
# ~~و بیش از شرم عورات وفرزند ان خلج که هلاک شده بودند سوار نشد، و هرگاه
# ~~که سوار شدی ، جمله خلق بر بام وکوچها از عورات و اطفال فریاد میکردند
# ~~و دعای بد و دشنام میگفتند [بیش سوار نشد ]ود ران حادثه بسیار بر ز با
~~ن او رفت PageV01P431
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_427.png)

# ~~که مگرسلطا ن غازی معز الدنیا و الدین محمدسام را حادثه افتاد، که
~~بخت[از
# ~~ما بر گشت و همچنا ن بود که سلطان غازی طاب ثراه در ان وقت شهادت یا
~~فته بود.
# محمد بحتیا ر دران غصه رنجور شد ، وصاحب فراش گشت و بر حمت حق
# ~~پیوست ، بعضی روایت کردند : که امیری بود ازان او علی مردان خلجی [نام]
# ~~درغایت دلیری و بیباکی (1) ، اقطا ع نار کوتی (2) بد و مفوض بود، چون
~~ازین
# ~~حادثه خبر پافت ، به دیوکوت آمد ، محمد بختیارصاحب فراش بود، ومدت
# ~~سه روز شده بود ، که کسی را مجال دیدن او نبود ، علی مرد ان بطریقی
~~نزدیک
# ~~او درامد ، وچادر از روی او (3) بر کشید ، واو را بکارد شهید کرد طاب
~~ثراه
# ~~و این احوال وحادثه (4) ، در شهور سنه اثنی (5) و ستمائه بود ، حق
~~تعالی
# ~~عفو گرداناد ، بمحمد وآله الامجاد .
# السادس منهم (الملک عزالدین) محمد شیران (6) خلج
# چنین روایت کرده اند: که محمد شیر ان و احمد شیران (7) دو بر ادر بودند
# ~~از امراء خلج در خدمت محمد بختیار، وچون محمد بختیار (8) بطر فجبال
# ~~کا مرود وتبت لشکر کشید ، محمد شیر ان (9) را با برادر وفوجی از لشکر
# ~~بطرف لکهنوتی وجاجنگر فرستاده بود ، چون خبر آن حوادث بد یشان رسید
# ~~ازان طرف مراجعت کردند و بطرف دیوکوت باز آمدند و شرط عزابجای
# ~~آوردند ، و ازانجا بطرف نارکوتی رفت، که اقطاع علی مردان بود، وعلی-
# ~~مردان را بگرفت وبا نتقام آنحر کت که کرده بود قید کرد ، وبکو ms410 توال
~~آنموضع
# ~~سپرد که نام او با با کوتوال صفاها نی بود ، وبطرف دیوکوت باز آمد
~~وامراء را
# ~~جمع کرد واین محمد شیران(9)، مردی بغایت جلد و نیکو اخلاق بود. وقتی که
~~محمد
# ~~بختیا رشهر نودیه (10) را نهب کرد، و رای لکهمنیه (11) را نهب گردانید
~~(12) PageV01P432
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_428.png)

# ~~و حشم وپیلان او متفرق شدند، وحشم اسلام در عقب غنیمت بر فتنا ، این
~~محمد -
# ~~شیرا ن (1) مدت سه روز ا ز لشکر غایب بود ، چنا نچه همه ا مراء بجهت
# ~~او دل نگر ان شد ند ، بعد از سه روز خبر آوردند : که محمد شیران (1) در
~~فلان
# ~~جنگل هژد ه(2) پیل یا زیادت با پیل با نان گرفته است و بداشته و تنها
~~ست (3)
# ~~سوار نامزد کردند ، تمامت آن پیلان نزد محمد بختیار آورد .
# فی الجمله محمد شیران (1) مردی جلد بود و بسا مان ، چون علی مرد ان
# ~~را [در] بندکرد و باز گشت ، وچون او مهتر امراء خلج بود ، همگنان او را
# ~~خدمت میکردند، و هر امیر بر سر اقطا ع خود می بود ، تا علی مردان طریقی
~~کرد
# ~~وبکوتو ال (4) دست راست گزفت ، و از قید بیرون آمد و بحضرت دهلی رفت
# ~~و ازسلطان قطبالدین التماس نمود، تا قا یماز (5) رومی را از او ده فرما
~~نشد (6)
# ~~که [بطرف] لکهنوتی رود ، و بحکم فرمان ، امراء خلج را ساکن گردانید
# ~~حسام الدین عوض خلجی که از [دست] محمد بختیار مقطع کنکوری (7)
# ~~بود ، قا یماز رو می را استقبال کرد ، وبا او بطرف دیوکوت رفت ، به
# ~~اشارت قا یماز رومی بازگشت ، مجمد شیران و دیگر امراء خلج جمع شدند
# ~~و قصد دیوکوت کردند ، و قا یماز رومی از اثناء راه باز گشت و یا
~~[امراء]
# ~~خلج او را مصاف شد ، محمد شیران و امراء خلج منهزم گشتند (وبعد ازان)
# ~~بطرف مکسید ه و سنطوس (8) ایشان را باهم مخالفتی افتاد ، محمد شیر ان
# ~~شهاد ت یا فت ، و تربت او هما نجاست ، رحمه ms411 الله .

PageV01P433

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_429.png)

# السابع الملک علاء الدین علی مردان الخلجی (1)
# علی مردا ن خلجی بغایت جلد ودلیر و بیباک بود ، چون از قید نار کوتی
# ~~خلاص یافت بخد مت سلطان قطب الدین آمد ، و با سلطان قطبالدین بطرف
# ~~غزنین رفت ، وبدست تر کان غز نین گرفتار شد در ثغر. راوی چنین روایت
~~کرد(2)
# ~~که روز ی د ر شکارگاه با سلطان تا ج الدین یلدوز [بود] با یکی از امراء
# ~~خلج که او را سالار ظفر گفتند ی گفت : که چه میگوئی ، که اگر بیک تیر
# ~~این تاج الدین یلدوز را هلاک کنم درین شکار گاه، وترا پادشاه گردا نم.
~~ظفرخلج
# ~~مرد (ی) عاقل بود ،اورا ازان منع کرد. چون از انجا باز گشت، اوراد و
~~سراسپ
# ~~داد ، و روان کرد ، چون بهندوستان باز آمد ، بخدمت سلطان قطب الدین
# ~~پیوست وتشریف ونواخت یافت ، وممالکث لکهنوتی بد و مفوض شد و بطرف
# ~~لکهنوتی رفت . چون از آب کوس ر3) بگذشت ، حسام الدین عوض خلجی از
# ~~دیو کوت استقبال نمود و بدیو کوت آمد و با مارت بنشست، و جمله ممالک
~~لکهنوتی
# ~~ضبط کرد . چون سلطان قطب الدین برحمت حق پیوست ، علی مرد ان چتر
# ~~بر گرفت ، وخطبه باسم خود کرد، و اورا سلطان علاء الدین لقب شد ، و
~~اومرد
# ~~خونریز وقتال بود، و باطراف لشکرها فرستاد و بیشتر امراء خلج را شهید
~~کرد
# ~~و رایان اطراف از وی اندیشه مند شدند واموال وخراج به وی فرستادند ،
~~ومثال
# ~~اطراف مما لک هندوستا ن دادن گرفت ، و تصلف بی طایل. بر ز بان او رفتن
# ~~گرفت، برسرجمع وبار گاه حد یث ملک خر اسان وغزنین (و غور) میگفت (4)
# ~~و ترهات و بی فا یده بر زبان او جاری شد (ی) تا بحای که از وی مثال غز
~~نین (5)
# ~~وخراسان وعراق التماس نمودندی فرمان دادی .
# ~~چنین ر وایت کردند : که بازرگانی دران ولایت تنگدست شد ، و مال از وی
# ~~تلف گشت ، از علی مردان ms412 احسانی التماس نمود، فر مود: که آنمرد از
~~کجاست؟
# ~~گفتند : ازصفاها ن . فرمان داد : تا مثال صفاها ن با قطا ع او نویسند
~~وهیچکس را
# ~~زغا یت سیاست وبیبا کی او مجال نبودی که گفتی صفاها ن در تصرف ما
~~نیست
# ~~وهر چه ازین بابت مثال دادی ، اگر گفتندی در تصرف ما نیست ، جواب دادی
~~PageV01P434
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_430.png)

# ~~که خواهیم گرفت، آن با زرگانرا مثال صفاهان فرمود. آن مسکین محتاج خرقه
# ~~ولقمه بود ، اکا بر و عقلاء آنجا بودند ، بجهت منفعت آن غریب عرضه
~~داشتند :
# ~~که مقطع صفاهان بخرج راه و استعد اد حشم محتاج است ، تا آن شهر را ضبط
~~کند
# ~~آن شخص را بجهت ما یحتاج مال خطیر فرمود ، حال تکبر وسیا ست (و) همت
~~کاذ بهآ
# ~~علی مردان تا بدین اندازه بود ، وبا این همه قتال وظالم بود، وضعفا
~~ورعا یا
# ~~و حشم بد ست تعدی وظلم وقتل اودر ما ندند، بهیچ وجهی خلاص نیا فتند
# ~~جزخروج کردن بروی (1) . جماعت امراء خلج اتفاق کردند و علی مرد ان
# ~~را بکشتند ، وحسام الدین عوض را بتخت بنشا ند ند ومدت ملکث او ، دو سال
# ~~یا کم و بیش بود (والله اعلم).
# الشامن الملک حسام الدین عوض حسین خلجی
# [بدیار لکهنو تی]
# ~~حسام الدین عوض مردی نیکو سیرت بود ، و ازجملهآ خلج گر مسیرغور. چنین
~~روایت
# ~~کرده اند : که درحدود کوهیایهآ غور ، وقتی به در از گوشی بار بموضعی
~~میبرد
# ~~ازحد ود والشتان (2) ، بر بالائی ک، آنرا پشته افروز(3) گویند بر میرفت
~~و
# ~~دو درویش خرقه پوش بوی رسیدند ، او را گفتند : هیچ طعامی (بر دراز گوش)
# ~~داری؟ عوض خلجی گفت : دارم . قرصی چند بانان خورش سفرانه با خود
# ~~دا شت ، بار از در ازگوش فرود آورد ، ورخت بکشاد ، و آن سفره پیش
# ~~درویشان نهاد . چون طعام بخور دند ، آب موجود داشت، در رخت بر دست
# ~~گرفت، وبخد مت ایشان با یستاد . چون آن درویشان طعام وشراب ماحضر
# ~~بکار بردند ms413 ، باهم گفتند : این سره مرد (4) ما را خدمت کرد ، نباید حق
~~او
# ~~گذا شت . روی بطزف خلجی کردند ، که سالار بطرف هندوستان روتا آنجا که
# ~~مسلما نی است ترا دادیم. با شارت آن درویشان (5) از انجا بازگشت و عورت
~~خود
# ~~را بران در از گوش نشاند ، و بطرف هند وستان آمد، وبه محمد بختیار
~~پیوست .

PageV01P435

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_431.png)

# ~~وکار او تا آنجا رسید: که خطبه وسکهآ بلاد لکهنوتی بنام او شد
# ~~وخا بش سلطان غیاث الدین کردند ، وشهر لکهنوتی (را) دار الملک ساخت
# ~~و حصار بسنکوت (1) بنا کرد : و خلایق از اطراف روی بدوآوردند ، و او
# ~~م د بغایت نیکو ظاهر وباطن بود وگزیده اخلاق وصافی سیرت ، وجوانمرد
# ~~وعادل وبخشنده ، درتهد او حشم ورعایاء آن بلاد در رفاهیت و آسایش بودند
# ~~و از بذل وعطای اوعمکنا ن نصیب تمام یا فتند ، ونعمت بسیارگرفتند ، و
~~ازوی
# ~~دران دیار آثار خیر بسیار ماند ، ومجامع ومساجد بنا کرد [ند ]، و اهل
~~خیررا
# ~~از علما و مشایخ و سادات ادرارات داد ، و دیگر اصنا ف خلق را از بذل او
# ~~اموال و املا ک بدست آمد .
# چنا نچه امام زاده ثآی بود ، ازحضرت فیروز کوه ، او را جلال الدین پسر
# ~~جما ل الدین غز نوی گفتند ی ، از وطن خود با اتبا ع بزمین هندوستان آمد
# ~~د ر شهور سنه ثمان وستما ئه ، بعد از چند سال بحضرت فیر وز کوه باز آمد
# ~~و مال ونعمت وافر آورد ، و سبب (2) حصول آن نعمت از وی پرسیده شد
# ~~تقریر کرد : که چون بهند وستان رفته شد (3) ، و از دهلی عزیمت لکهنوتی
~~مصمم
# ~~گشت ، چون بدان حضرت رسیده شد ، حق تعالی میسر گر دانید : که
# ~~در بارگاه غیاث الدین تذکیری گفته آید ، آن پا دشاه نیکوسیرت از خزانهآ
# ~~خود یک طشت بزرگ پر تنگهآ زر ونقره انعا م فرمود، بقدر ده هزار تنگه .
# ~~ملوک و امراء و اعیا ن خود را فرمان داد: تاهر یک درحق او ms414 انعام
~~فرمودند
# ~~بقد ر سه هزاری (4) دیگر حاصل شد، ودر وقت مر اجعت پنج هزار دیگر
# ~~(انعامات ) حا صل شد ، چنا نچه هژده هزار (عدد) تنگه از حسن اعتقاد
# ~~یاد شاه لکهنوتی غیاث الدین (خلجی) بدان اما مزاد ه واصل شد ، رحمه
~~الله
# ~~و تقبل منه .
# و چون کاتب درشهور سنه احدی و اربعین ، بدیار لکهنوتی رسید در اطراف
# ~~بلاد لکهنوتی خیرات آن پادشاه مشاهده کرد . بلاد لکهنوتی دو جناح دارد
~~PageV01P436
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_432.png)

# ~~بر دو طرف آب گنگ . طرف غربی را رال (1) گویند ، و شهر لکهنور (2)
# ~~بدان جانب است، وطرف شرقی را بر بند (3) گویند ، وشهر دیوکوت
# ~~بدان جانبست ، از لکهنوتی تا بدر لکهنور و ازاطراف دیگرتا بشهر دیو کوت
# ~~پل بسته است ، بقد ر ده روزه راه (4) ، بسبب آنچه وقت بشکال (5) ، تمام
# ~~آن زمین آب گیرد ، و این پلها اگر نباشد ، مگر در کشتی بمقاصد و اطراف
# ~~عمارت توان رسید ،د رعهد او بسبب این پلها را ه بر جمیع خلایق کشاده
# ~~شد ، وچنین سما ع افتاد : که سلطا ن سعید شمسر الدین چون بدیار لکهنوتی
# ~~رسید ، بعد از فوت ملک ناصر الدین (محمود) طاب ثر اه ، و بدفع فتنهٔ‌
# ~~ملکث اختیا را لدین بلکا (6) ، [و] خیرات غیاث الدین خلجی در نظر مبارک
# ~~او آمد، بهر وقت (که) ذکر غیا ث الدین افتاد ی ، خطا ب او سلطان
# ~~غیاثالدین خلجی فر مودی، و بر لفظ مبارک او رفتی : که مردی [ که] با
~~ینچنین
# ~~خیرات [!و2 را سلطان غیاث الدین خطاب کردن دریغ نباشد رحمة الله علیهم
~~.
# فی الجمله غیاثالدین خلجی ، با خیرات وعدل (7) و نیکو سیرت پادشاهنی
# ~~بود، اطراف مما لکث لکهنوتی چنا نچه جاجنگر و بلاد بنگ[ و کا مرود] و
~~ترهت
# ~~جمله او را اءو ال فرستادتد، و بلا د لکهنوتی (8) او را صاف شد، و
~~پیلان
# ~~و اموال وخزاین بسیار بدست آورد ، و امراءخود آنجا بنشاند ، وسلطان
~~سعید
# ~~شمس الد ین ، از حضرت دهلی بطرف لکهنو ms415 تی ، چند کرت لشکر فر ستا د
~~PageV01P437
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_433.png)

# ~~و بهار بدست آورد ، و امراء خود آنجا بنشاند، و درشهور سنه اثنی و
~~عثرین
# ~~و ستمائه عز یمت لکهنوتی کرد ، و غیاث الدین کشتیها با لا کشید ، و در
~~میان
# ~~ایشان بصلح قرار افتاد ، و سی وهشت زنجیر پیل ، وهشتاد لک مال بستد
# ~~و خطبه بنام سلطان کرد . چون سلطا ن با زگشت ، بهار ملک علاء الدین
~~جانی را
# ~~داد . غیاث الدین از لکهنوتی به بها ر آمد و بهار را ضبط کرد و تعد ی
~~نمود
# ~~تا د رشهور سنه اربع وعشرین وستمائه ملک شهید ناصر الدین محمودبن سلطان
# ~~(سعید شمس الدین) طاب ثراه از اوده باغراء ملک جانی(1) لشکر هندوستان
# ~~چمع کرد ، وبطرف لکهنوتی رفت ، و د رین سال غیاث الد ین عوض حسین خلجی
# ~~ازلکهنوتی بطرف بنگ وکامرود لشکر برده بود ، وشهر لکهنوتی خالی گذاشته
# ~~ملک نا صرالدین محمود طاب ثراه لکهنوتی ضبط کرد ، وغیاث الدین خلجی
# ~~ازان لشکر ، بسبب آن حادثه ، باز گشت ، و با ملکث ناصر الدین قتال کرد
# ~~و غیاثالدین وجمله امراء او اسیر گشتند ، وغیاث الدین شهید شد، و مدت
~~ملک
# ~~اودوازد ه سال بود . حق تعالی پاد شاه زمان ناصر الدین و الدنیا را بر
~~تخت
# ~~پا دشا هی با قی و پا ینده داراد. آ مین ورب العا لمین .

PageV01P438

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_434.png)

# الطبقة الحادیة والعشرون
# فی ذکرا لسلاطین الشمسیه (بالهند)
# ~~الحمد لله ذی الفضل (1) والاحسان والکرم والامتبان . علی انعم اهل
~~الایمان
# ~~با لامن والاما ن فی ظل دولة الشمسیه وجناب آل التتمش (2) السلطان و
# ~~صلوات (3) علی محمد صاحب السیف و البرهات، و السلام علی آله و اصحا به
# ~~سادة القبا یل وقادة البلد ان .
# اما بعد : چنین گوید ضعیف ترین بندگا ن درگاه سبحا نی ، منهاج سر اج
# ~~چوزجانی (4) بلغه الله الیی اعلی الاما نی ، چون ارادت قدیم باری تعالی
~~و تقد س
# ~~در ناصیه بنده ، آثار د ولت و انوا ر ms416 مملکت تعبیه کرده با شد ، چون ما
~~در
# ~~زما نه بحمل جنینی چنین (5) بار ورگردد ، پرتو آن محمول بر جبههآ اوظا
~~هر
# ~~باشد ، وچون هنگام وضع (آن) حمل آید (6)، و آن صاحب د ولت د ر قماط
# ~~مسقط رأس ملفوف گردد (7)، فرح نظا ره سوی آن ولادت بر همه چهر ها پید
~~اآید
# ~~(و از هنگام ولادت) تا (به) ایا م نقل از مسکن عاد ت ، بمنزل سعادت ،
~~همه
# ~~حرکات وسکنا ت او سبب را حت خلایق ه و عزت وضیع (و) فایق شود ، اگر
# ~~رقبه یی (را) او در ر بقههٔ‌ رق کشد ، ما لکش صاحب نعمت گردد، و
~~اگرتدمش
# ~~در طرق (8) قطع منازل ومراحل سر باز دهد ، رفقاش (9) از اهل دولت
# ~~گرد ند ، چنا نچه مهتر یوسف را علیه السلام د ر عقد شری مالکث دعز (10)
# ~~آورد [ند] بدعایاو بیست در شادوار ابناء درسلک اصلمش درجشد ، و اگر
# ~~بخا نهآ عز یز افتاد (جفتشرا) به آخر کار ملک (11) مصر گردانید. و اگر
~~طفل در
# ~~گا هواره بر طهارت ذیل او گواهی داد ، و شهد (12) شاهد من اهلها ،
~~بعاقبت هم
# ~~درخدمتا و وزیرمملکت گشت ، عنایت ازلیه وکفایت ابدیه ، چنین (13)
# ~~ظاهر گردد . و الله اعلم .

PageV01P439

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_435.png)

# لا ول السلطان المعظم شمس الدنیا والدین ابو المظفر
# التتمش (1) السلطا ن
# ~~چون حق تعالی و تقدس در ازل آزال تقدیر رانده بود : که ممالکث
# ~~هند وستا ن در ظل حمایت سلطان معظم وشهر یار اعظم شمس الدنیا و الدین
# ~~ظل الله فی العا لمین ابوالمظفر التتمش الساطان یمین خلیفة الله ناصر
~~المومنین
# ~~انا رالله برها نه و ثقل بآثار العدل والاحسان میزانه ، ودولت شاهان
# ~~فرزندان او رحم الله الماضین وادام دولة الناصریة المحمودیه ، ازفتن
# ~~آخر الزمان وجواد ث وقایع جهان در امان ماند ، آن سلطان عادل باذ ل
# ~~منصف کریم غازی مجاهد مرا بط عالم پرور عدل (2) گستر فرید ون فر، قباد
# ~~نهاد ، کاوس ناموس ، سکند ر دولت بهر ام صولت را ms417 ، از قبایل البری (3)
# ~~تر کستا ن ، یوسف وار، بد ست تجار داد، تا مر تبه (مر تبه) بتخت سلطنت
# ~~[و منصب] ومسند مملمکت رسانید ، تا پشت دین محمدی ، بدولت او قوی
# ~~[شد] و روی ملت احمد ی بصو لت او بهی گشت، ود ر شجاعت دوم علی
# ~~کرار، ودر سخاوت ثانی حاتم طائی آمد ، اگر چه سلطان کریم قطب الدین
# ~~علیه الرحمه (4) ، بخشش لکن در زمان ظاهر میکرد ، اما سلطان سعید کریم
# ~~شمس الدین طاب ثراه بعوض هرلک صد لک بخشید ، وبجا یگاه وحساب .
# ~~چنا نچه هم در دنیا وهم در آخرت محسوب (5) تواند بود ، ود رحق اصناف
# ~~خلق از دستار بند ، وکلاه دار ، ودماقین وتجار وغرباء امصار ، انعام او
# ~~عام بود ، واز اول عهد دولت وطلوع صبح مملکت ، در استجما ع علماء با
~~نام
# ~~و سادات کرام ، وملوک وامراء وصد ور وکبراء ، زیاد ت ازهزار لک (6)
# ~~هر سا ل بذ ل فرمود ، وخلایق اطراف گیتی را بحضرت دهلی ، که دارالملک
# ~~هندوستان است ، و مر کز دایر: اسلام ، ومهبط او امر ونواهی شریعت
~~PageV01P440
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_436.png)

# ~~وحوز: دین محمدی ، ومنصهٔ‌ (1) ملت احمد ی ، و قبهآ اسلام (2)
# ~~مشارق گیتی صانها الله عن الا فات واحضرها السعادات (3) ، جمع آورد
# ~~واین شهر بکثرتانعامات ، وشمول کرامات آن پا دشاه دیند ار ، محط رجال
~~(4)
# ~~آفا ق گشت ، وهر که از حبایل پد (5) حوادث [بدان] بلاد عجم
# ~~و نکبات کفا ر مغل ، بفضل ایزدی خلا ص یافت ، ملاذ وملجأ ومهرب (6)
# ~~و مآ من ، حضرت چهان پناه آن پادشاه ساخت ، و الی یومنا هذا آن قواعد
# ~~امن وامان ممهد ومستحکم است ، و تا باد چنین باد .
# از ثقات روات چنین سما ع (7) افتاد : که چون سلطان شمس الدین
# ~~نور الله مرقد ه ، در صغرسن (که) بحکم ایزدی از بلا د ترکستا ن وقبایل
~~البری
# ~~نا مزد سلطنت مما لک هند و ستان شد چنا ن بود : که پدر او را ایلخان
~~(8)
# ~~نام بود ، واو را اتباع (و اقربا) ms418 وخیل بسیار بود ، واین پاد شاه را در
~~اول
# ~~صورت (9)، از جمال وکیا ست وحسن خلقت نصیب تمام بود ، چنا نچه
# ~~برادر ان او از حسن کیاست او حسد کرده ، اورا به بها نهآ تماشاء گلهآ
# ~~اسپان ، از پیش مادر و پدر بیرون آوردند یوسف صفت : قالوا یا ابا نا !
# ~~ما لک لا تأ منا علی یوسف وانا له لناصحون ارسله معنا غدا یرتع ویلعب
~~(و اناله
# ~~لحافظون (10) چون بسر گله اسپان آوردند ، بد ست بازرگانی بفروختند.
# ~~بعضی گویند (11) : (که) آن طایفهآ فروشنده ، پسرا ن عم او بودند ،
~~بازرگا نان
# ~~اورا بطرف بخارا آوردند ، و بدست یکی از اقربای صد ر جهان بخارا
# ~~فروخت (12) و چند گاه د را ن خا نوادهٔ‌ بزرگی و طهارت بود ، و کرایم
~~آن
# ~~دودمان او را در حجر (13) اصطنا ع چون اولاد در رضاع می پروردند .
# ~~یکی از ثقات روایت کرد : که از لفظ (14) مبارک آن پاد شاه نورالله
~~مضجعه
# ~~شنیدم ، که وقتی از ان خاند ان قراضه (15) بمن دادند ، که در بازار رو
# ~~و قد ری انگور بخر و بیار! چون ببازار رفتم ، در اثنای آن راه (16)
~~PageV01P441
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_437.png)

# ~~قر اضه از من غایب شد ، ازسبب صغر سن ، از خوف آن حال ، گریه برمن
~~افتاد
# ~~در میان آن تضرع (وزازی) در ویشی بمن رسید ، ودست من بگرفت
# ~~و بجهت من (1) انگور بخرید و بمن داد ، و مرا عهد داد : که چون بدولت
# ~~و ملک رسی ، زنهار فقراء واهل خیر را بتعظیم نگری ! وحق ایشان
# ~~نگاهداری ، من با او عهد کردم ، و هر دولت وسلطنت که یافتم ، از نظر
# ~~آن درویش یافتم ، رحمهم الله .
# غا لب ظن آنست : که هر گز پا دشاهی بحسن اعتقاد و آب دید 5، وتعظیم
# ~~علما و مشایخ ، مثل او از مادر خلقت ، در قماط سلطنت نیامد ، ازان خاند
~~ان
# ~~اما نت و تصدر بازر گانی خرید ، که او را حاجی بخاری گفتندی، پس ازان
# ~~بازرگانی دیگر کهاو را جمال ms419 الدین چست قبا گفتند ی ، او را خرید وبحضرت
# ~~غز نین آورد ، ودران مدت ، ترکی از وی بجمال و اوصاف حمیده واخلاق
# ~~مرضیه وآثار رشد و فر بزرگی ، بدان حضرت نیاورده بودند ، ذکر او
# ~~بخدمت سلطا ن معز الدین محمد سام طا ب ثراه عرضه داشتند ، فرمان شد
~~(تا)
# ~~او را قیمت کنند (2) ، و او با ترکی دیگر در یک سلک بود ایبکنام ، هردو
# ~~را هزار دینار زر رکنی قیمت معین شد جمال الدین چست قبا ، در فروختن
# ~~او بد ین مقدار (بها) مضایقت نمود ، سلطان فرمان داد : که هیچ آفریده
# ~~او را در بیع نیارد و موقوف با شد .
# جمال الدین چست قبا ، بعد آنکه یکسال د رغزنین مقام نمود ، عزیمت بخارا
# ~~کرد، سلطان را به بخارا برد ، وکرت دیگر اورا بغزنین باز آورد ، بعداز
~~انکه
# ~~سه سال به بخارا بود ، چون فرمان نبود ، که کسی او را بخرد ، یکسال در
# ~~غز نین بماند ، تا سلطان قطب الدین از غزو نهر واله و فتح گجرات با ملک
# ~~نصیر الدین (3) حسین بغزنین رفت وحدیثاوبشنید . ازحضرت سلطان معز الدین
# ~~اجازت طلبید بخریدن او ، سلطان فرمود: که چون فرمان نفاذ یا فته است که
# ~~او را د رغزنین نخرند ، او را بدهلی باید برد و آنجا بخرید. نظام الدین
~~محمد
# ~~را سلطان قطبالدین بجهت اتمام مصالح خود درغزنین بگذاشت وفرمان داد :
~~PageV01P442
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_438.png)

# ~~که جمال الدین چست قبا را باخود به هندوستان بیار[د ] تا آنجا سلطان
# ~~شمس الدین را خریده شود .
# بر حکم آنفر مان ، نظام الدین ایشانرا بدهلی آورد، سلطان قطب الدین
# ~~و را بیکث لکث جیتل (1) بخرید ، آن ترک ایبک نام را طمغا ج (2) نام کرد
# ~~و امیر تبرهنده شد ، در مصاف سلطا ن تا ج الدین یلد وز که با قطب الدین
# ~~بود شهادت یا فت ، وسلطان التتمش طاب ثراه سر جاندار (3) شد ، و سلطان
# ~~قطب الدین ایبک اورا فرزند خواند ، و بخود نزدیک گردانید ، وهر روز
# ~~جاه و ms420 شرف او زیادت شد . چون آثار رشد د ر حرکات و سکنات او ظاهر
# ~~و باهر بود (4) مر تبه بمرتبه او را (5) بدانجا رسانید ، که امیرشکار
~~شد ، بعد ازان
# ~~چون کا لیور فتح شد، امیر کا لیور شد ، پس ازان اقطا ع قصبهآ برنو
~~مضافات
# ~~آن یافت .
# بعد ا زان بچند گاه ، چون آثار جلا دت و مبار زت و شهامت ا و ظهور
# ~~کلی پذیرفت و سلطان قطب الدین آن معانی (6) مشاهد ه کرد ، ملک بداونش
# ~~گردا نید ، وچون سلطان معز الدین سام از سفر خوارزم مراجعت کرد در مصاف
# ~~اندخود هزیمت با لشکر خطا افتاد، قبایل کوکرا ن تمرد وعصیان آغاز کردند
# ~~از غزنین عزیمت غزو آن جماعت کرد . سلطان قطب الدین حشم هندوستان
# ~~یحکم فرمان آنجا برد ، سلطا ن شمس الدین با حشم بد اون د ران خد مت
# ~~برفت (7) ، ودر وقت هیجا وهنگا م غزا، سلطا ن شمس الدین طاب تراه
# ~~با بر گستوان در میان آب جیلم که آن مخاذیل بد ان پناه ساخته بودند در
~~راند
# ~~و مبارزت بسیار نمود ، و بزخم تیر کفار را منهزم گردانید و کار محاربت
~~او
# ~~اندران آب بجائی رسیده بود ، که کفار را از اوج موج ، به حضیض
# ~~د و زخ میفر ستاد که : اغرقوا فاد خلوا نا را (8) .
# در اثناء آن جلادت (و جهاد) نظر سلطان [غازی] معزالد ین علیه الرحمه
~~PageV01P443
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_439.png)

# ~~بدان (1) آثار شهامت و مبارزت افتاد ، و از حال او استطلا ع نمود (2) .
# ~~چون رای هما یون او را روشن گشت که کیست؟ او را طلب فرمود ، و بتشریف
# ~~خاص مشرف گرداتید ، وسلطان قطب الدین را فرما ن داد : که التتمش را
# ~~نیکو داری ، که از وی کارها (3) خواهد آمد و بفر مود : تا خط عتق او
# ~~د ر تحریر آورد ند ، و بنظر پاد شاهان ا ورا ملحوظ گردانید و بدولت
# ~~احرارش رسانید (4) . چون سلطا ن قطب الدین در لوهور برحمت حق تعالی ms421
# ~~پیوست ، علی اسمعیل که امیر داد (5) حضرت (دهلی) بود، با دیگر امرا،
# ~~و صدو ر مکتو بات بطرف بداون ، بخد مت سلطان شمس الدین در قلم
# ~~آوردند ، واو را استد عا کردند . چون بیامد در شهورسنه سبع و ستما ته
~~بر تخت
# ~~دهلی بنشست و ضبط کرد ، وچون ترکان وامراء قطبی (6) از اطراف (بدهلی)
# ~~جمع شدند ، و بعض از اتراکث و امراء معزی با ایشان جمعیت کردند وطریق
# ~~مخا لفت سپردند (و از دهلی بیرون رفتند ، و در حوالی جمع شدند و عصیان
# ~~وخروج آغاز نهادند ، سلطان شمس الدین با سوار قلب وخدم خاصخود)
# ~~از دهلی بیرون رفت ، ودر پیش صحرای جود (7) ایشانرا منهزم گردانید
# ~~و گفت : تا سر ایشان را بزیر تیغ آوردند (8) ، وبعد ازان سلطان تاج
~~الدین
# ~~یلدوز از لوهور وغزنین با اوعهد بست ، او را چتر و د ور باش فرمود (9)
# ~~ومیان او وملک ناصرالدین قباچه بکرات مخاصمت میرفت (10) بجهت لوهور
# ~~وتبرهنده وکهرام (و در شهور سنه اربع عشر وستمائه ناصرالدین قباچه را
~~منهزم
# ~~گرد انید) و چندکرت دیگر در اطراف ممالک هند با امراء و اتراک مخالفت
# ~~افتادش ، اما چون عنا یت الهی (11) حامی و ناصر او بود ، نصر تش می
~~بخشید
# ~~و هر که برو (12) خروج میکرد ، ویا عصیان می برزید (13) مقهور میکثت
~~PageV01P444
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_440.png)

# ~~و چون مدتی (1) حفظ ونصرت ایزدی یاری گر آمد ، اطراف ممالک مضا فات
# ~~حضرت دهلی و بداون و اوده و بنا رس وسوالک ( 2) ، تمام د رضبط
# ~~[1 و] آمدو سلطا ن تاج الدین یلد وز ، منهزم از پیش لشکر خوا رزمشاه
# ~~بطرف لوهو ر آمد ، میان او وسلطان شمسرالدین بجهت سرحد ها مضایقتی
# ~~رفت ،در تراین میان هردو مصاف شد ، و درشهور سنه اثنی عشر وستمائه
# ~~فتح (3) سلطان شمس الدین را بود ، و تاج الدین یلد وز اسیر گشت ، واو
~~را
# ~~بحکم فرمان دردهلی آوردند و بطرف بداون فرستاد ، وهما نجا مدفون
# ~~گشت (4) و بعد ازان در شهور سنه اربع ms422 وعشروستمائه با ملک نا صر الدین
# ~~قباچه مصاف شد ، ناصر الدین قباچه منهزم گشت ، وچون حوادث خراسان
# ~~بسبب ظهور چنکیز خان مغل د رافتاد ، در شهور سنه تسع عشر (5) وستما ئه
# ~~جلا ل الدین خوارز مشاه ، از پیشر لشکر کفا ر منهزم بطرف مندوستان آمد
# ~~و بسرحد های لوهور فتنهآ خوار ز مشاهیان بر سید . سلطا ن شمس الدین
# ~~طاب ثراه از د هلی لشکر بطرف لو هور برد ، جلال الدین خوا رزمشاه از
~~پیش
# ~~حشم هند عطف کرد ، و بطرف سند و سیوستان رفت ، و سلطان شمسر الدین
# ~~(غازی) علیه الرحمه ، بعد ازان در شهوز اثنی و عشرین و ستمائه بطرف
~~بلاد
# ~~لکهنوتی لشکر کشید، و غیاثالدین عوض خلجی رقبهآ خدمت در ربقهآ انقیاد
~~آورد
# ~~و سی زنجیر فیل وهشتاد لک مال بداد ، وخطبه (6) بنام مبارک شمسی کرد .
# و در شهور سنه ثلاث و عشرین و ستمائه ، عزیمت فتح رنتیور (7) کرد
# ~~و آن قلعه [را که ] در حصا نت و استحکام ، در تمام مما لک هندوستان
~~مذکور
# ~~ومشهور است و در تواریخ اهل هند چنین آورده اند: که هفتاد ( واند)
~~پادشاه PageV01P445
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_441.png)

# ~~مدت چند ماه ، در شهور سنه ثلا ث و عشرین و ستمائه بر دست بندگان او
# ~~بفضل آفرید گار فتح شد ، و بعد ازان یکسال درشهور سنهاربع و عشرین
~~وستمائه
# ~~عزیمت تلمعه مندورکرد : از حد ود سوالک . حق تعالی آن فتح (او) را میسر
# ~~گردانید و با زگشت ، وغنایم بسیار بد ست بند گان او آمد . بعد ازان
~~یکسال
# ~~در شهور سنه خمس و عشرین و ستمائه ، از حضرت د هلی لشکر ببلاد اچه
# ~~و ملتان برد و کا تب این خروف منهاج سراج در رجبا ربع وعشرین و ستمائه
# ~~ز طرف غور وخرا سان ببلاد سند و اچه وماتان رسیده بود ، و در غرە
# ~~ربیع الاول سنه خمس و عشرین وستمائه (1) سلطان سعید شمس الد ین طاب
~~ثراه
# ~~بپای قلعه اچه رسید ، وملکث ناصرالد ین ms423 قباچه بدر قصبهآ اهروت (2)
# ~~لشکر گاه داشت ، وتمام بحر وکشتیها با بنه واتبا ع لشکردران آب ،
~~وکشتیها (3)
# ~~پیش لشکر گاه دا شت ، که روز آدینه بعد از نماز از طرف ملتان مرعان
# ~~رسیدند وخبر دا دند : که ملک ناصرالدین ایتم (4) مقطع لاهور بپای ملتان
# ~~آمد ، وسلطان شمس الدین از راه تبرهنده ، روی بطرف اچه آورد (5) و ملک
# ~~ناصرالدین قباچه منهزم [گشتو] د رکشتیها [نشست] با تمام لشکر خود بطرف
# ~~بهکر رفت . وزیرخود عین الملک حسین اشعری را فرمان داد : تا خزاینی که
# ~~در قلعه اچه است بطرف قلعه بهکر برد ، وسلطان شمس الدین مقدمهٔ‌ لشکر
~~خود
# ~~ملوک بزرگ (6) را برسر لشکر بیای اچه فرستاد : یکی ملک عز الدین محمد
# ~~سالاری که امیر حاجب (بود) دوم کزلک خان سنجر سلطانی (7) که
# ~~ملک تبرهنده بود، بعد ازان چهار روز سلطان با تمام لشکر [وبندگان] و
~~پیلان
# ~~و بنه [واتبا ع] بپای (قلعه) اچه رسید ولشکر گاه نصب فر مود . وزیر
~~(دولت) خود PageV01P446
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_442.png)

# ~~نظام الملک محمد جنید ی ودیگر ملوک را در عقب ملک ناصر الدین
# ~~بطرف قلعهآ بهکر فرستا د، و مدت سه ماه (1) د رپای حصار اچه جنگ فر مود
# ~~روز سه شنبه بیست و هفتم ماه جمادی الاخری (2) سنه خمس و عشرین و
~~ستمائه
# ~~(قلعه) اچه بصلح فتح شد ، و د ر همین ماه ملک ناصرالدین قباچه از حصار
# ~~بهکر خود را در پنجاب (3) غرق کرد ، وپیش ازین بچند روز پسر خود ملک
# ~~علاء الدین بهر امشا ه را بخدمت سلطان شمس الدین طاب ثراه فرستاده بود
~~.
# ~~بعد از چند روز خزاین و بقا یای حشم ملکث ناصر الدین بخدمت درگاه
# ~~ییوستند ، وآن بلاد تا آب محیط (4) فتح شد ، وملکث سنان الدین جنیسر
~~(5)
# ~~که والی دیول وسند بود ، بخدمت در گاه شمسی پیوست ، و چون دل مبارک آن
# ~~باد شماه از فتح آن بلاد فارغ شد ، روی بدار الملک جلال دهلی نها د ، و
~~این
# ~~کا تب خدمت ms424 بارگاه اعلی آن پادشاه امل الایمان در روز اول که بپای
~~(قلعه)
# ~~اچه حرسها الله لشکر گاه نصب فرمود دریافته بود، ومنظور نظر مبارک او
~~شده
# ~~چون از پای آن قلعه انصراف فرهود در موافقت حشم منصور آن پادشاه غازی
# ~~بحضرت هلی اجلها الله آمد، ودر ماه رمضان سنه خمس و عشرین وستمائه
# ~~بحضرت اعلی و صول بود . درین وقت رسل دار الخلا فت با تشریفات وا فره
# ~~بحدود نا گور رسیده بود، و در روز دوشنبه بیست و دوم(6) ماه ربیع الاول
~~سنه
# ~~ست وعشرین و سئمائه بحضرت رسیدند ، و شهررا آذین (7) بستند ، وآن یاد
~~شاه
# ~~وملوکث وفرزند ان طا ب ثراهم و دیگر ملوک وخدم و بند گا ن همه بخلعت
# ~~دارالخلافت مشرف گشتند، و بعد از[آن]چنا ن بزم و شادی در ماه جمادی
~~الاولی
# ~~سنه ست وعشرین وستمائه ، خبرفوت ملک سعید ناصر الدین محمود رسید
~~PageV01P447
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_443.png)

# ~~و بلکاخلجی (1) در مما لک لکهنوتی عصیان آورد، وسلطان شمس الدین طاب
~~ثراه
# ~~الشکرهای هندوستان ، بطرف لکهنوتی برد ، ودرشهور سنه سبع وعشرین و
~~ستمائه
# ~~آن طا غی را بدست آورد و تخت لکهنوتی بملک علاء الدین جانی داد ، و
# ~~در رجب همین سال بحضرت جلال دهلی باز آمد ، و درشنهور سنه تسع وعشرین
# ~~و ستمائه عزیمت فتح حصار کالیور کرده ، وچون بپای کا لیور (2)
# ~~سرا پردهآ سلطنت اونصب شد ، میلکد یو پسر بسیل ر3) لعین جنگ آغاز نهاد
# ~~ومدت یازده ماه ، در پای آن قلعه مقام فرمود . وکاتب این حروف از
# ~~دهلی در ماه شعبان همینسال ، روی بخد مت در گاه سلطنت آورد، و این
# ~~دولت دریافت، و این داعی را بر در سرای اعلی (4) نوبت تذکیر فرمود ،
~~ودر
# ~~هرهفته سه نوبت تذ کیر معین شد، وچون ماه رمضان در آمد ، هر روز تذکیر
# ~~گفته شد (وتمام عشرذی الحجه) و تمام عشر محرم گفته آمد، ودر دیگر ماهها
# ~~همانسه نوبت نگاه داشته آمد ، چنا نچه نود و پنج مجلس بر ms425 در سر اپردهآ
~~اعلی عقد
# ~~گشت (5) ، ودر هر دو عید فطرو اضحی ، بسه موضع لشکر اسلام نماز گذاردند
# ~~و از انجمله روزعید اضحی دربرا برقلعه کا لیور که شهر بران طرفاست (6)
~~، داعی
# ~~دولت منهاج سراج خطبهآ عید و نماز فرمود، و بتشریف گر انما یه مشرف
~~گردانید
# ~~و [آن] در بندان بداشت ، تا روز سه شنبه بیست وششم ماه صفر سنه
# ~~ثلاثین و ستمائه حصار فتح شد ، و میلکدیو لعین در شب از قلعه بیرون آمد
# ~~و بگریخت ، و بقدر هفتصد (7) کس را بر در سرا پرده سیاست فر مود
# ~~و بعد ازان امراء و اکابر چون مجد الملک ضیاء الدین محمد جنیدی (را)
~~امیر
# ~~داد ، و سپه سالار رشید الدین علی علیه الرحمه را کوتوالی فرمود
~~PageV01P448
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_444.png)

# ~~امورشرعی وتشرینمات فاخرو انعا مات وافر ارزانی داشت، حق تعالی
~~دستگیر(ی)
# ~~روح مطهر و قالب معطر آن پا دشاه غازی کریم و عادل عا لم پرور گردا ناد
~~(1).
# ~~و د وم ما ه ربیع ا لا ول (2) همین سال ، از پای قلعه مراجعت فرمود
# ~~و بقدر پک فرسنگ از پای قلعه ، بطرف حضرت لشکر گاه کرد ، و نوبت سلطنت
# ~~دران مقام پنج شد ، وچون بحضرت باز آمد ، در شهور سنه احدی وثلاثین
# ~~و ستمائه (3) ، لشکر اسلام را بطرف بلاد مالوه برد ، وحصن شهربهیلسان
~~(4)
# ~~را بگرفت و بتخانه که سیصد سال بود تا آنرا عمارت میکردند ، و رفعت
# ~~او بقدر صد وزپنج)(5) گز بود خراب کرد (و ازانجا بطرف اجین نگری رفت
# ~~وبتخانهآ مها کال دیو را خراب کرد) (6) وتمثال بکرماجیت (7) که پاد شاه
# ~~اجین نگری بوده است ، و ازعهد او (تا بدینوقت) از یکهزار ودویست (8)
# ~~سال است ، و تواریخ هندوان ازعهد او مینویسند ، وچند تمثال د یگر : که
~~از برنج
# ~~ریخته بودند ، با سنگ مها کال (9) بحضرت دهلی آورد ، ودرشهور سنه
# ~~ثلاث وثلثین وستمائه ، لشکرهای هند وستان بطرف بنیان (10) برد ، دران
~~سفر
# ~~ضعف بر ذات مبارک او مستولی شد (11) ، وچون بسبب ms426 زحمت نفسا نی ازا نجا
# ~~مراجعت کرد ، روز چها ر شنبه چاشتگاه غرهآ شعبان باختبار منجمان بحضرت
# ~~د هلی که دارالملک جلالی بود ، در عماری (12) نشسته در آمد بعد از
~~نوزده
# ~~روز چون مرض او قوی شد ، در روز دوشنبه بیستم ماه شعبا ن سنه ثلث
~~ثلاثین PageV01P449
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_445.png)

# ~~و ستمائه (1) ، از دار فنا بدار بقا رحلت کرد(2) ، ومدت ملک او بیست و
# ~~شش سال بود ، انار الله برها نه .
# حق تعالی آن پادشاه سعید شهید غازی عادل عالم نواز عدل گستر را
# ~~در فرادیس جنان برحمت رضوان خود مخصوص گرداناد ، و پادشاه وقت
# ~~سایهآ یزدان سلطان سلاطین ناصر الدنیا والدین ، علاء الاسلام والمسلمین
# ~~ظل الله فی العا لمین ، ابو المظفر محمود بن السلطان را بر تخت پادشاهی
# ~~تا قیام قیامت باقی داراد. بحق محمد و آله اجمعین (3) .
# السلطان المعظم شمس الد نیا والدینا بو المظفر التتمش (4)
# السلطان ناصر امیر المومنین (5)
# ~~دار الملکث او : حضرت دهلی .
# ~~رایات : میسره لعل .
# ~~اعلام : میمنه سیاه
### | دایر: ملوک او (6)
# ~~ملک طغا ن ملک بد اون (7) . ملک نصر الدین میرا نشاه پسر میر چا وش
~~خلج.

PageV01P450

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_446.png)

# ~~ملک عز الدین بختیار(1) . ملک نصرالدین . ملک بیدار کولان (2) . الب
# ~~ترک ناصر (3). ملکن عز الدین ظغرل بها ئی * ملک الامراء سنقر ناصری
# ~~ملکث ناصرالدین ایتم بهائی + ملک ناصرالدین مادینی ملکث غور .

PageV01P451

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_447.png)

# ~~ملک فیر وزشاه ایلتمش (1) شاهز ادآ خوارزم + ملک جا نی شاهز اد: تر
~~کستان
# ~~ملک قطب الدین حسن. ملکن غور عز الد ین محمد شاه مهدی . ملکث عز الدین
# ~~حمزه عبد الجلیل . ملک عز الدین کبیرخان .ملک تا ج ا لدین سنجر
# ~~کزلکخان (2) ملک د ولتشاه خلج ملک لکهنوتی . ملک اختیار الدین
# ~~محمد برادر ز ادة ملک الامر اء افتخار الدین امیر کوه * ملک عزالدین نا
~~گوری.
# دایره فتوح او(3)
# ~~فتح بداون (وهزیمت رای مان) 3 فتح بنارس1 [وهزیمت قا یماز ]فتح حصار
# ~~رنتپهور فتح حصار مند ورا فتح خراج؟ (4) د یبل . فتح بهار ms427 * [فتح
~~بهکر+]
# ~~فتح ملتان 4 فتح اچه 2 فتح سیوستان2 فتح دیول افتح اجین (نگری) +[ فتح
# ~~بیلستان؟] فتح کا لیور . فتح [ بر ] تاج الدین ( و گرفتار شدن) + فتح
~~لوهو ر
# ~~( وا امرای مخالف ) + فتح تبرهنده + فتح سرستی + فتح کهرام + فتح
# ~~مصافنا صرالدین قباچه 2- ( وهزیمت او) فتح لکهنوتی + فتح ترهت + فتح
# ~~قنوج (5) .

PageV01P452

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_448.png)

# الثا نی الملکالسعید ناصر الدین محمود بن السلطان (1)
# (نور الله مرقده)
# ~~ملک نا صر الدین محمود پسر مهتز (2) سلطان شمس الد ین بودعلمیه الرحمه
~~(3)
# ~~و او پادشاه فرزانه وعاقل و بخرد (4) ودر غایت جلادت و مبارزت
# ~~وبذل واحسان [بود] و اول اقطاعیکه سلطان اورا فر مود، خطهٔ‌ ها نسی بود
# ~~و بعد از مدتی در شهور سنه ثلاث و عشر ین وستمائه ، خطهٔ‌ اوده بدو
~~مفوض
# ~~کشت (5) و آن باد شاه زاده ، دران دیار آثار پسندیده (بسیار نمود)
# ~~و غزوات بسنت کرد . چنا نچه ذکر او برجولیت و شها مت درعرصهآ هندوستان
# ~~منتشر گشت ، وبر توه (6) لعین را که صمد وبیست واند هزار مسلمان بر دست
# ~~(و) تیغ او شهادت یا فته بودند برانداخت ، وبدوزخ فرستاد ، وکفارمتمرد
~~(ان)
# ~~که دراطراف زمین اوده بودند قمع و قهر کرد ، (7) وجماعتی را منقاد
# ~~گردانید ، و از اوده عزیمت لکهنوتی کرد ، ولشکر (های) هند وستان ،
~~بفرمان
# ~~اعلی نا مزد (او) شد ، وملو ک نامدار چنانچه بولان وملکث علاء الدین
~~جانی
# ~~همه در خدمت او بطرف لکهنوتی رفتند ، وسلطان غیاث الدین عوض خلجی
# ~~بر عزیمت دیار بنگ ، از لکهنوتی لشکر برده بود ، و مرکز خالی گذ اشته .
# ~~چون ملک سعید ناصر الدین بالشکرها ، بدان (8) طر ف رسید ، بسنکوت
# ~~(وشهر لکهنوتی) او را مسلم شد ، وچون خبر به (سلطا ن) غیاث الدین عوض
# ~~خلجی رسید، از موضعی که بود، روی به لکهنوتی نهاد ، وملک ناصر الدین
# ~~با لشکرها پیش [1و] باز رفت ، و او را منهزم گردانید ، و غیاث الدین را
~~با جمله
# ~~امراء و اقرباء ، و امراءخلج ، وخزاین وپیلان بد ست آورد، ms428 و غیاث الدین
~~را PageV01P453
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_449.png)

# ~~بقتل رسانید ، وخزاینا و را ضبط کرد (1) ، و آ نجا تمامت علماء و سادات
~~وزهاد
# ~~(و اتقیا) واهل خیرد ارالملک دهلی وسایرقصبات را بوجه (تحف)انعا م (2)
~~فرستاد
# ~~وچون تشریفات دار الخلافه ، بحضرت سلطان شمس[الد نیا] و الدین طاب ثراه
~~رسید
# ~~ازا نجمله یکث تشر یف گر انمایه با چتر لعل ، بطرف لکهنوتی فر ستاد [و]
~~مسلک
# ~~نا صر الدین علیه الرحمه ، بدان چتر و تشر یفات (3) و اکرام مشرف گشت
~~وهمکنان
# ~~را از ملوک وا کابر (ممالکث) هند وستان بطرف او نظر بود (4) ، که وارث
# ~~مملکت (5) شمسی او باشد، فاما تقد یر آسما نی بحکم العبد ید بر والله
~~یقدر ، با ندیشهآ
# ~~خلق راست نیا ید (6) بعد از یکسال ونیم زحمت وضعف ، بذا ت عزیز او را ه
~~یافت
# ~~وبرحمت حق تعالی پیوست . وچون خبر وفات او بحضرت دهلی رسید ، جمله
# ~~خلایق برفوت او اضطر اب نمودند . حق تعالی سلطا ن اسلام ناصرالدین (7)
# ~~محمود را چنانچه وارث اسم و لقب اوست ، وارث اعمار جمله ملوکن
# ~~و سلاطین گرد اناد (8).
# الثالث سلطان رکن الدین فیر و زشاه(9)
# ~~سلطا ن رکن الدین (فیروز شاه) پادشا ه کریم وخوب منظر بود ، وحلم و
# ~~مروت بکمال داشت ، ود ر بذل وعطا ثا نیحا تم بود، ووالد: اوخد اوندة
~~جها ن
# ~~شاه ترکان کنیزک (ترک) بود ومهتر جملهآ حرمهاء سلطانی بود، وآن ملکه را
# ~~صدقات و احسان وخیرات ، درحق علما ء وسادات و زهاد بسیار بود .
# ~~سلطان رکن الدین در شهور سنه خمس وعشرین وستمائه اقطاع بداون یافت
# ~~وچتر سبز . وعین الملک خسین (10) اشعری که وزیر [ممالک] ملک ناصر الدین
# ~~قیاچه بود ، در ینوقت و زیر سلطان رکن الدین شد، وچون سلطا نشمس الدین
# ~~از فتح کا لیور (11) بحضرت باز آمد، ممالک لوهور که تختگاه خسروملک بود
# ~~بسلطان رکن الدینداد ، و چون سلطان در آ خر لشکری ا زطرف بنیا ن
~~PageV01P454
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_450.png)

# ~~و آب سند باز آمد، رکن ms429 الدین را با خود بحضرت آورد ، که خلق را نظر
# ~~بروی بود چون بعد از ملک نا صرالدین محمود ، مهتر پران (سلطان) بود .
~~چون
# ~~سلطان شمس الدین از تخت دنیا بملک آخرت خرامید، با تفاق ملموک و اکا بر
~~مملکت
# ~~سلطان ر کن الدین بتخت نشست ، و در سه شنبه بیست و یکم ماه شعبا ن (1)
~~سنه
# ~~ثلاث وثلاثین وستمائه، تا ج وتخت از فر وبهاءاو زیب وزینت گرفت ،
~~همکنان
# ~~بجلوس او شادما نه (2) شدند (وتشر یفات پوشید ند) چون ملوکاز حضرت
# ~~مراجعت کردند ، رکن ا لدین در خزاین بکشاد و بعشرت مشغول شد ، و در بذ
~~ل
# ~~اموا ل بیت المال به نا موضع (3) افرا ط نمودن گرفت . ازغایت حرص که
# ~~بر عشرت و لهو داشت ، مصالح ملکی و امور مهمل ماند (4) ، و والدهٔ‌ او
# ~~شاه ت کان  درحل وعقد ملک تصرف کردن (5) گرفت ، و فرمان میداد. وچون
# ~~در حیات سلطان شمس الدین از د یگرحرمهاغیرت و رشک دید ه بود ، بحرمها
# ~~مضرت رسانید (6)، و بعضی ا زیشان بظلم (7) وتعد ی ، باطل وهلا ک کرد
# ~~و خاطراهل مملکت ، از عهد ایشان غبا رگرفت، و با آن حرکات پسر سلطان را
# ~~(که او را) قطب الد ین لقب بو د ، و پسرشا یسته [ وامید وا ر بود]
# ~~هرد و چشم او را بفرمود ، تا میل کشید ند ، بعد [ از] ان
# ~~بقتل رسا نید ، مخالفت ملوک ، بدین سبب ظاهر شد (8) . ملک غیاث الدین
# ~~محمد شاه (بن سلطان) (9) که در سن کمتر از رکن الدین بود ، در اوده
# ~~مخا لفت نمود   وخزاین لکهنوتی را (که) بحضرت می آوردند تصرف میکرد
# ~~و بعضی ا زقصبا ت (هندوستان) را نهب وتا راج گردانید (10) و ملکث
# ~~عزالدین سالاری که مقطع بداون بود ، عصیان ظا هر کرد ، و از اطراف دیگر
# ~~ملکث علاء الدین جا نی که مقطع لوهور بود ، وملک عزالدین کبیر خا نی
~~PageV01P455
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_451.png)

# ~~والی ملتا ن ، وملک سیف الدین کوچی مقطع ها ms430 نسی با هم جمع شدند (1)
# ~~وطریق مخالفت وتمرد آغا ز نها دند .
# سلطان رکن الدین برعزیمت دفع ایشا ن ، ازحضرت لشکر بیرون آورد
# ~~و وزیر مملکت ، نظام الملکث محمد جنیدی هراس خورد ، واز کیلو کهری
# ~~بطرف کول (2) رفت ، وازا نجا با ملک عز الدین محمد سا لار ی پیوست
# ~~(و) هردو به ملک جا نی وکوچی پیوستند ، وسلطان رکن الدین بطرف کهرام
# ~~لشکر برد . ا مراء ترک وبند گان خاص که د وخدمت قلب بودند شیعه کردند
# ~~و درحوالی منصور پور و تراین ، تاج الملک محمودد بیر ومشرف (3) ممالک
# ~~و بهاء الملک حسین اشعری ، وکریم الدین زا هد، وضیاء الدین (4) پسر
# ~~نظام الملک چنیدی و نظام الدین شرقانی ، وخواجه رشیدالدین ما یکانی (5)
# ~~و امیر فخر الدین دبیر وجماعت (6) کار داران تا زیک را شهید کرد ند .
# ~~در ربیع الاول سنه اربع وثلا ثین و ستمائه ، درشهر سلطان رضیه که دختر
~~بزرگتر
# ~~سلطا ن بود ، با مادر (7) سلطا ن رکن الدین مکاوحت آغا ز نهاد
# ~~رکن الدین بضرورت ، طرف دهلی بازگشت ، مادر رکن الدین قصد سلطا ن
# ~~رضیه کرد ، تا او را بگیرد و باطل کند (8) ، خلق شهر خروج کردند ، او
~~قصر
# ~~دولت خانه راحصا رگرفت ومادر رکن الدین را بگرفت . و چون رکن ا لدین
# ~~به کیلو کهری رسید، فتنه درشهرظاهرشده بو د ، و مادر او گرفتار گشت (9)
~~.
# ~~قلب امراء ترک همه در شهر آمدند ، وبخد مت سلطان رضیه پیوستند
# ~~و سلطا ک رضیه را بیعت کردند و بر تخت نشا ند ند .
# چون برتخت نشست ، فوجی از بندگان ترک و امراء به کیلو کهری قرستاد
# ~~تا سلطان رکن الدینرا بگرفتند و بشهر آوردند و مقید گردانید و محبوس
~~کرد PageV01P456
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_452.png)

# ~~و همد ران حبس برحمت حق پیوست و آن حاد ثه و قید روز یکشنبه هژد هم ماه
# ~~ربیع الاول سنه اربع وثلاثین وستمائه بود وملک او شش ماه و بیست
# ~~و هشت روز بود .
# سلطان رکن الدین ms431 در سخا وعطا حاتم ثانی بود او کرد از بذل (1)
# ~~اموال و تشریفات و افره وکثرت عطا یا ، در هیچ عهد هیچ پاد شاه نکرد
# ~~فاما علت آن بود : که میل اوبکلی بطرف لهو وطرب و نشاط بود ودر فساد
# ~~وعشرت ایلاع تمام داشت و اکثر تشریفات وانعامات او به جماعت مطر بان
# ~~ومسخر گان و مخنثان بود و زر پاشی او تا بحدی بود که مست بر (پشت) پیل
# ~~نشسته میان بازار شهر میراند + و تنگه های (2) زر (سرخ) میریخت تا خلق
# ~~میخندید(3) ونصیب میگرفتند وبرلعب وسواری پیلان حرص تمام داشت وجمیع.
# ~~پیلبا نان را از دولت و احسان اونصیب تمام بود ، و در طبع ومزاج او
~~ایذاء
# ~~هیچ آفریده نبود ، و همین معنی سبب زوال ملک او شد ، که پاد شاها نرا
~~همه
# ~~معانی (4) باید . عدل باید ، تا رعیت آسوده ماند ، و احسان بایدتا حشم
# ~~آسوده ما ند ، ولهو و طرب و مجانست با ناجنسان وخبیثان موجب زوال مملکت
# ~~گردد ، عفی الله عنهم [و عنی ] (سلطان ناصرالدنیا و الدین را در جها
~~نداری
# ~~بقا باد ، آمین رب العا لمین) .
# الرا بع السلطان رضیة الد نیاو الدین بنت السلطان (ه)
# ~~سلطان رضیه طاب مر قد ها پادشاه بزرگ وعا قل وعادل کریم وعالم نواز
~~وعادل
# ~~و عدل گستر ورعیت پرور ولشکرکش بود ، بهمه اوصاف گزیده که پادشاهان
# ~~را با ید موصوف بود (6) اما از حساب مرد ان درخلقت نصیبی نیا فته بود.
~~این همه
# ~~صفات (7) گزیده چه سود ش داشت ؟ (8) رحمها الله.
# در عهد پد ر خود ، سلطان سعید [ شهید شمسا لد نیا و السدین] طا ب
# ~~ثراهم فرما نده بود و با عظمت بسیار ، بسبب آنچه مادر او[تر کان خاتون
~~]
# ~~بزر گترحر مهای اعلی بود ، و مقام اودر قصر دولت خانه و کوشک فیر وزی
~~بود.

PageV01P457

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_453.png)

# ~~و چون سلطان در ناصیهٔ‌ او آثار دولت و شهامت مید ید،ا گر چه دختر بود
~~و
# ~~مستوره بعد آنکه ms432 از فتح کالیور مراجعت فرمود ، تاج الملک محمود دبیر
# ~~را رحمه الله، که مشرف مملکت بود فر مان داد: تا او را ولایت عهد نبشت
~~(1)
# ~~و ولی عهد سلطنت کرد، و در وقت نبشتن آن فرمان، بندگان دولت که بحضرت
# ~~سلطنت او قربتی داشتند، عرضه داشت کردند : که با وجود پسران بزرگ که
# ~~سلطنت را شا با نند ، دختر را پادشاه اسلام وولی عهد میکند (2) چه حکمت
~~است؟ و
# ~~نظر پادشا (ها) نه برچه معنی است؟ این اشکال را ازخاطر بند گان رفع
~~فرماید، که
# ~~بند گا نرا این معنی لایق نمی نماید . سلطان فرمود : که پسران من بعشرت
~~وجوانی
# ~~مشغول باشند، و هیچکدام تیمار مملکت ندارند، و ازیشان ضبط مما لک نیاید
# ~~شما را بعد از فوت من معلوم گرد د (که) ولایتعهد را هیچ یک لایقتر ازو
# ~~نباشند (3)، وحال همبر ین جمله (4) بود، که آن پاد شاه سعید دانا فرمود
~~(ه بود)
# ~~علیها لرحمه . وبازچون سلطان رضیه بتخت ملک بنشست. همه کارها بقانون
~~اصل
# ~~باز آمد،ا ما وزیر مملکت نظام الملک جنیدی موافقت ننمود، وملک جانی
~~وملک
# ~~کوچی و ملکث کبیر خان (5) وملک عزالدین محمد سا لاری، ونظام الملکث از
# ~~اطراف بر در شهر دهلی جمع شدند، و با سلطان رضیه مخالفت آغازنهادند،
~~وآن
# ~~مکاوحت بتطویل انجامید و دز ینوقت ملک نصرة الدین تایسی (6)[ تازی]
# ~~معزی مقطع اوده بود، ازان طرف با لشکر خود ، بر عزیمت مدد سلطان رضیه
~~بجکم
# ~~فرمان ، روی بحضرت دهلی نهاد، چون آب گنگ عبره کرد، وملوک مخالف
# ~~بردر دهلی بودند، مغا فصة اورا استقبال کردند و بدست آوردند[ش ] رنجوری
# ~~بروی غالب شد ، و او برحمت حق پیوست، و توقفمخا لفان بر دردهلی دیر
~~کشید.
# ~~چون دولت سلطان رضیه و اقبال او، روی در تزاید داشت، سلطان از شهر
~~بیرون
# ~~آمد، وبه موضعی برلب آبجون سرا پر ده نصب فر مودومیان امراءترک که در
# ~~موافقت رکاب سلطان بودند، و میان ملوک مخالف بکرا ت ms433 مقا تله افتاد و
# ~~به آخرصلح شد اما بطریق حیل ولطایف تد بیر (7) ملکث عزالدین محمد
~~سالاری PageV01P458
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_454.png)

# ~~و ملک عزالدین کبیرخان ایاز در خفیه بطرف سلطان شدند وشبی بر در سرا
~~پرده
# ~~جمع گشتند ، بران قرار که : ملک جانی وملک کو چی و نظام الدین جنید ی
~~را
# ~~طلب کنند ومحافظت (1) ومقید گردانند، تا فتنه تسکین پذیرد . آن ملوک
# ~~را چون معلوم شد ، منهزم از لشکرگاه خود برفتند ، سواران ساطانی تعاقب
# ~~نمودند ، ملک کوچی و براد رش فخرالدین بدست آمدند ، و بعد ازان در حبس
# ~~شهید شدند ، و ملک جانی بحدود پایل و در موضع نکوان (2) شهادت
# ~~یافت، وسر او بحضرت آوردند، نظام الملک جنید ی در کوه [سرهند] (3)
# ~~بردار رفت ، و بعد از مدتی هما نجا برحمت حق تعا لی پیوست . چون کار
~~دولت
# ~~رضیه منتظم شد ، وزارت بخواجه مهذب داد ، ککه نایب نظام الملک
# ~~بود، و لقب اوهم نظام الملک کرد ، نیا بت لشکر بملک سیف الدین ایبک
~~بهتو(4)
# ~~داد ، و لقب او قتلغ خان شد ، و ملک کبیر (خان) (5) را اقطاع لوهور
# ~~دادند ، و مملکت آرام گرفت ، و دولت را بسطت ظاهر شد ، و از مما لک
~~لکهنوتی
# ~~تا دیول همه ملوک و امراء انقیاد نمودند . ناگاه ملک ایبک بهتو(6)
~~برحمت
# ~~حق پیوست ، نیابت بملک قطب الدین حسن غوری داد ، و او را نامزد حصار
~~PageV01P459
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_455.png)

# ~~رنتبهور کرد ، که هندوان بعد از فوت سلطان سعید مدتی آن قلعه (وحصار)
# ~~را محصر گرد انیدند (1) ملکث قطب الدین لشکرها بدان طرف برد ، و امراء
# ~~سلام را از حصاربیرون آورد، [ وقلعه] (وحصار) را بیران (2) کرد ، و
# ~~بحضرت باز آمد . د رینوقت ملک اختیار الدین ایتکین امیرحاجب شد، و
# ~~ملک (3) جمال الدین یا قوت را که امیر آخر (4) بود، بخدفت سلطا ن قربتی
# ~~افتاد، چنا نچه ملوک وامراء ترک را ازان قر بت غیرت آمدن گرفت ، وچنان
# ~~تفاق افتاد ، که سلطان رضیه از لباس عورات و پرده بیرون ms434 آمد و قبا
~~بست و کلاه
# ~~نهاد ، ود رمیان خلق ظاهرشد، وبر پشت پیل در وقت بر نشستن ، همه خلق
~~اورا
# ~~ظاهر میدیدند، ودرین وقت لشکرها بطرف کالیور نامزد فرمود ، وانعامات
# ~~وافره فرستاد. چون مجال مقاومت نبود ، داعی دولت قاهره منهاج سراج ، در
# ~~موا فقت مجد الامراء(5) ضیاءالدین جنید ی که امیرد ادکالیور بود ، با
~~دیگر
# ~~معارف ، درغرهآ شعبان سنه خمس وثلا ثین وستمائه ، از قلعهآ محروسهآ
~~کالیور(5)
# ~~بیرون آمد وبحضرت دهلی پیوست ، ودر ماه شعبان (همین سال) سلطان زضیه
# ~~علیها الرحمه (7) مد رسهآ ناصر یه در حضرت باقضاء کالیور بدین (8) داعی
# ~~مفوض فرمود تقبل الله منها .
# و د ر شهور سنه سبع و ثلاثین و ستمائه ، ملک عزالدین کبیرخان که مقطع
~~لوهور
# ~~بود ، مخا لفت آغاز نهاد ، وسلطان رضیه از دهلی لشکر بدا نطرف برد، و
~~امراء
# ~~تعاقب نمودند، و به آخر صلح شد ، وخدمت کرد و خطهآ ملتان که ملک قراقش
~~(9)
# ~~داشت ، بملک عزالدین کبیرخان (10) مفوض گشت ، وسلطان رضیه روز پنجشنبه
# ~~نوزد هم ماه رمضان (11) سنه سبع و ثلا ثین (و ستمائه) بحضرت با زآمد.
~~ملکن -
# ~~التونیه (12) که مقطع تبرهنده (13) بود مخالفت آغاز نهاد ، و درسر
# ~~بعضی از امراء حضرت با او یار بود ند . سلطان رضیه روز چهار شنبه نهم
~~ماه
# ~~(رمضان) همین سال ، از حضرت بالشکرهاء قلب ، روی بدفع فتنهآ التونیه
~~نهاد PageV01P460
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_456.png)

# ~~بطرف تبرهنده . چون بدان موضع رسید ، امراء ترک خروج کردند، امیر
# ~~جما ل الدین یاقوت حبشی را شهید کردند ، و سلطان رضیه را بگرفتند و
~~مقید
# ~~کردند ، وبقلعهٔ‌ تبرهند ه فرستادند ، و ازحوادثی (1) که در اوایل عهد
~~سلطان
# ~~رضیه افتاد ، بزرگتر آن بود : که قرامطه وملاحده هندوستان ، باغراء
~~شخصی
# ~~دانشمند گونه ، که اورا نور ترک (2) گفتندی ، از اطراف مما لک هندوستان
# ~~چون گجرات و ولایت سند ، و اطراف د ار الملک دهلی وسواحل جون وگنگ (3)
# ~~در دهلی جمع شدند ، ودر سر باهم بیعت کردند ، باغراء (آن) نور ترک قصد
# ~~سلام کردند، و ms435 این نور ترک تذکیر میگفت ، و او باش خلق با او جمع شدند
~~، و
# ~~علماء اهل سنت وجماعت را ناصبی میگفت ، و مرجی نام میکرد وخلق عوام
# ~~را برعداوت طوایف علماء مذهب ابوحنیفه وشا فعی تحریض (4) می نمود ، تا
# ~~میعادی نها دند ، و تمامت طوایف ملاحده و قر امطه، روز جمعه ششم ما ه
~~رجب
# ~~سنه اربع وثلاثین وستمائه ، بقدر یک هزارمرد با سلاح وباشمشیر وسپر
~~(وتیر به)
# ~~دوفوج شد ه ، به مسجد جا مع دهلی در آمدند ، یک فوج بطرف حصارنو، بدر
# ~~مسجد جا مع ازطرف شما لی در ا مدند وفوج دوم از میان بازار بزاز ان بدر
~~مدرسهآ
# ~~معزی برظن آنکه این مسجد جا مع است در آمدند، و از هردوطرف تیغ در
~~مسلما نان
# ~~بگرفتند (5) وخلق بسیار بعضی به تیغ آن ملاحده ، و بعضی بزیر پای خلق
~~شهیدشدند
# ~~چون نفیر از میان خلق بو اسطهآ آن فتنه بر ا مد، مبارزان حضرت چنا نچه
~~نصیر الدین
# ~~یتمر (6) بلارامی رحمه الله ، وامیر ناصری(7) شاعر، ود یگر مردان با
~~سلاح از
# ~~طرفمنارهآ جا مع سوار شدند ، وبا جوشن ، وبر گستوان (8) وخود ونیزه
~~وسپر مرتب
# ~~درامدند ، و تیغ در ملاحده گرفتند ، و مسلما نانی که بر بالای مسجدجامع
~~بودند
# ~~سنگ وخشت روان کردند ، وجمله ملاحده وقرامطه را بد وزخ فرستادند
~~PageV01P461
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_457.png)

# ~~و آن فتنه بیارامید . والمحد لله علی نعمة الا سلام والامام وعزة
~~الایمان (1).
# و چون رضیه را به محروسهٔ‌ تبرهنده محبو س کردند ، ملک التونیه
# ~~او را عقد کرد ، ودر حبالهآ خود آورد ، وبطرف د هلی لشکر کشید ، تا کرت
# ~~دیگر ، مملکت را ضبط کند ، وملک عزالدین محمد سالاری ، و ملک قراقش
# ~~از حضرت تخلف نموده بودند ، و به نزدیک ایشان رفته ، سلطان معز الدین
# ~~به تخت نشسته بود ، واختیار الدین ایتکین (امیرحاجب) شهید شده: وبدر
~~الدین
# ~~سنقر رومی امیر حاجب گشته ، ودر ماه ربیع الاول (2) ، سنه ثمان وثلا
~~ثین
# ~~و ستما ئه سلطان معز الدین (30) لشکر ms436 [ از ] دهلی بدفع ایشان بیرون برد
# ~~سلطان رضیه و التونیه (4) منهزم شدند ، وچون به کیتل (5) رسیدند ، لشکر
~~یکه
# ~~با اپشان بودند ، همه تخلف نمودند . سلطان رضیه و التو نیه (6) بدست
~~هندو ان
# ~~گرفتار گشتند وهرد و شهید شدند (7) . وهزیمت ایشان بیست وچهارم ماه
~~ربیع-
# ~~الاول ، وشهادت سلطان رضیه ، روز سه شنبه بیست و پنجم مآه ربیع لاول
~~(8)
# ~~سنه ثمان وثلاثین و ستمائه بود ، ومدت ملک او سهسال وشش روز (9) بود .
# ~~حق تعالی پادشاه ما را تا قیام قیامت باقی داراد .
# الخامس السلطان معزاند نیا والدین بهر امشاه بن السلطان (10)
# ~~سلطا ن معز الدین بهرا مشاه علیه الرحمه ، پادشاه قاهر بود و بیباک ، و
~~یردل
# ~~وخونر پز (ا ما) چنداخلاق گزیده و اوصاف پسندیده داشت (11) در ذات خود
# ~~شر مگین و بی تکلف بود . هر گز از حلی وحلل ، که آئین پادشاهان دنیا
~~باشد (باخود)
# ~~ند اشتی ، ودر کمر وساخت وعلم باین زینتها(12) رغبت ننمودبی. چون سلطا
~~ن رضیه
# ~~را درقلعهآ محروسهٔ‌ تبرهنده مقید کردند ، امیر ان و ملوک با تفاق ،
~~مکتو بات
# ~~بحضرت دهلی فرستاد ند وسلطان معز الدینرا روزدوشنبه بیست و هفتم ما ه
~~رمضان PageV01P462
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_458.png)

# ~~سنه سبع وثلا ثین و ستما ئه برتخت سلطنت نشاندند . وچون ملوک و امراء
~~وسایر
# ~~حشم بشهر باز آمدند ، روز یکشنبه پانزدهم ماه شوال همین سال در
~~دولتخانه
# ~~بر ساطنت[او] بیعت عام داد ند ، بشرط نیابت اختیارالدین ایتکین . دران
~~روز
# ~~کاتب این سطور ، بعد از بیعت، بوجه تهنیت سلطنت ، در فصلی (1) و دعائی
~~این.
# ~~قطعه عرضه دا شت :
# ~~زهی در شان ثو منزل ز لوح آیات سلطانی
### | ببین (2) در رایت شاهی ، علامات جها نبانی
# ~~معزالدین و الدنیا ، مغیث الخلق بالحقی! (3)
### | سلیمان سانت در فرما نست هم انسی وهم جانی
# ~~اگر(4) سلطا نی هند است ، ارث دودهآ شمسی
### | بحمد الله ز فرزندان ، توئی الشمس (5)را ثانی
# ~~چو دیدندت همه عالم که برحق وارث ملکی !
### | درت را قبله گه کردند ، هم قاصی و هم دانی ms437
# ~~چو منهاج سراج اینست خلقان را دعا ی تو :
### | که پارب بر سریر ملکث[و] دولت جا ودان ما نی
# بعهدت راست چون نیزه چنان گردد همه عالم
# که جز برطرهٔ‌ (6) پرچم نه بیند کس پریشانی
# ~~وچون اختیار الدین ایتکین نایب شد ، بحکم نیا بت ، تمامت اموال مملککت
~~در ضبط
# ~~آورد، وحل وعقد ممالکرا(به) موافقت وزیر نظام الملک محمد عوض مستوفی در
# ~~تصرف آورد ، وچون مدت یکدوماه برا مد ، آین معنی بر ظا هرسلطان
~~معزالدین
# ~~گران می آمد ، همشیرهآ سلطان که در حکم [ پسر] قاضی نصیر الدین بوده
~~بود (7)
# ~~وخلع افتاده، درحکم خود آورد ، ونوبت سه گانه ویک زنجیر پیل (8)،
~~بردرسرای PageV01P463
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_459.png)

# ~~خواجه نصب کرد، و رونق کار(1) ونفا ذ امراء (او) بداشت، تا محرم سنه
~~ثمان و
# ~~ثلاثین وستمائه ، نا گاه روزدو شنبه هشتم ماه محرم در قصر سپید با مر
~~(2) سلطا ن
# ~~تذکیری بود ، بعد از تذکیر سلطان معز الدین دو نفرترک مست را برسم
~~فدایی از
# ~~با لا(ی قصر) فرو فرستاد ، تادر پیشگاه صفهآ با رقصر سپید ، اختیار
~~الدین ایتگین را
# ~~بزخم کار (د) شهید کردند . وزیر نظام الملکث مهذبالدین را بر پهلود
~~وزخم کارد
# ~~زدند ، اما چرن اجل او نیامده بود، از پیش ایشان بیرون شد ، وملک بدر
~~الدین
# ~~سنقرا میرحاجبشد، وامور مملکت درضبط آورد ، وچون سلطان رضیه و التونیه
~~(3)
# ~~از تبرهنده عزیمت د هلی کرد ، و آناندیشه باز نخواند ومنهزم گشت ، و
# ~~سلطا ن رضیه والتونیه بر دست هندوا ن شهاد ت یافتند ، چنانچه پیش
# ~~ازین تحریریافته است ، کار بدر الدین سنقر ، طراوت کلی گرفت ، ومهم
# ~~بسبب آنچه در نفاذ اوا مرخود وضبط مصا لح ملکی بیا جازت سلطان (عالی)
# ~~بود وبر وزیر نظام الملک مهذ ب الدین تفوق میجست وفرمان میداد، و وزیر
# ~~د ر سر مزاج سلطان ر ا بر بد ر ا لدین (سنقر) متغیر (می ) کردا نید ،
~~چنا نچه
# ~~مز اج او (4) با او تفا وت پذیر فت ، بدرا لدین سنقر ms438 چون این معنی در
~~یا فت
# ~~ازسلطان خایف شد ، میخواست : تا سلطا نرا بوجهی رفع (5) کند، ویکی از
~~برادران
# ~~سلطا نرا بتخت نشاند . روز دو شنبه هفد هم ماه صفر سنه تسع و ثلاثین
# ~~وستمائه ، در وثاق صد رملک تاج الدین علی موسوی ، که مشرف ممالک
# ~~بود ، بد رالدین سنقر ، جماعت صدور و اکا برحضرت را جمع کرد چنانچه
# ~~قا ضی ممالکث جلا ل الدین کا شانی ، وقاضی کبیر الدین ، وشیخ محمد شا
~~می
# ~~و دیگرامرا ء چون جمع شدند ، و د رکار انقلا ب ملک ، تد بیری کرد ند
# ~~و صد ر الملک را بنزد [یک] وزیرنظام الملک (مهذ ب الدین) فرستادند
# ~~تا حاضرشود ، و با تفاق اوکا ر کلی به آخر رسانند .
# یکی از مقربان و معتمدان سلطان ، بنزد یک وزیر بود ، که صدر ملک بو ثاق
# ~~وزیر آمد ، حدیث آمدن صدر ا لملکث چون وزیر بشنید ، آن معتمد سلطان را
~~PageV01P464
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_460.png)

# ~~در مو ضعی که سخن ایشان بشنیدی مخفی گردانید، تا صد را لملک در آمد
# ~~و حدیث تغییر سلطنت و استد عا (به مهذ ب وزیر) بازگفت . خواجه
# ~~مهذ ب ] جواب داد: کهشما را باز بایدگشت ، تا من تجدید وضو کنم
# ~~درعقب بخدمت اکا بر شتا بم . چون صد رالملک باز گشت (1) ، معتمد سلطان
# ~~را (بیزون آورد) وگفت : (آنچه صد رالملک گفت شنید ی) زود برو
# ~~و بخدمت سلطان عرضه دار! صواب آ نست : که سلطا ن بر نشیند ، و
# ~~بر سر آن جمع آید (2) ، تا ایشان متفرق شوند ، وچون آن (3) معتمد بخدمت
# ~~سلطان آمد وعرضه داشت ، سلطان در حال سوار شد ، و آن جمع (4) پریشان
# ~~گشت ، و بدرالدین سنقر، بحضرت سلطان پیوست ، سلطان بازگشت
# ~~و دو بارگاد بار داد ، و بد رالدین سنقر ر ا همان ساعت فرما ن شد : تا
~~به
# ~~طرف بد اون رود ، و آن خطه اقطا ع او با شد . قاضی جلال الدین کا شانی
# ~~ز قضا معزول گشت ، و ms439 قاضی کبیرا لدین وشیخ محمد شا می خایف شدند
# ~~و از شهر برفتند. وبعد ازان بدر الدین سلقر : بمدت چهار ماه باز آمد
# ~~بحضرت . چون مزاج سلطان با او متغیر بود ، او را محبوس فرمود ، و تاج
~~الدین
# ~~موسوی را مقید کرد ، وهر دو را شهید کرد ، و آن حاد ثه سبب تغیر احوال
# ~~امرا گشت، از سلطان همگنان خایف گشتند ، و هیچ یک را بر سلطان
# ~~بیش اعتماد نماند ، ووزیر نیز با نتقام آنچه زخم خورده بود ، میخواست :
~~تا
# ~~جمله امراء وملوک واتراک ، با سلطان خروج کنند . سلطان را از امراء
# ~~و اتراک میترسانید[و امراو اتراکث را از ساطان میترسانید ] تا عا قبت
~~این
# ~~معنی سرایت کرد و سبب عزل سلطان وخروج خلق شد .
# و از حوا د ثیکه در عهد معز الدین افتا د، واقعه (شهر) لو هور بود ، لشکر
# ~~کفارمغل از (هر) طرف خرا سان وغزنین بپا ی شهر لوهور آمدند، و مدتی
# ~~جنگ کردند ، ومقطع لوهور ملک قراقش بود ، او در ذات خود ، بس مبارز
# ~~و جلد وپردل بود . اهل لوهور چنانچه شرط موافقت باشد ، بجای نیاو رد ند
# ~~و در پاس شب وجنگ تقصیر کردند ، چون آن مزاج ملک قراقش را معلوم شد
~~PageV01P465
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_461.png)

# ~~و روشن گشت ، شب بر نشست، و باحشم خود از شهر بیرون آمد ، و(بر) سمت
# ~~حضرت دهلی روان شد ، کفا ر او را تعاقب نمودند . حق تعالی ا و را نگاه
# ~~د اشت ، بسلامت ازان میان بیرون آمد ، ود ر شهر فرمانده نمانده بود
# ~~روز دوشنبه شانزدهم جما دی ا لاخری ، سنه تسع وشلاثین وستمائه ، کفار
# ~~مغل بر ان شهر دست یا فتند ، و مسلما نان را شهید کر دند ، واتباع ایشا
~~نرا
# ~~اسیر گردانید ند (1). وچون خبر هایل این حادثه بحضرت دهلی رسید.
# ~~سلطان معز الدین خلق شهررا در قصتر سپید جمع کرد ، و این داعی را که کا
~~تب
# ~~این سطور است ، فرمان تذکیری داد ، و خلق را ms440 با سلطان بیعت داده آمد .
# ~~درویشی ترکمان بود ، ایوب نام ، مردی زاهد و گلیم پوش . مدتی د رقصر
# ~~حوض سلطان (2) باعتکاف نشسته و ازانجا او را بخدمت سلطان معزالدین
# ~~تقرب افتاد ، و سلطا ن را بدو ارا دتی ییدا شد، و آن دزویش درکار (های)
# ~~ملکث شروع کردن گرفت ، و پیش ازین در قصبه مهر پوره (3) بود
# ~~و از قاضی شمس الدین مهر ، کوفته شده (4) . درین وقت چون سخن او
# ~~نزد یک سلطان معتبرشد ، قاضی شمس ا لدین مهر ، را در پای پیل اندا
~~ختند.
# ~~چون آن حاد ثه ظاهر شد ، خلق از سلطان کلی خایف شدند ، و سلطان بسبب
~~(5)
# ~~دفع کفا ر مغل که بد ر شهر لوهور بودند ، ملک قطب الدین حسین را
# ~~با وزیر وامراء وملوک (و) لشکرها بدانطرف نا مزد فر مود، تا سر حدها را
# ~~محافظت کنند ، و درین وقت سلطان معز الدین علیه الرحمه قضا ءحضرت وکل
# ~~ممالک روز شنبه دهم جماد یا لاولی سنه تسع و ثلا ثین و ستمائه بدین
~~داعی
# ~~مفوض وتشریف و عوا طف فراوان بارزانی دا شت ، وبعد ازان لشکرها
# ~~نا مزد کرده ، چون (در انتقام سلطان) لشلز (ها) بلب آب بیاه جمع شد
# ~~خواجه مهذ ب الدین نظام الملک در انتقام سلطان بود ، تا بطریقی
# ~~ورا از تخت بیرون کند ، از لشکر گا ه بنزد یک سلطان عرضهد اشتی نبشت
~~(6) PageV01P466
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_462.png)

# ~~در خفیه ، که این امراء و اتراک هر گز منقاد نخواهند شد. صواب آنست :
# ~~که مثالی از حضرت نافذ شود ، تا من (و) قطب الدین حسین ، جمله امراء
# ~~و اتراک را هلاک کنیم ، بطریقی که دست د هد تا ملک صافی شود .
# چون این عرضه دا شت ، بخدمت سلطان رسید، از را ه عجلت و کود کی
# ~~[سلطان] درین فرمان اند یشه و تد بیری نکرد بفرمود : تا بدین منوال
# ~~مثا لی نبشتند (1) و بفرستاد (ند) ، تا چون مثال به لشکر گاه رسید، عین
~~آن مثال ms441
# ~~را با مراء و اتراک نمود، که پادشاه در حق شما ازین بابت فرمان
# ~~مینو یسد جمله ازسلطان بر گشتند ، و باشارت خواجه مهذب بر اخراج وعزل
~~(2)
# ~~سلطان بیعت کردند . چون خبر مخالفت آن امراء و لشکر بحضرت رسید
# ~~شیخ الاسلام حضرت ، سید قطب الدین بود (3) . سلطان بجهت تسکین
# ~~آن فتنه، او را بنزد یک ملوک [ولشکر] فرستاد ، او آنجا رفت ، ودراثارت
~~(4)
# ~~آن فتنه مبا لغت نمود و بازگشت ، ولشکر در عقب او بدر شهر آمد و جنگ
# ~~قا یم شد . داعی د ولت منهاج سراج ، و ائمه کبار شهر (5) ، در اصلاح
# ~~و تسکین آن فتنه ، بسیار جد وجهد نمودند ، به هیچ وجه قرار نگرفت ،
~~وآمدن
# ~~لشکر بد ر شهر دهلی ، روز شنبه نوزدهم ماه شعبان سنه تسع و ثلاثین
~~وستمائه
# ~~بود ، تا ماه ذی القعده ، این جنگ بود وحصار بداشت (6) ، واز طرفین
# ~~خلق بسیار هلاک شدند ، و حوالی شهزهمه خراب گشت. و سبب تطویل
# ~~آن فتنه آن بود : که مهترفراشی د رخد مت سلطان قر بدی
# ~~یا فته بود (7) ، و بر مزاج سلطان مستولی شده ، و هرچه با ساطا ن
# ~~بگفتی ، سلطان همان کردی ، و آن فراش به هیچ وجه (بصلح) رضا نمیدادی
# ~~روز آدینه هفتم ماه ذی القعده ، جماعت سفها را متعلقان خواجه مهذب
~~PageV01P467
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_463.png)

# ~~سه هز ار جیتل بداد ند ، وبعضی از ابناء جنس داعی عفا الله عنهم
~~اغراء(1)
# ~~کردند . در مسجد جامع بعد از نماز خروج کردند ، و بر داعی شمشیر کشیدند
# ~~وچند نفر غلام با سلاح با این داعی بودند . از میان غوغا [بحیله] بیرون
~~آمده
# ~~شد [ ود رشب ] آن امرا و اتراک حصار بگر فتند ، و دیگر روز شنبه هشتم
~~ماه
# ~~ذی القعده سنه تسع و ثلا ثین [ وستمائه] شهرد رضبط آوردند ، وسلطان را
# ~~مقید کردند ، و مبار کشاه فراش را که در تهییج (فتنه) میکوشید مثله
~~کردند وشهید
# ~~گردا نیدند ، و دز شب شنبه سیز دهم (2) ماه مذکور ، سلطان معزالدین بهر
~~امشاه ms442
# ~~شهید شد . طیب الله ثراه . مد ت ملکث او دو سال و یکماه ونیم بود .
~~(والله الباقی)
# 1 بسادس السلطان علا *الدیین مسعودشاه بن فیر وز شاه (3)
# ~~سلطان علاء الدین مسعود شاه ، پسر رکن الدین فیروز شاه ، پاد شاهزادهٔ‌
# ~~کریم ونیکو ظن (4) بود ، وبهمه اوصاف حمیده موصوف . روز ( شنبه) هشتم
# ~~ماه ذی القعده سنه تسع و ثلاثین و ستمائه بود ، که شهردهلی از دست
~~معزالدین
# ~~بیرون شد ، وملوک و امراء با تفاق ، هرسه پادشاهزاده : سلطان ناصر
~~الدین
# ~~وملکن جلال الدین وسلطا ن علاء الدین را ازحبس بیرون آوردند ، و از قصر
# ~~سپید به قصر فیر وزی (5) در دولت خانه بردند، و بر سلطنت علاء الدین
~~اتفاق
# ~~کردند ، بعد (از)انچه ملک عز الدین بلین د ردولتخا نه بر تخت نشسته بود
# ~~بیرون قصر ، و منادی باسم فرماند هی او یک کرت در شهر طواف کرد ه بود
~~(6)
# ~~دران معنی اتفاق نیفتاد ، سلطان علاء الدین را بتخت نشاند ند ، وخلق را
~~بیعت عام
# ~~دادند ، و ملک قطبالدین حسن غوری نایبملک شد ، ونظا م الملک مهذب (7)
# ~~و زیر شد ، و ملکث قراقش امیرحاجب شد، وبلاد نا گو ر ومندور و اجمیر
# ~~بملک عزالدین بلبن مفوض گشت ، وخطهٔ‌ بدا ون بملکث تا ج ا لدین سنجر
~~قتلق
# ~~شاه] دادند . وکاتب حروف ، چهارم روز (از) فتح دهلی (ازقضا) استعفا
# ~~طلبیده (8) ومدت بیست وشش روز قضا مهمل بود ، تا چها رم (ماه) ذی الحجه
~~PageV01P468
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_464.png)

# ~~قضا بمقا ضی عماد الدین محمد شفورقانی (1) حواله شد ، و نظاما لملکث
# ~~مهذب الدین بر مملکت استیلاء (تمام) یا فت ، کول بوجه اقطاع فرو گرفت
# ~~و پیش ازان پیل ونوبت بر درسر ای خود قا پم کرده بود ، وجمله کارها
~~ازدست
# ~~امراء ترک بیرون برده ، وخاطر امراء ترک ازوی غبار تمام گرفت ، وامراء
# ~~با تفاق در لشکر گاه ییش شهر بر صحراء حوض رانی (2) روز چهار شنبه دوم
# ~~ماه جمادی الاولی سنه اربعین وستمائه او را شهید کردند . و این ms443 کاتب را
# ~~عزیمت سفر لکهنوتی ( در ینوقت) مصمم شد . روز جمعه نهم ماه رجب سنه
# ~~ار بعین [وستمائه] از دهلی نقل کرد ، ودرخطهٔ‌ بداون تا ج الدین قتلق ،
~~و در اوده
# ~~قمر الدین قیر ان الطاف وافرنمودند ، حق تعالی هر دورا غریق غفر ان گرد
~~اناد
# ~~و درین وقت طغان خان عزالدین طغرل ملک لکهنوتی بالشکر وکشتیها بحد ود
# ~~کره آمد ، کاتب ازوده بدوپیوست ، وبا او به لکهنوتی رفته شد. وروز
~~یکشنبه
# ~~هفتم (3) ماه ذی الحجه سنه ار بعین وستماثه، بخطه لکهنوتی رسید ،
~~وفرزندان
# ~~واتباع همه درا وده بگذاشت ، و بعذ ازا ن از لکهنوتی معتمد ان فرستاده
# ~~آمدند ، و اتباع را نقل کرده شد ، و (از) طغان خان لطف وافروانعام
# ~~بیشمار بد ین د اعی ر سید تقبل الله عنه (4) مد ت د و سال
# ~~دران د بار (5) مقام افتاد ، و دران دو سال سلطان علاء الد ین
# ~~را در اطراف ممالک ، فتوح (6) بسیار بود (و) و زارت بعد ازشهادت خواجه
# ~~(معظم) مهذب ، بصدر الملک (نجم الدین ابوبکررسید ، وامیر حاجبی د
~~ارالملکث)
# ~~به الغ (7) خان معظم خلدت دو لته (8) مفوض گشت، واقطاع ها نسی معین شد.
# ~~درین مدت غزاها بسنت رفت (9) (و) از هرطرف [مال بیسیار رسید]
~~PageV01P469
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_465.png)

# ~~و عزالدین طغان خان (1) چون از کره برسمت لکهنوتی مراجعت کرد
# ~~شرف الدین (2) اشعریرا بحضرت [بخدمت] سلطان علاء الدین (3) فرستاد.
# ~~و از حضرت قاضی جلال الدین کا سانی (4) که قا ضی اوده بود ، درین عهد
# ~~با تشریف وچتر لعل ، نا مزد لکهنوتی شد . روز یکشنبه یازدهم (5) ماه
# ~~ربیع الآ خرسنه احد ی و اربعین وستمائه ، جماعت رسل به لکهنوتی رسید
~~[ند]
# ~~وملک طغان خان بدان تشریف مشرف گشت . ودرین وقت از اتفاقات خوب
# ~~که دولت علاء الدین را [شایسته] افتاد ، آن بود : که با تفاق ملوک و
~~امراء
# ~~حضرت ، هر دو عم خود را اطلاق فرمود، وروز عید اضحی بیرون آورد.
# ~~ملکث جلا ل الدین را خطهآ قنوج داد . وسلطان ms444 ناصر الدین را خطهٔ‌
~~بهرایج
# ~~و مضا فات آن فرمود ، وایشان هر یکث دران بلاد غزوها بسنت. کردند ، و
# ~~درعمارت رعیت (6) ، آثار پسندیده نمودند ، ود رشهور (7) سنه اثنی و
~~اربعین
# ~~و ستماثه ، کفار جاجنگر (8) بذر لکهنو تی آمدند، و درغرهٔ‌ ذی العقده
~~تمرخان
# ~~قیران (9) ، باحشم و امراء بفرمان سلطان علاء الدین به لکهنوتی رسید ،
~~و او را
# ~~با طغان خان (10) وحشت ظاهر شد . چهارشنبه ششم (11) ماه ذی القعده همین
# ~~سال صلح افتاد ، ولکهنوتی به ملک قیران (12) تسلیم شد ، وطغان خان
~~عزیمت
# ~~حضرت دهلی مصمم کرد ، این -اعی را در موافقت او روز دوشنبه چها ردهم
~~ماه
# ~~صفرسنه ثلاث واربعین و ستمائه بحضرت وصول بود ، وخدمت (13) در گاه اعلی
# ~~میسر گشت. .
# ~~روز پنجشنبه هنمدهم ما 5 صفر ، بتر بیت الغخان (14) معظم خان ، مدرسهآ
~~ناصریه
# ~~با تولیت اوقاف آن ، وقضاء کا لیور (15) وتذکیرات مسجدجامع، جمله بدین
~~(16)
# ~~داعی ، قرارقدیم مقرر شد ، و داعی را اسپ وستام [و] (17) تشریفی فرمود
~~PageV01P470
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_466.png)

# ~~که هیچ [یک] از ابناء جنس ، مثل آن نیا فته بودند ، تقبل الله منهم.
# ~~و درماه رجب از طرف بالا ، خبر لشکر کفار مغل رسید که بطرف اچه
# ~~آمده اند ، وسر آنجماعت منکوته (1) لعین بود . سلطان علاء الدین بر
~~عزیمت
# ~~دفع کفار (2) ، لشکرهاء اسلام ، از اطراف جمع کرد ، وچون بکنار آب
# ~~بیاه رسید، کفار از پای اچه برخاستند ، و آن فتح برامد ، کاتب حروف در
# ~~خدمت در گاه بود ، دران سفرجمله عقلا و ارباب بصیرت ! تفاق کردند : که
~~مثل آن
# ~~لشکر وجمعیت د رسا لها * گذ شته هیچکس نشان ند هد (3) . چون
# ~~خبر کثرت لشکر اسلام واستعداد به لشکر کفار ر سید منهزم
# ~~بطرف خراسان (باز) رفتند ، ودران لشکری جماعت ناکسان در خفیه
# ~~بخدمت سلطان علاء الدین راه یا فته بودند ، و اورابر(4) حر کات (وسکنا
~~ت)
# ~~نا محمود باعث ومحرض میبودند . چنانچه قتل و اخذ ملوکث در طبیعت اوجای
# ~~می یا فت ، و بر ان مصمم می بود ، جمله طبیعت ستودهآ ms445 او ، از سنن
~~پسندیده بگشت
# ~~و بطرب لهو وعشرت وشکار ، با فراط (5) میل کرد، تا بحد یکه فساد بملک
# ~~سرایت کردن گرفت ، ومصالح مملکت مهمل می ماند . ملوک و امراء اتفا ق
# ~~کر دند ب و بخدمت سلطان ناصر الدین (خلدالله ملکه وسلطا نه) درخفیه
~~مکتو بات
# ~~ارسال کردند (و) وصول رکاب هما یون التماس نمودند ، چنانچه بعد ازین
# ~~بتقریر انجا مد. انشا ء الله تعالی .
# ~~روز یکشنبه بیست وسیوم ماه محرم سنه اربع و از بعین وستمائه سلطان علاء
~~الدین
# ~~محبوس شد ، وهمدران حبس برحمت حق تعالی پیوست ، و مدت ملک او
# ~~چها رسال و یکماه (6) و یکروز بود ، حق تعا لی پاد شاه مارا بر تخت
~~پادشاهی
# ~~سا لهاء بسیار با قی و پا ینده داراد . آمین .
# ~~السابع السلطان المعظم ناصر الد نیاوالدین[1 بو المظفر]محمود بن
~~السلطان
# ~~سلطان معظم ناصر الدنیا والدین محمود بن السلطان قسیم امیر المومنین را
~~PageV01P471
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_467.png)

# ~~ولادت بعد از نقل ناصر الدنیا و الدین طاب ثراه بود (1) بدار الخلافه .
~~سلطان
# ~~سعید شمس الدنیا والدین نور مرقده ، این پاد شاه را که درسلطنت باقی
# ~~باد ، بلقب و نام آن پسر مهتر مخصوص گردانید ، والدهآ او را (بقصر)
~~قصبه
# ~~لونی (2) فرستاد ، تا آنجادر حجردولت ، و اصطناع سلطنت پر ورش دادش (3)
# ~~بحمدالله که دایهآ[فضل] آفرید گار، او را چنان پرورد : که بهمه اوصاف
~~حمیده
# ~~موصوف آمد ، و از یستان عنایت ، شیر رعایت چنان یافت ، که همه احو ال
# ~~و افعال ، موجب بقا ی مماکت و بها* سلطنت شد. هر معنی که سلاطین نامدار
~~رادر
# ~~کبر (4) سن به تجارب (5) وحوادث ایام مکشوف بود ، جملهآ آن معانی بلکه
~~(6) اضعاف
# ~~آن ، درعنصر هما یون وعرضه (7) میمون آن پاد شاه جوان بخت کیوا ن تخت
# ~~مشتری بهجت مریخ هیبت خور شید طلعت زهره صباحت عطا رد فطنت ما ه
# ~~مها بت ، درا ول جوانی (8) وصبح زندگا نی مدرج ومضمر آمد ، در سکون
~~ووقار
# ~~وثبات بو قبیس و حری ، ودر بذل ms446 واحسان رشک بحرعمان (9) گشت و تحفهٔ‌
~~(10)
# ~~[خدمت] بارگاه اعلی او لا زال اعلی ، بمراتب مزید هر یک از افاضل
# ~~مملکت و اما ثل سلطنت دعائی و ثنائی آ وردند ، و شمهآ ازان روایح در
~~کلک
# ~~تقر یر و تحریر کشیده آمد . و این ضعیف که داعی این بارگاه جلال وقبلهآ
~~اقبا لست
# ~~چند نظم ونثر بمو قف عر ض رسا نیده است (و) از جمله [آن] اشعار(11) دو
~~صفحه
# ~~یکی برسم قصیده و دوم بر سم قطعهٔ‌ ملمعه ، درین صحا یف ثبت کردهشد ،
~~تاچون
# ~~در نظر ناظر ان گذریا بد درد عاید و لت این پا دشاه افزایند (12)
~~(لمنها ج السراج
# ~~اصلح الله شانه) :
### | قصیده
### | نا صر(14) د نیا ودین محمو د بن التتمش (15) است PageV01P472
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_468.png)

### | شمسیا ک هنک
# ~~آن جها ند ا ریکه سقف چر خ از ایوان او
### | در علو مر تبت گو ئی فرودین پوشش است
# ~~فرق فرقد سا در است ودست و پای د ولتش (1)
# فر تاج است و نگین و زیب تخت و بالش است
# ~~سکه را زا لقاب میمونش چه انداز است فخر
# خطبهرا زاسم هما یونشرچه پا یه (2) نازش است
# ~~را حت دلها ست روح عهد اوبا روح خلق
# بند گی دود مانش زا نکه در آمیزش است
# ~~چا کر ایوان او هر جا که ترک و تاجکی (3)
# بند : فر مان او هر جا که هند و گبرش (4) است
# ~~وارث ملکن بحق دیدش ز سلطان شمس دین (5)
# هر که را ز انصاف در چشم بصیرت بینش است
# ~~د ولتش حساد را در هر ز مان صد شیو نشت (6)
# صولتش ا حبا برا در هر مکا ن صد رامش است
# ~~گرچه بشگفتش (7) گل دولت ولی از صد یکی
# ~~چون نها لیست اوک، باغ (8) ملک او نوبالش (9)است
# ~~تیغ زنگاریش چون شنگرف ریز آمد بطبع (10)
# شاخ وبرگ نفس (11) وعمرد شمنان در ریزش است
# ~~از نهیب زخم گرز گا و سا رش (12) بین که چون ms447
# راکب شیر فلکث در لرزه (13) ودر تا بش است
# ~~تا نو ای بزم ملکش راست شد زیر او فتاد
# حاسد اندر چنگ غم چون زیر اندر نالش (14) است PageV01P473
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_469.png)

# ~~کاه گشت از ا نقلاب جور باد ، ایمن چو کوه
### | در پناه عهد عدلش چونکه (1) هر آرامش است
# ~~ای شنهشا هیکه ذ یل عفوو د ست بذ ل تو
### | مجرم (2) ومحتا ج را هم پوشش وهم پاشش است
# ~~بیست (3) سالست تا که منهاج سراج خسته را
### | در دعا گوئی این حضرت قرار و باشش (4) است
# ~~از برای نصرت و تایید شاه و بندگا نش
### | دروغا در کوشش است و در دعا در خواهش است
# ~~محور تاج (5) جلالت با د ! خاک در گهت
### | تاکه خاک و چرخ در آرامش و در جنبش است
# ~~گرد ش اهل زمین بر وفق فرمان تو باد
### | تا بر وج آسمان گرد زمین در گرد ش است
# ~~[قطعهآ ملمعه)(ایضا لمنهاج السراج)
# ~~شا ه را چون نام خویشش عا قبت محمود باد
### | نصرت و تا یید حق با عزم اومشد ود باد (6)
# ~~د و ستان ز ی بقا ود شمنا نرا زی فنا
# نفع وضر در بخشش ود ر کوششش(7) موجود با د
# ~~در جهان باب امان از عد ل او مفتوح (8) گشت
### | با ب بیدادی بعهدش مغلق و مسدود با د
# ~~چون حسود ش شد بطا لع از فلک منحو س و رد
### | طا لع اودر پنا ه ا یزد ی مسعو د باد
# ~~سفر  ملک جها نرا د ود : او شمع بس
### | چهر : اعدای او در دید ها چون د ود باد PageV01P474
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_470.png)

# طیقهآ (21 %~% شمسیان قلل
# ~~اهل ایما نرا زچتر(و) را یتش امن و امان (1)
# سا یبان دین حقند، ظل شا ن ممد ود با د
# ~~مقصد ش بر فضل حق چون تکیه یی دارد مدام (2)
# بی توقف شاه را حا صل همه مقصود با د
# ~~خاتم سرش چو نقش عد ل و ms448 احسا ن یا فتست
# شا هلد بخت جوان (3) بر تا ج او مشهود با د
# ~~دولتش بر ملت (4) احمد مبا رکث آمد ست
# ملک مر(5) محمود را میمون مسلم زود با د
# داعی این سلطنت منهاج را ورد این دعا (6)
# تا که راو وخا ک و آب و آتشست (7) مو رود باد!
# ~~حق تعا لی پا دشاه وقت ، سایهآ یزدان ، سلطا ن السلاطین ، ظل الله فی
~~العالمین
# ~~ناصر الد نیا و الدین ، علاء الاسلام و المسلمین ، ملاذ الملوک و السلا
~~طین
# ~~ابوالمظفر محمو د بن السلطان را برتخت پادشاهی، و سریر او امرو نوا هی
# ~~سالهای نا متناهی باقی و پایند ه دارا د . آمین بحق محمد و آله اجمعین.
# السلطان المعظم ناصرالدنیا والدین محمود بن السلطان
# یمین خلیفة الله قسیم (8)1 میر المومنین
# دائرهٔ‌ ملوک واقربای او [رحمهم الله] (9) : ملکث رکن الدین
# ~~فیروز شاه . ملک شهاب الدین محمد شاه (10) ، ملک تاج الدین
# ~~ابراهیم (11) . ملک سیف الدین بهرام شاه (12) . الملک (الکبیر) المعظم
~~PageV01P475
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_471.png)

### | سسیا ک لهنل
# ~~قطب الدین الحسین بن العلی الغوری (1)4الملکث الکبیر عزالدین محمد
~~سالاری
# ~~مهدی . الملک (الکبیر) عز الدین طغرل طغا نخان (2) ملکث لکهنوتی .
# ~~الملکث الکبیر قمر الدین قیران تمرخان (3). الملک الکبیر عزا لدین
~~[بلبن]
# ~~کشلوخان ملک السند و الهند . ملکث الکبیر قراقش (4) خان ملک لوهور
# ~~الملک ( الکبیر) والخان المعظم بهاء الحق والدین الغ خان بلبن (5).
# ~~الیملک الکبیر سیف الدین ایبک الب مبارک باربکث الدجانی (6) .
# ~~الملک الکبیر تاج الدین سنجرشیرخان (ملکث اوده )الملک (الکبیر)
# ~~جلال الدین خلج خان ملکث خانی (7) ملکث لکهنوتی واوده (8) الملک
~~[الکبیر]
# ~~نصر(ت) الدین شیرخان ملک السند و اللوهور (9). الملکث الکبیر سنجا ن
~~(10)
# ~~ایبکث خطائی (ملک کهرام) . الملکث[الکبیر] اختیار الدین دوخان تکتم
~~(11).
# ~~الملکث الکبیر نصر (ت) الدین (ارسلانخان سنجر چست) [ملکث اوده] .
# ~~الملک الکبیر سیف الدین 6ایبک) بلکا (12)خان ساتی (13). الملکث الکبیر
# ~~تمرخان سنقرعجم (14) ملکث کهرام . الملک (الکبیر) نصرالدین محمود-
~~PageV01P476
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_472.png)

# ~~طغرل (1) البر خان ، رحمهم الله [اجمعین] (2).
# ~~توقیع او : الکبر یاء لله .
# اعلا ms449 م : میمنه سیاه (3) . رایات : میسره لعل
# ~~ودار الملک او :حضرت دهلی ] (مدت ملک او : بیست ود وسال بود) (4)
# ~~آنچ، حق تعالی از اوصاف اولیاء، و اخلاق انبیا در ذات معظم این پادشاه
# ~~(و پادشاهزاده) ودیعت نهادهاست ، و در عنصر میمونش تعبیه کرد ه است
# ~~از تقوی و دپانت و زهادت وصیانت وشفقت ومرحمت و احسان و معدلت وانعام
# ~~و مکرمت وحیا و صفا وثبات ووقار و صیام وقیام وتلاوت کلام وحفاد ت (5)
# ~~و کم آزاری و انصا ف و برد باری و محبت علما و مود ت مشا یخ و حلم
# ~~با دیگر معانی گزیده ، وآثار پسند یده ، که از لو ازم سلطنت و مواجب
# ~~مملکت باشد، از قوت و شوکت و ر جولیت وجرأت (6) ، وشد ت و شها مت
# ~~و عدل و احسان و بذل وامتنان ، با تفاق اهل عضر د ر ذات هیچ پادشاهی
~~PageV01P477
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_473.png)

# ~~از سلاطین ایام ماضیه ، و ملوک قرون سالفه (1) نورالله مرقدهم جمع نبود
# ~~طهارت ذیل وصفوت (2) ظاهر و باطن آن سلطان بن سلطان اعلی الله شانه و
# ~~عظم برها نه چندانست : که در تحریر و تقریر[گنجائی ] نیاید . ملک تعالی
# ~~اورا بر تخت سلطنت (3) باقی و پاینده داراد .
# بد ا نکه جلوس این سلطا ن بن سلطان خلد الله سلطا نه بر تخت سلطنت در
# ~~او ایل شهور سنه اربع و ار بعین و ستمائه بود ، وتاهنگام این تاریخ پا
~~نزدهسال
# ~~شد ، هر سال را ازان مغصل کرده شد، تا بفهم و خاطر [ناظر و] سامع
~~نزدیکتر بود:
### | السنة الاولی
# سنه اربع و ار بعین و ستمائه
# ~~سلطان معظم ناصر الدنیا والدین ، بطالع سعد و بخت میمون و وقت همایون
# ~~و دولت روز افزون ، روز یکشنبه بیست و سیوم ماه محرم سنه اربع و ار
~~بعین
# ~~و ستمائه ، در حضرت د هلی بقصر سبز ، بر تخت سلطنت بنشت و ملوک
# ~~و امراء ، وصد ور و کبراء ، وسادات و علماء، بخد مت بارگاه اعلی
# ~~شتا ms450 فتند ، وتقبیل دست (بوس) مبا رک آن شهنشاه مبارک قدم در یافتند
# ~~و(همگنان) هریک (4) لایق حا ل خود، بوجه مبار کبا دجلوس خدمتی گفتند. و
~~روز
# ~~سه شنبه بیست و پنجم (همین) ماه[محرم] در قصردو لتخانه وپا یناه کوشک
~~فیروزی
# ~~بار عام فرمود ، و همه خلق را بسلطنت وامتثال (5) اوامر آن پادشاه
~~(کریم)
# ~~گزید ه سیرت ملک صورت بیعت عام فرمودند (6) ، و همگنان به تجدید آن
# ~~سلطنت مستبشر گشته ، واطراف مما لک هندوستان ، بدین عهد با انصاف
# ~~مسرور شدند (7)، و این دولت تا نهایت حد امکا ن (8) با قی باد . چون
~~سلطان
# ~~ناصر(الدنیاو) الدین [حلیم] از دهلی بر سمت بهر ایج (بتدم مبارک) حرکت
# ~~فرمود ، و والد: او ملکهآ جهان جلالة (9) الدنیا والدین دام ملکها
~~(10)، در
# ~~موافقت او برفت ، ودران بلاد وجبال غزوات بسیار کرد ، ولایت
# ~~بهرایچ بقدم مبارک او عمارت تمام گرفت و چون صیت دولت او PageV01P478
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_474.png)

# ~~در اطراف هند وستان بسبب آن غزوات وعما رت (1) منتشر گشت
# ~~ملوک وامراء دولت ، چون از سلطان علاء الدین خا یف گشتند،
# ~~در خفیه بحضرت او عرضه داشت ارسال کردند ، و نهضت مبارک
# ~~او ، بر سمت دارالمک جلال التماس نمودند . ملکهآ جهان والد : او
# ~~بتد بیر صواب ، ظاهر خلق را چنان نمود : که بجهت (تداویو معا لجت)
~~عارضه
# ~~بحضرت (2) دهلی میرود ، و سلطانرا در مهد نشاند باخود (و) مبالغی (3)
~~مرد
# ~~پایک (4) وسوار از بهرایج برسمت دهلی روان کرد. وچون شب میشد ، روی
# ~~مبارک سلطا نر ا بنقاب مستور میگرد انید(ند) و سوا رمیکرد بر سبیل
~~تعجیل (5)
# ~~هرچه تما متر (بمدت) قریب بد هلی آمدند ، چنانچها زوصول موکب هما یون
~~آن
# ~~پا دشاه مبارک عهد ، هیچ آفرید ه را خبر نشد ، تار وز یکه بر تخت نشست
~~.
# ~~چون سریر سلطنت ، بذات او (6) فروبها وزیب وزینت گرفت ، د ر ماه رجب
# ~~سنه ار بع وار بعین (و ستما ثه) ر ایات اعلی (7) راحرکتداد ، ولشکر بر
~~عزیمت
# ~~لب آب سند و ملتان (8) وقمع ms451 کفار چین بیرون آمد (9) ، وبر توا تر حرکت
# ~~لوهور عبره فرمود (10)، ولشکرهاء اسلام رابه نهب کوه (11) واطراف نندنه
# ~~فر مان داد ، والغ خان (12) معظم خلدت دولته در مرتبهآ امیرحاجبی بود ،
~~و بر
# ~~سر آن حشم نا مزدشد ، و سلطان با بنه وپیلان بر لب آب سدره (13) مقام
~~فرمود
# ~~والغ خان (14) اعظم ، آن لشکر ببرد وبفضل ونصرت آ فرید گار، کوه جود
# ~~را نهب کرد ، واز جیلم وکوکران (15) و کفار متمرد ان (16) مبالغی
# ~~بد وزخ فرستاد ،وتالب آب سنده براند، وآن طرف (17) نهب کرد ، و از انجا
~~PageV01P479
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_475.png)

### | شمسدا ک هند
# ~~مراجعت نمود بسبب تنگی علوفه و ما یحتاج لشکر. وچون باچنان فتحی (و
~~اسم)
# ~~بزرگ (1) بخدمت بار گاه اعلی پیوست ، را یات هما یون بر سمت دار الملک
# ~~دهلی عطف کرد [ه] و عید اضحی (را) بکوه جالندر نما ز گذا رده (شد)
# ~~[و مر اجعت وعطف ازلب آبسدره ، روز پنجشنبه بیست و پنجم ماه ذی الحجه
~~همین
# ~~سال بود] و ازانجا منزل بمنزل بهحضرت وصول بود. و درین روز داعی دولت
# ~~منهاج سر اج کا تب این سطور (2) را تشریف جبه و دستار و اسپ و ساخت
# ~~و ستام پادشاها نه فرمود (تقبل الله منهم ).
# السنة الثا نیه ، خمس و ار بعینو ستمائه
# ~~روز پنجشنبه دوم ماه محرم سنه خمس واربعین و ستما ئه ، بدار الملک دهلی
# ~~وصول بود ، مد ت شش ما ه، بسبب کثرت امطار و هجوم بشکال، در حضرت
# ~~مقام فرمود ، ودر ماه جمادی الاخری همین سال به لشکر گاه سرا پرده
~~[اعلی]
# ~~بطرف پانی پته (3) نصب (4) فرمود (5). و درشعبا ن همین سال عطف کرد ،
~~به
# ~~طرف هندوستان میان د وآب ، رایات اعلی روان شد ، و در حد ود قنوج
# ~~موضعی بود حصین ، وقلعهٔ‌ (6) متین ، نام آن تلسنده (7) ، که از سد
~~سکندر
# ~~حکا یت احکام میگفت . جماعت هنود ، بدان (8) مقام تحصن جستند ، و دست
# ~~از جان بشستند، و دران روز (9) لشکر اسلام، در خدمت رکاب ms452 اعلی ، بدان
# ~~موضع قتال کردند ، تا جمله (آن) متمرد ان بد وزخ رفتند ، فتح آن موضع
# ~~میسر گشت (10) ، و آن غزو را داعی دولت در پنج ویا شش تاء کا غذ نظم در
~~قلم
# ~~آورده است (11) ، و تمامت آنچه درین سفر رفته است ، از غزوها بسنت
~~PageV01P480
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_476.png)

# ~~و نهو ب بر جاده وقتال (1) کفار متمرد، وگرفتن (آن حصار وفتو حی که
# ~~الغ خان معظم را رفت درقتل واسر) دلکی و ملکی (2) بتمام وکمال در ان
# ~~اجزا در نظم مشرح گفته شده است ، و باسم مبا رک سلطان «نا صری نا مه»
# ~~نام نهاده آمد ه است ، و در ازاء آن ازحضرت سلطان معظم انعامی مزید (3)
# ~~که هرسال برسد یافته ، وازدولت خان معظم الغ خان (4) اعظم یکباره دیه
# ~~در حدود ها نسی انعام رسید [ه] .حق تعالی هردو را در حضرت مسند سلطا نی
# ~~و متکا * جها نبانی باقی و پاینده داراد . آمین .
# بسر تاریخ باز آئیم : روز پنجشنبه بیست (و) چهارم ماه شوال سنه خمس
# ~~و اربعین و ستمائه ، آن قلعه بعد از[ جنگ] وقتال وجهاد بسیار فتح شد .
# ~~بعد ازان روز سه شنبه (ه) د وازد هم ماه ذی القعد * (سنه خمسن) همین
~~(6)
# ~~اسال بخطهآ کره وصول بود (7) ، وپیش ازان بسه روز الغ (8) خان معظم
# ~~با تما مت ملوک وامراء لشکر ، که در موافقت او نامزد بودند ، وآن خان
# ~~شیر دل رستم نهاد سهر اب جنگ پیلتن ، دران نهضت ، چند ان آثارجلادت
# ~~و شهامت [نمود] از غزو ها ء شگرف و فتح مواضع حصین وقلعه وجنگلهاء
# ~~کثیر (9) ، وقتل کفار متمرد و تحصیل غنایم با برده واسیر واتباع
# ~~را یگان (10) بزرگ، که بتقر یر وتحریر محر ران ، تفصیل آن درنیا ید ، و
~~[هم]
# ~~شمهآ ازان ، در کتاب1 ناصری نامه» نبشته (11)شد ه ، ورا نه (12) بود
~~دران
# ~~جبال ونواحی که او را دلکی وملکی (13) گفتندی ، با اتبا ع بسیار و مرد
~~جنگی
# ~~بیشمار وولا یت ومال بی اندازه ، ومواضع حصین ms453 و شعاب ومضایق درغایت
# ~~حصا نت جمله [را] نهب کرد ، وتما مت آن لعین (را) و عورات و فرز ندا ن
~~PageV01P481
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_477.png)

# ~~و را بد ست آورد، و غنایم بسیار بگرفت ، از یکث جنس اسپ یکهزار
# ~~و پانصد سر ، بد ست حشم اسلام افتا د، ودیگر غنا یم را بدین قیاس
~~میباید
# ~~کرد . چون بخد مت درگاه پیوست، همگنان بدان فتو ح شادیها کرد ند .
# ~~را یات اعلی ، روز پنجشنبه یازدهم ماه ذی الحجه (1) سنه خمس، ازان بلاد
# ~~مراجعت فرمود ، ودرین سفر ملک جلال الدین مسعود شاه ، که مقطع قنوج
# ~~بود ، و برا در سلطان ( به سعادت) خد مت در گاه پیوست ، ودست بوس
# ~~اعلی (اعلاه الله) در یافت وباز گشت و لشکر اسلام ورایات هما یون
# ~~منزل بمنز ل بد ارالملکث (2) جلال آمد.
# السنةه الثا لثه سنه ست (و) ار بعین وستما ه
# ~~روزچها رشنبه بیست و چها رم ماه محرم سنه ست و اربعین وستمائه بد
~~ارالملک
# ~~پاد شاهی بنشست ، وملک جلال الدین چون خد مت سلطان دریافت اقطا ع
# ~~سنبهل (4) و بد اون اورا شد وناگاه خوف وهراس بد وراه یافت ، از سنبل
# ~~بر سمت کوه سنتور (5) برفت ، و سلطان معظم مدت هفت ماه در حضرت
# ~~(دهلی ) مقام فرمود ، تا ششم ماه شعبا ن سنه ست، رایات اعلی از د هلی
~~بیرون
# ~~آمد ، وبرسمت [و] اطراف جبال وصحاری غزوها فرمود ، وامرار را باطراف
# ~~نا مزد کرد و بحضرت باز گشت . و درین سفرد ور ترا تفا ق نیفتاد و روز
# ~~چهار شنبه نهم ماه ذی القعند ه بحضرت باز آمد ، و لشکر ها ،
# ~~اسلام ، برسمت کوه پایه رتن پور (6) برفت ، و د رین لشکرو مقام
# ~~حضرت دوحا لت (7) ظاهرشد : اول آنچه قاضی عمادالدین شفور قانی (8) متهم
# ~~شد (9) روزجمعه نهم ماه ذی الحجه درقصر سپید ازقضا معزول شد، واز شهر
~~بحکم
# ~~فرمان در بداون (10) رفت. وملک بهاء الدین ایبک خواجه درحوالی حصار
~~PageV01P482
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_478.png)

# ~~رن تهبور(1) روز ms454 یکشنبه یازد هم ماه ذی الحجه بردست کفارهنود شهادت
~~یافت .
# السنة اثرا بعه ، سنه سبع و ار بعین و ستما یه
# روز دوشنبه سیوم ماه صفرسنه سبع واربعین و ستمائه الغ خان (2) معظم
# ~~در زمان (3) سعادت ، با لشکراسلام ورایات اعلی ، بحضرت باز رسید (4) ،
~~و
# ~~با تفاق جمله اکا بر وملوک مملکت ، چون پنا ه دولت سلطانی (5) و پشت
~~لشکر
# ~~و روی مملکت الغ خان (6) معظم بود ، فرزند او ملکهآ (7) جهان د ر
~~حباله.
# ~~وعقد سلطان معظم نا صر الد نیا والدین خلد الله ملکه آمد واتفاق (8)
~~این عقد
# ~~روز د وشنبه بیستم ماه جمادی الا خری سنه سبع وار بعین وستمائه (9)
~~بود. حق تعالی
# ~~هر سه یشت و پناه دین محمدی را در سلطنت و عظمت و عصمت و د ولت باقی
# ~~داراد. وهمد رین سال روز دوشنبه دهم ماه رجب (10) قاضی جلا ل الدین
# ~~کا شانی از اود ه برسید وقاضی مما لک شد .
# روز دوشنبه بیست و دوم ماه شعبان همین سال رایات اعلی از دهلی حرکت
# ~~فرمود ، وروز یکشنبه چهارم ماه شوال همین سال ، از آب جون عبره فرمود
# ~~برعزیمت غزو هنود ، و لشکرها بدان طرف نامزد شد (11) ، وازخر اسان مکتو
~~بات
# ~~همشیر این ضعیف برسید ، بر رای اعلی عرضه افتاد ، تشریف ومثال وچهل نفر
# ~~برده وصد خر وار انعام فرمود، و خاقان معظم یکسر اسپ کمیت و یکتا و
~~جامه بزر
# ~~تشریف داد (12) ، حق تعالی هرد و را باقی و پاینده داراد.
# رایات همایون روز چهار شنبه بیست و چهارم ماه ذی الحجه بحضرت باز آمد
# ~~و رو زد وشنبه بیست ونهم ماه ذی الحجه این داعی بر عز یمت ملتان و فر
~~ستا د ن برده PageV01P483
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_479.png)

# ~~بخراسان ، از دهلی روان شد ، بخطهٔ‌ ها نسی چون وصو ل بود ، بحکم فرمآن
# ~~عالی خان اعظم وخاقا ن معظم ، د یه انعام او درضبط آورده شد، و بطرف
~~ملتا ن
# ~~برراه ابوهر (1) اتفاق (ملاقات) افتاد.
# السنة ms455 الخامسه (2)، سنه ثمان وار بعین وستمائه
# ~~ملاقات شیرخان برلب آب بیاه (3) ، روز یکشنبه یازدهم ماه صفر سنه ثمان
# ~~و اربعین وستمائه حاصل شد ، و ازان جا بطرف ملتان رفته آمد روز چهار
~~شنیه
# ~~ششم ماه ر بیع الاول سنه ثمان [و اربعین وستمائه] بملتان وصول بود (4)
~~.
# ~~ملک عزالدین کشلوخان (5) پیش از احبه بگر فتن ملتان همین روز رسید
# ~~تفاق ملا قا ت او بود ، تا بیست وششم ماه ربیع الاخر ، آنجا مقام
# ~~افتا د ، و فتح ملتان که در دست خد م شیرخان بود میسر نشد . د ا عی
# ~~بحضرت با ز آمد ، وملک عزالدین بلبن بطرف اچه رفت . داعی از را ه
# ~~قلعةآ مروت (6) به سرستی وهانسی بحضرت با ز آمد ، بیست ودوم ماه
# ~~جمادی الاولی (7) ، سنه ثمان و ار بعین بحضرت رسید ، ودر شوال همین
# ~~سال اختیار الدین کربز (8) ، از ملتان کفار مغل (را) بسی اسیر کرد
# ~~و بحضرت فرستاد ، و(به) شهر دهلی بد ولت ناصری آذین (9) بستند .
# ~~ود رین سال روزجمعه هفد هم ماه ذی الحجه(10) ، قاضی جلال الدین کاشانی
~~(11)
# ~~زندگانی به بند گان دولت اعلی پاد شاه عالم داد (رحمة الله علیه)
# السنة السادسه ، سنه تسع وا ر بعین وستمائه
# ~~ملکث عز الدین [کشلوخان] بلبن (12) به نا گور تمرد آغاز نهاد ، درین
~~سال
# ~~رایات اعلی برسمت نا گور رفت ، او بخد مت پیش آمد ، و را یا ت آ علی
# ~~باز گشت: و بعد ازا ن شیرخان از ملتان عزیمت اچه کرد، ملک عزالدین بلبن
~~PageV01P484
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_480.png)

# ~~از نا گور برسمت اچه رفت و به شیر خان پیوست ومأ خوذ شد (1)
# ~~و قلعه اچه به شیرخان تسلیم کرد ، وازا نجا روی بحضرت نهاد ، روز
~~یکشنبه
# ~~هفد هم ماه ربیع الا خر ، سنه تسع وار بعین و ستمائه بخد مت در گاه
~~اعلی
# ~~پیوست ، خطهٔ‌ بدا ون نا مزد اوشد ، و همد رین سال روز یکشنبه د هم ماه
# ~~جمادی الاولی سنه تسع ، کرت دوم ، قضاء ممالک ms456 و حکومت حضرت ، با مر
# ~~اعلی اعلاه الله به (دین) دا عی دولت منهاج سراج مفوض گشت .
# و روزسه شنبه بیست و پنجم ماه شعبا ن سنه تسع رایا ت اعلی بطرف
# ~~کا لیور (2) و چندیری ونروال (3) ومالوه حرکت فرمود ، و دران سفر
# ~~تا نزد یک مالوه رفت (4) ، وجاهرا جار (5) که بزرگترین را یگا ن (6)
# ~~آن بلا د (وبقا ع) بود ، بقد ر پنج هزار سوار ، ودو لک پیا ده (داشت)
# ~~منهزم گشت ، وقلعهٔ‌ نرول (7) که عمار ت کرده بود فتح شد ونهب گشت
~~PageV01P485
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_481.png)

# ~~وخان معظم الغ خان (1) اعظم دران سفر آثار جلاد ت وشهامت بسیار نمود
# ~~وغنا یم وبرده ، بد ست حشم اسلام افتاد ( وبسلا مت و عصمت رایا ت اعلی
# ~~به حضرت باز آمد) [ نصرهم الله والصلوة علی محمد خیر البریه] .
# السنة ا لسابعه (2) ، سنه خمسین وستمائه
# ~~ر! یا ت اعلی بسلامت وغنیمت ، بحضرت د هلی ، روز دوشنبه بیست وسیوم
# ~~ماه ربیع الاول سنه خمسین و ستمائه باز آمد . بعد ا زان بابخت فرخنده
# ~~و دولت فز ایند ه (3) هفت ماه د ردار الملک جلالی مقام افتاد ، ودرین
# ~~مدت به انتشار اخسا ن و اقامت مراسم عدل مشغول گشت ، و روز (4)
# ~~دو شنبه بیست ود وم ماه شوا ل همین سال (5) ، را یات اعلی برسمت لوهور
# ~~و غز نین (6) از راه اچه و ملتان نهضت فر مود، ودر وقت وداع، ازحد وذ
# ~~کیتهل (7) ، داعی دولت را تشریف خاص (اسپ) با ساخت زر با (تمام)
# ~~ستا م وزین به ارزانی داشت ، و درین سفر ، جمله ملوک وخانان
# ~~اطراف در خدمت رکاب ا علی جمع شدند ، قتلغ خان از ولایت
# ~~بهیا نه (8) وکشلو خان (9) عزالدین [ بلبن] از بداون باحشمها ی خود
# ~~در مو افقت رایات [ا علی ] همایون تا حذ بیاه بر فتند ، و عما دالد ین
~~ریحان
# ~~درخفیه مزاج سلطان وملوک ، با الغ خان (1) اعظم متغیر گردانید (و مزاج
# ~~د یگر کرد) عفی الله عنهم .
# 1 لسنة ms457 الشامنه (18) سنه احدی وخمسینو ستمائه
# چون سال نو شد ، روز (11) شنبه غرهٔ‌ ماه محرم ، سنه احدی وخمسین وستمائه
# ~~الغ خان (1) را فرمان (12) شد تا بسراقطاع خود ، یطرف سوالک و ها نسی
~~برود
# ~~چون خان معظم بحکم فرمان بطرفها نسی رفت، را یات اعلی ، دراوایل ربیع
~~الاول PageV01P486
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_482.png)

# ~~همین سال ، بحضرت باز امد ، ومزاج برا کا برشغلها بگشت ، درماه جمادی-
# ~~الاول مسند وزارت، حواله عین الملک محمد نظام[الملکث» جنید ی شد ، وملک
# ~~کشلی خان امیر حاجب الغ مبارک ایبک را که برادر خان معظم بود (1)
# ~~قطا ع کره داد ند ، بدان طرف فرستا دند (2)، ودر ما ه جمادی الاولی
~~همین
# ~~سال عماد ا لدین ریحان و کیلدر شد ، ورا یات ا علی برعزیمت ازعاج خان
~~معظم
# ~~الغ خان (3)، از حضرت بطرف هانسی رفت (4) ، وعماد الد ین ریحان قاضی
# ~~شمس الدین بهر ایجی را بیا ورد، ودربیست وهفتم ماه رجب، سنه احدی
~~وخمسین
# ~~و ستمائه، قضاء مما لکث بد ومفو ض کرد، وخان معظم از ها نسی بطرف نا
~~گور
# ~~رفت ، وا قطا ع ها نسی با شغل امیرحاجبی به شا هزاده رکنا لد ین مفوض
# ~~گشت (5) ، و رایات اعلی در ماه شوال (6) بحضرت بازآمد ، ودر اوا یل
# ~~شوال همین سال بر عز یمت فتح اچه وملتان (وتبرهنده) از دهلی حرکت کرد
# ~~و چون بحوالی آب بیاه وصول بود ، لشکر بطرف تبرهنده نا مزد شد ، وپیش
# ~~ازین شیرخان از مصاف کفار (آب) سنده عطف کرده بود ، وبجا نب تر کستان
~~رفته
# ~~اچه وملتا ن وتبرهنده، درتصرف متعلقان او مانده . روز د وشنبه بیست و
~~ششم
# ~~ماه ذی الحجه سنه احدی وخمسین وستمائه فتح گشت ، وحوالهآ ارسلان خان
# ~~سنجر چست (7) شد ، ورایات اعلی از آب بیاه مراجعت کرد (8) [والحمد لله
# ~~عنی اولا وثانیا واتم اعلی نبیه مصلیا] (9)
# السنةالتاسعه (10) سنه اثنی وخمسین و ستما ئه
# ~~چون سال سنه ا ثنی وخمسین وستمائه (نوشد) درحدود کوهپا یه برد ار و
~~بجنور(11)
# ~~فتو ح وغنا یم ms458 بسیار بد ست آمد ، و بر جون عبره افتاد ، و روز پنجشنبه
# ~~سیزد هم ماه محرم سنه اثنی ، گنگ (12) پیش میا پورعبره فرمود
~~PageV01P487
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_483.png)

# ~~و همچنان دامن کوه تا لب آب رهب (1) رفتهشد ، ود را ثنا ء آن غزوات د ر
# ~~تنکله با نی (2) روز یکشنبه پا نزدهم ماه صفر سنه اثنی، رضی الملک
~~عزالدین درمستی (3)
# ~~شهاد ت یا فت . روز د وشنبه شا نز دهم ما ه صفر ، سلطان ا سلام با
~~نتقام آن
# ~~حرکت به کفا رکا تهیر (4) دست بردی نمود ، که تا باقی عمر ، آن بلاد
~~[را]
# ~~یاد گار بما ند ، وبرطرف بد وان نهضت فر مود ، روز پنجشنبه نو زدهم ماه
# ~~صفر ، خطهٔ‌ بد وان بفر وشکوه چتر ورایات هما یون آراسته گشت (5) نه
~~روز
# ~~آنجا مقام کرد ، (6) وپس [ا زان] عزیمت حضرت مصمم فر مود (7) .
# ~~روز یکشنبه ششم ماه ربیع الاول ، وزارت ممالک (8) بصدر الملک نجم الدین
~~-
# ~~ابو بکر ، کرت دوم تفویض افتاد، ودرحد ود کول ، ر وز یکشنبه بیستم
# ~~ربیع الاول سنه اثنی وخمسین [وستمائه] داعی دولت را بلقب صدر جها نی
~~تشر یف
# ~~فرمود حق تعالی در سلطنتش باقی دارد .
# روز سه شنبه بیست وششم (ماه) ربیع الاول، بحضرت دهلی وصول بود
# ~~ومدت پنج ماه درشهر مقام کرد ، (9) که خبر جمعیت ملوک باملک جلال الدین
# ~~برسید ، رایات اعلمی در ماه شعبان بطرف سنام و تبمرهنده آمد، (10) و
~~عید فطر
# ~~د ر سنا م کرد ، و لشکر ها * ملوک ، چنا نچه ارسلانخان تبرهنده ، وبتی
~~خا ن
# ~~ایبک خطا ئی (11) والغ خان (12) اعظم ازنا گور دره وافقت ملکث جلال الد
~~ین PageV01P488
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_484.png)

# ~~در حوالی تبرهنده بودند، را یات اعلی از سنام به هانسی آمد ه ، آن ملوک
# ~~بطرف کهرام وکیتهل حرکت کردند . سلطان بدان سمت از ها نسی حرکت
# ~~فرمود ، وجماعت امراء درمیان هر دوتن سخن گفتند ، وفتنه هر دو طرف
# ~~عماد الدین ریحان بود ، تاروز (پنج) شنبه بیست ودوم شوال همین سا ms459 ل
# ~~سلطان اسلام فرمان داد : تا عمادالدین ریحا ن بطرف بداون رود (1) ، و
~~آن
# ~~ولایت اقطا ع او باشد وآن صلح تمام شد . روزسه شنبه هفدهم ماه ذی
~~لقعده
# ~~و) بعد از سوگند وعهود (2) وثیق جمله (امراء) وملوک ، بخد مت سلطا ن
# ~~پیو ستند ، ولو هو ر اقطا ع ملک جلال الد ین شد ، ودرضمان عصمت ودولت
# ~~رایات هما یون، روز سهشنبه نهم ماه ذی الحجه بطالع سعد، درحضر تد هلی
# ~~آمد : ملکث تعا لی را یاتهما یون را به آیات فتوح مطرز دار اد . آمین
~~رب العا لمین
# السنة العاشره سنه ثلاث وخمسین و ستمائه
# ~~چون سال سنه ثلاث وخمسین (وستمائه) نوشد ، حالی عجبی (3) ظاهر گشت
# ~~و آن چنان بود : که ازتقادیر (4) آسما نی ، مزاج حضرت (ه) سلطا نی ، با
~~والدة
# ~~او (6) ملکهآ جهان تغییر پذیرفت ، وچون اود رحبالهٔ‌ قتلغ خان بود هرد
~~ورا
# ~~فرما ن شد : تا اوده اقطا ع ایشان باشد ، وبرسر اقطاع روند ، بحکم فرما
~~ن
# ~~ایشان رفتند ، واین حادثه در روزسه شنبه ششم ماه محرم سنه ثلث وخمسین
# ~~وستمائه بود . چون ماه ربیع الاول د رامد ، سلطان اسلام روز یکشنبه
~~بیست (7)
# ~~وهشتم ماه ربیع الاول این سال قضاء ممالک وحکومت حضرت دهلی برقرا ر
# ~~ما تقدم حوالهآ داعی دولت منهاج سراج کرد . پا دشاه را در سلطنتفرا و
~~ان
# ~~سال بقا باد (8) . ودرربیع الاخر از ملک قطب الدین حسین (9) علی ، که
# ~~نایب ملک بود ، سخنی برخلاف رای اعلی بسمع (مبارک) پاد شاه ر سا نید ند
# ~~روز سه شنبه بیست وسیم ماه مذکور (10) قطب الدین را مخاطب کر دند
# ~~ومقید ومحبوس گشت وشهادت یافت ، پادشاه را بقا باد!
# روز دوشنبه هفتم جمادی الاولی ، اقطا ع میرت ، حواله ملک کشلی خان
~~PageV01P489
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_485.png)

# ~~الغ اعظم با ربک (1) ایبک سلطانی شد ، بعد ازانکه از کره بخدمت د رگاه
# ~~پیوسته بود (رحمهالله) ودر روز سه شنبه سیز دهم ماه رجب سنه ثلاث
~~وخمسین
# ~~شیخ الاسلا می (2) حضرت به ms460 شیخ الا سلام جمال ا لدین بسطا می (3)
# ~~حو اله افتا د (4) و هم درین ماه ملک تاج الد ین سنجر سیوستانی
# ~~ز ا وده بکشید، و عما د ا لد ین ر یحان ر ا . از بهرا یج از عاج
# ~~کرد ، واز دنیا رحلت کرد ، و همد رین سال [د ر] ماه شوال ر ایات اعلی
# ~~از حضرت بطرف هند وستان نهضت فرمود ، ور وز یکشنبه هفد هم ماه
# ~~ذی القعدهآهمین سال ، الغ خان (5) معظم ، بجهت انتظام احوال (6) حشم
~~سوالکث
# ~~بطرف ها نسی رفت ، وحشم مرتب فرمود و بحضرت با ز آمد . ر وز چهار شنبه
# ~~نوزدهم ماه ذی الحجه آخر آن (7) سال به لشکرگا ه اعلی پیوست ، و پیش
# ~~از آن فرمان نا فذ شده بود: تا ملک قتلغ خان از اوده با قطاع بهرا یج ر
~~ود ، و
# ~~این مثال را او انقیاد ننمود(8) ، وازحضرت ملکث بکتم رکنی (9) نامزد
~~رفع (10)
# ~~او شد درحدود بداون هردولشکر را با هم ملا قات شد [5] و بکتم شهادت
~~یافت
# ~~را یات همایون بتدا رکث این حا دثه ، برسمت او ده نهضت فرمود ، (و) چون
# ~~بدان حدود رسید [ ملکث] قتلغ خا ن از پیش برفت ، ور ایا ت همایون بطرف
# ~~کا لنجر (11) کشید، والغ خان (12) معظم اوراتعاقب نمود ، واور ادرنیا
~~فت (13)
# ~~با غنا یم بسیار بخدمت د ر گاه (سلطانی) پیوست [وا للها علم بالصوا ب]
# السنة الحادیة عشر سنه ار بع وخمسین وستمائه
# ~~بدولت و نصرت ، در ضما ن عصمت آفرید گا ر تعالی ، چون سال نو شد، و
# ~~محرم سنه ا ربع وخمسین و ستما ئه در امد ، را یا ت همایون را آن فتح
# ~~برا مد روی بحضرت نهاد .روزسه شنبه چهارم (ماه) ربیع الاخر همین سال
~~(14)
# ~~بحضرت وصول کر د(15) ، چون قتلغ خان را معلوم شد : که رایا ت ا علی
~~PageV01P490
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_486.png)

# ~~بر سمت حضرت انصراف نمود ، بولایت کره وما نکپور تعلق کرد ن گرفت ،
~~ومیان
# ~~او ms461 وارسلان خان سنجرچست (1) مقا بله (2) افتاد ، و نصرت ارسلان خا نر
~~بود
# ~~چو ن قتلغ خان را بهندوستان ر فتن (3) میسر نشد ، درمیان مواس (4)
~~عزیمت
# ~~بالا کرد ، وبطرف سنتور (5) آمد ، ود رآن قبا یل وجبال پناه جست .رایات
~~اعلی
# ~~برای دفع فتنهآ (6) او روز دوشنبه بیستم ماه ذی الحجه سنه اربع وخمسین
~~، از
# ~~حضرت دهلی حر کت کرده ، وچون سنه خمس وخمسین نوشد ، لشکر درین سال
# ~~بطرف سنتور رفت ، و قتال میان لشکر اسلام وهنود کوهیا یه قایم شد
# ~~وقتلغ خان میان آن طایفه بود ، واز امراء اسلام جمعی که خایف بودند ،
# ~~بسبب اتهام بدو پیوستند، و چو ن طا قت مقاومت نداشتند (بسبب آن) پشت
~~دادند
# ~~والغ خان (7) معظم تما مت آن جبال را  بتیغ زیر و زبر کرد، تا سلمور
~~(8)
# ~~[و] دراند رون شعاب ومضایق جبا ل براند، وقصبهآ سلمور را که هیچ پادشاه
# ~~بر ان موضع نرسید ه بود(9) ، ولشکر اسلام بدان دست نیا فته [فتح کرد] و
~~غزا
# ~~بسنت بجای آور د، وچندان[ فسدهٔ‌] هنود متمرد (را) بقتلرسانید ، که
~~درحد ود
# ~~حصر نیا ید(و به تحر یر و تقریر نگنجد) والله اعلم با لصواب والیه مرجع
~~(و) المآب
# السنة الشانیة عشر ، سنه خمس وخمسین وستمائه
# ~~بعد ا ز مرا جعت ر وز یکشنبه ششم ماه ر بیع الاول سنه خمس وخمسین
~~وستمائه
# ~~ملکث بتی خان(10) ا یبکخطائی ازاسپ خطا کرد ، و برحمت حق تعالی پیوست
# ~~و را یات هما یون روی بحضرت نهاد ، ر وز یکشنشبه بیست و ششم
~~PageV01P491
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_487.png)

# ~~ماه ر بیعا لا ول (1) ، سنه خمس بدار الملکثجلال رسید ، وچون لشکر
~~منصور
# ~~مراجعت کرد ملک عزالدین کشلو خا ن بلبن با لشکراچه و ملتان ، د ر
# ~~حوالی آب بیاه [بود] پیشتر آمد (وملک) قتلغ خان وامرائیکه با او [یار]
~~بودند
# ~~بملک کشلو خان (2) پیوستند، و بحد ود منصور پورو سامانه (3) (بود).
# چون خبر جرکت آن جماعت ، بسمع اعلی رسید ، الغ خان (4) معظم را
# ~~با ms462 لشکر نامزد فرمود ، روز (پنجشنبه) پانزدهم ماه جمادی الاولی سنه خمس
# ~~و خمسین و ستمائه از حضرت نهضت کرد (5) ، وچون نزدیکث آن لشک
# ~~رمید ، میان هرد و فریق ، بقدرده کروه ما ند . از حضرت جمعی در خفیه
# ~~مکتوبات در قلم آوردند ، چنانچه شیخ الا سلام [سید] قطب الدین (6)
# ~~و قاضی شمس الد ین بهرا یجی ، بنزدیک قتلغ خان وملکث کشلمو خان
~~فرستادند
# ~~تا بحضرت آیند، و د ر وازها بدست ایشان (7) دهند ، ودر شهرهر کس را
# ~~بد انحرکت وموافقت (و) بیعت میدادند ، ودست عهد می ستدند (8).
# از حضرت منهیان مخلص ، این مخالفت را بخد مت الغخان (4) عظم
# ~~در قلم آوردند ، واز لشکر گاه ، بنا بدین (9) مخالفت بخدمت در گاهاعلی
# ~~باز نمودند (که) حال مخالفت [جماعت و]دستار بند ان برین جملهاست، اگر
# ~~اصواب باشد ، فرمان اعلی (اعلاه الله ، بجانب ایشان) نافذ شود ، تا
~~ایشان
# ~~که دز حوالی شهر اقطا ع دارند ، بسر اقطاع خود روند، تا این فتنه آرام
~~گیرد
# ~~بشهر باز آیند . از حضرت دهلی (10) بجلاء ا یشان فرمان شد .
# روز یکشنبه دوم (ماه) جمادی الاخری (11) ، سنه خمس وخمسین وستمائه
# ~~آبود] فرمان شد ، تا سید قطبالدین و قاضی بهر ا یج (12) از حضرت بسر
# ~~اقطاع (13) خود روند [و] مکتوباتایشان ، آز شهر بملک قتلغ خان وملک
# ~~کشلوخان بلبن رسید [و] در حال وساعت از موضع خودبا تمامت لشکر
~~PageV01P492
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_488.png)

# ~~بطرفشهر را ندند[وعطف ا یشا ن از لشکر کاد بجا نب شهر ، روز دوشنبه
~~سیوم ما5
# ~~جمادی الاخری سنه خمس وخمسین بود ، از سامانه بتعجیل راندند ] که دو
# ~~روز و نیم بعد مسافت صد کروه را قطع کردند ، با مداد بعد از نماز بد
~~رشهر
# ~~را ندند (1) ، و در حوالی شهرطواف (2) کردند ، وشب را در ظاهر دهلی
# ~~میان باغ جود و کیلو کهری (3) وشهر لشکر گاه ساختند . وچون آن
# ~~ملوک و لشکر برامید وعدهٔ‌ آن مکتوبات بباغ جود (4) رسیدند ، فضل
# ~~خدائی (5) آن بود : که پیش ازان بد و روز ، جماعت مخا ms463 لفان از شهر
# ~~روان شده بودنذ (6) . چون آن ملموکث را از نقل ایشان معلوم شد ، در کار
# ~~خود متآ نی شدند ، و از حضرت پادشاه فرمان شد ، تا دروازههاء
# ~~شهر ببستند . وچرن لشکر از شهرغا یب بود ، استعد اد جن کرد ند وا میر
~~لحجاب
# ~~علا ء الد ین (7)ایاز زنجانی (8) نایب (9) امیرحا جب ، و الغ کوتوا ل
~~بک
# ~~جمال ا لدین نشا پو ری (10) ، ودیوا ن عرض مما لک نصر هم الله، در محا
~~فظت
# ~~شهر و استعداد مرد جنگ ، آثار پسندیده نمودند ، ودر ان شب بر بار3 شهر
# ~~امراءو سرخیلان ومعارف شهر را نا مزد کرد ند . چوذ با مداد روز جمعه شد
# ~~حق تعالی لطیفهئی ساخت ، و ملکث کشلوخان عزیمت مراجعت کرد ، وملوک
# ~~د یگر و والد هآ سلطان ملکهآ جهان چون مشاهده کر دند [که آن اندیشه باز
~~نخواند](11)
# ~~جمله (بز) باز گشتن اتفاق کرد ند ، وبیشترحشم ایشان [ آن بود که با
~~ایشان ]
# ~~در مراجعت موافقت ننمودند ، ودرحوالی شهر مقام کردند، و بسیار از اکا
~~بر
# ~~و معارف دست. راست«12) طلب کردند ، و بخدمت د رگاه پیوستند، وآن لموک
~~PageV01P493
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_489.png)

# ~~بیمراد باز گشتند برطرف سوالک. چون خبرعز یمت ایشان به الغخان (1) معظم
# ~~و ملوک و امراء سلطا نی عز نصر هم رسید ازان موضع که بودند ، جانب شهر
# ~~عطف کردند ، تا چون نزد یک رسیدند ، کیفیت الغ خان (1) معظم را روشن شد
# ~~سا لما وغا نما مظفر و منصو ر(2) ، روز سه شنبه یا زدهم ماه جمادی
~~لاخری
# ~~بحضرت باز رسید ند .
# ملک تعالی این دولت را باهالی اسلام ، بفر و شکوه سلطانی (3) ودولت
# ~~خانی باقی و پا ینده داراد (و) بعد ازان روز چها ر شنبه هشتم ماه رمضا
~~ن
# ~~همین سال ، مسند وزارت بضیاء الملک تاج الدین مفوض گشت(4)، [وخطاب
# ~~نظام الملکث شد ، و مسند اشراف مما لک بصد را لملک مفوض گشت ] ودر
# ~~آخر این سال [لشکر] کفار مغل ، از طرف خراسان ms464 بز مین اچه وملتا ن رسید
# ~~و ملک کشلوخان با ایشان عهد بست ، وبه لشکر گاه سالین (5) نوین پیوست .
# السنة  لثالثة (9) عشر سنه ست وخمسینو ستمائه
# ~~وچون سال نو شد، و محرم سنه ست وخمسین وستمائه تجدید یا فت ، روز
~~پکشنبه
# ~~ششم ماه محرم (سنه ست وخمسین و ستمائه) را یات هما یو ن بر * زیمت غزو
# ~~ورفع (7) کفار مغل از حضرت روان شد (8) ، و در ظاهر دهلی لشکر گاه کرد
# ~~ثقات چنین روایت کردند : که روز چهار شنبه نهم همین ماه هلاو[ کا فر]
~~(9)
# ~~که سر (کفار) مغل بود، بدر بغداد از پیش (لشکر) امیر المومنین
~~المستعصم-
# ~~بالله منهزم گشت(10). و چون رایات اعلی سلطا نی بر عزیست غزو بیر ون
~~رفت PageV01P494
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_490.png)

# ~~بهرطرف ملو ک و امرا با افواج حشم نا مزد شدند ، و قلب سلطانی ، غرهٔ‌
~~مأه
# ~~رمضان بحضرت باز آمد ، مدت ینج ماه در حضرت مقام فرمود ، و (در)
# ~~هژد هم ماه ذی القعدهٔ‌ همین سال ، ملک لکهنوتی (1) بملک جلال الدین
# ~~مسعود شاه ملک جانی (2) مفوض شد [ والله اعلم با لصواب ] .
# السنةاارا بعة (3) عشر، سنه سبع وخمسین وستما له
# ~~و چون سال نو شد ، روز پنجشنبه سیزدهم ماه محرم سنه سبع وخمسین و
~~ستمائه
# ~~رایات اعلی برغزوات عزیمت مصمم کرد (4) (و) در روز یکشنبه بیست و
# ~~یکم ماه صفر همین سال ، ولایت بهیا نه وکول و بلارام وکالیور (5) بملک
# ~~شیرخان مفوض گشت (6) ، و ملکث النوا ب (7) ایبک با افواج حشم ، بطرف
# ~~غزوکفار رن تهیور نامزد شد ، و رایات همایون بمقر عز سلطنت باز آمد ، و
~~در
# ~~روز چها رشنبه ( چهارم ) ماه جمادی الاخری همین سال دو زنجیر پیل
~~وخزانه
# ~~از دیار لکهنوتی بخدمت بارگاه اعلی پیوست (8) و ششم این ماه (9)
# ~~شیخ ا لا سلام جمال الدین بسطا می برحمت حق پیوست ، و بیست وچها رم ماه
# ~~قاضی کبیر الدین در گذ شت ر حمهما الله ، و مناصب ایشان یفرزندان
# ~~ایشان ، بعاطفت شاها نه مفوض گشت (10) ، و ms465 در ماه رجب سنه سبع
# ~~و خمسین وستمائه، ملک کشلی خان اعظم باربک ایبک بدا ر الخلد (11) جنت.
# ~~خرامید وشغل امیرحاجبی بفرزند اوملکث علاء الدین (12) محمد مفوض گشت .
# ~~و درغرە رمضان اما م حمیدا لدین مار یگله برحمت حق تعالی پیو ست ،
~~وانعامات
# ~~او بفرزند ان او مقرر گشت بعاطفت سلطنت . وبعد از چندین تعازی (13)
~~PageV01P495
# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_491.png)

# ~~چچون دولت (و) سلطنت ومملکت فرماند هی سلطان اعظم ، روی بتضاعف داشت،
~~همه
# ~~شکستگیها چبر شد ، وهمه خستگیها مرهم یا فت، و دوحهآ پاد شاهی را بر
~~شاخ بقاء
# ~~گلی نو شگفت، و شگوفه تازه بد مید (1) ،ومیوة بانضارت بر بست ، ودر
~~بیست
# ~~ونهم ماه رمضان سنه سبع وستمائه ، فیضر فضل آفرید گار، اصل سلهانی را
~~از
# ~~صدف شرف خانی، پسری بخشید و چند ان انعام ازان اکرام ، بخاص وعام
# ~~بوسید، که قلم محرر و تقریر  دبیر ، حصر آن نتواند کرد (2).
# ملکث تعا لی آن بستان سلطانی ، وچمن جهانبانی (را) باشجار و اشمار بقا
# ~~همواره آراستهداراد . ودرسلخ شوا ل همین سال ، ملک تیرخان (3) سنجر
~~بالشکر
# ~~آراسته بفرمان اعلی ، به حضرت رسید .
# السنةالخامسه (4) عشر ، سنه ثمان و خمسین و ستمائه
# ~~چون سال سنه ثمان وخمسین و ستمائه تجدید یا فت (5)، آفتاب کا مگاری از
~~مطالع
# ~~بختیاری بتازگی طا لع [شد] و ماه جها نبانی از بر ج کا مرانی لامع گشت،
~~سیزد هم صفر
# ~~خا قان معظم الغ خان (6) اعظم بر طرف جبال دهلی (7)، بر ای د فع فیاد
~~متمرد ان میو
# ~~(8) گه دیوازیشان درهراس با شد نهضت فرمود ، وبقدرده هزارسوار بر
~~گستوان
# ~~[دار] جرار، و مبارزان خو نخوار ، در مو افقت رکاب همایون ا ور وان
# ~~شدند ، ود یگر روز غنایم بسیار ، و موا شی بی شماررسبد، شعاب صعابرا
# ~~نهب (9) کرد ، و کوهها ی حصین را بزد، هندوی بی اند ازه ، در ز یرتیغ
# ~~بیدریغ غازیان آمد، وچون پرد اخت این تاریخ، بدین موضع رسید ، برین فتح
~~و
# ~~غز و(10) نصرتخد اختم شد ms466 .

PageV01P496

# ![image
~~filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V01.pdf_page_492.png)

### | شمسیان هند
# ~~گرد ر حیات امتداد، و در بقا تطویل و استعدادباشد، بعدازین آنچه
~~حادثشود
# ~~در قلم آید ، رجاء واثق (است) به جماعتی که د ر(ین) طبقا ت و تواریخ
# ~~نظر کنند، ودرین اخبار وحکایات تأ مل نمایند ، وشمه یی ازین احوال ، و
~~رمزی
# ~~ازین اقوال بسمع ایشان رسد، اگرهفوتی و یازلتی ویاسهوی و یا سقطی در
~~خاطر
# ~~عاطروسمع جمع ایشان آید ، بذیل عفو[ به] پوشند ، ودر اصلاح و تصحیح
# ~~کوشند، که آنچه در تواریخ ما تقدم از قصص و اخبا ر انبیا وملوک ، مضا
~~لع
# ~~افتاده بود ، نقل کرده شد ه است، و آنچه برآآی العین در حضور مشاهده
~~افتاده
# ~~[بود] نبشته آمد(1) . ملک تعالی دولت (2) (سلطان معظم شهنشاه اعظم
~~سلطان
# ~~السلا طین) ناصر الدنیا و الدین (ابو المظفر محمود بن السلطا ن) را در
~~مسند
# ~~تاجداری (ومتکای شهریاری تا غایت حد امکان ) [ باقی و] پاینده داراد
# ~~[ آمین] (و نویسنده وخوا ننده وجمع کننده این طبقات را در دنیا
# ~~و آخرت نیکنام کناد . بمحمد و آله اجمعین) .
### | پایان جلد اول PageV01P497
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0003.png)

# اطیقتی   شاشیا %~%  %~%
### | لشهسیک
# فی کللماناحد
# ~~لحمد لله(الذی)ابده وانشا(3) والملک الذی یؤتی (4) الملک من یشا
# ~~(5) و الصلو ة علی خیر خلقه افضل من قام و مشی،والسلا م علی آ له
# ~~واصحابه غداة وعشاء وسلم قسلیما کثیر آ .
# چنین گو ید : کمتر ین بندگان د رگاه سبحا نی، منها ج سرا ج
# ~~موزجانی،(6) عصمه الله عن المیل الی الفانی که شکر(نعمت) ازلوا زم
# ~~* نما یا(ی) عقو ل سلیم وطبا یع مستقیم است (7) واین معنی [بر]اربا ب
# ~~لموم (را) معقو ل ومکشوفی است ، واین قاعده در مسایل اوایل ا صو ل
# ~~معر وف، ونقلمهآ اخباروثقات آثار سید ابرار (8) ازان منبع سعادت
# ~~سسد الساداةعلمیه من الصلو ات افضلهاومن التحیات اکماها، روایت کرده
# ~~اند ، که من لم یشکر الناس لم یشگر الله، بنابرقضیهٔ‌ (9) این دواصل
~~معقول
# ~~ومنقول ،شکرانعا م واکر ام سلطان سلا طین اسلام پاد شاه سعید نیکو
# ~~نام ms467 ، شمس [الدنیا ] و الدین طاب ثراه وشاها نیگه ازدودمان سلطنت
# ~~او پای تفا خر بر مسند شهر یاری نها دهاند، وحق الطاف وعو اطفی (10)
# ~~کهماوک وخانان بند گان او که (11) بایو ان بختیاری ومیدان جهانداری
# ~~رسید هاند، در ذمهآ این [ضعیف] داعی دولت قاهره، وفرزندان او،فرض
~~PageV02P001
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0004.png)

# ~~عین وقرض دین است، که از شهورسنه خمس وعشرین وستمائه البی یومناهذا
# ~~که شهور (1) سنه ثما ن وخمسین وستمائه است [الطا فی ] وا کرا م
# ~~(و انهام) وعو اطف ، وعو ارفی،واصناف الطاف وانوع اصطناع پادشاها فه
# ~~این سلطان سلیمان مکان، وشاهان وفرزندان وملوک (و) خانان (و) بندگان
# ~~اوطیب الله مضاجع الماضین منهه وادام دولة البا قین در باب این ضعیف
# ~~(وفرز ندان) وا تباع (واشیاع) اوروز بروز، وساعت بساعت متضاعف ومترادف
# ~~ومتو الی ومتتا لی (4) بوده است ، ازتفویض مناصب (3) و ارتفاع
# ~~مراتب ، وبذل تشریفات گرانمایهوانعامات واشغال بلند پایه ، وبکرات
# ~~قضاه مما لک ومرا تب ریاست (4) هر ناسک وسالک جعل الله تلمک الایا دی
# ~~سببالبقاه ملکهم ،واخر بشرح وبسطهریک ازان اشغا لافتد ، از کشرت
# ~~آن ایادی وعطایا، این طبقه که مبشی براختصاراست، بحد تطویل انحامد.
# آمدیم بسرمقصود : چون حق تعا لی دولت سلطانی ا لتتمشی (5)
# ~~را بفضل خودامتداد بخشید ، ورایت بند گان (9) اورادر فضا ی بقا (7)
# ~~برافراخت، این ضعیف خواست، تاباد ای بعضی ازان حقو ق ، باذکر ملو ک
# ~~وخا نان وبند گان آندرگاه جهان پناه، درسلک تقر یروسمط تحریر کشد
# ~~خصوصاذکر تواترنعم وتضاعف کرم خاقان معظم شهر یارعادل اکرم خسرو
# ~~بنی آدم، بهاءا لحق والدین مغیث الاسلام والمسلمین، ظل الله فبی العا
~~لمین
# ~~عضد السلمطنة ، یین المملکة قطب المعالی (8) رکن الاعالی الغ قتلغ اعظم
# ~~الغ خان (9) بلمبن السلطانی، ابن السلاطین (10) ظهیر امیر المؤمنین اعز
~~الله
# ~~انصا ره وضا عف اقتداره ، که تا قلم دا ئرهٔ‌ چرخ زنگاری ، بر صحایف
# ~~ظهور(19) شهریاری نقش بختیاری (و) صورت کامگاری مینگارد، هیچ
# ~~چرهأقبال زیباترازصورت دوثت اونه نگاشته است (13) ودست اعلام ایام هیچ
# ~~رایت اعلمی تر(13) از ms468 لوای بهای (14) او نیفراشته (15) وحضرت هیچ پاد
~~شاه
# ~~رادرشرق وغرب بندهآ که پای برمسند تخت (16) بخت نهادهاست، ازوشهیم
# ~~ر(17) نبوده است، و هیچ گوش قصه مکنت شهریاری از حکایت ولایت ا و
~~PageV02P002
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0005.png)

# ~~زیبا تو نشنوده[است] که هم (عهد) عدلش صورت میراث عمری دارد،وکهم
# ~~احسانش بیان عطای حاتمی (دارد) هم تیفش حد یث ضر بت ر ستمی
# ~~(مینماید) هم تیر ش نفوذ (1) با زویارشی، نصر الله لوائه وایداولیائه
# ~~وکب اعدائه، پس ازراهادای حقوق آن ملوک نامدار، بر سبیل عموم خصوصا
# ~~ذکردولت آن (3) شهر یاران این طبقه درقلم آمد، تامتأملان را بوقت نظر
# ~~در(ین) صحایف، (از) حال هر یک برصحیفهآ خاطر ، موجبدعاءرفتگان و بقاه
# ~~ماندگان ظاهر گردد ،واین طبقه به ترتیب آنچه بعضی مقدم بود ند، د ر
# ~~عهد،و بعضی متاخر (3) آورده شد ، ازان ایام که این داعی ، برین(4)
# ~~رت ر سیل
# حق تعالی سلطان سلاطین اسلام را درمسند سلطانی مخلد، والغ خان (5)
# # معظم رادرا یوان امکان باقی وپایند هداراد %~% آمین یارب العالمین]
# د   لملک تاج %~% لدن تیحقو
### | 
# بدرحاه جهان پناه سلمطان سعیدطابثراه وصول ایند اعی روزچهار
# ~~شنبهغره ماهر بیع الاول، سنهخمس وعشرین وستمائه بود، درپای محروسهٔ‌
# ~~اچه ، بوقتی که رایات اعلی شمسی بضبط ممالک سند از حضرت د هلی
# ~~روی بدان دیارنهاده بو د،وپیش ازان بهپا نزده روزحشم منصور ا ین
# ~~پاد شاه در فوج ملک تاج الدین کزلک خان سنجر علیه الر حمه در پای
# ~~اچه رسید [ه بود] اول کسی (7) از ملوک این در گاه را که دیده شد
# ~~ملک تاج الدین کزلک خان بود، روز چهار شنبه شا نزد هم ماه صفر سنهخمس
# ~~وعشر ین وستمائه، چون ازشهر (اچه) بلمشکر گاد منصوروصول بود،ا ین
# ~~داعی را آن ملک ملک سیرت (4) تعظیم فرمود، وازمسند خود بر خاست
# ~~وشرط استقبال بحای آورد، وپیش باز آمد وداعی را بجای خود بنشاند
# ~~وسیب لعل (9) بدست داعیداد بر لفظ اورفت علیه الرحمه، که مولانا این را
~~PageV02P003
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0006.png)

# ~~بستان که شگون ms469 باشد حق تعالی بروی رحمت کنا د (1)
# ملمک تاج الدین کزلک خان را ملکی یافتم بس با مننظر مهیب وصورت با
# ~~عظمت واعتقاد باصفوت ، وحشم بسیار وخدم بی شمار، ثقات چنین روایت
# ~~کریهاندکه سلطان سعیداورا دروقتا پالت برن د رعهد سلیطان [قطب الد ین
# ~~بخریدازخواجه علمی باستادی (4) اورا به پسرمصترخود ملک ناصر الدین
# ~~محمود سعید بخشید طاب تراهو با او یک جا درححر دولت پرورش یافت
# ~~وبعد ازمدتی چون اثر رشد درناصیه اوبدید، اوراازخدمت ملک ناصر الدین
# ~~بخدمت (خاص) خود باز آورد وچا شنی گیری ڈرمود، پس یک چندی
# ~~چون حدمت کرد، امیر آ خرشد، پس سالی که بطرف ملتان رفت، در
# ~~شهورسنه ثمان وعشرین وستما ثه ولایت ونحروت ملتان (3) حوا لهآ او
# ~~فرمود(4) وچون ازانحا مراجعت کرد ا قطا ع کهرام بدومفوض شد
# ~~بعداز مدتی [که امحروسهآ تبرهند * بدوداد، درین سال داعی بدان درگاه
# ~~رسید، سلطان سعید بر سبیل مقدمه او رابر (سر) حشمهادر موافقت ملک
# ~~عز الدین محمدسالاری علمیه الرحمهاز سر حدولایت سند بیای اچا فرستاد
# ~~وچون رایات اعلمی شمسی به پای حصار اچه لشکرگاه کرد درشهور سنه
# ~~خمس و عشر ین وستما یه کز لک خا ن را در خد هت وز یر مملکت
# ~~نظاما لملک جنیدی بطرف بهکر (5) روان کرد، وبعد ا زمد تی چون آن
# ~~قلمعه (6) فتح شد ،وملک ناصر الد ین قباچه علیه الرحمه درآب سند غرق
# ~~شد() وحصاراچه بد ست آمد، قلمعه (وشهر) اچه ومضافات ونواحبی [آن])
# ~~(به) تمام حوالهآ کزلک خان فرمود، چون رایاتا علی بطرف دارا لملک
~~PageV02P004
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0007.png)

# ~~جلال دهلی مر اجعت فرمود، کزلک خان آن بلاد راد رضبط آوردومعمور
# ~~گردافیدوخلق متفرق راجمع کرد وبا خلق روزگا راز خواص وعوا م
# ~~بانصا ف والطاف گذرانید وطریق عدل واحسان باهمه مسلو ک دا شت ،
# ~~ودرامن (وامان) وفراغ رعایا ،ورفاهیت همگنان (1) کوشید، بعد از
# ~~مدتی باخاتمهآ خیرو عصمت ایمان، وصد قات واحسان و خیرات و مبرات
# ~~ازمخزل د نیا بمراحل آخرتد رشهورسنه ms470 تسع وعشرین وستمائه نقل کرد.
# لثاذی   املک کسیر حا ن (یانالمعزی
# کبیر خانایا زترک روهی بود واو بند 5آملک نصیر الدین حسینا میر
# ~~شکاربود، چون اوشها دت یافت، با فرزند ان او ببلاد هند وستا ن افتاد،
# ~~ومنظورنظرعا طفت سلطان سعید شد ه ودر هرمرتبه سلطا ن راخد مت
# ~~کرد، واوترک داناوعا قل وکار دان بود، ودر جلادت ومبارزت بی نظیر
# ~~عصرخود، وملک نصیر الدین حسین (که) ما لک اوبود ومخدوم او(3)
# ~~درکل بلادغوروغز نین وخر اسان و خوارزم بمبارزت وجلا دت، مذ کور
# ~~بود، در همه نشانها(4) وملک کبیر خان درهمه احوال ملازم خدمت مالک
# ~~خود بود (و) حرفهای جنگ ودلا وری وجلاد ت (5) ازوی تعلیم گرفته
# ~~(وبر سر) آمده، چون ملگ نصیر الدین بردست ترکان غز نین شها دت
# ~~بافت، پسران (6) او، چنا نچه شیر سرخو برادراو بخد مت درگاه سلطانی
# ~~رسیدند، سلطان (ملک) عزالد ین کبیرخان را ازیشان بخرید.
# بعضی چنین روایت کنند : که [اوراخدمتهافرمود] چون سلطان سعید
# ملمتان درشهورسنه خمس وعشرینوستما ئه در ضبط آورد، و شهر
# ~~و- صارملتان وقصبات (و) اط اف ونواحی آن به ملک عزالدین کبیرخان
# ~~ایازداد، و اورا بایالت آن خطه نصبفرمودواور ا بلقب کبیر خانی (7) مشرف
~~PageV02P005
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0008.png)

# ~~گردا نید، ومعر ف او خود بود، خلق او راهزا رمرده (1) گفتندی
# ~~بدین سبب اورامنگبر نی لقب فرموده بود) وچون رایات اعلی بحضرت
# ~~مراجعت کرد، کبیرخان [آن] ولایترا درقبض و تصرف خود (2) آورد
# ~~ومعمورگردانید، وبعد ازمدت دو سال یاچهارسال اورا بحضرت بازطلبید
# ~~پلمول بدوداد بوجه مایحتاج حال (و) چون عهد شمسی انقرا ض
# ~~بذیرفت سلطان رکن الدین، حوالی سنام بد وداد (4) و چون ملک جانی
# ~~ازلوهور، وملک کوچیا زهانسی (4) بحهت مخا لفت حضرت با هم
# ~~جمع شد ند، کبیر خان با ایشان موافقت نموده، ومد تی حشم سلطان
# ~~رکن الدین را تشویشداد ند، وبها فبت چون سلمطان رضیه به تخت نشست،
# ~~بدر شهر آمدند، ومدت مدید شهروحوالی را زحمت دا دند وبا بندگان
# ~~دولت ms471 در گاه سلطنت مقا تلات (ه) کر دند تا سلطان رضیه بامو اعید خوب
# ~~درسر (اورا) ازان طایفه جدا افگند، (او) بموا فقت ملک عز الدین
# ~~محمد) سالاری، بخدمت در گاه پیوست، و بآمدن ایشان سلمطان را و بند گان
# ~~درحاه اوراو اهل شهررا قوت تمام حاصل (6) شد، و ملک کوچی
# ~~و [ملک] جانی منهزم شد ند (7) سلطا ن ر ضیه او را اعزاز فر مود
# ~~(8) ولو هوربا تمامت مضافات وا طراف آن مملکت بد و مفوض گرد انید
# ~~(9) ومد تی آ نجا بود، بعد از چندحاه تغییری (10) در مزاج حضرت
# ~~بااو ظاهر شد (و) درشهورسنه ست وثلشین وستمائه رایات اعلی رضوی
# ~~بطرف لوهورنهضت فرمود (11) و کبیرخان ازپیش [او] برفت (و از آب
# ~~راوی عبره کرد، تاحدودسودره برفت) ورایات اعلی زاو را تعاقب نمود
# ~~و) چون دید که جزخدمت طریق د یگر ممکن نیست، مطاوعت کرد وملتان
# ~~حوالهآ اوشد، چون مدتی بر آمد، لشکرمغول درموافقت منکوته نوین،
# ~~و طا یر بهاد ر رو ی بطر ف لو هور نها د [ند]
# ~~کبیر خان درولایت سند چتر بر گرفت، وا چه درضبط آورد . ودرمدت نزد یک
# ~~بعد ازان مخالفت، بر حمت حق پیوست در شهو رسنه تسع و ثلشین و ستمائه.

PageV02P006

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0009.png)

# ~~و پسر اوتاج الدین ابو بکرایازمردی جوان وجلد و نیکو سیرت بود،
# ~~وبغایت تازنده ودلیر . بعد ازفوت پدر ولایت سند راد رضبط آور ده،
# ~~چند کرت لشکر قر لخیان (1) را بر در ملمتان بزد (2) ومنهزم گرد انید،
# ~~وجلادت وشهامت بسیار نمود، چنا زچه بمر دی ومبار زت مشهور (3) شد.
# ~~ناگاه درروز جوانی وعنفوان شباب ، برحمت حق پیوست خدا بر هردو
# ~~رحمت کناد آمین) وسلطان سلاطین ، ناصر الدنیا والد ین را در مسند
# ~~سلطا نی باقی وپاینده - اراد)
# ~~لثالت (لملک نصیر الدن (تیمر البهائی (4)
# ملمک نصیر الدین [ایتمر) بندهآ ملک بهاء الدین طغرل سلطانی (5)
# ~~معزی بود. وبعضی چنین روایت کردهاند، که سلطان سعید شمس الدین
# ~~(6)طابثراه اوراازورثه بهاءالدین طغرل ms472 بخریده بودواومرد بغایت
# ~~شهیم (7) وکار دان بود. ودلیر و شحاع [بود] «ضا ب وعا د ل
# ~~وعاقل ، اول که بخدمت سلطان مخصوص شد، سر جاندار گشت، پس ازمد تی
# ~~چون کارهاء پسند یده (8) کرد اقطاع لوهورش فرمود، چون درسال
# ~~سنه خه س وعشرین [وستمائهاسلطان سعید به ضبط ولایت سند واچه وملتان
# ~~[در آمد (بحکم فر مان نصیر الدین ایتمر از لو هور بیای حصار ملتان
# ~~آمدو) درفتح آن خطه آثارپسندیده نمود، بعاقبت آن حصن ه شهررا
# ~~بطریق صلح فتح کرد، وچون سلطان از بلاد سند، بطرف حضرت مر اجعت
# ~~فرمود، ولایت سوالک واجمیر ولوه وکا سلی وسنبهر نمک (4) حوالهٔ‌
# ~~او کرد (10) واورا یکز نحیر پیل داد، واواز ملوک د یگرزان] بدان تشریف
# ~~مشرف بود (11) چون بولا یت اجمیر رفت (14) در جها د و غز و ونهب
~~PageV02P007
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0010.png)

# ~~ولایت (1) کفارهنود بسیارآ ثارجلادت وشهامت نمود، و کارهاء بزرگی
# ~~کرد، و دران ایالت یک کرتاین داعی اورا دریافت بولایت سنبهر نمک
# ~~و) اکرام بسیارواجب داشت، والحق نیکواعتقاد ملکی بودرحمه الله .
# ناگاه بولا یت بندی، برعزیمت غزو وجها د برفت، وبا کفار هنود
# ~~درموضع تنگی (2) قتال کرد، وبگذشتن آبیکه دران مو ضع بود محتاج
# ~~گشت (3) چون سلاح گران داشت از جوشن وبر گستوان،درآب غرق شد،
# ~~وبرحمت تعالی پیوست) رحمه الله علیه
# رابع سیف الل دن ایبکی اچک (4)
# خواجه] سیف الدینایبک بندهٔ‌ سلطان شمسالدین بود ، ترک (3)
# ~~باشهامت وچلادت وحسن اعتقاد [بود] اورا ازجمال الدین جوبکار (9)
# ~~خریده بود دربداون ، اول سرجا ندار شد ، دران شغل اورا د خلی
# ~~فرمود ، از وجوه مصادره ، سهلک جیتل ، بدان وجوه الشفاتنه کرد
# ~~چون بسمع [مبحا رک ] اعلی رسید، سبب عدم التفحات ا ز وفی پر سید
# ~~عرضه داشت کر د، خد او ندسلطان اول بنده را شغل مصادره میفرها ید،
# ~~واز بنده جور کردن و مصا دره [از] مسلمانان و رعیت(7) نیاید
# ~~بنده را وجه دیگر فرماید ، سلطان رآ در باب او اعتقاد [ی] ظاهر شد
# ~~نار نول اورا ms473 داد ، مدتی دران ایالت خدمت کرد، پس اقطاع برن
# ~~اورا داد (8) و پس ازان سنا مش (9) فرمود ، چون لشگر (ی)
# ~~لکهنو تی بکردند (10) وبلکا خلجی را مقهور گردانیدند ، بحضرت
# ~~مر اجعت کرد ، کز نک خان (به اچه) برحمتحق تعالی پیوسته بود،
# ~~سلطان السعید طاب ثراه ، شهر واقطاع اچه (را) اقطاع سیف الدین
# ~~ایبک فرمود ، مدتی دران بلا د داوری ورعیت پروری کرد، و آن بلا درا
# ~~در ضبط آورد ، وچون سلطا ن برحمت آ فرید گار پیوست ، ملک
# ~~سیف الدین) حسین قرلغ (11) را طمع ولایت اچه افتاد ، ازان طرف
~~PageV02P008
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0011.png)

# ~~لشکر بدر اچه آورد(1) سیف الد ین ایبک باحشم آراسته از(شهر) اچه
# ~~بیرون آمد، وبایشان مقابل شد ، نصرت حق تعالی در رسید، لشکر
# ~~قرلغیان منهزم شد ، وبیمراد با ز گشت (2) و الحق د را ن وقت
# ~~آن فتح بس بزر گی بود ، بدانچه فرومهابت مملکت هندوستان
# ~~بسبب فوت سلطان طاب ثراه، در خاطر ها نقصان پذیر فته بود، وخصمانرا
# ~~ازاطراف مملکت (4) طمع خام بضبط ولایت (4) در دماغ زحمت میداد
# ~~اورا حق تعالی این نصرت به بخشید ، واز وی دران بلاد این اسم (5)
# ~~باقی ماند ، ودر بلاد هندوستان این ذ کر منتشر گشت، بعدازان فتح
# ~~بمدت نزدیک از ا سپ خطا کرد ، و اسپ اورا لخدی بزد برمقتل
# ~~وهلاک کرد ، [حق تعالی اورا بیامرزد] (علیه الرحمة و الغفران
# ~~واللهالباقی والدایم)
# لخامس الملک سیف (للدن (یبک[یغانتت]
# ملک سیف الدین ایبک یغانتت ، ترک خطائی بود، وملک آراسته
# ~~بظاهر وباطن ،وبهانواع رجولیت موصوف ، سلطان سعید اورا ازورثهٔ‌
# ~~اختیارا لدین چست قبا خریده بود ،واورا بقرابتخود مخصوص فرموده
# ~~اول ا میر مجلسی فرمود [و] چون مدتی (6) دران شغل خد مات
# ~~پسندیده بجای آورد ، اورا بزرگ گرد انید ،ولایت سرستی اقطاع داد
# ~~ودر وقت ( آن اعزاز) فرمان داد که هر کس ازامرا وملوک وخواص
# ~~اسپی بدادندش ، بدان او را قوتی وا ستظهاری ظاهر گشت (7)
# ~~در سنه خمس وعشرین و ستمائه که داعی در ولایت اچه ms474 وملتان خدمت
# ~~بار گاه اعلی د ریا فت ، ملک سیف الدین ایبک مقطع سرستی بود،
# ~~ودر خدمت سلطان قربت ومکنت تمامداشت (و) چون مد تها خدمت
# ~~پسند یده کرده بو د (8) اقطاع بهار بد ومفوض شد (9) وچون ملک
# ~~علاؤالدین جا نی از اقطاع لکهنو تی معزول شد ، آن ا قطاع بملک
# ~~سیف الد ین ایبک یغان تت مفوض گشت، دران بلادجلادت بسیارنمود،
# ~~وچند زنحیر پیل، ازولایت بنگ بدست آورد، وبخد مت درگاه اعلی
~~PageV02P009
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0012.png)

# ~~فرستادوازحضرت اورا (لقب) یغان تت خطاب شد ، و بنام او بزرگ
# ~~شد ، مدتی بلادلکهنوتی داشت ، در سال سنه احدی وثلثین برحمت
# ~~حق پیو ست ، (علیه الرحمه والرضوان) والله اعلم.
# لسادس الملک نصرت اللدن تادمتنی (1)
### | لمحزی
# نصرت الدین تایسی بند5آ سلطان شهید معز الدین محمد سام بود
# ~~وترک محتر (3) دیداربود، فامااوراحق تعالی بهمه انواع ومردی ومردمی
# ~~آراسته [گردا نیده] بود، ودرغایت رجولیت وجلادت و[مبارزت بود]
# ~~وعقل کامل داشت، ود رعهد یکه نو یسندهآ این سطور منهاج سر اج
# ~~بحضر ت اعلی شمسی پیو ست، نصرت ا لد ین تا یسی مقطع جیند
# ~~وبرواله (3) بود، وبعدازمدتی چون خد متها، پسندیده کرد، بعداز
# ~~فتح (حصار) کالیور(4) بنوسال سلطان شهید طاب ثراه اقطاع بهیانه (3)
# ~~وسلطانکوت بدومفوض فرمود، باشحنگی ولایت کالیور(4) اورافرمان
~~PageV02P010
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0013.png)

# ~~دادتامقام (و) سکونت به کالیورکند، ولشکر هاء قنوج ومهر (1) ومهاون
# ~~(جمله) نامزداوشد، تادرحدود کا لنحر وچندیری (4) اشکری کند (3)هر
# ~~شهورسنه احدی و ثلثینوستمائه ازکا لیورلشکر بطرف (بلاد) کالنجر برد
# ~~ورا ی کالنحر از پیش اومنهز م شدوقصبات آن و لا یت را نهب کرد ،ودر
# ~~مد ت نزدیک، غنایم بسیا ربد ست آورد ، چنا نچه (در) مدت پنحاه روز
# ~~بیست وپنج لک خمس سلطانی درقلمم آورد(4) وبوقت مر اجعت را نه اجار
# ~~که نام اوجاهر بود(5) سرراه لشکراسلام بگرفت، ودرمضایق لورهای
# ~~عمیق (6) راه بند کرد، وبر [سر] راه مستعد جنگ بایستاد ، اند کضعفی
# ~~بر نصر ت الدینتا یسی مستولی بود لشکرراسه فوج کرد(و) بر سر (س4) ms475
# ~~راه یک فرج سیارجریده وی فوج بنه واتباع لشکروا میری با ایشان
# ~~ویک فوج مویشی (7) وغنایم ویک امیر با ایشان .
# از افنه او شنیدم ،که هر گزد رهند وستان بفضل ربا نی هیچ کس
# ~~پشت من ندیده (بود) دران روز هندوی چنان درمن افتاد (8) که گرگ
# ~~درر مه گوسپند،من لشکر بسه فوج کردم، تا اگر هند وبا من وسو ار
# ~~جریدهمقا بل شود بنهومواشی بسلامت برود واگر بطرف ایشان میل کند
# ~~من وانصاران (9) درعقب اودراییم وشراورا کفایت کنیم ( آن) هندو
~~PageV02P011
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0014.png)

# ~~برابرلشکر(او) برامد حق تعالی نصرت بخشید وهندومنهزم شد ومبالغی
# ~~بدوزخ فرستاد، وبسلامت باغنایم بحصار کا لیور(1) با زآ مد، ودرین
# ~~لشکر از کمال کیاست اوحکایتی معلوم شده بود، آوردهشد (تاخوانند گان
# ~~را فا یده با شد) وآن آنست که درین سفریک گوسپند شیری ازجمله
# ~~مواشی اوغایب شده بید، قریب یکثماه وزیم برامدروزید رمیان لشکرگاه
# ~~و خیمهابعد ازیک هفته که آنحا مقام شده بود، هر کس چیز ی برای
# ~~سایه ساخته بودند(3) نصرت الدین تایسیطوف میکرد ، نا گاه آ واز
# ~~گوسپند بسمع اورسید خواص خود راگفت : که [این]آواز گوسپند منست
# ~~بدان سمت برفتند ، همچنان بود که آن امیر غازی علیه الرحمه گفته بود
# ~~آن گوسپند با ز آوردند(د یگر) در ین لشکر(ی) از کیاست و کار دانی
# ~~او بسیار آثاربود، از جملهآ آن آ ثا ریکی آورده شد، و آن آن است که در
# ~~وقت 2 نچه رای کاان چر از دبنن او، طب کر دومنهزم شد نصرت الدین تایسی
# ~~(2) اورا تعاقب نمود،راهبر هند وبدست آورد، ودرعقب هزیمتی روان
# ~~شد (5) دشباروز تاشب دوم (را) بقد رآنچه (4) نصفی ازشب گذ شته بود
# ~~راهبر هندو گفت : من راه غلط کرد[ه ا]م وبیش نمیدانم، فرمان داد،
# ~~تا اورابد وزخ فرستاد ند، نصرت الدین خودراهبری کرد، وبسر با لا ئی
# ~~(5) رسید هز یمتیان آنجاآبد ارکرده بودند وستور لشگر ایشان بول
# ~~انداخته (6) لشکر یان اسلام هر یک (7) سخنی گفتند که شب است (شاید که) ms476
# ~~خصم نزد یک زیاید (4) که درمیان (لشکر د شمن) افتیم. نصر ت الد ین
# ~~ازاسپ پیاده شد ، وگرد آن موضع بر آمد ، وآب اند اخته (اسپان)
# ~~کغاررادر نظر آورد گفت : یا ران خوشدل باشند، که فوجساقه ودم دار
# ~~لشکر ند (9) بدلیل آنکه (اگر) قلب یا مقد مه بو دی این موضع پی
# ~~پربا قی لشکر (ایشان) شدی، برین (10)موضع هیچ پی سبر نیست مر دانه
# ~~باشین کمماث ره تب خه میم هم بدین علامت نصرت (11) بر نشست وبامداد
~~بدان
# ~~کناررسید، وجملهرا بدوزخ فمرستاد ند؛ وچتر رایت را ی کالنحر بگرفت
# ~~وبسللامت ا زان لشکر با زا مد .
# بحداز آن چین عهد سلطان درکد شت، وملک غیاث الد پن محمد شاه PageV02P012
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0015.png)

# ~~بن سلطان صاحب واقعه شد، سلطان رضیه اوده به نصرت الد ین تایسی
# ~~داد ، دروقشی که ملک جانی و ملک کوچی بدرشهر آمدند، ومخالفت
# ~~آغا زنهاد ند، ازاوده بوجه خد متی، بدرگاه سلطنت متوجه شد، کوچی
# ~~اورا ناکاه استقیال کرداورا بعرفت ورنحوری اوراغااب بود(1) دمد ران
# ~~مرض برحمت حق (تعا لی) پیوست [حق تعا لی بروی رحمت کناد]
# لسابع (لملک عزالدن طغانخان طغر %~%  %~% ب
### | حمه الله (2)
# ملک طغا نخان ترک (3) خو بصورت و پاکیزه سیرت بود اصل او
# ~~قره خطا بود، بانواع مروت وشهامت آراسته بودو باخلاق حمیده واوصاف
# ~~پسند یده پیرا سته (بود) ودر بذل ومروت [دلطف وشها مت] د مر دم
# ~~سازی خود رادران زمان (4) ثا نیند اشت، چون سلطان اورا بخرید ، اول
# ~~سا قبی (خاص) شد ، چون مد تی دران مر تبه خد مت کرد ، (سر) دوات
# ~~دار شد (5) ناگاه دوات مرصع خاص گم شد (6) سلطان اورا ادب بلمیغ
# ~~کرد (7) پس تشریف داد (8) (وچاشنی گیرشد) وبعد ازمدتی امیر آخرشد
# ~~پسدر شهورسنه ثلثین مقطع بداون (9) شد، دروقنی که [ملک لکهنوتی
# ~~(اقطاع) یغان تت (شده ولایت بهارطغا نخان را فرمود چون یغان تت)
# ~~برحمت حق تعا لی پیوست او مقطع بلاد لکهنوتیشد وآن بلادضبط
# ~~کرد، وبعدازفیت سلطان ms477 سعید طاب ثراه میان او(و) مقطع بلاد لکن نوتی
# ~~ایبک (10) نام که اورا اورخان خطاب شده بودوتر کی (10) بغایت جلد
# ~~بود خصومت ظاهرشد ، وباهم شان دربرا بر شهر بسنگوت (13) لکهنوتی
# ~~مصاف شد ، (طغرل) طغانخان هنگام مقا تله اورا [برمقتل) تیری زد
# ~~شهادت یا فت و اسم [طغانخان] طغرل بز رت شد : و دردو طرف
# ~~(13) بلاد لکهنوتی یکی را را ل ویند برطر ف اآونوتی PageV02P013
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0016.png)

# برندنام (2) مدتی آن حوالی باوی نبود ، وآن
# ~~که برطرفد یی کرتست!اورا مسلم شد، وچون نوبت مملگت بسلطان رضیه
# ~~رسید، طذانخان معارف بدرگاه اعلی فرستاد، وبه تشرین چتر ورایات لعل
# ~~مشرفشد ، واعزاز وافریافت ، واز لکهنوتی بطرف بالاد ترهت برفت،
# ~~وامو ال فاخر بدست آورد ، و چون (تخت مملگت) بسلطان معز الد ین
# ~~بهر امشاه رسید ، طذانخان هه چنان موقر بود، (ومدام) بخدمت درگاه
# ~~(3) خدهتها عکر نمایه ذرستادی، چون عهد معزی منقر ض گشت، در
# ~~اوایل عهد علایی اورا کد خدای (او) بها * الدین هلال سور یانی (4)
# ~~برضبط بلاداو ده( کره) ومانکپور ودیگر بلاد تحریض میکرد (3) در
# ~~شهمیر سنه ار بعین وستما ئه ، که ا ین دا عی بااتبا ع
# ~~وفرزندان ، ا زحضرت دهلی عز یمت لگهنو تی کرد ، چون به اوده
# ~~وصول بود(6) طفانخان بولایت کره (ومانکپور) رسیده بود، داعی ازاوده
# ~~بخدمت اوپیوست (ی) مدتی دران حدالی بااو (7) بود، پس بطرف لکهنوتی
# ~~مراجعت کرد ، داعی بااو موافتت نمود ، ودرشهورسنه احدی واربعین
# ~~وستمائه (رای جاجنگر ولایت لکه نوتی رازحمت دادن گرفت، طغا نخان در
# ~~شوال سنهاحی، اربعین وستمائه) عزیمت ولایت جاجنگر (8) کرد، داعی
# ~~درد ولت موافقت او بدان غزورفت، چون به کتاسین (3) [رسید] که سرحد
# ~~حاجنگر (8)است ، روز سه شنبه ششم ماه ذی القعده سنهاحدی واربهین
# ~~ستما ئه لشکر بر نشاند ، وجنگ پیش برد، ومبارزان مسلمانان ازدوخندق
# ~~بحذ شنند ، و کنارهنود روی بهزیمت نهادند (10) تابهحدی درنظر این
# ~~داعی بود ، کهازعلفی کهپیش پیلان ایشان بود ، چیز یبرد ست لشگر
# ~~19) اسلام افناد ، فاماطذانخانرا فرمان بود (14) که پیلان راکسی ms478
# ~~زحت ندهد ، بدین سبب آ تش تیز جنگ بنشست ، چون جنگ قانیمروز
~~PageV02P014
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0017.png)

# ~~بداشت پیادگان ٹشکراسلام ، بحهت طعام خیردن، هر کسی باز گشتند
# ~~(و) هندیان ازطرف دیگر جنگ کردند (1) وپنج پیل (بحرفتند) وبقدر
# ~~دو یست پیاده ، وپنحاه سوار ازپس پشت بعضی از لشگر اسلام درامدند ،
# ~~وهز یمت برمسلمانان افتاد، مبلضی مسلمانان شنادت یافتند ، وطغا نخان
# ~~نامراد (2) ازان موضع مراجعت کرد ، وبه لکهنو تی با زآمد،
# ~~وشرف الملک اشعری را بحضرت علا ئی فرستاد بطلب مدد ، و از حضرت
# ~~قاضی جلال الدین کاشانی علیه الرحمه باتشریف وچتر [لعل] واعز ازوافر
# ~~واکرا م شامل نا مزد شد باشرف الملک ، وعلم سراپرده ولشکر ها،
# ~~هنروستان در میافتمت تمرخان قمر الدین قیران که مقطع اوده بود، برای
# ~~د فع کفار جاجنگر (3) بحکم فرمان اعلی ، بطر ف لکهنو تی حر کت
# ~~کردند
# همدرین شهوررای جاجنگر، بانتقام نهب کتاسین (4) که در سال
# ~~گذ شته بودوبتقریررسیدهاست ، روی به لکهنوتی نهماد ، روزسه شنبه،
# ~~سیزد هم ماه شوال سنه اثنی وار بعین وستمائه، لشکر کغار جاجنگر باپیلان
# ~~وپایک (3) وسیار بسیار ، برا بر لکهنوتی رسیدند ، وطنا نخان در مقابل
# ~~ایشان ازشهر بیرون آمد ، وجماعت کفار ازسرحد ولایت جا جنگر (6)
# ~~بیرون آمدند،اول لکهور (7) را بگرفنند ، وقخرالملک (4) کریم الدین
# ~~لانریرا که مقطع لکهور بود ، باجماعت مسلمهانان شهید کردند، و بعد
# ~~ازان بد ر لکهنوتی آمدند .
# دوم روز (آن) ازاطراف (9) بالا مسرعان رسیدند ، واعلام لشکر اسلام
# ~~دادند ، که نزد یک رسیده اند، هیبتی بر لشکر کنار مستو ای شد ،
# ~~مراجءت کردند چون لشکر بالا ب4 ( کر،) لکی ذی تی رسید (نب) میان
~~طغانخان
# ~~وتمرخان وحشةی ظاهر گشت، وبمصاف کشیدند، (وبر)در لکهنو تی میان
# ~~هردوفریق اسلامیان مقاتله رقت،از بأمداد تاچاشت گاه ، جمعی در میان
# ~~سخنی گفتند، هردو(لشکر) زعیم باز شدند ، وهر یک به لشکر گاهخود
~~PageV02P015
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0018.png)

# ~~مراجعت کردند ، طغانخان چون بردرشهر بود بهنگام آنکه په سرا پردهآ
# ~~خود نزول کرد جمله حشما و در شهر به وثاق (های) خودبا زگشتند
# ~~طفا نخان ms479 تنها بما ند(و) تمرخان [چون) به لشکر کاه[خود) مر اجعت کرد،
# ~~ههچنان (به سلاح) مستعدمی بود، چون فرصت یافت و معلوم شد، که
# ~~طغا نخان در لشکر حاه وسرا پردهآ خود تنهاست (1) تمرخان (قیران)
# ~~با تمام لشکر (بر نشست) دبر لشکر گاه طغا نخانراند، وبضرورت طغانخان
# ~~برنشست ومنهزم (شده) بشهردرآمد ، وآنحا دثه روز سه شنبه پنجم ماه
# ~~ذی التعده سنهاثنی واربعین وستمائه بود
# مچین عطذازان بشهر د را مد، داعی دولت هنهاج سر اج را درهیان
# ~~آورد ، وبطلب صلح وامان بیرون فرستاد وعهد وامان درمیان هردو(4)
# ~~مستحکم شن ، بر ان قرار که لکهنوتی به تمرخان تسلیم کند ، وطغانخان
# ~~باخزاین خود، و پیلان واتباع واشیاع، بحضرت اعلمی رود، برین قرار
# ~~[4:، تتسلیم شد ، وملک طغا نخان در موا فقت ملک قرا قش خان
# ~~وملٹ تاج اننین سنجرماه پیشانی، وامرا حضرت بدر گاه اعلمی آمد،
# ~~واین داعی بااتباع درموافقت او بحضرت باز آمد، روز دو شنبه چاردهم
# ~~ماه صغرسنه ثلاث واربعین وستما ئه ، بدرگاه اعلی وصول بود .
# چرن ط فازخان بحضرت رسید، باعزاز واکرام وافر، مخصیص گشت،
# ~~واقاع اوده درربیع الاول همین سال بد و مفو ض گشت [و نو اخت
# ~~بسیار یافشاو چون تخت سلطنت بفرهمایون سلطان نا صر الدنیا والد ین
# ~~تزیین یا فت ، در شرهور سنه اربع واربعین [وستمائه] طغانخان بهاوده
# ~~مراجعت کرد، وبعد ازمد تبی نزدیک درشب آدینه بر حمت حق تعالی
# ~~”یوست ، واز عحایب تقدیرات آسما نی، یکی آن بود که چون میان
# ~~طفا نخان و تمر خان قیر ان، خصو مت و مناز عت افتا ده، وو لایت
# ~~ب-کد یگر ستده فوت هر دود ر یک شب بود (4) یکی در اول
# ~~شب فرت شد، ود وم درآخرشب ، درین معنی سید الاکابر والاصاغر
# ~~شر ف الدین بلمخی بیتی کرد ه: PageV02P016
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0019.png)

### | یت
# ~~آد ینهآ سلخ (1) ما ه شوال لقب خ بوده وسین ودال تاریخ عرب(2)
# ~~شد کوچ تمرخان وطغانخان زجهان او اول شب گذشتواین آ خر شب ms480
# ~~تمر خان درلکهنوتی نقل کرد] (وطغانخاندراوده نقل کرد) چنانچه
# ~~هیچ یک ازایشان رادردنیا ازفوت یکد یگرخبر نشد (هر آئینه) ملاقات
# ~~9) ایشان بدرگاهعزت ودر آخرت بوده با شد(والله اعلم بالصوا ب
# شامر %~% الملایدر حان %~% (4)
# ملک تمر خان ترک نیکوسیرت وگزیده اخلاق بود[و] بغایت جلد
# ~~و شهیم (5) وتازند ه ود لیر،واصل اواز قفچات (6) بودصورتخوب داشت،
# ~~ومحاسن کشیده، در اول اوراسلطان (از) اسد الدین منکلی (7) برادرهلمک
# ~~فیروز بمبلغ بنحاه هز ارجیتل بخر ید، (و) درلشکر چندوال (8) ناتاه
~~پسررای
# ~~چندوال لده نام (9) بدست!وافتاد، چون بخدمت سلطان آورد، محل قبول یافت
# ~~پس نایب امیر آخرشد ،ودران وقت امیر [آخر] طغان خان بود چون تمر خان
# ~~قیران نایب امیر آخرشد، خدمات پسند یده نمود چون طفانخان را بداور
# ~~فرمود [قیرا ن] امیر آخر شد و در عهد سلطان رضیه علیها الرحما
# ~~مقطع قنوج شد، ودران عهد برسر لشکرهاء اسلام بطرف کا لیور (10)
# ~~ومالوه بحکم فرمان[اعلی] نامز دشد، دران لشگر آثارپسندیده نمود وبعد
# ~~از ان چون بحضرت باز آمداقطاع کره حوالهآ اوشد،دران طرف غزوات
# ~~بسیار کرد، وشرایط لشکر کشیهها باتمام (19) بجا[ی] آورد، و چو ن
# ~~نصرت الد ین تایسی (14) که مقطع اوده بود بر حمت حق تعالی پیوست
# ~~و لایت اوده ومضا فات آن حوالهٔ‌ تمرخان قیران شد ، ودران بلاد تا
# ~~سر حد ترهت کارهاء بزر کرد، وغنا یم بسیار بدست آورد، ازرایان
~~PageV02P017
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0020.png)

# ~~ورا نگان ومواسات آن دیاراموال وافر گرفت، وچند کرت ولایت بهتیکوره
# ~~1) را نهب کرد، واموال بستدودرشهور سنه اثنی وار بعین و ستمائه
# ~~چون بطرف لکهنو تی رفت، وحال او باطغانخان پیش ازین[ فصل]بتحریر
# ~~بیو سته است که به کجا رسید، دروقتیگه طغا ن خان بحضرت بود از
# ~~لکهنوتی جریده (در تا یس) (4) بیامد وبنه خود را جمله ازاود ه به
# ~~لکهنوتی نقل کردومد ت دوسال به لگهنوتی لشکر کشی (وکامرانی)
# ~~کرد ، پس برحمت حق پیوست هم دران شب قوتطغان خان بوددر راه
# ~~اوده، و چون فرز ند ملک یغان تت (3) درحکم او ms481 بود حسن عهد نگاهد اشت
# ~~و(اورا) ازاکهنوتی بطرف اوده آورد درآنجا دفن کردعلیه الر حمة
# ~~وا لمففرة (4) (وحق تعالی سلطان اسلام را بر تخت سلطنت باقی دا رد)
# ~~واللهاعلم بالصواب]
# التاسع ملک هند وخان مویل(للدن
# میارکی (لخازن (5
# هنوخان مهترمبارک باصل ازمهر (6) بود، چون بخد مت سلطا ن
# ~~افتاد سلطان اورا بخرید ازفخر الدین صفاهانی (7) بغایت مرد نیکوسیرت،
# ~~وخوب اخلاق (8) وصافی اعتقاد بود، وبخد مت سلطان قربت تما مداشت
# ~~ومحل اعتماد کلمی یافته بودوازاول حال تا آخرعهددولت شمسی،ورضوی
# ~~محترم وموقر بود،وخزینه دار، وخدمتهای پسندیده کرد ه بودو جمله
# ~~بزرگمان سلطان که بمنا صبملکی ومراتب بز رگی رسیدند دراهتما م
# ~~وشضقمتاو بودند، همگنان راهمچوپدر(9) مشفق ومهرمان بود، اول که
# ~~بخدهت سلمطان افتاد یوز بان شد بهد از ان مشهله دار شد، ودران مر تبه
# ~~2)م. کر دی کیکو سیرت و دریده اخلای ، (9) مط: بمنزلت پدر PageV02P018
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0021.png)

# ~~درحدودولایت برن که سلطان مقطع برن بود درعهد سلطان قطب الدین
# ~~[سلطان] برقبیلمهآ مواس (1) هندوبدوانید ، دران غزا(2) هند وخان مبارک
# ~~(مرد) هندو[ئی] را بسیخ مشعله بینداخت وبدوزخ فرستاد سلطا ن اورا
# ~~طشت داری فرمود مد تهادران مرتبه خد مت کرد ، چو ن کا ر مملکت
# ~~بدولت شمسی مرتب شد مهتر مبارک خزینه(4) دارشد ، تا آخر عمردست
# ~~ازطشت دا ری ند اشت، وهمچنا ن(خد مت) طشت دا ریخاص میکرد،
# ~~درعهد یکه سلطان سعید بپای محروسه کالیو ر (4) فرو د آمد [ه بود]
# ~~وآن قلمعهرا فتح کرد، داعی دولت منهاج سراج دران لشکر، مد ت هفت
# ~~ماه بدرسراپرده سلطانی، بحکم فرمان، درهفته دو نوبت تذ کیر عقد
# ~~میکرد، ودرماه رمضان و عشر ذی الححهد وعشرمحرم هرروزمی گذت -
# ~~چون حقوق دعا گوئی ثابت گردانید ه بود بعدازفتح، کل امورشرعی
# ~~ین (3) قلمعه حوا لهآ این دا عیفرمود وآن تفو یض در شهو ر سنه
# ~~ثلاثین وستمائه بود،غرض آ نچه درو قت تشر یفات اشغا ل (6) شرعی،
# ~~مهترمبا رک (7) هندو خان خود بخزانه عالیه حاضرشد وچندا ن لطف
# ~~ود ms482 لداری فرمود که داعی ممنون اکرام اوگشت، حق تعالی ازوی قبول
# ~~گرداناد، وبرو ی رحمت کناد، چون عهد شمسی منقرض شد ، درعهد
# ~~سلطان رضیه ولایت وقلعه اچه بد ومفوض شد، چون تخت بسلطان مهزالدین
# ~~ر سید، حالند رحه اله اوشد،ازان بلا د بحضرت آمد، برحمت حق پیوست(8)
# لحاشر   لملکی اختیاراللدن قر اقیثر
### | فتکین %~% [رحمة اللهعلیه]
# ملک اختیارالدین قراقش ایتکین ، ازقره خطا [ی) بود، مردی بغایت
# ~~نیکوسیرت وجوا نمردوصا فی باطن ، وبا نواع مردی وشجا عت آراسته
# ~~آبود] واز بند گان قدیم .[چون] سلطان طاب ثراه اورا بخرید ساقی خاص
~~PageV02P019
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0022.png)

# ~~شد ، بعد ازمدتی مدید ، چون خد مت کرد،اقطاع بر یهون و درنکوان
# ~~(1) یاقت. وبعد از[ان] چند سال خا اصات تمر هنده راشحنه شد، وبعدازان
# ~~هم در عهد ساطان سعید ملتان اقطاع اوشد، بعد از کمیر خان (2) [و)
# ~~خطاب او قرا قش خان شد، چون عهد شمسی منقرض شد (4) سلطان
# ~~رضیه لوهوررا از کبیرخان (4) صرف کرد (ه) ملتان حواله کبیرخان (6) شد
# ~~چنانچه بتقریر رسیده است و] وقایع قراقش (ملک) به لوهور[وبردن آمدن
# ~~اودرحوادث کفار و وا قعهآ لوهور] تحریرخواهد یافت انشاا للهتعا لی
# قراقش (خان) راولایت بهیانه (4)د1د ، مدتی بدان طرف بود، چون
# ~~عهد سلطان معز الدین شد ، وامراء خروج کردند،ملک قراقش با ملک
# ~~یوز بک بحضرت پیوستند (5) وچون مهترمبارک شاه فر خی،قصد ملوک
# ~~وامراءترک می کرد، سلطان معز الدین (را) برملک قراقش وملک یوز بک
# ~~[مزاجا متخیر گردانید، هردو را قید کر دند، وچون شهر فتح شد، و
# ~~[بعد ازمد تی نزدیکاتخت به سلطان علاء الدین رسید ، قراقش (خان)
# ~~امیر حا جب شد، و بعد از مدتی روز جمعه بیست و پنحم ماه جمادی
# ~~الاولی سنه اربع واربعین وستمائه بهیانه (6) اقطاع اوشد، و بعدازمدتی
# ~~کره اورامفوضشد ، و(ا ز) آنحا درموافقت ملک قیران تمرخان بالشکر
# ~~بطرف اکهنوتی آمده ، وبا طغان خان (یکحا) مراجعت کرد، و چون
# ~~تخت ملک بفرهما یون سلطان جهان ناصرالدنیا وا لد ین زیب و بها
# ~~گرفت، ms483 درسال سنه اربع وار بعین وستما ئه درحد ود کرهقراقش خان
# ~~شهادت یا فت علیه الرحمة وا لغفران (7)
# لحانی عشر ملک (حتیار اللدن
# [تو نیا (8) نو شنل کا
# ملمک اختیارا لد ین [التونیه] تبرهنده ملکی بزرگ بود ، ودر غایت
~~PageV02P020
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0023.png)

# ~~شحا عت ومبارزت ورجولیت وشیرد لی، جمله ملموک آن عهد بر مرد الگی
# ~~ود ثیریاومتفق بودند ، ودرعهد دربندان (1) سلطانر ضیه طابثراها
# بالشکر مخالف ، در آویز ها کرده بود ، ومبارزت نمو ده، اول
# ) سلطان سعیداو را بخر ید ، شر ابدار (3) شد ، بعد از مد تی چون
# ~~ثار دولت ورجو لیت در ناصیه اومشا هده افتاد(4)اورا سر چتردار
# ~~گر دانید، و چون عهد شمسی انقراض پذ یرفت ، دردو لتر ضیه برن
# ~~ق   (او)شد ، پس ازان تبرهنده بوی دادند ، چون مزاج ملوکوامراء
# ~~مرل   که بند گان شمسی بودند ، بسبب قوت (5) جمال الدین یا قوت حبشی
# ~~سل ن رضیه تغیر پذیر فت ، وملک اختیا را لد ینا لتونیه را باملک
# ~~أخةیا را لدین ایتکین امیرحاجب (6) عقد مودت ومحبت مستحکم بود، وبناء
# ~~تحاد استوار(بود) ازان تضیراورا اغلام دآدند ، درخفیه اختیارا لدین
# ~~التونیه درقلههٔ‌ تمر هنده عصیان آ غاز نهاد ، وسر ازرقبه [و] مطا و عت
# ~~سلطان به کشید ، سلطان با حشم قلب دروقت اهار(7) از حضرت بطرف
# ~~تبرهنده متوجه شد ، چنا نچه تقریریافته است ، چون سلطان ر ضیه
# ~~مقید گشت ، (و) ملوک وامرا بحضرت بازآمدند ، و تخت (مملکت) به
# ~~[سلطان) معزالدین رسید، اختیارالد ین التونیه سلطان ر ضیه راکه مقید
# ~~و دحبوس بود، در عقد وحبالهٔ‌ خود آور د ، و بسبب آن اتصال تمر د
# ~~1) در مط: بعدازین کتمهعلامت(؟) نهاده شدده ودرحا شیه عهد بندان هم از
~~یک نسخه منقول
# ~~ست ، شایدییش طا بعین کتکته مهبی در بید آن مجهول بود، هرچنددر فرهنهای
~~متداول و هعروف PageV02P021
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0024.png)

# ~~(1) آغاز نهاد (و) چون هلک اختیارالدین ایتکین شهادت یافت، و بدرالدین
# ~~سنقرر ومی امیرحاجب شد (2) (ملک) اختیارالدین التونیه ، سلطان
# ~~رضیه را از تبر هنده بیرون آورد ms484 ولشکر هاجمع کرد، روی بحضرت
# ~~نهاد، در شهر ربیع الاول سنه ثمان و ثلاثین وستمائه ، چون از حضرت
~~نامراد
# ~~باز گشتند ،وسلطان رضیه در حدود کیتهل گرفتارشد ، اختیارالد ین
# ~~1ات* نسه در حدود مشصور پور کر فتار آمد (3) روز سه شنبه بیست و پنحم
# ~~ماه ربیع الاول سنه ثمان و ثلاثین وستمائه شهادت یافت [حق تها لی
# ~~سلطان وقت را باقی دارد ، آمین ورب العالمین]
### | علمیه الرحمه
# ملمک اختیار الدین ایتکین قره خطائی بود ،ترکی آراسته ومردی
# ~~نیکو سیرت و خوبصورت بود ، وبامهابت وعقل وکیاست تمام، سلطان
# ~~و را بخرید ،از امیر ایبک سنامی (5)در هر مر تبه سلطان را خد مت
# ~~پسندیده (6) کرده بود ،و مستحق عواطف پادشاهانه ،ومراتب بزرگی
# ~~شده ،اول سر جاند ار بود ، بعد از مدتی آثار رشد (چون) در جبیناو
# ~~طالع شد (7) منصور پوراقطاع او فرمود ، پس ازمدتی کو جا ت (8)
# ~~و نشدنه بدو مفوض کشت، ودران سر حد خدمات پسندید ه بحاآ و رد
# ~~حون نوبت سلطنت ، بسلطان رضیه طاب مر قد ها (9) رسید ، ودرپیش
# ~~تخت خدمات گزیده بحای آورد، اورا بحضرت طلبید ، وبداون اقطاع
# ~~قفرمود ، بعد ا ز چندگاه بمر تبهآ امیرحاجبی رسید (10) اما بسبب قربت
~~PageV02P022
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0025.png)

# ~~جمال الدین یاقوت حبشی جمله ملموک (و) امراء ترک وغوروتا جیک (1)
# ~~ازخدمت درگاه متغرق شدند ، و کوفته (خاطر) می بودند ، خصوصا
# ~~اختیار الد ینایتگین که امیر حاجب بود، چنانچه درذ کر سلطان رضیه
# ~~بتحریر پیوسته است (4) بدین سبب جمال الدین یاقوت شهادت یافت ،
# ~~چون ازین سبب دولت از سلطان رضیه روی تا فت ، خو ب طبعی (3)
# ~~مثنوی گو ید
### | مثنوی
# عنان تافت دولت زپیر اهذش %~% چو گرد سیه دید برد امذش
# وتخت به معز الد ین رسید ، وروز بیعت بکوشک دولتخا نه ، چون
# ~~سلطان را بتخت بنشاند ند ، وملو ک وامراء و علماء وصدور وا کا بر
# ~~لشکر[و] حضرت را بحهت ( بیعت) عام دربارگاه اعلی حاضر کردند .
# ~~همگنان را بر سلطنت (4) معز الدین وذ کرنیابت ms485 اوبیعت دادند ، و با
# ~~سلطان معز الدین مقرر کرد () که چون پادشاه راصغر سنی (1) هست
# ~~بکسال مصالح مملکت به بنده ئی باز گذارد ، سلطان برین جمله فرمان
# ~~داد، وچون اثتماس بوفا رسید ، در موافقت (خواجه) [ نظام الملک]
# ~~مهذبالدین وزیر، پرداخت [و] مصالح پیش گرفت ، واز سلطان نوبت
# ~~وپیل در خواست و یک همشیرهآ سلطان را درحکم خودآورد ، وتمام
# ~~امورهملکت بو ی عا ید شد ، سلطان را ازین احوال غیرتی در خاطر
# ~~ومزاج آمد : چند کرت درخفیه قصد او کرد، دفع ممکن نه گشت. روز
# ~~دوشنبه هشتم ماه محرم سنه ثمان و ثلاثینوستمائه چنان تقریر کردند،
# ~~که سپه سالاراحمد سعد(7) علیه الرحمه درخضیه بخد مت سلطان رفت
# ~~وعرضه داشت ، تا چند ترک راخبردادند ، وبفرمود تا آن تر کان مست،
# ~~از بالای قصر سپید فرود آمدند ، وپیش صفهآ بار، اختیار الد ینایتگین
# ~~را بزخم کاردشهید کردند ، وخواجه مهذب الدین را(که وزیراست) چند
# ~~زخم کاردزدند ، خواجه ازپیش ایشان بزخم بهم (4) بگریخت، وخلاص
# ~~یافت . (والله اعلم بالصواب) PageV02P023
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0026.png)

# ~~لثا لتعشر   لملایبدرالددن سنقرالرومی
# علیه الرحمه ]
# بدر الد ین سنقررومی اصل بود ، وبعضی از ثقات چنین روا یت
# ~~کردند ، که اومسلمان زاده بو د (1) و به بند گی افتاده بود، امامردی
# ~~بغایت خوب سیرت ، وباجمال وشکوه بود، وپستدیده اخلاق ومتواضع
# ~~وباشفقت وگزیده اوصاف[و] مردم ساز(4) اول که سلطان اورا بخرید ،
# ~~طشت د ا ر شد ، و بعد ا ز مد تها که آن (4) خد مت بسجا ی
# ~~آورد، بهلمه دار(4)شد ، پس شحنهآ (زرادخانه) بداونشد ، بعدازمدتی
# ~~نایب امیر حاجب شد، درهرمرتبه سلطان راخدمت پسندیده بسیار کرد،
# ~~چون نایب امیر آخرشد ، یک نفس الابحاجت ضروری ازدربارگاه (5)
# ~~اعلی غایب نبودی، ودرسفر وحضر ملازمت آستان درگاه سلطنت کردی،
# ~~در پای محروسه کا لیور (6) در حق کاتب ا ین حروف ، چندان لطف
# ~~وتربیت (7) فرمود، واعزازوا کرام بحای آورد، که صورت آن شفقتها،
# ~~هر گزاز خاطرمحینمی گردد (8) حق تعا لی بروی رحمت کناد، چون
# ~~عهد دولت بسلطان رضیه رسید ، بداون اقطاع ms486 ای شد ، درشهیر سنه
# ~~ست وثلاثآین وستمائه ، چون اختیارالدین ایتگین ، در عهد معزی (9)
# ~~شهادت یافت، بدرالدین سنقررااز بداون طلب فرمود، وامیر حاجبشد،
# ~~چون اختیارالدین التونیه تبرهنده ، باسلطأن رضیه ، عز یمت حضرت
# ~~کردند ، وبحدوددهلی رسیدند ، بدرالد ین سنقر[رومی] دردفع آن
# ~~فتنه ، آثار پسند یده نهید ، و بعداز مدت نزد یک میان اووخیاجه
# ~~[نظام الملک]مهذب [الدین] وزیر نفاق پیداآمد ، باندکسببی که [آن ]
# ~~تقر یررا نمی شاید ، و آن غبار زیادت میشد ، و بد ین سبب خواجه
# ~~مهذب [الدین] مزاج سلطان را با او متغیر گردانید ، واعتماد سلطان
# ~~ازوی برخاست ، واورا نیز بر سلطا ن اعتمادنماند، بر[ای] انقللابملک
# ~~بسرای سید تاج الدینموسوی ، اکابرحضرت را جمع کرد، روزدوشنبه
~~PageV02P024
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0027.png)

# ~~دهم صفرسنه تسع وثلاثین (وستمائه) خواجه مهذب سلطان را آرآن
# ~~حال خبرداد (1) وسلطان را بر نشاند (4) وبدرالدین سنقررا (از) آن
# ~~ندیشه[ها] باز بخواند (4) وبخدمت سلطان آمد ، وهمان روز بطرف
# ~~داون نامزد شد ، وبعداز مد تی قضاء آجل، اورا بحضرت باز آورد،
# نکه فرمان آمد ن بودی (4) درشهر دهلمی آمد ، به وثاق ملمک
# ~~قطب الدین علیه الرحمه نزول کرد، تامگردرپناه اوامانی یابد () از
# ~~درگاه فرمان صادرشد، تا اورا بگرفتند و قید کرد ند ، ومدتی در قید
# ~~وحبس بماند، و بعاقبت شب چهار شنبه چهارد هم ماه ربیع الاول (9)
# ~~سفه تسح و ثلاثیی و ستمائه شها د ت با فت (علیه الر حمة والضفر ان)
# بح کشر   لملک تاج (لل دن سنحر فتلن
# ملمک تاج اندین قتلق ، مرد ی تمام بود ، و با صل از قبچا ق (4)
# ~~مردی بوددرغایت جلادت ومردانگی وشهامت وزیر کیومبارزت وشجاعت
# ~~(9) در همه او صاف بغایت رسیده ، ودر نهایت صلا ح وپا کد امنی،
# ~~وهیچ منکری را بروی گذر نبود، سلطان سعید اورا ازخواجه جمال الدین
# ~~نریمان (10) خریده بو د ، او ل سر جاندار(111 بعدازان مدتی شحنهآ
# ~~آخر شد، درهرمر تبه سلطان را خدمات گزیده کرد، چونعهد (دولت)
# ~~شمسی منقرض شد و تخت بسلطان رضیه رسید تاج الدین سنجر ، مقطع برن
# ~~12) شد ms487 وبر سر لشکر بطرف کالیور نا مزد گشت و در شعبان سنه خمس
# ~~ثلاثین و ستما ئه کا تباین حروف داعی دولت (قاهره) منهاج سراج
# ~~درهوا فقت اوازمحرو سهآ کالیور(14) برون آمد ، و بخدمت درگاه رضیه
~~PageV02P025
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0028.png)

# ~~پیوست ،درراه چندان لطف فرمو د که در وصف نیاید ودروقت نقل از
# ~~کالیور (1) (دو) صندوق کتب خاص اینداعی را برشتر رخاص خود] نقل
# ~~کرد و بهمهاون بر سانید، دیگر اوقات لطف (4) فراوان ار زانی میداشت
# ~~حق تعا لی از وی قبو ل گرد اناد، وبروی رحمت کناد .
# چون بحضرت باز آمد، مقطع ولایت سر ستی شد، چون تخت به مهز الدین
# ~~رسید، خدمات وافره کرد، وچون عهدمعزی با نقراض پیوست (4) و اتخت
# ~~بهعلاء الدینر سید مقطع بداون شد ود رشهورسنه اربعین وستما ته ،
# ~~مواسات کا تهیهر (3) بداونرا بر انداخت ، وجها دبسیا رکرد ، و بچند
# ~~موضع مساجد جامع (4) ساخت ومنبر وخطبه نهادو حشم (بسیار) جمع کرد
# ~~هشت هز ارسواروپیاده وپایک بسیار() مر تب گردانید ، وعز یمت بر ان
# ~~مصمم کرد ، که بطر ف ولا بت کا لنجر ومهو به (6) لشکر کشید و آن
# ~~ولایت رادر ضبط خود آ ورد، وجما عتیراآز کشرت حشمو وفور آلت
# ~~وعدت وبسیاری قوت و عییت و دلیری اودر لشکر کشی حسد آهد ن گرفت
# ~~او نفس (و) شیطا ن به تسویل ایشان را بران داشت که درتنبول (7) ز هر
# ~~تعبیه کردند وبوی دادند، مبطون گشت، ودران رنج بعدا ز چند گاه
# ~~برحمت حق پیوست (8) ملک سبحانه و تعالی حقو ق آن ملک نیکو سیرت
# ~~[که درذمهآ این داعیداشت ] بدعاء آن ذمهآ این داعی (9) دوخنه گرداناد
# ~~و یکی ازحقو ق او آن است : که (در) شهور سنه ار بعین وستمائه، چون
# ~~از حضرت دهلی عز یمت ، بر سفر لگهنوتی مصمم شد اتبا ع ر ا پیش
# ~~ازخود، بطرف بداون فرستاده آمد، آن ملک نیکو سیرت، اتباع و فرز ندان
# ~~این داعی راعلوفه فر مود، و انواع اکرام [بە]ارزا ms488 نی داشت ، وچون
# ~~بعداز پنچماه داعی درعقب اتباع به بداون رسید ، چندان انعام فرمود
# ~~واعز ازواجب داشت ، که درحیز تحریر نیاید، واقطاع معین کرد، بمقام
# ~~بداون ووفورا لطاف [و] تشریف واجب داشت اماچون تقدیرورزق بطرف
# ~~لکهنوتی جذب میکرد، وقضای آسمانی میبر د رفته شد ، حق تعا لبی ازان
~~PageV02P026
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0029.png)

# ~~ملمک نیکو سیرت آن الطا ف قبول گردانا د(وسلطان معظم رادر مسند
# ~~سلطنت پاینده دارادوالله البا قی والد ایم)
# لحضا مس کنشر %~% الک) تاج (للدن سنحر
# کر یتحصابنا
# [ملک] کریت خان ترکقفچا ق (4) بو دود رغا یت مردی ومردا نگی
# ~~دجلادت وفیرزانگی ود رمیان مبارزأن بمبارزت یگا نهآ همه صفهای لشکر
# ~~اسلام بود، ودرسلاح وسو اری خودراثا نی نداشت چنانچه دوسر اسپ
# ~~درزیر زین [داشته] بود ی97] (بر) یگی ازاندوا سپ سو ارشد یو دیگر
# ~~[را] قود[ کش ]گرفته بتا ختی ،ومیا ن تگ ا سیا ن، ا زین یک ا سب
# ~~برد یگری میجستی بچا بگی و باز هم برین اسپ آ مد ی (3) چنا نچه چند
# ~~کرت دریکتگ اسپ بردوا سپ سوارشد ی، ودر تیر اند ازی چنان بود
# ~~که هیچ خصم درجنگ وهیچ جانورد رشکارگاه اززخم بیلک (4) اوخلاص
# ~~نیافتیو درهیچ شکارگاهبا خود یوزو باز وسگ شکا رنبردی همه(3)
# ~~بز خم تیر اند اختی ودرهرمواس (6) کهصیاد بودی خود پیش از حشم
# ~~خود بودی وشحنهآ بحرو کشتیها بود وباا ین داعی اورا بغا یت مؤدت
# ~~وارادت بود، حق تعالی اوراغریق غفران گرداناد، اول که تر کان سلطانی
# ~~باخواجه مهذب وزیرخروج کردند، دوم [ماه] جما دی ا لا ولی سنه
# ~~اربعین وستمائه [او] سرغوغای آن طایفه بود، غلام خواجه مهذب، مهتر
# ~~جتان فراش (7) اورا بررو ی زخم شمشیر زد چنانچه آن زخم بر روی
# ~~او بماند، چون خواجه مهذب شهادت یاقت ملک کریت خان شحنهٔ‌ پیل شد
# ~~وبعد ازان سر جاندار شد (8) (و بعد ازان) اقطاع برن یافت (9) وبعد ازان
# ~~مقطع اوده گشت، ودران دیارجها دبسیا ر کرد و آثا ms489 ر غزو بسیارنمود
# ~~ومواسات فراوان قهر کرد وازاوده بطرف بها ررفت آن ولایت را نرهب
~~PageV02P027
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0030.png)

# ~~کرد نا گاه درپا ی حصا ربهار، اوراتیری برمقتل آمد شها دت یافت
# ~~علیه الر حمة والغفران .
# ~~لسانس عشر (لهلمایبت خاناسیف (للدن
# یبک حطائی
# ملک سیف الدین (بتخان) (1) ایبک خطا أی بغایت نیکو سیرت
# ~~وحلمیم ومتواضع وخوباعتقا د بود ودرجلاد ت ومبارزت برسر آمد 5
# ~~و بمر دانگی وشهامت معروف شده، سلطان سعید اورا بخرید ،اول جا ندار
# ~~شد (3) پس درعهد سلطان علاءا لدین سر جاند ارشد، و کهر اموسامانه اقطاع
# ~~اوشد، پس برن بد وحواله افتاد (3) و از حضرت برسر لشکر ها بضبط
# ~~ولایت اچهوملمتا ن نامزد گشت، ودران لشکری، یک پسر او که در جلادت
# ~~ومر دانگی باول جوانی بر سر آمده بود، بااسپ درآب سندغرق گشت (4)
# ~~چون ازانجاباز آمد بعدازمدتی درعهد سلطا ن السلا طین ناصر الدنیا
# ~~و الد ین و کیلد ر شد وآ ثار یسندیده ، درخد مت در حاه بحا ی آورد
# ~~ومدتی دردولت بهد، (و) درلشکر سنتورناگاهازاسپ خطا کرد، برحمت
# ~~حق پیوست ، حق تعالی پادشاه اسلا م را در سلطنت با قی دار اد ،
# ~~آمینیارب العا لمین (3)
# مسا بح عشر   لملک تاج اللدن سنخر
### | در خان (6)
# [ملمک] تاج الدین سنحر ترخان ترک کر خی (7) بود ، و بغا یت جلد
# ~~و مردانه ، وشهیم وفر زانه ، واورااوصاف پسندیده بسیاربود ،واحوال
# ~~گز یده بیشمار، بمر دیو لشکر کشی موصوف،و به نیگوئی [وسیرت پا کیز5]
# ~~معر وف ، سلطان سعید اورا بخرید ، درعهد سلطان معز الدین امیر آخر
~~PageV02P028
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0031.png)

# ~~شد ، پس در عهد سلطان ناصر الدین ، نایب امیر حاجب شد [و بعد از
# ~~مدتی امیر حاجب شد]، جهنحهانه اقطاع اوشد، چون الغ خان اعنظم (1) بطرف
# ~~ناگور بسعادت برفت ملک تاج الدین سنحر ترخا ن بخد مت و هواداو4
# ~~اومخصوس بو د ، اقطاع کسمند ی (2) و مشد یانه ازو لایت هندستان
# ~~اقطاع اوشد (3) و مدتی آنحابود، چون خان اعفظم (4) بخدمت در اه ms490
# ~~اعلمی پیوست ، ملمک ترخان (3) بحضرت آمد [چون] برن اقطاع اوشد
# ~~و مدتی آ نحا بود درسال سنه اربع وخمسین [وستمائه] بحضرت پادشاه اسلام
# ~~و کیلدر شد ، و بداوناقطاع او بود، چون ملمک قتلغ خان (6) دراوده
# ~~بخلاف فرمان اعلمی ، بطرف بداون آمد ، بالشکرهند و ستان (7) ملک
# ~~ترخان بر سر لشکرها آز حضر ت با ملک بکتم [ر کنی] او رخان (8)
# ~~بد فع لشکر هند وستان نامزدشد ، چون بحد ودسیهر امو(4) [رسید
# ~~هر دولشگر را ملاقات شد (10) بضردرت ملمک تر خان عطف کر د ،
# ~~وبحضرت بازآمد ، اوده نامزداو شد ، بدان طرف رفت ، وآن ولایترا
# ~~ضبط کرد ، ومواسات کفاررامااش (تمام)داد، ومال بستد ، و چند کرت
# ~~بحضرت اعلی بحکم فرمان بیامد، ورقبهآ خدمت را بهمه اوقا ت در ربقه
# ~~طوا عیت [می] داشت ، ودرین سال که (تحریر) این تاریخ بود ، سنه ثمان
# ~~وخمسین وستمائه، بحضرت اعلی آمد، بحکم فرمان اعلی، واستصواب خاقان
# ~~معظم بر [سر) لشکر قلب وخضرت بطرف کوهپایهآ میوات برفتو آثار پسندیده
# ~~نمود ،و بخدمت درگاه باز آمد، ودرخدمت رکاب همایون الغ خان (11)
# ~~معظم ، کرت دوم بغزو (و) جهاد هنود کوهیا یه میوات برقت، ومبارزت
# ~~وجلا دت بسیار نمود ، چو ن بحضرت باز آمد، به تشر یفات فر اوان
# ~~مخصوص گشت، بطرف اوده مر اجعت نمود،حق تعالی بندکان دولت
# ~~(اعلی) رادرجها ند اری باقی (وپا ینده) داراد (بمنه و کرهه) (14)
~~PageV02P029
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0032.png)

# لثامن عشر   لملکی (حتیار(لکدن دوربکی
# طغر لحا ن
# ملک اختیارالد ین یوزبک (از) اصل قبچاق (1) بود ، وبندهآ سلطان
# ~~بسلطان ر کن الدین رسید[درعهد اد نیکخواص شد و] شغل امیر هجلسی
# ~~بدوحوا له افتا د[3) و بعدازان اورا شحنگی پیلان فرمود،و بغایت قر بتش
# ~~مخصوص گردانید ، چوند رصحرا ءتر این [انابندگان سلطان (4) خروج
# ~~کرد ند جماعتا کا بر چون تاجالملک (3) وبهاءالملکو کریم الدینزا هد
# ~~یکی ملک یو ز بک بو د ، چون تخت به سلطان رضیه رسید ، اوا میر
# ~~وا کابر، د هلی (9) را در بندان داد ند ، ملمک یوز بک ms491 با ملک قرا قش
# ~~ساختهاند بمعتی رتیس تجار (المنجد) PageV02P030
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0033.png)

# ~~عارته د، که درنهادومزاج اوتهورو استبداد (9)مر کب بود ، تااکع
# ~~خان (3) معظم اوراناگاه بحضرت آورد ه ونواز ش یا فت، و الغ خان
# ~~2) معظم بررای هما یون سلطبان عر ضه دا شت تایوز بک را بتر بیت
# ~~بادشاهانه هخصوص گردانید ، وحر کات مخا بف او را عفو فرمود ،
# ~~وبعدازانهدتی قنوج اورا اقطاع شد، باردیگر تمرد آغاز نهاد، ازحضرت
# ~~ملک قطب الدین حسن طاب تراه، با لشکر نامزدشد . واورا بخدمت و[به]
# ~~مطا وعت باز آورد، بعد از چند گاهاودهحواله او شد. باز بحضرت آمد
# ~~ومماکت لکهنوتی حوالهٔ‌ اوشد ، چون بد ان طرف رفت ، آن و لایت
# ~~راضبط کرد، اورا بارای جاجنگرخصومت شدو لشکر کش جاجنگر شخصی
# ~~بود ، دامادرای ، نا م اوسابن تر (4) که دروقت طغانخان طغرل بلب
# ~~لکهنوتی آمده بود() وجرأت بسیار نموده ، لشکر اسلام را بد ر
# ~~لکهنوتی (ب4) رانده [و تا بارهٔ‌ شهر رسانیده]
# د روقت (طغان خان) یوز بک بقیاس ماتقدم جرأت نمودوشکسته شد، و
# ~~ملک یو زبک را کرت دیگر بارای جاجنگرمصاف افتا د ، هم فیروز آمد
# ~~درتسوم شکستگی افتادش وپیلی سپید که دران طرف ازو شگر فتر نبود
# ~~مست بود ، درمیان نبصاف ازدست او برفت بردست کفارجاجنگرافتاد،
# ~~اس دیگر سال هل بوزبک ازااهنوتی برذ ولایت ارمودن (6) لشکر
# ~~کشید ، و مغا فیصه بررا ی زد ،و بدارالملک او رسید ، که آن شهررا
# ~~ارمودن گو یند ، رای آن موضع از پیش او عطف کرد ، و تمامت بنه
# ~~اتباع و فیل آن رای بد ست لشکر اسلام افتا د ، چون به لگهنوتی
# ~~رسید (7) مخالفت حضرت آغاز نهاد، وسه چتر برداشت، لعل و سپید
# ~~وسیاه ، ولشکر از لکهنوتی بطرفاوده آورده ، درشهر اوده درآمد ،
# ~~وخطبه بنام خود کرد، وخودراسلطان مغیث الدین خطاب کرد، وبعد
# ~~زدوهفته ازحشم پادشاه که دراوده بودند ، امیریاز جمله (8) امراه
# ~~رک مغا فصه به نزد یک او دوا نید (9) که لشکرپاد شاه رسید ، هلک
~~PageV02P031
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0034.png)

# ~~پوز ms492 بک بشکستهودر کشتی نشست، و بطرف لکنهوتی باز رفت، و این حر کت
# ~~هخا لفت (حمله) اه) مملکت هندوستان از 1ه1 دستار( بند) و کلاه
# ~~پوش) ومسلمانان وهندوان، ازملک یوز بک نایسندداشتند ، که بر(1)
# ~~پادشاه خودعاصی شد ، وخلاف وعصیان ظاهر کرد، لاجوم شوهی (2)
# ~~آن رکت دروی ر سید، واز اصل و بیخ برافتاد، چون از اوده به
# ~~لکهنو تی با ز گشت، عز یمت کا مرود مصمم گردا نید، و اشکر از آب
# ~~بیکمتی (3) بگذرانید، وچون رای کامرودر اطاقت مقاومت او نیود،
# ~~بهزیهت بطرفی برفت ، ملک یوز بک راشهر کامرودفیح شد(4) (واموال)
# ~~وخزاین بی شمار بدست آورد، چنا نچه درحیز تقریر و تحریر، عددوزن
# ~~آن در نیاید، واین د اعی را بوقت آ نکه (3) لکهنوتی مقا م بود
# ~~(از بند گان که تقریرآیشان اعتمادراشاید سماع افتاده بود) که ازعهد
# ~~گر شا سپشاه عحم که بطرف چین رفته بود، وبدانر اه بعطارف هندوستان
# ~~درآمد ، تابد ین وقت یکهز ارودویست خزانه بود. همهد رمهر، که
# ~~هیچ یک ازان رابان (دران) اموا ل ودفاین تصرف نکرده بودند، آن
# ~~جمله بدست اشکر اسلا م افتاد، وخطبه ونماز جمعه، در کامر ودوضع
# ~~شد ، وعلامات اهل اسلام پیداحشت، اماچه فایده که آن جمله از جنون
# ~~بیادداد، که عقلاء [اهل ] چنین گفته اند : غایت کا رطلب کردن بر هیچ
# ~~طالب مبارک نیاسده است (6)
### | طم
# دولت آن به که افت وخیز بود %~% د و لت تیز ر ستخیز بو د
# چون کامرودفتح شد. چنان تقریر کردند  که رای بکرات معتمد ان
# ~~فرستاد. که این بلادترافتح شد . که هیچ یک از اهل اسلامرا (7) این
# ~~فتح نبود .اکنون توباز گرد. ومرابه تخت بنشان . که هرسال چندین
# ~~پیلو ارزر وچند ین زنجیر پیل بخد مت تو بفرستم وخطه (و) سکه
# ~~اسلام همچنین برقراربدارم . ملک یوز بک بهیچ طر یق بدان راضی
# ~~نشد . رای فرمود جمله حشم ورعایا که نزدیک ملک یو ز بک روید (8)
# ~~و دست را ست بستا نید . و ms493 بهر رخ که او را با ید [جمله ] غله که
~~PageV02P032
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0035.png)

# ~~در کامرو داست بخر ید (1) تا لشکر اسلام را علو فه نماند ، همچشان
# ~~کردند ، وتمامت غله وآنچه بود (3) بنرخ گران ازایشان بخر یدند ،
# ~~واو باعتماد آ بادا نیوعمارتولایت هیچ علوفه (و) ذخیره نگاه نداشت
# ~~چون وقت علوفه فصل ربیع رسید (3) رای باجملهآ رعا یا خروج کرد ،
# ~~واطراف آبرا بند ها بکشاد(4) ملمکی یوز بک و اشکر اسلام راعا جز گر دا
~~نید
# ~~چنا نچه از بی بر گی، بهلا کنزدیک شدند، جمله بایک دیگررایزدند ،
# ~~(ک4) [بهر نوع ازینحا] ببایدرفت والا بگر سنگبی هلاکخواهیم شد، برعزیمت
# ~~مراجعت از کامرود بطر ف لکهنو تی روان شدند، راه [و] صحراو آب
# ~~هم هندو گرفته بود (5) رهبر حاصل کردند، که بطر ف کوهپایه ایشان
# ~~راازان بلاد بیرون آرد چون همنزل چند برفتند . درمضایق در هاورا ههای
# ~~تنگ افتادند، هندوان از پس وپیش بگرفتند درموضع تنگیدو پیل را
# ~~مسلمانان وهند وان درهم آمیختند (9) نا گاه ملک یوز بک [را که]
# ~~بر پشت پیل بود، تیری بر سینهآ [او] بیا مد (7) بیفتادو اسیر شد،فرز
~~ندا ن
# ~~و واتباع ولشکر همهاسیر گشتند، چون اورا پیش رای بردند،ا لتماس
# ~~نمو د که پسر را بیا رید ، چون پسرش را بیاوردند، روی بر روی پسر نهاد
# ~~وجان بحق تلیم کرد .حق تعالی سلطان وقت ما را در تخت پادشاهی باقی
# ~~دار اد. (8)
# لتاسع عشر الملک تاج الل دن سنخر
# رسلانخان الحخوارررر می %~% (9)
# ارسلا ن خان مرد جلد ومبارز بود ، ودرفرز انگی و دلیری بر سر آمده
# ~~وسلطان سعید او را از اختیارا لملکا بو بکر حبشی خرید ه بود، واختیار
# ~~السلمک اورا ازاطرافی عدن ومصر آورده بود . بعضی چنین گویخد (10)
# ~~که (از) ابناء امراء خوار زمی بود،در دیار شام و مصر،و آن طر ف
~~PageV02P033
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0036.png)

# ~~اسیر گشته بود (1) واو رافروخته [و] چون سلطان اورا بخرید، او ل
# ~~خاصه دارشد، مدتی سلطان را دران مر تبه خدمت ms494 کرد، وچون دوردولت (4)
# ~~شمسی منتی شد و عهد ر کنا ند ین انقر اض پد یر قت، د ر عهد
# ~~رضیه چا شنی گیر شد، پس ازمدتی اقطاع بلارام یا فت، وسلطان سعید
# ~~شهید [شمس الد ینآدر عهد حیات خود ، فرزند ملک بهاءالد ین طغر ل
# ~~بهیانه (3) را درحبالهآ اوفرموده بود، آن ولایت واطراف دراوایل عهد
# ~~اسلا م، عما رت کر د ه ملک بهء ندین بود (4) بلد ین وسیلت درعهد
# ~~نا صری (5) خلد ملکه بهپانه(6) اقطاع ارسلان خان شد، بعد از چند
# ~~حاه (7) شغل و کیلدر(ی) حوا لهآ اوشد پس (محر وسه) تبر هند هاز
# ~~دست متهلمقا ن شیر خان مستخاص گشت، و حوالهآ اوشد، ودرذی الححه
# ~~سنه احدی وخمسین وستمائه، چون الغ خان (8) اعظم بعداز آنکه، بحکم
# ~~فر ما ن اعلی لازال کذالک، بطرف نا گور بود، چو ن عز یمت خدمت
# ~~در گاه کرد ،ار سلا ن خان با خدمت اومو افقت نمو د وچو ن بحضر ت
# ~~رسید از در گاه جها ن پناه اعزازیافت، بطرف تبر هند ه مر اجعت کرد،
# ~~وچون ملک شیرخان از طرف ترکستان باز آمد ، عز یمت ضبط تبر هنده
# ~~کرد، از طرف لاسور سوا ر و پیاده بسیار با خود بطرف تبر هند ه
# ~~آ و رد . و د ر شب بپا ی حصا ر آ مد، و مر د لشکری شیر خان
# ~~درشهر و اطر اف متفرق شدند، چون صبحدم جهان از نور آفتاب روشن گشت
# ~~ارسلان خان سنحر، باخواص وقرزندان خود، ازقلعه بیر ون آمد، وحمله
# ~~کرد، چون سوارشیرخان متغرق شده بود، بضرورت شیر خان مرا جعت کرد
# ~~بعدازان چون شیر خان بحضرت اعلمی آمد وبحکم فرمان ارسلان خان نیز بدر
# ~~گاه آمد، مد تی بحضرت مقام کرد، بعد از ان اوده حوالهآ اوشد وچند کرت
# ~~قلغ خان باامراءکه بااو موافقت داشتند، حوالی (4) اوده وکره راز حمت
# ~~دادن گرؤتند (15) ارسلان خان زحمتا یشان راد فع کرد ولشکر بطرف ms495
# ~~ایشان برد، و آن طایفه رامتفرق گردانید و بعداز ان اندک تفاوتی در مزاج
# ~~او بخلاف حضرت ظاهرشد، را یات اعلی بدفع آن اندیشه بطرف اود ه
# ~~و کو هپایه (11) نهضت فرمود، وچون رایات اعلی سایه دران (12)د یارافگند
~~PageV02P034
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0037.png)

# ~~ارسلان خان از پیش لشکر قلب عطف کرد، ومعتمدان فرستاد، وخودراأمان
# ~~طلبید، بر ان قرار(که) چون رایات اعلمی را جعت کند، ارسلان خان باقتلغ
# ~~خان پسر ملکجانی، بخدمت آ یند، اقتراح ایشان بعز اجابت مقرون گشت
# ~~چونمو کب (1) اعلی، بمقر سلطنت، بدارا لملک جلال باز آمد، بعد از چند
# ~~گاه بار دیگر ارسلا ن خان، بحضرتدرگاه پیوست باعزازوا کرام وا فر
# ~~مخصوص گشت، و بعدازمدتی که درحضرت بود (خد مت) شهر کرهاورا
# ~~اقطاع فرمودند [درشهورسنه سبع وخمسین وستمائه ] پس درا اوایل]
# ~~سنه سبع (وخمسین وستمائه) از کره برعزیمت نهب ولایت مالو دو کالنجر
# ~~لشکر کشید، وچون چندمنزل برفتعطف کرد، بطرف بلاد لکهنو تی رفت
# ~~ومقطع لکهنوتی به طرف ولایت بنگرفته بود وشهر لکهنوتی درا]خالی
# ~~کذاشته، و ارسلان خان با هیچ یک از فرزندان وامر اع[وملوک و بندگان]
~~این
# ~~سر کشن نه کرده بید که اوراعزیمت بلاد لگهنوتی میباشد، ود رین عز یمت
~~او
# ~~را از حضرت اعلی اذنی وفرمانی (2) نبود، چون بدان سرحد بر سید جماعتی
# ~~(3) ازفرزند ان وامراء (او) را ازانچه در ضمیر (متمکن) داشت معلوم شد
# ~~ازهوافقتاوابا نمودند، فاماچون مر اجعت راروی نبود بضرورت موافقت
# ~~کر دند، چون بدر شهر لگهنوتی برسید ، متوطنان آن شهر محصر شد ند.
# راویان چنا ن تقریر کردند : که سه روز جنگ کردوبعد ازسه روز
# ~~شهر رافتح کبرد، وغارت فرهود واموال ومواشیو برده مسلمانان، بدست
# ~~حشم او افتاد، مدت سه روز آن نهب وغا رت و تاراج بداشت، چون آن فتنه
# ~~بیارامید وشهرضبط شد، ملک عز الدین بلمبن را که مقطع لکهنو تی بود ازین
# ~~حادثه بدان طرف که بود معلوم شدمر اجعت کرد درمیان اووارسلان خان
# ~~مصاف شد، واز حضرت اعلی ms496 عزالدین بلمبن را فرمان ومثال ایالت لگهنوتی
# ~~اصدارفر موده بودند، بعدازا نچه (4) دو زنحیر پیل واموال ونفایس
# ~~بسیا ربخد مت درگاه فر ستا ده بود واسباب آر سلان خان آ نچه بود
# ~~عزالدین برد5، ا رسالاک خان اسیرشد، و بعضی چخان تقریر کردند (5) که
# ~~شهادت یافت این قدرکه ازحال آن بلا دوحوادث آن اطراف معلوم بود
# ~~به تقر یحر پیو ست ملک تعالی سلطا ن اسلام را با قی د اراد (6)
~~PageV02P035
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0038.png)

# لعشر ونالملک عز الددن کشلوخان
# لسلطانی (1)
# ملک عز الدین بلبن باصل از قبچاق (2) بود، ومردی جلد ومبارز
# ~~و نیکو سیرت، وعلما وصلحاواهل خیر وز هادرامعتقد بود، اوراسلطان
# ~~در پای حصار مندور از بازرگانی بخر ید، اول ساقی شد، چون سلمطان
# ~~را مدتی خدمت کرد درپای کا لیور شرا بدار شد، پس بر همون
# ~~اقطاعش فرمود ، پس (از) مدتی برن بروحواله افتاد () چون عهد دولت
# ~~شمسی منقرض شد ،درغوغاء (امرای) اتراکدرلشگر گاه رکنی، به تراین
# ~~سر غوغابود ، چون عهدر کنی در گذشت ومخالفت ملک جانی و کوچی
# ~~بردر شهرد هلی باسلطان رضیه قایم شد،وامراء ترک که بند گان شمسی
# ~~بود ند، در خدمت در گاه سلمطا ن رضیه بود ند دران محاربات ملک
# ~~بلین بدست مخالفان (4) ا سیر گشت، و خلاص یا فت، و از سلطان
# ~~اعزاز واکرام یافت (5)
# چون عهد ر ضیه د ر گذشت ، و تخت سلطنت بمعز الدین ر سید ،
# ~~همچنان مکرم بود، تاچون خواجه مهذب وزیر، میان سلطان معز الدین
# ~~وامراه ترک مخالفت ظاهر گردانید ، چنا نچه بتقریر پیو سته ا ست
# ~~و) پیش از ین جمله امراء وملوک بیعت کردند ، باخراج معزا لدین
# ~~آز تخت در سنه ار بعین وستمائه، جمله بمو افقت یکدیگر بپا ی شهر
# ~~د هلی آمدند، ومدت پنج ماه و یاز یادت از ین (6) خصومت مکاوحت
# ~~بداشت ، وچون شهر ضبط ملوک شد و سر غوغاء آن ملوک بلمبن بو د
# ~~پس در اول روز که لشکرامرا (7) درشهر آمد، ملک ms497 بلمبن [بود] بدوات
# ~~خانه رفت ، ویکبار بفرمان [د هی] اومنادی درشهر بر گشت، درحال
# ~~اختیار الدین ایتکین کهرام ،وتاج الدین سنحر قتلق (8) ونصرت الدین
# ~~ایتمر (9) وچند امیر دیگر بر رو ضهآ سلطان شمس! لدینطا بثرا5
# ~~جمم شدند، ومضادی را انکا ر(1) کرد ند،و با تفا ق فر ز ند ان
~~PageV02P036
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0039.png)

# ~~سلطان وشا هز ادگا ن را که د ر بند بودند بیرون آورد ند، چو ن
# ~~ملمک بلبن ر امعلموم شد ، با ایشان موافقت نمود ، وعلا مالدین را به
# ~~تخت تشاند ،وولا یت ناگور ویک ز نحیر پیل بملک بلبن فرمود،او بدان
# ~~طرف رفت، بعد از مدتی چون لشکر کفار چین بپای حصا راچه آ مد
# ~~(وسلمطان) علاهالد ین بد فع ایشان بالشکراسلام (1) ازحضرت برسمت
# ~~آب بیا هروان شد ، ملمک بلین از ناگو ر (با لشکر) بیا مد، چون آ ن
# ~~مهم به کفا یت رسید ،ولشکر کفار، بهزیمت از پای اچه بر خاستند
# ~~ملمک بلبن بطرف نا گو ر رفت وملتا ن حوالهآ او شد.
# چون سلط ان ا لسلا طین نا صر الد نیا وا لد ین به تخت سلطنت
# ~~بنشست ، که جا وید با د، بعد از ان چند کرت (که) ملک بلمبن آمده
# ~~بود، وولایت اچه وملمتان التماس نمو د [بعز اجابت مقر ون گشت ]
# ~~بران قر ار که ولایت سو الک ونا کو ر به بند ان دیگر، که ملو د
# ~~درگا هند ، باز گذار د ، تا از حرت نامزد یکی شو د ا ز ملوک
# ~~(درگاه) چو ن اچه [را] د ر ضبط آورد ، ناگو ر را محا قفظت کرد
# ~~ودست با ز نداشت ، سلطان اعظم خلد الله ملکه وسلطا نه، باملوکاسلام
# ~~عز (الله) نصر هم،خصوصا آلغ خان (3) معظم نصر (الله) دولته ،از حضرت
# ~~عزیمت سمت نا گو رمصمم فرمو د، چون بد ان طرف و صول بود (4)
# ~~بعد از مگا وحت و مضا یقت بسیا ر ، بطریق خدمت پیش آمد، ناگور ms498
# ~~تسلیم کرد ، بطرف اچه رفت چون ازحضرت اعلی ولایت ملتان واچه
# ~~حوالهآ ملک بلمبن شد ، ملک حسن قرلغ، ازطرف بنیا ن (4) لشکر بد ر
# ~~ملمتان آو رد تاضبط کند ،ملک بلبن ازا چه بدفع او بیامد، چو ن هر
# ~~دو لشکر باهممقا بله شدند، جما عتی مبارزان ومردان کار که در خیل
# ~~(3)ملمک بلمبن بودند ، بقدرپنجا ه سوارگز یده (و) گره بسته، برملک حسن
# ~~قرلغ حمله کردند، وبر قلب او زدند، و ملک حسن قر لغ شهید شد
# ~~و بیشتر از ان مر دان مبارز که جلا دت نمودند (6) دران حمله بیفتادند
# ~~وسلمک بلمبن به قلعه ملتان درون رفت ، واشکر قرلغ فوت ملک خود را هخفی
# ~~داشتند ،وبر قر ار بر درشهر ملتان تشخر کاه کرد ند، ورسل (7)درهیان
~~PageV02P037
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0040.png)

# ~~هردو فریق به (طریق) صلح و تسلیم ملتان بقر اغیان سخن گفتند. و آن
# ~~صلح به پیوست ،وملک بلبن ملتا ن (را) تسلیم کرد،وبطرفا چه رفت
# ~~وقر لغیان ملتان ضبط کردند ،ملک بلین راچون معلوم شد، که ملک حسن
# ~~قرلغ شها د ت یا فته است، از تسلیم ملتان ندا مت آ و رد، اما
# ~~سود نداشت.
# بعداز مدتی ملک شیر خان ملتان را ازدست قر لغیان بیرون کرد
# ~~ودر ضبط آورد ،ملک کربز(1) را آنجا بنشاند، ملک بلمبن روز سه شنبه
# ~~(2) دوم [ما 5] ربیع الاول سنه ثمان واربعین وستمائه، از اچه بر عزیمت
# ~~ضبط ملمتان بپای [آن] حصار آمد، وکاتب حر وف از حضرت جلال دهلی
# ~~بر عزیمت روان کردن غلا مان بطر ف خراسان بپای ملتان رسید، بعد
# ~~ازان ملک بلمبن دوماه(3) آنحامقام کرد، وحصار بدستش نیا مد. بطرف
# ~~اچه مر اجعت کرد ، وملک شیر خان از طرف تبر هند هولوهور بپای
# ~~حصارا چه آمد، واچه را محصر کرد، ومدتی آنحا بنشست، ملک بلبن
# ~~بیرون بود، ناگاه باعتماد آ نگه هر دواز یکخانه ، وازیک استانه (4)
# ~~(اند) به لشکر گاه ملک شیرخان در آمد وبسراپردهآ اوفرونشست، ملک
# ~~شیرخان ms499 حالی اورامراعات ظاهر کرد(5) وبرخاست واز (پس) سرا پرده
# ~~بیرون آمد وبفرمود، تا ملک بلبن را محافظت کنند (ونگذارند که از
# ~~آنجا بر آید، تا آنعاه که اهل قلعهآ اچه حصار تسلیم کنند) چو ن ملک
# ~~بلمبن مضطر گشت، اهل قلعه را فرمان داد، تاحصار تسلیم کردند.
# چون قلعه دردست شیرخان آمد، ملک بلین را اطلاق کردند، هلک
# ~~بلمن بحضرت آمد، چون بخدمت در گاه پیوست، شهر بداون بامضافات
# ~~واله اوشد، چون را یات اعلمی عزیمت طر ف بالا کرد، ومحروسه تبرهنده
# ~~مستخاصپشت لشکر بطرف اچهو ملتان نامز دشد (و) میان شیر خان وملو ک
# ~~حضرت مناقشتی رفت ، ملک(6) شیرخان عزیمت تر کستان کرد، ملتان
# ~~واچه کرت دیگر، حوالهآ ملک بلبنشد ، وچون [او] آن دیاردر ضبط
# ~~ورد.از حضرت روی موافقت بتا فت ، وملک شمس الدین کرت غوری PageV02P038
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0041.png)

# ~~9) راواسطه بساخت ، وازهلا و(2) مغل که شاهتر کستان بود شحته
# ~~لتماس نمود ، و[پسر] پسررا گرو فرستاد ، وشحنه بیاورد (3) والغ خان
# ~~4) معظم بدرگاه پیوسته بود ، و ملک قتلغ خان جدا شده ، وبه ملک
# ~~بلبن پیوسته ، ورایات اعلی (به) حضرت باز آمده[ بود] ملک بلمبن درشهور
# ~~سنه خمس وخمسین و ستمائه ، بالشکر ها * اچهوملتان عزیمت سر حد های
# ~~مما لک دهلی کرد ، چون آن عزیمت و مراجعت () باد شاه رار وشن
# ~~گشت ، فرمان اعلی بد فع آن طایفه صادر گشت (6) الغ خان (اعظم خلمدت
# ~~د و لته) با کل ملو ک وامراء (7) پیش آن لشکر بازرفتند ، پانزدهم ماه
# ~~جمادی الاولی سنه خمس وخمسین [وستمائه] درحدود کهرام وسامانه ،
# ~~چون نزدیک[یکد یگر)رسید ند، ازحضرتدهلی جماعت مخایفان ازدستار
# ~~بندان و کلاه داران به نز د یک ملک بلمبن مگتوبا ت درقلم آ ورد ند
# ~~واوراا ستدعانمودند، که ماشهر بتو تسلیم میگنیمم، بطرف شهر بباید آمدن
# ~~(8) ملک بلبن بطرف شهر حر کت فرمود (9) ر و ز پنحشنبه بیستم ماه
# ~~جمادی الاولی (10) سنه خم وخمسین [وستمائه] باطر اف وحو البی شهر
# ~~رسیدند، آن اندیشهراست نیامدو آن جماعت که ms500 آن مکنو بات درقلمم آورده
# ~~بحودند ، بحکم فرما ن اعلی ازشهر بیرون رفته بودند،
# ~~چون ملک بلمبن بباغ جود (11) که درحوالی شهراست[به] رسید
# ~~با(ملک) قتلغ خان وملکه جهان، حدیث اخراج آن جماعت ایشان رامعلوم
# ~~شد، آن شعلهآ آتش ازآب (13) نامر ادی اطفایافت ، بعداز نماز پیشین بدر
# ~~شهر آمدند ، ودردورشهر طوافی کر دند ، وشب آنجابودند ، (و) عزیمت
# ~~مرا جعت مقر رگردا نید ند، بامد اد آدینه که بیست وهضتمماه بود، لشک
# ~~اچه وملمتان جمله ازملک بلمبن جدا شدند ، وفوج فوج باظراف رفت ، و
# ~~کثر آن بودند ، که درشهر بخدمت در گاه عالی پیوستند و ملک بلبن
# ~~سلمه الله بازگشت ، وازطر ف (راه) سوا لک با ندک سوار کمتر ازدویست
# ~~وسهصد با چه بازرسید ، وپسازان عز یمت سفرخر اسان کرد ، وبطرف
~~PageV02P039
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0042.png)

# ~~عراق رقت، به نزدیک هلاو (1)مغل، که شاهز ادهآ تر کستان است [بخدمت
# ~~اوپیوست) وازانجاباز گشت ، بمقام خود باز آمد ، ودر تاریخ (2) این
# ~~ذکرشهورسنه ثمان وخمسین وستمائه بود ، رسل خود باشحنهآ مما اک
# ~~سند که از جهت (لشکر) مغل بود بحضرت فرستاد (هاست) انشاه الله تعا لی
# ~~که عاقیت بخیر [باد] وصلاح وسلامت باشد ، ملک تعا لی سلطان اسلام
# ~~راسا نهای بسیار باقی داراد (3) آ مین
# حادی و(لعشر ون (لملکسیف (للدن
# رکلی لاد بک (4)
# ملمک سیف الدین ار کلی (4) داد بک ایبک شمسی عحمی، با صل از
# ~~قفچاق (5) بود، ملک عادل باسیاست وکیاست وفراست بهمهآ انواع جلادت
# ~~وصرآمت (6)موصوف و معروف، ودرشعارمسلمانی چست، ودر او صاف
# ~~دینداری ودرافعال واقوال صادق، وبرجادهآ امانت وعدل راسخ وموافق،
# ~~مدت هژده سال باشد تامسندظلم وعدل گستری بشیوه او تزیین یافته است
# ~~درجملهآ اوقات طریق عدل وانصاف مسلوک داشته است ومنقاد احکام شریعت
# ~~بود5، برانچه (7) حکم شرع است : حرفی نیفزود.
# کاتب این طبقات منهاج سراج عصمه الله، دو کرت قر یب هشت
# ~~سا ل، بحکهم فر مان عاطف سلطان سالاطین ناصر الد نیاوا ندیی خلمد
~~اللهسلطانه
# ~~هم بانشت آن (4) ملک عادل است ،در مظالم ms501 حضرت اعلی (دهای) اعلاهالله
# ~~حر کات وسکنات واشارات اومواقق دین وسنت مشاهده افتاد ه است
# ~~و (به) شکوه و سیاست وفر معدلت او زمرهآ هتمر دان اطراف حضر ت
# ~~وطبقهآ مفسدان وسر اق (9) جمله دست تعدی در آستین ترک وسگون
~~PageV02P040
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0043.png)

# ~~کشیدهاند ،ودر کنج (1)خوف وهراس آرامیده، وازان عهد که در
# ~~سالاطین دولت بند گان در گاهجهان پناه شمسی مند رج است (3) بهمه
# ~~اوقات موقر بوده ، وهر ناحیت واقطاع وولایت که بتصرف اومفوض
# ~~شدهاست بسبب عدل وکیاست او، آنطرف عمارت پذیرفته است ، وعامهآ
# ~~ر عایا آ سو ده بحو دند ، و از تعدی وظلم ایمن و سا کن گشته ،
# ~~ودرین مدت که امیر داد مما لک دهلی شدهاست (بطریق) ده یا زده
# ~~هر   سومات (3) که امیر دادان ، پیش اوستدهاند(4) نهستده است و تعلق
# ~~نه کرده ، وجائز نه شمرده،ودراوا یل احوال که (از) قبایل قفچاق (5)
# ~~وو طن اصلی خود بقید وا سر مبتلا شده (9) بخد مت خوا جه منعم
# ~~شمس الدین عحمی افتاد ، کهملک التحار بلاد عجم وعراق و خوارز م
# ~~وغز نین بودهاست، تابدین عهدآورا بدان بز رگ بازخوانند، و چون
# ~~(بخدمت) درگاه اعلی شمسی [باز] رسید ، وسلطان اورا بخرید، مر قبت
# ~~ومکنت یافت ، وآ ثار جلاد ت وصرامت (7) که درناصیهآ اوبود ، سلطان
# ~~سعیدطاب ثراه اورا بهمهمات بزرگ، باطراف ممالک می فرستادوخدمات
# ~~میفرمود ، تادرعهد سلطان رضیه سهم الحشم (8) شدو درعهد سلطان
# ~~معز الدین ( بهر امشاه) امیر داد کره گشت ، وچون تحخت به سلطان
# ~~علاءا لدین رسید ودر شهور سنه اربعین وستمائه امیر داد حضرت اعلی
# ~~[شهر) د هلمی شد ، اقطاع امیرداد (9) ومسند بدو رسید .
# بعد از چند حاه چون تخت بسلطان ا لسلاطین نا صر الد نیا والدین
# ~~رسید ، اقطاع بلول و کا مه (1) بامسند داد بکی (11) بدو مفوض
# ~~درمود وبعد از مد قی ولایت برن یافت . و دران حدودمتمرد ان [دین]
~~PageV02P041
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0044.png)

# ~~رامالش داد بعد از چند گاه کرک (1) باامیر دادی اقطاع اوشد. بعد از
~~دوسال
# ~~کرت ms502 دوم برن یافت و تا بد ینغایت همان بدو مفوض است:(4) والله ااعلم .
# لثا نی والعشر ون(لملک بدرالکبن
# نصرتحنان سنقر صوقی (2)
# ~~ملک نصرت خان سنقرصوفی ، رومی اصل است ، ملک(4) بغایت ستوده
# ~~خصا ل وگزیده (افعال و) اوصاف وشجاع ومبارز وخوب سیرت، به همه
# ~~آنوا ع مرد ی (ومردا نگی) آراسته، بندهٔ‌ سلطان سعید بود، وبعهد
# ~~هریکاز سلاطین در هرمرتبه خدمات کرده بود، اما در عهد دولت
# ~~علاهالدین مسعود، درشهور سنه اربعین وستمائه، که امراه ترک خر وج
# ~~کردند وخواجه [نظام الملک] مهذب (الدین) وزیررا شهید کردند
# ~~این ملک یکی ازامراء سرغوغا بود . (بعد) ازان ا میر کول شد، وآن
# ~~ولایت را ضبط کرده وبا حشم ورعایا، بطریق انصاف وعدل روز گار
# ~~حذرانید ودران سال کاتب این حروف منهاج سراج را اتفا ق سفر
# ~~لکهنوتی افتاد . چون بخطهٔ‌ کول وصول بود (5) آن امیر نیکو سیرت
# ~~بسیار دلد اری ولطف کر د(و) بعد از ان اقطاعات دبکر بافت ودرعهل
# ~~دولت سلطان سلاطین ناصر الدنیا والدین ولایت بهیا نه (6) اقطاع او
# ~~شد . درا ن دیار (بود) ومفسدان را مالش ها داد، ودر وقتی که ملک
# ~~عز الدین بلبن کشلوخان ازولایت سند بدر شهر د هلی آمد ملک سنقر
# ~~صوفی باحشم بسیار از بهیانه بشهررسید اهل شهر وا کا بر حضرت را از
# ~~وصو ل او باحشم استظهاری شد (7) و بعداز ان در شهورسنه سبع وخمسین
# ~~(8) وستمائه ، ازغایت اعتمادی که حضرت اعلی سلطان اسلام خلدالله
# ~~ملکه را بروی بود ، ونهایت تربیتی که الغخان (8) اعظم را درباب او
~~PageV02P042
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0045.png)

# ~~بود، محروسهآ تبر هئدهو سنام وجهحهر ولهوال (1) وجمله سرحدهه
# ~~تاگذارای آب (3) بیاههمه اورا فرمودند ، و لقباو نصرت خان شد
# ~~ودرازحدود آ ثار پسند ید دنهود ، وحشمها(ی) بسیارجمع کرد، وتا تاریخ
# ~~این کتاب!حکم فرهان اعای وهم دران سرحداست باآلات وعدت تمام
# ~~ولشکر بسیار (3) والله اعلم با لصوا ب
# ثالت والحشر ونالسلدی نصرت اللدر
# شیر خان
# ملک شیرخان ملگی بود بهغایت مردانه وفرزانه وبههمه اوصاف
# ~~ملکانه واخلاق ms503 پسند یده ومهترانه هوصوف بوده ومعروف(بود) وپسر
# ~~عم (او) الغ خان اعنظم (بود) پدران ایشان درتر گستان بز رگ بوده اندودر
# ~~نبا یل البری اسمخانی داشتهاند . باخیل واتباع بسیار معروف ومشهور
# ~~بوده اند ، چنا نچه تقریر هر یک ازا ن درذ کرملک الملوکا تعا لم
# ~~الغ خان (5) اعنظم گفته شود، انشاء الله تعا لی .
# شیرخان بند دسلطا ن سعید بو د، او را بخریدودرپیش تخت خدمات
# ~~بسیار کرد، وآثار رشد درناصیهآ او ظاهر بود، درهر مر تبه سالاطین
# ~~آن دودمان راخدمت (بسپار) کر د ،چو ن به بز رگی رسید، (6) سلطان
# ~~علاءالد ین (به) وقتیکه لشکر ازحضرت به سمتلوهور برد ، بعز یمت
# ~~دفع لشکر مغل ، که بپا ی قلعهآ ا چه بوده اند (7)(قلعهآ تبر هند ه و)
# ~~لوهو راقطاع او فرمود با تما مت مضافات (محر و سهآ تبر هند حوا لهآ
# ~~91 شحل -) PageV02P043
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0046.png)

# بعد ازان چون قرلغیان ملتا ن از دست ملک بلبن بیرون کردند،
# ~~از محروسهآ تبر هنده لشکر بطرف ملتان برد، وملتان (را) از دست قر لغیان
# ~~مستخلص کرد ،ملک اختیارالدین کریز (1) راآ نجا بنشا ند، وپس چند
# ~~کرت میان او ومیان ملک بلبن بسببحوادث جوارخصومت شد، چنانچه
# ~~تقریر کر ده شد (3) [و] حصاراچه ازدست ملک (بلمبن) بیرون کرد، وتمامت
# ~~مما لک سنددرضبط اوآمد، چو ن ملک اعظم الغ خان (2) لشکر هابطر ف
# ~~ناگوربرد، باملک شیرخان، ایشان را مکا وحت رفت درحوالی آب سند
# ~~(هلمک شیرخان) از آ نجا عز یمت ترکستان کرد(و) بطرف اردوی مغل رفته
# ~~(4) و بدرخاه منکوخان پیوست (و) ازانجا باعزاز باز گشت .
# وچون بطرف (5) لوهور، وآن حوا لبی رسید ، باملک جلا ل الدین
# ~~مسعو دشاهبی السلطان (2) پیوست وبعا قبت میانا یشان مکاو حت رفت
# ~~وملک جلال الدین به نامرادی بازگشت واتباع اوبد ست حشم شیرخان
# ~~آفتاد، و بعدازان شیرخان عزیمت ضبط تبر هنده کرد، چون ا رسلا ن خان
# ~~ازقلعه بیرون آمد، شیرخان بضرورت مراجعت کرد (و) ازحضرت مسرعان
# ~~(7) رفتند، ms504 وا زا کابرعهدوثا یقی درمیان آمد (شیرخان) بخدمت درگاه
# ~~بیوست وملکار سلان خان هم بحضرت آمد [5] اوده نامزدارسلان خان
# ~~شد وتبر هند ه حواله شیر خان (شد) باجمله ولایت واقطا عا تی کهدر
# ~~ما تقدم داشته است (4) چند کاه بدآن سر حدمی بود، میان اوو میان ملک
# ~~بلمبن برقرارما تقدم خصومت قایممی بود،ازحضرت اعلی لازال عا لیافرمان
# ~~شد، تا شیرخان بحضرت آمد وبجهت د فع خصو مت سرحد تبر هند ه
# ~~حواله نصرت خان سنقر صوفبی شد،وولا یت کول و بهیانه (8) و بلا رام
# ~~وجلمیسر و مهر (و) مهاون وقلعه کالیور(10) که ازحصون (11) نا مدار
# ~~اسلام است حوا له اوشد،وتا این غایت آنحاست که تا ریخ این اوراق
# ~~درقلمم آمد، وذلک فی رجب سنه ثمان (و) خمسین وستمائه (13) (و الله اعلم
# ~~احوال العا لم) PageV02P044
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0047.png)

### | ش %~% عا %~% ل سیف
### | 
# 5)
# [ %~% ملک %~% فا
# طا
# ملک] کشلی خان ایبک (طاب ثراه) برادرا بی وامی خان اعظم الغ خان
# ~~معظم (2) بود، هردو در ازیک صدف (و) دوخور شید وماه ازیک شرف
# ~~3) دولعل ازیک کان ، ودوملک ازیک دیوان، ودو گل از یک چمن بختیاری
# ~~ودوتهمتن ازیک انحمن (4) شهریاری .
# اصل ایشا ن ازخا نان البر ی بود، و چون کافرمغل بر بلاد تر کستان
# ~~وقبایل قبچاق (3) استیلاآورد بضرورت ایشانرا باا تباع واشیاع خود
# ~~از موضع مههود نقل بایست کرد، ملک کشلی خان ایبک [امیر حاجب]
# ~~برادر کیهتر بود وخاقان مهظم، الخ خان(6) بر ادرمهتر، ملک (امیر) حاجب
# ~~دران عهد درصغر سن بود، چون از پیش (7) مغل کوچ کردند، در اثناه
# ~~راه زمین خلاب بودملکا میر حاجب درشبازگرد ون بیفتاد در میان
# ~~گل ، ومغل درعقب، کس رامحال نبود که اورا از(میان) گل بر آوردی(4)
# ~~گردونها براندندواو هما نحا بما ند ،السغخان اعظم بسر او رسید اورا
# ~~ار   گرفت، دو م کرت مغل درعقب اور سیدملک امیرحا جب بدست مغل
# ~~افتاد واز تقدیرات آسما نی اورا بازارگا نان بخرید ند ، وبشهر ها ی
# ~~اسلام آوردند، اختیارالدینابو بکرحبش ms505 (9) که ازحضرت برسالت مصر
# ~~[و]بغدادرفته بود، ملکامیر حاجبراازان بازرگا [نا] ن بخرید وآثار
# ~~رشد، درناصیه وی (15) لایح دید، ازانحا بحضرتدهلی آورد ، سلطان
# ~~سعید از اختیا رالد ین بو بگر بخرید(11) انوار عقل و کیا ست درناصیهٔ‌
# ~~اولامع بود، این کلمات ازراهانصاف وصدق درقلم می آید (12)لکه] ملکی
# ~~ازتر کان عاقل ترو باحیاتر و باوفا تر ازوچشم بیننده درنظر نیاورده بود
~~(13) PageV02P045
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0048.png)

# ~~حق تعا لی اورابهمه (1)انواع مردی ومردمی آراسته گر دا نیده بود
# ~~(و) باخلاق حمیده وطرایق رشد مز ین کرده (2) د رعقل وکیا ست دست
# ~~از ههه وزرای سلف وخلف برده، ودرشحا عت وحمایت پای رجو ایت
# ~~از پهلوانان ایران وتوران بالاتر نهاده ، حق تعالی اورادر صد رجنان با
# ~~انواع غفران ور حمت (و) رضوان مخصوص گرد اناد، وخاقان معظم را
# ~~(که پاد شاه این زمان و شهنشا هاین آوان است) درملکداری (وشهر یاری
# ~~وتاجداری) [وفرمان فرمائی] مخلد و باقی داراد .
# ~~آمدیه بسر سخن تاریخ : ملک امیر حاجبرا چون سلطان بخر ید، مد تی
# ~~خدمت درگاه خاص میکرد (3) تادرعهد سلطنت سلطان رضیه [نا یب]
# ~~سرجاندارشد ، (بعدازمدتی درعهد معزی سرجاندارشد) پس در عهد
# ~~سلطان علاء الدین امیر آخرشد، همچنان دران منصب ومکنت می بود ،
# ~~تا تخت سلطنت بفرهمای سلطان سلاطین (4) ناصر الدنیاو الدین خلدالله
# ~~ملکه [وسلطانه] مز ین گشت ، چون الغ خان معظم (2) خلد ت دو لته
# ~~رااسم ولقب خانی فرمودند (6) ملک امیرحاجب را ازمرتبهآ امیر آخری
# ~~بمنزلت امیر حاجبی رسانیدند ، و[ چون ] نا گورازملک بلمبن صرف کردند
# ~~(و) حوالت [ملک] کشلی خان امیرحاجب شد، درمر تبهآ امیر حاجبی
# ~~چندان رضاطلبی اکابرواوساط واصاغر کرد، که درقلم نتوان آورد،
# ~~ملوک ترک [واکا بر] ومعارف تا جیک (7) وامراء خلج راچندان عنا یت
# ~~ورعایت (4) فرمود، کهدرحیز تحر یرنیاید(4) همهد لهاخواهان اوشد (10)
# ~~وهمه تنها مهنون  مخن ] عواطف او کشت.
# (و) چون الغ خان اعظم بحضرت باز آمد، (امیر حاجب هم بحضرت
# ~~بازآمد) کرت دوم امیرحاجب شد، بعدازمدتی چون ملک قطب الدین
# ~~حسن طاب ms506 مرقده ، بدار بقا (11) نقل کرد ، (و) درماه ربیع الا خرسنه
# ~~ثلاث وخمسین وستمائه ، ولایت وشهرمیرت حوالهآ اوشد (14) تادامن
~~PageV02P046
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0049.png)

# ~~کوه بند یاران (1) مد ت چند سال آن طرف (4) ونوا حی را درصبط
# ~~آورد، تادرون کوهستان بندیاران (3) (را) وررکی ومیاپور(4) جمله
# ~~درتصرف گرفت واموال بستد (و) را نگان (5) ومواسات را مالش داد ،
# ~~ومنقادگردانید ، تا درشهورسنه (ست و) خمسین و ستمائه ضعف بر تن
# ~~عز یز وقالب لطیف اواستیلا یافت ، ومبطون شد ، وازغایت حیاو کثرت
# ~~شرمساری ، علت خود با کس (9) نگفت [ومدت] چند ماه رنج کشید،
# ~~وچون ا جل در رسید ، جا ن مبارک در [مهد ) مغفرت بابد رقه ایمان
# ~~صادة ، بحضرت عزت وقربت جلال فر ستاد، روز یکشنبه بیستم ماه رجب
# ~~سنه سبع و خمسین و ستما ئه ، ملک تعا لی سلطا ن سلا طین (7)
# ~~ناصر الدنیاو الدین راوارث اعمارهمه سلاطین وملوکگرداند (4) بحق
# ~~محمد (ص) و آثه ا جمعین ،
# # احخامس والعشرو %~% الحاقانالمحظ
# عفل   بهاءالححق %~% و %~% اللدن، الغحان(4)
# الس %~% السلط
# خاقان معظم، الغ خان (4) اعظم، از تخمهآ خانان البری بانام بود [ه اند)
# ~~پدرشیر خان و پدرسلطان (ه1) ازیک مادروپدربوده اند (11) و پدرایشان
# ~~هردواز نسل خانان البری بود ، بقدر ده هزار خا نه را خان بودند ،
~~PageV02P047
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0050.png)

# ~~ونسب ایشان در (البری) تر کستان ، میان قبایل تر کان معروف بود (1)
# ~~ودر(ین) وقت بنواعمام اودران قبایل برقرار اسم بزرگی دارند ، این
# ~~معانی از کر بت خان سنجر سماع افتا ده است ، رحمة الله علیه .
# ~~اماحق تعالی چون خواسته بود، کهقوت اسلام ، و مکنت د ین محمد ی
# ~~راپناهی (2) بخشد ، ودرآخرالزمان ظل حمایتی (4) بارزانی دا رد،
# ~~وهندوستان را (4) در دایره عنا یت وحوزة عصمت خود نگا هدارد ،
# ~~الغ خان (5) راد ر[ایام] برنائی ازترکستان جداکرد، وآن تخمه(6)
# ~~وتبار[ از]میان قبایل واقرباه ، بواسطهآ استیلاء مغل ازان دیار (7) جدا
# ~~فگند ، تااورابه بغد ادآوردند ، و بعداز بغد اد بخجرات (8) خواجه
# ~~جمال الد ین بصری طا ب ثراه ، که به تقوی ود یانت وهمت وامانت
# ~~موصوفی بود، اورا ms507 بخر ید، وچون فرزندان درحجر شفقت می پرورید،
# ~~وچون آثاررشد وشهامت درناصیهٔ‌ مبا رک اولا مع ولا یح بود ، بنظر
# ~~طف (و) احتراماورامخصوص میداشت ، ودرشهورسنه ثلاثین وستمائه
# ~~اورا بحضرت دهلی آورد، ود ر آن و قت تخت سلطنت، بفرهمایون
# ~~سلطان سعید شمس الدنیاوالدین طاب ثراه آراسته بود ، اورا باچند
# ~~ترک دیگ بخدمت سلطان آوردند ، چون نظرمبارک سلطان سعید بروی
# ~~افتاد، در پناه فروشها مت اوآن تر کان جمله (8) در بیع آمد ندو(به)
# ~~بند گی پیش تخت مو صوف گشت (10)
# وچون نورسعادت وپر تودولت درپیشا نی اوظاهر بود، اوراخاصه
# ~~داری (11) فرمود، (گونی که) شهبا زدولت (بردست اونهاد) درمعنی
# ~~12) چنان بود، که تادشمنان مملکت رادر عهد فرزندان اواز تعدی
# ~~و ظلمم (13) با زدارد ، وهمچنان شد ، تا فر سلطنت شمسی از مطالع
# ~~تخت (14) تابان بود ، اودران مرتبه خدمت میکرد ، وازقضای آسما نی
# ~~براد رخود کشلی خان ا میر حاجب رادر یافت (15) وبدان طلعت شادیها
# ~~(16) کرد، وقوتی ظاهرشد ، چون دولت سلطنت به (سلطان) رکن الدین
~~PageV02P048
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0051.png)

# ~~رسید ، درمیان ترکان (از) حضرت ، بطرف هندوستان عز یمت فرمود(1)
# ~~چون تر کان را با زآوردند، اوهم درفوج ایشان ، بحضرت باز آمد ،
# ~~وروزی چند محبوس بود ، ونامرادی بر رویمبارک اورسید ، وحکمت
# ~~دران (4) معنی تواند بود (والله اعلم) تااندازهآ رنج محنت زدگان
# ~~بشناسد، چون بدولت [و] فرما ند هی برسد بر ان (4) جما عت رحمت
# ~~فرما ید ، وشکر نعمت فرماند هی بگذارد .
### | کاد (4)
# آورده اند که پاد شاهی بود، دراوجدولت ، وشرف سلطنت ، اورا
# ~~پسری بود درنههایت جمال و کیاست ، ورشدونزاهت. آن پادشاهفرمان داد،
# ~~تا هر کحا که دا نائی و زیر کی وعالمی وکاملی باشد، (5) بحهت
# ~~فضل وعلم واصنافی عقل وهنر، بر همهفایق ورا جح بود برگزید، واورا به
# ~~تعلیم آن قرة العین (6) خود نصب کرد ، وفرمود که میباید تا (7) این
# ~~فرز ند به تفهیم و تعلیم (وتلقین) وتمکین توهمه حقایق ملت کودقایق
# ~~دولت ، و رموز عقل ، و کنوز نقل ، وشرائط ملکداری ، وطریق (8)
# ~~بختیاری ، وامور رعیت پروری ،و ms508 سننعدل گستری راضبط کند ، وبر
# ~~محاری ومطاوی (9) از جمله (10) وقوفیا بد.
# آن کامل روی قبول برزمین خدمت نهاد وبکا ر مشغو ل گشت ،
# ~~چونمدت تعلیم بسر آمد وزرع تفهیم ببر آمد (11) آن فرزند که ثمرهآ
# ~~شحرة ملک [دا ری] بود بهمه انواع تزئین یافت . پاد شاه را از حال
# ~~کمال فرزندش اعلام دادند ، فر مود : که آن استا درافردابامد اد بدرگاه
# ~~سلطنت حاضر بایدشد، وشهزادهراحاضر باید کرد(12)تاانواع (در) هنررا
# ~~که تعلیم گر فته است، در سلک عر ض کشد، چنا نچه همه خوا ص
# ~~وعوامرا کمال عقل وجمال علم ، واحوال کیاست ، وافعال قراست (13)
# ~~پسرمن ظاهر (وردشن) گردد چون آن (14) فرمان صادرشد (آن) استاد
# ~~سه روز از [خدمت] پادشاه مهلت خواست.

PageV02P049

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0052.png)

# چرن باجا بت مقرون گشت، اول روز استاد سوارشد، وشاهز ادهرا
# ~~برعزیعت طوف شهر برون برد ،[و] چون از آبا دانی بروت رفت شاهزادهرا
# ~~پیاده کرد ودر پیش اسپ خود چند فرسنگ به پویهآ اسپ بدوانید
# ~~چنانکه (1) (تن نازک) شا هز اده بغایت ازرنج پیاده دویدن آزرده گشت
# ~~وبه شهرش باز آ ورد ، روز دوم بمکتب درآمد ، وشهزا ده را فرمان
# ~~داد که برخیز وبر پای استاده باش (4) (و) ههچنان تمام روزش استا ده
# ~~بداشت ، چنانچه رنج بسیار بتن (نازنین) شاهزاده دسید ، چون روز
# ~~سوم شد بمکتب درآمد ، (وآن موضعرا خالی فرمود) ودستو پایپسر
# ~~پاد شاهرابر بست ، وزیادت ازصد چوبش بزد، بضرب عنیف تما مت
# ~~اعضای او از کثرت زخم چوب محروح گرد! نید ، واورا(هم) چنان بسته
# ~~بگاذاشت دآیة فی اربر خیاند، و غایب شن، جماعت خدمرا چون ازان
# ~~حال معلوم شد ، پسر پاد شاه را ازان بند بکشادند ، و استاد را طلب
# ~~کردند نیافتند ، بخدمت پادشاه عرضه (3) داشتند فرمود : که پسررا
# ~~اضر کردند(4) ودرهر هنری که ازوی عالب کردند چنا نش یا فتند،
# ~~که لامزید(ه) عای الکمال وصف او بود (9)
# پادشاه [به] فرمود : که استاد در تعلیم وتفهیم و کامل گردا نیدن
# ~~شاگرد ، بتوفیق آفرید گار (7) هیچ ms509 دقیقهیی مهمل ندا شته است (8)
# ~~با یستی که معلوم شدی، تاسبب آن (8) ز خم و(همه) ا یلام ومو جب
# ~~فرارچه بود؟ فرمود : تادرطلب استاد جدی بلیغ نمودند، بعد ازمدتی
# ~~(10) مدید وعرهد[ی] بعیداورایافتند، وبخد مت پادشاه آ ور دند ، در
# ~~باباو اکرام واعزاز وافرفرمود ، واز سبب آن پیاده دوانیدن روزاول،
# ~~واستا نیدن روزدوم وضرب بلمیغ روز سیوم وموجب غایب شدن استطلاع
# ~~د(11)
# استادرروی خدمت بر زمین عرض جواب نهادو) گفت : دولت پادشاه
# ~~مخلد باد! رای اعای را مقرر با شد ، که ملکداری را ادراک احوال
# ~~اصحاب رضا، وا هوال اربا ب غضب باید که معلوم با شد، تا هر چا
~~PageV02P050
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0053.png)

# ~~فرماید باندازه ولایق آن باشد ، ودر هیچ نوع ازرضا وسخط از اعتدال
# ~~تحاوز نکند ، بنده(می) خواست ، تااین شاهزاده را از حال مظلو مان
# ~~وا سیر ان وجما عتی که پیاده پیش (سر) اسپ [او ] دو ند ، وقو میکه
# ~~استاده باشد (9) وطایفه ایکه مستوجب اقا مت حد ود ، ومحل امضا،
# ~~سیاست (4) شده باشد معلوم گرد د، کهدرحال را ندنخشم پادشا انه ،
# ~~برتن ودل ایشان چهمشقت رسد ؟ چون [ اورا ] ازرنج [و] وتحمل آن
# ~~شداید اند کی معلوم شده (4) باشد ، آنچه فرماید از زخم وسیاست
# ~~ودوا نیدن وایستا نیدن (4) باندازهٔ‌ طاقت فرماید ، اما سبب فرآروغیبت
# ~~آن بود : که چون رنحی بذات شریف ، و تن ثطیف شاهز ادهرسیده بود
# ~~نیاید که شفقت پدرا نه پا دشاه را بران دارد ، که در حق بنده (5) به
# ~~مکا فات آن حر کت خطابی (6) فرموده (شود) که رنج بنده ضایع گردد
# ~~این حکایت لایق (حال) ، آنقد ررنج (7) بود ، که در باز آور دن
# ~~بحضرت ، درمیان اتراک() برروی مبارک الغخان (9) معنظم رسید خلد
# ~~دوثته(10) (تا) چون به منصب دولت [و نیابت] سلطنت رسد ، از حال
# ~~مسکینان استکشاف کند (11) [وازتنظلم مظلو مان با خبر باشد] حق تعالی
# ~~عدل و احسان را رفیق افعال و [اقوال و]احوال اوگردا ناد .
# آمدیم بسرذکر تاریخ : چون سلطنت (14) به سلطان رضیهرسید ، او
# ~~همچنان خاصه ms510 داربود ، تادولت یاری گر آمد، امیر شگارشد ، گوأی
# ~~تقد یرمیگفت : جهان شکار دو لت او خواهد بود ، وعا لمی درصید
# # مکنت او(13) خواهد آمد ، پس اول منصب او امیر شکاری بود (14 %~% 1
# ~~چون مدتی دران مر تبه بود، وخدمات کرد، ناخاه آفتاب دولت رضیه بزوال
# ~~رسید، وخورشید سلطنت معز الدین بهر امشاه طلوع کرد، اقبال الغ خانی
~~(13) PageV02P051
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0054.png)

# ~~روی به تزا ید نهاد (1) [ا لغ خان معظم (2)] چون دران مرتبه خدمات
# ~~کر ده بود، وآ ثارپسند یده نمودامیر آخرشد ،ومرا کب ملک و سلطنت
# ~~درلگام (4) تصرف اوآمد ، وچون ملک بدرالدین سنقرامیر حاجب شد
# ~~او را درحق الغ خان (3) شفقت پدرانه بود ، حسن اهتمامی ارزانی داشت
# ~~اورا ازان پایه بالاتر آورد ، اقطاع ریواری (4) بد ومفوض شد، چون
# ~~بدان طر فی رفت، مو اسات کود (پا یه] را بقوت (و] شحاعت ما اش تمام
# ~~داد ، وآن نواحی راد رضبط آورد (5) وچون سلطنت معزی روی بانحطاط
# ~~نهاد ، ملوک باتفاق یکد یگر، بدرشهر آمد ند ، وجملهآ امراء وملوک
# ~~با هم متفق شدند ، الغ خان (6) خلدت دولته ، که اقطاع
# ~~ریواری (7) داشت جلادت فراوان نمود ، وآثار شها مت در تحصیل
# ~~غرض ملوک (8) چندان ظاهر گردانید، که هیچ یک (از) امراء وملوک
# ~~وتر ک وتاجیک (9) بصدیکا و نرسیدند ، وهمگنان برقوت وعبارزت
# ~~وتازند گی او اتفاق کردند، که ازهمه زیا دت است .
# چون شهر فتح شد ، ها نسی حوالهآ خدام اوشد ، چون آن ولایت
# ~~در ضبط (او) آمد ، روی بعمارت نهاد ، وخلایق از آثارعدل وانوار بذلاو
# ~~مرفه الحال شد ند، و کاردولت الغ خان (2) بجائی رسید که د یگر ملوک
~~رااز
# ~~طراوتاقمال اورشک آهدن حرفت، و(خار) خارحسد در باطن هر یک زحمت
# ~~دادن گرفت، اماچون خدای تعا لی خواسته بون، که اواز هما بزرک تر باشد،
# ~~هر چندآ تش حسد ایشانزیادت میشد ، را یحهآ عوددولت او درمجمر
# ~~ایام مزیدمیگرفت (10) یریدون ان یطفئوانورالله بافواههم ویابی الله
~~الاان
# ~~یت نوره (11) ، ملمک تعا لی او ر ا در منصب ms511 د و لت مخلن د ار اد .
# داعی دولت [فا هره] منهاج سراج را که مؤ لف این طبقات است
# ~~حق شناس انعام وافر، واکرام شا مل آن (14) خا قان معظم کنا د (14)
# ~~که هزارجزو کاغذ مقرمط (14) دراوصاف پسندیده (واخلا ق گز یدهٔ‌)
~~PageV02P052
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0055.png)

# ~~او(در) تحریر آرد (1) هنوزازد ریای محیط بیکران (2) اوقطرهیی وآز
# ~~روایح گلمستان فردوس شمه یی بمشام مستمعان وخوانند گان نه رسیده
# ~~باشد ، اگر صد هزار چندین به تقریر(رسانیده) آ پد حقوق تربیت
# ~~پادشاهانهآ آن (3) شهر یاراکرم (4) کهد رپیش تخت اعلی خد ایگان سلاطین
# ~~روی زمین خلمد الله سلطا نه (5) در باب این داعی از تضو یض منا صب
# ~~وتقلیداشفال ووفورا نعاماتیشهول کربمات فرموده است ومی فرماید هنوز
# ~~حقوق آن ایادی درذمهآ این ضعیف (6) وفرزندان واتباع [او] باقی باشد
# ~~(7) ملمک تعالبی حضرت اعلی سلطان سلا طین جهان ناصرالد نیا والد ین
# ~~را بفروشکوه مطاوعت وبه حلمی وحلل (8) انقیادوخد مت آن خا قا ن
# ~~معظم تا نها یت حد امکان دورا ن فلگی (9) آ را سته و مز ین داراد
# ~~بمحم و7 ل4 .
# آهد یم بسرذ کر تار یخ : این ضعیف رادرشهورسنه ار بعین وستمائه
# ~~اتفاق سفر لکهنوتی افتاد ودرین سفردوسال (به)ماند با اتباع واشیاع.
# ~~ثتات چنین روا یت کرده اند ، که درشهورسته اثنی (10) وار بعین خاقان
# ~~معظم الغ خان (11) اعظم درحضرت اعلی عالائی امیر حاجب شد ، وچون
# ~~را یات اعلمی حفت با انصروااظفر ، از حضرت دهای حر کت گرد،آهیان
# ~~دو آب جون و گنگ مفسد ان جلالی ودتولی (14) و آن مواسات رامالش
# ~~تمام د اد، وغزوها بسنت کرد ، وراه هاوحوالی ولایت ازفساد متمردان
~~PageV02P053
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0056.png)

# ~~خالی کشت (1) واین کاتب [حروف) ازطرف لکهنوتی با اتباع خود بحکم
# ~~فرمان اعلا علائی درموافقت طغان خان طغرل در شهور سنه ثلاث و
# ~~اربعین بحضر ت جلال آمدهشد، درین سال منگوته (3) لعین ، که از لشکر
# ~~کشان هخا، وماوک تر کستان بود، ازحد ودطالقان وقندز (3) به بلاد
# ~~سند لشکر[ مغل] آورد وحصن اچه ms512 راکه (در قلاع) نامدا ر (بلاد)
# ~~ند (است) وارض منصوره (4) در بندان داد [وادران حصا رخواجه سرائی
# ~~بود از جملهآ خدم تاج الدین ابو بکر کبیرخان اقسنقرنام، امیر داد بود
# ~~(5) ومخلص الدین کوتوال، چون خبر بحضرت رسید (ملک) الغ خان (6)
# ~~بفرمان اعلی لشکر کشید. و برای دفع ایشانمهی کرد (7) 5ر س ازماو کی
# ~~وامر اممدران عزیمت استنکاری همی آورد، (ملک) الغ حبان آن عزیمت را
# ~~تصمیم (می) داد [و] چون را یات اعلمی بران سمت نهضت کرد خا قان
# ~~معظم (خلد الله ملکه) راهبران را براه کرد (8) تامنا زل به تعحیل قطع
# ~~می کرد ند، وبا خلق چنان می نمودند، که مخزل هشت کروه خواهد بود
# ~~وبقدر دواز ده کروه وزیا دت آن طی (8) می کردند، تا لشکر بآب
# ~~بیاه برد(10) و بر آب عبره کرد، وبلب (11) آب راوی لوهور برد، وبر ان
# ~~عزیمت همچنان مصر (14) می بود، وشیر دلی می نمود (14) وسلطان
# ~~وملوک را بر دفع (14) کردن آن تحر یض . تاروزد وشنبه بیست وپنجم
# ~~ماه شعبان سنه ثلاث واربعین [وستمائه]خبر [به] لشکر گاه عالی رسید
# ~~15) که لشگر کفار مغل از پای حصارا چه برخاست، وسبب آن بود،
# ~~که خاقان معظم چون بحوالی آب بیاه رسید، قاصدان نامزدفرمود، وفرمان
# ~~داد تامکتوبات از حضرت اعلی به نزدیک اهل قلعهآ اچه درقام آوردند. واز
~~PageV02P054
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0057.png)

# ~~آمدن را یات اعلی و کشرت حشم وپیالان و انبوهی سوارو پیاده لشکر(1)
# ~~ود لیری مردان جا نباز ( که) درخد مت رکاب اعلا اند اعلام دادند
# ~~(و) بجانب اچه روان کرد(ند) وفوجی ازحشه (را) برسبیل طلا یه (2)
# ~~ومقدمه پیش روان گردانید .
# چون آن قاصدان به حوالی اچهرسید ند، چیزی ازمکتو بات بدست
# ~~حشم ملا عین (3) افتاد، وبعضی با هل حصاررسید، چون(درحصا ر) طبل
# ~~شادی زدند، وحال مکتوبات رسیدن حشم اسلام منگوتهآ (4) لعین رامعلوم
# ~~گشت، وسوارمقدمه درحوالبیولایت (3) سند، برلب آب بیاه [و] لو هو
# ~~نزد یک شدخوف وهرا س دردل [ودماغ] ملا عین ظاهر کشت وفضل
# ~~آفرید ms513 گارمدد گارآمد .
# ثقات چنین روایت کردهاند: که منکوته را چون [معلوم شد] از آمدن
# ~~حشم اسلام ورایات اعلی (6) که بطرف (7) آب بیا هرفت به نزد یک دامن
# ~~کوه،وازانحاهم چنان بر کنار آب می آید، آن ملعوناز جماعتی پرسید
# ~~که سبب عطف لشکر اسلام برسمت کوهپایه چه باشد، که [آن] راهدرازی
# ~~دارد، و برابر وبر (4) طرف(سرستی و) مروت (9) نزد یک است جمعی اورا
# ~~حفتند (10) که لشکر اسلام رااز کثرت جر (11) بر کنار آب راه نباشد، گفت
# ~~کهاین گران لشکری باشد ماراطاقت مقا ومت نخواهد بود (12)، بر لفظ
# ~~منکوته رفت که مراجعت باید کرد، خوف ایشان برایشان مستو لی گشت
# ~~(13) که بیش مقام راروی نماند، لشکر بسه فوج کردند، وگریزان برفت
# 1) مط: وآنبوهی سواد لشکرو (2) طلایه: دستهٔ‌ عکر یکه برای کشف احوال
~~دشمن
# ~~پیش میرود، واکنون دف دویته(3ملاعین حشم (4) مط : منکو تی(5) مط :
~~ولایات
# ~~مرستی و[6) آصل: مروآت: (اوری ومضمروت (2)مط-حبر کردند (11) اصل : کثرت
~~جزد PageV02P055
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0058.png)

# ~~و بسیارا سیر [از] مسلمانان وهند وخلاص یافت (1) وسبب آن فتح جلادت
# ~~ومبارزت ولشکر کشی [وشیر دلی] ومهابت خاقان معظم (2) الغ خان (4)
# ~~بود که اگر جلادت (وشیر دلی ومبارزت) اونبودی، هر گز[آن] چنان
# ~~فتحی برنیامدی، حق تعالی اورادر عصمت خود محفوظ داراد
# ~~بمنه وچوده) .
# چون چنین فتحی بر آمد، الغ خان(2)عرضهداشت، که صواب آن باشد،
# ~~(4) که بطرف آب گذری (5) رایات اعلی راحر کت با شد، تا خصم راقو ت
# ~~وعدت ودلیری [لشکر)] اسلام درمزاج (و) خاطر متمکن گردد، بدان رای
# ~~تالب آب سدره(5) رفته شد ، رایات اعلی (را) تاروز بیست وهفتم ماه شوال
# ~~سنه ثلاث واربعین وستمائه ازلب سدره (5) بجانب حضرت مراجعت ،(6)
# ~~دوشبنه دوازدهم ماهذیا لحجه سنه ثلاثوار بعین، بحضرت و صولبود
# ~~(7) و درین چند گاه، مزاج سلطان علاء الدین باملوک تغیر پذیرفت، واز
# ~~الشکر بیشتر آن بود که غایب می بود، وبی آن نه [می] بود، که فساد ی در
# ~~مز اج او متمکن شده بود،جمله ملوک باتفاق یکدیگراز حضرتد هلی،
# ~~بخد مت درگاه ms514 سلطان [معظم] ناصرالد نیا والد ین خلد ت دولته ،(8)
# ~~درسرو خفیهخد متی نبشتند (9) وحر کترایا ت همایون اوبرعز یمت
# ~~جلموس تخت سلطنت التما س نمود (ند) .
# روز یکشنبه بیست وسو یم ماه محرم سنه اربع وار بعین وستما ته
# ~~بحضرت رسید، وبه تخت سلطنت بنشست [که سالها پا یند هباد] الغ خان
# ~~معظم (10) عرضه دا شت : که چون خطبه وسکهآ همالک باسم هها یون
# ~~ناصری تزئین یافت وسال گذشته(که) لشکرملاعین گریخته [اند] ازپیش
# ~~لشکراسلام (و) بطرف با لارفته اند، صواب آن باشد، که رایا ت اعلا بطرف
# ~~بالانهضت فرماید، برحکم این (11) رای صوا ب عزیمت با لامصمم شد.
# ~~روز دوشنبه غرهماه رجب سخه اربع وار بعین وستمائه، ازحضرت رایات
# ~~اعلی بیرون رفت، تاچون [به]لب آب سدره (12) وصول بود، الغ خان معظم
# ~~باملوک وامراء اسلام برعزیهمت نهب کوه [پا4 ] جود از لشکر جداشد
# ~~وند)] تارانه کوه جودرا که سال گذ شته را هیر لشکر کفا رمغل [بوده] بود
~~PageV02P056
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0059.png)

# ~~انتقام کشد، بران عزیمت بکشید،و کوهجود وا طراف اب جیلم را بزد،
# ~~و تالب آب سند لشکراسلام بتاخت ، چنانکه هر که ا زا تما ع کفاردرآ ن
# ~~حدود بود، آیةفراربر خواند(ند) وجما عتی که ا زلشکر کفا ر مغل بر
# ~~گذارای (1) آب جیلم آمدند ، وصف لشکراسلا م (را) که درخدمت الغ خان
# ~~6) معظم بو دند درنظرآ وردند ، هیبتیدرد لایشان [آمد] از کثرت
# ~~صفهای لشکر وبسیا ری ستور(3) وبر گستوا ن وسلا ح وا قر تعحبها
# ~~کردند، ورعب تمام بدان (3) جماعت مستو لی شد، و آن شها مت ولشکر کشی
# ~~وخصم شکنی از تاختن (بر) شخها(ی کوه) ومضا یق شرها، و گرفتن مواضع
# ~~حصین، وقطع جنگلها که ا لغ خان (6) معظم کرد، درحیز تقریر نخنحد،
# ~~واسیم آن غزا وجهاد، تازمینتر کستان بر سید، چون دران زمین زراعت
# ~~وعمارت نبود، علوفه یافته (4) نمی شد ، بضرورت مراجعت بایست کرد.
# چین بخدمت درگاه پیوست مظفر ومنصوروسلا مت [با]جملهه
# ~~لشکر یان وملوک (که) درموافتتاوبودند، روز پنحشنبه ms515 بیست وپنجم ما
# ~~ذی التعدهرا یات اعلی (به) طرفدارا لملک جالال مر اجعت فرهود(3) (روز)
# ~~بنحشنبه دوم [ماه] محرم سنهخمس واربعین وستما ئه بحضرت وصول
# ~~بود، چون بمتانت رای واصا بت عز یمت الغ خان (6) معظم، لشکر
# ~~ر کتان ومغللان حرکت ولشکر کشی (7)معا ینه کرده بود، در ین سال
# ~~سنه خمس (4) هیچ کساز بالا بحا نب ممالک سند نیامد ، تادر شعبان
# ~~سنه خمس واربعین (وستمائه) الغخان معظم برر ای (اعظم) عرضه داشت
# ~~کرد، کهصواب آن باشد ، کهدرین سال به نهب وغزاء (9) اطراف ممالک
# ~~هند وستان، رایات اعلی را نهضت باشد ، تامواساتدرانگان که درین چند
# ~~سال تعر یک نیا فنهاند ، مالش یا بند وغنا یم بدست حشم اسلا م افتد،
# ~~واستعداد فح مغلوا موال (10) بحا صل آید
# بنا بران رای صا یب رایا ت اعلی، بسمت (11) هندو ستان نهضت
# ~~فرمود ، ومیا ن دوآبب گنگی جون برفت (12) وقلعه تلسنده (13) بعد
# # ز غزو و جهاد بسیاربد ست آورد (4 %~% والغ خان همظم با ردبگر
# ~~بلمسیدهمده ولی نند نه تنها درمط اشب کدویه سند ساگر یاشد (14) مط :
~~آمد PageV02P057
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0060.png)

# ~~ملموک (1) اسالام وحشمهانا مزد (به) دفع دلکی وملگی شد ، واورانه یی
# ~~بود ، در(حوالی آب) جون ، میان کا لنحرو کره، که را یان اطراف
# ~~کالنجرومالوه رادست دروی نمی شا ، از بس(4) کثرت اتباع وو فور
# ~~اهه ال ورزانت رای و حصانت جای ، استحتام مضایق شعاب، والتفاف
# ~~جنگل های بسیار وکوههای محکم ، ومواضعی که به هیچ وقت لشکر
# ~~اسلام بران (2) طرف نر سیده بود .
# الغ خان معظم چون به (موضعو) مقام (د)جای سکونت اور سید ،
# ~~آن را نه (6) چند اندارا دار(23) کرد در محافنظت خودواتباع، که ازوقت
# ~~صبح تانمازشام بماند، چون شب درآهد ،آیت فراربرخواند ، وازان
# ~~موضع بحایها ی حصین نتل کرد، چون روز شد ، لشکر اسلا م دران
# ~~مسکن وموضع دررقتند، واورا تعاقب نمود (ند) و آ ن لعین بکو ههای
# ~~شامخ برر فته بود، وبمو ضعی نقل کرده، که جز به جهد (6) بسیار ms516
# ~~وحبایل ونرد با نها ، بدان مضایق در(ون) نتوان رفت، الغخان معظم حشم
# ~~اسلام را برجهاد تحریص نمؤد (7) باستظهاراوامروقوت اشارت او ، آن
# ~~موضع را بگرفتسا ، وجملها تباع ومتعلتان وفرزندان اورا، با مواشی
# ~~واسپ ، وبرده بسیاربدست آوردند ، چندان غنایم بد ست حشم اسلام
# ~~افتاد ، که وهمم محاسبا ن (8) از تقریر آن عاجز آید .
# سلخ شوال (9) سنه خمس (و)ار بعین وستمائه ، باغنا یم بسیار، بخدمت
# ~~درگاه عالی (10) پیوست ، (9) رایات عالی (10) [را] بعد ازعید اضحی
# ~~کتابی درنظم شده (14) است ، ونام آن کتاب ر ناصری نامه» (14) نهاده
# ~~شده است ، وبیست (و) چهارم ماه محرم سشه ست (و) ار بهین (وستما ته
# ~~بحضرت وصول بود ، پس درشعبان سنه ست واربعین) رایات اعلی، به
# ~~طرف بالا نهضت فرمود ،[ ومیان دوآب گنگی وجون عبره کرد]تا بسرحد
# ~~کنارآب بیاه ، وازانجا بعطرف حضرت مراجعت فرمود (14) الغ خان (13)
# ~~معظم] با دیگرملوک درموافقت خدمت او ، بالشکرهای بسیار بطرف رن
# ~~تنبهور (19) و نهب کو هبایهآ میوات وبلاد باهرد یوکه بز رگ تر (ین)
~~PageV02P058
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0061.png)

# ~~رایان هند و ستان بود نا مزد شد ، وتمامت آن ولا یت (1) واطرافی
# ~~آن مما لک [را] نهب کرد[ه]) وغنایم بسیا ربد ست آ ورد(4) ودر پای
# ~~حصاررن تنبهورروزیکشنبه [ یازدشها] ماه ذی الححه سنهست واربعین ،
# ~~ملک بها 5 الدین ایبک (خواجه) شهادت بافت ، والغخان معظم بطرف
# ~~دیگر ازحصا ر بحهاد مشغول بون . وبند تاثن اودر مبا رزت وغزو (3)
# ~~بودند ، ومرد بسیاراز کفاربد وزخفر ستادند ، وغنایم رافر گرد آ وردند
# ~~(4) ولشکراسلامرا ازغنایم پردست رشانید ، وبحضر ت اعلی باز آمد
# ~~روز دو شخبه سویم ماه صصفر سنه سبع و اربعین و ستمائه (به)
# ~~درگاه ا علی پیو ست .
# ودرین سال رای اعلیا علاه الله را باتصال خا نو ادة الغ خا نی (5)
# ~~میلمی افتاد ، که هر سال د رلشکر کشی وجدخد متی (4) د رگاه اعلی
# ~~ثاریسند ید ه [می] نمود، تا حدیستمه شیچ بادشهه را بتده اپکه بخانی و
# ~~ملکی رسید[ند]ازذات مبارک وتنصر [همایون] الغ خا نی شگر فتر وبا ms517
# ~~زمم ترونیکورای تر ، ودرلشکر کشی دلیرتر، ودرخصم شکنی مظفر
# ~~بر[ ازو]انه بوده است ، تابه تشریف اتصال حشرت اعلی سلطان الا عظم
# ~~ناصر الد نیا دالدین خلمد اللهملکه وسلطا نه مشرف بأشد ()و با ستظهار
~~آن
# ~~بیوندد ، درکوشش رونق مما لک وکشش خصمان اطراف بیفزاید
# الغ خان (8) معظم، برسبیل تعظیم اوامروامتشال فرمان برداری [و]
# ~~انقیاد نمود، وحدیث العبد ومافی یده ملک ثمولاه برخواند ، و (آن)
# ~~اتفاق روزلدوا شنبه بیستم [ماه]ربیع آلاخر، سنه سبع وار بعین وستمائه
# # به عقد مبارک پیوست و آیة مرج البحرین ینتقبان (4) %~% 4 %~% آثا را
~~نوار
# ~~شاهزادگان بحکم یخرج منهما اللؤلؤوالمر جان (9) ظاهر (10) گردانید
# لی آن (پاد) شا هز ادگان راد رحیات سلطان الا عظم ودو لت
# ~~الغ خان معظم ، بد ولت (وسنطنت) شمسی ، وارث اعمارجمله پادشاهان
# ~~داراد ، بمحمدو آله الا محاد
# چون چنینا تغاقی که نتیحهٔ‌ سعاد[1]ت اتصالات فلکی بود ظاهر شد
# ~~25] منزلت الغ خانی آزمنصب ملکی وامیرحاجبی، بحاه وعلو منصب خانی
~~PageV02P059
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0062.png)

# ~~رسید، روزسه شنبه سوم ماه رجب سنه سبع وار بعین وستمانآه ازحضرت
# ~~اعلدی نیابت ملکداری ولشکر کشی وبخنیاری باخطاب واسم الغ خانی
# ~~(1) در حق آن بی بدیل وعنصر هما یون صادر گشت والحق آن لقب
# ~~گوئی که نتیجه ا(لا) لتاب یقنزل من السماء (2) بود، که ازان روزگار
# ~~باز[کاریاد ولت ناصری بحدخدمتی وتهمتشی (3) الغ خانی طراوت زیادت
# ~~گرفته (4) چون خطاب اوالغ خان (2) شد، برادرش ملک کریم حلمیم صافی
# ~~سیرت گزیده سریرت سینی !الحق و الدین کشلی خان ایبک [سلطانی اطاب ثراه،
# ~~که امیر آخر بودامیر حاجب شد (6)وملکتاج الدین سنحر ترخان (7) دران
# ~~وقت نایب امیر حا جب شد (5) وامیر الحجاب علاء الدین ایازریحانی (8)
~~نایب
# ~~و کیلمد ر شد، (که فرزندو نو رد یدهآ من است ، وبهمه او صافی حمیده
# ~~آرا سته، و هیچ وصفی قو ی ترا زا خلا ص خد مت الغ خان نیست
# ~~اورا که زیا دت باد) (9).
# ~~وتفویض این مناصب روزجمعه ششم [ماه] رجب ، سنه سبع وار بعین
# ~~وستما ئه بود ms518 ، ونایب امیر آخر(10) اختیارا لدینایبک (11) موی دراز
# ~~امیر آ خرشد، پس نهمماه شعبان سنه سبع، روزدوشنبه ، بر عزیمت جهاد
# ~~)و کووای وریدبیر کهم کهنیم درم وروارنی دزهمه مواردالع خاب است ، که
~~PageV02P060
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0063.png)

# ~~ازحضر ت نهضتفرمود، وگذارهٔ‌(1) جون لشکر گاهشد ، بهغز اوجهاد
# ~~اطراف[و] مواسات مشغول گشتند، تااین دا عیرا از خراسان خبری
# ~~ازهمشیره آور دند ، وتنهائیاوبردل کار کرد (2) ، بخد مت الغ خار
# ~~(3) معظم به لشگر گاه رفته شد ، واین معنی باز نموده آمد چندان تر بیم
# ~~وعاطفت فرمود، کهدر حیز تحریر نیاید ، داعی مخلص خودرا که منهاج
# ~~سراج ا ست ، تشر یفات فرمود ، یک سراسپ کمیت [بازین معرق] (4)
# ~~و یکتاری] جامهآ زر [بفت] ویک باره دیه (انعام) بتدرسی هزار جیتل،
# ~~وتااین تاریخ آن انعام ، هرسا ل بدین مخلص میرسد حق تعالی سبب
# ~~هزیدجاه ومملکت او گردا ناد ، واورا بر اعد!عن هظفروهشصورد اراد .
# وحال [این]داعیودل نگرانی، بحضرت اعلی عرضهداشت، روز یکشنبه
# ~~دهم ()ماه ذی القعده سنه سبع وار بعین [وستا ئه  از بارگاه اعلی و
# ~~چهل زنحیر (6) برده وصد خروار بار جهت فرستا د ن خراسان ، به
# ~~نزد یک همشیرهٔ‌ این داعی فرمانشد ، ملک سبحانه تعالبی دولت [و] سلطنة
# ~~ناصری را تا انقراض عالآم باقی داراد .
# باچندیین انعا مات ، روزدو شنبه بیستونهم ماه ذی ااحجه سنه سبع
# ~~از حضرت ، بروان کردن انعامات ، بطرف خر اسان عز یمت ملتا ن
# ~~افتاد ، ودراثنای راه بهر قصبه وشهر وقلعه کهاز متعلقان وخدم الغ خان
# ~~معظم وصول بود ، خدم آن درگاه چندان انعام واکرامو تعظیم نمودند،
# ~~که چشم عقل در تحریر () آن بماند ، حق تعا ای آن هگشان را قبول
# ~~کنا د (8)
# روز چار شنبه ششم ماه ر بیحالاول سفه تما ن وار بهین وستمائهآ ،
# ~~به هلمتان وصول بود ، تالب آبجهلم رفتهشد ، وچون آن بردهو بار
# ~~بخراسان قرستاده آمد (9) مدت دوماه درپای حصار ملتان ، د رمیان
# ~~لشکر ملک بلمبن مقامافتاد ، که هوا بغایت گرم بود ، چون موسم
# ~~درحاشیه بحوالهیکش.د هم، رآورکی؟ دیم زمظ درمین چهنرجیرر؟) ms519 یرد
# ~~مط : در تحیر آن(1)مط : از همگنان قیول کاد(9 ) مط : شد PageV02P061
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0064.png)

# ~~برشکال در: مذ ، وباران رحمت ببارید [بیستو ششم ماه جمادی الاولی
# ~~ازملتان مراجعت نمود] *دوم جمانی الاخری (1) بخد مت باز آمده شد
# ~~(2) و درین عند قابنمی التضاة جلال الدین کاشانی (3) علیه الرحمه[که]
# ~~قا ضی ممالک غندو ستان بود ، (چون مدت ایام آن یگانهآ عصر انقراض
# ~~پذیر فت) وتربیت الغ خانی درباب این مخلص دعا گوی بسیا ر بود ،
# ~~بحسن عاطفت این داعی دونت خودرابه تجدید عهدقضاه ممالک مخصوص
# ~~گردانیده (4) وبررای اعلی اعلاه الله عر ض، داشت ، روز یکشنبه دهم
# ~~ماه جمادی الاولی سنه تسع وار بعین (وستمائه) کرت دوم قضاء ممالک
# ~~حوالهآ اینداعی شد ، حق تعالی سلطانا لسلاطین ناصرالد نیاوا لدین را
# ~~در تخت سلطنت والغ خان سعظم وخاقان اعظم را دربارعاه (مملکت و)
# ~~مکنت باقی وپا ینده دار؛د.
# ردزسه شنبه بیستو پشحم ماهشعبا ن سنه تسع وار بعین [و ستما ثه]
# ~~ایات ؛ علی برطرف ولایت عالوه وکا لنحر نهضت فرمود ، وا لغخان
# ~~معظ بااسلام، چی. بدن نواحی رسید ، جاهر اجاری (را) کهرانهآ
# ~~بس شگرف ابید] و باخین دحشم واتباع بسیار بود، وا ستعدا د تمام
# ~~15 شت ، از اسپ (ومرد] وسلاح، منهزم گردانید ، (واورا) وو لا یت
# ~~اورا مستا صل کرد، واین رانه اجاری که جاهر نام بود، مر دی بس
# ~~جلمد و کار دان بود، دریهد سلطان سعید شمس الدین طاب ثراه ،در
# ~~سال سنهاثنی (3) و ثلا ثین وستمائه، که لشکرهای اسلام، از بهیانه
# ~~(6) وسلطان کوت وتنهج ومهر ومهاون و کا لیور، نا مزد نهب ولایت
# ~~کا لنجرشد ، دسر آن لشکر نصرت الدین تایسی (7) معزی بود ، که بمردی
# ~~وشها مت و کغایت وجلادت و کاردانی ولشکر کشی، ازا بنای جنس که
# ~~ملموک آن عصر بود [هو1] ندممتاز بود ، مدت پنجاه روز بدا ن لشکر ار
# ~~کا لیور برفتند ، وغنا یم بسیار بد ست آ مد، چنا نچه خمس
# ~~س1) نیی، درین مدت نزدیک بیستد دو ms520 لک حاصل شده بود [و) دروقت
# ~~مراجعت از (8) زولایت) کالشجر ، سمر نشکر اسلام بران (9) رانه اجاری
~~PageV02P062
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0065.png)

# ~~ود، فی الحمله آن (1) را نه سر راه لشکر اسلام در[آن] مضایق [لورها] از
~~آب
# ~~فرانه بخرفت (2) اینداعی ازلفظ نصرت الدین تایسی شنید، که هر گز
# ~~د رهندوستان هیح خصم پشت من ندیده، آن بشند وک اجاری چنان بر من حمله
# ~~رمی] کرد که گوئی گر گیست، کهدررمهآ گمو سضندا. میافتد، اذ پیش اوهرا
# ~~عطف بایست کرد، تا ازطرفد یگرد رآمدم،و: در؛ بز شم زمتهزم گرد انیدم.
# این حکایت بحهت آن آورده شد(تا) خوانندگان (4) راروشن گردد،
# ~~که شهامت وجها نگیری الغ خان (4) معظم، تاپه آندازه بود ؟ که [بیاٹ
# ~~کشش] اینچنین خضمیرا مقهور (ومنهزم) گردأنید، وقلمعهٔ‌ نرول()
# ~~که حصنی نامدار است از (دست) تصرف او بیرون کرد ، ود ران سفر
# ~~ولشکر [ی]از شهامت [وجلا دت] وجهاد آن نمود ، که بروی روز گار
# ~~باد گار بماند (6) و روز دوشنبه بیستو سیوم ماه ربیع الا ول سنه
# ~~خمسین (7) وستمائه ، را یات اعلی (بحضرت :؛ز آمد ، مد ت شش ماه
# ~~بدارالملک جللال مقام افتاد ، تاروز دو شنبه واز دهم ماه شوا ل سنه
# ~~خمسین وستمائه رایات اعلی) بطرف (4) بار [و] جانب آب بیاه نهضت
# ~~فرمود ، ودرین وقت ملک بلبن مقطع بد اون بود ، و هلک قتلغ خان
# ~~مقطع بهیانه (9) هر دوملکرا استدعا بود ، از سرتاعلا ، دایشان
# ~~هردو باکل ملوک درین لشکر بدرگاه سرادنی جلال حا ضر بو دند ،
# ~~چون را یات همایون باطراف آب بیاه رسید ، عهاد الدین ربحان درسر
# ~~باملوک بساخت ، وهمهرا ازدو لت الغ خانی (ه1) حسد تمام ، ز حمت
# ~~دادن گرفت ونظر (19) حسادرا از(آن) رونق جلال آوتفادتظاهر (می)
# ~~شد ، قصد آن کردند ، تامگر به شکار ا شی (14) بار.و مضیق لوره
# ~~13) یادر گذر آبی ذات مبارک وعنصر همایون (14) اثغ خفانی (45) را
# ~~زحمتی دهند ، ویا المی رسانند ،یریدون آن یطفئوانورآلنهبا فوا ههم
# ~~ویأ بی الله الاان یتم نوره (16) کارد ولت الغ خانی (17) به عصمت
~~محافظت ms521 PageV02P063
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0066.png)

# ~~می نمود ، وخصمانرا برعرض شر یف و طبیعت لطیف او د ست ند اد
# ~~چون آنچه درضمیر آن جماعت بود، تیسیر نپذیرفت،
# ~~باهم اتفاق کردند، بردرسراپردهٔ‌ اعلی جمع شدند ، وبر رای اعلی
# ~~عرضه داشت کردند (1) که الغ خان (3) رافرمان با ید داد ، که بطرف
# ~~اقطاع خودرود، بدین جمله فرمانرسانیدند، ازمنزل سدره، روزسه
# ~~شنبه (3) سلخ ماه محرم سنه احدی وخمسین وستما نه، بطرق ها نسی
# ~~باحشم واتباع [وخدم واشیاع) نهضت فرمود ، و چون رایات اعلی
# ~~بحضرت باز آمد (خاراخارحسد الغ خانی (4) باطن پرظلمت ریحانی ()
# ~~رازحمت می داد، تا بررای اعلی عرضه داشت کرد، که صواب (6) آن
# ~~باشد، که الخ خان (7) (معنظم) را بطرف نا گورفرمان باشد تا برود،
# ~~وولایت هانسی بیکی ازشاهزادگان (جهان) طالعمره ، حواله می باید
# ~~فرمود (8) بحکم این (9) رای [رایات] اعلی بطر ف ها نسی حرکت
# ~~فرمود، والغ خان اتظم (60)را (به) طرف ناگوررفته شد ، وآن نهضت
# ~~درماه جمادی الاولی (11) سنه احدی وخمسین آوستمای4آ] بود، وچون
# ~~بطرف ها نسی وصول بود، عمادالدین ریحانو کیلدرشد ، وفرماند هی
# ~~[ایوان] سرادق جلال، در ضبط آورد، بحکم آن حسدوخبث قضاه
# ~~ممالک ازداعی دولت منها ج سراج درماه رجب سنه احدی و خمسین
# ~~(وستمائه) صرف شد ، وبه قاضی شمس الدین بهر ایجی مفوض کشت
# ~~و به هفد هم ماه شوال همین سال (12) بحضرت باز آمدند ، و ملک
# ~~سیف الدین کشلی خان ایبک که برادرااغ خان (14) معظم بود، بطرف
# ~~دوهپایه نامزد کرد، ونیابت امیر حاجبی حدالهآ عزالد ین بلمبن داماد
# ~~قتلغ خان گشت (14) وهر شغل داری که بتربیت الغ خانی (15) اختصاص
# ~~داشت، جمله راتبدیل وتحویل فرمود، و کا رقر ارملمک(16) آرمیده را
# ~~4 ترتیب (17) ناصواب عمادالد ین ر یحان مشوش گردانید (18) PageV02P064
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0067.png)

# و درین مد ت الغ خان (1) معظم (خاقا ن اعظم خلد ت سلطنته)
# ~~بطرف نا گوررفته بود(2) به (جانب) ولایت رن تنبهور (13) وبهندی ،
# ~~وچترور(4) لشکر اسلام را ببرد، ورای رن تنبهور باهردیو (3) که اعظم
# ~~را یا ن ا صیل و ms522 بزرگتر (ین) ملوک هند [3] ست ، لشگر کشید ، تا
# ~~الغ خان را [مگر] نگبتی تواند رسانید ، حق تعالی وتقدس خواسته
# ~~بود، نام نیک بند گاندولت الغ خانی برصحایف ایام بنصرت وفیروزی
# ~~وظفرمخلد ماند ، تمامت(آن) لشکررای باهردیو، را اگر چه بس انبوه
# ~~و باسلاح (6) وا سپ [خیار ، وراوتان (7) نا مدار] بود ند ، منهزم
# ~~گردانید ، ومردان نامد اربسیارازا یشان (8) بد وزخ فرستاد، وغنا یم
# ~~ود رعصمت آفر یدگار بخطهٔ‌ ناگورکه بوجود بندگا ن دولت الغ خانی
# ~~(حضرت) بز رگشده بود، باز آمد[و] چون [شه ور] سنه اثنی وخمسین نوشد،
# 1) الوخا ن (2) مط : رفت (3) مط : رنتبور (4) اصل: ومهترووالی وجتر، مط :
# ~~وهندی وچتروز، راورتی مانند متن. درحاشیه کویدوبهوندی هم تلفظ میشود
~~واشتباهدر
# ~~نسخه مط آنراهندی ساخة، اند، : که بهندی بهمین نام خیلی معروف اوییوتم
~~پین
# ~~صیح گر ده4 درامین اکیری کیر بوتد یزیر گنه های چا تسومتعلق سر کارر
~~تنبهورصو به
# ~~اجمیر است (ص23_ ج 2) (5) کذ اد رمط و اصل، ولی ر اورتی ازجمله ضبطهای
~~نسخ که باهر دیو،
# ~~ناهرد یو ناهیردیو باشد ناهرد یورا صحیح میداند ، و گوید که نام
~~راجیوتی ح وچند
# ~~صفحه پیش که این نا م آمنه نیزنا هرد یو ابر گزیده است.ویووورو الی
~~ایایوت
# ~~740/2) گوید : که نا م اصلی ا ین را جه و یه گهورادیوا بود ، و بنابرا
~~ن نمیتواد
# ~~ناهرد یوشود ، وامیر خسرونیز درخزاین الفتوح فام معبد باهردیورا آورده
~~است ، که وی
# ~~باهر د پور اتأیید میکند. (6)مط: باصلاح: (7) کلمات بین قلاب درمت
~~یواورجهواورلی
# ~~موجود است، ویراوتان جهع راوت راعینا آوررریویوور بن جو می به منی
~~PageV02P065
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0068.png)

# ~~حال جماعت مظلو مان (1) که بد ست تعدی و عزل، بوا سطه غیبت
# ~~الغ خا نی (4) درگوشه پی ما نده بودند، چنا نچه ما هی بی آ ب،
# ~~ومریض بیخواب ، شیان تا روز، وروزها تا شب از حضرت (مقد س)
# ~~آفرید گارمی خواستند، تاصبح دولت الغ خانی (2) سرازمطلع جلال
# ~~بر آرد (3) وظلمت [ظلم] ریحانی به نور(آفتاب) دولت الغ خانی ms523 (4) مبدل
# ~~(4) گردد، حق تعالی دعاء خستگان (واقتراح شکستگان) را بعز (ه)اجابت
# ~~مشرف گردانید، و رایات منصور ا لغ خانی (7) را [که] ازنا گور
# ~~رسمت (و) عزیمت جلال (6) حرکت داد، بسبب (7) آن بود ، که بند گان
# ~~ومای کورحاه ساطنت، همه تر کان پاکاصل (و) تازیکان (8) گز یده وصل
# ~~ودند ، وعمادالدین محبوب (9) وناقص (بود) وازقبایل هند (وستان)
# ~~بر سرمهتران گز ید ه نسبت (10) فرماند هیمی کرد ، وهمگنان راازان
# ~~حال تعب (11) می آمد، طاقت تحمل آن (مذ لت) نمی داشتند .
# حال این ضعیف بران (14) جمله بود، که ازدست جورآن جماعت
# ~~متعدیان (13) [ومفسدان ومتمر دان) که مخصوص به عماد الدین ریحان
# ~~بودند ، مدت شش ماه ویا زیادت آن بود، که ازوثاق بیرون آمدن ،
# ~~و به نمازجمعه رفتن محال نداشت، تا حالدیگران [که همه درصفحه
# ~~مقابل نبشته شده]) که هریک از بزرگان (14) وملکان جهانگیرو فرمان
# ~~دهان (و) خصم شکن بود ند ، د رتحت آ ن مذ لت چه گو نه بوده
# ~~با شد ؟ (15)
# فی الحمله ملوک هندوستان ازانحاکه بلا د (16) کره وما نگپور
# ~~وشهر اوده(وبالاتر است) تا بداون ، وازطرف تبرهنده وسنام [کهرام]
# ~~وسامانه ، و[ تمام) سوالک ازخد مت الغ خان (17)(معظم) التماس (18)
# ~~مر اجعت نمودند (بحضرت) ارسلان خان از تبرهنده لشکر بیرون آورد(ند)
# ~~وبت خان (19) ازسنام ومنصور پوربیرون آهد، و الغ خان (20) ازطرف
~~PageV02P066
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0069.png)

# ~~تاگور و سوا لک حشمها جمع کرد، و ملک جلا ل الد ین مسعود شا5
# ~~ابن السلطان (1) از طرف لوهوربد یشان پیوست، ورو با طرا ف حضرت
# ~~نهادند ، وعماد الدین ریحان بحضرت درگاه عرضه داشت، تابا رایت (4)
# ~~اعلمی ، عزیمت د فع (3) بند گان خود کند ، لشکر ازد هلی بطرف سنام
# ~~بردند ، والغ خان معظم درحوالی تبرهنده بود، باملوک (دیگر) ، این
# ~~داعی ازحضرت عزم (4) لشگرگاه ا علی کر د، که در شهر بی د رگاه
# ~~اعلی (5) ماندن ممکن نبود، روز شنبه بیست وششم ماه مبارک رمضان
# ~~عمت برکته] سنه اثنی (6) وخمسین [وستمائه] به لشکر گاه اعلی
# ~~رسید ، وشب قدر در بارگاه ms524 اعلی دعا أی گفت .
# دوم روزچهار شنبه بیست و هفتم (7) ماه مبارک ر مضان در اثناء
# ~~راه (8) هر دو لشکر بمهم نزد یک شدند ، ویزک بهم رسید (8) و تشویش
# ~~عظیم د ولشکر ظا هرشد (10)
# عید فطر به سنام نماز گز اردهشد، (روز) شنبه (هشتم) شوال رایات اعلی
# ~~بطرف هانسی مر اجعت فر مود ، وملک جللال (الدین) والغ خان معظم باملوک
# ~~دیگر بطرف کیتل (11) حر کت کردند، جماعت ملوک وامراء از جا نبین در
# ~~اصلاح (حال) طرفین سخن گفتند، سپهسا لار قره جمحا ق (14) که
# ~~از بند گان خاص الغ خان (13) بود، بر جولیت معروف ، ازطرف لشکر گاه
# ~~الغ خان (93) بر سید، امیر علم سپاه حسام الدین قتلغ شه (14) آن امیر
~~فرشته
# ~~صفت بسیارصد اقت (13) نیگوسیرت (که) ازدیگر امرا به کبر سن موصوف
# ~~رود نامزدشد ، (با) سپهسا لارقره جماق ، وملک اسلام قطب الدین حسن
# ~~بن] علی طا لب ثراه هر جدوجهد که امکان داشت، [ دراصلاح جا نبین] بجای
# ~~آورد [ند]والتماس جملهآ ملوک ازحضرت (اعلی) این(16) بود ، کههمه
# ~~سر برخط فرمان درگاه جهان پناه دارییم، الا آنچه از کید وحر کات
# ~~فاسده عماد الدین ریحان ایمن نیستیم، اگر (او) از پیش تخت سلطان
~~PageV02P067
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0070.png)

# ~~1) بطرفی نامزد گردد (2) ماجمله (ب4) بندگیدر گاه پیو ند یم ، وسر
# ~~خدمت برخط امتثال اوامر اعلی (47) نهیم
# چون رایات اعلی ازطرف هانسسی بطرف جیند (4) حر کت فر مود ، روز
# ~~شخبه بیست و دوم شوال سنه اتنی وخمسینوستمائه: عماد الدین ریحان
# ~~از و کیلد ری (4) معزول شد ، والحمدلله علی ذالک وسائر نعمائه، ایالت
# ~~بداون حواله اوشد، وعزالد ین بلمبن نایب امیر حاجب بطرف لشکر گاه
# ~~الغ خان رفت . روز (سه)شنبه سیوم ماهذی القعده ملک بت خان (5) ایبک
# ~~خطائی علیه الرحمه به لشکر گاه [اعلی] رسید، بحهت آتمام [ مصااح]
# ~~صلح ، واینحاحد بت عحب (6) ا ست کهاین داعی بر آن حال مطلع بود
# ~~و آن آنست: که عماد الدین ر یحان با جما عت اتراک (که) اندک مایه
# ~~مخالفت الغ ms525 خا ن معظم در مزاج ا یشا ن مر کب بود. تد بیر کردند،
# ~~که بت خا ن (5) ایبک خطا ئی را چو ن بد ر سرای ا علی آ ید، در
# ~~7) د هلیز سرا پرده بزیرتیغ آرند.تا چون آن خبر بلشگرگاه الغ خانی
# ~~رسد ایشا ن عز الدین بلبن را بزیر تیغ آرند واین صلح پیو سه نگر دد ،
# ~~تا) عما دب لدین ر یحان بسلامت بما ند. و الغ خان را بحضرت آمدن
# ~~میسر نگردد (8) چون اینمزا ج ملک قمطب اند ی حسن را معلوع شد،
# ~~الغ (خان) خاص حاجب شرفا لملک رشید الدین (حنفی) رالبه] نز دیک
# ~~ملک بت خان (5) ا یبک خطا ئی فر ستاد، که صواب آنست : که با امداد
# ~~بموضع خود ساکن باشد ، وبدر سرا پردهآ (9) اعلمی نرود(چون بنا) بدین
# ~~(10) اعلا م بت خان از در سرای رفتن تو قیف کرد (11) تد بیوا ملک]
# ~~عماد الدین ریحان بآن (13)تر کان مخالف راست نیامد ، واکابررا ازان
# ~~حال علمم حاصل شد [ضرورتاعمادا لدین را بحکم فرمان اعلی از لشکر گاه
# ~~بطرف بداون روان کردند، روز سه شنبه نغتم ماه ذی القعده سلطان
# ~~السلاطین وملوک درگاه اعلی، برای اصلاح جانبین داعی دولت منهاج
# ~~سراجرا فرمان داد ، تاجمله راعهد [وبیعت] داده آمد ، (ودیگر) روز
# ~~چها رشنبه الغخان معظم بادیگر ملوک بخدعت درکاه اعلی پیو ستند ،
# ~~و دست بوس حاصل کر دند ، وا لحمد لله عل ذالک.

PageV02P068

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0071.png)

# و رایات اعلی مرا جعت کرده، و الغ خان معظم درهوافقت رکاب
# ~~فما یون ، روز چهارشنبه نهم ذی ااححه بحضخرت دهلی باز آ هد(ند)
# ~~از فنون الطاف ربانی آن بود ، که دران مدت از آسمان باران رحمت
# ~~نیا مده بود، ببرکت قدم الغ خان در رحمت (ربانی) کشا ده شد (1)
# ~~ب) را نیکه سبب حیا ت نبات ونامیات (و) خلق وحیوانات بود بر زمین
# ~~مد . و جملهٔ‌ خلق (3) مقد م مبا رک او را بر جها نیا ن به فا ms526 ل (4)
# ~~ار فتند ، وبوصول موکب همایون اوهمگنان شاد (مان) ومستبشر شدند،
# ~~4) وحق تعا لیرا بدان موهبت جسیم شکر گفتند . چون [سال] سنه
# ~~لمث وخمسین(5) درآمد ، بواسطهٔ‌ حادثهیی که درحرم سلطنت ظاهرشد
# ~~هیچ یکرا بران سر اطلاع نه بود ، روزچها رشنبه هفتم ماه محرم سنه
# ~~لاث وخمسین قتلغ خان را ایالت اوده فرمود(ند) و بدان (6) طرف روان شد،
# ~~درین وقت اقطاع بهرایج بعماد الدین ریحان رجوع شده بود (7)
# وچون دولت الغ خان (8)معظم شعلهآ انوار، باظهاررانید، وباغ رضا
# ~~9) نضارت گرفت، و مفتاح فضل ربابی درهای بسته (10) گوشه ماند گان را
# ~~رکشاد(11) یکی ازان جمله داعی دولت [خواه] سلطانی د(دو لتخواه
# ~~ولادت) الغخان (13) منهاج سراج جوز جانی (13) بود، که بدست طعن
# ~~خصمان وتعدی ظلم خسیسان (14) درزا و یهآ عزل ومحن و دو شهآ شدت
# ~~شماتت مانده(بود) [به] تر بیت وعاطفت الغ خانی (15) که بهرای اعلی
# ~~علاهالله عرضه دا شت تا روز یکشنبه هفتم ماه ربیع الا ول سنه ثلاث
# ~~خمسین وستمائه، کرت سیوم قضاء ممالک و مسندحکومت بدین (16)
# ~~اعی مخلص دعاءینا شرثنا مفوض کشت، وعنایت ان الذی فرض علیک القر آن
# ~~رادک الی معاد (17) درحق این ضعیف ظا هر شد، ملک تعالی سلطنت
# ~~اصری ومکنت الغ خا نی را تاغایت دوران آسمانی در جها نبانی باقی
# 5) دارد بمحمد وآ له [اجمعین)
# چون قتلغ خان به اوده متوجه گشت، مد تی برآمد، حوادث ابام PageV02P069
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0072.png)

# ~~بکاه حل تد بیر فاسد خوداندا یش (4) کند، وماهرایت (3) عزت خاقانی
# ~~عبره کرد ، و با ندک سوار(ی) بطرف بهرایج رفت.
# ~~فرو شد و[به] سبب فوت او کارقتلغ خان فتور پذیرفت ، وحادته آن (11
# ~~برعز یمت هندوستان ازحضرت [دهلی) حرکت فرمود.
# چون به تلمیت (14) سر ادق اعلی نصب شد، لشکر سوالک را که اقطای
~~PageV02P070
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0073.png)

# ~~ثلاث وخمسین [وستمائه) چون بخطهآ هانسی رسید ، بر سبیل تعجیل
# ~~حه تمامترفرمانداد ، تا جمله لشکرهاء سوالک برها نسی وسر ستی
# ~~جنیدوبرواله(1) واطراف آن بلاد ، درمدت چهار (د5) (4) روز جمع
# ~~دند، باستعد ادو ms527 آلت وعدت واهبت (3) تمام: گوئی کوه آ هن در وقت
# ~~کون ودریا عپر جوش به هنگام حرکت بود (ند) سیوم ذی الححه بحضرت
# ~~هلمی وصولش بود (4) وهژده روز درحضرت بحهة زیا دت استعداد
# ~~جمع فرهودن [با) لشکر میوات کوهپا یه مقام فر مو ده ، نوز دهم
# ~~5 ذیا لحجه بالشکر وسلاح آراسته ، وصفهای مبارزت پیراسته (5)
# ~~توجه لشکر (گاه) اعلی شد، درماهمحرم باطرافی اوده رسیدند، قشلغ خان
# ~~امرائیکه متابع او بو دند ، اگرچه همه بند گان درگاه اعلی بودند
# ~~ما چچو ن به سبب [حوادث] وموانع ضروریایام ، غباری بر چهرهآ دولت
# ~~بشان نشسته بود ، از اوده بر [ لب] آب سرو (6) عبره کردند ، واز
# ~~ش را یات اعلی عطف نمو دند ، بهحکم فرمان اعلی، در ماه محرم
# ~~شه اربع وخمسین [وستمائه] الغخان (7)معظم بالشکر [ها 5] بسیار
# ~~شان را تهاقب نمود ، چون تضرقه برایشان راه یافت ، و جنگل های
# ~~ندو ستان گشن (4) ومضا یق لورها (4) والتفا ف اشحار بسیار (10)
# ~~ف خان معظیم ایشان رادرنیافیت ، وتانز دیک بتهی کور (11) وسر حدهای
~~PageV02P071
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0074.png)

#
# ~~نرهت بکشید ، و جمله آن میا سات ورا نگان [را] نهب فرمود،
# ~~و باغنا یم بسیا ر، بخد مت درگاه اعلی باز آمد، سا لماوغا نما. وچون
# ~~ازاو ده الغخان معظم بالشکر (ها) از آب سروعبره کرد، رایات اعلی
# ~~بحانب حضرت مراجعت فرمود، چون ازتعا قب آن امرا روی بدر گاه
# ~~اعلی آورد(1) خد مت سراپرد5 سلطنت را بحد کسمندی (2) در یافت
# ~~(روز سه) شنبه شا نز دهم [مامار بیع الاخر (3) سنه ار بعین وخمسین
~~وستمائه
# ~~[برلب آب گنگ عبره کردند ، روز سه شنبه بیست و چها رم (4) ماه
# ~~ربیعا لاخر سنهاربع] بدار الملک جلا ل رسیدند (3)
# چون قتلغ خا ن [سل 9الله] درهند و ستا ن محا ل مقام نیا فت و
# ~~در مبان موا س (6) بطر ف سنتو ر آ مد و د ر آن جبا ل تحصن
# ~~(7) ساخت، و همگنا ن او را خد مت می کر د ms528 ند، که ملکی بس
# ~~بزرگ بود، واز (4) اکابر بند گان حضرت و ملو ک ترک بود، و بر
# ~~همگنان حقوق ثابت داشت، هر کحاکه میرسید بحهت حقوق ماتقدم
# ~~اوونظر بعواقب اموراو [را] عزیز داشت می نمو دند، چون بجبال سنتور
# ~~تحصن داشت (9) رانه ریبال هندو (10) که درمیان هندوان مهتری داشت
# ~~وعا دت آن حماعت هحافنظات ملتحیان بو دی، اوراخد مت کر د [ند)
# ~~چون (آن) خبر بسمع اعلی رسید رایات اعلی دراوایل ربیع الا ول سنه
# ~~خمس وخمسیروستمائه ، برعزیمت سنتور نهضت فرمود ، الغ خان (11)
# ~~معظم با حشمها * خاص وملوک حضرت، دران جبال جد وجهد وافر
# ~~نمود، وغزو هابسنت واجب داشت، ودرمضایق جبال وشعاب راسیات
# ~~در(13) شخهاه کوه(آن) د ستبرد نمو د ، که چشم عقل [دران]حیر ان
~~PageV02P072
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0075.png)

# ~~ماند ، تابحصار(وخطهٔ‌) سلمووبرفت ، که متصرف این(1) رای بزرکست،
# ~~وجملهرا نگان اطراف او را بزر گ داشت [و] خد مت کنند (2)
# (و) او از پیش لشکرالغ خانی فرار کرد ، وبا زار گاه شهر سلمور
# ~~تمام بد ست لشکر اسلام نهب شد، وبند گان الغ خان بران موضع که هر گز
# ~~لشکر اسللامدر هیچ عهدی بدان موضع نه رسیده بودند استیلا یافتند
# ~~(3) و به فیض (و) فضل آفر یدگار جل وعلی (و) تایید نصرت ربانی باغنایم
# ~~بسیار بحضرت (اعلی و)دارا ثملک جلال درظل [رایات] همایون سلطنت
# ~~بیستو پنحم ماه ربیعا لاخر سنه خمس وخمسین و ستمائه وصول یاقت
# ) [و) چو ن را یات ا علی بحضر ت با ز آ مد ، ملک قتلغ خان
# ~~از کوه سنتور (3) بیرون آمد، وملک [بلبن ازولایت سند بحوالی آب بیاه
# ~~آمده بود ، هر دو ملک بز رگ قتلغ خان و] کشلوخان بلبن بهم پیوستند،
# ~~وروی بطر ف سامانه و کهرام نهادند ، وبولایت تعلق کردن گرفت .
# ~~وچون خبر (آن) جمعیت وجرأت بسمع اعلی رسید ملک الغخان معظم خلدت
# ~~ملمکه (6) وملک کشلی خان [امیر صاحب] را با ملوک حضرت وحشمها نامزد
# ~~رف آن فتنه فرمود ند، روز پنحشبه پانزد هم ms529 ماه جمادی الاولی سنه خمس
# ~~وخمسین وستما ئه ، الغ خان معظم ازد هلی حرکت فرمود، وبر سبیل
# ~~تعحیل ، تا در حدود کیتهل براند [وملک بلمبن] و ملک قتلغ خان دران
# ~~اطراف بودند چون بهم نزد یک شدند ، همه بر ادران وهمه (7) یاران
# ~~یکد یگر دوحشم ازیکدولت ، دوفوج از یک حضرت ، دولشکر از یک
# ~~خانه، دوجوف ازیک بطانه (8) هر گز حال ازین بوالعجب ترنتوا ندبود،
# ~~همه با هم ازیک کیسه وهم نمک بر یک کا سه ، شیطان ملعون، درمیان
# ~~ایشا ن چنین تفرقه ظاهر کرد، جماعت دیو مردم ، برای غرض نفسانی
# ~~وترهات (8) شیطانی [مخالفت ] در میان می اندا ختند ، وعلمم فتنه
# ~~می افرا ختند، واز برای رونق کار خودمیان [آن ] برادران [یگا نه]
# ~~کار[ی] دیگرمی ساختند .

PageV02P073

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0076.png)

# الغ خان (1) معظم بحکم تد بیرصائب (2) [خود] حشم خاص را بالحشم)
# ~~ملمک شیرخان ، که برادر و پسر عم او بود، از حشم قلب سلطا نی جدا
# ~~می کرد (3) وملک کشلی خان امیرحاجب را که برادر صلبی او بو د،
# ~~باملوک درگاه حشم قلب وپیلان جدا می کرد (3) چنانچه دو صف لشکر،
# ~~ودوسماطین شگرف می نمود ، وهر دو لشکر درحوالی سامانه و کیتهل
# ~~به نز د یک هم [دیگر] رسیده وهمگنان منتظرمصحا ف شده (4) که
# ~~بوا لفضولان (5) دستاربند، ازحضرتد هلی بخدمت ملک بلبن،و(ملک)
# ~~قتلمغ خان مکتوبات درقلم آور دند، واستدعا نمودند، که درواز ها
# ~~ی شهر] بدست ماست، شما را بطرف شهر باید آمد ، که شهر از حشم
# ~~خالی است (6) وشما بندگان درخاه اعلی، و بیگا نگی در میان نی،
# ~~چون بحانب شهر(7) آمده شود ، وبخد مت تخت سلطان (8) اعلی
# ~~(پیو سته آید، الغ خان) با آن لشکر (9) بیرون بماند ، وکارها بمراد
# ~~[ما) گردد ، [و] آنچه عرض (داشت) [ا ست] جمله تیسر پذ یرد،
# ~~و بحصول پیوندد، وجماعتی ازمخلصان حضرت سلطانی وهو اخو اهان
# ~~(10)(خدمت) الغ خانی (11) را این اندیشه مخالفت چون معلوم شد،
# ~~ار سبیل تعحیل بخدمت الغ خان عرضهداشت درقلم آوردند، واز ms530 حضرت
# ~~الغ خانی عرضه داشت، بحضرت تخت رسید، تا مخا لفان را از شهر
# ~~اخراج کند ، وتمامت آن قصه (13) درمیان [ذکر]دولت سلطانی ناصری
# ~~اعلاه اللهثانه) بتقریر پیوسته است .
# و کیفیت آنکه، آن نامها چه کسان درقلمآ وردند، حق تعالی، از
# ~~ایشان در گذرا ندو از نفاق شان تو به د هد(13) ودراثنای این حالت که
~~هردو
# ~~لشکر بهم رسید ند(14) شخصی فلان نام که اورا پسرفلان گفتندی ، ازطرف
# ~~ملک بلبن کشلوخان به جاسوسی بیامد، وخودرا چنان نمود، که بخدمت
# ~~[الغ خانی) آمده است ، و ازطرف ملوک وامرا ئی که درلضد] خدمت
# ~~ملک بلبن بودند ، تقریر کرد (15) که همگنان خدمت الغخان راخواها نند،
# ~~و ا گر خط امان ودست راستی و عهدی بود، و مرا که بخدمت PageV02P074
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0077.png)

# ~~آمدهام ، نا نی واقطاعی معین شود ، جمله ملوک واهرا ه [ملک] بلمبنرا
# # بخد مت آر م ، د ر سلک د یگر بند گا ن متسلک (1) %~% 4 %~% نم
# ازحضرت الغ خانی (11) چون مزاج آن شخص درسرمعلوم شده بود،
# ~~فرمان داد : تاجمله لشکر (ها) را بر وی عرض کرد ند (2) چنا نچه
# ~~تمامت لشکر (3) را با آلت وعد ت واستعداد و پیلان ، با بر گستوان ،
# ~~درنظر آورد ، پس مکتوبی بوجه سردرقلمم فرمان آمد ، به نزد یک امرا
# ~~وملموک ملک بلمبن ، که مکتوبات شما درنظر آمد (و) آنچه مقصود بود
# ~~بهوقوف پیوست، شک نیست ، [که]اگر چه مطاوعت بخدمت پیوسته شود،
# ~~جملمه را اقطاع ونان فر اخورهریک بلکه زیادت ازان فرموده آید، واگرچه
# ~~برخلاف آن باشد، هم دریندوروز جها نیان رامعلوم ومبر هن گر دد که
# ~~کار[های] هریک بزخم تیغ آ بدا روسنان آتش بار بکحارسد (4) و سر گردان
# ~~به بند کمند مقدرت () بسته ، بپای علم ورایات اعلی چگونه آر ند ؟
# چون [آن) مکتو بات (6) برین وجه، شهد با سم ، و نیش با نوش
# ~~ولطف وعنف مختلمطد رقلمم آمد، و آن شخص باز گشت وبخدمت سلک بلمبن
# ~~عصمه الله ، باز گفتومکتو بات باز نمود (7)عاقلانرا مزاج ms531 معلوم باشد
# ~~(8) که حا ل مخا لفت میان امرا عو ملوک بکحا رسد (8) در ین میان
# ~~مگتو بات شهر برسید وملک بلبن باملک قتلغخانروی بحضرت نهاد ند،
# ~~وبی مرادمراجعت نمودند، بعدازدوروز عزیمت ایشان الغ خان (10) معظمرا
# ~~روشن گشت(11) منقسم خاطرشد(12) تاحال (به) حضرت وتخت سلطنت چگونه
# ~~باشد؟ تاآز شهر بعداز ظهور آن (13)حال عحب، مکتوبی (14) بخدمت
# ~~الغ خان (10) رسید که سالم وغانم درعصمت آفریدگار ، وحفظ وحیاطت
# ~~(1) ربانی روزدو شنبهد هم ماه جمادی الاخری (16) سنه خمس وخمسین
~~PageV02P075
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0078.png)

# ~~وستمایه ، بحضرت رسید، مدت هفت ماه مو کب اعلی، در شهر بود، و
# ~~(1) در اوایل ذی الححه سنه (خمس) وخمسین لشکر کفار مغل بطرف
# ~~زمین سند !ر سید ، و سر آن ملا عین سا ر ی نو ئین (2) بود ، و ملک
# ~~بلمسن چون شحنهآ آن جما عت اورده بود بخرورت نز دیک ایشان رفت،
# ~~ولشکرها حصار ملتا ن فرودگر فتند (3
# چون آن خبر بحضرت اعلی رسید، خاقان معظم الغ خان اعظم [بر]رای
# ~~اعلی عرضه (4) داشت کرد، که صواب آن باشد، که رایات همایون
# ~~[سلطنت) حفت با لنصر والظفر، ازحضرت اعلی حرکت کند، سال سنه ست
# ~~وخمسین وستمائه نو شده بود، و رایات اعلی، دوم روز [ماه) محرم
# ~~سنه ست ، بطالع سعد بیرون رفت ، ودر ظاهر دهلی سرا پر دهآ جلال
# ~~نصب شدودر حال به استصواب الغ خان معظم (5) با طراف ممالک (و)
# ~~بجا نب ] اکابر ملوک وخانان ولایات وسر حد ها فر مان
# ~~اصدار یافت، تاحمله با ستعداد تمام روی بخدمت در کاه (جهان پناه) نهند
# ~~وروزعاشورا درسرا پردهٔ‌ سلطنت کههموا ره بنصرت وفیروزی نصب باد
# ~~واطناب (6) دولتش به مسامیر ثبات منوط! این داعی را بحکم فرمان
# ~~عقد تد کیر ی (بود) مقصور بر تحریص جهاد و نواب غزوات، وجد
# ~~اولو الامر (ی) زاد ه الله (تعالی) نفاذ آ
# اول) الغ خان (7) معظم بالشکر آراسته وحشم بسیار بموافقت
# ~~در گاه () هما یو ن سلطنت بیرو ن آ مد، وجمله ملو ک ms532 موا فقت
# ~~نمو دند ، وحشمها جمع شد [ند) چون خبر این (9) جمعیت به لشکر
# ~~یازیا دت ، در (ظاهر) شهر [ها) جمع بودند ، وبهر طرف ازاطراف
~~PageV02P076
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0079.png)

# ~~غزو مواسات) سوارمی تا خت (1) تا چون خبر مرا جعت ملا عین
# ~~ب4) رسید ، (ودل ا ز فتنهآ آ ن جما عت فا ر غ گشت) جما عت (2)
# ~~منهیان بسمع اشرف الغ خانی (3) رسا نیدند ، که مگرارسلان خان سنحر
# ~~ازاوده ، وقلج (4) خان مسعودخانی ( بسبب) آ نچه درآمدن به لشگر گاه
# ~~اعلی) توقیفی کرده بو دند (3) هراس خورده اند ، واند یشهآ تمردی
# ~~در مزاج ایشان می گر دد ، والغخان (9) (معظم) بخد مت در گاه(7)
# ~~اعلی ، عرضه داشت که پیش ازانچه آن جماعت پر وبا لی گیرندو در
# ~~هوای تمرد ، بوا سطهآ خوف خود پرواز [ی] کنند صو اب آن باشد
# ~~که فر صت داده نشوود آن نایره را بزودی اطفافرموده آید.
# بحکم رای صواب (8)الغ خانبی اگرچه هنگام گرما بود، ولشکر اسلام
# ~~بو اسطهآ آمدن مالاعین ومحاقظت سر حدهازحمت دیده بود [ند] فاماچون
# ~~مصلحت درحر کت بود ، رایات اعلی بطرف هندوستان روز شنبه ششم ماه
# ~~حهان ی الا خری سنه ست وخمسینوستما ئه ، نهضتقر مود ، وکوچ
# ~~بر کوچ تاحدکره ومانکپور برفت ، السغ خان معظم در مالش قسدهٔ‌
# ~~هندوان، وتعریک را نگا ن چندان جهد نمود (9) که در وهم نیا ید ،
# ~~چون دران دیار (10) رسید، ار سلان خا ن وقلج خا ن تفر قه
# ~~شدند ، بضر و رت خیل واتباع (11) را(در) میان مواسات فرستادند ،
# ~~ومعتمدان بخد مت الغ خان معفظم ارسال کردند تادر پیش تخت(اعلی)
# ~~عرضهدا شت ضرورت تفرقهآ ا یشان باز نما ید ، والتماس کند ، تارایت
# ~~(13) اعلی بحضرت مراجعت فرماید، بران قرار : که چون بحضرت جالال
# ~~را یات سلطنت را وصول باشد ، ار سلان خان ، وقلمج خان ، هر دو
# ~~بخد مت درگاه جهان پناه پیوندند (13)
# (و) الغ خان معظم ، چون آن (14) عرضه داشت بگرد ، را یات اعلی
~~PageV02P077
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0080.png)

# ~~بحضرت باز گشت ، دوشنمه دومماه ms533 رمضان سنهست ، بدارا لملک جلال
# ~~وصول بود ، بیست وهفتم شوال سنهست وخمسینوستمائه ، ارسلان خان
# ~~وقلج خان بخد مت د رگاه پیوستند ، با (1) چندا ن مخا لفت وتفرقهٔ‌
# ~~ولا یات ، که ازا یشان دروجود آمده ، الغ خان معظم تربیت ونوا خت
# ~~واهتمام ، وحسن عهد وتیمار داشت ، درباب ایشان چندان مبذولداشت
# ~~از غایت کرم و نهایت حلم وتر بیت ملگانه ، وعنایت خسروانه که بنان
# ~~وبیان از تحریر وتقریرآن عاجزآید ، حق تعالی اورا در عصمت خود
# ~~باقیدا راد بمحمد وآ له (2)
# [وبعد] از مدت دوماه ملک (3) لکهنوتی به قلمج خان (4) وبلاد کره به
# ~~ارسلان خان بحسن تربیت الغ خان معظم حوا له شد ، چون سال سنه سبع
# ~~وخمسین وستما ثه نو شد ، رایات اعلمی سیز دهم ماه محرهم سنه سبع،
# ~~ازحضرت نهضت قرمود ، وسرا پردهآ جلال در ظاهر د هلی نصب شد ،
# ~~الغ خان اعفظم خلدت دولتهد رحق شیرخان که پسر عم او بود، ترییت
# ~~واجب داشت ، وپیش مسند اعلی عر ضه داشت کرد ، تا تما مت ولا یت
# ~~بهیانه (5) وکول و جلیسر (6) و محرو سهآ کا لیور حوا لهآ او شد [و]
# ~~آن تفویض یکشنبه و بیست ویکم ماه صفرسنه سبع وخمسین وستمائه
# ~~بود ، چون آن سال (7) بواسطهٔ‌ آنچه (4) دل نگرانی بحمد الله (که)
# ~~نبود ، را یات اعلی را زیادت نهضت نشد.
# ~~روز چهار شنبه چهارم ماه جما دیا لاخری سنه سبع وخمسین وستمائه
# ~~از بلاد لکهنوتی خزانه ومال وظرایف بسیار، بادوز نجیر پیل بد رگاه
# ~~جللال رسید ، الغ خان (9) معظم دران باب [بحکم] حسن اهتمام (و)تر بیت
# ~~فرمود ، و مقطع لکهنو تی عز یز الدین بلبن یوز بگی (10) را که
~~فرستندهٔ‌
# ~~آن مال وپیل بود ، ازحضرت اعلی مثال اقطاع دادند ، و آن بلاد بروی
# ~~مقرر داشت (11) وبحهت اوتشر یفات ارسال کرد.
# چچون سال سنه ثمان وخمسی وستما ئه نو شد ، وما ه صفر درآمد،
# ~~الغ خان معظم را عز یمت نهب کوهپایهآ اطراف حضرت مصمم گشت ،
~~PageV02P078
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0081.png)

# ~~که درین کوه ms534 پایه جماعت فسده بو دند ، که مدام قطع طریق ونهب
# ~~اموال مسلمانان ، وتفرقهآ رعایا [ذمی) وتاراج دیهاء حوالی هریانه
# ~~وسوالک وبهیانه ازلوا زم فساد ایشان بود ، وپیش ازین تا ریخ بسه سال
# ~~گلمها ی شتر ازجملهآ خدم (و) مخصو صان درگاه الغ خا نی عز نصرئم
# ~~ازحوالی ولایت هانسی برده بودند ، وسر[آن] مفسدان، شخصی ملکا(1)
# ~~نام هندوئی متمر دی (بود) گبری چون دیو ستیهنده (4) و عفر یت مار
# ~~زده (4) گله ای شتر (ونفرها) برده بودند ، ودرینمیان جمله کوهپایه
# ~~نا حوا لی رن تنبهور (4) د ر میا ن هند و ان تفر قه کر د ند (5)
# ~~(و) د ر چنا ن و قتی که آن تفر قها کر د ند ، و آن نفر هاه
# ~~شتر [ان ] بردند هنگام لشکر(ی) بود، وا هل لشکر ومبارزان حشم الغ خان
# ~~(6)معظم ، به نقل اثقال لشکری محتاج ( بو دند) چون آن مفسد این
# ~~حرکت بکرد(4) بر دل مبارک الغخان معظم ، وسائر ملوک وامراومبارزان
# ~~حشم (اسلام) نصرهم الله حمل تمام آمد ، فاما تدا رک آن فساد ،
# ~~بواسطهٔ‌ دل نگرانی ودفع لشکر مغل که بسرحد بلاد اسلام ، چنا نچه
# ~~ولایت سند ولوهور، وطرف آب بیاه (می) تاختند، ممکن نبود ، تاد رزین]
# ~~وقت رسل خراسان ازطرف عراق ازهلا ؤ (8) مغل که پسر تولی (9)
# ~~(بن) چنگیز خان بود ، نز دیک حضرت رسیدند (10) فرمان شد ، تا
# ~~آن جماعت رسل را در منزل باروته (11) وحوالی آن تو قف فر مو دند
# ~~والغ خا ن معظم باملوک دیگمر وحشمها ی حضر ت، لشکر ها و ملوکی
# ~~ناگا ه عزیمت کوهپا یه کرد .
# ~~(1) دریکی از نسخ مط : ملک (2) از مصدرستیهیدن بمعنی نا فرمان وستیز
~~ندهوسرکش
# ~~وفریاد زننده ا ست ( برهان) (3) کذافی الاصل ، مط : وعفر یت مارد ، آن
~~گلهای
# ~~(4) مط : ر نتپور ، (5) مط : کرده (6) اصل: الو خان (7) مط : آن
~~متمردان حرکت
# ~~بکرد فد (8) مط: عراق نز دیک هلا کو مغل. (9) اصل ، توشی ، را ورتی:
~~هلاو بن تولی
# ~~(10) مط : رسیده بودند، (11) مط : منازل ماروتهراورتی: منازل ms535 باروته وی
~~گوید: که
# ~~در هشت نسخه با نضمام سه نسخهآ قدیم باروته آمده ، ودر برخی هم بارونه
~~ودر یکی بارویه
# ~~آوردهاند، ودرحاشیهآ مط: نارویه، باروته، بارو نه لست،: در پرکنه
~~پرواله جائی بنام مراته،
# ~~وموقع دیکری باسم ماروت براه مستقبم اچه ودهلی واقع است ، که نمیتوان
~~مقصد مؤلف
# ~~در ینجا باشد ، بنا بران بروته یا باروته باید همین سرای باروته باشد ،
~~بدو کر وهی جنوب
# ~~شرقی جگد یس پور براء دهلی وسنی یت ، که بیست مبل طرف جنوب غربی یا
~~یتخت واقعست PageV02P079
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0082.png)

# روز دو شنبه چهارم ماه صفر سنه تما ن، را یات منصور، خودرا
# ~~به) طر ف کو هپایه کشید، با ول کشش قریب پنحاه کروه منزل کرد،
# ~~دناگاه برمتمردان کوهپایه بزد، هرچه بر شخهاو کوهها ومضایق درهای
# ~~عمیق ونورهای شگرف(1) بو(دند) جمله را بدست آور(دند) بزیر شمشیر
# ~~(2) اهل اسلام گذرانید(ند) ومدت بیست روز دراطراف کوهپایه بهرطرف
# ~~حر کت می نمود، ومواضع سکو نت و دیها ی آن کو هیان بر (3) سر
# ~~کوهاء بلند بود، وعما رتهای ایشان همه بر شخهای سنگ، چنانچه گوئی
# ~~از رفعت باستا رگان همسر ،وبا] سمان همعنانند ، بفرمان الغ خان (4)
~~معظم
# ~~نما مت (5) آن موضع را که درحصانت از سد سکند رحکا یتا ستحکام
# ~~(6) گفتی ، گر فته ونهب [کرده] شد وخلق آن مو ضع که هنود (7)
# ~~سرا ق و قطاع طر یق (8) بو دند، جمله بز یر تیغ آمد ند، وبه حکم
# ~~فرمان الغ خان دام نافذ آ، در میان لشکر وغزات آن بو د: که هر که
# ~~سری بیا رد ، یک تنگه نقر ه، وهر که مردزند ه بیارد ، دوتنگه [نقر 5]
# ~~ازخزانه دار خا ص بستاند.
# انصا رحق بحکم آن فرمان بهمه بلندی ومضایق لورهاه (9) عمیق
# ~~دررفتند ، وسر وبر ده بدست آور دند، خصو صآ جما عت افضانان که
# ~~هریک از ایشان حوئی زند ه فیلی است [با] دو غژغا (و) بر کتف
# ~~بهاده (10) ویا برجیاست بر باره برای هیبتب ms536 فرازاو بیرق کشاده مبلغ
# ~~ایشان که درخد مت رکاب (الغ خانی) مر تب بود، بقد ر سه هز ارسوار
# ~~وپیا ده مر دانه ودلیر وجانباز، که عر یک از ایشان صدهندورا در کوه
# ~~وجنگل بچنگل (11) بگرفتی، ود یورادرشب تاریک(بتگ) عاجز آوردی
# ~~کمی الحمله جماعت ملوک وامراواتراک وتا جیکا ن (13) جلادتی نمودند،
# ~~که بر صحایف ایام، ذ کر آن مخلد ماند ،ودرین مدت که رایت اسلام
# ~~شر دارهند افراشته شده است ، به هیچ وقت لشکراسلام بدا ن موضع
# ~~ترسید هبود ، ونهب نکرده، حق تعالی الغ خان معظم را بدولت سلطان
~~PageV02P080
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0083.png)

# ~~سلاطین ناصر الد نیاواثدین ، مسلم ومیسر گردانید، آن هندوی متمرد، که
# ~~آن نفر ها وشتران (1) برد ه بود، باپسر[ان ] وا تبا ع بدست افتاد (2)
# ~~و تقد یر آسما نی ایشان را در قید واسیر (ی) بند گان الغخان در آورد
# ~~وحملمه متمردان (4)مفسد ، بقد ر دویست وپتحاه مرد ازمها رف آن طایفه
# ~~درز نحیر اسیر افتادندوصد وچهل ودوسراسپ به آخر (اعلی) رسید، وشست
# ~~بدره تنگه ، که عدد آن سی هز ارتنگه بود، ازرانگان موضع جبال ورا با ت
# ~~بستد (4) وبخز انهآ اعلی رسانید، درمدت بیست روز چند [ین] کار بزر گ
# ~~بقوت [و] شهامت وفر ماند هی الغ خان دام عالیا بر امد، وچهارم ربیع
# ~~الاول سنه ثمان وخمسینوستائه ، الغ خان معظم (خلدت دولة4) بدولت]
# ~~به حضرت بازآمد، چتر همایون اسلطنت) وشاه جهان، چون آفتاب خسرو ان
# ~~در سا یهآ آن (3) وجمله ملوک (حضرت) [وامرا] وصدوروا کابر ومعارف
# ~~[3] اهل شهر بصحراء حو ض رانی [حاضر] آمد [ند (واز با غ حوض
# ~~رانی صفها کشیدند ، وبر وجه استقبا ل و اعزاز رایات الغ خانی (6)
# ~~همه بقدم اخلاص بشتافتند، وسلطان السالاطین خلد الله سلطانه (7) بر
# ~~حوض رانی (بر) مسند اعلمر [و] تخت سلطنت بارداد ، الغ خان معظم
# ~~باملوک لشکر، وامرا همه تشر یف الغ خانی (4) پو شیده زمین بو س
# ~~بار گاه اعلمی در با فتشد
# چنانچه گوئی ازالوان اطلسوا کسون ms537 (9) والبروز (10) وشستری
# ~~(11) و علمها ی ز ر کشید ه وبا ولی (14) و چرخ (14) و بغلتا ق
~~PageV02P081
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0084.png)

# ~~(1) آن (3) صحراچون هز ارگلمستان شگفته شده بود، وآن جمله اکابر و
# ~~ملوکوامر اوافراد پهلوانان ومبارزان لشکر پیش ازان بیک روز درمنزل
# ~~خود ازخزانهٔ‌عالیه الغ خانی لازال مملوامن الاموال والبغنایم این
~~تشریفات
# ~~پوشیده بودند که همگنان مظفرومنصور، وسالم وغانم بدرگاه شتافتند
# ~~وخورد(3) وبزرگد ستبوس سلطانی(باهز اران نواخت وتر بیت وهمواعید)
# ~~دریافتند ، وخدای تعالی وتقدس رابران نصرت شکر ها گفتند، وبعد
# ~~ازدوروز مو کب همایون برعزیمت غزو(4) از شهر، بصحرای حوضرانی
# ~~بیرون خر امید وفرمان شد تاپیالان کوه هیکل گردون کفل دیودیدار
# ~~باد رفتارکه گویی مو کل (ه) اجل، و (خیلتاشان) ملک الموت بودند
# ~~بحهت سیا ست کفار حاضر کردند، وتر کان خونخوارمریخ کردارشمشیر
# ~~های آ بدارآ تش شرار، از نیام اقتداربر کشید ند، پس فرمان اعلی
# ~~صادرشد ، تادست بسیاست بر دند ، وبعضیرا از مفسدان د ر (زیر) پای
# ~~پیلان (6)انداختند ، وسرهای هند وان رادرگلو گاه خراس (7) اجل
# ~~دانه سنگ (8) دست وپا ی آن کوه پیکر [ان) ساختند ، و (به) تیغ
# ~~ترکان خو نریز ، وجلادان جان ربای (9) هردوز ازان] هندوان چهار
# ~~میشدند ، وبکارد کناسان (10) که دیواز زخم ایشان هراسان بود، صدواند
# ~~مفسد را از سرتا پای پوست کشید ند، واز دست سلا خان در کا سهآ
# ~~سر خود، شر بت مر ک چشید ند
# فرمان شد : تاجمله پوستها پرکاه کردند، وبرهردر وازه شهر
# ~~بیاویختند (11)فی الحمله سیاستی رفت، که هر گزصحرای حوض رانی
# ~~وصحن میدان دروازهآ [شهر] د هلی مشل آن سیاست یادند اشت و گوش
# ~~هیچ مستمع حکایتی مانند این (12) هیبت نشنیده بود واینچنین (13) غزو
~~PageV02P082
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0085.png)

# ~~[ی) وجهاد [ی ] وغنیمتی (1) واجتهاد [ی] بفر (2) دولت [ وقوت]
# ~~الغ خانی (3) برآ مد ، [حق تعالی سلطا ن السلا طین ، نا صرا لد نیا
# ~~والد ین رادر تخت سلطنت باقی داراد ، ومسند عالی الغ خانی (3) را
# ~~بد وام وثبات آ را سته گرد اناد
# [چون کاری چنین ms538 بر آمد] الغ خان (4) معظم پیش مسند (رای)
# ~~اعلمی عرضه داشت ، که رسل خراسان راصواب آن باشد ، که بحضرت
# ~~آورده شوند (5) ودستبوس اغلی در یابند . چون فرمان شد ، روز چهار
# ~~شخبه هشتم ماه ربیع الاول (6) سنه تمان وخمین [ وستما ئه ] مو کب
# ~~هما یون بکوشک سبزحرکت فرمود ، والغ خان (4) معظم را فرمان
# ~~داد ، تا ازاطراف وحوالی حضرت اعلی، صاحب دیوان عرض مما لک
# ~~قسمت مر د باسلاح کردند ، بقد ردولک پیاده تمام [با سلاح) بحضرت آمد
# ~~وبقدر پنجاه هز ارسوارآماده (7) بابر گستوان ویرق (4) تعبیه ساختند
# ~~وخلمق عوام شهر ومعارف واوساطوارذ ال، چندان مرد باسلاح از سوار
# ~~وپیاده بیر ون ر فت ، که ا ز شهر نو کیلو کهری ، تا (9) د رون
# ~~شهر، که قصر مملکت (10) بود ، بیست صف مرد، پشت به پشت ، چون
# ~~باغ (درهم) بافته (11) [وغریم (13) خصم یافته] کتف بر کتف نهاده ،
# ~~صف ایستاده (راست) گو یی روزقیا مت ومحشراست ، و هنگام غو غا
# ~~وحساب خیروشر . بکار دانیوشهامت وملکداری ونیابت الغ خانی(13)
# ~~خلمدت د ولمته (14) راست کردن صفها و تعیین کردن مواضع هریک ازامراء
# ~~وملوک واکابروصدور، باخیل واتباع خود، واستعداد اعلام وبیرق ها
# ~~وپوشیدن سلاح ومحافظت (و) مراتب [ هریک که الغ خان فرمان داد،
# ~~و بخود سراسر صفها بر گشت و] هر یک را بموضعی که تعیین کرده بود
# ~~نصب فرمود ، و آن جمعیت را چنان هیبتی (15) ظاهر شد ، که گوش
~~PageV02P083
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0086.png)

# ~~ذلک از آواز طبل و دمامه و نعرهٔ‌ پیلان دمنده و با نگ اسیان دونده
# ~~وغوغای خلق کرشد، وچشم بد خواه حسود (1) کورگشت
# چون رسل تر کستان از شهر نوبر نشستند (2) (و) نظرایشان بران جمع
# ~~افتاد، خوف آن بود ، که از هیبت جمعیت ، وهول آن عدت (واهبت)
# ~~مرغ روح ایشان از قالب طیر ان کند (3) وغالب ظن بلکه یقین آنست (4)
# ~~که هنگام حملهٔ‌ پیلان دمنده، بعضی (ازان) رسل ازاسپ خطا کردند،
# ~~و بیفتادند، حق تعالی چشم بدازین مملکت و سلطنت ولشکر حضرت،
# ~~وملموک دولت بدور داراد ms539 بمحمد وآل4 . چون رسل بدرشهررسیدند،
# ~~ملموک بحکم فرمان واستصواب الغ خان (5) معظم ، جمله رسم استقبال
# ~~بحای آوردند، ودرتوقیرطایفهٔ‌ رسل، شرایط اعزاز بتقد یم رسانیدند،
# ~~وبه اکر ام هر چه تمامتر ایشان رادرقصر سبز، پیش تخت [اعلی] آوردند،
# ~~و آن روز قصر سلطنت را با نواع فرش و بساطات (6) واجنا س تحمل
# ~~پادشاهی از زرینه و سیمینه آرا سته بودند ، و براطراف تخت اعلمی
# ~~د وچتر (7) لعل وسیاه مکلل بحواهر گرانمایه بکشا ده ، وتخت زرین
# ~~را بمسند خلیفتی (8) تزئین دا ده ، وسما طین بارگاه ملوک کرام ،
# ~~وامراء عظام وصدور [کبار) واکا بر نامدار، واشاقان (9) ترک زر ین
# ~~کمر، وپهلوانان باکروفر(و) محلس خانهای مرصع وطبقهای ملمع (10)
# ~~چون خلد بر ین وفردوس هشتمین گشته، چنا نچه ا ین نظم لا یق آن
# ~~حال آمده (11) و درفصلی پیش تخت اعلی یکی ازدعاگوزادگان از
# ~~گفتا ر(13) این داعی اد اکرده بود، اینحا نبشته آمد :
# المنهاج سراج طیبلر اهنظم (13)
# # قدصادف (14) الرضوان ایام الوری %~% من روح هذا لبزم للمسطان (15)
# # لازال یبقی فی جلا لة ملکه (16) %~% وهز یحد امکان ورفعحة شان
~~PageV02P084
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0087.png)

### | بب
# ~~زهی جشنی کزو اطرافی چون خلمد بر ین گشته
# ~~خهی بزمی کزوا کناف ، عدن (1) راستین گشته
# ~~ز ترتیب [و] نهاد و رسم وآئین بساط او (2)
# ~~تو گو ثی عر صهآ د هلی بهشت هشتمین گشته
# ~~ز فرنا صرالد ین شاه محمود ا بن الشتمش (3)
# ~~ملک نزدشدعاخوانده ، فلک پیشش زمی گشته
# ~~شهنشاهی که درعالم ز فیض (4) فضل ربانی
# ~~سزا ی () چترشا هی لا یق تخت ونگین گشته
# ~~چوخا قانان کین آور، چوسلمطا نان د ین پرور
# ~~بد ل ما حی کفراست، و بحان حامی دین کشته
# ~~مبار کبا د بر ا سلا م ا ین بحز م شه عا لم
# ~~گزین تز أین (6) هندوستان بسی خو شتر ز چین گشته
# ~~مهین ازجمله شاهان بادهر بنده زدر گا هش (7)
# ~~چومخهاج سراج از جان دعاگوی کمین گشت4 (8)
# ~~راست گفتی، آن جشن آسمانی بودپرستاره، بل چون (9) فلدی
# ~~بود ms540 پرسیاره ، شاه جهان از تخت چنا ن می نمود: کهخورشید از فلک
# ~~بع ، والغ خان (10) درخد متش بزانوی ادب (11) نشسته، چون
# ~~ماه لامع ، (و) ملوک در سماطین ، چونانجم سیاره ،(و) تر کانمرصع
# ~~منا طق ، چون کو اکب بی شما ره فی ا لجمله آن همه (14) تر تیب
# ~~وتهذیب ، وکاروبار باستصواب وحسن رای صایب وضمیر ثاقب الغ خان
# ~~معظم بود، اگر چه سلطان سلاطین [او] را بحکم حدیث نبوی، منصب
# ~~پدری میداد، اما ازهزاربندهٔ‌ نوخریده ممتشل تر (13) ومنقادتراست .
# ~~پس رسل را بعد از بار، بموضع معین مزین کرده (94) بانواع اصطناع
~~PageV02P085
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0088.png)

# ~~واصناف الطاف فرود آورد ند، و لازم است، بر ین موضع ، که سبب
# ~~وصول آن ر سل از جانب (1) خرا سان وهلا ومغل (2) چه بود [5]،
# ~~و از کحا افتاد ؟ وصورت حا ل آن (3) به د: که ملک نا صرا لد ین
# ~~محمد حسن قر لغ سلمه الله (4) را مگرسودای آن افتاد، تادری از
# ~~صد ف خانوادهآ خود در سلکا زدواج شاه (2) پسرا لغ خان منتظم
# ~~گرداند ، تا بدان اتصال بر ملوک وخسروان گیهان افتخارنماید وآن
# ~~پیوند سبب قوت واستظهاراوگردد. درین معنی بیکی ازخدم بار گاه
# ~~الغ خان معظم، درپرده ستروخفا خدمتی نبشت، و امکان اتصال را
# ~~استطلاعی کرد (6) وخودرا درین لباس بر رای اعلی خانی، بوجه( اخلاص و)
# ~~خدمت عرضه داد (7) چون ملک ناصر الدین محمد یگی ازملو کنا مدار
# ~~عصر (خود) بودجواب آن حال واجابت آن اتصال (را) بر جناب اعلی خانی
# ~~[واحبو] لازم آمد. یکی را ازاوساط خد م نامزد بردن این جواب فرمود
# ~~(8) و آن هوصل (9) را حاجباجل جمال الدین علی خلحی گوبند[سلمه الله]
# چون آن حاجب (10) بدین مهم نامز دشد بجهت مایحتاج لا بد (وخرچراه)
# ~~وقطع مضازل خودر اازدیوان اعلمی بر ده چندرا پروانه حاصل کرد(11)
# ~~وچون پاید رراه نهاد شرمر احل ومنا زل (14) را هبانان بحهت مر سومات
# ~~مههود و واجبات معین ازین حاجب [علی] التماس وتوقعی می کرد ند،
# ~~واو بدین وجه دفع ms541 می کرد که من رسولم . چون هنازل ومراحل مملکت
# ~~را قطع کرد به بلاد سند رسید [حدیث رسالت اودرا فواهافتا د، وچون به
# ~~ملمتان واچه پیوست] ملک عزالد ین کشلوخان بلبن عصمه الله فرمان داد
# ~~تا او راطلب کردند ، ومواخذت نمودند . وازین حاجب علی مکتوبات
# ~~که میبرد در خوا ستند ، تا بر (13) کیفیت ومعانی مضمون امثله وقوف
# ~~یا بند (14) حاجب علمی رسالت رامنکرشد، چون کا ربه تشد یدر سید،
~~PageV02P086
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0089.png)

# ~~درطلمب اقرار کرد، درحضو رشحنگان مغل که من رسولم وبالامیروم ،
# ~~چون در حضورجماعت بگفت ، ملک عز الدین کشلوخان بلبن (بضرورت
# ~~دست از مطالعهآ (1)اوبداشت وفرمود کهروان بایدشد، تاترا بمقصدرسا نم
# ~~حاجب علی گفت : مرافرمان چناناست که بنزدیک سلطان نا صرالدین)
# ~~زو هم (2) بضرورت (او را) بدان جا نب گسیل کر د (3) چون بخطه
# ~~بنیا ن رسید حدیث رسالت اوازطرف د هلی درمیان شحنگان مغل وعوام
# ~~وخواص (4) آن بلاد شا یع ومنتشر گشته بود.
# بضرورت ملک ناصر الدین قرلغ ، اورا بطرف عر اقو آذ ربایحان ،
# ~~زز دیک هلاو () مغل فرستاد ، وازخود بی اجازت حضرت مکتوبات
# ~~اززبان مبارک الغ خان معظم (6)ث رقلم آیرد، راندک تحفی (7) با اوهمراه
# ~~کرد ، ومعتمدان خود را با او روان کرد ، چون بحوالی عراقر سید
# ~~هلاو[او] را بشهر تبریز[و] آ ذربا یحان دریا فت ، هلا واورا بسیا را
~~عزاز
# ~~فرهود (8) وبز رگ د ا شت، وبر(9) و قتیکه مکتوبات را بر هلا وعرضه
# ~~خواستند داشت (15) بضرورت از زبا ن پارسی ، بز با ن مغلیتر جمه
# ~~بایست کرد ، اسم الغ خان معظم رادرمکتوبا ت ملک نبشتند ، که قاعده
# ~~تر کستان (11) اینا ست ، که[خا ن) یک فرمانده [اصل] بیش نبا شد،
# ~~دیگر ان راهمه اسم ملکی با شد ، چو ن مگتو بات (14) بر هلا ومغل
# ~~خواند ند ، گفت : نام الغ خان (را) چرا تغییر کرده اید ؟ (13) باید
# ~~که اسم او همچنانخان باشد ، چنین اعزازواکرامی درحق الغ خان معظم
# ~~و اچب د اشت .
# هر کس از خانان زمین سند ms542 و هند، که به نزدیک خا(نا) ن، وفرماند هان
# ~~مغل رفت هم اورا تبد یل کردند ، وا و را ملک گفتند ، (مگر) اسم
# ~~ربانی ا ست کهدوست ود شمن، ومومن وکافر، اسم مبارک اورا به بزرگی
# ~~(6) کدا شاید مطا لیه باشد (2) کلمات ما بین قوسین د راصل فیست. طا
~~بعین مط هم آنرا PageV02P087
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0090.png)

# ~~زبان میرانند (1) ذلک فضل الله یوتیه من یشاءو الله ذوالفضل العظیم (3)
# چون حاجب علی را با زگردا نید ند ، شحنهٔ‌ خطهٔ‌ بنیان را که پسر
# ~~امیریغرش (3) بود، مردمعروف مسلمان مکرم بااونامزد کرد [ند] ولشکر
# ~~مغل را که درخطهآ ساری نو نین (4) می باشندفر مان داد ند : که (اگر) سم
# ~~اسب شما، درزمین ممالک سلطا ن (السلاطین) تاصرا لد نیا والد ین
# ~~[خلد الله ملکه وسلطانه) آمده باشد ، فرمان برانحملها ست، که دست و
# ~~پا ی آن اسپ [اورا] قطع کنند ، حق تعالی بدولت اصابت رایا لغخان
# ~~(3) چنین امنی مر ممالک هندوستان را کرامت کرد، چون رسل برسیدند
# ~~جز اه الاحسان الاالا حسان (7) میذ ول گشت : این 8) بود، سبب وصول
# ~~رسل خر اسان ولشکرتر کستان.
# ~~مخلدداراد، ودولت الغ خان معظم وخاقان اعظم رابرتزا ید وتضا عف
# ~~داراد ، بمحمد وآله.
# بسر تاریخ باز آمدیم : واین آخر احوال آنست، که چون الغ خان
# ~~معظم خلمدت دولته غزو(و) جهاد کوهیایه، برانوجه ، با هز ارسیاست
# ~~[تمامت) بجای آورد ه، جماعت بقایاواقرباء آن مفسدان که پیش از رفتن
# ~~لشکراسلام (وانصارنصر هم الله) ازحدود کوهپا یه ، باطراف گریخته
# ~~بودند ، و بحیل بسیار، جان میشوم را در پناه فرار، از تیغ وتیر (9)
# ~~بند گان دوات ااخ خانی محافظت کرده. کرت دوم فساد آغاز نهاد ند،
# ~~وقطع راه وریختن خون مسلمانان. برد ست گرفتند ، (و) راهها بسبب
# ~~فساد آن جماعت مخوف (10) شد، این حال بسمع مبارک الغ خان (11) معظم
# ~~رسانیدند ، منهیان وصاحب خبران (14) وجاسوسان رافرستاد، تامواضع
~~PageV02P088
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0091.png)

# ~~بقا یاء مفسدان در نظر آور دند و ازحا ل با ش آن (1) اوباش بکلی
# ~~تفحص ms543 واجبداشتند .
# روز دوشنمه بیست و چهارم ماه رجب[عمت بر کته] سنه ثمان وخمسین
# ~~وستمائه ، از حضرت دهلی باحشم خاص خود، ولشکر قلب ، ودیگر
# ~~افو اج ملوک ومبارزان برنشست، وبراند بطرف کوه(پایه) چنانچه یک
# ~~مخزل ، بقدر پنجاه کروه زیادت برفت ، وبسر آن جماعت مغافصهد ررسید
# ~~وجمله را بدست آورد، و بقدردوازده هزار آدمی ازمرد وزن وقرز ندان
# ~~ایشانرا بزیرتیغ بیدریغ آوردند ، وجمله درهاولورها(2) وسر کوهرا
# ~~ازوجود ایشان ، بز خم شمشیر های انصار حق پاکی کرد، وغنا یم بسیار
# ~~[ازهر جنس] بدست آورد ، الحمد لله علی نصرة الاسلام واعز ازاهله.
# این(3) قدرکه ازان دولت مشاهدهافتاده بود ، درقلم (اخلاص) آمد،
# ~~واز خوانند گان ونا ظران امید د عاست ، واز ار با ب د و لت ، ر جاء
# ~~اعزاز وعطاء .
# والمأمول من الله الکر یم ، وا لمسؤل من رب الرحیم .
# التاریخ فی الشوال سنه ثمان وخمسین وستمائه : الحمد لولیه (4)
# ~~وا لصلوا ت علی نبیه والسلام علی آ له واصحابه اجمعین الطا هرین ،
# ~~و سلم تسلیما کثیرآ کشیر ا .
# بی
### | PageV02P089
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0092.png)

# ه اد تال  لاه  ت د لت لت  ه  ه ت
# لطبقهء (لثالثه و1 لعششر ون
# ~~وقایع الاسلام، وخروج الکفاردمر هم اللةا
# بسم الله الرحمن الرحیم])
# الحمد لله الذی قهرا لعناة وعفی عن الحناة ، وقدرا لشمل والشتاة
# ~~والصلواتعلی محمد صاحباامعجزاة والایاةالبیناة، وعای ا141 لط یبین
# ~~واصحا بهالطا هر ین وسلم تسلیما کثیرا.
# اما بعد : فهذه طقة اسبابالواقعاة ، وظهورا لفتن وخروج الکفار
# ~~واستیلاء المغل (1) علی آلمسلمین وا لمسلما ة، دمر هم الله، ورزق
# ~~لاهلا لا سلام منهما لنحاة
# چنین گوید : دعاگوی (همه) مسلمانان ومسلمانی ، منها ج سراج
# ~~جوز جانی اصلحه الله بالغضلا لربانی، که چون اشارة بانساب واحوال
# ~~انبیا وخلفا و ملوک وسلا طین اسلام وجما برة کفار، که در هر عصر
# ~~بر [دیار] ممالک دنیا و اکناف ربع مسکون متصرف بوده اند در قلم
# ~~آمد ، وشمهیی از امور هر یک بمو ضع خود به تحر یر پیو ست، واز
# ~~تقدیرات آسمانی ، واحکام سبحا ms544 نی، نوبت جها نبانی، بعد از ملوک
# ~~ایران و تورا ن بچنگیز خان مغل وفر زندان اورسید ، وجملهآ زمین
# ~~توران (و) مشرق (2) بحکم استیلا 5 کفارمغل ، حکم دار الاسلام (4) ازان
# ~~دیار برخاست ، وحکم دار کفر گرفت.
# مگر ممالک هندو ستان : که به فیض فضل ربانی، وعنا یت کرم
# ~~آسمانی درظل حمایت آل شمسی وکنف عنایت (4) دود مان التتمشی
# ~~() حوزه اهل اسلام ، ودائره اصحا ب ا یمان گشت ، ذا لک فضل الله
# ~~یوتیه من یشاء والله ذوالفضل العظیم (6). وازملوک اسلام ، دردیارمشرق
# ~~از اقصی ممالک چین [وتر کستان] و ما ورا ء النهر وطخا رستان و
~~PageV02P090
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0093.png)

# ~~زاول و کابل ، وغور وغز نین وخرا سار وطبرستان و پارس وخوزستان (1)
# ~~ودیار بگر وموصل تاسرحد شام وروم بدست تفارمغل افتاد ، وازملوک
# ~~هحهدی وسلا طین اسلام، رحما للهالما ضین وادام بقاء دولة [السلطان]
# ~~لناصریه (و) هملة ااشمسیه، درجملهٔ‌ مما لک آثارنما ند. خواستیم
# ~~تا از کیفیت ظهور آن طایفه ، واستیلاه ایشاد وحوادث ووقا یعیکه ازاول
# ~~خروج ایشان تا بتاریخ سنه تمان (و) خمسین وستمائه، که تحریر طبقات
# ~~اتمام پذیرفت (و) آنجه بمشاهده وآنچه با علام دخبران صادق معلوم
# ~~بود ، در قلم آورده شود (2) تامتأ ملان ر!بدوات ساطان سلاطین اسلام
# ~~خلد الله ملکه، احوال دیا راسلام . وانتقال دوات مغل از(2) یکی
# ~~بدیگری روشن شود واز کا تب این طبقا ت منهاج سراج یاد گارماند
# ~~رجاه واثق است ، که درحال حیات (به) دعای ایمان ، و بعد از وفات
# ~~(به) دعای غفران (و) بر رای جهان آرای پادشاه اهل ایمان (4) ودیگر
# ~~خوا نند گان منسی نماند ، وا لل (وای) الموفق با لاتمام. و پیش
# ~~از بیان اصل (و) وقتخروج ایشان فصلیدر بیان احادیث (3) که درخروج
# ~~این (6) طایفه موعود بودهاست، تقریر می افتد، بتائید الله تعالی روحده)
~~(7)
# 1 صل : حو ز ستا ن (2) مط : در قم آرم (3) مط : که از یکی PageV02P091
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0094.png)

# بدانکه ثقات [روات ) در کتب حد یث، اشتراط سا عت وعلا مات
# ~~(1) قیامت روا یت ms545 کرده اند، چنانچه صحیح سنن ابی دا ودسحستانی
# ~~(2) وکتاب بدو وتاریخ مقدسی وتا ریخ ابن هیصم نابی (3) رحههم الله
# ~~(4) وکتاب احداث الزمان (2) درین جماه کتب خروج آنطایفه مور
# ~~ومرویست، اما آ نچه درسنن ابی داؤد سحستا نیا ست:
# ~~روی عن النبی صلی الله علمیه وسلم (5) انه قال لاتقوم الساعة حتی
~~تقاتاوا
# ~~(6)اقواماوجوههم کا لمجان المطرقة یلبسون [من]الشعر (7) واقوامانعااء
# ~~الشعر صغارالاعین ذلف (8) الانوف [وفی روایة حمر الوجوه وفهطس
# ~~الانوف ، صفغارالعین کحدق الحر ادوجوههم کالمعان المتطرقة] (9)
# (1) مط ومب : علامت، (2) در ملحقات آخر کتاب تحت عنوان نمبر اول شرح
~~احوال مواف
# ~~رااو..یم ؟ در بن مبحت به م.ه ما حدو متا بع معمومات مواکف رجوع کمید
~~(ر:1) (2) اصل PageV02P092
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0095.png)

# اما روا یت صاحب متدسی : عن ابی شریحرة رضی الله عنه
# ~~ان رسول الله صلی الله علیه وسلم، قال انه لاتقوم الساعة حتی تقاتل
~~المسلمین
# ~~الترک قوم و جوشرهم کا لمحان المطر قة (1) صغا ر العین (4) اخنس
# ~~لانوف (3) بلبسو ن الشهر [ویمسون فی الشعر]
# امارها یت ابوا تحسن الهیم (بن محمد النا بی (رحمهم الله)
# ~~یتول روی عن النبی صلی الله علیه وسلم انه قال ان مقدمة (4) خروج
# ~~یا جوج وما جوج الترک (و) فساد هم
# اما روا یت احدا ث اثزمان من تصنیف ابی عبدا لله بن عبد الرحمن
# ~~بن عبد الله ابیا للمیث (5) الشیبانی: عن ابی هریرة رضی الله عنه (انه
~~قال)
# ~~قال رسول الله صلی الله علیهوسلم: والذی نفسی بیده لا تقوم الساعة حتی
# ~~تقا تل (6) الترک صغا رالعین(7) حمرالوجوه ذ ثف الانو ف وجوههم
# ~~کالمحان المطرقه(8) وعن ابی مسعود رضی الله عنه: کانی بالترک قدا تیکم
# ~~علی براذ ین (9) مخرقة (10) الا اذن [حتی یطاها بشط الفرات . قیل
# ~~مخرقة (10) الاذان] یعشی گوشهایاسبان ابشان شگا فته باشد .
# روایات (11) کتب معتبر این بود که آورده شد (13) جملهآ این احادیث
# ~~را ترجمه این باشد (94) که مصطضی صلی الله علیه وسلم (14) فرمود :
# ~~قیامت بپا(ی) نشود، تاشمارا کهامت منید ، مقا تله افتد ، باقومی که
~~ازشرق
# ~~15) بیرون ms546 آیند ، بروزموئینه (16) پوشندودرشب زیرموئینه باشند،
# ~~سرخ رویان تنگ چشما ن پست بینی (و) رویهای ایشان چون سپر های
# ~~(17) پهن ، وگو شهایاسپان ایشان شگافته .
# ~~اماابوالحسن نا بی صاحب قصص وتواریخ درجلد(18) چها رم[ از] قصص
# ~~چنین روایت میکند درفصل اخبار : که این علامت قیا مت ، کهد ر عهد
~~PageV02P093
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0096.png)

# ~~سلطان محمو دسبکتگین [غازی) علیها ارحمة . جماعت تر کمانان، درحدود
# ~~باورد (و) خراسان تمرد آغاز نهادند، ورقبهآ انقیادازر بقهآ طاعت سلطان
# ~~بیرون بردند ، عمال وچماشته تان جماعت سلهیانی، آن (1) حادثه را
# ~~ببارحاه سلمطنت رفع کردند، (2) بر اهض (آن) پاد شاه عاد( (3) رفت
# ~~که حمان برم، که آن جنس تمردوفسادآن جماعت تر کمانان، ازمقدمات
# ~~خروج ترکست در بلاد اسلام . چنانچنه مصطفی صلی الله علیه وسلم
# ~~خبر میدهد (4) از علامات قیامت، چون این متدمات که مصطفی صلی الله
# ~~علیه وسلم [وعده]فر مو ده ود ، مهاز م شد ، بعداز ین بیان دولت
# ~~کفار کرد ه شود، انشاه الله تعالی
# (او   ب منهم قره خطا [ی
# ثقات چنین روا یت کرد ه اند: (که اول) خروج ترک آن بود، که
# ~~قبایل قره خطاء از بلاد چینودیا رمشرق، بحدود قیالق (8) وبلاساغون (6)
# ~~بیرون آمد ند، وازپا دشاه مغاج بر کشتند، و سرحد های اسلام را
# ~~منزل و چراخورکردند ، و [از] ملوک افراسیا بی ، که پادشاهان (7)
# ~~مسلمان بودند ، وازآلا فراسیاب، منقاد سلحوقیان از نسب (8) ایلک
# ~~ماضی رحمهم الله (تعالی) آن صحاری و چرا خور(را) بدادن واجبات
# ~~مراعی قبول کردند ، ومد تها چون اندک بودند ، بی فسادوفتنه آرام
# ~~می) حرفتند ، (و) چون عهدا من وفراغت ایشان امتداد پذ یرفت ،
~~PageV02P094
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0097.png)

# ضروج مضل
# ~~وتوالد و تناسل (ایشان) کثرت یافت، تمرد آغاز نهادند ، مد ت ملک
# ~~سنحر[ی] با خرنزدیکشده بود، عصیا ن ظا هر کردند، سلطان باز آمد،
# ~~ومیان آن جما عت کفار، وسلطان سنحر، مصاف شد ، وا نهزام بر لشکر
# ~~اسلام افتاد ، وترکان خاتون که حرم سلطان بود اسیرشد.
# چون سلطان مراجعت کرش، ایشان صلح طلب کردند (1) و تر ms547 کان
# ~~خاتون را بازفرستادند، وامان یافتند ، (4) (چون) فتنه غزختلان (4)
# ~~ظهور پذ یرفت ، وملک سنحررا زوال آمد، (2) چنازچه تحریر افتاده
# ~~است (5) قره خطاقوت تمام گرفت (6) ، ملی ک ترکستا ن با ستمداد
# ~~ایشان، یکدیگررابه قورمی کردزد ،واموال وتحنوهدایا، برامیدمدد
# ~~بر ایشا ن (7) می فر ستاد ند ، و در قمع واز عاج یک د یگر (8) می
# ~~کوشیدند ، تا چنان شد : که قره خطاء [بر] جمله فرمانده گشتند،
# ~~و قر یب هشتا د واند سا ل مد ت آستیتا بد اشتند (9) واول که ایشان
# ~~(10) فرمانده گشتند ، بزرگزرایشان متعاقب یکدیگر چند ک بودند .
# ~~و آنچه بعهد ما نزد یک بودند (11) (و) از راو یان استماع کرده شده
# ~~است ، ایماو سنکم، واربز (14) وتوما(14) و تاینگو(14) بودند ، وپادشاه
~~PageV02P095
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0098.png)

# ودرین آخر کار، بعدازان زن، مردی بود گورخان [نام]، واوراخان
# ~~خانان گفتند ی، بعضی چنین روایت کردند، که او در سرمسلمان شده
# ~~بودوالله اعلم با لحقیقه ، اما با تغاق اول ایشان فرماندهان (1) عادل
# ~~بودند ، (و) بانصاف وجلادت [آ راسته ] ومسلمانان (2) راتعظیم بسیار
# ~~کردندی ، وعلمارا حرمت داشتندی (3) وبرهیچ آفریده ظلم وتعدی
# ~~جا یز نشمردندی ، وچند کرت لشکرزهای] ایشان از آب جیحون [عبره
# ~~کرده بود، واطرافخراسان تاخته ، وبلادخراسان بالا از آب جیحون]
# ~~وحدود بلمخ وترمذو آمووطا لقان وگرزدان (4) غر ستان (3) تاسر حدغور،
# ~~نهب کر ده بودند، و جمله ماوراء النهر وفرغانه وخوارزم، و بعضی
# ~~ازخراسان، همه اموال بدیشان میذرستا دند، واز ین مواضح چند کرت
# ~~8سلمما نان را اسیر برده بود ند، جز سلا طین غور و بامیان که ایشا ن را
# ~~منقا د نه بو دند (6) با قی جمله ملوک سرحد ها، منقاد آن جما عت
# ~~گشته بودند ، و ی دوکرت لشکر پاد شا هان غور، که پهلوانان آن
# ~~لشکر سپهسا لار (آن) خرجم (7) و محمدخر نک(4) علیهما الرحمه (9)
# ~~بودند لشکرخطا را منهزم گردانیده بودند . وسپه سالارخرجم (11)
# ~~دران مصاف شهادت یافته (10) و آخرین لشکر (ایشان) که از آب جیحون
# ~~عبره کرد ، [و] بطرف خراسان بگذ شت ، این (11) بود ms548 ، که باسلطان
# ~~غازی معزالد ین محمد سا م طاب مرقد ه مصاف کردند، و چون عهد
# ~~سلطان غازقی محمد سام منقرض شد (17) سلطان محمد خوارزم شاه،
~~PageV02P096
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0099.png)

# خروج خل
# ~~برهمالکتر کستان استیلایاقت تاینگو طراز با اومصاف کرده(1) وگرفتار
# ~~شد ، و بردست سلطان محمد خوارزم شاه اسلا م آورد .
# ثقات چنین روایت کردهاند : که تا ینکوطراز چهل وپنج مصاف
# ~~فیروزداشت (3) که هیچ کساورانه شکسته بود، وسلطا ن کرت سیو م
# ~~بر بنگاه خطا [به] زد، وجملحهرا بر گرفت (3)و کشلوخان سنقرتتار
# ~~باگور خان مصا ف کرد، وگورخا ن را بگرفت ، ود ولت خطا ثیان
# ~~رگذشت (4) و[به ] آخرشد [والدایم هوا لله]
# لثانی چنگیز خان مغل (بعنه الله)
# جما عتی ازثقات چنین روایت کردهاند (ه) که از مصطفی صلی الله
# ~~علیه و سلم ، جمع (6) صحا به رضی الله عنهم سوال کر دند که: متی
# ~~لساعةیار سول الله؟ مارا اعلا م فرمای، که قیامت بعد از ین بچند گاه
# ~~باشد؟ فرمود: [بعد از] شش صدو اندسال باشد ، واند راکه در زبان
# ~~پارسیا ناست بعربیت ددلفظ است یکینیف [و] دوم بضع ، امالفظ بضع
# ~~در قرآن بدوجای است : یکی درقصهآ یوسن علیه السلام فلبث فی السجن
# ~~بضع سنین، (7) واین هفت سال (8) بود، ودوم درسورهآ روموهم من بعد
# ~~غلبهم سیغلبون فی بضع سذین(4) واین (10) هم هذت سال بود، واین لفظ نیف
# ~~درعر بیتواند که (11) معنی آنست ، درزبان پا رسی کلمه ایست (12) گه
# ~~میاندوعتد عشرات (ده) افتد، چنانچهده واند ، وبیست واندوسیواند ،
# ~~وچون بر لفظ مبا رک مصطغیر فت [صلی الله علیه وسلم ] ستما ته ونیف
# ~~پس باید ، که ظهور علامات (13) قیا مت میان ششصد وده با شد ، صدق
# ~~رسول الله [صلی الله علیه وسلم] وشهادت سلطان غا زی محمد سام طاب
# ~~ثراه(14) درشهورا ثنی وستمائه بود،او پاد شاهی بود، که آخر سلا طین
# ~~(عادل) وختم پادشاهان گشت، ودولت اوسدی بودفتنهای آخر الزمان (را)
# ~~وظهورعلا مات قیا مترا. [و2د لیل برین (15) حدیث آنچه [هم ]دران
~~PageV02P097
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0100.png)

# ~~سال، ms549 که پادشاه غازی شهادت یا فت ، دربند وتنه وووا یع مدتو اشت
# ~~وچنگیزخان مغل [علیه اللعنه هم] درین سال خروج کرد، ودر مهالک
# ~~رجمله] چین و طمفاج ومضافات ونواحی آن شرو] فساد [وتمر د]
# ~~آغاز نها د. و،ر جمله کنب مسطور است، کها ول [از] علا مات قیامت
# ~~خروج ترکاست، وجهاعت زنات ادتی الذیا چزین دایت کردند (9) که
# ~~پدرچنگیزخان راتمر چی (2) تتا رنام [بوده و] مهترقبا یل مغل بود،
# ~~[ودرمیان قبایل و) قوم خود فرما زده بود، وقنی درشکارا4اه] مر غی که
# ~~طغر ل نام آنست، بدست ادافناد، ازراطفرل تگین (3) لتمب شد، ودرهمه
# ~~آفاق (4) هیچ ک آن مرغرا نشان نداده بود (5) ک، بدست پادشاه(6)
# ~~افتادها ست ، [و]ا ورا بزرگداشتند، ودرمیا ن قبا یل مفل یک ترک
# ~~دیگرهم بود، بزرگ رغرماند 5، ی  ورد مح:رم ، وهمه قبا یل مفل
# ~~درفرمان [اینا دو ک بودند ، وآن جهایت جهله مطیع وفرما ن برد اد
# ~~خا ندان التونخان طمغاج بودند ، وخراج گزار(ان) دود ماناو .
# امادرمیان ایشان فسا ودزدی دزنا بسیار بود، وبرقول و فعل ایشان
# ~~جز کذ ب وفساد [ودز دی وزنا] نرفتی، وهمها طراف قبایل ترک بد ست
# ~~فسادوفتنه () ا یشان درما نده بودند [و] بد ین اسباب و حر کات از(8)
# ~~درحماه ااتون خان برا پشا ن مذلت بسیار کردندی، وزرو اسب فرا وان
# ~~(1) مط و مب : کر د ه افد ، (2) اصل: تمر جن ، مط و مب: تمر چی، د ر حا
~~شین PageV02P098
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0101.png)

# ~~التماس فهود ندی ، چون پدرچنگیزخان بدوزخ رفت (1) ومهتر ی پ4
# ~~چنیزخان رسید تمرد(4) وگردن کشی آغازنهاد، وعصیان ظاهر کرد،
# ~~وفو جی ازحشم التون خان به نهب وقمع قبایل مغل نامزد شدند(3) وبیشتررا
# ~~ازایشان به قتل رسانید[ند] چنا نچه (4) اندک عدد[ی] بماندند، جماعتی
# ~~که اززیر تیغ با قی (به) ما نده بودند باهم جمع شدند وازان بلاد بطرف
# ~~شعالتر کستان، بموضع حصین پناه جستند، چنانچه ازهیچ طرف را هی
# ~~نداشت. الایک دره ، وجملهٔ‌ آن موضع بحبال را سیات محفوف ms550 (5) بود
# ~~وآن موضع وچراخور را کلران (6) حویند ، در میان این مرغزار چشمه
# ~~ایست بس بز رنام آن بلمیق جاق (7) در میان آن مرغز ارجایهای باشش
# ~~(8) ماختند وآ نجا مد تها مقام کرد ند ، [و] بمرورا یام توالدوتنا سل
# ~~بسیارشد [د] د رهیان ایشاث مرد بسیار رسید ، وجمله باهم مشورت کرد ند
# ~~که سبب بر افتادن ماونهب و تاراج واسیر گمشتن و کشته شدن چه بود؟ همه
# ~~اقفاق کرد ند(که) آن حواد ث ووقایع به سبب فساد بسیارا فتاده بو د،
# ~~ازان دست بازهی باید داشت،تا خدای تعالی مارا نصرت بخشد ، وکین
# ~~خود(را) ازلشکر التون خان بازخواهیم (4) وهرآ ئینه این عز یمت را
# ~~فرما ندهی ضابط باید ، وامیری سایس لازم [با شد) تادفع متعد یان
# ~~وظلممفسدان (10) ومکافات خصمان، وانتقا م التون (خان) تیسر پذیر د ،
# ~~وچون چنگیز خان درمیان آن جماعت ؛ بحر جولیت وجسلادت ودلیری
# ~~وهبارزت، هذ کورومشهورشده بود، واسم گرفته ، برامارتاو متفق شدند
# ~~که جز او هیچ کس را محل تگفل این امور نتواند بود، واز هیچ یک این کار
# چنگیزخان ازجملهٔ‌ آن قبایل، خودرا بر انتیاداوامر، وامتثال فرمان
# ~~وثایق وعهود بستد (11) وبا آن طایفه بوجهی که معهود آن قوم بود، قاعده
# ~~آن مهمات را مستحکم گردانیدو گفت :اگر فرمان مرامنقا دخواهید بود
~~PageV02P099
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0102.png)

# ~~چنان با ید که اگر پسران را به قتل پدران وپدران را به قتل پسران فرمان
# ~~دهم، جمله انقیاد نمایند، برین جمله عهد مستحکم بستخد،
# ~~و اول فر مان که دا د آن بود: تا پسران ا میر بز ر گتر (1) را
# ~~که شریک پدر چنگیزخان بود بکشتند ، وجمله قبایل رادرفرما نخود
# ~~آورد (5) و دراستعدانجنگ پرداخت (3) بآلت وعد ت و سلاح مشغول
# ~~گشت ، وچون عد دایشان بسیارشده بود، و کثرت گر فته، حد یث
# ~~آن عزیمت ، بسمع التون خان رسید(5) سیصد هزار سو ارنامز د کرد
# ~~تایر راه آن هایفه هخل رامحا فنظت کنند، و آن وره را نعاهد ارند، و
# ~~چنگیزخان مسلمانیرا که درمیان ms551 ایشان بود ، جعفرنام ، بوجه رسالت
# ~~به نزدیک آلتون خان فرستاد ، با لتماس صلح یاجنگ، آ لتون خان
# ~~فرمان داد : تا آن فرستادهرا مقید کردند، ومد تها نگا هداشت (3)
# آن شخص محبوس بطر یقی که میسرشد، ازان قید بگر یخت، وبر
# ~~راه مخفی خودرابه نزدیک چنگیزخان انداخت، وحال با او باز گفت
# ~~وازراهی که آمده بود ، اورا اخبار(4) کرد. چنگیزخان عزیهت خروج
# ~~مصمم گردانید ، ولشکرها سا خته کرد، و نخست بفرمود : تا جمله
# ~~قبایل مضل درپای کوهی جمع شدند ، فرمان داد ، تاجمله زنان را از
# ~~مردان (5) جدا کردند ، وفرزندان [را] ازمادران جدا کردند، و تهامت
# ~~سه روز، وسه شب سرهابر هنه کردند ، وسه روز هیچ کس طعام نخورد
# ~~ونگذ اشتغد که جا نور بچه راشیردهد، وخود درخر گاهی رفت، وطناب
# ~~درگردن خود کرد ، ودرین سه شبا روز جمله فر یا د می کردند که :
# ~~تشگری تنگر ی!
# ~~بهدازسه روز بامد ادروز چهارم ازخرگاه بیرون آمد، وحفت: مراتنگری
# ~~نصرت بخشید،اکنون ساخته شویم، تا کینهآ خودرا از آلتون خان باز
# ~~خواهیم (6) سه روزدیگر[هم] بران (7) موضع جشن کردند، وبعداز سه روز
# ~~ازانحا لشکر کشید، بر راهی که آن جعفر (نام) مسلمان گریخته آمده بود
~~PageV02P100
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0103.png)

# ~~ازمیان کوهها بیرون آمدند، و بر ولایت طمغاجزد ند، ودست کشاده کردند
# ~~وبدوانید ند، وخلقی را بزیر تیغ آوردند، وچون خبر [خروج] چنگیزخان
# ~~منتشر گشت ، وبه آلنون خان رسید، گمان برد: که مگر آن سیصد هزارسوار
# ~~که محافظت راه ودره (1) می کردند منهزم شد ند، وبه قتل وتاراج
# ~~آهدند ، د ل آ لتون خانوجملمهٔ‌ اهل بلاد طمغاج بشکست ، وچون خبر
# ~~عزیمت (و) نهب وقتل وتاراج بدان لشکررسید ، که محافظت آن سرراه
# ~~می کردند ، ازهیبت آن حال متفرق شد ند، وکشته واسیر گشتند، و
# ~~چنگیزخان برولا یت تغر(4) وتبت وطمغا ج استیلا یا فت ، وبدرشهر
# ~~طمغاج و بدارا لملک التون خان آمد، ومد ت چهارسال بردر شهر بود
# ~~[درشهر]منحنیق نهادند، وبیند اختند ، چون سنگ وخشت وغیر آن کم شد ms552
# ~~(3) پس هر چه آهن ور وی دمسو سرب وارزیز (4) بود ، همه درهنجنیق
# ~~بینداخت () پس بالشت (6) زرونقره ، بعو ض سنگ درمنحنیق (می
# ~~گذاشتند و بیرون می) اند اختند
# ثقات چنین روایت کنند (7) که : دران مدت چنگیز خان فر مان
# ~~داده بود تا هیچ کس از نشکر (مغل) بدان زرو نقره التفاتنه نماید
# ~~(8) وازان موضع که اقتاده است برنه گیرند (9) بعد(از) مدت چهارسال
# ~~گه آن شهر فتح شد والتون خان بگریخت ، وپسرش ووزیرشبد ست
# ~~چنگیز خان اسیرخشتند ، فرمان داد : تا ازدفا ترخازن و مشرفان خزاین
# ~~التون خان تتدیر نسخت زرها حا صل کردند، (که چند بالشت زرو نقره
# ~~ایروناندآختند، بکم آن نسخه هاجمله زرونقره طلب کردند) وبدست
~~PageV02P101
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0104.png)

# ~~ورد(ند) چنا نچه هیچ ازان مدهوب بشد (1)
# سهداجل بهاءالدین رازی علیه الرحمه سید(ی) شریف ذات ظاهر
# ~~نسب بود ، داعی دولت (2) منهاج سراج که جمع کنندة این طبقات (4)
# ~~است ، ازوت سماع دارد : که چون سلطان محمد خوارزم شاه علیه الرحمة
# ~~و الغفر ان) آن سید بهأ الدین را برسالت نزد یک چنگیز خان
# ~~فرستاد وسبب آن رسالت آن بود ، که چون حدیث ظهور چنگیز خان
# ~~3) واستیلای لشکرمغل ، برمما لک طمغاج و[ بلاد] تغروتبت واقالیم
# ~~چهن، ازاقصی مشرق، بسمع خوارزم شاه برسانید ندمیخواست تا تحقیق
# ~~ان اخبار، ازمعتمدان خوداستطلا ع کند ، وکیفیت وکمیت لشکرمفل
# ~~وآلت وعدت (ه) وعدد ایشان تحتیق گرداند ، واین کا تب که منهاج
# ~~سراجاست [در] سال (9) سنه سبع وعشروستمانة که اول عبورلشکرمفل بود
# ~~بر جمیحون (و) خراسان ، درقلعة تولک شنید ، ازلفظ عما دا لملک تا ج
# ~~الدین دبیر جامی، که یکی ازارکان خوار زم شاهی بود، کهسوداء
# ~~ضبط مما لک چین، دردعانی سلطان محمد خوارزم شاهی علیه الرحمه
# ~~(7) متمکن شده بود ، و مدام متفحس آن مملکت (می) بود ، واز
# ~~آیند گان مما اث چین واقصاء تر کستان می پرسید، ومابند گان بوجه
# ~~عرضداشت می خواستیم که تا اورا ازسر آن عزیمت ببریم به هیچ وجه
# ~~آن اند یشه ازخا طراودفع نمی شد ms553 .
# تا سید اجل بهاهالدین را بجهت آن مهم فرستاد ، وسید بهاهالدین
# ~~چنان تقریر کرد : که چون بحد ود طمغاج (8) ونزدیک دا را لملک
# ~~التون خان رسیدیم ، ازمسافت دورپشتهٔ‌ بلند ی درنظر آمد ، چنا نچه
# ~~ازهاتا بد ان موضع دوسه منزل یازیادت بود ، ماراکه فرستاد گان خوارزم
# ~~شاهی بودم، (4) چنان فان افتاد، که مگم آن بلند ی سپید، کوه
# ~~برف است، ازراهبران وخلق آن سرز مین [با ز) پر سید یم، گفتند:
# ~~آن جمله استخوانهای آدمیان کشته شده است.

PageV02P102

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0105.png)

# ~~وسیاه گشته بود ، که سه منزل دیگردران راه ببایست ر فت ، تا [به)
# ~~زمین خشک رسیدیم ، چندین خلق ازعفونت آن زمین ، بعضی رنجورو
# ~~بعضیهالا ک شدند ، چون بدر طمفاج رسیدیم بر یک موضع درپای برج
# ~~حصاراسةخوان آدمی بسیار جمع بود، استفسارکرده آمد ، چنان تقریر
# ~~کردند ، که درروزفتح (این) شهرشست (2) هزاردختر (بگر) [خود]
# ~~را ازین برج (بیرون) اندا ختند ، و همان جاهلاک شد ند ، تا بد ست
# ~~اشکرمفل نیفتند (3) واین جمله استخا نهای ایشان است .
# چون چنگیزخان رابد یدیم ، پسر التونخان ووزیر اورامقید پهش
# ~~هاآوردند ، ود روقت مر ا جعت تح (4) و هدایاء بسیاربا ما ید هت
# ~~خوارزم شاه فرستاد [ند]و گفت : محمد خوارزم شاه را بگوئید : کهمن
# ~~پا دشاه آفتاب برآمدم (5) وتو باد شاه آفتاب قرد شدن(9) میان ماعهد (و)
# ~~مئدت ومحبت وصلح مستحکم [با]شد، وازطرفین تیجارر کاردانها بیایضد
# ~~وبروند ، وظرا یف وبضاعت که در ولایت من باشد، برتو آرند، وآن بلاد
# ~~توهمین حکم دارد ، ودر میان تحف وهدایا (7) که نز دیک سلطان
# ~~محمدخوارزم شاه فرستاد ، یکقطعهآ زرصامت ، چندانچه (8) گردن
# ~~شتری ، از کوه طمغاج وچین به نز دیک او آورده بودند ، چنانچه
# ~~آن قطعهآ زررا بر گردون نقل بایست گرد ، وباما پانصد شتر ، باراز زر
# ~~ونقره وحریروقز (9) خطائی، [وترغو] (10) وقندز(11)وسمور ، واقریشم
# ~~(12) وظرایف چین وطمغاج ، با بازرگانانخود روان کرد . وبیشةر آن
# ~~(شتران) زرونقره بار بود ، چون به اترار (13) وصو ل شد ، قدر خان
# ~~اترار (8) غدر کرد ، ازمحمد خوار زم شاه اجازت ms554 فرمود (94) وجملهآ
~~PageV02P103
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0106.png)

# ~~تحار وآیند گان ورسل را بطمع آن زر ونقره بقتلر سا نید چنانچه
# ~~1) (هیچ) یک [تن ] ازان خلاص نیافتند ، الا یک شتربان که درحمام
# ~~بود ، دران واقعه ازراه گلمخن خودرا بیرونانداخت ، ودر محا فظت
# ~~خود حیل انگیخت، وازراه بیابان، ببلاد چین و طمغاج باز رقت،
# ~~وچنگیزخان را از کیفیت آن غدر اعلام دا د .
# چون حق تعالی خواسته بود، که این (2) غدررا سبب خراب شدن
# ~~(3) دیاراسلام گرداند، سر وکان امر الله قدرآمقدور آ، ظا هرشد ،
# ~~واسباب آلمقدور کاین، پیدا گشت، نعوذ بالل من سخطه، د اعی
# ~~دولت قا هره منهاج سراج از پسر ملک رکن الدین خیسارغور (4) شنید،
# ~~و اواز [پاد] شاه سیستان (که) از جمله شا هزاد گان زیمروز، وخواص
# ~~خوار زم شاهی بود، که آن (پاد) شاه سی گند یاد کرد، که درهر
# ~~خزانه (5) که یکدان زرویا نقره ، ازان بازرگا (نا) ن چنگیزخان
# ~~(ونشکرمغل) درآ مد، تمامت آن خزا نه و ممالک و ولا یت (6) بدست
# ~~چنگیز خان ولشکر مغل افناد ، «حت تعالی مملکت سلطانا لسلاطین
# ~~ناصر الدنیاوالدین) را ازمثل (7) آن حوا د ث ، د رعصمت خود ،
# ~~حفو ظ داراد ، بمحمد وآله ا لا محاد .) (8
# حدبث وقایح (سلام
# ~~ثقات چنین روایت کرده آند، که چرن آن گر یخته با چنگیز خان
# ~~قعهآ بازر کانان ، وفرستا دگان (9) او با ز گنت ، فر ما ن د اد :
# ~~که(10) لشکرتر کستان وچین وطمغاج جمع شدند ، وهشت صدعلم بیرون
# ~~آورد ، درزیرهر علمم یک هزار سوار، وسیصد هزاراسپ نامزد بهادران
# ~~درد ، وبهادر مبارزرا گویند ، وشرده(11) سواری (را) سه (سر) گو سپند
~~PageV02P104
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0107.png)

# ~~تقلی (1) فرمود ، تاقدید کنند ، ویک دیگ آهنی بردا شتغد (2) ویک
# ~~مشک آب وقمیز (4) وروی بر!د نهادند .
# واز انجا که سر حد دلایت: و بود . تابه اترار سهماههراه بیابان ویرانی
# ~~(4) بود ، فرمان ن اد : که (4) آنس، مانشآه راه (و] بیا بان بدین
~~قدرتوشه
# ~~قطع می باید کرد (د) باتربه قمیز وشیر وآب (6) میبا ید سا خت ms555 [و]
# ~~گلمهای اسیان چناان که () در حد دعد ا صصانه یاید پیش کردند،
# ~~وردی بدیار اسالام ؟وردزه، د: ر ابراخر شر ورسنڈست وعشر وستمانه،
# ~~کوفتهٔ‌ راه وبی برگی (7) بو: زد . ذه؛ زجبلا دت ورجولیت ود لیری
# ~~که حق تعالی درخلقن چنیز ننان ولشبرهذا نعبیه کرد هبود، (10) بمدت
# ~~نزدیکاترار(1؟) را بتر نتند. زخوردو بز ر ت را بزیر تیغ بیدریغ آورد
~~ند،
# ~~و هیچ آفریددرازنده نه نذ،شنن . جمله را شزید کرد ند (12)
# وبرین جاحکایتی عحب سماع اذة! ده آست ، از (یکی) با زرگانی
# ~~که اورا خوجه احمد رخمی (17) گنتندی صادق التول بود ، سلمه الله،
# ~~چنین تقر یر کرد: ک9 ا ز ژغات شنید ه ام (14) که چنگیزخان در بلاد
# ~~ضمغاج ، بعد ازانتنه ضبةآ کرده بزد . ومدت چهار سال درآن بلادفتنه
# ~~کرده ، وخون ریخته، شبی بزراب دید : که دستاری درغایت درازی
# ~~درسر می بندد . چنا نچنه درازت آن دستار  وعتد کردن آن اوراسآهت
# ~~(13) آمدی (16) چون بسر بسی، چندان بودی، که خر منی بز رگ، PageV02P105
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0108.png)

# ~~چون ازخواب بیدار شد، با (هرکس از) مقر بان وار باب دانش که باو
# ~~بودند، بازمی گفت هیچ یک اورا (1) تعبیر (ی) نمی کرد[ند] که بدان
# ~~دل او (2) قرار گرفتی، تایکی از مقر بان [او] گفت : که این لباس
# ~~بازر گا نان است، که ازطرفی مضرب آیند (4) بد ین زمین، ایشان را
# ~~طلب می باید کرد، تا ا ین تعبیر ازان جماعت معلوم گردد:
# بحکم آن تدبیر، جهت تعبیر طلب کردند، میان بازرگانان چندی
# ~~(4) معدود یافتند از تحار مسلمانان عر بی (5) د ستار بند، ایشان را
# ~~طلب کردند، وشخصی که مهتر وعا قل تر آن طا یفه بود، خواب
# ~~خود رابا اوباز گفت آن با زرگا ن تازی [گوی] گفت : عما مه تاج
# ~~دافسرعربست ، که الهمایم (6) تیحا ن العرب. و پیغمبر مسلمان
# ~~محمد مصطفی صلی الله علیه وسلم، دستار بند بوده است، وخلفا ،
# ~~اسلام دستار بندانند ، تعبیرخواب تو آنست ، که ممالک (اسلام) در
# ~~تصرف تو آید ms556 ، ودیار اسلامرا ضبط کنی، واین سخن موا فق رأی
# ~~چنگیز خان افتاد(7) و بدین سببعز بمت آو بر ضبطدیار اسلاع مصمم کشت.
# بسر تاریخ باز آمد م : چون اتراررا بگرفتند (4) وخلق راشهید
# ~~کرد( ند) از آنحا بطرف بخارا آمد ، ودر غرهآ ذی الححه
# ~~سنه ست عشر وستما ئه بد ر شهر بخارا لشکر گاه شد. واز جهت
# ~~سلطا ن محمد خو ا ر زم شاه، کشاو خا ن ا میر آ خر
# ~~بادوا زده هز ارسوار دربخارا بود، شهررآ محصر کرد ند، روز عید
# ~~قربان سنه ست عشروسةمائه شهر بخارا[را)وقلعهرا بگرفت، وجمله خلق را
# ~~از خاص وعام (9) و علما واشراف، از زن ومرد همهرا از شهر بیرون
# ~~آورد، وشهید کرد (10) وجمله شهر وکتاب خانه (11) را بتمام بسوخت
# ~~ودرمقدمه (13) لشکر چنگیزخان، که از بیابان آمد [ند] واترار (13)
~~PageV02P106
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0109.png)

# ~~بگر فت ، وبدر بخاراآمد وبگرفت ، ترکی بودنام او تمر چی چربی (1)
# ~~مردی بغایت جلد ، و(به) مغلی چربی (1) حاجب را عتو یند ، چون
# ~~بدرسمر قند رسیدند (4) وباول آمدن لشکر مضل کمین ساختند ، واهل
# ~~سمرقند بجنگ بیرون رفتند ، چون کمین بگشاد ند ، هز یمت بر لشکر
# ~~اسلام واهل سهر قند افتاد وبقدر پنحاه هز ار مسلمان شهید شد ند ،
# ~~و بهدازان (قریب) ده روز [یا] چیزی زیا دت، بر اطرا ف مقام کرد ند
# ~~ودرسمر قند ازجهت سلطان محمد خوارزم شاه شست هزار سوار بود ،
# ~~ازترک، وغو ری ، وتا جیک ، و خلج ، و قرلغ . و جمله ملو ک غور
# ~~چنا نچه خر ز و ر ملکی ، وز نگی (و) حر حم (3) و د یگر ملو ک
# ~~غور همه آنجا بودند.
# روز عاشورا دهم محرم سنه سبع عشر وستمائه ، سمر قند بگر فت ،
# ~~وشهر (را) خراب خردا نید وبسوخت ، وبعضی را اسیر کرد ، واطراف
# ~~ماورا ه النهر وفر غانه تادر بلاسا غون ، لشکرها نامزد گرد ، وشهرها
# ~~جمله[را ] خرا ب ، وخلق را شهید گردانید ،ودر ضبط اطراف ممالک،
# ~~افواج مغل فر ستا د ، وکشلو خان تتار ms557 ، که پاد شا هزا د ه قبا یل
# ~~تا تار بود ، وحور خان خطارا بگرفت آورده (4) لشکر از عقب اواز
~~PageV02P107
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0110.png)

# ~~بالای تر کستان نامزد کرد تا :ورا درحدده جاب (وقصبهٔ‌) کیکرب که
# ~~غرستان (1)و کو هپایأ سمرقنا ست . بگرفت ز بکشت ، چون خبر گرفتن
# ~~سمر قند وشهادت واسیر شد ن خلق . ولشتر اسلا م که آ نحا بود [ند]
# ~~بسلمطان خوارزم شاه رسید بدر بلخ، نا نچه به تتریر پیوسته است ، ازانحا
# ~~منهزم شد، وبطرف نیشا پور آمد ، چون خبر رفنن وارزم شاه ازحوالی
# ~~بلخ ، وتضرقه غلب و] نشکر [ک، با و ببرد (14 بستع چنگیزخان رسید ،
# ~~از لشکر گاه مضل شست حزار سدار - در تبعدو مشل بزرت نیکی سوده
# ~~بهادر (7)، دوع یمه ند ین (بآر سب سنادن ضهان خوار زع شاه آز
# ~~جیحون عبره کردند (6) زز تظرن ختر!سان ر ستاد - وآن حلایفه درماد
# ~~ربیع الا ول سنه سبع وتشر رستما ئه . از آب جیحو ن بگذ شتند (6)
# ~~و بحکم فرمان چنگیز خانن، با شیت شزر ا زشهر شای خراسان ضرری
# ~~نرسانید (ند) وتعلق نکردند ، گر در لایت شرات بمو ضعی که آنرا
# ~~پوشنج (7) گویند ، یکی ازا کابر آن ثتستر درتاخت دران موضع بدوزخ
# ~~رفت، وآن حصار که مختصر (بود) (6) بجن:گرذ ند، «جمله مسلمانانرا
# ~~آ نجا شهید کرد ند، داز آ نحابثرف نیشاپور براندند ودرشهر نیشا پور
# ~~رسید ندو [از)آ نحا(چون) جنتبی شد، د!مماد چنتی: خان کشته شد، بانتقام
# ~~آن مشغول [نه) شد ندوبتشری طبر ستان  زماز ندران برفتند بعالب (4)
~~PageV02P108
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0111.png)

# ~~. سع...0-00
# ~~سلطان محمد (!) خوارزم شا: (0) سه نان بردرهآ تمیشه (3) که راه ماز
~~ندران
# ~~است لشکر تاه داشت، که :! 7::-، مض ر914 رسید، سلطان آتسز (3)
# ~~حما جب رادر زیر چتراد!شت1 درقابا- : بکذاشت، واورافرمان داد: که
# ~~لشدررا بظرف دا مشان ب کرات برد ، وضد بگز هخاء ماز ندران برفت
# ~~(4) وبدر یانشست، چنا زچ پبنبازین بنقریر پیوسته است [آن] لشکر
# ~~مغل دو فوج شد [زدا ینشوج (ک،) بشر (بزد) شرعقب لشکرخوارزم ms558
# ~~شاه بطر عراق برازد ، نزج ن 6 انر.. :درهٔ‌ نمیشهآ (7اعازند ران
# ~~فرو رفت ، واز شردز ذوح بیشنر خبری4 آن تیحتمیق راشاید بخراسان
# ~~نرسید ، بهضی نضتند : چق ،. ذرا دزم شاه رازی!فنخد ، در ها زندران
# ~~وعراق ، بر لسگر پسر سلتشنر ه ازر رنن الدین غو ری شانستی (8)
# ~~گویند زدنن ، وادراولشارعران را شنیبکردند ، رازراه آذربایگان
# ~~بطرف ففجاتی (6) بیرون رفت .
# ~~(1) اصل : محهو د (2) مط ومب : وسلطان که بر در تمنه کهراه، را ورتی،
~~درهٔ‌ تمیشیه ،
# ~~گه در نسخ وی تمثه ، تمیشه هم وده ولی ازهیة اینهاصورت اصل اصح است چه
~~تمیته بقول
# ~~حدود (ما ام اندر ناحتیت د بلممان شهر کت نردو گردوی مازه و نعمت
~~بسیارواند ر میان
# ~~کوه و. یا نهاده است وحساری دارد استواء (ر85) برخاز نسخ مط : التسره
# ~~التزر (4) مط ومب : دررفت (5) ک.ادراصل واو.ت ، مط : غو ی لشاسی ، که
~~دریک
# ~~نسخهآ خطی مل : سیاشت هم بود . ب غودن سیاختی چون نسخراور تی راصل
~~مطابق بود ، غوری
# ~~شانستی نوشتهشد ، وای لملیان رکن 1ل، ن ملمقب به (نمور سانع) از پسران
~~حوارزم شاء بود
# ~~(جهان کشای جوینی ج 2 س 130) و* از فرار خوارزم شاه بکرمان رفت ودرانجا
~~قوا نی را
# ~~فراهم آدرده بعرا ق برگشت وبصفهان آمد ، وزابجاب2:ی شتبافت و مدتی با
~~اسما عیلیه
# ~~درزد وخورد بود ، تا انیرا *یکیا قلا6 فبروز کوه ینهجست، به. ازانکه
~~مفل بران قلعه
# ~~دست یافتند ، اورا کشنند ( نار یم ایرار عبام، قبان - ج 1س 113) ذکر
~~این شخص
# ~~بهمبن نام غوری شانستی درطبقه (16 ، سلاص. خوار زم شابه نحت عدد (12)
~~آمد ، وغوری
# ~~شا نستی را مؤاف ما به (غو ری شکن) ترجما کرده ، جون درطبةات ناصری در
~~چندهورد وقرار
# ~~ضبط نسخ ز بادختلی این صورت منتول افتاده بنا بران ضبه! جهان کشا که
~~ؤخر ترازین کتاب است،
# ~~هورد اشتباه ودقت است   4) مط ومب : قبیان، زاورتی و فچاق PageV02P109
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0112.png)

# حل بت گنشتن لشکر چننیز خان
# جر حیون بطر ف احراسان
# ~~چون یم4 نو ین وسوده ms559 بهادر، باشست هز ار سوار برخراسان بگذشت،
# ~~و بطرف عراق رفت ، آشوب درخراسان افتاد وفتنه ظاهرشد وهر کس
# ~~ازماوکرا بفرمان سلطان محمد ، بطرفی اتفاق افتادوحصارها عمارت
# ~~کردند وشهرها را خند ق ساختند واستعداد جنگ ومحا فظت قلاع
# ~~بقدر امکان مهیا گرد انیدند ، که هرطزفی را (بملکی) سپرده
# ~~!- ود، ونا مزد کرده، (و) قلههآ تر مذ را به لشکر سیستان د اد،
# ~~ومهترایشان امیرزنگی ابی حفص بود ، و(امیر) سر هنگ
# ~~سام، واهلوانان (1) را بحصارولخ (2) وطخا رستان فرستاد،
# ~~که طول وعرض آن قلعه بقدرچهارفرسنگ است وحصاربامیان به امیر
# ~~عمر کر باوردی (3) حواله فرمود (4) و ملک اختیا ر الد ین محمد علی
# ~~خرپوست (5) علیه الرحمه را فرمان شد، تا ازپر شور بضبط شهرغز نین
# ~~آید، وآن بلادرامحا فظت کند ، وملک حسام الد ین حسن عبد الملک
# ~~سر] زراد(6) که به قلعه وشهرسنگه (7) غوربود، وملک قطب الدین
~~PageV02P110
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0113.png)

# ~~حسن (بن) علی [ بن ابی علی ] (1) رافرمان داد، تا قلعهای غور [را]
# ~~مهمورگرداند ، ودرمحافظت آن بلادجد بلیغ نماید ، و ملک الکتا ب
# ~~اختیار الملک دولت یا رطغرائی (4) را به قلمعهآ کا لیون (3) فرستاد ،
# ~~ودو پهلوان بز رگ خراسان ، که ایشان راپسران یوز بک (4) گفتندی ،
# ~~درا ن قلمعه بودند و هلک شمس الد ین هحمد جوز جانی () را ، در
# ~~شهر هرات نصب کرد(6) وحصا رفیوار رابه پهلموا ن اصیل (7) الد ین
# ~~نیشاپوری داماد مبا رک پهلوان (8) سپرد، وقلعه نصر کوه (9) طالقان
# ~~را به معتمدا ن ملمک شمس الدین آتسز حسن حاجب (10) داد ، وحصار
# ~~ر نسگ گرزوا ن (11) را بخدم ا لغ خان ا بی محمد داد
# (1) راورتی، ملک تطب الدین حسین بی علی ابی علی (2) راورتی گوید : طغرائی
# ~~بمعنی طفرانو بس ودارقدهآ اختصاص امضاء شاهی است . (3) مط ومب :
~~کالیوار ، اصل:
# ~~کا لیو ر، راورتی: کالیون، ولی درمط ومبدردیگرمواقع کالیون آمده که اصح
~~بنظرهی آید ،
# ~~و بقول یا قوت (کا او ان حصن محکمی بود بین جبال باد فیس وهرات) (مراصد
~~، ص 335) نام
# ~~این قلمعه در بن ms560 کتاب مکررا مذکور افتاده ، ودرمبحث فتوحات بهاء الدین
~~سام وغیره
# ~~می آید ا بن اثیر نام این قلعهرا درردیف بادغیس وببوار (کالین) می
~~نوبسه (ج11ص 64)
# ~~و بازدرجلد (12) کالوین را در همین ردیف ذکر میکند (ص 87_ 95) ولی
~~درتاریخ
# ~~سیفی هروی (کالبوین) هران بسبار به نظرمی آید که در عهد آل کرت شهرت
~~زیادی داشت
# (4) کذادر مط ومب واصل، راورتی پسران ( سوز نکر) آورده ، وگوید: یوز بک
~~کلمةآ
# ~~ترکی است ، واین پهلوانان تازیکی بودند ، بنا بران نسخیکه یوز بک را
~~نقل گرده اند
# ~~قابل اعتبار نیست(!11)(5) اصل و مط ومب: جزجانی، راو رتی جوز جانی
~~نوشته ودر حاشیه
# ~~گوید کهدر برخی از فسخجدیدهجرجانی هم آمده ، ولی جوزجانی یا گوز گانی
~~صحبح است
# ~~کرده (9) قلعهآ طالقاز بنام نصرت کوه یا ناصر کو ه یا منهو رکوه نیز در
~~تواریخ ضبط شده
# ~~وازقلاع بسیار مستحکم شما ل هند وکشر بود ، د « یک نسخه راور تی نقره
~~کوه هم آمده PageV02P111
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0114.png)

# ~~وقلاع غر ستان (؟) به صهیدابن په لموان روان (4) زفلاع غور بملوک(4)
# ~~غور سپر د، و شدر فیر دز که ه بملک مبا رز !اد بن شیر ازی (4) داد،
# ~~و قلا ع (5) تو لک با میر حبشی نیزد زر . سنوض فرمود . ودرهر قلعه
# ~~وشهر (ی) یکی را از معارف صاءک ترلآ (ذ ری،) و تاجیک نصب کرد.
# چون سلطان محمد خو ارزم شاه رفی عازند ران بوز یمت رفت،
# ~~ولشکر شای اسلام ، پر یشاز شا ، چنگیز  زار ازضبه: بلاد سمر قند فارغ
# ~~شد ، وسواردرک شب لاا دمهن رزننن کرد، استر یشاک دیگر، باطر افی
# ~~خراسان ناهزدشد (9) ژارسالان زز فی ثو (4) ته دسلمان بود، بقدر
# ~~شش هزآرسژارهلما (زا) : اشت . ذسه تنمی. با ضرلان چر بی (8)
# ~~ولشکرمغول ، ببات صارراخ منخر سنر فرسناد (4) زخود بالشکر قلمب
# ~~از سمرقند ببا ی تلمعهآ تردذ ا85، زجن پواز ست ، وبعداز چند روز
# ~~(که مسلما نان ترمذ) حنتز؛ () بسیار کردند . و،غل بسیاررا بد وزخ
# ~~فرستادند، ومسلمان بسیار شرید شد ند ms561 . اشل - صار ترهذ را بسنگ
# ~~منجنیق عاجز اردانیب ند. و: زلهه ر! بخرفت ، وجمله را شزید کرد.
# ~~وازانحالشکرد!ی بضل . بر فخراسان نو روغز نین زرستاد، وهر لشکر
# ~~که بطرف خراسان م فرستاد ند  مرایشان (90) بر نصر کوه طالقان
# ~~سسسس PageV02P112
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0115.png)

# ~~می بون ، عیاراب :زنممر کد نیود دی آدد زد  و برا فواج حشم مغل
# ~~هیز د نید ، اس نتمر شس ببا ز ه ز زناشن را بید دزخ هیفر ستاد نید،
# ~~چون آزج بان طلهین تت   بیقار نت ازدینن زادز دحصارنصر کوه
# ~~شدند ، (ز) حبحهار را نرز) ب ز ، وسنگ یم شد ، و اقلان
# ~~چر !ی وستمدی چرب (6): -0 ز.1 : ندز شان کهنیغز نویر نام آن ملعون
# ~~بود، چنمل و ا  ز.. زز شد زب  وبا طراق غور
# ~~وخراسان در: ت ،:.نسیت نه ساتیق خراسان
# # وغوری ترهمیر:. %~% ر. %~% 9وزتادر غر نین
# ~~وبالاد طغر سان (ای7.. ،. لب -سلها راشه بید کردند،
# # و بعضی ا آسیر.؟: %~% 5 %~% نت نیجم : ز: یشر و ستها له
# ~~مدت همشت اد ثن ، 1  ذ  یزا، زدرین تاریخ کا تب این
# ~~طبقأت ن دمایت س ا: ن ش رها: بن : ز) بنث * د برادر کاتب درشهر
# ~~(وحصار) فیر رززه:
# درین سا ز1.ت 1 زا زرآجد ند]ا وهدت
# ~~پانز ده(17) روز ج  ای ست. ز، ، ز:0!یر ویتع سپه سالار
# ~~تاج الدین حبش  نر؛ (11 بلا بزرپی با: ستعداد تهام
# ~~فاها چون نخاءاهزر:10،،: ،. (1 قرد، ودرهیان ایشان
# ~~رفت ، وا زرا:4 نزن یب پزتمز نینن بازا آناا شسرد خور لقب کرد،
# ~~واعز از نمزه ،وب زنرنه5، :ررز:باست اینه () چون باز آهد
# ~~بعد از انچه (15) جاش: تزب   ا ز) ا ززه شاه رأبرلیب آب سند
# ~~بشکست ، ناجالد بن .ض ز0،. نا) .ز کضار روتی [:4] تافت ،نوبا
# ~~ایشان مشذوا.1: با ثت رسید، دمدرین سال لشکر PageV02P113
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0116.png)

# ~~مغل بااقلان چر بی (1) بدر شهر فیروز کوه آمدند ، ومدت بیست ویک روز
# ~~جنگهانی سخت کردند، وبران شهر دست نیا فتند، ونامرا دمرا جهت ms562
# ~~کرد ند
# وچون فصل زمتا ن بود، برف بر جبال (2) غوربا ریدن گرفت (و)
# ~~لشکر[ چنگیز خان] مغلاز خراسان روی بماوراه النهرنها دند، وآن
# ~~لشکر که درغور بود ، بقدر بیست هزارسوار بود، [مغل ومر تد، و گذر
# ~~ایشان بر پایها . حصار تولک بود] درمدت هشتماه وچندروز، بپای قلعه
# ~~فوجی از ایشان بتاختی [و) غاز یا ن قلعه تولک، و این داعی که
# ~~منهاج سراج است، درمیان غازیان، با کفار جهادمی کردند ، چنانچه کفار
# ~~راا مکان نزد یک شدن قلعه و حصارنه بودی رحم الله الماضین، مدت
# ~~هشت روز آن بود، که تمامت روز لشکرمغل بپای حصار(4) می گذشت،
# ~~ثقات چنین تقریر کردند ، که اسیر ا ن مسلمان، بدست کفا رچندان بودند
# ~~که برای خاصه چنگیز خان دوازده هز اردختر بگر، بر گزیده بود،
# ~~وباخودمی برد ، خلصهم (4) الله مناید یهم ، ودمرالله الکفار بقهره
# ~~وقد رته (5)
# حدبتعیر ق کرنن(6) چنگیز خان
# ملعون(7) ازآبحیخون
# چون ر بیع الاول سنه ثمان وعشر وستما ثهدرآمد، لشکرهای مغل،
# ~~کرت دیگر نامزد اطرا ف خراسان و غو رو غرستان (4) شد، وچون
# ~~4ک های مغل را گذ ربر قلعه نصر کوه طالقان می بودو غازیان آن
# ~~قلم، رجولیت وجان سپاری می نمودند ، واین حدیث بسمع چنگیز خان
# ~~میر سید، واشکریکه بیای آن قلعه آمده بودند، دست نمییا فتند وامکان
# ~~فتح نبود، چنگیزخأن بحهت گرفتن آن قلعه ، از آب جیحون عبره کرد،
~~PageV02P114
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0117.png)

# ~~ودریشته نعمان ،وبیابان کعب که میان بلخ وطا لقان است مقام نمود ()
# چون کار براهل قلعه تنگشد ، دل برشهادت نهادند، ودست امید
# ~~ازحیات بشستند (2) [و] پیش ازان حاد ثه وفتح قلعه ، ور سیدن بد رجهآ
# ~~شهادت بسه ماه جملمه باتفاق یکد یگر جا مها کبود کرد ند ، وهرر وز
# ~~به مسحد جا مع حصا رحا ضر میشد ند ، وختم قر آن می کرد ند
# ~~وتعز یت خود می داشتند وبعداز تعزیت وختم قر آن یگد یگرراوداع
# ~~می کردند ،وسالاحمی پو شید ند ، وبحهاد مشغو ل ms563 می گشتند ، مغل
# ~~بسیا ر را بد وزخ میفرستا دند (و) بعضی ازا ن طا یفه بشهاد ت
# ~~نهمان ، بپای قلعه آمد، و جنگن پیو ست ، وبریک طرف (قلمعه) که
# ~~دروازة بالا بود ، خندقی در سنگ حفر[ه] کرده بودند، بزخم سنگ
# ~~ومنحنیق بارهآ آن موضع را بگردا نیدند : وخند ق را انباشته کردند ،
# ~~وبقدر صد گز [ی] گشاده گردا نید ند ولشکر مغل را مجا ل گرفق
# ~~قلعهظا هر شد ، اما چنگیز خاناز غا یت غضب، سو گند به معبودخود
# ~~یاد کرده بود ، که آن قلعه راسوار (ه) بگیر م
# مدت پانزده روزد یگرجنگ کرد، وراهراست کرد، تا آن قلعه بگرفت
# ~~وچچون سوار مغل در قلمعه براند ، ازاهل قلعه بقدرپا نصد مر دعیار(5)
# ~~چنگی گره بسته ازطرف دروازهآ کوه چنیه (3) طا لقان بیرون آ مدند ،
# ~~وبر لشکرمغل زد ند ، وصف ایشا ن برهم دریدند ، و بیر ون رفتند ،
# ~~وچون دره ولور ها (4) نزدیک بود، بعضی شهادت یافتند ، وبیشتر بسلامت
# ~~بیرون رفتند ، چنگیزخان آن را خراب کرد ، وجمله خلا یق راشهید
~~PageV02P115
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0118.png)

# ~~گردا نید : رخمی از،عنربم (ر: اینه ، تن تا پشاه هاراد رمسند
# ~~پادشا همی منةلمد ن ارات !ین
# حلدت[ عال فنا حل ل ا لش دن مننمر ذی
# ~~حواررمشان بتز تی شضانتیاة اوراآنتا
### | تاقق (:
# ~~چون سلطان محه: ز؛ رز. شان بنز1 یا !!  ن تیار!لدین محمد
# ~~بن علمی خر پوست(:).. ؟ . ن شزر ازیتات اوبود،
# # بغز نین آید وازدر-: .: ت %~% .  ررتندتده سال
# ~~نصرت کره طالان را ز51. . :10 : :ش بزدودرخراسان
# ~~وغو رمشهور ومذ کزر بهن : ز : :ن ز  . کبار تنوریان بود چون
# ~~بغز نین آعد،؛ زاطر!ن’ نن ن رزنا: تنپ دند، تدر حضرت
# ~~غز نین لشکر بسینر جه-. 1. (] : نچ برء ؟ دس شز ار سوارجرار
# ~~تهام سبلاح (عر زبه: رترت ه، ز عت برتن د.م ردانیت : که
# ~~لشکرهر تب گرثازن (ذ) ذ ه، ب زنان بر ز، 6زه درپشتهٔ‌ نعمان ؛
# ~~لشکر گاهش اشت ت ر6. نر-ن.0 ز زتر قیمپ له نرزواستهد اد ms564
# ~~حشم می!ید، بر؛ ابریترنب  ر* سالمن هحیسن جدا
# ~~افتاده بوشنث، بنزن ی آذ :.نن ، نه.1-بن الب() هزز برههالک
# ~~غز نین وغوربید. زجت خی؛ رزم4::  زی.. د:-: رن رشز نین نی نوالبی
# ~~بود ، که اذرا صلاح آلدیی ان:رتیا، هز:، کره کان (3) (بغرمان
# ~~سلمطان محمد) چب  1 تبست ()00ر؟ بسیارا جمع کرده
# ~~بود، وملن خان رات ، نن از!ر،...ذ4، چرن *واگمر م
# ~~شد ، روی بطرف نز زین زرا، ، ضب نه : شن جلان الدان هذبر نی (7)
# ~~از خراسان برسید ، گه ! را ذز نیر مو ؟یه ، شزساب الد ین آثب
~~PageV02P116
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0119.png)

# ~~وزیر (با) سبلای :ل:. جر ترز! اریی ور !:اییف (:؛ زبزهی ههیا
# ~~گردانید ، وساب 5یحه1- خر:1 1:ر، و آن ملک
# ~~غازی ر!. للات زاریر کتن:ویردا شنتر که جمع
# ~~کر ده بوب. جمله () شرت ،.
# و درسال سنا محر: ر: %~% 4 :ر از پیش لشکر
# # هضل بفز نین ا13 . ز ! ز : نی : %~% 7: ز آرهب  ل شز یمت
# ~~سیستان کرد : (7 ] ازیر ن .، 10، ر رلذییت (2) پر شور
# # داد ، چیت ی؛ یر بتاز ای آ ز %~% ر شور،
# # اهل غز زین ادر: نیا دتز ز. %~% رثی پر شو ر
# # برفت : واشکرعران( که ا:ز %~% 1.رز. ز زم گردانید
# # (6) چون ازان. %~% ن؛بد ین بلمخ که
# ~~اهیر نگر دار(1) ند. رضی نبه  ر؛ بنرنب . ت  نافیاه سلطان
# ~~جلال الدین مذطبر ننی  و.:- 1. : زرید : ز ثشگر بسیار
# ~~از ترکوامراء غوروز جید (:: :. (ه0) 81ب یشان جمع شدند
# # (و) از غمز نین بنشر ف، ضنار سز؛ بر: ن1. %~% ذ پت حداروالیان
# ~~19) بود-ایشار[.اا-شرز8 تر- :  چدزخبر اددن
# (1)مط ومب: اددب کرد. (2 و،:. وا.. بزبهت سیستان
# ~~واز میان (4) اصل رویت 5) کن! درصی :ه ر.وا وا:.زا کر؛آ غراق آورده
# ~~اعظم یسر(8 کنه افی از صلرر و تر ، ا-رلکر   آمیر بکر ، ولی بگرهار،
# ~~با ننکرهار و لابت معر وبب مشرتی ک پل ست کنه، کرن کرری از -زآباد- مرد
~~ومی ود، وهمین
# ~~نام اکنون هم زنده ومستعمل است : دراز: تبد ل مننه ابن: یت ر گ هارا می
~~کفتند
# ~~در زبان پهتونام ms565 نذرهار بلیمعروف دمذا و1ت ،6)  وب. تهزیاذ (10) کنذ
~~افی
# ~~الاصل، غر در پشتو بسعن کوه است  ر ورنی خله غزان:5، مین رهب خنج زغیره
~~میزوپسد
# # ولی استعمان کله و غبره در 16ران ف.-ی؟ ر %~% ر ذی آب، وازء صظطلمحات
# ~~جدید اردوی هزدوستنب است بتا بران غ  زاه بود11) اسا. رالستان
# ~~مط ومب : حصار زاواسنات ،راورت: والة ن ، ولی پود اربن نام ه ص یح بنظر
~~نمی آبد ،
# ~~چه اگر بطرو طخارستان رانده 0، س زار نمنان آه ببض: یلی جو بی غرنه
~~رادر بر PageV02P117
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0120.png)

# ~~سلطان جلا ل الدین (منکبرنی) وملک خان [هرا ت) (و) جمقیت لشکر
# ~~اسلام به چنگیزخان رسید (1) فیقو نو ین (4) راکه داماداوبود، ازهرات
# ~~وخراسان بطرف غزنین نا مزد کرد ، چون بحدود پروان (4) رسیدند
# ~~سلمطان جلال الدین پیش آن لشکر باز رفت ، مصاق داد ، وایشانرا بشکست
# ~~ومنهزم کمردانید ، و کافر بیار بدوزخ فرستاد(وچند بار) دیگر لشکر مفل
# ~~(4) می آمدومنهزم میشد، ود رلشکر سلطان جلال الدین اغراق (5) بسیار
~~PageV02P118
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0121.png)

# ~~بودهمهمردان کار ، وسران (1) کارز ارخونخوار ، ایشان را (2) بجهت
# ~~غنایم باعجمیان خوارزمی خصومت شد، ازلشگرسلطان (4) جداشد ند
# ~~وبطرف د یگررفتند ، سلطا ن ما ند با لشکرتر ک (4)
# چون فیقو نو ین مغل شگسته شد ، نزد یک چنگیز خان بازرفت
# ~~چنگیزخان ازپشته نعمان ، بافوج وحشم ، که بااو(ه) یاربودند، رو(ی)
# ~~بغزنین نهاد ، وبا سلطان جلال الدین منکبرنی ، و ملک خان هرات
# ~~ود یگر ملو ک خوارزمی که با اوبودند ، برلب آب سند مصا ف کرد
# ~~سلطان جلا ل الدین ولشکراسلام شکسته شد ، وبر آبسندزدند، مسلمانان
# ~~بعضی غرق شدند، وبعضی شهادت یافتند ، وبعضی اسیر گشتند،واند کی
# ~~از آب سند بیر ون آ مد ند [و اللها علم با لصواب]
# حدیت کشانه شدن (قلع) ولخ
# ~~وطخارستان وقلعه های (بلان) بامیان
# چون بفرمان چنگیزخان ارسلان خان قیالق (7) مسلمان بالشکرخود،
# ~~وطولان چربی(7) مغل بپای قلعه ولخ (8) رفتند، مدت هشت ماه آنحا بنشستند
# ~~(9) وچون آن قلعه ازهیچ طرف راهی نداشت، لشکر مغل رافرمان داد
# ~~تا ازاطراف وحوالی ms566 آن کوهها درخت وشاخ میزدند (10) و در پای قلعه
# (1) مط ومب وراورتی : وواران کارزار (2)مط وم : آن طایفة اعرا ق را بجهت
# ~~(2) مط ومب : شد لشکر اعراق ازسلطان (4) مط ومب : سلطان با لشکر تر ک
~~بماند
# ~~(5) مط ومب: بازبودند (6) اصل: قبااق، مط ومب: فیا اق راورتی قیا لق که
~~پیشتر هم کذشت
# ~~(9) ا صل : نیشتند (10) مط ومب : می بریدند PageV02P119
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0122.png)

# ~~*ی اند آخنان،:ااخان ا زنلهان شره راا نباته حوایم
# ~~کرد ، وبصه ان:ن و، :..زرفی ، چون بلای : سمانی
# ~~وقضای ربان(زازبلش4) :.. . :، ر: :  بزی ز1) 5 میا بن لشکر
# ~~آمد (4) و آی: . زز ترد. برا که یاثی پیا ده
# ~~سبک رو ابر ! ت آنس:. ز،.4: ت ذی.تر عسنگ است بسان
# ~~صف*ا، در.، .زعی برد ، وید ران علا قی
### | ا  ل (بیی رذت، روز
# # چٹها رحم (آر !ز6.6. .: %~% (ر ر:4(4) ه
# ~~درواز3 ا را،*.: در.25 درد : زدزآ ازمرد خالی
# ~~کردند ، و(: : : :   بر  ت  سلمد ذا راد
# # کرد اندا و0:10. %~% ز.هز زهب نی تلمت دڑخ ایسانرا
# # فرهان شب، 6بهاچت!. %~% (: :  بن پآلئه را در بندان
# ~~داد، زفرآم
# ~~حدیت نشنیاش؛ شز یر بهمای سخر اسان
# وشها5نت1 .ا شتن] (د آننا مو ضمع]
# ثتات چنربه ر ف : تگ  ن را چا پس بهد متر
### | یوم!اکنای نام،
### | مبرز چ چنگیز خان از
### | .:(.ران بتارف
### | را !الشکر بسیار PageV02P120
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0123.png)

# ~~(1) داماد چنگیز خان بدان بوضع کشته شده بود ، خلق آن شهررا
# ~~به] تمام شهید کرد(ند) وشسر راخراب کرد[ند] ود یوارهای شهررا
# ~~پست کرد [ند] وجفت گاوبر بست ، وبرشهر (به) راند ، چنا نچه آثار
# ~~عمارات آن شهر با قی نماند .
# چونایشا ن (4) از ششر والراف ونواحی [آن ] فارغ شد [ندو]
# ~~ازا نجا بطرف هرات آمد ، وبر ددشهر مرات لشکر گاه کرد ، وجنگ
# ~~پیو ست ، و بر هر طر ف منتنیة ب! (3) زیا د و ملک شمس ا لد ین
# ~~محمد جوز جانی (4) زملث تاج8!دین قردینی ، ودیگرامرا که درشهر
# ~~بودند ،مستعد جنگ شذ نی ، ؟!ثتات چنیی روایت کنند () که هر سنگ ms567
# ~~منحنیق، که از شهر بر لشکر کاه مغل راست (می) کردند، درهوارفته
# ~~وهم در شهر فرود آمد، (6) شهریکه سلشان محمد شاه خوا رزم ،
# ~~مدت یاز ده ماه بر (در) آن شیر منا تلمهکرد ، تا فتیح آن[ شهر] اورا
# ~~مسلم شد ، درمدت هشت رهز (7) ثشکرمغل آنحا مقام کرد ، وآن شهر
# ~~کهسد سگندر بود بگرفنند (2) وضلن را شقید کرد[ ند ]
# ثقات چنینروایت کردند: کهشسصد دز ارشه ید، درربع شهر بشمار
# ~~(9) آمد ، برین حساب (10) بیست وچناراکن درچهارطرف شهر ،از مسلما نان
# ~~شهید شد ند رضی اثله عشهم و رضو اعنهیو چون تولی عزیمت باز گشت (11)
~~کرد
# ~~بعضی راازان اسیران آزاد کرد ، وایشان را شحنهداد ، وبگذاشت وفرمان
# ~~داد: تا شهر را آبادان کند رر ن قهالآی سلیشان اسالام را باقی ث اراد»
~~(12) PageV02P121
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0124.png)

# کا دت
# (حکایتی) بدین (1) موضع لایق است، آوردهشد، ازوقایع آن وقت :
# ~~درشهورسنه اثنی [و]عشرین وستماثه کا تب این طبفات منهاج سراجرا
# ~~اتفاق سفری افتاد، (کهد اعی ددلت سلطان معظم است) باسمر سالت ازغور،
# ~~با شارت ملک سدید رکنا لد ین محمد عثمان مرغنی (2) طاب قراه،
# )مط ومب : بر ین (2) اصل : مرافی ، مط ومب مرا هی، راورقی : مرفنی
# ~~مرکمی می آورد و در بک نسحه حطی آن ده درککک دو ست دا نشمند من آ قای
~~سر ور خان
# ~~گویا درکا بلموجوداست ، مکررا (مر فنی) ضبط شده ، چون سیفی معاصراین
~~دودماد بود.
# ~~ضبطویرامعتبر قرمی شمارم . وی از کتاب تاریخ هر ات که شیخ عید الله
~~فامی نو شته بود
# ~~بیتی چند از قصیدة غرای این شیخ نقل می کند که در مدح هزالدین همر مر
~~غنی است ،
# ~~ومطلمع آن قصید، چنین جود
# ~~قاقیت قصید ه تا آ خر بهمین اسلوب است ، و بکلما ت روشنی فروتنی ، قو
~~سنی و غیر.
# ~~بانوشته است ، (ج12 ص 86) PageV02P122
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0125.png)

# ~~بطرف قهستان ، برای اصلاح راه کار وان ها وامن بلا د ، چون بشهر
# ~~قاین و صول شد(1) آنجا اما می  یدءشد، ازجملهآ ا کابر خرا ms568 سان ،
# ~~کهاورا قاضی وحید الدین فوشنحی (2) گفتندی رحمه الله ، آن امام
# ~~تهریر کرد : که مندرحادثهآ شهر هرات بود [15] م وهر روز بر موافقت
# ~~غازیلن سالاح می پوشیدمی، وبر سر باره رفتمی، وکسوت سواری (3) نگاه
# ~~داشتصی، روز یدرمیان جنگ وغوغا، بر سر با رهآ شهرهرات بودم،
# ~~باسلاح تمام ، از خود وجوشن وغیر آن ، نا گاه پای من از سر باره
# ~~خطا کرد ، وبحانب خندق در افتاهم [ه] چنانکه سنحگی یاکوهی
# ~~بحروی خا کر یز می غلطیدم، د بتد ر پنجاه هحز ا ر ممفحل
# ~~مرتد ، دست به تیرو سنگ برمیدا شتند ،تا نملطان [در] میان لشکر
# ~~گفاد افتا د م، بدست جمعی که بجنگ در پای قصیل وروی خا کر یز
# ~~بهیان (4) خندق آمده بود گرفتارشدم ، وآن (3) حاد ثه [مرا] بر موضعی
# ~~بود، که تولی بسر چنگیز خان دره تابل آن خیمه نحب کردء بید بر کنار[ە]
# ~~خندق ، ولشکر مغل در نظر او(جنگ می کردند، چون ازباره بقدر
# ~~بیست گز، بر روی) خاکریز تاقعر خندق (که) چهل گزد یگر(بود) غلطان
# ~~فروه آ مدم ، حق تعالی بعصمت خودمرا نگاهداشت، که هیچ رخمی
# ~~برهن (9) نهرسید ، وهیچ عضو [ی]از اعضای ن خسنه وشکته نشد ،
# ~~چون بزمین رسیدم (7) جمعی را به تعحیل بدوانید ، که آن شخس را
# ~~زنده بیارید، و [اورا] (به) هیچ وجهزحمتمدهید ، بحکم (آن) فرمان،
# ~~چون مرابه ززدیک تولی بر دند ، رمن ننظر کرد ، وفرمود : که بنگرید
# ~~تاهیچزخمی باورسیده، مغلی آمد، مرا تنسنه،د ، وبه تدلیخان
# ~~گفت ، اینرا آسیبی نرسیده، ازا ینکه مرا زخمی نبود (4) فر مود
# ~~که توچه کسی ، ازجنس آشمی باپری بانرشته یا تعو یزی د اری ازاسماء
# ~~الغ تنگر ی (9) بصدتی باز گوی! تا صال چیست؟ منی بزمین
# ~~بهادم وگفتم : من آدمی بیچاره ام، ازجنثانشمنداب وهکا گی بان،
# ~~اها یک چیز بامن بود .

PageV02P123

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0126.png)

# (کفت با تو چه بود ؟) روی برزمین نچا دم (وگضتم) که نظر چون
# ~~نویا دشا هی بامن بود (1) بدان سعاشت در،سمت بماندم .
# تولی را این عرضه ms569 د شت من ، 8؛ فة افینا د ، بنظر رضا در من
# ~~نگریست وفرمود : که این شخس،رد:ی!5اتل استودانا ء لایق خدمت
# ~~چنکیز خان باشد، اورا تیماری بایدهاشت، تابدان خدمت !رده شود،
# ~~فرمان داد : تامرا بیکی از(ان) مفلان محنرم سپر دند، چون ازفتوح
# ~~بلا دخراسان فارغ شد ، مراباخود بخد مت چنگیزخان برد ، وقصه باز
# ~~کفت وبخدمت حنگیزخان ، قربت تمام یاذنم ، ومدام ملا زم در گاه او
# ~~[می] بود م ، وپیوسته ازمن اخبارا نبیاء وسلاطیت عجم وملوک ماضی
# ~~میپر سید، ومی گفت: محمد [یلمو اج(2) کلیها لسلام از ظهو رمن و
~~جهانگیری
# ~~من هیچ اعلام داد ه بود؟ من عرضه ثآشتم (7) احاد یشی که در خروج
# ~~ترک، روایت کرده اند، بر لغظ اورفت : که شل من گوا هی می دهد،
# ~~که تو راست میگوئی! تارززی دراثناء کلمات ، مرا فرمود : که ازمن
# ~~قوی نامی باقی خواهد ماند درتیتی . از کین خوا ستن محمد اغری
# ~~2) یعنی سلطان محمد خوارزم شاه ارا] برین لغظ می گفت، و اغری
# ~~(4) بلمفظ آرکی دزد باشد ، داین عنر بر لننظ اد بسیارمیرفت: که
# ~~خوارزم شاه پادشاه نبود دزد بود، ا نر او پاد شاه بو دی، رسو لان
# ~~وبا زرگانان مرانه کشتی، کهب اترار(3) آمده بودند، که پادشاهان،
# ~~رسولان وبا زر گانان را نکشند .
# فی الحمله چون ازمن پرسید : که قوی نامی ازمن (به) خواهدماندا
# ~~هن رو ی برزمین نهادم و کضنم:ا تر ضان مرا بحان آمان د هل ،
# ~~یک کلمه عرضهدارم ، فرمون که ترا امان دادم، تفتم: نام جائی باقی
# ~~ما ند، که خلق با شند (6) چون بر کان خان جمله خلمق (2) PageV02P124
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0127.png)

# ~~را بگشتند (این] نام جگوزب ر، :.
# # من این کلممه نما م کردم ی %~% ت
# ~~و بغا یت در شضب شد  ( ز) زو 7
### | 
# ~~بطرف من کرد، چون آ ثار ذجب
### | 
# ~~[کفتم و] یتین کردم بر.. ر.
# ~~ملمعون خوا هی (9ارک ن
# ~~من ترا مرد [ی عا قل وشو
# # که ترا عقلی کا مل نیست،..!0. %~%
# # پادشا هان ms570 درجنان بسیا.. %~% بنهم ت
# # (3) آمده است : منآ نعا رر %~% 0
# # که دراطراف دنیاوممالکدیر پ.: %~% * بسد
### | 
# # وازمیا ن لشکر بگر یخم. %~% ادحن
# # خلاص یافتم، وااحمه ین،!ندی....... %~% ر1..ٹز.8
# خان دها 3 لو ا ر رته ی ر ارر. کن %~%
### | بارن ویم()
### | حدرر
# # پروان میان بامیان (10) وخز نیر-2.: %~% زخان
# # روک ب.ازل آک.دین ار ر. زبتر : %~% 113
# # لسهر ها (کار اس بر ی %~% .

PageV02P125

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0128.png)

# ~~چون چنگیزخان ساطار جلال الد ین را باب آب سند منوزم گر دانید
# ~~(و) سا ور بها در (1) رابا او کتای بغزنین فرستاد تاشهرغز نینرا خراب
# ~~کرد، وخلق را از شهر بیرور آوردو5 پبدحر دانید. وبضی را اسیر کرد(4)
# ~~چنگیز خان از کنارهآ آب سنددر عقب اغرا ق (4) مسلمانان که لشگر بسیار
# ~~ومرد بیشمار بود (ند) بر طرف کیر ی (4) برفت ، و قلا ع کیری
# ~~و کوهپایه (ها) رابشاد ، و مسلمانانر اشهید کرد،ومدت سهماه بولایت
# ~~کیری مقام کرد : و ازانحا رسولان بخدمت سلطان (سعید) شمس الدنیا
# ~~والدین (طاب ثراه) فرستاد (و) بران (5) دز یعت میبود: که لشگر بطرف
# ~~سندوستان آرد ، وازراه قراجل (6) وکامرود (7) بزمین چین بازرود،
# ~~فاما چند انچه شانه میسوخت ومید ید، اجازت نهی یافت ، که بزمین
# ~~(2) در اصل و مط ومب کذا. را ورتی شاور می اویسد و کوید: که د ر دونسخه
~~ساور PageV02P126
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0129.png)

# ~~هند آید ، تا اورا(1 ازطرف طمغاج یو تنکت] مسرعان خبر آوردند ،
# ~~که خا نان تنکت (3) وطمغا ج عصیا دن آوردند ، وآن مملکت نزد یک
# ~~است، که ازد ست (او) برود، بضرورت از کوهپایهاه کیری (3 مراجهت
# ~~کردوآن کوههاهمه برف گرفته بود، فرمود: تا برف میر وفتند، واز پشتهآ
# ~~(4) بلادغز نین و کابل ، بطرف تر کستان و کاشغر باز رفت، واز کیری در
~~عین
# ~~زمستانا [و] کتای را با لشکرها(ی مغل) بطرفخورو خراسان فرستاد .
# ~~اوکتای بمو ضعی آمد،میان () غور وغزنین که آ نراپل آهنگران (9)
# ~~کویند، نزدیک فیروز کوه و[از] انا لشکر گاه کرد، وسعدی چر بی، ومنکده
# ~~چر بی () وچند (8) نو تین ms571 (دیگر را با لشکر گران) نامزد سیستان کرد
# ~~وابگه نوئین (9) را که منجنیقی خاص چنگیزخان وده هزارمغل منجنیقی
# ~~درخیل اوپود (ه اند) نامزدحصاراشیار (10) غرستان (11) کرد وااحی
# ~~(14) نوئین را نا هز دجبا ل غورو هرات کرد فیا احمله بهرطر فی از
# ~~اغراف غوروخراسان وسیستان شحنگا ن وحشمها نامز دشد ، وتمامی
# ~~(1) مط ومب: اما اورا (2) در برخی از نسخ خطو مط: ننکتهم بوده ، ودر
~~اصل تنکب هم آمده
# ~~و لی تنکت بضم کاف شهره بود از شاش در ماورای سیحون (مر اصد ص 99) (3)
~~کذادرمط ومب واصل
# ~~شرح آن در تعلیقات آخر کتاب خوانده شود(40) (4) کذادرا صل ومط ومب :
~~راور کی این
# ~~گلمهرا به منطقه وناحیه ترجمه کرده ، و گوید که در برخی از نسخ شعباست
~~، ودر بعض (شیته)
# ~~و یشته یا (سته) هم آمده ، ولی یشتهیعنی طرف و اپسین و پشت بلاد کا بل
~~وغزنین هم درست خواهد
# ~~یود، وممکن است ازراه اقصا ی لغمان وصافی وتکاب ازدامنههانی هندو کش گذ
~~شته باشد . که
# ~~مال سرفی ک بل آست و این محامب چمد صفحه بعد بازاز طرفمولف تصریح شده و
~~به تعییر بلادیشت
# ~~(5) اضمن: ده درمیان (6) آهنگر ان شهر معرو فی بود، مقر سلاطین
~~سوریغوری، کهدر بین جغرا فیون
# ~~مشهورو ما دموهم بهایای ان بهمینم پدبدراست وکی این کلممه دزاصل خوب
~~خوانده نمیشود PageV02P127
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0130.png)

# ..
# ~~ی- کها طراف رفته بود ند قتال
# ~~چختیز خدرسید هبود. فرما ن داد،
# ~~آرند * *ب نما- ا درین کرت فرمان چنان
# ~~م:سر جا61 زا) دنو نا.
# ~~7 خر:د رزبارد بگر، خراب کردندو[در]
# ~~سی رر! بهجن بگرفتند،ودرهر کوی
# ~~د بر یان دستی فنند ، که مسلمانان
# ~~ز.4-سلهٔ‌ جنگ کردند از کاردو
# .:48 شادت یاذتند و لشکر یکه بدر
# نچه: تذریر پیو سته است
# (* سراف کذندی ، خواجه
# ~~5. و گرت او شیر هرات را چند روز
# ت (2. از حصا رویرءز کوءمنهزم
# - بان و نا چذین روآیت کردند که
# ~~ز. عملا مبارزالد ین مردی پیر
# وسللاح پر شیاه بابر گستوان،
# ، دازء اعلیم بیحننأیق الا ms572 حوال
# ~~رانیو نا(6) وفیوار7)
# ~~رمتل PageV02P128
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0131.png)

# چون از کارهرات فارغ شدند ، وهراترا خراب کردند، لشکرمغل
# ~~دوفوج شدند، یکی (1) بطرف سیستان برقت، سعدی چربی ودیگر نوینان
# ~~(4) بز رگ بر سر آن لشکر. ویک فوج دیگر بیای حصارقلعهآ کا لیون آمد
# ~~[ند] ود رقلعه لشکرگاه کرد [ند) وآن قلعه حصنی است ، که درد نیا
# ~~باستحکام (3) آن حصار موضعی نیست، چه (در) بلندی ور فعت ، و چه
# ~~درحصانت . ولفظ کتب [و] استا دان عالم (4) در مسالک ومما لکجمع
# ~~کردهاند ، برین(ه) وجه [ذ کر آن قلعه] آورده اند، که « احصن حصون
# ~~الد نیا واحسنها )
# گالیون حصاریاست : که از پای شهرهر ات تابیای آن قلعه هر که
# ~~روان شود، بیستقر سنگ، روی دربالا ورفعت میباید رفت ، تا بپای آن
# ~~حصا ر رسند (6 وچون بیای آن حصاررسیده شود . یکفرسنگ دیگر
# ~~دربالا باید رفت، تا بپای سنگ آن قلعه رسد ، که باره حصار، بر (سر) آن
# ~~سذک است ، و بلندی (7) سنگ [ اق] بقدر بکهز آر ذرای یاز یادت با شد
# ~~روی آن سنگ مثل دیواری است ، که برر فتن هیچ جانو رزی] بران
# ~~ممکن نگردد ، مگر حشرات ارضی را ، وبران سنگ صحن بقد رچها ر
# ~~تیر پرتاب یازیادت باشد : وهفت جاه آب دران قلعه درسنگ خا راحفر
# ~~[5] کرده اند ، ودرهریک چندان آ بزایند ه باشد، که هر گز بخرچ
# ~~نقصان نگردد، ودرمیا ن قلعه میدانی بس بز رگ بود، وپسران ابو بکر
# ~~که پهلوانان سلطان محمد بود [15) ند ، دو پهلوانان نامدار ، ودو (8)
# ~~زنده پیل (9) کارزار، کو توال (10) (آن) قلعه بودند.
# ثقات چنین ر وایت کردند : که هردو برادردررجو لیت وعیاری
# ~~نامداروامیر ان حصار بودند ، وهردوبرادردر بلمندی قامت چنان بودند
# ~~که وقتیکه دست درر کاب سلطان (محمد، زده ، بطوف میر فتند، سر
# ~~ایشان از سر سلطان (محمد) یکسر بالاتر بودی (11) ودرین حوادث اختیار
# ~~الملک دولت یارطغرائی ، که یکیازفرماندهان ممالک خوارزم شاهی
# ~~(1 مط ومب: یک فوج بطرف (2) اصل: -وسان (3) اصل: حصنی است که دردنیا
~~نبا شدبه ms573 مستحکم PageV02P129
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0132.png)

# ~~یود [5] همدران قلعه آمده بود، چون سوار کافر، بای کا لپون (ا)
# ~~بقتال ودفع کفارمشغول شدند،و کارد لیری اهل قلعه، بجائی انجامید، که
# ~~لشکرمغل را بشب خواب (4)1 زخوف ایشان ممکن نبود ، کفارگر دبر
# ~~گرد تمام حصار دوباره ساختند ، ودوره) د ر وازه نهادند، وروی
# ~~درقلعه(و) باره مقا بل نهاد(ند) ومردپا س بشب معین گردا نید ند .
# ثقات (6) روایت کرد (15) ند : که روباهی درپای سنگ حصار کالیون
# ~~مدت یکسال ازد ربندان حصار بگذ شت ، سعدی چربی (7) بالشکرمغل
# ~~بسبب آنکه ذخیرهآ (قلعه حوشت قدید) ویسته بسیار بود، که پستهآ خراسان
# ~~ی کرد، ودر میگذ شت .

PageV02P130

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0133.png)

# ~~اززروسیم (و) جامهای تقال ، وآنچه قیمت داشت ، ههه را درچاهای
# ~~قلعه انداختند ، وبسنگهای گران چا هها (1) بینباشتند ، وبا قی آنچه
# ~~بود ، بآتش سوختند ، ودرقلعه [را] باز کردند، وشمشیرها بر کشیدند
# ~~وخودرا بکفار (4) زدند ، وبد وات شهادت رسید ند ، (و) چون قلعهآ
# ~~کا لیون فتح شد ، جماعت اشکر (یان) که بیایقاءأ واخ طخارستان بودند
# ~~چنانچه طولان چر بی (3) وار سلان خان قیالق (4] وافواج (5) لشکر
# ~~مغل بحکم فرمان چنگیزخان بپای قامهآ فیوار قادس آمد ند ، واین
# ~~قیوارقلعه ایست درحصانت ومتانت واستحکام ، ازقلعهآ کا لیون (6) قوی
# ~~تر، وحال هحکمی آن قلعه باندا زه ایست ، که ده مرد آنرامحا فظت
# ~~توانند (7) کرد ، و میا قلعهآ نیواروکاابون ، بهد مسافت ده فرسنگ
# ~~باشد ، چنانچه دردو قامه درنظریدیخر بودندی ، اگر بپای کا لیون
# ~~سوار بیگانه آمدی ، بروزدود وبشب آتش کرد ندی ، اهل قلعهآ فیو ار
# ~~را معلوم شدی واگر بپای فیوارآمدی همین حکم داشتی ، طولان چر بی
# ~~(8) وارسالان خان قیالقی (4) هدت دوماه درپای قلعهآ فیوارمقام داشتند
# ~~وبجهت قلت علو فه بغایت تنگ آمدند، آن جما عت راازذ خا ئر قلعهٔ‌
# ~~کا لیون مایحتاج معاش آوردند ، تاچندروز درحواابی آن قلعه هحال مقام
# ~~یافتند، وشخصی از قلعهآ فیوارد رمیان لشکرطولان چربی فرود آمد ازحال
# ~~اهل قلعه خیر داد(ه) که تمامت (10) هلاک شد[ه1) ند، ودر تمامی قلعه هفت
# ~~مردزنده، بیش نیست. ms574 وازین هفت [نیز] چها رویا پنج رنجوراند، آنگاه
# ~~کفارسلاح پوشیدند : وقلعه رابگرفتند ، وآن هفت مرد (11) راشهید
# ~~کردند ، رضی الله عنهم ورضوا نه.
# واین حوادث درا (وا)خرشه ورسنه تسع [و عشروستمائه بود ،حال
# ~~آند وقلعه که درخراسان وغورا زان محکم ترنبود، این بود که بتقریر
# ~~پیوسته [است] ملک تعالی سلطان سلاطین اسلام رادر هسند شهر یاری
# ~~[تا انقراض)]عالم باقی وپاینده داراد .

PageV02P131

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0134.png)

# حدبت واقعا ت عور وعر ستان(1)
# وفیر ورکا کولا(2)
# ~~وبیست واند روز جنگها ی قوی کرد(ند) ونامراد باز گشت (4) خلق
# ~~مبارزالدین بضر ورت به قلعهٔ‌ بالارفت ، و آن قلعه یی بود ، برشمالی
# ~~مشرقی شهر برسر کوه بلمند وشامخ ، وبدان (6) موضع در عهد سلاطین
~~PageV02P132
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0135.png)

# # ازقلعه بیرون شد ، و بطر ف هرا ت رفت %~% نحا شهید شد، وشهر
# ~~فیرو زه کوه تمأ م خرا ب گشت:
# اماقلعهآ تولک : ملک مبارزالدین حبشی نیزه ور ، از جهت سلطان
# ~~محمد خوار زم شاه طاب ثرا ه ، ملک تو لک بو د ، و قلعهآ تو لک
# ~~حصاریست معلق ، با هیچ دوه پیوند ندارد ، وبنیاد آن قلعه ، ازعهد
# ~~منوچهراست ، وآرش تیرانداز ، آن قلعه راداشته است (2) بر بالای
# ~~آن قلعه درسنگ خارا خانها ست ، که آن راارشی (3) گویند ، وامیر
# ~~نصر تولکی بر بالا ی آن قلعه چا هی بآب رسا نیده است ، دور چاه
# ~~بقدربیست گزد ربیست باشد، درسنگکخارا ، هر گز آب آن چاه کم نشود
# ~~به گشش، وپایاب هم ندارد ، قلعهآ بس محکماست ، میان غور وخراسان
# ~~چون سلمطان بدر بلخ آمد ، حبشی نیزهور ، با لشکر تولک به بلمخ باز آمد
# ~~وخدمت درگاه اعلی در یاقت، اورا فرمان شد ، تابه تو لک باز رود؛
# ~~وکارقلعه واستعد! د جنگ مغل مر تب کند، چو ن باز آمد، اول سال
# ~~سنه سبع وعشر و ستمائه، چنذ گرت سوارهغل ببالای قلعه آمد ، ود رحوا لی
# ~~بدوا نید[0] و درشهور سنه ثمان [و] عشروستمائه ، فیقونوین که داماد
# ~~چنگیز خان بود ، وچهل هزار سوار مغل ، ودیگر اصنا ف دا ms575 شت ،
# ~~با لشکر بپای (قلعه) تولک آمد، حبشی نیزه ور ، ا زومالی قبو ل کرد ،
# ~~واز قلعه فرود آمن ، و اورا خدمت کرد ، و بقلعه باز گشت ، و حبشی
# ~~نیزه ور، آنمال که قیول کرده بود، براهل تو لک قسمت کر د ، وبه
# ~~عنف بستد و آن حبشی نیزه ور ، در جوانی [و] اول عهد سلطان [محمد]
# ~~خوارزم شاه مردی مضرد بود ، نیشا پوری مسحی (4) دوز ، درخر اسان
# ~~وخوارزم مثل اونیزوری نبود بکرات از لفظ اوشنیده شده است ، که اگر
# ~~بهروی زمین ، بر پشت باز خسپم(5) وچو بی بدست گیرم، چهار مرد نیزهدار
# ~~(6) را ازخود دفع کنم، فی الجمله عظیم نیکومرد بود ، خیرات بسیار
# ~~داشت ، (7) وصد قات بی شمار ، درین وقت بجهت قسمت مال، کل خلق
# ~~تولک ازوی مسترید (8) شدند ، ودرمطالبهٔ‌ آن زحمت دیدند ، ویکی
~~PageV02P133
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0136.png)

# ~~از افاضل دران وقت (1) بیتی گفتهاست چون اطیف است (3) آورده شد ،
# ~~تا در نظر پادشاه اسلام آید ، واهل بلا د تولک را بد عایاد دارند،
# ~~خواجهامام جمال الدین خاز نچی (3) گوید ، (رحمة الله علیه)
### | نظم
# گفتم حبشی نیزه ور! این خسر ان چیست؟
# با تو لکیان شکنحه وز ندان چیست ؟
# کفتا که منم کفشگر و فیةو سگ
# سگ داند و کفشگر که د ر انبا ن چیست؟
# «رحم الله الماضین منهم ، وادام دولة السلطانیة» (4) چون تولکیان
# ~~از حشم ورعا یا استرادت (5) پذیرفتند ، وبرو ی خروج کرد ند،
# ~~واورا بگرفتنه ، وقلعهآ تو لک وحبشی نیزه وررا بدست ملک قطب الدین
# ~~باز) دادند تا [ باز دارد] و ملک قطب الدین بدان قلعه آمد،
# ~~وپسر (خود) ملک تاج الدین (محمد) رابدان قلعه نصب کرد، وخال
# ~~این کا تب که منها ج ( سراج) است ، وا سم او قاضی جلال الدین
# ~~محدا املکا حمد عثما ن حاکم نیشاپور (6) بود، خواجهو متصرف
# ~~بود، چون حبشی نیزه ور بد ست ملک قطب الدین آمد ، مدتی او را
# ~~مقید داشت، بعا قبتش اجازت داد، تابه قلعهآ فیوار رفت و آنحا ملگ ms576
# ~~قلعه]اصیل الدین(7) نیشاپوری بود، او را بگرفت ، وشهید کرد، وچون
# ~~قلعهآ کالیون بد ست کفارافتاد. (8) اهل قلعه تولک که قر ابتیان (9)
# ~~خواجه بودند، درشهو رسنه سبع او] عشر وس مائه پانزده سرخیل هم
# ~~از قرابتیان (4) باهم بیهت کردند، وخو!جه را شهید گردانیدند، وپسر
# ~~ملک قطب الدین (را) بخدمت پدرزاو]بززرستادند، ودرهمدت چها رسال
# ~~با کفارجها د بسیار کردند: واین کاتب که مشهاج (10) سراج است ، درین
~~PageV02P134
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0137.png)

# ~~چهارسال درغزوات بااهل تولک موافقت مینمود، که همه اقر باواخوان
# ~~بودند بهاقبت از دست کفار بسلا مت ما ند چون اهل تو لک بر ملمک
# ~~قطب الدین عاصی شدند، ملک قطب الدین عزیمت هندو ستان کرد
# ~~در سال سنه عشرین وستمائه (و) حصارتولک بسلامت ماند، وبعدازین
# ~~(1) کا تبرا دوکرت اتناق سفر قیستان افتاد ، بوجه رسالت یک کر ت
# ~~2) درسنه احدی وعشرین وستمائه ، ودوم کرت (4) درسنه اثنیو عشر ین
# ~~و ستمائه، پس درشهورسنه ثلا ثوعشرین وستمائه ، از جهت ملکرکن
# ~~الدین خیسار (4) بنز د یک ملک تاج ؛ لدین یخا لتگین (3) ر فته شد ،
# ~~واز جهت تاج الدین درین سال هم بر سالت رفته شد[به] (نزدیک) پادشاه
# ~~قهستان بطرف نیه (6) سیستان. وبعدازان به اطراف هندو ستان آمده شد
# ~~تاج الدین ینا لتگین (5) بتو لک آمد [و] اهل قلعه اورا خد مت کردند
# ~~وایشان را بسیستان برد، درواقعهآ سیستان همه شهادت یافتند، و آن قوی
# حا بماندند، امیر تولک هز بر الدین محمد بنمبارک بود، داو نز دیک
# ~~کیک خان (7) رفت، وتاامروز آن قلعه فرزندان اودارند (والسلام)
# وقایع) قلعاءسیفر ون
# حصار سیفرود [غور] که محکمترین قلعها ی (8) جبال است،
# ~~و بنیاد آن قلهه سلطا ن بهاءا لد ین هحمد سام ابن حسین (9) نها ده
# ~~است پدرسلطان غیاث الدین ومعز الدین طابب ثراهم . چون سلطان محهد
# ~~خوارزم شاه ازطرف بلخ، بطرف مازندران [به] رفت، فرمان داد تاهلمکث
# ~~قطب الدیی آن قلمعه راعمارت کرد، وفرصت اندک بود، بر بالای قلعه یک حوض
# ~~را] بیشی عمارت نتوانست کرد، بعداز ان [به]فرمان ms577 [خدای] بدوماه لشکر
# ~~مغل درآمد، وبیش هجال عمارت نمانددران حوض بقد رچهل روزه آب
# ~~بجهت اهل قلعه جمع کرد، لشکرمغل باطر افی شوردرتاخت، وجمله بواشی
~~PageV02P135
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0138.png)

# ~~غو ر از همه اجناس بدست کفار افتاد، واهل غور (ازدرمی) چهار
# ~~دا نگ شهادت یافتند (1) ملک قطب الدین بااشکر خو د، د ران قلعه
# ~~پناه جست، مشکوته نوین وقراچه نوان داابر زوان (7) بالشکرا نبوه
# ~~بپا ی آن قلعه آمدند، و چون ایشانرا معلوم شد : که اهل قلعه را
# ~~آب اند ک است ، در پای [قلعهٔ‌) سیفرود لشکر گاه نصب کردند (3)
# ~~وجنگ در آغازیدند ، ومدت پنحاه روز دران (4) قلهه جنگهای سخت
# ~~کردند ، و ازجا نبین مسلمانان بسیار شهید شدند (و) کافران بیشمار
# ~~در دوزخ (5) رفتند ، ودر حصار مواشی (6) بسیار بود، آنچه امکان
# ~~قدید کردن بود (7) بکشتند، و قدید کردند، و باقی بقدر بیست وچهار
# ~~هزاروچارصد واند ، از بی آبی بمردند ، همه را از بارهآ قلعه بیرون
# ~~انداختند [و] برخاک زیر قلعه، بر روی (4) توه تما م روی [قلهه]
# ~~بقدر چهل گزمرده از چار وا (8) بگرفت ، ویک گز کوه پید ا نبود
# ~~واهل قلمعه را فرمان شد : تا ا ز آب و علوفه هر روزه و ظیضه معین
# ~~کردند . مردی را نیم من آب ویک سیر غله (10) (و) وظیفهآ ملک
# ~~یک من آب بود، نیم من بجهت خوردن . ونیم من بجهت وضو
# ~~ساختن ، ودر قلعه هیچ اسپی نماند : مگریک اسب خاصهٔ‌ ملک که آب
# ~~وضوی ملک [که] در وجه آن اسپ بود ، در طشت جمع شدی، تا آن
# ~~اسب بخوردی، وچونمدت پنحاه روز تمام شد، جماعتیکه بر محازنظت
# ~~حوض آب نصب[ شده ] بودند، خبردادند: کهدر حوض یک روزه آب
# ~~بیش نمانده است شخصی از قلعه بیرون رفت ، واشگر مغل را از ین
# ~~معنی (11) خبر داد .

PageV02P136

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0139.png)

# ملت قطب الد ین چون آن حال معاینه (1) کرد ، مردان ا هل
# ~~قلمعه را نماز دیگرچمع کرد، وقر!رداد: کهفردای بامد)د، جملمهآ اطفال
# ~~و عورات را بدست خود ms578 [ برشنه] بکشند ، ودرقلعه بکشایند، وهرمر د
# ~~بایک شمشیر برهنه، ازا طراف درون قلعه ینهان شوند، وچون کفار به
# ~~قلمعه در آیند ، جمله مسلمانان یکد ل تیغ درنهند ومیز نشد و میخورند
# ~~تاجملمه بدولت شهادت برسند، همبرین جمله عهد بستخد، ودل بر شهادت
# ~~بنهادند ، واین معنی در همه باطنها قرار ترفت ، وخلق یک دیگررا
# ~~وداع (می) کردند ، تا نما زشام حق تعالبی وتقد س دررحمت بکشاد
# ~~وبکمال کرم خود، ابری فرستاد ، تا بر بالا واطراف وحوالی جبال
# ~~تانیم شب باران رحمت وبرف بارید . چنانچه از لشکر کفار وغا ز یان
# ~~حصار ، صدهزار فریاد وخریه ، از تعحب [آن] عنا یت باری تعا لبی
# ~~بر آمد ، خلق حصار که دل از جان خود بر داشته بودتد، ودست امید
# ~~ازحیات شسته ، وتشنگی پنحاه روز کشیده ودرین مدت شربت آب سیر
# ~~نچشیده ، از پشت خیمها وخا نها ومطیخ (3) چندا ن بر ف بخوردند ،
# ~~که تا مد ت یک هفته (4) دود با آب د هان ازحلق ایشان برمی آمد
# چون لشکر مغلا ن (4) مد دآسمانی بدیدند ، و عنایت آ فرید گا ر
# ~~تعالی مشاهده کردند دانستند : که ا شل قلعه ذخیرهآ آب یکما هه ،
# ~~بلمکه دو ماهه جمع کردند . و فصل تیر ماه بآخر رسیده است (5)
# ~~هر آئینه د ر فصل زمستان آمدن بر فها متواتر خواهد
# ~~بود،دیگر روز از پای قلعه برخاستند و بدوزخ رفتند ، تاد یگر سال (6)
# ~~سنه ثمان وعشر (7) و ستما ئه چون نوشد، بازمغل ازخرا سان و غز نین
# ~~وسیستان، باطراف جبال غور آمد(ند)، بعد از حادثهآ سلطان جلال الدین
# ~~خوارز مشا هی (4) فو جی از حشم مغل، باستعدا د تمام سوار وپیاده
# ~~وامیر (9) بیشمار بپای قلعه سیفرود آمدند، و لشکر گاه کردند وجنگ
# ~~پیوستند، وچون ملک قطب اثدین فرصتییافته بود، (و) حوضها عمارت
~~PageV02P137
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0140.png)

# ~~کرد5، وغلمهآ ذخیره، بسیارجمع آورده، رالشکر مفل قتال بسیار کردند
# ~~وکوشش فراوان (1) نمودند
# هر چند کنار جدی جهد بیشتر کردند (*1 کار قلعه محکمتر، وغازیان
# ~~دلیرتر ms579 می گشتند درین کرت د دماه دیگر قنال کردند ودر بندان
# ~~بداشت، وبه هیچ وجه برق401 دست نیافت: بعدا زان کنا رروی بطرف
# ~~مکروخداع آوردند، واز درصلح در آمدند، وحدیث موافقت در میان
# ~~انداختند،وچون خلق مدتی زحمت ححارد یده بهدند، بطمع زروجامه
# ~~ومواشیارزان برصلح راضی شدند ، ومل قتأب الدین خلق را ازصلح
# ~~باکنار، بسیارمنع می کرد، واماخلمق چون 4اجز گشته بود ند و بعضیرا
# ~~اجل رسیده بودازان منع هیچ نفع نبود (4) بعا قبت صلح شد، بران قرارکه
# ~~اهل قلمعه سه روز در میان لشکر گاه آیند. وبا عتی که دارند بیارند
# ~~وبفروشند، وز ر دنتره از بهاء آن بیرند، و آنچه با ید ا ز مواشی
# ~~وجامه ومویینه (4) بخرند (و بفروشند) وبعد آز سه روز لشکر کفار
# ~~از پای قلعه کوچ کنند، چون صلح مترر شد ، و خلق قلمعه بضاعتی
# ~~که داشتند جمله به لشکر گا ه ملاعین بردند، و (دو) روز هر بیع
# ~~وشری که بایست بکردند ، وهیچیک از مقل کا فر، و غیر آن کس
# ~~را ز حهت ندادند.
# چون شب سیوم شد ، کذار مرد باسلاح در ز یر سنگها و جا مها.
# ~~وپا لانهای چاروا، ودر لورها ی کنه اشکرخود پنهان کردند، چون
# ~~بامداد شد ، سیوم روز خلق از بالا فرود آمدند ، ودر مباد لشکرتاه
# ~~اایشات خیلط شدزد، بیکبار طبل ونعره بزدند وهر مفل کافرومرتد
# ~~که با مسلما(نا)ن بیع وشری می کرد. همانحا آن مسلما(نا) ن را بگرفت
# ~~و شهید کرد (4) مکر آ نچه خدای تعالی کسی را حیات بخشیده بود
# ~~هر کسی که باخود سلاح وکارد ظا هرد اشت ، اول سلاح اورامی گرفنتد
# ~~آنگاه و یرا می کشتند.
# برین جا پندیست وحدیشی مر نانار ان را، وخوانند گان را، و آن
# ~~آنست (6) که سپه سالاری بود ، زیشا پوری مردای) تمام مبارز وجلد
~~PageV02P138
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0141.png)

# ~~اورا فخرالدین محمد ارز یر (1) گفتندی ، از جملهآ خدم حبشی نیزه
# ~~ور (بود) درین وقت بحصار سیفرود ؛ بخد مت ملک قطب الدین ms580 آمد
# ~~(2) واو نیز درمیا ن ( لشکر مفل رفآنه بود، وخریدوفرتوخت می کرد
# ~~ودر ساق موزهآ حود ، کاردی دآ شت برسم دشته ، مغلی که با اوسودا
# ~~می کرد ، این (3) فخرالدین ر ا خراست تا بگیر د ، فخر الدین د ست
# ~~در کارد زد (و) از ساق موزه بر کشید ، آن مغل دست ازوی بداشت
# ~~پای بکوه باز نهاد ، وسلا مت بحصار با ز آمد .
# یعظت آنست : که مرد را در جدمه حال باید ، که ازکار هحاففظت
# ~~خید نمانیل نباشد، خاصهشرموضیی که باخصم هم کلمه، و باد شمن ههنشین
# ~~باشد ، حزم خید زکا هدازث، از ججت بکارآمدن خوث بی سالاح نباشد ،
# ~~باقی معتبر عصمت حق تعالی است تا کرانگا هدارد
# ثتات چنین ریایت ک شند : که دویست وهشتادمرد معروف سرخیل
# ~~مبارز، بدست کضار مغل گرفنار شن نز دچی، چنین چشم رخمی با هل
# ~~اسلام ر سید از غفلت ، در هیچ خانه نبید که عزایی (4) نبود ، چون
# ~~چنین حاد ثه افتاد ز) تو ینان مغل رسل درمیان کردند ، که مردان خود
# ~~را بازخرین ، ملک قلطب الدین اجا بت نه کرد ، چون مفلان را معلوم
# ~~شد ،که آبن غدرباهل قلعه درزخیا نهد گرثت ، د یگر روز جملمه اسیران
# ~~مسلمانان رانرهم بستند، دشهآن : پانزهه ان بزخم شمشیر [وبزخم]
# ~~سنگ و کاردمی کشتند ، تا جمله را شهید کردنن ، رضی ا لله عنهم ،
# ~~ودوم روز استعداد جنگ کردند ، و ملک قعلب الدین در شب آن جنگ
# ~~فرموده [ بود] تاجمله سنشهای تران د رحوالی [ آن ] خاک ریز قلمعه ،
# ~~برروی کیه چنان کرده بودند ، که به آسیب بچه ئی ازهوضع خودزایل
# ~~شودوبغلطد ، وزیادت صد سنگ آسیاودست آس درسر چوبهای گران
# ~~بر سر هر چو ب یک دست آس کشیاهه بو دند ، و به ر یسمان آن
# ~~چو بها، به کنگرهای حصا ربا ز بسته ، دجملهٔ‌ مرد [م] حصار بد وقسم
# ~~فرمود : نصفی برسر باره در پ کنگرها مخفی شده ، و نصفی بیرون
# ~~قلمعه (درپای با ره) در پس سنگ ms581 اپنیان کشته، وقرموده بود : تا
~~آوازدمامهٔ‌ PageV02P139
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0142.png)

# ~~حصار بر نیاید، میباید که هیچ کس خید راظا هر نکند همبر بن قرارمهیاشده
# ~~بودند ، چون بامد ادذشکر کغار( به) یکبار ازخورد وبزرگ کافرزو]
# ~~مغل ومرتد، با سلاح تمام از لشکرتاه روی بقلعه نهاد ند، چنا نچه
# ~~زیادت ازده هزار سپر گاو (1) بود، که با لا آوردند، مسلمانان ایشان
# ~~رافرصت داده بود زن، تازبادت [ازاد د تیرپر تاب ، برروی قلعه بر آمدند
# ~~هیچ کس ازمسلمانان ظاهرنه شد (ند) چون میان کغارومسلمانان بقدر
# ~~صد گززمین و کیه ماند ، از بالای قلعه دمامه زدند ، غاز یان ومبارزان
# ~~ومفردان وسر هنگان (3) نعره زدند ، و سنگسا ودست آسها، با چوب
# ~~ورسن ببرید ند (4) و بذلمطاندند، حق تعالی خواست: که از جمله
# ~~لشکر کفاریکنن بسلامت نماند، یا کشته شد، ویا خسته گشت، از بالای
# ~~قلعه تابپای قلمه ازمغل ومرتد تمامبهم بازخفتند ، ومبلغی ازاکابر
# ~~توینان وبها دران مغل بدوزخ رفنند ، وباقی برخاستند، واز زیرپای
# ~~صار نقل کردند :
# آن (4) نصرت بفضل حت تعالی ووعدهآ کان حتماعلینا نصر المومنین (5)
# ~~روز پنجشنبه بیدردر) سنه کشرین رستهای4 [واردزیکشنبه دوازد هم ماه
# ~~مذ کرر(1) بر قلعهآ تولک کمین کشان ند ، وجنگهای قوی کردند ، ودر
# ~~پای تواک دران ردزمرد بسیاراز کنارکشته شد(ند) و باز گشتند ، چون
# ~~کافر مغل ازخراسان باز گشته بودند ، وجبال غوروخراسان ازان جماعت
# ~~خالی شده ، ملک قطب الدین برعزیمت هندوستان ، بادیگر (7) ملوک
# ~~غور، چنا نچه ملک سرا ج الد ین عمرخروش (8) از ولایت حار (9)
~~PageV02P140
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0143.png)

# ~~وملک سیف الدین هم با 1ء ،یا فتت کردند . وبا اتباح روان شد ند ،
# ~~از قضاء آسمانی، فو جی از حشم کغار مغل درین سال نا مزد تاختن
# ~~خراسان شد ند ، ه بر سر آن لشکر مضلی بی د بز ر گ ، ناه او قزل
# ~~منحق (1) بخراسان درآمد (فد) توازطر ف هرات راسفز ار بپای حصا رتولک
# ~~مد ند، و هر مسلها نبی را که (شر تلعه) یا فتنه شهید کر د ند ،
# ~~و ا ms582 سیر گرفتند
# خبررفنن ملمثة طب لمدین (3) بان یگرملیک غوره اتباع (ولشکر) ایشان
# ~~راممعلمیم شد (3) درعنب لشکرغهربر اتبند زو) برلب آبارغند (4) لشگر
# ~~غو رراد- یافتند ، که بر(لب) آب آر غنن پل می بستند ، تا لشکروا تباع
# ~~و بنها بگذرا نند ، نا تاء نشکرمخل بد یشان[ به ] رسید[نداملک سیف
~~الدین
# ~~با لشکر خوه بد آمن دیه پناه کرد (4) (ی) بسلا مت بماند ، وبطرف غورباز
# ~~گشت ، وملک سراج الدین کمر خروش بحنگ با یستاد(2) وشهید شد(و)
# ~~ملک قطب الدین حسن (6) بحیل بسیار بایکت اسپ (خود را) بر آب زد،
# ~~وبا اندک مرد بیرینن آمد، باقی جمله امراء غرر وسر خیالان ومبارزان
# ~~وعورات همه شها دت یا فتند . و مشیر گا ن وخوا هرز اد گا ن ملک
# ~~قطب الدین (6) همه شهادت با فننن ، لشکر مقل از انحا با زگشت ، و
# ~~بطرفغوره خراسان آمد [و الله اعلمم
# حتلبتحتاکثا %~% اشیارحر ستان (7)
# ودگرقلاع
# ثتما ت چضین رهایت کردند : که چون چنگیز خان، از پشتهآ نعمان
# ~~طالقان، عز یمت غز نین کرد، وبخه دا ژتال وخز انه همان جا بگذاشت ،
# ~~وبژرفها (8) وشرهاء غرستان (8) رف ن گرد نها ممکن نبود ، بسبب
~~PageV02P141
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0144.png)

# ~~راسیات جبال (1) ومضا یقرایها (ی) دشوار ، چون لشکرمفل بطرف
# ~~غز تین آسد ، با آن بنه و تر دنی1 - اندث سواری بود بحهت محافظت
# ~~و) قلاع غرستان وخراسان نزد یک بود. چنا نچه قلعهآ رنگ (2)
# ~~وبندار (14 و قلههٔ‌ بلردا ن وقلمهٔ‌ لا خری (4) وقلعهآ سناخانه (3)
~~وقلعهآ
# ~~سنگه (6) و قلعهآ اشیا ر، وآن (7) قلاع بیشتر آنست ، که طا قهاست
# ~~درروی کر هها، چنانچه باران براهل قلعه ببارد، و پشمهای آب، از
# ~~پیشگاه طاتی قلمعه بیرون می آبد ، ود رقلمعهٔ‌ اشیارامیرغرجه (8) بود ،
# ~~بس عیا روجلد ، نام ازامیر محمد مرغزی (8) [بود] چون درلشکر گاه
# ~~مال بسیاربود،واسیر بیحدوسپ بیشمار، محمد مر غزی بالشکر(90) بسیار
# ~~ازقدءهآ اشیاربرفت ، وچندانچه (11) امکانداشت، گرد ونهای زرو نعمت
# ~~ازلشکر (گاه) مغل بگرفت واسیر[کرد و) بسیاررا خلاص داد، واسپ
# ~~(1) مط و مب : جبال را سیات (2) اصل : زنگ ms583 ، مط ومب وراورتی: رنگ ،
~~قلعه بی
# ~~(2) بندار: قلعه یی بود د ز غرجن ور اصل هیر موه(4) بلروان بیشتر هم
~~PageV02P142
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0145.png)

# ~~ت ب ست اتر
# یک کرت ودوم کرت (9) ازین جن د لیرتمی کرد، وعیاری می نمود
# ~~چون چنگیز خانا زولا یت کیری (4) بحا نب تر کستان شد و پسرخود
# ~~اکنای را بطرف غورفرستا د: (و) اکتای میان فیر وزه کو ه وغزنین آن
# ~~زهستانهقام کرد، ولشکر بهرطرف فرستاد، چنا نچه به تقر یرانحامید *
# ~~است ، ابکه نوئین (3) را که امیرده (4) هزارمرد منجنیقی بود، نامزد
# ~~حصارا شیار کرد، آن جما عت بیای (آن) قلعه آمد ند وجنگ پیوستند
# ~~ومدتها جنگ کرد ند، و چون دیدند، که گر فتن آن حصارازغا یت
# ~~استحکام ومردان دلیرممکن نیست، مدت پانزده ماه بنشستند، والله اعلم،
# ~~وکاربرا هل حصار بواسطه قلت علوفه تنک آمد، تاعلوفه وحوشت بود،
# ~~خرجمی کردند ، چون ازین بابت علوفه نماند کاربجائیر سید ، کههر
# ~~که کشنه می شر ویامی مرد، گی شت اومیخو ردند ، تا بخد ی [رسید] که هر
# ~~کس مرده وکشته خو د[ر1] بجحت خوردنن دتدید کردن نگاه مید اشت (5)
# وبعضی چنین روایت کر دند والهیدة علی الرا وی (6) که در قلعهآ
# ~~اشیار، زن مطر بی بید، مادری داشت و کنیز کی، مادرش بمرد، مادر
# ~~راقدید کرد، و کنیز ش بمرد، !ورا شم قه یدکرد، و گو شت هر دو
# ~~بفروخت ، چنانچه ارااز ین در مرده : دوبست وپنحاءد ینار، زر عین
# ~~اسل شد، حاتبتا نهم بمرد، چیرنمدت!ا نزدعماهبر آمد ، اعل قلعه
# ~~بقدرسی مردماندزء بیداند. ممن مرغزگی (7) را بگرفتند وشهید کردنذ،
# ~~وسراورا بنز دیک لشکر گاء مغلاندا خند، برامید خلاص خود چون
# ~~لشکر مفل آن حادثه (را) یدیدند، یکبار جنگ پیش بردند، قلعه را
# ~~بگر فتخد ،وجمل4 را شید کردند،واد ری.. عدت الا ح غرستان (8) راهما
# ~~بکشادند ، ودل ازقنال فارغ کردند ، چنانچهدر شهورسنه تسع [و] عشر
# ~~وستما ته ، جمله قلاع غرستان (4) کشاده گشت «ملک تعالیا بواب نصرت
# ~~وظفر بر بند گان، ms584 ولت سلطان ناصر الدینا بوالمطغر محید بن السلطان
# ~~هفتوح داران بمحمد و2له (9))
### | -_-سرسسییمبحمیههحه PageV02P143
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0146.png)

# حتدبتمر احعت چنکیز خان بحخانب
# ~~ذر کستان ورفتن چنگیز خان بل ورخ(1)
# ثقات چنین رو ایت کرد ند : که چنگیز خان بو قتیگه در خراسان
# ~~آمده بودپنحاه وپنج ساله (4) بود، مر دی بلند بالا قوی بنیت شگرف
# ~~(3) جثهوموی رویز4) کشیده[و] سپید شده گر به چشم در غایت جلادت
# ~~وز یر کی، وعقل ودانا تی، وعیبت وقتال ، وعادل (؟) وضا بط وخصم
# ~~شکن ود لیر، وخون ریز وخونخو ار. واین معنی بر همه عالمیان ظاهر
# ~~است ، که اورا چندین معشی عحیب بودهاست اول آنگه مکرواستد راجی
# ~~داشت[و] گویند بعضی از شیاطین بااویا ربود [15) ند . وهر چندروزاو
# ~~راغشی افتادی ودران ییشوشی هر چیزی 5) برز بادراندی ، وآن حال
# ~~چنان بودی ، که دراول ظهور آن (6) حان ثه که اوراافتا ده بود ، و آن
# ~~شیطان (7) مستوی اورااز فرح خبر دزده !8) آجا مه وقبا که دراول
# ~~روزدا شت4 بو د دیو شسده همان حا مه و قمارا در جامه دان نها ده [ بود]
# ~~ومهر کرده، باخود می تردانید وهر گاه که اورا آن حال پیدا هیشد،
# ~~وهر حا دتهو فتوح وگز پمت وظهو ر خصما ن، وشکست و گر فتهن ولایت
# ~~که خواست بودی، همه برز بان اورفمنی ، یلت کس جمله رادرقلمم گرفتی،
# ~~ودرخر یطه کردی . و مزر بران نهادی.
# چون چنگیزخان بشوش باز آمد ی یک یک را بروی میخو اندندی،
# ~~و بران جمله کارمیکرد ی، واعیم واغلب بله تمام آن بودی که راست
# ~~آمد ی، دد یگر آنچه علم شانه گوسنند نیکودانتی، پیو سته شانه
# ~~برآ تش نهادی، وهمی سوختی ، وعلامات شانه برین طریق درمییافتی
# ~~بخلافی شانه شناسان بلاد عحم، که در شانه نظر کنند، و سه دیحر (9)
# ~~چنگیزخان درعدل چنان بود، که درتمام لشکر گاه هیچ کس راامگان
# ~~نیودی ، که تاز یانهآ اهتا دهاز را ه بر کر فنی جزمالک آن را . ودروغ
# ~~ودز دی درمیان لشکر اوخود کس ms585 نشان ندادی . وهرعورت را که از
~~PageV02P144
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0147.png)

# ~~خراسان وعحم بگر فتند(ی) واگراورا شوهرای] بودی ، هیچ آفریده
# ~~و(1) تعلق زکر دی، واگر کافری را بعورتی نظر بودی، که شوهر
# ~~داشتی ، شوهر آن عورت رابکشتی، آنگاه تعلق بد و کردی، ودروغ
# ~~امکان نبودی، که هیچ کس بگوید، واین معنی روشن است .
### | حکا دت
# درشهو رسنه ثمان (و] عشر وسنما ئه کا تب این طبقات منهاج سراج
# ~~که از تهرا ن (3) بطرف غور با ز آمده شد، درقلعه سنگه که اورا (4) خول
# ~~ما نی (4) گویند،ملک حسام الدین عبد الملک را دیده آمد، ناگاه
# ~~برادرش ملک تاج الدین حبشی عبد الملک، که او راخسرو غو رلقب داده
# ~~بودند، ذکر اوپیش ازین تحریر یافته، ازطرف طالقان باجازت چنگیزخان
# ~~بغوربا زآمد ، این حکایت ازوی سماع افتاد[ها ست) (او) گفت: وقتی
# ~~مااز نزد یک چنگیزخان بیرون آمدیم ، ودر خر گاهی نشستیم. ا قلان
# ~~چر بی (5) که من با اوآمد هبودم با چند نونین دیگرحا ضر بودیم ،
# ~~وبز رحتر آن (6) همه اقلا ن چربی بود، دومغل را بیا وردند .ک دوش
# ~~بوقت یتا ق (7) تردبر گرد لشکر، هردو درخو اب شده بودند . اقلان
# ~~چربی گفت : ایشا ن را کدا م مغل آور ده است ؟آن مغل که ایشا نرا
# ~~آورده بود ، زانوزد (8) که من آ ورده ام : گفت : بناهایشان چه بود
# ~~بازحوی! گضت :ایشان هردو بر پشت اسب بودند من می گشتم وتفحص
# ~~یتاقیان(8) میکر درم، بدیشان رسیدم ایشان رادرخواب دیدم. تازیانه
# ~~برسر اسپ ایشان زدم . که شما گناهگار شد ید که در خوا بید!
# ~~وبگذاشتم، امروزایشان راحا ضر کردم
# اقلان روی بدان دومغل کرد که شمادرخواب بود ید!هر دوا قرار
# ~~کردند ، که بودیم ، فرمان داد، تایکی را بکشند ،و سراودرجعددیگری
# ~~بندند ،و کرد تمام لشکر بگر دانند آنگاهد یگری را (نیز] بکشند. ایشان
# ~~مه خدمت کردند، در حال آن فرمان بحای آ ورد ند من درتعحب بماندم
# ~~اقلان چربی را گفتم: که گواه وححت آن[ دو] ms586 مغل رانبود، چون می
~~PageV02P145
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0148.png)

# ~~دا نستند ، که جزای ایشان ، کشتن خواهد بود ، چرا اقرارکردند؟ واگر
# ~~منکر (می) شد ندی از کشتن خلاص یا فتند ی ، اقلان چربی
# ~~(1) گفت : چر اعجب می آید ترا، شماتا ز یکا نید(3) چنان کنید، ودروغ
# ~~گونید، که دروغ گفتن کار شسا باشد ، یعنی تازیتان، ومغل را اگر
# ~~هزارجاند رسر آن شوز ، کشتن اختیار کنند ودرونم نگویند(4) ازین
# ~~چیز هاست : که خدای تعالی بلای ما [را] برشمافرستاده است.
# باز آ مدیم (بذ کر) تار یخ : چون چنگیز خان به کیری (4) در عقب
# ~~اغراقیان (5) بعداز شکسته شدن سلطان جلال الدین منکبر نی برفت، مدت
# ~~سه ماه دران [فلعه] کو هامقام [می اکرد،و بشکارمیرفت، وبجهت آمدن
# ~~بطر فی هند (وستمان) شانهمیسوخت، اجازت نمی یافیت، وعلامت نصرت نمی دید
# ~~و بر زمین هندو ستان عز یمت آن داشت (6) که مگر ازراه لکهنو آی،
# ~~وکامر ود بز مین چین بازرود ، چون ازعلامات (7)شانه اجازت نمی یافت
# ~~توقف می کرد . نا اه ازطرق طمغاج تنکت مسرعان بر سیدند ، وخبر
# ~~دادند : که تمام بلاد چین وطمغاج وتنکت عاصی شدند، و آن مملکت
# ~~نز دیک است، که بسبب بعد مسافت ازدست تتماشتگان مغل بیرون رود.
# ~~بو اسطهآ این خبر دل نگران شد، هم ازره لوب و بلا دپشت (48) باز گشت
~~PageV02P146
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0149.png)

# خروج مضل
# ~~سسهحمعهصهمصصمعسبمسبه م صمب س مح مصح ن مصمصت *حم  صه سسه
# ~~وچون بد ان بلا د ر سید ، خا نی بود در بلا د تنگت (مرد) بغایت
# ~~جلد ودلیرواورالشکر بسیار وآلت وعدت بیشمار بود، واز غایت کشرت
# ~~حشم وقوت خدم . ووسعت ولایت ، وووورنعمت و اموال وخزاین خود
# ~~را تتگری خان نام کرده بو د، و جند کرت اشکر مضل درولابت (9) اودو
~~نیده
# ~~بروی وولایت وی دست نیافته ، وچند بارمصاف چنگیز خان شکسته بود .
# درین وقت چون چنگیز خان از بلاد عجسم (ودیاراسلام) باز کش، آن
# ~~تنگری خان باملوک وامراء خودمشورت کرد، که چنگیز خان آمد، بارهاه
# ~~پیشین، ms587 با او جنگ کرد یم ، واورا بشکسیم. درین وقت باز آمده
# ~~است ، ولشکر او بسیارشده وروی بآ اتون خان طمغاج دارد، صواب
# ~~آنست: که با ادصاح کذیم، وموافتت نمائیم، وبا او یکحا بولایت خطا
# ~~رویم، وآلتون خان را براندازیم، رای اوبا ملوک (2) برین قرار گرفت
# ~~(و) باچنگیزخان صلح پیوست ، وعند (ز) وژیقت درمیان آ ورد، چون
# ~~دلش برین اصلاح (3) آرام یافت، نزدیک چنگیز خان آمد ، ونشکراو با
# ~~لشکر چنگیزخان درآمیخت، ورری ببلا دچین وخطا نهادند، آبی بود
# ~~نام آن قراقرم (4) ازان آب بگذ شتند ، برعز یمت نهب ولایت خطا ،
# ~~جماعت زیینان ب مضالان با چنگیز خان گذتند: که لشکرما بحا نب خطا
~~PageV02P147
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0150.png)

# ~~میرود، واگرمارا (1) شکستی باشد ، (لشکر) تنگری خان هم (2) خصم
# ~~ما آند، وولا بت او پس پشت ماباشد، ازمایکی سلا مت بولایت خود
# ~~ثرسد
# صواب آن باشد ، که چون تنگری خان میان ماست اورا به کشیم، ودل
# ~~از کاراوفارغ کنیم، تامارادرعقب خصمی نماند ، بدل فارغ روی ببلاد
# ~~خطا نهیم : دل چنگیزخان برین رای قرار گرفت ، تنگری خان را بگرفت
# ~~وفرمان داد، تا اورا بکشند ، چون تنگری خان را یتین شد، که او
# ~~را بقتل خواهند رسانید گفت: یک سخنمن بچنگیزخان رسانید. واین(4)
# ~~سخن آنست : که من با توغد رنکرد[15]م ، وبرعهد [تو] نزدیک تو آمد
# ~~15]م، تو بامن غدر میکنی (4) وعهد راخلاف کردی ، اکنون گوشدار
# ~~چون مرا بکشی ، اگرازمن خون رنگ سپید چنا نکه به شیرماند، بیرون
# ~~ید ، بد ا نکه تو بعد از من بسه روز بمیری ، چون آ ن (5) سخن به
# ~~چذگیزخان رسانید ند (6) بخند ید، وگفت: این مر دد یوانه شده است
# ~~از زخم کشته هر گز خون چون شیر بیرون نیاید، یاخود خون سپید
# ~~کس ندیده است (7) زود تر (اورا به) قتل (باید) رسانید، چون جلاد تنگر
~~یخان
# ~~را تیغ ز د، خو ن سپید چون شیر اززخماو بیرون آمد، واوهلاک شد.
# چون خبر آن حال عحیب به چنگیز خان [ملعون] رسید زود بر ms588 خاست
# ~~و آ نحاآمد ، چون واقعه برانحمله د ید : دلش بزد، وقوت ازوی ساقط
# ~~شد ، و سیوم روز (دلش) بعار قید، و بد وزخ رفت، و صیت کرده
# ~~بود، که می باید که تا جمله خلة تنگری خان را اززن ومردوخورد
# ~~و بزرگ [را] بگشند ، وهیچ کس راز نده نگذارند ، چون چنگیز خان
# ~~بد وزخ رفت او کتای راوصیت کرد، که بپادشاهی ا[و] کت ای باز گشت
# ~~وجمله خلق شهر وولایت تنگری خان را بقتل رسانید [ندو]حق تعالی
# ~~سلطان سلاطین اسلام را در مسند بر تخت شهنشاهی (تا غایت امکان)
# ~~باقی (8) داراد .آ مین یارب العالمین (9)» PageV02P148
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0151.png)

# لثالثتوشی 11) بن چنگیز خان
# توشی پسر بز رک(تر) چنگیزخان بود ، وبغایت جلد ودلیرومردانه
# ~~و مبارز بود، وعظمت اوتا (به) حدی بود، که پدر از وخایف بودی
# ~~ودرسال سنه خمس او] عشروستمائه ، که محمد خو ارزم شاه به نهب
# ~~قبایل قدر خان تر کستان که پسر ثفقتا ن یمک (2) بود ، ر فته بود
# ~~توشی ازطرف طمغاج هم بدا نحانب آمده بود ، وبالشکر خوارزم شاه
# ~~یک شبا(نه) روزاورامصاف شده چنانچه پیش از ین درذ کرخوارزم شاه
# ~~به تحر یر (3) پیو سته است ، د ر ین و قت (چون) سلطا ن محمد از
# ~~کنا رجیحون و حوالی بلخ بهز یمت شد، چنگیز خان تو شی [را) و
# ~~چختای را با لشکر کران بطرف خو ارزم قر ستاد، تالشکر بدرخوارزم رفت و
# ~~وجنگ در پیوست . مدت چها رماه اهل خوارزم باایشان چنگ کردند
# ~~وجهاد نمودند وبعاقبت شهررا بگرفتند . وجمله خلق را شهید کردند
# ~~وهمهعما: تهاخراب کر دند ، مگر دو موضع : کو شک ا خحک (4)
# ~~ود وم مقبر ه سلطا ن محمد تکش.
# وبعضی چنین تقریر کردند : که چون شهر خوار زم را بگر فتند
# ~~وخلق را از شهر بصحرا آور دند، فر مان داد، تا زنانرا از مردان
# ~~جد ا کنند : وآنچه ا ز عورات ایشان را در نظر آ مد نگا هداشتند
# ~~وباقی را گفتند ms589 ، تادوفوج شوند (5) وهمه را بر هنه کردند، وگرداگرد
# ~~یشان تر کا ن مغل شمشیر ها بر کشید ند و فر مود : هر دو فر یق
# ~~را که د ر شهر شما جنگ مشت نیکو کنند : فر ما ن چنا ن ا ست
# ~~که ا ز هر د و طر ف (6) عورا ت جنگ مشت کنند، آن عو را ت
# ~~مسلما (نا) ن با چنان فضیةنتی مشت درهم [می] گر دا نید ند ، یکپاس
~~PageV02P149
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0152.png)

# ~~روز هما مشت میز دند ومشتمیخورد ند ، تا بعاقبت شمشیر درا یشان گرقتند
# ~~وجمله را شهید کر دند رضی الله عنهن
# (و) چون توشی وچضتا ی از کار خوارزم فا رغ شد ند ، روی به
# ~~قفحاق (1) وتر کستان آور دند، ولشکر وقبا یل قفچاق را جدا [ب9]
# ~~جدا مقهور وا سیرمیگر دانید ند ، وجمله قبا یل را در تصرف آوردند
# ~~چون تو شی که پسر مهتر چنگیزخان بود، هواو آب وزمین قفچاق
# ~~(1) را بدید ،دانست که در همه جهان زمین (2) ازان نزه تر، وهوائی
# ~~ازا ن (4)خوشتر، وآاییازان (4) لطیف تر، ومرغزارها وچرا گاهها
# ~~ازان و سیع ترنتواند بود ، در خاطرش خلاف پدرخود، آمدن کرفت
# ~~بامحرمان خود گفت : که چنگیز خاندیوانه شده است که چندین خلقرا
# ~~[میتشد و] هلا ک میکند، و چند ین مملکت ها را بر می اند ازد
# ~~(4) مرا صو اب چنان می نما ید ، که پدررا در شکار کاه هلا ک کنم
# ~~و باسلطان محمد فرابتی کنم، واین مملکت را آ بادان گرد انم ، و
~~مسلمانان
# ~~را مد د کنم.
# ازین آند یشه برا درش چفتا ی را خبر شد، پد ررا از ین غد ر
# ~~واند یشه برادر و عزیمیت او خبر دا د ، چنگیز خان را چو ن معلو م
# ~~شد ، معتمدان خو د را فرستاد، تا تو شی را ز هر داد ند، و بکشت
# ~~(5) توشی(7) را چها ر پسر بوه، مهتر را نام با تو (بو دو) دوم ms590 را
# ~~چفتا ی (7) وسیو م ر شیبان (8) وچهارم را برکا،
# وثقات چنین روا یت کرده اند : که و لادت (ا ین) بر کادر و قت
# ~~فتوح بلادا سلام بود چو ن ازما در بزاد، تو شی پد ر ش فر مود
# ~~که این پسر را بدا یه مسلما (نا) ن د هید، تا نا ف ا و مسلما ن بر د
# ~~وشیر مسلما ن خورد، تامسلمان براید، که [این] پسر (خود) رامسلمان
# ~~کر دم ، ا گر این روایت صدق است خفف الله عنه العذ اب . لا جرم
# ~~(به) بر کت این نیت چون بر کا بز رگ شد، د ر مساما نی صلب آ مد
~~PageV02P150
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0153.png)

# ~~وتا بدین غا یت که تاریخ این طبقات است، سنه ثماد وخمس وستمانه
# ~~از فر ز ندان تو شی هما ن یک پاد شاه با قیست( حق تعالی سلطا ن
# ~~اسلام را د ر ار تفا ع مدا رج شا هی (سالهای بسیا ر نا متنا هی)
# # با قی دا راد[آ مین %~% 1
# ل   ابع اوگتای (2) %~% فصلی %~% چنگیز حان
# چون چنگیز خان در گذشت ،اوکتای را به پاد شاهی و صیت کرد
# ~~اگر چه چغتای (3) از او کتای مهتر بود ، اما چفتای قتال و ظالم بود
# ~~چون او کتای بتخت نشست وصیت چنگیز خان بحا ی آورد، و تمامت
# ~~خلمة تنکت را از زن و مرد بقتل ر سا نید ، واز انحا بطر ف تر کستان
# ~~باز گشت ، و مما لک تر کستا ن را ضبط کر د ، وبا طر اف خرا سان
# ~~وعراق وطر ف غو ر و غز نین فو ج (4) حشم نا مزد گر دانید ، وکار
# ~~های مملکت بر جا د ه معد لت و حشم داری ور عیت پروری آ غا ز
# ~~نهاد ، وا[و] کتای د ر ذات خود بغا یت کر یم ، و نیکو خلق (بود)
# ~~ومسلمان د و ست عظیم بو د [ه] و د ر تعظیم ms591 و فر ا غت اهل اسلا م
# ~~جد قمام می نمود ، و د ر عهد ا و مسلمما نان کا در مملمکت او بو د ند
# ~~مر فه الحال وباحر مت بود ند () و د ر دور پا د شاهی او در جملهٔ‌
# ~~شهر های تنگت و طمغا ج وتبت وبلاد چنین مسا حد (بنا)شد ، وجمله
# ~~قلاع وحصن های زمین مشرق را بحماعت امراء اسللام داد، وامرائی را
# ~~که از ایر ان و توران برده بود ند ، د ر شهر های تر کستان [و] بالا
# ~~(و) زمین طمفاج وتنگت ساگن کرد، وفر مان داد ، تا مسلما نان را
# ~~بلمفظ یا ر و برا در یا د کنندومغلان رافر مان داد ، تاد ختران را به
# ~~مسلمانان دهند [و] اگر کسی به خطبت (6)اولاد ایشان، رغمت نماید،
# ~~منع نه کنند ، ود رجملهٔ‌ بلا د مشر قی نما ز ها * جمعه (7) قایم گشت
# ~~(8) و مسلما نان دران بلاد ساکن شدند ، وقصبات وشهر ها (ی خود
~~PageV02P151
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0154.png)

# ~~را) سا ختند هر کس برسم شهرخود موضعی عما رت کرد [ند] واز
# ~~هسلما(نامان دو ستی او کتای حدیشی شنید ه شد ه ا ست، آور ده شد
# حکابت
# ~~ثقا ت چنین روایت کر دند، که جغتای (1) مسلما(نا) ن رادشمن داشتی
# ~~یو پیو .4 در مزاج او آن بود، که خون مسلمانان بریزد، و هیچ یک
# ~~راز نده نگذارد ، واحتا می وضع آرده بود چنگیز خان، که جزای
# ~~بعضی ازان افعا ل کشتن بو دی ، چنا نچه دزدی وزنا ود روغ گفتن
# ~~وخیا نت کردن ، وهر کهرا لقمه درگلو گیرد(2) بکشند وهر که در آب
# ~~خو ر د و (یا) بز رتٹ د ر رو د: ا و را بکشند، و هر که بر کنار
# ~~آب روی بشو ید ، چنانچه آب روی شسنه او دران آب رود ، اورا بکشند
# ~~وهر گناه که کمتر ازین جمله با شد عتو بت (او) سه چوب و یا پنج
# ~~چو ms592 ب، و یاده چو ب بز نند، اما بشر طیکه اورا تمام بر هنه کنند
# ~~و چو ب زنند بغا یت سخت وهحکم، (و) ایر احکام (4) را یسه (4)
# ~~نام نهاده ا ند ، یعنی بز با د مغلی حگم وفر مان (5)
# روز ی اوکتای وچغتای (6) هردو (برادر) براهی در صحرائی
# ~~میر فتند (7) او کتا ی پیشتر بو د . و جغتا ی (6) پستر د ر عقب
# ~~او بر بع فر سنگی، ناتاه او کتای بسر حوض آبی رسید، مسلمانی
# ~~رآد ید، ک د ر حو ض 47) سر و! ند ام هی شست، چو ن ا کتا ی
# ~~را نظر بر ان مسلما ر افتاد . روی بخواص خود کرد وتفت : 9دریغ
# ~~آن مسلمان بیچار د همین احظه ر دست برا درم جغتا ی کشته
# ~~خوا هد شد، تد بیر چسیت ؟ بعد ازا  9ر هو د هیچ کس با خو د
# ~~با لشت زر یا نقره دارد! یکی از خواص (3 اوخد مت کرد ، وگفت
# ~~که) بامن با اشت نتره مو جود است . گفت آن مسلمان را بده PageV02P152
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0155.png)

# ~~واو را بگوی تا در حوض اندا زد، چون برا درم جغعا ی آنحا رسد
# ~~او را به بیند، و مطا لبت کند، آن مسلمانگوید، که با لشت نقرة
# ~~من در آب (1) افتاده است بطلب آن با لشت نقره در آمد5ام (4) تا از کشتن
# ~~خلاص یابد، آن بالشت نقره بدان مسلمان داد[ند) تادرآ بانداخت،
# ~~خود براند ، چون جفتای آنجارسید ، آن مسلمان را بدید (3) فرمود
# ~~تا اورا بگرفتند ، ازوی مطا لبت کرد ، که چو ن یسهآ خان آن است (4)
# ~~که هیچ آفریده در [ون ] آب نرود ، چرافرمان(را) خلاف کرد ی؟
# ~~بر توکشتن واجب آمد، آن مسلمان گفت : با لشت نقرهٔ‌ من در آب
# ~~فتاده است ، بطلب آن با لشت در(ین) حوض در آمده ام (5)
# جضتای فرمان داد: تاجماعت مغلان در آب رفتند، وآن بالشت را
# ~~طلب کردند - چون بیا فتند ، براند وآن مسلمان به تد ms593 بیر ولطف آن
# ~~بادشاه عادل کریم ا[و] کتای خلاص یافت خفف الله عنه العذاب . بسعی
# ~~و بسیارمسلمان ازدست آن ظالم ملعون که حفتاه بود، خلاص یافتند .
# جماعتی از ثقات چنین روایت کرده اند: که درتواریخ ما تقد م،
# ~~وایام سالفه (6) وقرون ماضیه در بلا دتر کستان ومما لک چین و تنکت
# ~~رطمغاج، هر گزپاد شاهی کریم تر، ونیکو اخلاق تر[ونیکوتر] از ا[و]
# ~~کتای پای درر کاب نکرده است، چون مملکت پدربروی قرار گرفت،
# ~~و برادرانوخانان تر کستان کمر بستند ، لشکرها آمادهکرده (7) باطراف
# ~~ممالک فرستاد () جرماغون (8) نوین را بطرف عراق فرستاد ، درشهور
# ~~سنه خمس وعشرین وستمائه. ومنکوته نوین را بطرف غز نین فرستاد،
# ~~درشهورمذ کورطخارستان وقندز وطالقان را حوالهآ اوکرد ، و ملوک
# ~~خراسان وغورو کرمان وپارس درقلعهاوحصارها که باقی بود(ند) جمله
# ~~بقراقرم بخد مت او کتای رفتند وشحنگان التماس نمودند ، واطراف
# ~~خراسان روی بعمارت نهاد (و) ازمسلمان پروری، ا[و] کتای حکایت
# ~~دیگر لا یق ا ست، آورده شد: PageV02P153
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0156.png)

# ~~وکا دت PageV02P154
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0157.png)

# ~~که تمامت مسلمانان را که در کل ممالک ما اند ، از انحا که بلاد چین
# ~~وطمغاج وتنکت وترکستان ، تا (به) زمین ایران وعحم ، تمام مسلما(نا)ان
# ~~را بقتل رسانی ، و از یشان نام و نشان نگذاری! اکنو ن من فر مان
# ~~چنگیز خان رسا نید م، وا ز گر دن خود ا ین عهده بیر ون کر دع’
# ~~می با ید که تو ا متیال (1) نمائی، و فرمان برداری کنی، وطوایف
# ~~ملما نا ن را مهلت حیا ت ند هی، تا ملک را ز وا ل نیا ید (4)
# چون آن فرما ن بر سانید ، پاد شاه عا دل وعا قل ودانا و هشیار
# ~~و مسلمان دو ست ، بفر است پاد شاها نه در یا فت که این سخن کذب
# ~~وز و راست (4) وروا یح در وغ از ادای آن بمشام قرا ست میر سد
# ~~وفرا کر دهآ برادرم جغتای ظا لم است لعنه الله . حالی آن توین (4)
# ~~بت ms594 پرست را فرما ن داد، تا منز لی بزرگا نه با مرا تب و ما یحتاج
# ~~وآنچه لازم آن باشد (ه) مهیا گرد انید ، وفرمود (که)ا ین فر مان
# ~~بس بز ر ک است، وبما هیبت. وخون بسیارخلق می باید ریخت، و هیچ
# ~~کس نیست ، از ملو ک ونو ینان (6) وبها در ان وچر بیان (7) که نه
# ~~مما لغ مسلما نا ن اسیر دا رد ، ود ر اطر اف مما لک چین و طمغا ج
# ~~وتر کستان وایران وعحم متفر ق اند ، و هر آینه این فر مان به جمله
# ~~می با ید (8) ر سا نید ، تا همگنا ن بر حکم را ین) فر مان بر و ند ،
# ~~اکنو ن ترا صبر (9) با یدکرد ، تا بحملهٔ‌ ممالک مغل فرستا ده شود
# ~~و نو ینا ن وچر بیان (10) و بها دران ود یگر ملو ک جمع شر ند،
# ~~وا ین (11) فرمان باهیبت بدیشان رسانیده آید ، وبر همگنان لازم گردد
# ~~که فر ما ن (با عیبت تو) را انقیاد نما یند .
# ~~پس فر مان داد (تا) این (14) توین بت پرست را بمنزلی که معین کرده
# ~~بو د ند فرود آور دند ، چنا نچه در ا عزا زو ا کر ام او هیچ د قیقه
# ~~از دقا یق نیکوداشت فر ونگذاشت، که آن گبر لعین در زمین ترکستان
# ~~وطمضا ج و چین اسهی وصیتی دا شت، چو ن مد ت معین بر کد شت، PageV02P155
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0158.png)

# ~~1 کابر(مملکت) مغل جمع شدند، ا[و] کنای فرمان داد ، تامجلسی
# ~~بس (با) تکلف پاث شاهانه چنانچه معهود آن جما عت بود و بارسم نیکو
# ~~ثر تیب کردند و وشرایط آن کار وباربتقدیم رسانیدند، پس ا[و] کتای
# ~~بر تخت نشست، و جمله بزرگان مما اک ( که) حا ضر (آمده) بودند
# ~~پیش تخت کمر بستند، وجما عتی که محل نشستن دا شتند، بزا نوی
# ~~خد مت د رآمدند.
# پس فر مان داد ، تا آن تو ین را با عزاز ms595 تمام دربار گاه آور دند
# ~~1) [و] چون بیا مد، و پیش تخت بنشست ، ا (و] کتای فرمود : وقت
# ~~آ نست، که فر مان چنگیز خان تبلیغ کنی و آنچه فرما نست بر سانی
# ~~2) تا همه ا متثال نمایند ، آن تو ین برخا ست وفرمان چنگیز خان
# ~~بروجهی که دعوی کرده بود، به تبلیغ رسانید ، وبادا نمود (2) همگنان
# ~~روی برز مین نها دند ، وگفتند با تفا ق (4) که فرما ن شنید یم ،
# ~~وگر دن نها دیم ، فر مانپادشاه وقت ا (و] کتای چیست؟ که این فرمان
# ~~را برچه وجه انقیاد باید نمود، و چگو نه (می) باید کرد، تا بران
# ~~جملمه رو یم ؟ (5) 1[و] کتا ی فر مو د : که هر د عو ی را حجتی
# ~~و بر هانی بباید، تاصدقاز حذبوصحت از سقم پیدا گردد ، این سخن
# ~~گواهی از شوا هد احوال لازم است ، اگر در ست (6) گر دد ،
# ~~که فر مان خا نست، لا زم با شد که همگنا ن منقاد فرمان باشد،
# ~~وا گر کذ ب وزو ر است (7) بالقاء این شخص یا افترا کرده صاحب
# ~~غرضی ، خون خلق ورعا یا وبندگان بد روغی ریخته گردد (8)
# چون ا[و) کتای این سخن بگفت، حا ضران روی برزمین نهادند،
# ~~که آنچه (9) بر لفظ خان میرود، به نزد جملهآ عقلاه عالم ، واهل تمیز
# ~~وخرد، برین مزیدی نتواند بود، (که) سخن پاد شا هانه وحد یث
# ~~بزرخانه است، که از کمال عقل وفرماندهی تقا ضا میکند (10) وهیچ
# ~~آفریده ، دست اعتراض برنا حیهٔ‌ این فرمان نتواند نهاد، امامی باید
~~PageV02P156
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0159.png)

# ~~1143و: کمنای فی عان دهد داشارت کند، که صدق د کذب وصحت وفسا3
# ~~این دشوی به چه وجه مهلوم (ومبردم)3ر دد اواتای روی بدان
# ~~تهین (9) (ات پرست) کرد زوگفت) که توزبانه غلی دانی : و یاز بأن
# ~~رگی   با در دوز بان بد انی؟ آن تو ین (1) بت پرست تنت سن زبان
# ~~ر کی دانم و زبان مضلی ندانم .
# ا[بی] کنای روی بنلاق ms596 بزرتی کرد. ک19صل ولسب ایشیان هخل
# ~~خاص بود، گفت شهار: ییر ورو شر است - که *مگیزخزن جز زباد
# ~~مفل شیچ زبان د بتعر ند ازستهی، بنمه روی برزمین ننماذ نه.  اشن3
# ~~گشتشد که زسخن ا دئسچضین است- (ه) چنگیزخان شیچ ز!- ر. دیگر
# ~~ندانستهی. سگر ز بان هغٹی. ا[د؛ کنای روی بدزن توین (6) رد0ه
# ~~چنگی خان آن (3) ثر مان بهام زبان بتو رسانید [ذ: بمضلن بابتر کی؟
# ~~اگر(به) علی گفت: چون تومغلی نذانی ، به چه وجه ترا *تلوم شا،
# ~~که او چه میگوید؟ و:گر !4 تر کی تفت (چون) اوتر کی نمیدانست :چه
# ~~گونه فرمان رسانیدا جوابی که ازورایحهٔ‌ صدز آیا. باز وی. تیا بدان
# ~~ر فت شد.
# آن توین (1) بد کیش بت پرست (2) ملعون خاموش هاند ، زخحل
# ~~گشت (4) چنا نچه دم ا زآن د وزخی برنیا مد. و فضیحت شد، جملهٔ‌
# ~~ترکان ومغالا ن وهلمرا (3) تر کستأن با تغاق ردی بر زمین نیأدند، که
# ~~آن فرمان د روغ ؛ست. وازصد ق عاری . ال و] کتاقی آن توین (19 ر!
# ~~فت که به حرمت براد ر خود ترا سیا ست نمی کنیم (6) بحای خود
# ~~باز رو(*) وبعوی جضتای [را] وا تیای او[را که) دست !ز ایذاهو تعدی
# ~~مسلما نان بدارند ، که ایشان برادران وین ران مااند وقوت مملکت مااز
# ~~ایشانظا رشد، وجهانیان به مددایشان مسخرما تشتند ، خفف الل عنه
# ~~العذاب. بعضی از ثقات چنین سنفتند ، که آن جنس (8) الطا ف واکرام
# ~~دلیل آن بود ، که ا [و] کتای در سرمسلمان شده بود ، والله اعلم .

PageV02P157

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0160.png)

# ~~حدیتنامزد(کرن) لشکر ها بزمین (1)
# عر اق وتر کستان
# چون ا[و! کنای اشکرها بجانب عراق وخراسان فرستاد.رماغون
# ~~نوین (2) را بر سر آن لشکر (فرما نده) کرد، چز برطر: عرا ق آن
# ~~لشکر برفت . بتدر پنحاه هزار مغل ودیگر اجناس بزر گان تر کستان
# ~~و!سیر ان خر اسان که روی بدان دیارنشادند، بقدصد هزار سواربود.
# ~~در شور سنه ثالات وحشر ین وسنمایه .
# چرنن بدآن دیار رسید ند ، خلخ ms597 آن بلاد واضراف را یناان بتنل
# ~~رسانید ند (4) که قلم ر! محان تح یر(5 آن نبا شد، جمله شزر مای
# ~~عراتی وجبال واران و آذر یجاد (و تجیالان) رولایت رستم داری () که
# ~~در اتار آفی ب خز راست تا در بنا ان (6) وآذر بیجا مه نوپ شد.
# ~~خی د.
# ~~و بعضی (ر1) بطرف فارس وکرمان بد وانیدند PageV02P158
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0161.png)

### | سه
# ~~خبا!ثآی (9) که غرمانده کواشیروکرمان شده بود . بطریق صلح با لشکر
# ~~مغل بساختند : ومال معین کردند. که عر سال بر سانند، وآن دو هملمکت
# ~~فارس وکرما ن بسبب آن قرار (و) سلح او آرام گرفنند ،د از اشتر
# ~~کضار مغل بسلا من بهازه ند . وباقی جمله شهر های عراق وآذر بیحان
# ~~وعلآبر ستان خراب شد. و شمذر بن عیمد لشکر هیای مخل ازطرف تر کستان،
# ~~نا مز کابل ونمزنین د زا ولستان شد، وملک سین آند ین حسن قرلغ
# ~~رحمة : اله شلایة چند کرت چون دید: که استیلاه کغار را جز : ضریقی
# ~~خریدت دفع نسی توآن کر، باایشان بوجه -غذمت پی: باز آمذلد شحنگان
# ~~قبول کرد ، ومار نور وخر اسان همه شحننتان آوردند. وا زجه نب
# ~~زر کمستان و1ایر برادر نا مزن بلاد فرات شدد، ولشکر (های) مغل بطرف
# ~~بلا: نیم ر.ز برفت (3) ردرین حاد ثه سیسنان ونیمروز کمرت دوم درعد
# ~~مل تیاج الد ین ینا ڑشکین خواززهی که شر سیتان منت رتوت کر3ته
# ~~برد. وذ خایر وافر نیان، درشهور سنه خم زهشرینرس:مائه -لستتر
# ~~مغل ببلاث نیمر وز رفت، وقلمعهآ ار گ سینان را که برزکن شرتمی وشمائی
# ~~(شار ستا ن) سیستا نست . د ربند ان داد ند، ومدت نوز:ه 15ه دریاق ان
# ~~قلمه متم کردند . هر چند که کفار مغل جدو جید می نمود ند، به هیچ
# ~~زجه دران (؟) ذلمه دست نیا فتند، تاد نجوری وز با بر جماحت مسلما نان
# ~~قلمعه غ لب شد . دکا ر خلق بجائی رسید که صد مرد. ودویست مرد
# ~~بیک موضع (که) جمع می ms598 بودند، به یک بزر حاشامن الساععین (4) برحمت
# ~~حق تها نی می پیز سننل.
# ثتات روایت کر ده : که شبی اهل قلمعه تد بیر کردبد، تا درشب بحنت
# ~~دفع نشکر مغل کمین سازند ، ودربعضی (از) تنورهاء دروازهٔ‌ شمالی
# ~~بنشینند (2) وچون با مداد شود، از  روازهٔ‌ شرقی حصار. مرد جنگ
# ~~بیرون رود، وبجهاد مشضول کر دد، چون لشکر مغل روی بدان طایفه
# ~~غازینن نهند ، از د ر وا زهٔ‌ شرقی بیردن آمده (6) بر بالای قلعه طبل
~~PageV02P159
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0162.png)

# ~~ح سعه عمصه -وحت سمسهه حصححه سه ه حصصحص حصصصر مص حمعم سیصه سسسه سس
~~ممصصه سح مح
# ~~از نند» چون آواز (آن) طبل بدان (؟) بأایخه برسد. که د رکمین آزد،
# ~~از در ویازه شه! نی کمیین کنا یسند (؟).از[ین آ پس پشت لشکر
# ~~کفارد. آبند. ونیز ائی بسذت بتینند
# در ین! ترتبب و2 قرار (بقدر) ششصد مرد (نشکرق) تو لسبی
# ~~تمام سسالاح از قلمهه نیم شب بدان علرف نا قرار بود ، به کمین جبای
# ~~رفیقند، بقمرار ترفنند. باعداد چون ذرض بگخزاردبد() (و) انغل قلعه
# ~~سلا 20 پو شید ند. بر از در:از؟ شرقی بیرون رفنند، و جهساد آ نماز
# ~~کردنه (4) و کنار سغل از لشترناهنزد . ردی بدان مسلمانان شازی
# ~~آو رز ند . و جنگ سخن ا غاز شد. چه خنرد و نشتر بزخم شهشیر
# ~~بز نیز *وتبر دراه آسیخنند . برآن فیرارشبانه. ببحنت کشاده کمردن کمین
~~،
# ~~لبل حصار فرو کوفتند، یک کرت ردو کرت . شیه مردی از کمیه
# ~~یرون نیامد ر’زان طا یغه آثری پیدا نشد .
# ملمک ت!ج الد ین ینالتگین () معتمدان فرستاه، که بروید و
# ~~و نگاه کنید ، که توقف اتتل کمین بسبب چیحت ؟ آن فر ستاده چون
# ~~بدان موضع مد ، تمام هفتصد مرد مرده نافته دید (6) جان بحق
# ~~تسلمیم کر ده (بودند ؛ ددر! یشان شیچ ا ثرحیات باقی نمانده بزد،
# ~~«نعوذ بل (مها) حق تعالبی دولت سلطان مسلمانان را تاانقراض دور)
# ~~شا ثم پاینده  ارآد » (7) و این حکایت (8) بقمت آن [در ا ms599 تحریر آهد،
# ~~تاناظر ان را معلوم و مبر هن گرد د ، که چون خشم حدای در آ ید ،
# ~~چخین آزار سیاست ظادر گرداند (9) نعوذ با لل مین غضیه
# ثقات چنین تتریر کرد (5 اند) که اعم واغلب واقعهآ وبای (10)
# ~~اشل آرک سیسنان آن بود، که دهان ایشان درد آغاز میکرد ،دندانه)
# ~~جنبان می شد، وسیوع رو ز برحمت آیز دک می پیو ستند- حال وباه
# ~~اهل (قلعه) برین منوال بود، تا نا گماه عورتی را از اسل قلعه
# ~~درد دهان آغاز شذ ، (11) چون د وم روز دند انش جنبان شد ،
# ~~دجتری داشت خسور د، دختر را پیش خواند، و بنشاند و گفت: PageV02P160
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0163.png)

# ~~ماما امشب دست وپای ترا بد ست خود حنا بندم که فردا سیوم است
# ~~و هنکام رحلت مادر تست (1) بد یی نیت دست و پا ی دختر (ک) را
# ~~حنا بست ، وعورات را معهود ست، که چون حنا بردست و پای کسی
# ~~نهند ، انگشت خود را برزبا ن (2) زنند ،تا بآب د هن انگشت ایشان
# ~~ترمی شود ، و حنا را ازان مو ضع جا ی دیگر می برند، وچون
# ~~دست و پای د خترلی حنا بست، دل بر اجل نهاد و بخفت، بامداد
# ~~دندا تها ی آن عورت بیخ محکم کرده بود : و درد د هان تمام
# ~~زایل حشته (3) چون ر وز سیوم (شد) همسایعا ن وآ شنا یان (4)
# ~~اورا بصحتیافتند، (و) چهارم روز تمام تند رست گشت، مردم در (5)
# ~~تعجب بماندند ، وازوی تفحص واجب داشتند ، که سبب حیات وزوال
# ~~علمت دهان، واستحکام دندان تو چه بود، وچه دارو کردی، و کدام
# ~~در مان ساختی ؟ عورت گفت : (که) من دارونی نداشتم و نکردم،
# ~~خدای تعالی [مرا] صحت بخشید ، گفتند : (عالم) عالم اسباب است،
# # آخر ازتو چه حر کت د ر و جود آمد، و چه عمل کردی؟ %~% 6)
# ~~آن عورت حنا بستن دختر باز گفت، وحدیث تر کردن انگشت ،ورسیدن
# ~~اثر حنا بدهان خود ، همگنان اتفاق کردند که ms600 دافع این (7) علت
# ~~حناست، وهمچنان بود که آن حال درمیان قلعه افتاد ، واین حدیث
# ~~منتشر گشت، کار بجائی رسید، که هر که را این علت ظاهر میشد،
# ~~حنا در دهان می افگند، وصحت می یافت چنانکه یک منحنا به مبلغ
# ~~دویست و پنحاهد ینار (زر) سرخ شد (4) وهر که حناداشت، مال خطیر
# ~~از بهای آن حاصل کرد.
# حق تعالی را لطایف بسیار است بابند گان، اما اجل را هیچ
# ~~تدبیر نیست، عاقبت ملک تاج الدین ینالتگین (8) را بر چشم تیری آمد،
# ~~ویک چشم او برفت (و) بعدازان نا گاه بر سر برجی جنگ میفرمود ، (10)
# ~~پایش از جای بشد ، از بالای قلعه بزیر افتاد، و خرفتار گشت، و
# ~~شهید شدوقلمعهآ ارگ سیستان بدست کفارافتاد رخلق را شهید کردند.

PageV02P161

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0164.png)

# ~~عد آنچه (1) کفار بسیار بدوزخ رفته بود ، چنانچه پیش از ین تحریر
# ~~بافته است
# سلمک تعالی سلطا ن اسلام رادر مسند جهانداری باقی و پاینده
# ~~داراد، آمیر
# حددت نامزن کرن ن لشکر ها %~% ی) مغل
# بطرف عورو حزدین ولهاور %~% (4)
# او کتای چون بتخت بنشست، حشمها برطرفغور وغزنین نامزدکرد ،
# ~~و طایر بهادر، بر در (شهر) سیستان جلادت بسیار نموده بود [و] او
# ~~در و رطه یگی بود (3) ، آز نو ینان بزر گ ، وآن مغل درجنگ (9)
# ~~سیستان بدوزخ رفت. بفرما ن او کتای طایر بهادر مهتر و فرمانده آن
# ~~طایفهٔ‌ مغل شد، بجای آن مغل بزر گ که بد وزخ رفت .
# چون ازسیستان بخر اسان آمد ند، انبان (7) نوئین ونکو در نوئین
# ~~و لشکر ها که بطرف غور و خراسان بودند ، بطرف غزنین آ مدند ،
# ~~و پیش ا ز ین ملک (8) حسن قر لغ (را) از بنیان (9) مستأ صل
# ~~کرده بودند ، وبا او مالی قرار افتاده وچندانچه (10) میخواستند
# ~~که) ملک سیف الدین حسن (19) قرلغ را بدست آرند ، میسر نمی شد،
# ~~تادرشهور سنه ست و ثلاثین وستمائه ، ناگاه برملک سیف الدین حسن
# ~~قرلغ زدند ، وا و منهزم از کرمان و غز نین وبنیان بجانب ms601 بلاد ملتان
# ~~و زمین سند آمد ، و دران وقت تخت هند وستان به سلطان رضیه
# ~~طاب ثراها دختر سلطان شمس الدین نورا لله مرقده آراسته بود ، پسر
# ~~مهتر ملک حسن قرلغ بخدمتد هلی پیوست ، واز راه عاطفت ولایت برن
# ~~بدو مفوض شد ، مدتی بو د نا گاه عطف کرد ، و بی اجا زت حضرت
~~PageV02P162
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0165.png)

# ~~بجانب خدمت پدر خود باز رفت، وچون ملمک سیف الدین ببلاد سند آمد
# ~~بلاد غزنین و کرمان بدست گماشتگان مغل بماند ، تاد ر شهور
# ~~سنه تسع و ثلاثین وستمائه ، لشکر های مغل وحشمهای غور نامز د
# ~~لوهورشد (1) وطایر بهادر که متصرف هرات و باد غیس (و) دیگر
# ~~نو ینان که متصر فان (2) بلاد غور و غز نین و گر ه سیر
# ~~و تخارستا ن بودند ، همه با لشکرها ی خود بلمبآ ب سند رسیدند،
# ~~کبیرخان (3) ا یا ز مقطع (4) ملتان بو د ، و ملک اختیا رالدین
# ~~قراقش مقطع لوهور بود، و تخت سلطنت به سلطا ن معز الحد ین
# ~~رسید ه بود، درین وقت چون خبروصول لشکر ها ی مغل به ملتانرسید
# ~~کبیر خان (3) برای نا مو س (6) چتر بر گرفت و لشکر ها جمع کرد ،
# ~~و مستعد جهادشد ، چون خبر جمعیت او بلمشکر گا همغل رسید، عزیمت
# ~~کفار بر سمت (7) او هی ر مصمم گشت ، د بد ر شهر لو هور آمدند
# ~~ودر حصار لوهور استعدادذخیره وسلاح نه بود (و) خلق لاهور باهم
# ~~یکد ل ومتفق نی (8) واکثرسا کنان آن شهر تحار بودند ، و بحا نب
# ~~بالا خرا سا ن و تر کستا ن د ر عهد مغل سفر ها کر ده بو د ند ،
# ~~و بروجهعافیت اند یشی، هر یک ازمغل پایزه (9) ومثالا مان حاصل کرده
~~PageV02P163
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0166.png)

# ~~برین استظهاردر محافظت (وخسک)(1) حصار باملک قر اقش مواهقت
# ~~نمی نمود، ومددومدافعت ومقا تلت نمیکردند، ولشکر اسلام به وا سطهٔ‌
# ~~آنکه ملوک ترک وغوری از سلطان معز الدین بهر امشاه خایف (می) بودند
# ~~باهمم ms602 جمع نمی شد ند .
# از ین سبب ازطرف دهلی لشکر(ی) بدفع مغل بزودیمتوجهنه گشت
# ~~3) و مد تی بر د ر شهر او هو ر جنگ قا یم شد (3) و لشکر مغل
# ~~فر اطر افی (حصا ر) لو هور منحنیق بسیا ر نهاد ند، وبا ره ها (4)
# ~~خر اب کر : ند، وبدان مقد ارکه ملک قرا قش را د ست دا د، مقاع
# ~~نمود وجهاد کرد، چون او را حال اختلاف و تفرقهآ خواطر اهل لوهور
# ~~معلوم شد ، قا ضی ومعا رف بر (5) سر با رهٔ‌ شهر در پا س دا شتن،
# ~~تقصیر بسپا ر میکر د ند ، و ملک قرا قش دا نست، که عا قبت کار
# ~~او و خیم است ، ومحا فظت این (6) شهر از و سع (و) طا قت
# ~~او بیرونست ، بافوج وحشم خودباسم (2) شبخون بیرون آمه ، وبر لشگر
# ~~کفار زد ، وبیک حمله صف لشکر کفاربر هم زد (8) وبطرف دهلی
# ~~رو ان شد، بعضیا ز خوا ص (و) حرم وی دران حمله ازوی جدا
# ~~ما ند ند (بعضی کشته شد ند) و[قو می اشها دت یا فتند، و بعضی
# ~~در تار یکی شب وغوغا خود را ازپشت اسپ درافگندند، و در خرابها
# ~~وحورستا نهامخفی شدند، وحرم ملک همد ران (9) غوغا بمو ضعی PageV02P164
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0167.png)

# ~~پنهان شد، ودیگر روز چون اهل شهرو لشکر مغل را (از) فرار ملک
# ~~قرا قش وبیر ون شد ن اومعلوم شد ، (د ل ) اهل شهر وقلعه به کلی
# ~~بشکست، و مغل چیر ه شد ، و شهر ر ا بگر فتند ، و د ر هر محلت
# ~~قتال افتاد ، ومسلما نان جهاد بسیار کردند ، امادو فوج ازمسلما نان
# ~~در ان حا د ثه جانرا کمروار بر (1) میا ن بستند ودست بشمشیر بردند
# ~~وتا آن لحظه که یک یک رگ بر اعضا * مبارک ایشان بود ، وحر کت
# ~~5ا شت تیغ بیدریغ میز دند ومغل را بددزخ میفر ستادند ، تا آنگاه
# ~~که هر دو طا یفه بعداز جهاد ms603 بسیار بدو لت شها دت رسید ند، یکی
# ~~مبا رزا قسنقر کو توال لوهور بود، که در مبارزت و کار زار بر
# ~~هزار رستم دستان تر جیح داشت ، با اتبا ع خو د . د و م مبا رز
# ~~دیندارمحمد امیر آخر(4) بود ، که جهاد بسنت (4) وغزا بوجهی دران
# ~~ر و ز نمو د (ند) که ر وح مطهر علی مر تضی ر ضیا لله عنه،
# ~~از فرادیس جنان (4) درموافقت همه انبیاور سل رحمتش می فرستاد[ند]
# ~~بااتباع وفرزندان خود ، رضی الله عنهم
# چون لشکرمغل شهررا بگرفت ، خلق راشهید کردند ، واسیر (3)
# ~~بگرفتند (6)اماچندان مغل بدوزخ رفت ، که حد وحصر نیا ید، بقدرسی
# ~~(وچهل) هز ار[سوار)مغل باهشتا دهز ار اسپ، بلکه زیادت ، و هیچ
# ~~کس نه بودازلشکرمغل (7) که زخم تیروتیغ وناوک نداشت، بیشتراز
# ~~نوینان وبهادران بدوزخ رفتند، طایر بهادر با اقسنقر کو توال هم نیزه
# ~~شد ، هردویکد یگررا زخم نیزه کردند ، طایر بها دربد وزخ (رفت)
# ~~واقسنقر [شیر صفت] به بهشت خرامید، فریق فی الجنة وفریق فی السعیر (8)
# چون لشکرمغل شهرلوهور را بگرفتند وخرا ب کردند، باز گشتند
# ~~ملک قراقش از حد ود آب بیاه بطرف لوهوربا ز گشت که درشب گریز
# ~~ازلوهورمبالغی مال اززرعین وغیر آن ، جامداران ملکی درآب انداخته
# ~~بودند ، وآن موضع رانشان کرده به طلب آن اموال باز گشت، چون بشهر
# ~~لوهوررسید، آن اموال بازیاقت ، که بد ست مغل نیفتاد ه بو د و بعد
~~PageV02P165
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0168.png)

# ~~ز (1) رفتن کفار هند وان کو کهر ان و گبر ان ابتر (3) به لوهور آمده
# ~~بودند ، و خرا بی میکرد ندملک قراقش ایشان راد ریافت(و) جملهرا بدوزخ
# ~~فر ستاد[ند) وبسلامت بحضرتدهلی آمد. «ملک تعالی اولیای دولت سلطان
# ~~سلاطینن اسلام (را) منصور، واعداء ملکش رامقهورد اراد، آمین [باد]» (3)
# حد بب فوت (شل ن) اکتای بن
# چنگیز خا ن (4
# روایت از سلف چنین رسیده بود رضی الله عنهم که چون خر وج
# ~~ر ک باشد، جهان را تنگ چشما ن بگیر ند و بلا ms604 د عحم و مما لک
# ~~یران خراب کنند (و) لشکرایشان چون به لوهورر سد (5) د و لت آن
# ~~جماعت روی به نقصان نهد وقوت کفار بعدازان کم گردد، دران ایام
# ~~کا تب این طیقات (6) منهاج سراج اصلح الله حاله بقدر هفت ساله بودجهت
# ~~صفظ کلام الله بضدمت معلم امامعلی غزنوی رحمة الله عیله میرفت، که
# ~~(این) روایت از وی سماع افتاده است (7) وجما عت ثقات ازامام
# ~~جمال الدین بستاجی (8) رحمه الله روایت کرد (15) ند: که درشهر بخارا
# ~~بر (سر) کر سی درا ثنای تذ کیردرعهد دولت اکتای بسیار گفتی که خدایا
# ~~لشکر مغل را به لوهورزودبرسان، تابرسیدند واین معنی ظاهر شد
# ~~چون لو هوررافتح کردنددرماه جمادی الاولی سنه تسع و ثلشین وستمائه
# ~~دوم روزاز فتح لوهور جماعت روات ازتجار خراسان و ما ورا النهر
# ~~کفتند: که اکتای فوت شد، وازدنیا نقل کردو بعد ازفوت او چند
# ~~کرت قبایل (مغل) تیغ درهم گرفتند وا کابرملا عین ایشان اعم وا غلب
# ~~بدوزخ رفتندو تفرقه به قبایل ایشان راهیاقت، وبر ادرزاد گان چنگیزخان
# ~~که ا یشان پسرا ن او تگین اند (9) بخد مت آ لتون خان چین رفتنا
# ~~و جغتا (ی) وپسر ان او تمرد آ غاز کردند و بسیار بدست یکد یگر کشته
~~PageV02P166
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0169.png)

# ~~شد ند لعنهم الله [وقطعهم) مدت پادشاهی اکتای بن چنگیز خان نه
# ~~سال بود (چون) اوفوت شد یکسال و نیم هیچکس از تخمه (1) آن ملا عین
# ~~بتخت ننشست که معهود ایشان آنست (2) که چون پادشاهی فو ت (4)
# ~~میشو دیکسال ونیم سوارنشوند ، واین مدت راسه سال گویند (4)
# ~~[و) یک سال ونیم چون تمام شد (5) زن اکتای تر کینه خاتون، مدت
# ~~چهار سال برممالک مغل فرماندهی کرد، ودرین مدت حر کات عورات
# ~~حنا نچه از نقصان عقل و غلیان (6) شهوت آید، ازوی ظا هر شد ،
# ~~اکا بر مما لک مغل آن حر کات را نگاه کرد ند، و طا لب پاد شاه
# ~~ضا بط شدند (7) تر کینه خا تون ms605 را در موافقت اکتای روان کردند ،
# ~~و پسراورا بتخت بنشاندند (4) (لعنهم الله)
# الخامس چغتا(ی) بن چنگیز خان(ه)
# چضتای ملعون پسردوم چنگیز خان بود، واومردری] ظالم (3) سایس
# ~~(و) قتال(و) بد کرداربود ، وهیچکس ازفرمان دهان مغل ازو مسلمان را
# ~~دشمن قرنبود، نخواستی (10) که هیچ آ فریده نام مسلمان گیرد مگربه
# ~~بدی (11) و در همه قبایل اوامکان نبودی ، که هیچ کس گو سپند را برسنت
# ~~مسلمانی ذبح کند (12) همه مرد ارکرد ندی، وگزاردن نما زمحال نبودی
# ~~هیچ مسلمانرا،وپیوسته اکتای را بران داشتی (14) که مسلمانان را بقتل
# ~~بایدرسانید ، واز یشان باید که هیچ باقی نماند ، وهیچ مسلمانی در
# ~~نظراو(14) نتوانستی آمد ، و(او) مهتر(از)اکتای بود .
# چون چنگیز خانرامزاج او که بس قتال وظالم است معلوم بود ، او
# ~~راوصیت پادشاهی نه کرد، برادر کهتر اوا کتای راوصیت پادشا هی کرد
# ~~(15) وجای باشش (16) چغتای همدران مو ضع اصل مغل بودی ، واز
# ~~ولایات (17) چنگیزخان که در تصرف داشت (18) اورا نصیب معین گرد انید
~~PageV02P167
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0170.png)

# ~~ولشکر او باطراف ماوراءألنهرو فر غانه وتر کستان بهر موضع بود ، و
# ~~چنانچه ازان برادرانش توشی بر ادرمهتر راپیش پدر غمزکرده بود که
# ~~توشی درمزاج آن دارد که چنگیزخان رادرشکارگا ه بکشد .
# چون بسمع پدررسا نید، چنگیزخان پسرخود توشی را زهر داد،
# ~~وهلاک کرد ، وچند سال این چغتای ملعون بر سرقبایل ولشکر هاه خود بود
# ~~وچون قضاء اجل (1) دررسید، حق تعالی ولی از اولیای بزرگ (4) خود
# ~~را بر دست اوفوت گردانید تا بسبب آن بد وزخ رفت .
# حکابت درویشی
# وآن چنان بود ، که درویشی عارفی صافی با طنی بود ، از حدو د
# ~~خراسان ، اوراشیخ محمود آتش خوار گفتندی ، شیخی بس بزرگواربود
# ~~(و) درویشی نامدار. از سر جان برخاسته ودرغم حق بکاسته، تن درمشقت
# ~~داد5، وسرد رجهان نهاد5، گرد بلاد طوف می کرد، بموضعی رسید میان
# ~~دو کوه که اززمین ترکستان به بلاد چین ازان راه شوند، ومیان دوکوه
# ~~دربند ها[ی] محکم نهاده و نگا هبانان داشت (3) وا صحاب رصد نصب
# ~~(4) کرده تاهر که ms606 بطرف چین رود، یا از ان بلا د به تر کستان
# ~~آید، آن (5) جماعت تفحص حال بکنند ، وازحال ایشان باخیر باشند(6)
# چون شیخ محمود آتش خوار، پدان موضع رسید، جما عت
# ~~تگاهیانان شخصی راهدید ندازعادت خلق بیگانه و بصورت ظاهر چون
# ~~دیوا نه، او را بگرفتند، که فدائی ای (7) شیخ محمود گفت: آری من فدانی
# ~~ام، هر چند باا وا لحاح کردند، که تو کیستی بگو، گفت همان که
# ~~شما گفته اید ، فدائیام ، چون بران(8) سخن اقرارنمود ، اورا نزدیک
# ~~چفتا ی آوردند، مسعود بیگ(8) جملةالملک چضتای بود شیخ محمود
# ~~را بشناخت، اما ازخوف چضتای هیچ نیارست (10) که حال شیخ محمود
# ~~دبزر گی او باز (11) گو ید، چفتا ی (ملعون) شیخ محمو د را گفت
# ~~که تو کستی؟ گفت: من فدائی ام.

PageV02P168

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0171.png)

# چغتا ی گفت : با تو چه کنم (1) ترا چه باید کرد ؟ شیخ گفت:
# ~~بفر ما ی تا مرا تیر با ر ان کنند ، تا با ز ر هم ، چغتا ی قر ما ن
# ~~د اد ، تا اوراتیر با ران کنند (4) چون شیخ محمو د بر حمت حق
# ~~پیو ست ، بعد از چشد روز دیگر چغتای در شکار گاه بر شکار ی تیر باز
# ~~گشته می اندا خت ، دیم در پشت آن ملهو ن آمد، وبد و زخ رفت،
# ~~وخلق خدا ی تعا ثی خصو صا ا هل اسلا م از شر او (4) خلاص
# ~~و منا ص یا فتند.
# اساس کیک(4) دن اگتای (علیه اللعنه)
# ~~ثقات چنین ر وا یت کردند ، ته اکتای را دو پسر بود ، یگی کتن (5)
# ~~دو م کیکی، اما کتن که بزر گی بود، بعلت افلا ج مبتلا آشته بود،
# ~~و صلا حیت پادشا ه و ضبه مما لای و فر ماند هی ند ا شت ، تخت
# ~~را به بر ا در خود کبک سچر د، چون کیک به پاد شا هی بنشست، جمله
# ~~گردن کشان مغل اوراخدمت کردند ، ولشکر ها با طرا ف ms607 چین و ایران
# ~~وهندوستان، وخراسان وعراق نامزد کرد (ند) منکو ته نوین را برسر
# ~~لشکر هاء طخارستان وختلان و غز نین باردیگر، لشکر کش گردانید،
# ~~واو پیری بود کشیده بالا(ز) یک چشم (6) ازجمله خواص چنگیز خان
# ~~چون منکوته بر زمین أیران آمد ، به طالقا ن (7) وقندوز وولو الج
# ~~(8) متا م [جا ی2 خه د ساخت ، و در شهو ر سنه ثلا ث و ار بعین
# ~~و ستما ئه عز یهت مما ثک سند کرد ، ولشکر آن د یار را بطر ف اچه
# ~~و ملتان آورد ، ود رین ، قت تخت هند و ستا ن بفر و بها * سلطان
# ~~علا * الدین مسعو دآرا ست4 بود ، و شیر لوهور خراب بو د ، و ملمک
~~PageV02P169
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0172.png)

# ~~می ورزی من بیک حمله آن قلمعه را بگیرم.
# ~~ک نیزه بالا.

PageV02P170

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0173.png)

# ~~مهیا گر دانید (1) که مسلما نان اچه ازدست تعد ی کفار، در ضمان
# ~~امان بماندند، ویکی از(آن) اسباب آن بود که چون لشکر مضل بپای
# ~~اچه آمد مسلمانان حصار، قضیه بحضرت دارالملک دهلی حرسهاالله،
# ~~بوجه استعانت رفع کردند، وسلطان علاء الدین علیه الرحمة والمغفره،
# ~~به تحریض جدو جهد الغ خان (2) اعظم لشکر هند و ستان جمع کرد
# ~~وبرعزیمت دفع (لشکر) مغل وبطرف بالانهضت فر مود.
# کاتب این حروف منهاج سراج دران سفروغزو درخدمت رکاب اعلی
# ~~بود، چون رایات اعلی بطرف آب بیاه[سند] رسید، بر شط آب بیاه متو جه
# ~~بطرف اچه گشت، چنا نچه پیش ا زین در تحریر آمدهاست، وبتقر یر
# ~~ییوسة4 است .
# حشم مغل راچون از آمدن لشکر اسلام معلوم شد ، ویزک (3) غزاة
# ~~(به) نزد یک آن بلادرسید، طاقت مقا ومت ندا شت، از پای حصار اچه
# ~~نامراد باز گشتند وبرفتند وآن قلعه بدو لت لشگر اسلام وعنایت ربا نی
# ~~از شر آن ملا عین بسلامت بماندوالحمد علی ذالک.
# حد بت کر امت مسلماذی
# ثقات چنین روایت کر دند که چون کیک در پاد شاهی قوت گرفت
# ~~وبنو اعمام خود را ms608 که پسران چفتای بودند، هلاک کرد ، ونو ینا ن
# ~~وبهادران مغل (جمله) اورامنقادشدند، وچند کرت لشکرهای بی اندازه
# ~~بطرف چی. فرستاد، اورا دران بلادفتوح بر آمد، جماعت زیاد کفارچین
# ~~وبت پرستان تنکت وطمغا ج که ا یشا ن را توینا ن (4) می گفتند
# ~~بر کیکاستلایافتند، مدام آن جماعت درایذاء مسلمانان می کو شید ند
# ~~واسباب رنجه داشت اهل اسلام می انگیختند، تا مگر بنیاد
# ~~اسلام بکلی قلمع (5) کنند، ومستأصل گردا نند، ونام ونشان مؤمنان را
# ~~ازصحایف آن بلاد محو کنند
# یکیازان تو بنان (6) که دربلا د چین وتر کستان قبول واسهی (7)
~~PageV02P171
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0174.png)

# ~~داشت به نزد یک کیک آمد وگفت اگر میخواهی تا تخت پاد شا هی
# ~~ولشکرمغل بر تو باقی ماند، !زدو کاریکی بکن، یا آنکه تمام مسلما (نا)ن
# ~~را بقتل رسان، ویاآنکه توالد و تنا سل ایشان راقع بگن، مدتی برین
# ~~تهج کیک راباز می نمود ، وبدین فعا د اغرا می کرد، و لطاین حیل
# ~~ی انگیخت، کشتن مسلمانان به سبب کنرت در بلاد چین دتر کستان و تنکت
# ~~دست نمیداد، بدان مقرر گردانید () که صواب آن باشد که فرمان ناقذ
# ~~گردد، تا جملهٔ‌ مسلما نان راخصی (کنند) ومجبو ب (2) گر دا نند ،
# ~~چنانچه نسل ایشان منقطع گردد، و مملکت مغل ازخروج وفساد ایشان
# ~~بسلامت ماند، چون آن تعدی وظلم برین وجه درمزآج کیک قرار گروت
# ~~وبرین بیارامید، فرمانداد، تامثالبی بحملهٔ‌ اطراف ممالک مغل از اقصی
# ~~چین وماچین تانها یت عحم و عراق وروم وشام اصدار کنند ، و همه
# ~~فرماند هان مغل (4) که باطرا ف هما لک نصب اند، تا بر ین جمله
# ~~فرمانرا انقیاد نمایند، وامتثال واجب دارند، چون آن مثال درقلم آمد
# ~~به نز د یک کیک آوردند ، ونشان کرد، به شنگرف، که آن را الطمغاج (4)
# ~~می گویند، بلغت ترکی، پس آن مشال بدان توین مغل داد، که هم
# ~~تواین مثال (را) بکل ممالک تبلیغ کن، ردرین باب جد بلیغ نمای!
# چون آن ملعون خا کسار، ms609 از بارتاه کیک [این مثال بر دست گرفته
# ~~بافرح واستنظهار تمام از بارگاه] بیرون (می) آمد، سگی بود، که مدام
# ~~بردرگاه وحوالبی تخت واطراف مرکب خاص (5) ومو کب اختصاص
# ~~کیک بودی (6) وداغ خا صگی برطرق زرین مرصع اوثبت بود، سگی
# ~~که برهزار شیر عر ین (7) و ببر گزین به حسله و جرآت (8) ترجیح
# ~~وتفضیل (9) داشت. این سگ در بارتاء بود، چنازیچه گر گیدر گوسپند
# ~~وآتش در پنبه (10) افند ، او را (11) فرو گرفت وبرزمین زد، وآنگاه
~~PageV02P172
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0175.png)

# ~~حا یهآ آن خا کسا ررا بد ندان از بیخ بکند (1) وبقوت آسمانی
# ~~وتائید ربا نی، درحا ل هلا کش کرد، وحد یث دعای مصطفی صلی الله
# ~~علمیه وسلم، که در حق پسر ابونهب کرده بود، اللهم سلط علیا کلبا
# ~~من کلا بک درحق آن (4) خسیس بد فعل ملعون ظاهر شد ، وچنین
# ~~کرامتی در دین اسلام وسعا د [1]ت ملت حنفی ودولت امت محمدی
# ~~واعحاز هتابعان سنت احمدی را به بخشید، تا از شر آن ملا عین در کنف
# ~~عیمت باری تعالی بسلا مت ماندند
# چون کیک وتوینان (3) (مغل) وحاضران مغل کفار چنین هیبتی
# ~~وسیاستی مشاهده کردند، ازان اند یشهآ فاسد رجوع نمودند، ودست از
# ~~تعدی مسلمانان بداشتند، وآن طمغا ج را پاره [پاره] کردند،
# ~~والحمد لله علی نصرة الا سلام وقمع الاصنام ، چون ازمدت پادشاهی
# ~~(او) یکسال ونیم گذشت، قضا را اجل در رسید، وکیک برخوان اجل
# ~~لقمهآ مرح در دهان حیات نهاد، وسبب آن آ ورده شود
# حدبت فوت شدن کیک ملعون
# (ثقات) چنین روایت کردند ، که کیک را مدام جما عت تو ینان (4)
# ~~برایذا: مسلمانان اغرا می کردند ، وبران می داشتند تااهل ایمان را
# ~~زحمت می داد ، امامی بوددران بلادازعلماء اهل اسلام، بانواع علم
# ~~طریقت (میصوف) وبه صنوف علم شریعت وفنوندقایق حقیقت آراسته ،
# ~~ظاهرش بز یورعلم وفضل محلی (5) وباطنش با نوارصفوت وعمل مصفا،
# ~~دردینن اسلام مشا رالیه کشته ، و درسنت مصطفی صلی الله علیه وسلم
# ~~قطب مدارعا ایهشد ه، ونتباوامام ms610 نورالدین خوارزمی بود علیه الرحمة
# ~~جماعت ترسایان وقسیسان وطا یفه توینان(1) بت پرست از کیک التماس
# ~~زمو دند. که (آن) امام مسلمانا ن راحاضر کنید (6) تا با ایشان مناظره
# ~~کنند (7) وتر جیح دین محمدی ونبوت اوثابت دارد (8) والااور ابقتل
# ~~با ید ر سانید، بحکم! ین التماس آن امام ربانی راحاضر کردند (9)
# ~~عصمت (و) الله یعصمک من الناس (10) درحوالی د ین او بحراست وان
~~PageV02P173
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0176.png)

#
# ~~بحعل الله للمکافرین علی المومنین سبیلا ، (1) طو ف می کرد
# چون در ان محلس (2) بنشست، از و(ی) پر سید ند ، که محمد چه
# ~~فس بوده است ؟ پیان [آن) کن . (آن) امام ربا نی گضت : محمد خاتم
# ~~النبیین وسید المر سلینورسول رب العالمین، سرش بتاج لهمرک آراسته،
# ~~وبرش بهدواج(4) الم نشرح پیر استه، موسی عاشق منقبت اواللمهم اجعلشی
~~(4)
# ~~من امة محمد، عیسی چاؤش (5) کو کبهآ او که مبشر آبر سول یآتی من بعدی
# ~~سمه احمد (6)
# آن جماعت کفار گفتند : که پیغمبر آن بود (7) که روحا نی محض
# ~~چنانچه عیسی بود، محمد رانه حجره وچندین فرزند بوده است ، این
# ~~چگونه باشد؟ آن امام ربانی گفت : داؤد پیغمبر راعلیه السلام نودونه
# ~~ن بوده است ، ان هذااخی له تع و تسعون نعحة (8) (و) سلیما ن
# ~~صاحب امکان راسیصدوشست زن بوددرنکاح ، ویک هزار کنیزکخدمت
# ~~فراش او کردندی. آن جماعت کفار، ازراه تعند (و) انکارو مکا بره
# ~~اصرار(9) نبوت داؤود وسلیمان علیهما السلام (10) انکار (11) کر دند،
# ~~گفتند : ا یشا ن پادشاه بود (15) ند .
# آخرالامر چون شبهت آن ملا عین، فتور تمام داشت ، و از حلیه
# ~~صدق (14) عاری . د ست از مهار ضه بدا شتند و نقشی تحد ی وایاه،
# ~~رصحایف معاملت نگا شتند ، از کیک التما س نمودند ، که امامرا بگوی
# ~~تابروجه سنت وطریقت شریعت محمدی دورکعت نماز بگز ارد، تا مرا
# ~~وتراحر کات نامناسب آودراداه آن عبادت ظاهر گردد، کیک فرمان داد،
# ~~که برخیزد، ودورکهت بگزارد[و] بجماعت چنا نچه سنت د ین شماست
# آن امام ر بانی رضی الله عنه ms611 ، یکی از مسلمانان را که درحوالی
# ~~وبودبه نزد یک خهدخواند و برخاست وسنت اذان و اقامت (به) نماز
# ~~ب دقتی (14) با قامت رسانید و آیت انی و جهت [وجهی المذی PageV02P174
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0177.png)

# ~~فطر السموات والارض حنیفاه ماانامن المشر کین ] (1) ازمیان دل وجان
# ~~خلیل واربرخواند، وتحریمهآ نمازولذ کراالها کبر(4) درپیوست ودرنماز
# ~~شروع کرد، وار کان قیام وقرأت ور کوع وسحود، با تهام ورایش و سمن
# ~~وو اجبا ت نما ز (3) بجا ی آورد، و چون سر بسجد ه نهاد، کیک
# ~~چند تن را از کفارحاضر کر د [ ند] تاد روقت سجده آن امام ربانی
# ~~را و آن مسلمما (نا) ن د یگر، که به و ی ا قتد اه کر ده بو د (ند)
# ~~ز حمت بسیار دا دند ، و سر ا و بر ز مین ردند بهو ت ، و با ا یشا ن
# ~~حر کتفاسد کردند ، تامگر نمازایشان قطع گردد (4) و آن اماهر بانی
# ~~وعا لم سبحانی آن جملمه تعدی وایذاء تحمل می کر د، و ار کا ن
# ~~وشرا یط نماز بجا ی آ و رد ، و نما ز را بهیچ و جه قطع نه کرد ،
# ~~چون سالام داد ، روی بآ سمان آو رن ، وشرا یط وادعو ا ربکم تضرعا
# ~~وخفیه (3) نگا هد اشت ، وبا جازت برخاست ، وبمنزل خود بازرفت
# ~~حق تعا لی وتقد س بتدرت کامله وقهرا عدا کد از خوددران (سر)
# ~~شب دردی را بر کیک موکل فر مود، که رگ جا نش بگا ر دا جل
# ~~قطع کرد ، چنا نچه همدر [ین] شب ، بدوزخ رفت . ومسلما نان از ظلم
# ~~و تعد یاو خلا ص یافتند . چون پسران کیک آن هیبت وقهر مشا هده
# ~~کردند ، دیگر روز ازان امام عذ  ها خواستند، ورضا طلبی کردند
# ~~«رضی الله عنه و عن المؤ منین .)
# مما بح داتو دن دوش %~% درن %~% چنگیز حان
# پپشازین به تقریرپیوستهاست ، که توشی(7) پسرمهتر چنگیزخان
# ~~بود چون او بقصد پدر ازد نیا نقل کرد، ازوی ms612 پسران بسیار بماند ند،
# ~~مهتر همه ایشان با تو بود (4) آو را بحای پدر او چنگیز خان بنشاندند،
# ~~وممالک قبایل ترکستان، از خوارزم وبلغار وبرطاس (8) وسقلاب تاحد
# ~~روم تمام درضبط او [ در] آمد، ودران دیار جملمهآ قبا یل خفچاق (10)
~~PageV02P175
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0178.png)

# ~~وقضکلی (1) و بمک وا لبری ورو س وچر کس وآس تا بحرظلمات
# ~~بگرفت ، وجمله اورا منقاد گشتند، واو مرد(بس) عاقن 31) ومسلمان
# ~~دوست بود ، ومسلما نان [ را] درپناهاومرفه الحال روز گار میخذشت (3)
# ~~ودرلشکر گاه [او] وقبایل او مساجد با جماعت قایم، وامام ومؤ ذن همه
# ~~مهیا بودند - ودر مدت ملک او وعهد حیات او هیچ ضرراز فرمان او،
# ~~واتباع واشکر او ببلاد اسلام نرسید ، ومسلمانان تر کستان را د رظل
# ~~حمایت او فراغ بسیار وامن بیشمار بود، وهرولایت که در ایران در
# ~~ضبط مغل آسده بود، او را ازان نصیب معین بود ، وگماشتگان او
# ~~در آن مقدار که قسم او بود، نصب بود ندوجملهآ بزر گان لشکر کشان مغل
# ~~او را منقاد بودند، وبنظر پدرش توشی میدیدند . چون کیک ا زدنیا
# ~~نقل کرد (وبد وزخ رقت) جمله د ر پاد شاهی. با او (4) منفق شدند،
# ~~جز فرزندان چفتای- وآن (3) التما س بر با تو عرضه کردند، که تخت
# ~~مغل قبول کند، و(اد) بپاد شاهی بنشیند . جمله ممتئل ف مان او
# ~~باشند، با توقبول نه کرد، منکوخان بن تولی بر چنگیزخان را بنشا ندند.
# ~~چنانچه بعد ازین به تتریر پیوند د .
# و بهضی از ققا ت چزین ر وا یت کر د (15) ند : کمه
# ~~باتود ر سر (6) وخضیه مسلهان شده بود،! ما ظاهر نهی کرد، و
# ~~بااهل اسلام اءتقا دتمام داشت مدت بیست وهشت سال کمر! بیش (7) آن
# ~~مقدارهلک راند، ودر کزشت رحمه(8) 6/11و] ان کان مومنا وخضی الله
# ~~عنه العذاب ان کان کافرا، او رابرسم (9) مغل دفن کردند واین طایفه
# ~~رامعهو داست، که چون ازیشا ن یکی در میگذرد، درزیرز مین موضعی
# ~~رت در خانه پاعه نیهبه زسبت ورفءت آن ملهون ms613 که بدوزخ رنه باسد، مهیا
# ~~[می] کنند و آن موضع را آرا سته[می] گردانند، بتخت وفرش،ا وانی
# ~~ومال بسیا رهمانجابا سلاحای، وهر چهخاص اوبوده باشد دفن می کنند ،
# ~~و بعضی اززنان وپر ستاران (10) و کسیر اکه [دو ست داشته وا دوست
# ~~تراز همه دارد، بااء دران موضع دفن می کنند آنگاه پشت آن هوضع
~~PageV02P176
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0179.png)

# ~~ی پوشند و برزبر آد هوممع اسپاد (1)می گرد انند چنانچه اثر آن موضع
# ~~نمی ماند [لعنهم اللا وا:. معهود ایشان به نز دیک جمله اهلا سلام
# ~~روش است و بر ینحا() حایشی ععتب شبیده شده است، به تحریر پیوست
# ~~تاخوا نندکان را اعتباری در کار آخرت بیفز اید (والل اعلمم)
# سکادمکحی
# ~~روایت از حواجه مشبول انقول، که اورارشید الدین حکیم بلمخی گفتندی
# ~~سماع افتادهاست درسنه ثمان وار بعین وستمائه که از خراسان به ندوستان
# ~~بتبارت آهده بود، وبا کاتب این طبقاتنها ج سراج درسفرملتان همراه
# ~~بود، برین (2) متضع آورد* شد . تامنظور نظر سلطار سلاطین اسلام گردد
# این خواجه شید الد ین حکیم چمینن تشریر کرد که یکی از سهتران
# ~~مضل که خیل وخدم ومال(وحشم) بسیا رداشت ،در زمین قراقرم مغل
# ~~بدد وزخ رفت بحهت دفن آن ملمقودیوضهی بغابت با تکلف مر تبردا نید ند
# ~~وخوا ستند، که دو ست ترین تسان اورا بااد دفن کنند وسلاح ومال
# ~~وآفر وفرش واوا نی بسیار ک7) با1و (بود) بنهادند وتخت آراسته1) مقیا
# ~~گردانید ند(وخوا سننه که ددست تر ین کسنن اورابا اود ف کنند) رای
# ~~زدند که ازخدم آز کدام کس ر؛ . فن کنند تاحو نس اوباشد جو انی بود
# ~~از حد ون تر مذو خراساد : رط: ولت اسیر آن تبر مغل شده بود دراو ایل
# ~~واقعه خراسان، (و) چون ببلوشرسید (د) بر ناو مرد شد و بمر تبه رجولیت
# ~~بر امد بقایت جلمد وریرل. بود. و کار دآن وبابفا بت گشت چنا نچه
# ~~تمامت کلی وجزوی آن ملعو ددرتصرف او آمد (ه) اوراچون پسر حوانده ms614
# ~~بود (بدین سبب) شمه اموال زآن مغل : ومواشی وآنچه درملک اوبود ،
# ~~(در) ضبەهآ کرددبود . زجملە خده تیع آنمغل ر تحت فرمان آو بو دند
# ~~که هیچ یخیرا بی :جا زت آن جوند بر شیخ چیز آن ملعون دست تصرف
# ~~نه بودی . د رپر ونن شمه !! تنیاغ ن:شد « ش1(ک ان جوا رامیان بر بستند
# ~~که آن شغل هی ک3 رادوست تراز1. جد؛ وند اشتی (آد) جوانرا
# ~~ب آن مضل دو را بد کر: .گر خی: بشان آو دود ذااورا لاث کنن وا نتتام
# ~~فرماند هی ازوبازخوا یمن بر ین معنی جمله اتغاق کردند (و) آد جوان
# ~~مسلمان، میان آن حادته سمتحیر بما ندودل برمرگ نهاد، چون دیدکه هیچ
# ~~مغری ودست آویز ی ند رد جزغیاء اثمستفیشین. دست تضر ع درحبل
# ~~امن یجیبانمضطر : ذایش« (7) زد. وخسل پاحاکه بیا ورد. وجامه
~~PageV02P177
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0180.png)

# ~~باک پوشید . وپای درآن مطموره نهاد. چون آن موضع را (به) پوشید ند
# ~~آن سکین در تنچم شهآ آن موضع روی بقبله آورد ودورکعت نماز بگز ارد
# ~~وبذ کر کلمة شهادت مشغو ل شد، ناگا، وشهآ (از) آن موضع بشگا فت ،
# ~~ودوشخص بامهابت که صدهزارشیررا ، ازمنظر ایشان زهره آببگردد
# ~~درامدند، باحر بهآ آتشین، چنا نچه شعلهآ آتش از حر بهاءایشان گرد بر
~~گرد
# ~~تخت مغل درامد بویکث شر ر ازان شرا رهٔ‌ آتش بتدرسر سوزنی برر خسار
# ~~آن جوا ن افتا دد بسوخت وجراحت گرد: ازان دو شخص یکی گفت :
# ~~کهدرین موصع مسلمانی می اماید، آن دیگری روی بدان جوان گرد، گهتو
# ~~کیسنی! جوان می توید ، من گفتم عاجزی (و) اسیری (و) ضعیفی بد ست
# ~~این فل گرفنار، گفتند: تو از کحاأ ؟ من گفتم : ازترمذ. سر حربهٔ‌
# ~~خود بر(1) گوشهآ آن خانه زدند (3) گوشهآ آن خانه بشحافت ، به مقد
~~اردری،
# ~~مرا گفتنن بیرون رو، من پای بیرون نهادم ، خوث رادرزمین ترمذدیدم
# ~~3) واز انحا که قراقرم مغل است. تا ترمذ قریب شش ما هه راه زیادت
# ~~باشد، تا باین وقت آن ms615 جوان درحدود ترمذ بر سراملاک واسباب خود ساکن
# ~~ست و هر مرهم که (بر سر) جراحت آن شرا رآ تش[ر1] می کند به هیچ
# ~~وجه مندمل زمی گر دد(و) همچنا ن (برقراربتدر) سر سو زنی می تراود
# ~~و تر شح می کند سبحانه (4)1 لمقد رمایشا ررملک () تها لی سلطان اسلام
# ~~را بر سریر سلطنت ومملکت باقی وپاینده داراد [آمین» (6)
# ~~لثامن منکو خانین تولی بن چنگیزخان
# ژمات چمین روایت کر دزن ، که تولی پسر کچتر چنگیز خان بود ، وشنهر
# ~~های خراسان از خراب کرد زه، چنانگه ذ کراودر حادثه شهر هرات به
# ~~زجریر پیوسنه (است) ووزا چهار پسربود (ند) مهتر منگو خان ودوم
# ~~فالاو، وسیوم ارق بوقه(7 وچنارم قبلا (8)
### | محس PageV02P178
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0181.png)

# چون کیک بدوزخرفت پسرآن چغتای ملک طلب کردندوا یشانرا! تباع
# ~~وسو اربسیار بود (د) بیادشاهی منکوخان رضاندا دند ،وابتد ای آن حال
# ~~چنان بود که چون گیکاز دنیا نقل کردجمله مهتر ان مغل روی به باتو
# ~~کس از توبز رگیتر نیست تخت وکلاه وفر ماندهی بتو اولی تر، با تو
# ~~جواب بگفت، کهمرا وبرادرمرا، که بر کاست، درین طرف چندان پاد شاهی
# ~~ومملکت هست، که ضبط آن باتصرف وضبتهظ ممالک چین وتر کسنان و عم
# ~~ث ست تل شا .
# صواب ن باشد که عم ماتولی پسر کهتر چنگیز خان، ازد نیا در
# ~~ردزج ی انی زقل کردهاستوازمملکت تمتع نگرفته مملکت به پسر اود سیم
# ~~دمنکو خانرا به پادشاهی بنشانیم، چون اورا، منگه باتوام بر (1) تخت
# ~~بنشانم بحقیقت فرماندهمن باشم، جمله برین رای مقررکر دند، و چون
# ~~منگو (خان) را به پادشا هی می نشاندند [و] بر کامسلما ن بو د(3) گفت
# ~~دولت اهل کفر مشقضی شده است وهر پادشاه کا فر که بر تخت
# # می نشیند مملگت ا و د و ا م نمی یا بد %~% ا گر می خوا هید،
# ~~که دولت منکو را دوام با شد ، و امتداد پذ یر د ، کلمهآ شخاد ت
# ~~بگو ید ms616 ، تا نام او: دردفتر اسلام ثبت شود، (آ نگاه بپادشاهی نشیند ،
# ~~همچنان متفحق شد ند ، و) منکه کلمهآ شهاد ت بگفت ، آ نگاه بر کا ،
# ~~بازوی او بگرفت ، واورا بر تخت بنشاند ، دتمامت فر ماند ها مخل او
# ~~را خد مت کردند ، مگرخیل وا تبایع و پسران چغتای ، که تمرد آغاز
# ~~کردند ، وعصیان ظاهر گردانید ند ، خواستند تا مخفی غدری کنند،
# ~~ونااه مغا فصه بر لشکر منکوخان زنند ، واو را بدست آرند ، دهلاک
# ~~کنند ، معتمد ان فرستاد ند به نزد یک منکوخان؛ که چون بتخت بنشیذی
# ~~4) ما را عزیمت آنست : که برسم مبا ر کباد بخد مت آ ئیم، و شرطآ
# ~~تهنیت بجای () رسانیمم ، بدین بمهانه سوار بسیار بااستعداد وسلاح بی
# ~~ندازه ، از متام خود کوچ کردند ، وعز یمت ایشان بران مصمم شد ،
# ~~که شبخو ن بر منگوخان آر ند ، واوراو پاتورا ملاک کنند ، و مقهور
# ~~گردانند وپادشا هی درضبط آرند. العبد یدبر(و) الله یقدر. (حکمو)
~~PageV02P179
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0182.png)

# ~~نتمدیر آسمانی آن بود که شتر بانی از لشکرگاه با نوومنتو، شتری گم
# ~~کرده بود، بطلب شتر خیود، رویی شربیابادن نهاد، وبذر هرف هی گشت،
# ~~ناکاه درمیان لشترگه پسران چضتای افتاد، چون سال آن لشگر اورا
# ~~مهلوم شد، هر که او را پر سید قه از یل وحشم (؟) کیستی ا سورت
# ~~ولخت شتر با نان ولشکر چضا ی چرن یکی بدد :ه یستی از امر ایی ایشان
# ~~خو درا! درا نسبت کرث، تاشب درآمد . شنر بانن فرصت سالمبید وخودرا
# ~~آزمیان لشکر (پسرآن) چغتای بیر ون افتند. وبا مشکر باه خود آمد،
# ~~وازینن حال باتوومنکوخان را اعلام داه (4) چوه خبر بسمع منتوخان
# ~~ر سید، بعد!ز اتیاط تمام، لشکر شا مستعد کر د!ند، و لشکر پسران
# ~~چغتای را بحنگ ودفع اسنثبال نمود، وپیثر ازانچه (3)ایشان به لشکر
# ~~منکورسید ندی، منکوخان ولشکر باتو، بران جماعت زدند وبقدرده
# ~~هزار مغل بزر گی نامدار لشدر کشر [او!را بدوزخ فرستاد ند، و نیغ
# ~~درنهادند، وهر که ازاتباع ولشتتر ms617 چفتای بود جمله رااز پیش بر گرفتند.
# ~~ودل فارش کردند ، وپادشاهی برمنکوخان قرار ترفت، وبه تخت چین
# ~~و تر کستان بالا بنشست، وچنان کرد، که ازخیل چفتای . بر روی زمین
# ~~آثارنماند، مگر یکدو پسر چضتای که بطاری چین به نزدیک التون خان
# ~~(4) طمغاج رفتند بعد ازان مشکوخان لشکر ها بطرف قهستان ملاحده
# ~~فرستاد، و(در) چند سال (که) دران بلادبدانید ند ، ولشکر(گاه] کرن،
# ~~مقام ساخت، اهل قهستا ن مضطر وساجز شد ند ، و قلاع وشهر های
# ~~ایشان درضرعط آوردند ، وقلعهاراخر اب کردند . وملاحده برافتادند ،
# ~~وذ کر ایشان چنین بود . (که تحر یر پیوسنه است]
# حدبث بر افتانن ملاحله لعنهم اللها
# حمعین
# سیب فر ستادن اشکرها ببلاد وقلا ماحد ستان آد بود. که ازاول
# ~~حال وعهد حسن صباح لهنه اثل، که قواعد مذ ب مالاحده نتماده است،
# ~~وقا نون آن ضلالت وضع کرده ، وقلاع الموت را معمورتردانیده (5)
~~PageV02P180
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0183.png)

# ~~وحصا رلمبسر (9) راکه دارالملک ملحد (ی) بز رتی بود، واورا آن جماگت
# ~~مو لا نا کفتند ی علیهم لعا یحن ا لله (2) تتری (3) بمبالغ ما ل
# ~~های) خطیر از دیلمان [عراق ] خریده بود- وکنیزک حا مله را ازان
# ~~خود، آ نحاآدرده ، وخلق راچچنان نمود که آن حمل ازمستنصرمصری
# ~~دارد، اورااز پیش خصمان گریزان بدان موضع آوردهام، که امام الزمان
# ~~ومهدی (آدان) از نسب (4) این حمل خواهد بود، باکلمات لاطایلمی ()
# ~~که [ هیچ] علاقل مثل آن [نگوید و) دروهم وخاطرخود گذر ندهد ،
# ~~عنه الل،]
# چو ن آن قلا ع بخر ید ، وحصار لمبسر(6) را عهارت کرد ، ومال
# ~~بیحسابدر (7) عمارت وذخیرهآ آن قلمعه خرج کرد(و) آن حصار بر کوهی
# ~~ست ، که در حدالیء شهر قزوین ا ست ، و سا کنا ن شهر قزوین همه
# ~~رقاعدهٔ‌ سنت وجماعت ، وپاک مذهب ، صافی اشتقادند ، و بسبب ضلالت
# ~~باطنیان (4) ومالاحده مدام ایشانرا با هم مقا تله ومکاوحت درمیان می
~~بود
# ثقات چنین روایت کردهاند: که جمله خلق وسا کنان شهر قزوین را
# ~~سلاح تمام مر تب بر آلات حربمهیا با شد ms618 ، تا بحدی کهاهل بازارهر یک
# ~~را سلاح د ستی تمام در دوکان حاضر بودی ، وهرروزمیان قزوینیان
# ~~و میا ن ملا حده الموت جنگ (8) می بودی، تا درین عهد که خررج
# ~~نگیزخان بود [5] واستیلاه مغل برعراق وجبال ، وقاضی شمس الدین
# ~~قزوینی که امام صد یق وعا لم با تحتیق بود ، وچند کرت از قزوین
# ~~بجانب ختلا سفرآزیده بود، ورنج مفا رقت اوطان تحمل کرده ، تاد روقت
# ~~پادشا هی منکوخان ، کرت د یگرز به) نزد یک او رفته (10) وبطر یقی
~~PageV02P181
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0184.png)

### | صت.سمه ه معصه مصصصت ممصه: م
# ~~که دست داد، استمداد نمود ، وحال شر ملاحده وفساد ایشان در بلاد
# ~~اسلام با ز گفت : وچنان تقریر کردند، که در حضورمنکوخان را، از
# ~~راه صلابت مسلمانی ودین کلمات درشت (1) گفت، چنانچه غضب (وتگبر)
# ~~ملمک داری ، بر منکوخان سستولی شد ، و ضبط و تصرف پادشاهی، او
# ~~را بلفظ عجزوضعف یاد کرد ، منکوخان گفت : قاضر در مملکت ماچه
# ~~عجز مشا هده کرده است ؟ که ازین جنس کلمات موحش برز بان میراند؟
# ~~قا ضی شمس الد ین گفت عجز و رای این (3) چه با شد - که جماعتی
# ~~ملاحده قلعهآ چند را بنا ساخته اند . ودین آن جما عت برخلاف د ین
# ~~ترسائی ، وخلاف دین مسلما نی و مغلی است، و بمالبی شماراغر و رمید هند-
# ~~ومنتظر آنکه اگردولت شما اندک (3) فتو ر پذ یرد، آ نجماعتا ز میان
# ~~کوههاوقلاع خروج کنند ، وبا قی ماندگان اهل اسلام رابراندازند ،
# ~~و ازمسلما نی نشانی نه گذارند.
# این معنی خاطرمنکوخان (را) باعث و محرض آمد ، برقمع قلاع
# ~~[وبلاد] ملحدستان وقهستان الموت، فرمان شد (4) تالشکر ها(ی تر کستان)
# ~~که دردیار ایران وعحم بودند ، ازخراسان وعراق روی بد یارقهستان
# ~~وبلا د (3) الموت نهاد ند ، ود ر مدت ده سا ل یا زیادت جملهآ شهر ها
# ~~وقلاع بکشادند، وتما مت ملا حده را بزیرتیغ آوردند ، مگرعورات
# ~~واطفال نارسیده (و) باقی تمامرا بدوزخ فرستادند، وآیت کذلک نولی
# ~~بعض الفظالمین بعضا، (6) سرقد ر ظاهرگردانید .
# این داعی ms619 (را) که منهاج سراج است، وکاتب این طبقات ومؤلف
# ~~ین تو اریخ، سه کرت بدان د یار، بوجه رسا نت سفر افتاده ا ست،
# ~~کرت اول از حصار تولک در شهوراحدی وعشرین وستمائه، بعد ازانکه
# ~~خراسان ازلشکر مغل خالی شده بود، وبسبب نایافت جامه وما یحتاج اندک،
# ~~که ازوقائع کفارخلاص یافته بودند،ود رضیق معیشت مانده ، ازقلعهآ تولک
~~PageV02P182
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0185.png)

# ~~باشارت ملک تاج الدین حسن سالار خر پوست با سفز ار(1) رفته شد تاراه
# ~~کاروانها بکشادند وازا سفزار بطرف قا ین وازانجا به قلعه سرتخت (2)
# ~~وجواشیر (3) وفرمانده بلادقهستان دران وقت محتشم شهاب منصورا بو الفتح
# ~~4) بود ، اورا دریافتم درغایت دانائی بعلم وحکمت و فلسفه (3) چنانچه
# ~~در بلاد خر اسان مثل اوفلمسضی وحکیمی در نظر نیامددبود ،ضر ! را بسیار
~~اربیت
# ~~می کرد. ومسلمانان خراسان که به نزد یک او رسیده بودند[به حمایت وپناه
# ~~می کرفت: وبدیی سیب محالست او باعلماءخر اسان بو د) چون امام عصر افضل
# ~~الدین بامیانی وامام شمس الدین خسر وشاهی (6) ودیگر علمامخر اسان
# ~~که به نز د یک رسیده بود ند، جمله را اعزا زقرموده بود، ونیکو داشت
# ~~کرده چنانچه (7) تقریر کر دند ، که درا ن دوسه سال، فترات (8) نخست
# ~~خراسان یک هز ارو هفصد تشریف وهفصد سر اسپ تنگ بست (9) ازخزانه
# ~~وافر (10) او بعلما ، و غر با رسید ه بود
# جون شفقت وانعام ومحالست بر (11) مکالمت آن محتشم بامسلمانان
# ~~بسیارشا جماکت مللاحده آن قصه ها (14) بها لهوت فر ستاد ند، که نز د بک
# ~~است تا(12محنشم شهاب تما م (4؟) مال دعو تخا نه رابه مسلمانان دهد ،
# ~~ازالموت فر مان (باز)ر سانیدند تااو (15) بطرف الموت رود، و محتشم
# ~~شمس (اندین حسن اختیاررا بضر ماند هیقهستان فرستادند، داعی دولت
# ~~قاهره چون از (نزد یک آن) محتشم شناب مر اجعت کرد بحهت خرید ن
# ~~ما یحتاج جامها (ب4) شهرتون (16) رفت وازانحا بهقا ین وا سذزار (1)
# ~~و تو لک باز امدوبعد از چند3اه ازتو لک اتفا ق خدمت ملک رکن الدین ms620
# ~~محمد عثما ن مرغنی (17)طا ب ثراه درسال سنها ثنی وعشر ین وستمائه
~~PageV02P183
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0186.png)

# ~~افتاد، به خا بسا ر() غور، وباشارت (112 بن ملف سعید گرت درم
# ~~به قهستان بیجه رسالت اتفا ق افتا د، تا راه کا ردانهابکشا یند (و)
# ~~ازخایسار (1) بطرف فراه رفیه شد ، واز ازحا به قلعهآ کاه (3) سیستان .
# ~~وازا زحا (بحصار کره، وازا زحابهطبس دازانحابه تلمعه مومن آباددازا
~~نحا)
# ~~ب تاین ،محشم شمس (الدین) را آنحا دیده[بود] شد، واومر دی اشکری
# ~~بیشه بود وازا نحا بطرف خایسا ر(9) مرا جعت افتاث
# چون شه ورسز4 ثلمث وعشرین (4) نسة مائه درآمد ؛این کا نب را که
# ~~ذ ج سراجاست کزبمت سفر ذدوستان محمم گشت بت ماتاج
# ~~فر هند و سنان باجازت ملک ر کن الدین محمد خیسا رطاب ثراد بطرف قراه
# ~~رفته شد تاقدری ابر یشم خریدهشود، چون بحوا لی فرا5 رسید وآهد،
# ~~ملک تاج الدین ینالتگین خوار نمی که درطبقه ملوک نیمر وزذکراو
# ~~بتقربر پییو س:4 است، به هملکت سیسخادن نشتا به دو اد را با لاصده بحتت
# ~~13عه شه خشاه(5) که درحوالی شهر بیه (6) است ، خصومت افتاد (5)
# ~~است] واز پیش لشکر ملاحده منهز م شد [ه1 بطرف فراه آمدو خوف بروی
# ~~مستولی گشته (7و آن جما عت معارف که بااوبودند از هر که توقع می
# ~~کرد که بطرف فهستان رود، ومیان او وفرمانده قهستان محتشم شهس
# ~~الدین) مصالحه ومعاعده کند، هیچ یک!زمعارف (درگاه) اونمی یارست
# ~~که آن سفر اختیار کند ، تا اوراازر سیدن این داعی که منهاج سراج است
# ~~بحی الی فراه خبردادندجنیبت (18 وهتدعیان و معارف با ستقیال فرستاد.
# ~~وداعررا طلمب فر مود، چون بخدمت اورسیه شد. اننماس نمید که بحهت
# ~~صلح لطف باید کرد وبطرف قهستان رفت وپسر ملات رکن اندین خبسار
~~PageV02P184
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0187.png)

# بنا برین التماس بطرف قهستان رفته شد، ولشکر ملاحده درپای شهر نیه
# ~~بود، چون بحدود قبهستان وصول افتاد بضرورت عطف کرده آهد و بطرف
# ~~شهرنیه رفته شد، وآن صلح ms621 میان تاج الدین ینالتگین ومحتشم (ملحدان)
# ~~شمس (الدین) [ملحد) پیوست
# چون مراجعت بود، ازان سفر به نزدیک تاج الدین ینالتگین باز آمده
# ~~شد ، حفت که کرت دیخر ببایدرفت، و ازملاحده جنگ طلب کرد، داعی
# ~~ددلت سفردوم را اجابت نکرد، کهعز یمت سفر هند وستان مصمم بود،
# ~~بدین سفر التفات تمام داشت. تاجالدین ینا لتگینرا امتنا ع ایند اعی
# ~~مواقق نیفتاد ، فرمان داد، تاداعی را مدت چهل و سه روز درقلعهٔ‌
# ~~صفهبذ ستان (1) شهر بند کردند تاملکرکن الدین خیسارطاب ثراه ازغور
# ~~مکتوب(3) ارسال کرد، وداعی نیز قصید هحسب حال حبس خویشا نشاه
# ~~کرد، بفضل الله تعالی ازان (قلعه) خلا ص یافت وازان (قصیده) پتج
# ~~بیت آورد هشده ، تادرنظر مبارک سلطان سلاطین بگذرد (3) که سلطنتش
# ~~اینده باد، آمین.
# ممهاج سر %~% طا ثر %~% 4 %~% 4)
# # تاکی بلورا شک مراچرخ زمرد ی %~% بر کهر بایروی د هدلون بسدی (5)
# # آهم چودودعود قماریست بیعجب %~% ای آب د یده گر تو گلاب مصعدی
# # ای شر سیرت سیه ونی یدی چر ا(؟) %~% عحبوسم وا سیر بکوه صفهبدی (7)
# ~~سیمرغ نیستم من واین که، نه کوه قاف طوطی وحبس خوش نبود تا بسرمدی
# متها ج راه راست تود ر ره کشاد 5به
# بر قلعه راه را ست نیا ید زمسندی
# (1) کذا فی الا صل ، مط ومب : قلعه صف هند و ستان -راورتی قلمعهٔ‌ صفهید
~~سبستان PageV02P185
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0188.png)

# ~~قصیدهآ متوسطه (1)و نسخت آن تمام موجود نه ، بدین قدر اختصارافتاد
# ~~«ملمک تعالی ذات پاد شاه عالم راتا غایت حدامکان باقی داراد» (2)
# بسر تاریخ باز آئیم (4) در بلاد ملحدستان صدو پسج (4) باره قلمعه است
# ~~هفتاد قلعه در بلاد قهستان ، وسی وپنج بارةآ قلعه (5) در کو ههاء عراق
# ~~که آن را الموت گویند ، چون مدت مقام لشکرمغل وقتل [و] اسیران
# ~~جماعت بسیارشد، مولانا (6) ملاحده علاءالدین محمود پسر جلال الدین
# ~~(حسن نومسلمان ، اینعلاه الدین) محمودراغلامی بودازغلامان ، درقلمعهٔ‌
# ~~لمبسر (7) بکشت ، وپسرعلاه الدین ازان قلعه بیرون آمد ، وبه لشکرگاه
# ~~مغل پیوست، واو را با تباع نزدیک منکوخان بردند ms622 (8) و فرمان شد
# ~~17 او راد رمیان راه بکشتند، جمله قلاع ملحد ستان خراب کردند،
# ~~وشهرهای ایشان را بگرفت، وخراب کردمگر قلعهآ درد کوه را کا در
# ~~میان خراسان وعراق است وتابدین غایت که شهورسنه ثمان وخمسین و
# ~~وستما ئه به آخر شد، مدت ده سال شدتا این قلمعه محصر است ، وبقدر صد
# ~~و یا دویست مرددران قلعه پناه گرفته اند ، تا بد ین غایت هنوز بد ست
# ~~فیامده است دمرهم الله (9)
# حلبتحا نثه ابکه شمسر
# مختشم ررا (فتالن
# اززاهدی ازز هاداسلام آورده شد، تادر نظر سلطان سلا طین آید
# ~~که اعتبارراشاید ، داعی دولت قاهر منهاج سراج را که مولف این طبقات
# ~~است کرت اول به قهستان سفر بود، محتشم شهاب حکیم مسلمان دوست
# ~~رادیده شد، به نزد یک اوزاهدی دیدم [ پیر] نیشاپوری، از جملهآ
# ~~مقر بان محمد خوارزم شا هی وما در او ملکه جهان بودرحمهما الله .
# ~~و در عهد د ولت خوا رزم شاه (این زا هد چون بحضرت PageV02P186
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0189.png)

# ~~سلطان و) مادر او [ملکه جهان ا قربت و قبول یافت (1)
# ~~معالح محتشم شهاب الد ین بپیش تخت سلطان لحفظ الخیبة (2) تیمار
# ~~داشتبی می کردند(4) وفرستاد گان اورااعز ازڑی) کردی ومهمات ایشان
# ~~را که بحضرت بودی، با تمام رسانیدی چون حادثه چنگیز خان ظاهر
# ~~شد واهل حضرت خراسان وخوارزم متفرق شدند ، واین زاهد بدان
# ~~واسطه خودرا به قهستانانداخت به نزدیک محتشم شهاب، بسبب حقوق
# ~~ما تقدم قربت تمام یافت، واعز ازوا کراموافردید، چون محتشم شیهاب
# ~~ازفرماند هی 3*ستان مهز ول شد، (و) با الموت رفت ومحتشم شم بیامد
# ~~واین زاهد ازین (4) محتشم اعزاز نیافت، چون با او سابقه یی نداشت
# ~~(3) غیبت محتشم شهاب دردل زاهد کارکرد وخواست تا بقضای حق
# ~~(محتشم شهاب ، ازین محتشم شم که ناسخ اوبود ، انتقا می کشد)
# ~~وخودرابد ولت شهادت رساند ، وغزائی بجا آرد ، روزی دربار گاه
# ~~محتشم شمس در آمد ، وعرضه داشت، کهمرا خلوتی می با ید، ومصالح
# ~~کلی دارم، درخلوت باز ms623 نما یم.
# محتشم بارگاه خود را خالی کرد ، زاهد گفت: من ایمن نیستم
# ~~ازانچه نباید که من درا ثناء عر ضه دا شت (مصا لح) با شم
# ~~نامحرمی درآید وعرضه داشت من مختل ماند ، اگرمحتشم فرمان دهد
# ~~تادربارگاه (را) ازدرون (بسته کنم، دل من ازخوف ایمن باشد، محتشم
# ~~گفت روا باشد دربارگاه ازدرون) ز نجیر باید کرد، زاهدصادق برخاست
# ~~ودربارگاه آز درون بست وپیش محتشم بیامد (6)و بنشست، وسشت وعادات
# ~~آن محتشم چنان بود، که خنحر پلارک (7) آبد ار ، مدام در(8) دست
# ~~ایشان بودی، گاهی بد ست می کرقتی
# زاهدروی به محتشم کرد، که برمن ظلم میرود، [و]د رشهر (و) مملکت
# ~~تواین خنحر بدست تو، برای چه داده اند؟ بحهت آنچهتا ظلم و تعدی
# ~~ظا لمان ازضعفادفع کنی، خنحر بدست من بده، تاببینم، که تیز هست
# ~~یانی؟ محتشم به غفلت آنچه (زاهد) مرد ضعیف است ، وازوی خلا فی
~~PageV02P187
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0190.png)

# ~~نیاید، خنحر بدست (1) زاهدداد، زاهد بدست کرد ؛ ودرمحتشم گردانید
# ~~چند زخم محکمش بزد چنانچهاندام محتشم چند جای مجروح کردفصل
# ~~زمستان بود ، ومحتشم دوجامهآ موی، برزبر (2) هم پوشیده بو د ،
# ~~دزاهد پیر وضعیف، زخم چندان کاری نیامد، اگر زاهد جوان بودی ،
# ~~وفصل تابستان هر آئینه محتشم بدوزخ رفتی، محتشم زخم خورد برخاست
# ~~وبا آن زخم خورده زاهد را گرفت، وفریاد کرد[ که]جماعت ملاحده
# ~~که دری هلی وباراه بود ند، در بارگاه بشکستند (ودر آمدند)
# ~~وزاهدرا شهید کردند رضی الله عنه [وارضاه]
# فریاث درشهر[تون] افتاد ، وملا حده قصد مسلمانان کردند ، که
# ~~ااسسلمانان غریب را بکشند ، محتشم به تعجیل فرمود تانداکرد ند که
# ~~هیچ کس مسلمانیراباید که زحمت ندهد،(3) که ازحرکت یگتن کشتن
# ~~جهیع(4) مسلما نان واجب نشود، ودران غوغا یک امام بز رگوارعالم که
# ~~اورا نحم الدین سر باری رومی گفتندی، به سبب آنچه ملحدی با اوعداوت
# ~~داشت (5) شهادت یافت ، باقی هیچ مسلمانی را المی نرسید. بعد ازان
# ~~ٹرمان شدتا آن ملحد را که آن امامرا کشته بود، بردار کرد(ند)
# فایدهآ این ms624 معانی آن بود: که پادشا هان رامدام باحزم بایدبود ،و
# ~~سلاح ازحوالبی خود ، دورنباید داشت ، وبا کس اعتماد واعتقاد نباید
# ~~گرد . بسرتاریخ بازآ ئیم : منکوخان را چون بتخت بنشا ندند ، یک
# ~~برادرخودهلاو (6) رامملکت ایران وعجم داد(و) یک برادردیگر قبلا
# ~~(7) [1م] را بعدازانکه از گرفتن عراق باز گشته بود، بر سر قبایل تر
~~کستان
# ~~نصب کرد ، ویک برادردیگرارق بوقه (4)را به نیابت خود درمما لک
# ~~طمغاج بنشاند ،واولشگر بسیار جمع کرد، وبرزمین چین رفت ، وبه
# ~~موضعی رسید ، که اسپ لشکرش ازمخالفت آب وهواو علف تلف می شد
# ~~مسرعان بتر کستان وما وراءالنهر فرستادو(و) بجهت حشم اسپ طلب نمود .
# ثقات چنین روایت کردند : که نواب (و) گما شتگان که درز مین
# ~~تر کستان وماوراءالنهر بودند ، درمدت [کمتراز] (یک) هفته هشتادهزار
# ~~اسپ ازسمر قندوبخارا بخریدند ، وبحا آنچه درترکستان بالا خریده
~~PageV02P188
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0191.png)

# ~~بودند ، ضم کرد ند ، وبفرستادند ، وبعدازمد تی تقریر کردند که
# ~~پاد شاه چین، چندان لشکر آورد ، که در عدد وحصروعد (1) تیاید (4)
# ~~بعا قبت منکوخان شکسته شد ، ود رکوهی افتاد که درتمام دورآن کوه
# ~~در پا ولوری (3) بود ، منکوخان با تمام لشکر مغل دران کوه ، از
# ~~گرسنگی هلاک شد[ند] ومدت ملک منگوخان نه سال بود «ملک تعالی
# ~~دورملک سلطان اسالام راتا انقر اض حیات آدمیان باقی دارد، وخان
# ~~اعظم رادر دولت وفرماندهی تاانقراض عالم باقی داراد » (4)
# # لتاسع هلاؤ (5) بن تولی %~% بن چنگیز خان
# هلاؤ برادر منکوخان است ، و پسر تو لی بن چنگیزخان (6) واین
# ~~تولی پسر کهتر چنگیزخان بود ، وچون چنگیزخان از آب جیحونعبره
# ~~کرد، بطرف خراسان آمد ، تولی را بنشا بوروهرات ومروفرستاد ، وآن
# ~~شهرها همه تولی بگرفت وخراب کرد .
# ثقات چنین روایت کردند: که تولی جوان [و] خوب صورت بود ،
# ~~چون از بلادخراسان بطرف تر کستان بازرفت در گذشت ، وازوی چهار
# ~~پسرماند ، چنا نچه به تقریر پیوسته است . وچون منکوخان پسر تولی
# ~~بتخت بنشست ، هلاؤرابه بلاد ایراد وعجم فرستاد ، وآن مما لک اورا
# ~~داد، ولشکر (ها که) بطرف عراق رفت (7) وآن ms625 طایفه (که) به تر کستان
# ~~وختلان وطا لقان و قندز بودند ، و لشکری که بطرف غورو خراسان
# ~~وهرات وخرمسیر بود(ند) گفتند جمله را تافرمان بردار هلاؤ باشند .
# ~~چون هلاؤ به خراسان آمد ، جای مقام خود بادغیس (8) اختیارکرد ،
# ~~وملوک اطراف عحم بخدمت اوپیوستند ولشکرجرماغون(8) مغل بطرف
# ~~عراق بود، مدام آنحماعت را بالشکر امیر المؤمنین مقا تله وپرخاش می
# ~~بود، وبه هیچ و جه بر لشکرد ارا لخلافت دست نمی یا قتند، و پیوسته
# ~~بر کفار شکست می افتا د ، خصوصادر گرفتن شهر سپاهان (10) مدت
~~PageV02P189
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0192.png)

# ~~پانزده سال ببایست ، تاشهر سپا هان مسلم تو ا نستند کرد، اگر قاضی
# ~~سپاهان شها د ت نیا فتی، کفاررا گرفتن سپاهان، مسلم نشدی، که
# ~~لشکرجرما غون و ختیا نو ین (1) مد ت پانزده سال بردرشهر صفا هان
# ~~وحوالی آن جنگ و قتا ل می کردند، واهل صفا هان، در ین مدت
# ~~درواز های شهر باز کرده بودند ، چنانچه شب دروازه بسته نبودی واز
# ~~غایت جلادت غاز یان صفاهان، مغل را محال درون ر فتن نبودی، تا
# ~~مردی را (2) جماعت مر تدان ازراه بردند، که قاضی راببا یدکشت، که
# ~~فتنهآ محا قظت شهر، در پی اوست، چون قاضی را شهید کردند، شهر
# ~~بگر فتند، تا د ر شهو ر خمس و خمسین و ستما ئه ا میر علم خلیفهآ
# ~~بحق المستعصم بالله امیر المومنین رضی الله عنه که اسم اوسلیمان شاه
# ~~ایوایی () تر کمان بود رحمةا لله علیه بامر دارالخلافه بعراق آمد،
# ~~و لشکر مغل را کهدر د یارآذر بیجان وعراق بود ند بشکستند، ومغل
# ~~بسیاررا دردوزخ (4) فرستاد[ ند) . چنانچه آن جماعت لشکر مغل را
# ~~محا ل مقاو مت سلمیمان شاه، و لشکردارالخافه نیود، مسرعان (را) به
# ~~زز دیک هلاؤ قر ستادند بخراسان ، وازوی مد د طلبید ند ؛ وهلاؤ لشکر
# ~~خراسان راازمغل وغیر آن (2) مرتب کرد(5) و عزیمت مصمم گردانید
# ~~وروان شد ، والله اعلم بالصواب)
# حل بت حادثه نارااخلافه
# چون هلاو بطرف عراق رفت، وملک ms626 موصل که اورا بدر الدین لؤلؤ
# ~~گفتندی لعنه الله شحنهآ کفار مغل قبول کرده بود، اتابکابو بکر فارس
# ~~هم شحنه داشت، ومال قبول کرده بود، از هر دوسوی (6) بمدد لشکر کفار
# ~~بیامد ند ، ولشکرهای کفار با هلاو درعراق جمع شد(ند) و روی به
# ~~بغداد نهادند ، وامیر اامؤمنین المستعصم بالله (7) را وز یر ی بو د
~~PageV02P190
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0193.png)

# ~~بدمذهب ورافضی ، اسم اواحمدا لعلقمی بود، ومیان او و پسر مهتر
# ~~امیر المؤمنین که امیرابو بکر نام بود، بسبب غارت روافض که ساکنان کرخ
# ~~ومشهد [اماماموسی جعفر رضی الله عنهما بود(ند) خصومتی افتاده بود ،
# ~~وامیرا بو بکر پسر امیر المؤمنین ایشانرا غارت کرده (بود) و بعضی را
# ~~کشته بود ، بدان انتقام وزیر دارالخلافه که رافضی وبد مذهب بود
# ~~با امیر المؤمنین ضلاف کرد، ودرسروخفیه به نز د یک هلاو مکتوبات
# ~~نبشت (1) و باایشان بساخت، و کفاررا استد عاکرد، و لشکر های گرد
~~کرده(2)
# ~~عراق را بطر یق اجازت از بغد اد باطراف فرستاد، وبر روی امیر المؤمنین
# ~~چنان نمود، که با کفار صلح افتادهاست [و] اورا به لشکر حاجت نیست
# ~~(3) بعد از انکه بغداد از لشکرخالی گشت، نا گا ه لشکر کفا ر مغل
# ~~بحوالی بغداد رسیدند ، و ازملک مو صل جسر (4) ستد ه بو د ند،
# ~~و بر زیر دست بغد ادجسر به بستند(ه) وازدجله بگذشتند، وتکریت قلعه یی
# ~~بود، درغایت استحکام، غازیان تکریت بیرون آمدند، و آن جسر را بسوختند
~~PageV02P191
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0194.png)

# ~~روزدیگر مغلان باز جسر راست کردند ومسلما نانراشهید کردند، امیر
# ~~لمومینن ابوبکر پسر امیر المو منین وامیرعلم دارا اخلافه، سلیمان شاه
# ~~ایواتی(1) تر کمان که مدت سی سال با کفار مغل تیغ زده بودند ، وغزوهاه
# ~~پسنت کرده ، هردو بموافقت یکدیگر چند کرت بر کفا رزدند، ولشکر
# ~~کفاررا منهز م گردانیدند وکرت نخست (4)[تخت] کفار مغل را از حدود
# ~~غد ادتاباصفهان تعاقب نمود ند ،وبسیاراز لشکر کفار بدوزخ رفت (3)
# ~~واین امیر علم دارالخلافه سیلمانشاهایوائی (1) ملکی بود ، از قبایل
~~انبوه
# ~~آن ms627 جماعت ترکمان باشند، درغایت جلادتومبارزت، ومیسره امیر المومنین
# ~~آیشان را بود، در مدت سی سال ازعهد رفتن جرماغون بعراق تا بدین
# ~~عهد، آن کارز ارکرد، که رستم دستان درایام جا هلیت وعلی مر تضی
# ~~رعهد اسلا م کرد ند (4) رضی الله عنه .

PageV02P192

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0195.png)

# چون یک کرت (1) هلا ومنهزم کشت دوم کرت (1) ازجملهآ خراسار
# ~~وعراق، سواروپیاده از کفا رومر ند واسیرجمع کرد، وبا ستد عاء وزیر
# ~~«در افضی ع یه اللمعنة» (3) روی به بغد اد نهاد «و درمدیغة السلام (3)
~~بضداد
# ~~لشکری که بود، آن ملعون مد برر افضی چون عصیان وارتداد در هزاج
# ~~وطبیعت دا شت ، لشکر کرد اکردها بغد ادار 1] اجازت کر ده بود» (4)
# ~~و ترسایان بفدادهم درسر، باهلا ویارشد ه(بود ند) ومکتو بات نبشته
# ~~بودند، ولشکر هاه کفا ر را استدعانموده ،ازحال احتیال (5) وزیر، هلوک
# ~~وبند کان خلیفه را که سلاطین بودا15) ند معلوم شده بود. ویک کرت
# ~~مکتوب وزیر که به نز دیکت هالا وملهون نبشته بود (6) بر خلینه عرض
# ~~کردند، بر نوع قصد ایشان حمل کرد وسبب آن بود. کهمیان وزیر. و
# ~~(سلطان) مجاهد الدین ایبک سردواتدار هنار عتی ومخا لفش بود
# ~~سردو! تدار مخا لضت دز یررا با پسر خلیفه اهیر ابو بکر ب8 سبب کشتر
# ~~روافض معلوم داشت ، واین معنی را بسمع مبارک اهیر المومنین میرسانید ،
# ~~وزیررا چون سعی (سر) دواتدار معلوم شد بخد مت خلیفه چنان نمود ،
# ~~که سردواتدارمی خواهد ، تا ترا ار خالافت دورکند .وا همیرابو بکررا
# ~~بخلا فت نشا ند .
# امیر الهو ممین راچون سعی هرد وطرو معلوم شد هبود.ب9 سخن
# ~~هیچ کدامی دیسعی یکد یکر الشفات نعی کر «. وچون ملوک مکوبات
# ~~(7) وزیر که به نزدیک هلاو نبسته بود: بحدمت خلیغه بار اهودند، جواب
# ~~داد، که این سعی ا یبت (سر) دوا تدار «اشد ، والا وزبراز ین بابت نکند.
# ~~ملموک ازان جواب افسرده شدند  باچون علاو بد فر سنکی بفداد رسید
# ~~سلیما فشاه که امیرعلمم بود، وملک عز الدین پرفتح الد ms628 ین کرد!4) که
# ~~ب*لموان دارا لخلافت بود ومیمنهٔ‌ لسکر حلافت ایشان دا شتند . با
~~(سلطان)
# ~~مجاهد الدین ا یبک سردو انی مستضصر ی عشورت کردند، که کار از
# ~~دست پشد .و خصم زبرد ست ازدیک آهد ووز یر بااعدا بساخت
# ~~امیر المو منین رابا ربا ید نمود (8 تاتد هیر دفع کعار بساره
~~PageV02P193
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0196.png)

# محاهدا لدین ایبک گفت هر سخن کهد رین باب امکان داشت من
# ~~بگفتم ، درسمع امیر المؤمنین جایخیر نیامد، با قبی شما راهم اجا زت
# ~~خلموتی طلب کنم (1) شما هر دوعر ضه داشت کنید، برا ن طر یق ملک
# ~~سلیمان شاه و ملک عز الدین پسر فتح الد ین کرد (4) هر دو
# ~~از رسیدن خصم وطلب د فع وتد بیر آن بخد مت خلیفه
# ~~عرضحه د اشتند فرمود ، که بحاوز یر گفةه شد ه است، جواب
# ~~ازوز پر طلب باید کرد، هر زواز با رحماه خلافت نومید بیر ون آ مدند، و
~~با جو
# ~~نوین (با) هشتادهزار سوارازطرف ایر ان وآذر بیجان، زیر دست بغداد
# ~~جسری از ملک موصل حاصل کرد و به نزدیک تکریت جسری بر بست
# ~~غازیان تکریت از شهر وقلعه بیرون آ مد ند، وجسر بسته کفاررا تمأم
# ~~بسوختند، وکافر بسیار بدوزخ فرستا د ند، واندک مسلمان شهادت یافت (3)
# دیگرروز کفارمغل باز جسر راعمارت کردند، چنانچه بتحر یر پیوسته
# ~~است و بگذ شتند (4) وبطر ف کو فه وحلب وکرخ بدوا نید ند، وخلق را
# ~~شهید کردند، ملک عز الدین پسر فتح الدین کرد (1) ومجا هدالدین دوا تی
# ~~با بیست هزارسو اراز بغداد بردجله بگذشتند وجماعت سا کنا ن کرخ
# ~~وقصباتدیگر رابمد دطلبفرمو د (2) وبا لشکر کفار مصاف کرد(ند) .
# ~~چون حشم اسلامرا پیاده بسیاربود بیش تبات نمو دند(6) ولشکر کفار
# ~~دا باز دا شتند : وجنگی دادند، هز یمت بر کفار ا فتاد،و بسیار بد وزخ
# ~~رفتند (و) ملک عزالدین بسیار جهد نمو د، که هز یمت کفار را تعا قب
# ~~ماید کرد تاهم بدین ms629 فتح بقایای کفارر ازیر تیغ گذرانیدهشود، محاهد
# ~~الدین دوا تیدر تعا قب تانی نمود، آن شب همان جالشگر گاه مسلمانان
# ~~شد، و درجوار آن موضع شهری است، که آن راشهر شیر گو یند، از آب
# ~~فرات (7) شق شود، وزمین آن شهر رفعتی دار د، ومو ضع لشکر گاه
# ~~هسلمما نان در پستی بود (3) دران شب وزیررا فضی ملهون، جما عتی را
# ~~فرستاد، تاآب نهر بر لشکرگاه ملما نان بکشاد(ند) تمام لشکر در زیر
~~PageV02P194
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0197.png)

# ~~آبشد ، وسلاح(1) شان تباهگشت، وعا جز شدند، بامداد (ان) لشگر کفار
# ~~معاودت کر دند ومصاف شدمسلما نان ازغایت اضطر اروزحمت [شبا نه]
# ~~منهزم شدند ،ملوک شکسته از دجله عبره کردند ، وبه بغدا دلشگر گاه
# ~~کرد ند ، بمو ضعی که جا مع و قصر سنحر یست، چون لشکر ملا عین
# ~~بدا نجا رسید ، سلیمان شاهوملمک عز الدین ومحاهدا لدین دواتی بخدمت
# ~~خلیفه آ مدند ، کهخصم بدر شهرر سید،وما رادر بغداد (2) سواراندک
# ~~است ، وعدد کفاردو یست هزارز یادت است، صسواب آن با شد که
# ~~امیر المؤ منین در کشتی نشیند ، و خزاین وحرمهارا د رکشتی نشا ند ،
# ~~وماهمه در خدمت امیر المو منین (درکشتی) با شیم ،ودرد جله برا نیم
# ~~تا حد بصره، درا ن جز ایرمقا م کنیم، تا نصرت حق تعا لی درآید (4)
# ~~و کفارر امقهو رگرد ا ند .
# خلیفه باوزیر این معنی باز گفت، وزیر ملعون امیر المو مغین را گفت
# ~~که من با ایشان طر یق صلح کردها موبدین حاجت نیست وایشان بخدمت
# ~~امیرا لمؤ منین می آیند واگربر قول منا عتما دنیفتد امیرا بو بگر را
# ~~بیرون بایدفرستاد (4) تامزاج هلا و(مغل) معلوم کند ، امیر المؤمنین
# ~~را این رای صوابافتاد، پسرخود (امیر) ابو بکررا بیرون فرستان، ووزیر
# ~~رامعلموم شد(3) درسر معتمد ی را به نزد یک (6) هلاو فرستاد ، که امیر
# ~~ابو بکررا خدمت بسیار کن واعز از(وا کرام) دار، وا ستقبا ل گن
# ~~که خلمیفمها عتماد کند وغرض تو(به) حاصل شودث
# چونامیرابوبکر بیرون ms630 آمد ، به لشکر گاه هلا ؤرسید ،جمله خلایق
# ~~(7) ازکافرومسلمان استقبال کرد ندوشرط خدمت بجا آورد ند چون ببارگاه
# ~~هلا ؤرسید ، هلا ؤبقدر چهل گام استقبال کردوشرط خد مت با قامت
# ~~رسانید واورا برجای خود بنشاند (8) وبزانوی حرمت بخد مت (امیر)
# ~~ابو بکر بنشست و گفت: من [به] خدمت (نمودن) آمدهام [و] بند گی خواهم
# ~~کرد (و) بر کا که عم مناست وبردست شیخ سیف الدین با خرزی (ساخوری)
# ~~مسلمان شد* است ، من همان جامسلمان خواهم شد(8) اماپرسید م که
~~PageV02P195
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0198.png)

# ~~بز رگتر (ین) مسلمانان کیست!در ابحضرت خلافت نشان داد ند، من آمدهام
# ~~تا بردست امیر العو سنین مسلمان شوم . چدن آین کلمات شیرین درمیان
# ~~ورد . م پرابو بکر بدین مز خرفات زهر آلود اعتماد کرد، وازانحابا عزاز
# ~~بخدمت امیر المه متین باز آمد، آنیچه مشا هده کرده بودو شنیده
# ~~تمام عرضه دا شت
# زیر ملعون (1) گفت : که صواب آنست که امیر المو منین با تعظیم
# ~~(2) هر چه تمادت، درمو کب خلا فت بیرو ن رود، تا هلا ؤ [یامغل
# ~~شرط (ستتیال د) شدمت بحای آدرت هر چند ملموک اساع رضی الله
# ~~عذم، امیر المودنینرا گفتند: که اعتمادنمی شاید کرد. چون تقدیر
# ~~آسمانی و قضای ربانی رسیده بود (4) به هیچ وجه منع آن مسلما نان غازی
# ~~رضی الله عنهم مغید نیامد ، بعاقیت قضا تازیا نهآ قهردر عقب موکب (4)
# ~~خلافت میزد ، تاامیرالمومنین بایک هزارودویست سوارمعروف ازملوک
# ~~وصدورعلمماء واکا برو تحار و کارداران دولت بیرون رفت . چون به لشکر
# ~~گاه هلا ؤ (مغل منعون در؛رسید ، اورابا آن عوکب بموضعی برداشتند
# ~~وجمله را از همم متغرق گردانید ند و امیر المومنین را بگرفت (5) وفرمان
# ~~داد ، تابقلم خود به بقایای (6) معارف که در بغداد بودند فر مان (می)
# ~~نبشت تابیرون (می) آمد ند.تا تمام را بدست آوردوهمهرا شهید کرد (7)
# ~~وایخجا (8 د ر گن شنه شد ن امیرا بو بکر پسر خلیفه چند روایت آست
# ~~والنها علم با صحها.
# رک رو ایت آنست: که ms631 اورادسلیمان شاه را ، وفتح الد ین کرد (9)
# ~~راومحاهد الدین ایبک دواتی راجمله شهید کرد (ند) وبعضی روایت
# ~~مسکنند : که چون از زز دیک هلا وبخد مت پدر باز آمد (10) دروقتی
# ~~که آمیر المو منین بیرون میرقت ، امیرا بو بکر بیرون نرفت واز بغداد
# ~~بطرف بادیه بحانب (11) شاع رفت . بعضی میگویند : که شهادت بافت
# ~~بسمب آ زچه د رحهن ه رهلاوابعد از گ فنا رشدن] کلمات درشت تضت، و آن
# ~~کلمات آن بوه که زگضت، : ما را گمان افتا د که ترااصل بزرگ است
~~PageV02P196
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0199.png)

# ~~تومرد تمام باشی!و پادشاه بز رگ [خواهی بود] بر قول تواعتماد کردیم
# ~~اکنون معلوم شد که نه تو پاد شاهی ونه مردی! چون غدر کردی
# ~~پادشاهان ومردان غدرنکنند . هلا و بفرمود تا اوراشهید کردند .
# و بعضی روایت میکنند : که امیرابوبکررا با یکی ازساد:ت بز رگ
# ~~فرمان دادتا بطرف آذربیحان بر[ د آند وچندگاه همان جابا شند (9)
# ~~تا درخلاص واعز ازاوبعدازفراغ بغد اد فر مان داده شود، چون امیر
# ~~1بو بکررا بآن سید بز رک بطرفا ذر بیحان چند مثزل بردند (3)
# ~~حما عت مرتدان با هلاو بگفتند (3) که خطا کردی که (4)
# ~~اهمر ابه بکر سلامت به ا ذر بحان رسد ، چمنه اشکر ها* روم و شام
# ~~ومغرب بااو جمع شوند رو) هرا ثینه اتتقام خود بکشد، در عقب
# ~~کسان (خود) فرستاد او را باز آو رد [ند] وشهید کرد، والله اعلم
# ~~(5) پا د شاه اسلام سلطان سلاطین [اسلام وپاد شاه هفت اقلمیم را]
# ~~درپاد شا هی وعد ل ودا د گتر ی حیا ت (6) باشد ، آ مین یا رب
# ~~لعا لمین » (7)
# # حدب شهادتامیر المو منین %~% المستعصم
# ما للما) رضی اللا عنه
# ~~کفار[ به]) چند ر و ز امیر المو منین المستعصم بالله را رضی الله عنه
# ~~(8) خو استند تا نگاه دا رند، جما عت مسلما ن که در میان لشکر
# ~~مغل بودند گفتند (که) اگر هلاد خر ن این خلیفآ برز مین ریزد،
# ~~اوو لشکر کفار ms632 (مغل) درزلز له به (9) زمین (فرو) شوند ، اور!
# ~~نما ید کشت وغرض (آن) مسلما نان این (10) بود : که امیر المومنین
# ~~زنده بما ند ، جمله را د ر کشتن او توقف افتا د، مگر ملت مو بمل
# ~~(11) بدراندین اولو لعنه الله ، ودیگر کفا ر با هلاو (مغل) گفتند:
# ~~گر خلمیفه زنده ما ند ، جمله مسلما نا ن که در میان اشکر ندر آن
~~PageV02P197
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0200.png)

# ~~1) طا یفه که بد یگر بلا دا ند خر وج کنند وا ورا خلا ص د هند
# ~~و) ترا که هلا ویی ، زنده نگذا رند . هلا ؤی ملعون تر سید (2)
# ~~که اگر خلیفه زند ه بما ند ، خر وج مسلما نا ن شو د (2) وا کر به
# ~~تیغ کشته شود چون خو ن او بز مین (4) بر سد زلز له د ر ز مین
# ~~افتد وخلق هلا ک شوند . قصد کشتن امیر المو منین بنو عی د یگر
# ~~کرد ، بگفت : تااورا در (محا فظت) جا مه خانه پیچیدند ولگد بر تن
# ~~مما رک اوز دند تاهللاکشد ، رضی الله عنه وارضاه . وامیر الهوهنین
# ~~بو بکر پسر ش را،و ا میر علم (5) سلیما نشاه را شهید کر د ند
# ~~نا جمله [امراء] ملوک حضرت خلافت. مگر پسر (خرد) امیر المومنین را.
# ~~وجمله خزاین بغداد که حصرو عد د (6) آن اموال در حوصلهآ تحریر
# ~~قلم ود ایرهآ تقر یر بنی آدم نگنحد بر گر فت از (7) نقود و جواهر
# ~~وظر ایف ومرصعینه (4) [و] جمله را به لشکرگاه خود برد ، آ نچه
# ~~از نقود) لایق منکوخان بود با بعضی ازجواری وحرم خلیفه ویک دختر
# ~~خلمیفه بطرف تر کستان روآن کرد وبعضی بو جه تحفه وقسمت به نزدیک
# ~~مر کاه مسلمان فرستا دو بعضی نگاهد اشت .
# و] ثقات چنین روایت کرد ند: که آ نچه به بر کا فرستاد قبول نکرد
# ~~وفر ستا دحان هلا ورا بکشت، وخصو مت بر کاوهلا و (بدین سبب)
# ~~قایم شد ، وآ نچه به نزدیک منکوخان ms633 فرستاد ، چون آن اموال و
# ~~درمها ، بشهر سمرقند رسید ، دختر خلیفه رضی الله عنها ازفر ما ند هی
# ~~که بر سرایشان مو کل بود اجازت طلبید، که یکی ازاجداد مرارو ضه
# ~~درسهر قند است یعنی قثم بن عباس رضی الله عنه تا اور ازیارت کرده آید
# ~~این موکل فرما ند ه اورا اجازت د اد ، آن معصو مه رضی الله عنها بسر
# ~~روضه قثم بن عباس رفت و شرا یط زیارت بجا آ ورد ودو رکعت نماز
# ~~بگز ارد ، وروی بر (9) ز مین نها دو دعا کرد : که خداوندا! اگراین
# ~~قشم بن عباس [را] که جدمناست درحضرت تو آ برو یی هست (10) جان
# ~~این بنده را بحضرت خود بری، وازدست این نا محر مان مرا خلاصی
~~PageV02P198
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0201.png)

# بخشی! د را جا بت کشا ده بود (2) همد ران سا عت
# ~~جان پاک بحضرت باری تعالی فرستاد «رضی الله عنها وعن اسلافها
# ~~وعن جمیع المؤمنین والشهد اء» (4
# صاحب تاریخ مقدسی درفصل کواین وخروج ترک ازعبداللهعباس
# ~~رضی الله عنه (5) روایت میکند: انه قال (و) الله لتکونن (9) الخلافة
# ~~کی ولدی (7) حتی یغلب علیهم الحمر الوجوه کالمحان المطرقه
# ~~قال بعض العلماء (هم) اتراک الاسلامیة ، قال قوم هم کفرة الترک ،
# ~~وقال قوم بل هم اهل الصین (8) یستولون علی هذالاقالیم . معنی
# ~~چنان باشد ، که عبدالله ( بنعباس) رضی الله عنه سوگند یاد کرد، که
# ~~خلافت فرزندان مراباشد ، تا آنگاء که بردوثت وعزت ایشان غالب شوند
# ~~فر کان سرخ روی، که روی های ایشان چون سپر های پهن باشد،
# ~~علمحاء هر کس در ین تاو یلی گفته اند، بعضی گفته اتد، که ایشان
# ~~کان مسلمان باشند ، وبعضی گفته اند، که آن جماعت (9) تر کان
# ~~همهالک چین باشند ، که برایران وعراق وبغداد مستولیشوند ، وهمه
# ~~عقلای عالم و علماء بشی آد م را رضی الله عنهم، مبرهن گشت ، که
# ~~تاویل آخرین صدق بود ،و نگبت دارالخلافه بردست کفار چین بود
# ~~لعنهم الله - برین (18) سبب که امیر الهؤ منین المسعتصم ms634 بالله برد ست
# ~~آن جماعت شهادت یا فت رضی الله عنتهم (11)
# ررد ولت وملمک سلطان سلا طین اسلام را که الی یومنا هذا خطبه
# ~~وسکه بر اسم آن امام وخلیفه بحق مز ین میسدارد ، در مسند سلطنت
# ~~باقی وپاینده داراد، بحرمت الشهداء من آل علی وعباس وارواح الهؤمنین
# ~~برحمتهوهو ارحم الرا حمین» (12)
# چون هلاو بغداد راغارت کرد وخلق را شهید گردانید ، و باقی
# ~~ماند گان را بهوزیر سپرد، وشحنهآ مغل داد اورا ، تاخلق را جمع (کند
# ~~چون وریرملمعون به بغداد باز امد  وبعصی را ازان خلق جمه) کرث
# ~~ودر بغداد سا کن گردا نید ، (و) بعضی از بند گان خلیفه که بوادی
~~PageV02P199
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0202.png)

# ~~رفت بو دند، وزنده مانده، بقدرده (1) هزار سوارجمع شدند، ونا کاه
# ~~ازد جله عبره کردند، وبر بغداد زدند ، و وزیر ملعون وشحنهآ کفار را
# ~~بگرفتند، وشحنه وو زیر را (3) قطعه قطعه کردند، وهر که ازاتباع
# ~~آن سلاعین بذست آمد ، وتر سایان بغداد جمله را بگرفتند، وبد وزخ
# ~~فر ستا دند . وآن قدر انتقام آن ملاعین که دست داد ، بجای آوردند ،
# ~~و در سبیل عجلت با ز گشتند
# چون خبر به لشکر کاه مغل رسید، سوار نامزد بغداد شد،
# ~~بقیهآ اسلام که باز تشته بودند به تعحیل، ازان مسلمانان غازی کسی
# ~~بدست نیامد، بعضی روایت می کنند، که هلا وچون از کار بغداد؛
# ~~وقتل مسلمائان فسارغم شد ، وزیر را فرمود : که دولت تر از که بود؟
# ~~وزیر گفت : از دار الخلافه. هلاؤ گفت : چون حق نعمت منعمان خود
# ~~محافنظت نکردی .خدمت مرادهم نشائی! فرمان داد ، تا اورابد وزخ (2)
# ~~رسانید ند ، والله اعلم ،
# ~~حدبت عز یست هلا ؤ بطر ف حلب وشام (4)
# چون هلاؤ مغل دل از کار وبار بغداد فارغ کرد، عزیمت طرف حلب
# ~~وییا فارقین و ایمد (5) کرد؛ واین ولا یت را دیا ر بکر گو یند،
# ~~وایمد (6) ولا یت پسر شهاب الدین ملک العادل شام (7) ا ست ،
# ~~و او را هلک !لکامل لسقب است و ms635 مر دی در غایست دینداری
# ~~وتشوی ز تما م) سبب رفتن درآن دیارآن بود که پسر ملک شهابا لدین
# ~~نمازی ملت میافار قین وما ردین وا بمد بودواین سه
# ~~بماره شنهر و قلمعه از آن دیارتعلق بد وداشت ، وچون لشکر جرماغون
# ~~(8) وبا جونوین (9) که اران وآذر بایحان (10) وعراق را بگرفتند ،
# ~~بسرحد های آنولایت تاختند. ملوک آن حدود جمله شحنگان راطالب
# ~~نههو د ند (و) این پسر ملک شهاب الد ین غازی ملک الکا مل عز یمت دریافت
~~PageV02P200
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0203.png)

# ~~خدمت منکو خان کرد، وازوی تشریف خاص یا فت وسبب آن بود، که
# ~~درمجلس شرابخوردن پسر ملکشهاب الدین غازی راخمر فر مود، او
# ~~امتناع نمودونخورد، منکوخان سبب امتناع ازو [به] پرسید جواب داد
# ~~که دردین مسلمانی حرام است ومنخلاف دین خود نکنم، منکو خانرا
# ~~این سخن خوش آمد قبائی پو شیده بودهم در محلس بهوی داد واعزاز
# ~~کرد وازین معلوم می شود که صلابت دردین مسلما نی به همه مواضع
# ~~مفید میباشد نزد یک کا فرو مسلمان
# القصه چون هلاو نامز دمملکت ایر ان شد، منکوخان فرمانداد تاملک
# ~~الکامل باهلا ؤ بطرف عحم باز آمد (1) [چون] بدیار (بگر] عراق رسیدند
# ~~وهلا ورا بز حمت دادن بغداد عزیمت مصمم شد، ملک الکا مل پسرملک
# ~~شهاب الد ین غازی راقر مود که ازو لایت خود هفت هز ارسوار وبیست
# ~~هزار پیا ده باید که بدر بغد اد بیا ری ومدد نمائی، پسر ملک
# ~~شهابالدین گفت : حد لشکرمن این قدر نباشد (که) دوهز اریاسه هزار
# ~~سوار وپنج شش هز ارپیا ده بیش (حاضر) نتوانم کرد، هلا و در طلب
# ~~سواربیشتر غلو نمود، ملک الکامل برجواب اصرارکرد وبا وزیرخود که
# ~~مسلمان (2) بود ازمعارف سمرقند درسر گفت : مرا چنان می نماید که
# ~~کامل عصیان درسردارد وباماموافق نیست اورا می با ید کشت .
# وزیرمسلمان سمرقندی را با ملک الکا عل محبتی بود اوراازین قصه
# ~~واندیشه درسر خبر کردملک الکامل د یگر روز به نزدیک هلاؤرفت واجازت
# ~~شکارخواست. ms636 اجازت یافت ازان موضع بیرون آمد (3) باهشتاد سوارخاص
# ~~خوداز لشکر کفا ر به تعجیل بیر ون رفت وبطر یق ولایت خود براند
# ~~چنانچه به هفت روز بولایت خود رسید وچمله شحنگا ن مغل رافرمان
# ~~دادتا به پنج میخ بر دیوار ها زدند یک میخ مهلک بر پیشانی وچهار میخ
# ~~بر دست وپای، چون ازغیبت او سهروز بگذ شت هلاو را ازحال رفتن او
# ~~معلهم شد سوارولشکر در عقب او فرستاد اورادر نیافتند باز گشتند. چون
# ~~ملک کا مل (4) پسر ملک شهاب الدین بسرو لایت خود رسید [به] نزد یک
# ~~ظهیر الدین النا صر(ه) کسان فر ستاد ومدد طلمبید تابه لشکر خودضم
~~PageV02P201
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0204.png)

# ~~کندوبدارلخلا فه آید، ملک ناصر(1) موافقت مدد نمود ، پسرملک
# ~~شهاب الدین غازی با حشم خود تمامت سواروپیاده عز یمت بغداد کرد
# ~~ودرا ثناه راهاز واقعهآ بغداد وشهادت [یافتن] امیر المو منین خبر یافت
# ~~په تعجیل تمام باز گشت و حصا رو شهر ها را مستحکم (2) کرد
# ~~وصحر انشینان ولایت خودراخبرداد تاجمله بمواضع حصین پناه جستند
# ~~وخود به قلعة میا فارقین درآمد ومستعد غزو وجهاد بنشست، واین قلعه (3)
# ~~میافارقین شهری است محصر وبرشمال او کوهیست بس بارفعت و بر بالای
# ~~آن کوه دیریست که آنرا مرقومه گویند موضع متبرک است واز بالای
# ~~آن کوه آبی بز رگ بیرون می آید ودر شهر تگابی است که آب دران
# ~~میرود، وجنو بی آن شهر با غهاست وشرقی اومقابر است واین شهر تل ربض
# ~~وفصیل دارد چون هلاودلا زکار بغدادفارغ کرد، پسرخود را با جمیع
# ~~لشکر مغل بولایت او فرستاد ، جما عهآ کفا ر بدر قلعه میا فارقین
# ~~آمدند و حصار دادند ، و جنگ آ غاز نهادند و مد ت سه ماه زیادت
# ~~ر (در) آن قلعه جنگ سخت کردند و بسیار کشته وخسته شدند و بدوزخ
# ~~رفتند ، والله اعلم
# حدبت کر امت مسلمانانمیافارقین(4)
# ثقات عرب وعحم پنین روایت کنند(ه) که درمدت سهماه پسر هلاؤ
# ~~ردرقلعهآ میا فا رقین جنگ کرد ms637 (هرسنگ و) منجنیق که از لشکر کفار
# ~~بطرف حصار انداختند، بازگشت وبرسر کفارفرود آمد . تاازطرف موصل
# ~~منجنیق نامد اربیاوردند ودرروزاول ازقلعه، آتش ونفط درسنگ تعبیه
# ~~کرده انداختند ، وآن منحنیق بسوخت ، درینمدت اند ماه، که بردر
# ~~فلعه جنگ بود، هر روز بقدرت آفرید گارتعا لیو تقدس، بیک روایت
# ~~هفت سوار، وبیک روایت شش سوار، وبروا یت دیگر کمترا ز ین ، با
# ~~جامهای سپید پوشیده، دستاربندازقلعه، بیرون می آمدند، وبر لشکر
# ~~کفار میز دند، صد ودویست کا فر را بدوزخ میفرستادند، وهیچ تیرو تیغ
# ~~ونیزه کفار، آن سواران سپید پوش را مضر تی نمی رسا نیدند، تا
# ~~بقدرده هز ارمغل ازان جماعت بدوزخفرستادند ، هلا وبرپسر اپلچیان
~~PageV02P202
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0205.png)

# ~~(1) فرستاد، که من بغداد را به کمترازیک هفته بگرفتم ، و توقلمعه
# ~~خوردی رادرین مد ت دراز نمی توانی گرفت، پسرش جواب قر ستاد
# ~~که بغدادرابه غدر گرفتی ، و اینحامراتیغ می بایدرد، هرروز چندین
# ~~مرد هلاک میشود ، این موضع را بر بغدادقیاس نمی بایدکرد ، چون
# ~~این پیغام به هلاو (2) رسید،فرمان داد ، که پسر را بگو ئید ، که ا ز
~~نظرمن
# ~~ترادورباید بود ، والاهر آئینه ترابکشم سوگند خوردو گفت : که من
# ~~این قلعه را بسه روز بگیرم، پس به تعحیل تمام (به) طرف میافا رقین آمد
# ~~وجنگ درپیوست ، هر روز برقرارما ققدم چند مرد سپید پوش[و] دستار
# ~~بند ، بیرون می آمدند ، وزیادت از دویست و سیصد کا فر بد و ر خ
# ~~میفر ستادند، بسه روز جنگهای سخت کرد، بعداز سهروزد یگر همانحامقام
# ~~کرد ، وجنگهای سخت فرمود ، چنانچه بقدرده هز ارکافرد یگر بدوزخ
# ~~رفت ، هلا وگفت این قلعه ازان تنگری است ، اکنون شمارا آزاد کردم
# ~~اما یک التماس دارم، وآن آنست ، که سواران سپیدپوش را بمن نمائید
# ~~تادرنطر آرم، که ایشان چه گونه مردان اند *
# چون این پسغام با هل قلمعه رسید، سوگند غلاظ ذکر کردند: که چنانچه
# ~~شما ایشان رانمی دانید ، ما نیز ایشان را نمی شنا سیم و مارا معلوم
# ~~نیست که ایشان کیانند؟ ms638 هلا ؤ گفت : اکنون از بهر تنگری یک هز اراسپ
# ~~ویک هز ارستور (4)ویک هزارگوسپند ، شمارا صد قه میدهم معتمد ان
# ~~بیرون فرستید تادرتصرف خود آرند ، اهل قلعه گفتند ، ما را بصد قه
# ~~تواحةیاجی نیست وما هیچ کس بیرون نخواهیم فرستاد، اگرقرامی باید
# ~~اینحافرست، والاجملمه بدوزخفرست، چنان (چه) تقریر کردند، که آنقدر
# ~~مواشی واسپ وستورآ نحا بگذاشت وبرخاست ، وبطرف موضعی رفت
# ~~که آن مرغز ار ر ا صحرای موش گویند ، بآب سیاه وگل تیره.
# بعضی چنان تقریر کردند: که اورا بالشکرشام مصافشد، منهزم گشت
# ~~وباهمهآ لشکر نیست گشت وبدوزخ رفت، وبعضی روایت می کنند که ملک
# ~~نا صر حلب ، ا زجمله لشکرشام وحلب وفرنگ استمداد نمود ، وبا او
# ~~لشکر گران جمع شد، تابدینتاریخ هلا وملعون بد یشان مشغو لاست ،
~~PageV02P203
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0206.png)

# ~~ویک کرت شکسته شدهاست تاعاقبت کار [او] بکحارسد، انشا ءالله تعالی
# ~~که فتح ونصرت مسلمانان را باشد، ویکی از بند گان اطراف چنین روایت
# ~~کردند ، که هلا ؤ(به) دوزخ رفت ودر شهرری بجای او پسر هلا و(1)
# ~~تصب شدهاست ، والله اعلم .
# ~~خدبتن یگر گر امت مسلما نانمیافارقین
# ثقات چنین روایت کرد ند ، که پسر ملک بدرالدین لؤ لؤمو صلی
# ~~درمیان لشکر پسر هلاؤبود، وآن جنگها وقهرمغل ، ونصرت غاز یان
# ~~میافارقین مشاهده مبی کرد، ودر تعجب آن حال می ماند، وازمدد آسمانی
# ~~شگفتش می آمد، تا شبی جمال (مبارک) خو اجهآعا لم صلمی الله علیه وسلهرا
# ~~بخواب دید، گه بربارهٔ‌ قلعهآ میافارقین ایستادستی (2) ودامن مبارک
# ~~خود کرد آن قلعه در کشیده ومی گویدهذه القلعة فی امان الله تمالی
~~وامانی
# ~~معنی چنان باشد که این قلعه درپناه خدای تعاای است ودرپناه (4) نبوت من
# ~~که محمدم .
# مسرملک بدرالدین نؤلؤ ، از هیبت اینخواب بیدار شد، همه روز
# ~~درین فکربود ، که آن خوابعحب خوابیاست ، حال تعبیر این چه باشد؟
# ~~شب دوع و شب سیوم عین ا ین خواب د ید، (بغایت) ر عب وسهم و
# ~~هیبت برظا هر و باطنش غالب شد، روز سیوم ms639 با خواص خود باسم شکار بر نشست
# ~~(4) واز لشکرگاه کفارجدا شد، وبطرف بلاد خودرفت ، جون پد رش
# ~~رامعلوم شد (فرمان فرستاد) [این] که مرا وبارد (مرا) درهلاک [و تلمف]
# ~~نداختی (این) حر کت و مخالفت چراکردی؟ به هیچ وجه ترادرپیش
# ~~خود نگذارم . پسربد را لدین لؤلؤ به نزدیک پدرپیغام فرستاد ، که من
# ~~بامحمد الرسول الله صلی الله علیه و سلم ، جنگ نتوانه کرد، وحال
# ~~چنین بود ، وتمامخواب باز نمود ، وبطرف دیگر برفت ، وتابدین تاریخ
# ~~حالاو، وپدرش آراچیزیت] معلوم نشد ، والله اعلم (5) PageV02P204
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0207.png)

# ~~فصل نرتقریر بر افتانن مخل لعنهم اللا
# چنین می گوید : داعی دولت قاهره منهاج سراج ، طیب الله عیشه
# ~~1) که این قدر بحکم قصیده یحیی بن اعقب که شاگردامیر المومنین علی
# ~~بنابی طالب رض وکرم الله و جهه بوده است ، واستاد حسن و حسین
# ~~رضی الله عنهمابود[5) ودرخروج ترک وظهورفتنهآ چنگیزخان،و ظهور
# ~~ترک چین قصیدهیی گفته (اند، ازاول حال ایشان تاوقت فنای آن جماعت
# ~~حملمه بیان کردهاند) ازاول قصیده [کهادلیل برافتادن ایشان است ، تمام
# ~~آورده شد ، تا بنظر بز رگان گذ ریا بد ، وترجمةآ ابیات درز یر هر بیت
# ~~بحه فار سی (2) بیا ن کر ده آ مد تا بفهم همگنان بر سد
# ~~المه تعالی پادشاه مسلمانان وسلطان السلا طین ناصرالد نیاوالد ین را بر
# ~~سر یرملک داری باقی داراد ، آمین یا رب العالمین .
# ~~قصیدةالامام یحیی اعقبرضی الالعناه (3)
# احذ ر بنی من ا لقرا ن ا لعا شر
# وا نفر با هلک قبل نفر ا لنا فر
# به پرهیز ای پسر [3 من ) از قران دهم وبگریز ( و بیرون شو)
# با اتباع خود پیش از گر یختن د یگران (4)
# واسکن بلا د آبا لححا ز (5) وکن بها
# واصبر علی مضض (6) الزمان الجایر (7)
# ~~و آرام گیر بشهری از زمین عرب، و آنجا باش ، وشکیبا تی کن، برسیدن سختی
~~زمانهآ جور کننده
# و لا تر کنن الی ا لعر اق لا نها
# سیشیعها (8) حد الحسام الباتر (9)
# ~~میل مکن [ به ] سوی ms640 عراق که ز ود باشد که فرا ر سد آن ر ا (10) تیزی
~~برنده .

PageV02P205

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0208.png)

# من فتنة افطس الا نوف کا نهم (1)
# سیل طماه (2)1 و کا لجر اد الناشر
# ~~از گر وهی پست بینی (3) که لشکر ایشا ن سیلی است برشکل ملخا نند پرا
~~گنده (4)
# حرف العیون (5) تر ونهم فی ذلة
# کم قد ا ذلوا من ملیک قاهر(6)
# ~~تنگ چشمانی (7) که ایشان را د ر خواری بینی ، اما چند گه خوارکنند ، یا
~~د شا هان
# ~~ناهررا [درهنیا] (18
# ما قصد هم الاالد ماه کاء نها (9)
# ثا  رلهم من کل نا ه آمر (10)
# ~~نباشد پیش نهاد ایشان مگر خونهای خلق ، گو نی از آد میان (11) کینه می
~~کشند ، از
# ~~چمله مهتر و کهتر
# سیر یک خوار زما یعو د منابتا
# العشب ایس لا هلها من قا بر
# ~~زود باشد [ که] بنماید ترا خوارزم که گردد مرغزار پر کیاه و نباشد کی
~~که خوارزمیانرا
# ~~در گور کند (12)
# وکذا خراسان (و) بلخ بعد ها
# و هرات تؤخذ بهد اخذ نشا ور
# ~~وهمچنین خراسان وبلخ پس ازان خراب شود ، وهری گرفته شوده پس از گرفتن
~~[ولایت]
# ~~فشا ور
# ~~احی، لست 47) مط، لشکرا یشا ن است سیلی و منخا نند پرا کند* شد،
# ~~(ن)مرف، خر ف، میل و دجی اشت.ر6) اصل: کم قد را ذا لو من؟

PageV02P206

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0209.png)

# ~~حروج مغل
# بلمدالد یلمیین (1) جبا لها و قلا عها
# تضحی خرا با مالها من عا مر
# ~~و] بلادد یلم (2) بمعنی مازند وان (و) گیلان وکوهها وحصار هاه الموت
~~[ملا -58
# ~~خراب شود[و نباشد کسی گه عمارت کند آ فرا ازملا حده وجزایشان ]
# لحری فیها یقتلون عحصا بحه
# من آل احمد هم بسیفا لکافر
# ~~درری کشته شوند (3) گروهی بسیار ازفرزندا ن مصطفی صلی الله علیه وسلم
~~به تیع
# ~~کا فران[ خذ لهم الله]
# ویفو مین سفک الد ماء ملیحکهم
# فر الحمام من العقا ب ا لکا سر
# ~~و بگریزد از بیم ریختن خونها، پاد شاه ms641 ایشان (از کا فر) چنا نکه بگر
~~یزد از عقاب
# ~~کبوتر(4) وآن محمد خوار زم شاه بود.
# و یموت من حنق (5) علی ما نا له
# فی لححة من لج بحر زا خر
# ~~وبمیرد آن پاد شاه ازخشم ، و رنجی بد و رسد، درژرنی در یاه بزرگ و آن
~~در یای
# ~~ما زند ران بودکه محمد خوارزم شاه گر یخت (3)
# وخلا ط (7) تر جع بعد بهجة منظر
# قفر (4) النبات باختلاف الحافر(9)
# ~~وخلاط بازگردد ، پس از تازگی عمارتها، بیا بان بی گیاه از سمب اسیان
~~(10)
# ~~(1) اصل: والد یلمیین (2) مط: دیلمین (3) مط : شود. (4) مط: چناقکه
~~کبوتر گریزد
# ~~ازعقاب (5) اصل: خنق، ولی حنق مط صحیع است بمعنی قهر وفضب (6) مط :
~~ازخشم زخم
# ~~آنچه درژر فی دریای بزر گ و آن درماز ندر ان (7) مط واصل: اخلاط، ولی
~~خلاط بکسرا ول
# ~~شهر معموری بود، در ارمینیهآ و سطی (مراصد) که درا بن اثیر (ج12)
~~دروقایع دفاع جلال الدین
# ~~خوارزمشاه ویو رشةترنام آن برده میشود(8) القفر، ااخلاه من الارض لامأ
~~فیه ولاناس ولا کلاه
# ~~(المنجد) (9) حاقر: سم دواب (10) اصل : وباز گردداحداد پس ازتار یکی
~~عمارتها بیا بان
# ~~پر گیاه ازسم اسیان کا فران لعنهم اللهه ولی صحیح این عبارت با یدچنین
~~باشد: و باز گردد
# ~~که عمطاست وسمب (سه) به معنی حافر است.

PageV02P207

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0210.png)

# ~~و د یار بکر سوف یقتل بعضهم
# ~~با لسیف بین اصا غر وا کا بر
# ~~وزود باشد، که دیار بکرچنانچه حلب (وحم)وایمه ومارد بن، و میافار قبن
~~[است]
# ~~کشته شوفد (1) [بعضی ازیشان به تیع کافران]
# ~~والر وم تفز ع منهم و تخا ف هم
# ~~وار بما سلموا لذ لا لکا فر(2:
# ~~اهل بلاد روم بترسند از یشا ن، ود رهر باشند ، وشایدخه به سلا مت ماننذ
~~ازخواری
# ~~کافران العنهم الله]
# ~~و الو یل اذ وطنوا (4) دیار ر بیعة
# ~~ما بین د جلتها (4) و بین الخا زر
# ~~زشتا و هلا کا، چون بسر بردند، دیار ربیعه (5) را میان دجله و میان خا ms642
~~ز ر(1)
# ~~کا فران (خذ لهم الله)
# ~~ویطیقو ن (7) بلاد ار دو یل کلها (8)
# ~~من شهر ز ور الی بلا دا لسا مر (9)
# ~~[و](فرا) بکیرفد شهر[های] اردویل [را] تمام از انجا[ که ] سهر زور است،
~~تادیک
# ~~شهر های سا مر (10)
# ~~هذاوتغلق (11) اربل من دونهم (14)
# ~~یوما و تو خذ عند قلة نا صر
# ~~یاری کنند گان .

PageV02P208

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0211.png)

# و یطوو ن (1) توتوه (2) و ینهب مالها
# و یز ور ها من مهشر و مسشا جر
# ~~وبسیرند (3) زمین توتوه (4) را ، وغارت شود جان این (5) قوم ، چنا نچه
~~ز یارت
# ~~کتند [ ایشا ن را د وست و د شمن]
# ولربما (6) ظهرت عساکر مو صل
# ترجوا الا مان من الخون الکا فر(7)
# ~~و باشد گه یار ی کند ایشا ن ر ا لشکر ها ی موصل ، بامید اما ن ا ز خیا
~~نت
# ~~کافر آن (8)
# و الو یل ان حلو ابشاطیء د جلة
# و مضوا السی بلد بغیر تنا کر
# ~~زشتاوهلا کا: که بکناردجله آیند کافران ، و بگذ رند بشهری یعنی بغد اد
~~وکرخ
# ~~آ شکارا نه ینهان)
# و تری الی الثرثا ر(9) نهبا واقعا
# و د ما یسیل (10) و هتک ستر السا تر
# ~~و بینی تو بر یختن خون بکینه جوتآی وغارتی افتاده باشد، وخون روان شده
~~: و دریدن
# ~~پر د * های پو شید گان (11)
# وکذ لک الخابو ر ینهب بعضهم
# بعضا (12) و لیس لا هله من جا بر
# ~~وهمچنین ولایت خابور غارت کنند ویکد یگررا بکشند ، ونباشد (مر) ایشانرا
~~کسی
# ~~که شکستهٔ‌ [ ایشا ن را به] بند د
# ~~(1) مط واصل: یطون (2) کذادرمط، اصل: تواو ه ودر ترجمه توبوه ، شاید تو
~~به باشد که در
# ~~شر قی موصل واقع بود (مراصد) (3) مط : وبیرند (4) مط : قوتو (5) مط :
~~آن (6) اصل:
# ~~ولدیحا (7) اصل : من الحر وف الکاقر : مط من الخوون الکافر (8) ترجمه
~~این بیت
# ~~دراصل نیست ، فقط ازمط گرفته شد (9) مط واصل: اای التر ثار، ثرثا ربفتح
~~بمعنی بیهوده
# ~~گوی ونام نهر یست یا وادی بزرگه میان سنجا ms643 روتکر یت (منتهی الا رب 1ر
~~158)
# ~~اگرچه معنی فارسی مط به مفهوم اول نزد یکی د ارد ، ولی ثر ثار بمعنی
~~دوم تام جائی
# ~~خواهد بو د ، (10) اصل : یمیل ، (11) مط: و بینی تو بر ایشا ن گفتن
~~بیهو ده
# ~~عادت باشد ، و خون روان شوند و درید ن پرد ها ی مسلما تا ن * (12) اصل
~~: بعض PageV02P209
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0212.png)

# ویکون وقت خریف زهر نباتها (1)
# تلمقی النفوس من البلاء المتواتر
# ~~وباشد هنگام تبر ما.، و تاز گی گیاه ها خلق مبتلا شوند ، ببلا (ها) ی
~~بیایی
# ~~کفار [د مرهم الله)
# ولر بما ظهرت علمیهم فثة (3)
# من آل صعصعة کرا م عسا کر
# ~~و[ اندکی] باسدر کق پیدا سود بدمع آیشان در وهی وجوافا ن وفرزقدان
~~صعصعه،
# ~~عنی کرد ان شا م (3)
# ~~هذا (و) یسقو ن ا لفراة خیو لهم
# ~~من باب طا وی فوق ظهر الطا مر (4)
# ~~این کاهی (5) با شد، گه آب دهد اسین راراز فرا ت) بموضعی که آنرابا ب
# ~~طاو ی گو یند ، بر پشت اسیا ن [لا فر]
# او یلفهم (6) حلب بحیش لو سر ی
# البحرا ظلمم (7) کالعحاج الثاثر(8)
# ~~[و] پیچد (9) از حلب ایشان را لشکری [که] اگربرو قد [ ایشان] بر[روی]
~~در یا
# ~~سیا *گنند [در یارا] ازسم اسبان
# واذامضی نصف القران را یتهم
# فی ارض خلق (10) فی عداد عسا کر
# یفضیهم الملکا لمظفر مثل ما
# فنیت 111) ثمودفی الزمان الغابر
# ~~در (ان) رو زگا رگذ شته PageV02P210
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0213.png)

# علمماه منقول وامناء معقول واقاویل تفته اند، در مقنی فرآن کاسر
# ~~که دراول قصیدهٔ‌ امام یحیی اعقب رضی الله عنه ذ کر کرده است که :
# ~~احذربنی من القران العاشر،ا زان قران حذر فرمو ده است ونصف قران
# ~~کهدر آخر قصیده ذکر آن کردها ست وآ نرا(1) علا مت آخرشدن دولت
# ~~کفارمغل نهاده، بعضی گفته اند که این قرآن عاشر ، آن قرانی بود،
# ~~که علویین زحل ومشتر ی راازمشلثهآ (2) ارضی، بعد ازده قران نقل افتاد
# ~~25 به مثلثه (4) هوائی، ومعهود قرا ms644 نات آنست ، که در [هر] مثلثه
# ~~دوازد ه قران باشد ، دردو یست وچهل سا ل هر قحرانی بیست سا ل
# ~~وعلمویین درشهورسنه 4ثلاث وعشرین نقل کردند ازمثلشهارضی به مشلشه
# ~~(10) هوائی . اگر قرار معهود بود ی، بایستی که قر ان درجدی (4)
# ~~بودی، واول قران دهم درسنهاثنی وستمائه بود، همان سال خروج چنگیز
# ~~خان بود درزمین طمغاج (و) چین وفتنهآ اودرآخرسنهست عشر(ه) وستمائه
# ~~بحر ز مین عحم و خرا سان رسید . والله اعلم
# بعضی ازعلماه چنین روایت کردند: کهمراد ازین قران قرن است ،
# # وتما مت قر نی ر اهفتا د سا ل میگیر ند %~% بحکم حد یث مصطفی
# ~~صلی الله علیهو سلم که اعمار امتی مابین الستین الی سبعین () وکلمهآ
# ~~الی نهایت وغایت راست پس تمامقرن هفتادسال باشد ،واین قول موافق
# ~~هل نحوم است ، که تمامی (8) ترتیب کوا کب سبعه هرمو لودی را
# ~~(به) هفتاد سال منتهی گردد، باز دو ر تر تیب بقمر با زگردد، وا ین
# ~~طبقات بیان آ نرااحتما ل نگند ، پس بنا برین قول، اتمام دولت آ ن طایفه
# ~~می باید در سنه تسع وخمسین وستما ئه[یا در سنه ستین و] یا درا حدی
# ~~وستین با شد چنا نچهاز کفا را ثر نماند، و آ نچه امام ربانی [رضی
~~اللهعنه]
# ~~گفته است ، ا زا سرا رنبوت است (8) وا ز معانی حر وف قر آن محید
# ~~ویقین که این چنین اسرارخودالقا نتوان کرد ، پس یقین شدچون
# ~~که شا گرد امیر المومنین علی رضی اللهعنه (بود، ازترت ششیده باشد)
# ~~وامیرا لمو منین رضی الله عنه از پیغام بر (صلی آنله حقیه وآله وسلم،
~~آن
# ~~اسو ار) ششییده بماشد، و باقفاقعلهاء تفا سیر آمیر الکوحیون (واهام
~~المتقین) PageV02P211
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0214.png)

# ~~علمی رضی اللهعمنه مخصوص بودهاست ازحد یث مصطفی صلی الله علمیه
# ~~وسلم بدانستن آین (1) اسرار از جملهٔ‌ صحا به . واگرا فترا بودی
# ~~هر گزراست نیا مدی و بصدق نه پیو ستی.
# چون [جمله] حال بر وجه صدق ظاهر شد، چنانچه (در) بیان ms645 فرار وفوت
# ~~پادشاه ایحران گفته است، که بر کنا ردر یائی باشد ، همه عقلای
# ~~عجم و ایران را معلوم است ، که فرار محمد خوار زم شا هی از
# ~~پیش مغل همچنا ن بود، که فرار کبو تر، از پیش عقاب،
# ~~وموت اورحمة الله علیه بر کنار (3) در یای ما زلد ران بود، وچون
# ~~ههلوم شد، که وصی آن جما عت ووقت خروج ایشان، و فرار پاد شاه
# ~~مسلما نان وخر اب شد ن شهر ها ی اسلام بصد ق گفنه است ، با ید
# ~~که2خر قصیده که مقصو د ا ست بر ا نتهاء د و لت کفا ر مغل
# ~~و نیست شد ن ا یشا ن بر د ست پاد شا ها ن اسلام بر ز مین شام]
# ~~هم صد ق باشد ، وچون در آخر قصیده که تعیین (2) کر د ه است
# ~~لا کت ایشا ن در کد ام زمین با شد ، وآن زمین را [چگو نه] خلق
# ~~گفته است (4) وخلق زمین دمشق و [خلق] شام وسرحد های آنست
# ~~وا ین (4) جما عت (در) این ز مان بد ان زمین رسیده اند ، وقتال
# ~~ایشا ن بالشکر حلب و شام ا ست ، وهیچ شبهت نما ند، که هلا ک
# ~~ایشان هم بخور دن آب فرا ت و هم بشرط قتا ل با نشکر حلب و هم
# ~~4نصف قر ان بود ، که درسته تسع وعشر با شد، تا سنه احدی، یاکم
# ~~را) منقضی گرداند، وآ تش فساد !یشان (را) به آبانتهاه منطفی کند
# ~~6) وباد بیداد آن طایفه که درفضاه دورامت احمد (7) صد هزارگرد در
# ~~نگیخنه(8) است ، بقدرت بی شبهت بنشاند ، انشاءالله تعالی (9) چون
# ~~ذ کرازتمراض د ولت کنار مفل ثبت افتاد، خواستم گه ختم این کتاب
# ~~طبقات ناصری برفننه وبلا ی کفارنباشد ، وازان جماعت وخانان ایشان
~~PageV02P212
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0215.png)

# ~~یک تن بد و لت ایمان ، وسعادت اسلام رسیده است ، ذ کر اسلام [1و]
# ~~درقلم آمد وبران ختم افتاده (1)
# الحاشر (3) بر کاخانبن دوشی بن ms646 چنکیز
# خان (مغل علیه الرحمه
# ثقات چنین ر وایت کر د ند ، که ولاد ت بر کا (3) بن تو شی بن
# ~~چنگیز خان درزمین چین وخفچاق (4) بود، بوقتیکه پدرش توشی (خان)
# ~~خوارزم بگرفت ، دلشکرها بزمین سقسین () وبلغاروسقلا ب (6) برد
# [و) چون [این] بر کا (خان) ازما د ر بزاد ، پدرش گفت : مناین
# ~~پسرخودرامسلمان کردم ، واورا دایه مسلمان حاصل کنند، تاناف اوبر
# ~~هسلمانی بر ند، وشیر مسلمان خورد، که این پسرمن مسلمان خواهد بود،
# ~~بحکم این اشارت ناف اودایهٔ‌ مسلمان برید، او شیر [در کنار دا یخان ]
# ~~مسلمان خورد ، و چون بحد تاد یب وتهذ یب رسید ، ازا ئمه مسلمان
# ~~فومیراجمع کردند ویکی (را) ازیشان اختیارتمودند، تا او را تعلیم
# ~~رآن داد ، وبعضی از[ان] ثقات چنین گفتند : که تعلیم قر آن اودر
# ~~شهراخجند بودپیش یگی ازعلماء متقی آن شهر[بود] چون بحد تطهیر
# ~~رسید ، تطهیر اوبحای آوردند ، وچون بحد بلموغ رسید ، آنچه درلشکر
# ~~گاه توشی مسلمان بو ده است همه درخیل اوفرمود ، و چون پد رش
# ~~نو شی (خان) بز هر د ا د ن چنگیز خا ن ا ز د نیا
# ~~قل کرد وبرادرش باتو خان بجای پد ر ش نشست، بر کا (4) خان را
# ~~ههچنان بز رگ د ا شت میکرد ، وا و را فر ما ن و ا تما ع و ا قطا ع
# ~~مقر ر( 9) میدا شت ،  در سنه احدی وثلا ثین و ستمائه ، جما عت
# ~~وسو لان بر کا خان (8) ا ز ز مین خفچا ق (ه1) بخد مت حضر ت PageV02P213
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0216.png)

# ~~سلطا ن سعید شمس الد نیا وا لدین آمدند ، وتحفها (1) آوردند،
# ~~چو ن آن پاد شا ه1 بوا ب معر فت ومحبت، بهیچ و جه با خا نا ن
# ~~مغل مفتوح نمی داشت ورسولان ایشان را نمی کشت بطریقی دفع کرد
# ~~2) [و] آن ر سول بر کا را بمحرو سهآ کا لیو ر (3) فر ستاد ،
# ~~وآن جما عت مسلما نا ن بو دند هر ms647 جمعه در مسحد جا مع کا لیور
# ~~6) حا ضرشد ند ی، ودر عقب نواب کا تب (این) طبقات منهاج
# ~~سراج نما ز گزا رد ندی، تا در عهد سلطا ن رضیه علیها الرحمه،
# ~~چون کا تب بعد از شش سال از محرو سهآ کا لیو ر بحضر ت جلا ل
# ~~هلی آمد، بعنا یت آن پا د شاه مخصو ص گشت [و] آن ر سل
# ~~ر کا خانراهم فرمان شد ، تا از محرو سهآ (4) کا لیو ر بطرف قنوج
# ~~بر دند، و شهر بند کر د ند، وهما نحا برحمت حق پیو ستند .
# چون بر کا خان به بزر گی رسید ، اززمین خفچا ق بوجه زیارت
# ~~کا بروعلما اسلام که با قی مانده بودند وگذ شته، بشهر بخاراآمد،
# ~~وزیا رتها بکرد ، وبا زگشت ، و معتمد ان (را) بدارالخلا فه فرستا د
# ~~وچنا ن تقریر کر دند، جما عهآ ثقا ت ، که دو کرت یازیاده تشرویف
# ~~دارا لخلافه پو شید ، هم در حیا ت برا در خو د با تو خان ، و جمله
# ~~لشکر او بقد رسی (ه) هز ار[سوار) مسلمان بود، ودرلشکر او
# ~~جما عت صلوا ت قا یم بو د .
# و] ثقات چنین گفتند : که تما مت نشکر اورا دأب آنست، که
# ~~هر سواری را مصلی برابرخود با شد (6) تا چو ن وقت نماز آید،
# ~~با د51 آن مشغو ل شوند ، ودر تما م لشکرا و هیچ کس خمر نخور د
# ~~ی) و مدام علماه بز رگ ازمفسر ان ومحد ثان و فقهاه و منا ظران
# ~~در صحبت او با شند ، واو را کتب دین بسیار است (7) واکثر مجالست
# ~~و محا د تت با علماء باشد، (و پیو سته دربا رگاه او بحت علم شر یعت
# ~~میبا شد) ودر مسلما نی بغایت صلب وبا حمیتاست (8) PageV02P214
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0217.png)

# ~~حدیث صلابت ین مسلمانی بر کاخان (1)
# د رشهور سنه سبع و خمسین و ستما ته، سید ی شر یضی عزیزی از
# ~~شهر ms648 سمرقند بتحا رت بحضرت جلا ل دهلی آمد ، واز در گاه پادشاه
# ~~اسلام (و سلطان هفت اقلیم خلد الله ملکه وسلطا نه) تربیت ونواخت
# ~~یا فت، و با عزاز وانعام خسروانهآ سلطان مخصوص کشت وا کابر ان
# ~~حضرت جلا ل که هریک برسپهر مملکت اسلام کو کبی رخشنده اند،
# ~~و چرخ دین را ستا رە نور پا شنده، هر یک در باب آن سید بز گوار
# ~~پسر سید جلا لا لد ین صو فی بود ، که در شهر سمر قند ، خانقاه
# ~~نور الدین اعمی علیه الرحمه بدو تعلق دارد (2) عصمه الله ، ازین سید
# ~~بزرگو ار، دوحد یث سماع افتاد، درصلا بت دین ومسلما نی بر کا (4)
# ~~خان سلمه الله (عزوجل) وزاد فیه خیرا
# عل بت (ول
# چنین گفت آن سید بز رگوار (5) که یکیازتر سایان سمرقند بدولت
# ~~اسلام رسید واورامسلمانان سمر قند که در دین اسلام صلابتی (6) دارند
# ~~اعز از کردند ، ونعمت بسیار دادند، نا گاه یکی از گردن کشان مغل
# ~~وکفار چین (که)دولت ومکنت داشت ، ومیل آن ملعون بدینتر سائی بود
# ~~بسمرقند رسید ، ترسا یان سمر قند نزد یک آن (مغل) ر فتند ومظلمه
# ~~کردند که مسلمانان قرزند ان ماراا زدین ترسائی و متا بعت [حضرت]
# ~~عیسی علیها لسلام بد ین اسلام می برند، ومتا بعت دین مصطفیصلی اللهعلیه
# ~~وسلم میفر مایند ، واگرا ین باب مفتوح گردد، جمله اتباع مااز دین
# ~~تر سائی بر گرد ند، تد بیر کارما بقهروقوت بجا آر! آن مغل فرمان داد،
# ~~تا آن جوان را که مسلمان شده بود، حاضر کردند ، وبااواز طریق لطف
# ~~ومدارا، ومال ونعمت در آمدند ، که از دین اسلام بر گردد (7) چند انکه
~~PageV02P215
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0218.png)

# ~~1 آن (1) صدیق نومسلمان بگفتند (3) ازد ین اسلام بر نگشت ، و( آن)
# ~~لباس باطراوت دین محمدی (را) ازدل وجان جدانکرد .
# آن مغل سیاست بید ریغ گفتن گرفت، سهم وسیاست که در تصرف
# ~~قهروا ستیلای اوآمد، آن جوانرا وعید کرد (4) وبهیچ وجه ازغایت
# ~~حمیت دین اسلام ms649 ترک نگرفت، وشربت ایمان باضر بت طغیان (4) کافران
# ~~ازدست نینداخت(5) چون جوان بردین حق ثبات نمود، وبوعده ووعید
# ~~آنجماعت کمر اه التفات نکرد، آن ملعون فرمان داد ، تا آن جوان را سیاست
# ~~کردند ،وبادولت ایمان از دنیا نقل کر درحمه الله ،
# صاعت هساهانان سهرقند را بدیه (و ههن ا انکسار ی حا صا شی،
# ~~اشرف الدین چنین روایت کرد، که محضری پرداخته شد، وبه شهادت ثقات
# ~~وا کابر (اسلام که) ساکنان سمر قند (بودند) مو کد کر ده آمد ، وبدان
# ~~(6) محضر بلمشکر گاه بر کاخان رفتیم (7) وحال جرات وعداوت(8) ترسایان
# ~~سمر قندعر ضهداشتیم (9) ومحضر بمو قف عرض رسانیدیم ، حمیت دین
# ~~محمدی درمزاج آن پاد شاه (با) نیکوا عتقادظا هرشد وغضب (10) حق
# ~~برطبیهت اواستیالایافت.
# بعدازاین سیدرا اعز ازفرمود، وجماعت تر کان ومغلا ن (11) بز رگ
# ~~مسلما (نا) ن [را] نامزد کرد، وفرمان داد، تا جماعت تر سایانی (13)
~~راکه
# ~~آن جنایت (14) وتعدی کرده بود [ند] بقتل رسانند، وبدوزخ فرستند ،
# ~~چون آن مثال حا صلشد ، باعزاز تمام بسمر قند آمده شد، وبی آ نچه
# ~~جماعت ترسایان خبرشدی، ازحال فرصت نگاهد اشته آمد (14) تا آن
# ~~طایفه بد بخت درکلیسا جمع شدند، به مغا فصها یشان را بیکجا فرود
# ~~گرفتند ، وهمه را بد وزخ فرستاد ، وازخشت آن کلیسا را خشت PageV02P216
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0219.png)

# ~~باز کردند ، واین انتقام به بر کت صلا بت آن پادشاه بود، درد ین محمدی
# ~~وملمت احمدی (1
### | خالدت و*
# همین سید شمس الد ین روایت کرد، چون باتو (خان) در گذشت
# ~~ازوی پسری ماند، سرتاق (2) نام ، درغایت [ظلم وتعد ی] وتعصب (3)
# ~~بامسلما نان، سرتاق ازولا یت خفچاق (4) و سقسین (5) عز یمت خد مت
# ~~منکوخان کرد، تابا جازت (6) منکو خا ن بجای پدر خود با تو بنشیند
# ~~چون ببلاد طمغاج واردوی خان بر سید اوراا عزا ز کر د ند ، و با ز
# ~~گرد انید ند، چون بنزدیک بر کا (7)خان رسید، انحراف کردوراه بگرد انید
# ~~وبه نزدیک عم خود نیاهد. بر کا ms650 (7) خان کسان به نزدیک سرتاق فرستاد،
# ~~که من ترا بجای پدر باشم ، چرا (4) بیگا نه وار میگذ ری ، وبه نز دیک
# ~~من نمی آئی 3
# چون فر ستا دگان [به] نزدیک سرتاق آمدند، وپیغا م بر کاخان تبلیغ
# ~~کردند ،سر تاق ملعون جواب داد، که تومسلمانی ومن دین تر سائیدارم
# ~~روی مسلمانان دید ن شوم (باشد) لعنه لله [لعنا] کثیرا . چو ن آن (99)
# ~~حدیث ناصواب بدان پادشاه مسلمان بر کا خان رسید [بردل عزیزش حصل
# ~~تمام آمد، بغایت متا مل گشت، وکو فته شد، فر ماند اد، تا بجهت او
# ~~خرگاه نصب کردند درمیان لشکر گاه بموضعی که درحوا لی آن هیچ
# ~~آفریده نبا شد، چون آن خر گاه نصب شد، بر کاخان] تنهادر[ان] خرگاه
# ~~رفت وز نحیر (10) در گردن خود کرد و [یکسر] زنحیر در [سر] خر گاه
# ~~محکم گر دانید، وبرپای ایستاد ، وبتضرع (11) هرچه کامل تروا بتهال
~~PageV02P217
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0220.png)

# ~~تمام تر (می) گر یست ومیز ارید ، ومی گفت : خداوندا! ا گردین
# ~~محمدی وشر یعت اسلام بحق است ، انصاف منازسر تاق بستان، سه شبانه
# ~~روزهم بر ین منوال، بعداز اداء فرائض (1) میز ارید ومی نالید، وتضرع
# ~~میکرد، تاروز چهارم سر تاق ملعون [را] بدان منز ل که(4) رسید5 بود
# ~~جل در رسید وحق تعالبی دردشکم را بروی موکل کرد، وبدوزخ رفت.
# و بعضی چنان روایت کر دند: که منکوخان چون سر تاق را[بدیدو]
# ~~آثارفتنه در جبیناو مبر هن کرد (4) معتمدان مخفی فرستلد، تاسرتاق
# ~~ملعونرا زهردادند ،وبد وزخ رفت[ا لحمدلله علی ذالک ، وثقات چنین
# ~~روایت کردند، چون سر تاق بد و زخ رفت) بر کا خان [مسلما ن] زن
# ~~ما تورا در نکاح(4)خود آورد، و پانزده پسر، وپسر پسر بود [ند] از پشت
# ~~نوشی خان (5) جمله بد وزخ رفتند ، وممالک جلمه در تصرف بر کاخان
# ~~امد، وبه بر کات مسلمانی، تمام مملکت خفچاق وسقسین و بلغاروسقلاب
# ~~(6) وروس (7) تاشر قی شمال روم وجند وخوارزم درتصر ف او آمد .
# ودرتا ریخ سنه ms651 و ثمان وخمیسن وستما ته، که اتمام ا ین
# ~~ریخ [و) طبقات است، جماعت آیند گان از بلاد خر اسا ن
# ~~چنان] نقل کردند ، که چون منکو [خان] بدوزخ رفت ، درجملهٔ‌
# ~~شهر هاء شرق و غرب و بلاد عحم وماوراء النهرو خراسان خطبه بنام
# ~~مر کاخان (4) خواندند، وخطاب اوسلطان جلال الد ین ابراهیم کردند،
# ~~والله اعلم با لحقیقه (8) وهمد رین سال یکی ازا کا بر عرب ، که اودرا
# ~~مام شمس الدین مغربی می گو یند ، از نزدیک خود ، بوجه رسالت
# ~~بخد مت [درگاه] جهان پناه سلطان سلاطین اسلام ناصر الدنیاوالدین
# ~~خلدالله سلطانه فرستا دهاست وخدماتی که لایق این درگاه باشد، در تحریر
# ~~ورده ، وخودرا در سلک اخلاص (10) این جناب هما یون جها ن پناه
# ~~منخرط گردانید [ه] واین سعادت او را ازهمهآ دولتها شگرف تراست ،
# ~~صق تعالی دولت پادشاه روی زمین راتا نهایت حدو امکان متضاعف (11)
~~PageV02P218
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0221.png)

# ~~ومترادف داراد، [ بالنبی وآله الامجاد] واین [طبقات رادر بارگاه اعلی
# ~~محل قبول بخشاد ، این رباعی درلباس دعا برای ختم گوید :]
### | رباخی
# شه راخضرازجام بقا ساقی باد ایوان درش چوچرخ نه طاقی باد
# ~~نام طبقات درجهان، تاباقیاست محمود شه (1) آن ناصردین باقی باد
# این (4) قدر (که) در وسع ودائرةآ سماع و نقل ا ین داعی بود ،
# ~~درقلمم آورد (4) وبتحریر پیوست ، اگرنظر پادشاه اهل ایمان خلد الله
# ~~سلطانه ، با خا قان معظم الغ خان (4) خلد ت دولته ، با ملوک وا کا بر
# ~~وصدورواماثل وارکان دولت واعیان ملت (را) درحال (3) حیات و[یا]
# ~~بعد ازوفات مؤلف [این] طبقات، برسهوی و یا غلطی و یا نقصانی و یا
# ~~زیا د تی اطلاع افتد ، بذ یل عفوو لطف مستو رگردانند ، که از (6)
# ~~غا یت اکرام و نها یت ا نعا م با شد ، انه ا لکا قی (7) لکل معا فی،
# ~~سبحا نک اللهم برحمتک یا ارحم الراحمین ار حمنا ، و صلی الله علی
# ~~سید ناسید الانبیاء ، وافضل اهل الارض والسماء وعلمی جمیع الانبیاء (8)
# ~~والمرسلین ، وآلهم (9) وسائر الصالحین (10)
# تتههآ ms652 ادن کتا
# چتین گو ید : هنهاج سراج جوز جا نی (11) که مؤلف این طبقا ت
# ~~است (13) که چون بخدمت سلطان ناصر الد نیاو الدین خلد الله سلطانه
# ~~این طبقات عرض افتاد ، حضرت (13) پادشاهی فرمود ، تا شقهآ ممتزج
# ~~(14) باسنحاب خاص که بر کرسی(13) مبارک اوبود، بداعی [دوثت باهره)
~~PageV02P219
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0222.png)

# ~~داد ومشروحی [فرمود) (و) هرسال (9) د* هزار جیتل و یکباره دیه
# ~~انعام فرمود ، وچون نسخهآ تار یخ بخدمت الغ خان (2) معظم رسانیده
# ~~شد ، خان اعظم (3) خلد ت دولته، بیست هز ارجیتل نقد (4) وماهی
# ~~صباحی (5) ویکرسته سنحاب، و یک د سته روباه فرستاد . واین قطعه
# ~~به شکر آن نعمت او(9) گفته شد ، و برظهر نسخت خانی (7) نوشته آمد
# ~~[و قطعه این است2.
### | قطحک
# شهر یارجها ن الغ خان آنک (8)
### | خان البریست (9) وشاه یمک (10)
# هر که از حضر تش قبولی یا فت
### | بیش (11) هر گز نگشت ر و بفلک
# پیش او کیست حا تم طا ئی
### | نز دا و چیست یحیی بر مک
# ~~سعم سحهس PageV02P220
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0223.png)

# ~~خروج هغل
# ~~در د ا ز لوح خاطر منها ج
### | غصهآ د هر را یا حسا ن حک
# ~~بشنود (1) این سخن زمن همه خلق
### | ز طر یق یقین ، نه ا ز ره شک
# ~~نو دونه ورا ست قسم کر م (4)
### | ف یخر انر ا همه ا ز ان صد یک
# ~~هر د عائی که گویمش از جا ن
### | ند (3) آ مین آن بصد ق ملک
# ~~کتب المنهاج ( السراج) فی الخامس من (شهر) ربیع الاول ، سنه
# ~~نمان وخمسین و ستما یه .
### | فمصت PageV02P221
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0224.png)
~~PageV02P222
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0225.png)

### | رجمهآ مؤلف
# چو ن هؤ لف کتاب یکی ا زنو یسند گان معروف
# زبان پار سی ومؤ رخین د ا نشمند خرا سان است
# لازم دیدم ، که شرح احوال وآثار وی رادر آخر
# کتا ب بنو یسم ، وآنچه راجع بزند گا نی مؤ لف
# ودود هان و ی در دست است ، یکجا فراهم سازم
# تا خوا نند معا ن محترم ر ms653 ا به تصفح و و رق
# حمرد انی نیا ز ی نیفتد ، ومآثر وا حو ال ا ین
# د ا نشمند هم یگحا گر د آ ید .
# گناودن و مواک
# ~~نام مؤ لف ویدر ود ود مانوی -- جو ز جا ن مسکن اجداد مؤ لف-
# ~~دود مان امام عبد الخالق جوز جانی - پدرمؤلف - مادرمؤلف واجداد
# ~~مادری وی - تاریخ تولدمولد وی -- سن طفولت ودانش آموزی-
# ~~دورهآ جوانیوتاهل-- سفرهای سیا سی ور سا لت وی بفراه وسیستان
# ~~وقهستان -- سفر هند وقضای لشکر اچه واهتمام مدر سه فیر وز ی-
# ~~رسید ن مؤ لف بحضور التتمش ورفتن بد هلی ومنا صب آنحا -- قضا
# ~~وادارهٔ‌ کل امور شرعی کالیور. ادا رهٔ‌ مد ر سهآ نا صر یه- تقر ربه
# ~~قضا ی کل هند- حمله برمولیناواستعفای وی - دوسال درلگهنو تی.
# ~~اهتما م مدرسه ناصر یه وتولیت اوقاف دهلی- سفراچه - نظم ناصری
# ~~نا مه - رفتن ملتان - تقر ربه قضای ممالک وحکومت حضرت کرت دوم-
# ~~لقبصد ر جها نی- تقرربه قضای کل هند کرت سوم - اواخرزند گانی
# ~~ووفات و مد فن مولانا- برادر وهمشیره واولادمؤلف - تحریروتالیف
# ~~طبقا ت ناصری ومآثردیگر مؤلف - مولاناد رنظرتذ کره نویسان وارباب
# ~~تصوف - نگاهی باشعا رمو لانا. مر اجع ومآخزوی - سماع ومشاهدات-
# ~~خلاق و رو ش تا ریخ نگا ری مؤ لف. مزا یا ی ا نشا ی مؤ لف
# ~~و مقا یسهآ و ی با قد ماه.

PageV02P223

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0226.png)

# مؤلف این کتاب بسبب تالیف طبقات باصری ، در بین مؤرخین وتذ کره
# ~~نگاران شهر ت خو بی را داراست و مؤ لفین هند وایر ان راجع به
# ~~دی چیز هائی نوشته اند.
# چون خوش بختانه خودمؤلف درمتن کتاب بمواردمتعدده، احوال
# ~~حیات خو یش را جسته جسته ذ کر کرده ، بشابران نویسندهآ این سطور
# ~~تمام گفتنیهای خودویرا از سراپای کتاب بیرون آورد ، ودردورهای
# ~~مختلف زند گگانیش بهرجائیکه مر بوط بود گذاشت . وآنچه مورخین و
# ~~نو یسند گان دیگرنسبت به وی نوشته اند، نیز درمورد خود نقل کرد .
# نام مؤلف مارابرسرورق نسخهآ مطبوع کلکته که در ms654 سال (1864م)
# ~~ازطرف انحمن آسیا ئی بنگال طبعشده (1) ابوعمرمنهاج الدین عشمان
# ~~بن سراج الدین الحوزجانی نوشته اند ، ودر کتب دیگر هم قاضی ابو
# ~~عمر منها ج الدین بن سراج الدین جوزجانی معروف به منهاج سراج
# ~~ضبطگرد یده (4) وبرخی همابو عمر عثمان منهاج الد ین بن محمد
# ~~سراج الدین نوشته اند (3)
# درمحلمه اورینتل کالج میگزین پروفیسورعبدا لستارصد یقی بصورت
# ~~تقه ترو کا ملتر چنین می نگارد : مولانا منهاج الد ین ابو عمر عثمان
# ~~ابن مولانا سراج الدین محمد اعحو بة الزمان ابن مولانا منهاج الدین
# ~~مشمان ابراهیم ابن عبدالخالق جوز جانی
# اماآنچه خود مؤلف در مشن کتاب آورده بصور ذیل است :
# دردیباجهآ کتاب: ابو عمر عثمان بن محمد المنهاج سراج الجوز جانی
# درا بتدای طبقهآ 6 : عثمان محمد منهاج الحوز جانی
# درا بتدای اکثرطبقات : مضهاج سراج جوزجانی .
# راجع به پدرواجدادخود چنین می نویسد : جد بزرگ واولین وی
# ~~امام عبدالخالق جوزجانی بود که فرزند وی ابراهیم نام داشت ، ووی
# ~~پسری بنام منهاج الدین عثمانداد، واین شخصپد ر مولا نا سراج الدین
# ~~اعحوبة الزمان بود ، که پد رمنهاج السراج با شد (4) PageV02P224
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0227.png)

# راورتی می نو یسد : که :نحه خطی نمبر (1982) انجمن بنگال
# ~~ونسخهآ بو دنینا درهمهآ موارد بیر دو کامه منهاجوسراج(بن) نوشته شده
# ~~(منهاج بن سراج) ومستر بلوخمردره لمهٔ‌ انحمن آسیائی بنگال (61826)
# ~~وید. که (منهاج السراج) باضفت نمی تواند ، قراراصول عربی معنی
# ~~منهاج بن سراج ر! افاده کند (1)
# چون درین موضوع ضبط خودمؤلف ثقه تر ومعتبرتر است ، با ید
# ~~ذیلایک یک آنرا جداگانه توضیح کرد :
# نام و ی : ابو عمر مهاج الدین عثمان که، بصورت مختصر
# ~~(منهاج سراج) باشد.
# نام پد رش: سراج الد ینهحمد. که خودمؤلف، مولاناسراج متهاج
# ~~(2) و سراج الدین منهاج (4) وافهح العجم اعجوبة الزمان سراج الذین
# ~~منها ج (4) زوشته است .
# نام جدش : مولانا منهاج الدین عثمان (5)
# تام جد د وم : ابراهیم (1)
# نام جد سوم : امام عبدا نخالق حوز جانی (1) که مورث بزرگ
# ~~ومؤسس ادلیایدود مان علمی است.
# جوزجان ، گوز ms655 گاناد، مسکر !جداده واف
# مولا نانسبت خودرا جوز جانی می نویسد . که راورتی درتهام کمتاب
# ~~جر جانی نوشته برای مهملهآ قر شت. واین ظاهر آسهویست که طابعین
# ~~کلکته هم مر تکب شده اند ، حتی راورتی درذیلمهای ملحقه وحواشی
# ~~کتاب ، وی رامنسوب به (جرجان) دانته ، که این هم اشتبا هی استه
# طوریحه ذشت . اجد ادهولاباساکن جوز جان یا جو زجانان یسا
# ~~کوز تانان بودهاند. وا مام عبد الخااق ازانحا بحضرت غز نه افتاد، و بعد
# ~~ازین اجداد مو لا نا اند رین شهرومر کزسلطنت میزیستند ، وپس ازان
# ~~بغورولاهورا نتقال کرده اند .
# بنا بران مولانابه واسطهآ موطن اصلی اجدان، نسبت خویش راجوز جانی
~~PageV02P225
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0228.png)

# ~~وشته، و ر نه خه د مو لانا اندرانحا سکو نتی نه کرد ه و زندعانی
# ~~نن را نده است
# جوزجان شمواره نزد جضر افیا نو یسان وارباب هسا لک وهها اک
# ~~مهروفی بود، ویا قوت درین بارهمی تو یسد: ررکا ناع ناحیت وسیتی است
# ~~ازکورتهای بلمخ درخراسان ، که بین مروالردوباخ واتع است ، وتصبة
# ~~آن یهودیه، وشهر های آد انبارو فاریاب وکلا روغیره است،(1)
# مؤلف نامعلوم جغرافیای حدودالعاام ، که خودش نبز توز گانیاست
# ~~توید: «گوز حانان نا حیتی است آبادان و بانممت بسیاروبداد وصدل،تا
# ~~بحدود بامیان ، وجنوب وی آخرشور اس، و حدبست . وهفر ب وی
# ~~صد و دخر جستان است د3یه بشیون است، تا بححد ودهر د ، وثهال و6 حدود
# ~~جیحون است، و پادشای ای ناحیت از مار ک اطرافاست اند رخر اسان او
# ~~راملمک گوزگانخوانند ، واز اولادافرید ون است ، وهر مهتری که اندر
# ~~حد و دغرحستاناست وحد ودغوراست، همه اندر فر مان اواند، واز
# ~~همه ملموک اطراف او بزرگتر است به پاد شا ای، ومزومر آبت وسیاست
# ~~وسخاوت ودوست داری دانش: وازین ناحیتادپان بسیارخیزد، وندو
# ~~حقییه وتنگ اسپ وزیلموی وپلاس خیز د ، واند ر اودرختی است خنج
# ~~خوانند، وچوب وی هر گز خشک نشود، ونرم بود، چنا نکه بر اوگره
# ~~توان افگندن ، واند رین پادشائی ناحیت ms656 بسیاراست، چون ربهشاران
# ~~که آن ناحیتیاست، بز رحی و بسیار نهمت ومر دمانی جنگی وازغر جستان
# ~~گوز گانست وبعضی از آبهای مرواز بن نا حیت رود، واندر وی معدن
# ~~زرست.، ومهتران ابن ناحیت از مهتر ار اطراف وزگا تست و مقا طعه
# ~~بصلک گوزگانان دهند. درمشان ازدونا حیت است یکی ازبت دد یگر
# ~~ز حوز حمان، واین بهر بو شاران پیوسته است، وازین ناحیت آ بها برود،
# ~~وبآ بها ی ربوشان یکی شو د، ورود مرو ازی آبهاست ، ومهتر این
# ~~ناحیت رادر مشی شاه خوانند 61)
# باین طورمولف حدود !اعالم ناحیت *ای تمر ان ، ساروان ، مانشان
# ~~طا لقان ، جهوذان امترعلمک گوز انان. پاریاب ، خرز وان، کند رم
# ~~نبهر.’اشیورقان، ازخذ(؛ ندخود) سان، رباط کروان، سنگ بن ، ازیو
~~PageV02P226
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0229.png)

# ~~را از گوز گا نان می شمرد و گوید : این همه شهرهارا که یاد کردیم،
# ~~ازان پادشائی ملک گوز گانان است، واین ناحیت راروستاها وناحیت
# ~~ها ی بز رگ بسیار است؛ و لکن شهر های با منبر این است که
# ~~ما یا دکرد یم (1)
# خلاصه : - جوزجانان یا گوز گا نان ناحیتی بود درهفرب ربع بلخ
# ~~که راه مروالرودازان میگذشت ، وخیلی معمور بود (2) وباحدودیکه
# ~~ؤانی حنودالعالم تعیین کرده ، گر یاشمالابه آمویه می پیوست وجنوبا
# ~~تاه جاری هیرمند میر سید، شرقا:امیان وحندد غربی غزنه ثغور آن بود،.
# ~~غخر با هرآت ومجاری آب مر وومرعاب بدان پیو سته بود .
# خاورشناس معروف بارتولد گوید :- که مقد سی درقرن دهم مسیحی
# ~~(375 ه) جوزجانان را ناحیشی علیحده نمی داند و جزو ولایت بلخ
# ~~می شمارد- درقرن نهم ازیعتوبی (5278) فتمط ناحیهآ معموررود شبزغان
# ~~(شیورقان) وولایت کوهستان گرزوان را که درقسمت علیای رودمیهخه
# ~~واقع است گو ز گا ن مینامد، مقرحکمرانی امرای عرب که انباربود
# ~~شا ید در محل کنونی شهر سرال واقع بو د، پاییخت قدیم گوزگانان
# ~~شهر شبورقان بود واین قول راروایت طبری تائید میکند . دران وقت
# ~~هم مثل امروزبین شبورقان وشیرین تگاب صحرائی واقع بودکه عربها
# ~~القاع سی ms657 گفتشد (درطبقات دشت کعب آمده) قرار یکه ابن خرد اذبه
# ~~حیید، این نا حیت جزو گوز گان محوب بود. شا ید فار یاب شهر
# ~~کنونی دولت آبادویاقدری جنوبی تردرجای خیر آ بادحالیه واقع بود
# ~~بت ول یهتوبی امیرقاریاب در یعودیه اقا مت میکرد، میمنهآ حالیه را
# ~~جو زجانی بشکل میمند می نویسد ودرگدز گا نان داخل بود، شهریار
# ~~گوز گان درقدیم صاحب لقب گوز گا ن خداة بود، درقرن دهم سلسلهٔ‌
# ~~آل فر یفون در گوزگان سلطنت می کرد ند ، ا ین سلسله را سلطان
# ~~محمود از بین برداشت (3)
# جغر افیای اشکال ا لعالم می نوید : «که جوزجاناتن نام ناحیت
# ~~است ، وشییر های آن یهود’ و شبرغان و ستلخ،و کنده ردم ، یانبار
# ~~وسان و بزرگتر آن آنبار اسن، و ستام !میر آ نیوا راشد. و آن شهریست
~~PageV02P227
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0230.png)

# ~~پر کوه بزر گتراز مرورود، وآنرا آ چاو بوستانوست : وزرد:ی بسیار،
# ~~وبناهای ایشان از گل ساد شنر بست خورد تر ازان، دآنر انبز آ بباو
# ~~بوستا نها، وبشتر میرهی ایشر جوز. ووود:ه ازاد نزرتنرو7ااب
# ~~وباغهای فراوان . وکند روم شزر باهبوه وزرنتت وآبه:ی بسیار، وابر
# ~~هوضع همه بر کوه است، وشبورزان ر! آب روان است اما! غهااندک
# ~~وازسان بزرگتراست ومانند ینود یه باشد د ربزرتی، و ارتفاعات
# ~~آن بیشترغله وحیوب باشد ، واستاخ شچری خوردست در بیا بانی است
# ~~وجای نشست بزرگان آل فریفون است. و ازان ناحیت پوستیر های
# ~~ییراسته ونیکوبهههآ خراسان ودیگرنوا حی هی برند» (1)
# جوز جانان درسال (23ه) بدست احنف بن قیس فح گردید ، وبعد
# ~~آزان همواره محط ر حا ل، و موبط رجا ل و بزرگا ن بود ، و بحیی
# ~~بن زید بن علمی بن ا احسین بن علمی (رض) در ینحا بقتل رسید ، واز
~~ناموران
# ~~تعلمی این ناحیت ا براهیم ب یعقوب ابواسحاق السعدی الحوز جانی
# ~~لست ، که در تاریخ دمشق ذ کرری میرود: ومد تی درانجاسکونت کرد،
# ~~بوبقولدارقطنی درمکه وبصره ورمله نیززیست : واز ثذات حذظ بود،
# ~~ودرمستهل ms658 ذی القعده (256 د از جهاد رفت: د بگرا بواحمد بن
# ~~هوسی الجوز جانی است: که دانشمند مستتیعانحدبث د: واز سوید
# ~~بن عمد العز یز روایت کرد ودمشور!ر :حدد ن:زازری روایت کنند (7)
# اما دودمان معروف فر یغو نیاد که د رجوز جان حکمداری داشتند،
# ~~درحدود (300 ه) برین ناحیت تسلط داشهاند و پدید می آید ،
# ~~که شچریاران ابر د ودمان از مرده بودی ابر زحیت بودند : وتماربخ
# ~~لگار آن آن شصر ها این خا نو ا ده را نبک سودد اند . بار تو!»
# ~~عی نو یسد: که د ر عود حکمد !ری ایر طاینه: حدود جوز جان تا
# ~~ضافات غه روبست و بکشار هلهند میر سید (3).
# ابونصر محمد بن عبد الحبار العتبی که تاریخ یمینی را در حدود
# ~~(415) نوشت، آل فریغون را از طرف سلطان محمود حکمدار انان
# ~~جوز جانان میداند ، و آنهارادر علو دمت چون فلک. ود ر غزارت
# ~~وسما حت چون جیحون می نو یسد (2) وانو الفح بستی شاعرمهروف عهد
~~PageV02P228
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0231.png)

# ~~ل سبگتگینرا در ستایش این دودمان مدا یحی است، که ازانجاست :
# # تو افر یغو ن توم فی وجوههم %~% سماا ثهدی وسناءا لسودد الع
# ~~حکیم ناصر خسرو علمزی دریر بیت فریفونیان را یاد کر ده :
# ~~کحاست آنکه قر یغو نیأزر هنبت و* زدست خویش بدادند گوزگانان را
# شخص ؛ور حگمد؛ران این دودمادن احمد پسر فریغون است، که
# ~~بروایت نر شخی درحدود 28a1) باسما عیل ساماتی مطیع گردید (9)
# ~~وطوریکه ابوسعید عبد الحی بن انضحال گردیزی می نگارد ،:- توح
# ~~بن مخصور سامانی با ابوالحارث محمد بن احمد فریغون خو یشی کرد،
# از شرح بالا پیدا می آ ید، که این هحمد
# ~~هداز (   زند گانی کرد واندر اوغا تیگه مؤسس دودهان
# ~~ز نویان علم شاهی وجنها نگیری میافراشت، وی حکمران جوز جان بود.
# ک رحصل وذ   37د) که مولغ نامعلوم حدود العالم در جوز جان
# ~~کتابخویشرا می نوشت . حگمداراین دودمان شمان محمد بن احمد
# ~~لحرث یا الحارث بود . که! لعتییوگردیزی ms659 نیز نام وی را بردهاست،
# ~~چندی بعذپسرش ابو الحارثحمد جانشین پدر گردید، وبسال(380 ه)
# ~~وباردیگر بسال(24ه) باامیر نوح بنمنصورد رغایلهآ ابوعلمی سیهجوری
# ~~و فایق کمک ها کرد . و باسبکنگین نیز مناسبات د وستانه داشت ،
# ~~وبسال (385 ) در اخراج و ازعاج ابو علی سیم جوری از خراسان
# ~~4وی آمداد کرد، و اندکی بعد ا حمد یگی از د ختران خود را
# ~~بهآ محهود پاسر سبتگین دا د، و سبکتگین یکی از د ختران خود را
# # 4ابو نصر محمد پسر احمد تزویج کرد ، ن د ر مگا وحتی %~% وس
# ~~زهرگ سبکشگیر برسر تزج و نختت بوقوع پیوست. احمد دا ماد خود
# ~~محهدد را طرفد. ری نمود، وباا سماعیل مخالنشی کرد، وبعد:ز انقر اض
# ~~قدرت سأمهنی دت: : محمود را بحیث شجنشاه خویش شنأخت
# حمد بس (490 -498 ه) در تذشت ، و پسرش ابو نصر محمد
# ~~جانشین وی گردید، ودر برخی ازسفر بریهای حربی سلطان محمود،
# ~~در هغد باوی مرافتت وموا فقت کرد . ویکی از د ختران خود را
# ~~شهز اد5 ایو آحمد پسر سلطان محمود بازدواج داد، ابونصر محمد
# ~~در (401ه) درگذشت وپسری مسمی به حسن ازوماند ولی چون بسیار PageV02P229
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0232.png)

### | حه حهههههسد حعه محسمح هه
### | 
# ~~کو حک ب د سلطان محمو دو لا پت حوز چانرا به پسر خو یش محمد سپر د11)
# ~~وباین صورت دودمان شاهی جوز جان برافتاد: آل فر یغونبه سحا یای
# ~~شریفه ودا نشر پر وری وعلم دوستی معروف بودند ودربارایشان همواره
# ~~مرجع فضلاء و شعراء و محط دا نشمندان عقر و خرد مندان زمان بود
# ~~وشعر ای عصررادر مدح ایشان قصایدو ستایش هاست.
# ~~دود مار امام عبدااخالق جوز جا نی:
# ین شخس که مورث اعلای دودمان ه ولف است بهتصربح خودوی
# ~~ز جوز جان (کوز گان) بغز نه ! فتاد و د ختر
# ~~سلمطان ابراهم ز نوک ادر حباله آورد.
# ~~«و آن پادشاه (سلطان اارادیم) را چل دختر بود وسی وشش پاسر،
# ~~جمله دخرااو بسادات کرام وعلماه ms660 با نام داد: ویکی از ان ملکات
# ~~در حبالهآ جدسوم منیاح سرا  بو ده است و سبب نخل اجداد کا تب
# ~~از جوزجان بدین سبب نود ، که امام عبد الخالق جوز جانی که بالای
# ~~طاهر آ باد غز نین حفته است ، در جوز جان بخواب دید، که ها تفی
# ~~آورا حافت : کهبر خیز و به شز نیز ر و، وزن خو اه!.... بر حکم
# ~~این خواب بغز نین آمد ، ویکر ازان دختر ان در حکم او آمد، اورا
# ~~زان ملمکه پری آمد ، ابرا هیمنام کرد : وا ین ابراهیم پدر مولانا
# ~~همواج الدبان شهان ابرا هم بود..» ..(2)
# ~~با ین تضصیل امام عبدا اخا اق جوز جا نی در عود سلطا نابرا هیم
# ~~که یکی از شا هان آل سبکتگین است ، بعزنه آمد ود ختر این باد شاه
# ~~درحبا (4 آورد، ود ر غز نه متمکن گرد ید، چون عهد سلماخت سلحلان
# ~~ابراهیه از (451_ ت4921 ه) مدت چهل ودوسال است، بنا بران تخمین
# ~~کرده می توانیم، که جد سوم مولنی ما در نیمه دوم قرن ینحم حیات
# ~~داشت . واین شخص بعداز آمدن بفز نه ازانحانیروت نر فه، وطوریکه
# ~~در بالا خو اندید ، در همین شهر از جهان رفیه و مزا رش هم بالای
# ~~طاهر آ باد است، که نام جا نی بود د ر شز نه، وا کنون د رغز نی
# ~~قریه ای بنام طاهر آباد مو جود است، و آن نا حیت راسر آب گویند
# ~~که در  کیلو متری شما ل غرب شؤر شزنه وا ت است .

PageV02P230

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0233.png)

# ~~ودر طاهر آ باد پشته ایست که بالا ی آن مقا بر نیز د یده می شود
# ~~چنین بنظر می آید، که امام عیدالخالق جوز جانبی با ید شخص عا ام
# ~~ومتقی باش، چه کلمن امام کهمول بانام وی می نوید، برین صفات د لالت
# ~~دارد، چون امام عبدالخالق سید نبود، باید عالم وفتیه ومتةی باشد
# این اهام وعا ام راار ms661 بطن شمان مل 42 دختر پادشاه زنه بود،
# ~~پر ک بد نیا آ م، که بنا م جد ماد ریش 7ا برا هیم“ نا میده
# ~~شد ، وا و قرات ز ند حا نی وی را تلث اول سدهٔ‌ ششم تخمین می کنیم
# ~~که با ین حسا ب با ید پسر ش مولا نا منها ج الد ین عثمان در ثلث
# ~~مییا نه قرن ششم، و پسر وی مو لا نا سر اج الد ین ممد ا عخو به.
# ~~الزمان درثلث آخر قرن ششمتاآ ذاز (600) زندگانی داشته باشد(1)
# ~~از اشا راتی که"ؤنف در کتاب خود د ر موارد متعد دنوشته، چنین
# ~~برمی آید، ته این دو دما ن از او ایل و رود خود بغز نه در بین
# ~~در یار یان ورجال بزرگٹ آن شصر بنظر احترام دیده شد ه وا جداد
# ~~وی م:1 صب و مشا غل رسمی وحکو متی دا شتند، فرزند ابرا هیم
# ~~کهمو لانا منهاج الدین عثمان باشد وجد پدری مو لف است ، در عصر
# ~~خلا فت المستضی بالله (566 - 575) بغر حج و زیا رت کعبه رفت
# ~~و چون به بغد ادرسید از حضرت خلمیفه باحترام پذیره گردید ، وتشرین
# ~~دار ا اخلا نه پو شید ، چنا نچه هو افی او ید :
# ~~«« وجد پدری تشرین ن ار الخلافه پوشیده بود، بوقت رفتنن سغر قبله»
# ~~(3) ..... بعد ازین سفر مواانا منضا ج الدین عثمان از راه سیستا ن
# ~~به خز نه ونه ضور بر گشت ومولت ما به در بار سیستان در حخر ت ملک
# ~~شهس الد ین بن ملک تاج الد بن ابو الفغتح طاهر (او اخرقرن ششم)
# ~~ذکر ی از وی کمد ، چون مولانا منهاج الد ین عثمان عالم ناهو ر و
# ~~دا نشمند شر بود، وایز پاد شاه را نیزبا اینطا یفه محبتی بود ، بنابران
# ~~مولانا را بحضرت خویش پذیرفت، وامر دادتا تذ کیری بفرماید ، وبه
# ~~عواطف فراوان نوازش کرد (3) ولی بودن او درلاهورمعلهم نیسته
# ~~که برای ms662 چه بود ؟ وچه وظیفه داشت ؟ وچه قد ر مدت در آنحا ما نده
# ~~است ؟ فتع دمین تدز می تو ان گفت، که بعدا ز سغر قبله ا ز راه
~~PageV02P231
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0234.png)

# ~~سیستا ن بفز نه ر فمت ، و از انحا بسه لا هور افتا د ، وکا ن
# ~~فی لک فی حد ود (372 ه)
# از تاریخ وفات و اوا خر عمر وز ند حا نی مو لانا منها ج ا لد ین
# ~~عثمان خبر ی ندار بم ، فقط همین قدرتوان گفت : که بعداز (572)
# ~~درلاهور ازجهان رفته باشد ، که بهد ازوفات جای اورا پسر ش می گیرد
# ~~به تفصیل ذ یل :
# ~~بد ر دؤ لف : -
# پدرمولف مولاناسراج الدین محمد افصح العحم واتجوبة الزمان بن
# ~~مو لا نا منیا ج الد ین عثمان نیز ا ز رجا ل مش در با رفیر وز کوه
# ~~وغور بود . وا ندر حضرت سلا طین پا یهآ بزر ک د مر تبت ستر گی
# ~~دا شت . در او اخر د و لت آ ل ه «مو د ، چو ن سلطا ن مهز ا لد بان
# ~~غو ری بسا ل (84 5) بد ر شهر لو هور آمد ، و آن شهر به و ی
# ~~مسلم گشت : سپه سألار علی کرما خ را که والی ملتان بود ، له لا هور
# ~~نصب فر مود ، وپدر سؤ لف که مو لا ئا سر اج آ لد یر با شد ، قا ضی
# ~~لشکر هندوستان گشت . وتشریف سلظا ن معز الد یزپو شیده دربار گاه
# ~~لشکر مجلس علمم عتد کرد و دو از ده شتر بحنهت نقل کردن کرسی
# ~~او نا مز ث شد (1
# چنانچه پیشترخوا ندید . پدر عولا نا سر اج نیز درلا هور سکونت
# ~~داشت وبهد از (572ه) درا نحا مجز یست، وظن غالب آ نست که بعد
# ~~از همین سال همد ران جااز جهان رفته یا شد ، بنا بران مولد مو لانا
# ~~سراج را هم لا دور گفته می ms663 توانیم، و همین مفصد را یکی از
# ~~معاصرین او که محمدعوفی با شد، نیز تائیدمیکند : وخطب ملک الگلام
# ~~وفصیح ا لهجم باو مید هد : (4) رای محل نشو و نمای و ی را که
# ~~سمر قشد می شما رد ، محل تا مل است ؟ ! !
# درین وقت حضرت با میان محمع علماه ومقردا نشمندان نامداربود
# ~~وسلطا ن بها * الد ین سام ابن سلطا ن شمس الدین محمد از ملو ک
# ~~عا لم پر ور و شانش دو ست آل شنسب که از (387 تا 02 6ه) سلطشت
# نده، کوشش داشت تا اهل فضل و علمرا در مر کز مملکت خویش
# ~~با میان) فراهم کند ، وبقول مؤلف علا مه فخر الد ینرا زی مدتها
~~PageV02P232
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0235.png)

# ~~در ظل رأفت و حما یت او بود ، وآن عا ثم نحر یررسا لهآ بها تیه را
# ~~اسم او کرده است ، و شمجنین شیخ ا سلام ومذث العلماء جلال الدین
# ~~شر عهد او بمنصب شیخ ا لا سلا می خطهآ بلمخ ر سید (1)
# مولاناسراج الدیر محمد منهاج که سر آمد فضلا ی عصر ، ور جال
# ~~امور در بار سلعطان غیاث الد ین برد، بدر علم و بلا غت و سپا ست
# ~~وامو ر مملکت داری آیسی بید ، مورد نظر این سلتطان قرار گر قت
# ~~وی را درسر به بامیان طلب داشت ، ودر ین وقتمو انی طبقات درسن
# ~~فه سا لگی بود ، مولا نا بد عه ات متو اتر وسر ی بها 16 لد ین که
# ~~نگشتر ین فیروزه نتش سا م بر ان ثبت کر ده به نز د یک مو لا نا
# ~~ر ستا د ه بود ، از غزنه به با میا ن رفت ، واین سغر پیش از جلو س
# ~~هاءالدین سام (87ه) وا قع گشت که در انو قت پدر بها*ا لد ین
# ~~ر و لایت (بلو ران یا بلمر وا ن یا پر وان) بو د ، خد مت مو لا نا
# ~~در ینحا در یاثت، ms664 واهکا ن نکدا شت، وا عز آ ز مو لا نا بنمو د
# ~~کلمات روح افزای ومذاکرهٔ‌ دل کشای اددینه وشنیده بود ، وذوق
# ~~آن در طابیعت پا شا هی مانده، میخر است تا از ما یدهآ نعمت کلام
# ~~و لا نا نصیب تمام گیرد ....
# معلوم می گردد ، بعن از ین سفر که مولانا را بحضو ربها «الد ین
# ~~مام پسر سلطا ن بامیان ا ز غز نه اتغا ق افتا ده، پس به حضر ت
# ~~یروز کره ودر بار سلطان غیاث الدین بر گشنه باشد ، زیرا بعد از
# ~~درعذ شتر سلهنان شهس الدین، چون بسال (487 ه) سلطان
# ~~14ء ابن بن سحام !سرش!. تخت !.1“_یان نشست، بکرات
# ~~ومرات مولانار! تظلب فرهید ، وتفربض جرل، مناصب شرعی را تکفل
# ~~برمود ، وانگشتری خاصه بغرستاد ، مولانا ازحضرت فیروز کوه بی
# ~~جازت سلطان تمیاث الدین بحنمرت با میان رفت ، وچون بدان جا نب
# ~~سید ، اعزاز بسیاربافت ، وکل مناصب آن برهاکت چون قضای ممالک
# ~~انقطاع دعادی حشم منصور و خنا بت مما اث واحساب باکل امور
# ~~شرعی ودومدرست با اقطاع وانعام وافر، بمولانامغوض فرمود (3)
~~PageV02P233
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0236.png)

# ~~نحریر کتا ب طبقات از دمرلف آن موجود بود (1)
# ~~وی را دو کرت اتفاق دیداردر بارسیستان آفتاد .
# ~~گذشت وازملک تاج الدین حرب عواطف فراوان دید (2)
# ~~شرح ذیل :
# ~~وابن الخطیب وپدره واف مولانا سراج منهاج بر سالت نامزدشدند(3
# ~~باشد ، درجای د یگر مؤاف راجع باینرسالت وسفر پد رچنینهی نویسد
~~PageV02P234
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0237.png)

# ~~واز امیرالمو منین النا صرلد ین الله ، خلاع فاخر ه بحضرت سلطا ن
# ~~غیاث الدین واصل شد ، و کرت اول ابن الربیع آمد ، وقاضی محد الدین
# ~~قد وه با او بدار خلا فت رفت و کرت د یعر ابن الخطیب آمد ، وپدراین
# ~~داعی مولانا سراج منهاج بااو نامزد شد بدارالخلا فه » (1)
# 5و لا نا با هیشت رسل وسفر ای دربار غوروظاینی خود را اجرا کرد،
# ~~وهمدرین اوقات که حدود (592 ه) باشد . در مکران (شاید صحیح
# ~~آن کرمان باشد) ازجهان ms665 رفت . از نیشتهآ مولی کناب صراحتا استنباط
# ~~نهی شود ، که پدرش بددازانحام اهوررسالت درراه مکران مرد، یااینکه
# ~~بعداز رسالت اول بازبه همین کارتتماشته گردید ، و به در بار بفداد
# ~~نارسیده در مکران از جهان گذشت ، عین عبارات سؤ لف د ر ین مورد
# ~~چنیسن ا ست :
# «چین ساطحان تکن باسلاطین غورعهد بسته بود، امابسبب خصومت
# ~~بخد اد ابن الر بیخ! ز بفداد بملث فور و غز زی آ مد، و کرت دو4
# ~~آب الخطیب بفیروز کوه آمد، ورروزجمقه خطیه کرد، ودراثنای خطبه
# ~~این لفظ بگنت، در حضور سلطان غیاث الد ین محمد سام، که:
# ~~اایها الفیاث المستفاث السستفاث من التکی الطاغی الباغی، ودروقت
# ~~باز گتن ابن الخطیب پدراین داکی مولا ناسراج منهاج درحدودمگران
# ~~وفات یافت ، ودران معنی ازحنهت خاا ثت نأصر لدین اله فرمانی رسید
# ~~که : واما السراج المنهاج ننن وقع فی الظریق اجره علمی النه 000.(9)
# ضیاه الدین احمد خلی به نیر در هنذوستان شرح حال قاضی
# ~~نهاج سراج مؤلف طبقات ناصری راد رحد ود (1887 ع) از کتاب مذکور
# ~~ستخراج کرده ورسا لئ کرچکی نیشته است، این رساله را نویسنده
# ~~ین سط ورزدیده، ولی 5لام4 محمد قزدینی در تعلیقات لباب الالباب
# ~~عوفی مطالب ذیل را ازان کتاب نقل کرده :
# رالا مام سراج الد ین محعد بن منهاجا لد ین عثما ن بن ابراهیم
# ~~بن الامام عبد الخالق الحوزجانی الاصل (اللوهوری المولد) وی
~~PageV02P235
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0238.png)

# ~~این رسالتین اشتباه کرده باشد ، (2)
# ~~اومشهوراست، اما رباعی چند ازسسنشآت اواثبات افناد می گو ید :
### | ارباعحبی
# ~~آن دل که زهحردرد نا کش کردی
# ~~ازخو ی تو آگهم که ناعه ن171
### | بض
# ~~دل را برخ خوب قومین اقتاد است
# ~~چشم آب زن خاک درت خواشد بود(3)
### | یضا
# ~~ای کرده یخ و برف بسی دایگیت
# ~~برجای رسول آخر از بهرخدای PageV02P236
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0239.png)

# درنوشته های سابق حا لت حاند انواجدادوپد ر مؤل راخواند ید
# ~~که یگی از دودمانهای مبروف علمی جو زجان است ،وسا ٹهادر در بار ms666
# ~~سللاطین آل محمودو آل شنسب در غزنه وغه رولا دورر مراتب بلمند علهی
# ~~و سیا سبی را5ا شتند و هم ارهدر حضور شا هنشا هان بز رگ محشو ر
# ~~بود ه ازند .
# همین طاررخافن!ن ممادردآولنی نیز ازدودیمانای بز رگ علممی وسیاسی
# ~~بود ومشاهیر زیا دی درین خاندان گذ شته وعمواره رجال آن دودمان
# ~~بهدربار غور معزز و محترم بودند، و بنظر احترام نگر یسته میشدند ،
# ~~مادرهؤلف نیز ازخانم های محترمی بود ، که در در بارغود رحرم سالاطین
# ~~ه یز یست .
# اجداب مادری مؤاف نسلانساوی ه؛ا نن ومسکنا تی لکی از غورو
# ~~هرا ت بد دند ، واز عنمد خلا فیت؛1تا دو باله عباسی (متو فی 422ه)
# ~~د رتو لکو لایت حمر ات متصب  بناد؛ تند، واینخاند ان دبرسلطنت سلمطان
# ~~محمو ددار؛ ت متهم محتر من بؤن: و انیا در؛ا ثله ینامانا مثا لی از
# ~~حضرت بغد ادفرستاده بود، وبعد ازان در عهد المستضی بالل(e26/575)
# ~~نیز مثا لی برا ی تفویش منا صب فوق بانهآداده شده بود، که این
# ~~مثالین تاحین تحریر گتاب طبفات پیش مؤ لف مو جو د بود وخو دش
# ~~دران بار هچنین می نویسد : وهشل ؛و(! لمستضی) در میان امثلهٔ‌ا جد اد
# ~~ماد ری متهاج سراج مو جو د ؛ ست بتشا ی قلمعهٔ‌ تولک ولایت قهستا ن
# ~~وجبال هراة و آن امثأ ل بنا بر مشال جد! علی مستضی بود الغا در،وآن
~~اهشال
# ~~ههم هوجود أست . . . (9)
# یکی ازا شخاص معرق ایر دود مان ملک ضیاءا لدین محمدعبد السلام
# ~~قاضی تو لک است که این شخس دردوران قتوحات سلا ن معز الد ین
# ~~غوری درهند شمر کاب سلطان بود، ووقتیگه قلعهآ تبر هنده فتح گردید
# ~~به وی سبر ده شد ،واین قاضی ضیاء الد ین مؤلف کتاب راپسر عم جد
# ~~مادری بود ، ودیگری هم قا ضیمحدا لدین تولکی آست ، کهمؤلف نام
# ~~وی را قاضی محد الدین تدوه می نویسد ، و چنا نچه تگذشتاین شخص
# ~~ز طر ف سلمطان غیاثالدین ms667 نا پدر مؤلف بتشرت بغداد بحیث عضو
~~PageV02P237
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0240.png)

# ~~هیئت رسالت نیز رفته بودودراوقات فتوحات معز الدین درهند یگهز ار
# ~~ودو یست مرد تو لکی راقیا دت هی کرد، که در قلعه تبر هنده باقاضی
# ~~ضیاء الدین موصوف همرادو دمباز بود (1)
# وهمین شخص است کهابن اثیرنام کا مل اورا قا ضی محر الد ین
# ~~عبدا لمجید بنعمر معروف با بن القدوه می نو یسد، وگوید که درمجلس
# ~~غیاث الدین غوری وی را باامامرازی اتفاق مناظر هافناد، واو در مسحد
# ~~ازاما م رازی شکا یت به عوام ملمیت برد، وشور رابرامام شورانید ،
# ~~تاغیاث الدین ناچار فخر رازی را به قیعهآ هرات روانه کرد. (2)
# د یگر شخصی که ازینخا ندان از گفتهآ خود مولف میشنا سیم خال
# ~~برادر ماشر) وی قاضی جلالا لدین مجدا لملک احمدعثمان است که از
# ~~رجال اداری اواخرعهد غوری است این شخص دردوران ویورچنگیزیان
# ~~در حد ود (617ه) حاکم نیشا پور و خوا جه و متصرف آنجا بود،
# ~~وازدست تولکیان وقرا بتیا ن خو دش شهید گشت (4)
# گراسم خال مولن را تحلیل کنیم ومطابق بر سم آنزهان جلال الدین
# ~~ومحداامک را التاب بشماربم باید احمد نام خودش وعشمان
# ~~نا م پدرش باشد ودرینصور ت میتوان گفت : که عشمان جد مادر ی
# ~~وانی بود.
# درهمین اوقات برخی ازاقارب واخوال مؤلفی که غالبا باید اقارب
# ~~مادری وی باشند درتو لک بو دند وهمهدر جهاد دفاع وطن از حملات
# ~~چگیزیاد دخای ودستی داششد 2ادوف د*11 آی. ددر اد (د(ة)
# خاندان احداد مادری واخوال مولف همهد رخدمت در کاه سللاطین
# ~~غوربو دند . ومخصوصا دختر سلطان غیاث الد ین که ماه ملک نام بود
# ~~وبلقب جلال الد نیاوا لد ین ملته اس فاضایی بود. ودر جمال و عفت
# ~~وز ها دت درهمهد نیا مثل نداشت بااین خا ندان علمی لطذی وشفقتی
# ~~داشت ووالده مؤلف بااو هم شیر وهم مکتب بود وخود مولف هیدرححر
# ~~عنا یت وحرم عصمت ملکه پرورده شده بود (3) پس مادر ms668 مؤلف هم با
# ~~ملمکات حرم سلطا نی محشور وزنی بود مکتب د یده . وازحا ندان ثقهٔ‌
~~PageV02P238
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0241.png)

# ~~علم وقضاواداره، بنا بران مؤلف نحیب الطر فین بوده، درهحیط لع وادب
# ~~پر ورش دید د بود.
# تا ریخ تولد هق لفی
# از تار یخ زولن ممزاب وه یاد ش بطی رحتم وبتمبن خبری ننا ربم
# ~~وخودمؤل هم بدان تصریحی نکرده ولی ازاشا رات متفرقه ومتعددهٔ‌
# ~~مولنی می توان درین باره چیزیرا استنباط کرد :
# دورهٔ‌ طضولت مولن تاسن بلوغ درحرم ملکه سابقة الذ کر حذشته ،
# ~~ومادر ش هم درفیر وزه کوه بود واخو الوی هم بخد مت ملکا لحاج
# ~~علاء الدین محسد بن ابی علی که پسر عم هر د و سلطان غیاث الدین و
# ~~مهز الدین بود مخصو ص بود ند.
# اشارات خی دمولن که می توان تاریخ تولدوی راازان بر آورد چنین
# ~~است : من درسن هزده سالگی بودم درشهور سنه سبعو ستما ئه بردر
# ~~سر اک سلطان درحضرت فیر وز کو 5 *00) (1) اگر این اشارات مؤ ای
# ~~را اساس قرارد هیم باید تولدمولی را(89ه) بدا زیم که رادرتی نیز
# ~~مین تاریرخ رامعنبر شمرده و درشرح حال مؤلی درآکار ترجههٔ‌ کاب
# ~~ذ کرد اشته است و آنایان سعید نغیسی وعباس اقبال ککد و تن از دا
~~نشمندان
# ~~معاصر آیرا نند نبز آاراخ تولدوی را همین (58a) شمرد ه آند (4)
# 3_ در آ ضاز حامتهآ 17 جا ییکه ؤ لف کتاب، نسب نا مهآ سلا طین
# ~~غوررا ذکر کند گوبد:
# «د و نویسندهآ این کتاب درشهور (602 ه) آ نراد رحرم محترم خداوند
# ~~جههان ماه ملک در پیش تخت مهظم اودرنظر آوردد است» بعداز ین مولف
# ~~شرح بألیف نسب نامهآ مذ کورراززبان آن ملکه نقل وروایت می کند ،و
# ~~مطالب نسب نامهآ را هم تاجائی مینویسد .
# پساگر قرارقول اول، تو لدمولف را در89ه ه) بدانیم ، بایددرین
# ~~وقت سیز ده ساله باشد ، که نقل چنین روایت از آوان سیزده سا لگی
# ~~ابعد بنظرهی ms669 آید، ولیی چون مو لا نا ازدودمان علممی بود، و در محیط
# ~~دانش وفرهگ پرورش دیده بود، شاید در ار قات طضولت و درسن
# ~~(12) سا گی لیاقت دید ن کتاب راداشت ، که مطالبی را ازان عهد و
# ~~ازان کتاب بذ هن سپرده ود رطبقات نقل کرده باشد .

PageV02P239

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0242.png)

# 2- درشرح حال پدر مؤلف خهاز ید، که مو لا نا سراج آلدین
# ~~بیش از جلوس سلطان به1ء: لدین سام ر(بار وان یا پرزان) !حورش رسیده
# ~~ود ، چون جلوس آن پاد شاه به تخت سلتطنت با میان (587 5) است
# ~~وبقول خو دش مولاناهیم دریناوقات بن سه سا لگی بود ، بنا بران
# ~~باید تولدشدرحدود (382) و:ة بع گشیه بنشد، کهباقرل اول خلافی دارد.
# ~~راورتی ود یتر؛ زیکه راجع به زندحنانی مولاناچیزت نرشته اند ، رفتن
# ~~ادرمولانا رابه حضرت بامیان (61نه ه نوشیه ند. عال آنتنه خهن مؤاف
# ~~رفتن پدرخون رادرسن. ساات به ::،ای نم نی بسد، !لمک4 در انوقت
# ~~سلمطان بها، الدین سام به سلطنت نر-یا. زد. و پدرش دربامیان حکمداری
# ~~میکرد، و پد رمؤ لف دربلر وان یاپروان مر کز حکمرانی به:ه؛ ندین
# ~~بحضورش رسید .
# چون رفتن پدرمولانا کرتادل بحضوربهاءالدین به بلروان، وپیش
# ~~از جاوس وی بوی، بنابر ان باید متارن باشد باسنوات پیتر از (5387)
# ~~ودرین صورت اگرمولانارادرین اوقات طوریکه خودش کوید، سه ساله
# ~~بدانیم، تاریخ تولدش باقآول ادل موافن نمی افتا ، ونتض آن تابت می آید.
# 2- مو لانا درسال 6181 5) به ولای تز بزوتمران  برای انحام
# ~~امورعروسی و نکاحن رفنه بو درطوریکه ’نوید، یکی از بنات ا کابر
# ~~اقر بای خوددرحبا له خودمی آورد ، وآن اول حال جوانی او بود (1)
# ~~بقراراین تصریح مو لا نا که درسال (618 5) !وا ئل جوانی وی بود
# ~~اگر تاریخ تولدش راهمان (589ه) بدانیم ، درین وقت باید (39) ساله
# ~~باشد ، حال آنکه حسب المعمول اوائل جوآنی از سن 20 نات2 شمرده
# ~~می شود، واکرر شد و باوغ ری را ازسن بیست !ه’ زیم، با ید درین
# ~~وقت ده سال ms670 ازین سن بر و ی تذ شته با شد ، و عادتا نباید
# ~~واثل جوانی شمرده شود!!!
# علی ای حال : تاریخ تولدمؤلف بطورحتم ویقین ، واثبات بلامنازع
# ~~یما معلوم نیست، ونشاضت قول اول دراشا رات داگر هؤفی هوجو د است
# ~~و لی با آن هم می توان گفت ، که تولدمولاناباید درحد ود(5589)
# ~~اتفا ق افتاده باشد ، والنه اعلم، اماآفچه هدایت حسین درمقدمهآ
~~انگلمیسی PageV02P240
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0243.png)

# ~~مستند بنظر نیامدوزمیدانم که زویسندهآ موصوف بکدامند نوشتهاست!
# هولد وی :
# مولانادر طبقات هیچ گو نه اشارتی به مولد خودند ارد ، وبرخی
# ~~از تذکره نویسان مانندهفت ا قلیم، و صبح گلشن، و مجمع النفایس،
# ~~و گل رعنا ، و گالمزا را برا هیم، و نشتر عشق و غیره بین
# ~~مولانا منهاج وسراج منهاج که پدرش باشد اشتباه کرده اند ، وبنا بران
# ~~مرخی مولد مولانارا (لاهور) پنداشته ،وویرا (لاهوری) نوشته انده
# تذ کرهٔ‌ نشتر عشق صرا حنا می نو یسد : «سراج الد ین منهاج
# ~~(مصنف طبقات) موطن جدوی سمرقند بود، تولدش درلاهو رواقع شد.. »(21
# علی قلی واله داغستانی درسال (1162ه) می نویسد : «سراج الدین
# ~~منهاج مولف تاریخ طبقات ناصری است، که باسم نصر الدین ملک الهند
# ~~تمام کرده، مولدش لاهور واصلش ازسمر قنداست ..» (2)
# این خطارا اغلب ارباب تذکره و نویندگان تازیخ تکرار کردهاند
# ~~که من بطورنمو نه قول دو نفررادر با لا اقتباس نمودم ، واین اشتباه
# ~~ناشیاز التباساسمین فرزند وپدراست ، چون پدرمؤلف درلا هورسکنی
# ~~داشت ، وهم شایددر لاهور تولد یافته بود ، ازاینرو مورخین مؤلف
# ~~طبقات راهم متولددرلاهو ردانستهاند ، ولی این قول معتول وصحیح
# ~~بنظر نمی آید، چه طوریکه پیشترمذ کور افتاد، مادرمؤلف درسن سه
# ~~سالگی ویاندرفیروز کوه، درحرم ماه ملک ملکهآ غوربود، وتمام اخوال
# ~~واقارب مادریش هم درانحابودند ، بنابران باید مؤلف در فیر وز کوه
# ~~ودرحرم سلطنتی آنحامتولد گردیده باشد ، راور تی و کسا نیکه شرح
# ~~حال مؤلفی را ازاقوال وگفتا رخود ش بر آورده اند، می نو یسند: که
# ~~تولد مولا نادرلاهورصحتبی ندارد ، زیراخودش گوید، که کرت اول ms671
# ~~درسال (6234 ه) بهند آمد ، واگردرلاهور متولد میگشت ، البته درین
# ~~بارآمد ن خودرا کرت اول نمی شمرد (4)
# باید بنظر تحقیق نگر یست، که پسرازابوین بدنیا می آید ، وبرای
# ~~دریا فتن مو لد ومسقط الرأس کسی هم تحقیق مسکن ابوین بو یژه
# ~~هادرمهم تراست . در ینحا هم باید دید، که درحد ود (588 ه) کا
~~PageV02P241
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0244.png)

# ~~باید سال پیدایش مولنی باشد ، پدر ومادرش کحا بودندا
# ~~587ه) پدرمؤلف درفیر وزکوه بود ، ودرحضرت سلطان غیاث الدین
# ~~هیز یست، چون سلطان بهاء الدین پیش از جلوس وی را طلبد اشت،
# ~~پنما بر ان پیش از سال مذکوردربلر وان یا پروان بحضورش رسید ، و
~~بعدازان
# ~~هم دربامیان بخدمتش پیوست . پس بدینحساب باید پد رمؤلف بعداز
# ~~580ه) درفیروزکوه وغزنه باشد ، ودرحد ود (90 ه ه) دربا میان
# ~~بمناصبیکه پیشترمذ کورافتاد رسیده باشده
# ~~همین سالها به لاهور نبوده ، ودر غورد غز نه بود، و چون پدرش
# ~~ومؤلف درا نحا متو لد گرد د.
# قراریکه پیشتر هم اشارت رفت : از گفتار مؤلف وبود ن مادر وی
# ~~درحرم شاهی غوروملکه ماه ملک وهمچنان از تذ کار ایام خورد ی
# ~~وسه سالگی درا نحا پدید میآید، که وی درفیروز کوه غوردر حرم
# ~~شاهی متولد گرد ید وتا ا یام بلمو خ ورشد خود همد را نجا بو دهاست
# سن طفولت ودانش آموزی مؤلف :
# پیشتر گفتم که مؤلف درحد ود (589ه) د رفیروز کوه غور در حرم
# ~~سلطانی بد نیا آمد ،ومادرش باملکه ماه ملک دختر سلطان غیاث الد ین
# ~~همشیروهمدرس بود، قرارگفتارخود مؤلف سن طفولت ویپیش از بلوغ
# ~~همدرا نحاگذشت، ودرححر تربیت آن ملکه پرورش یافت .
# قرارشرحیکه پیشترمذ کور افتاد، بسنسه سالگی درفیروز کوه بود،
# ~~ومراحم آن ملکه را نسبت بخو یشتن خوب شرح داده ، وپرورش مادرانهٔ‌ وی
# ~~را چنین می نویسد: «و آن ملگهٔ‌ جهان این ضعیف رادرحجرهٔ‌ پادشاهی خود،
# ~~چون فر زندان در پرورش پاد شاهانه داشتی، وشب وروز باصفر سندر
# ~~حرم اوبودی، درنظرمبارک او تربیت یافتی ms672 ، و آن پاد شاه زاده رامنا قب
# ~~بسیار است ...»(1]
# ~~باین طورمولاناتاسن بلموغ درفیروز کوه بود،ودرین دوره دروس ابتدانی
~~PageV02P242
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0245.png)

# ~~خودرادرا نحاخواند، ودانش اندوخت ودرسن هفت سالگی بحهت حفظ
# ~~کلام الله بخد مت معلما مام علی غز نوی میر فت،درین وقت تحصیلا ت
# ~~ودانش آموزی مولانا آنقدر ثقه وپخته بود ، که در کتاب خود روایتی
# ~~رادر بارهآ خروج کفار مغل ازین معلم نقل کند، وسماع سن هفت سالگی
# ~~راباستنا دگفتار آندا نشمند می نو یسد (1) وچون در سن (7) سا لگی
# ~~حفظ کلام الهی مشغول بوده ، با ید باین کار موفق هم شده با شد، پس
# ~~حفظ قر آن پاک نیز در مآثرعلمی وی داخل است.
# بعدازینتا سن (18) سالگی ایام طفولت مولاناد رفیروز کوه میذ رد
# ~~و بسال (607ه) هم درانحا بود، چنانچه خودش گوید :
# «« کاتب این حروف درسن هژده سالگی بودم، درشهو رسنه سبع وستمائه،
# ~~ردرسرای سلطا نی درحضرت قیر وز کوه، چنانچه کار جوانا ن باشد
# ~~بتفظاره استاده بودم » 31)
# ~~دورهآ جوانی وماموریت های اولین وتاهل مولانا :
# زخللال اشارات مؤ لف برمی آید، که تاسن (22) سالگی ب %~% 611ه)
# ~~نیز درحضرت فیروز کوه مقام داشت ودرهمین سال ازامیر علی چا وش
# ~~روایشی سماع کرده بود که آنرادر تاریخ خودنوشته است (
# بعدازیندورهٔ‌ ریعان شباب مؤلف آغاز می گردد ، وپدید می آید ،
# ~~که دورهآ تحصیلا تخودراختم کرده،وازحضرت فیروز کوه روی بدیار
# ~~دیگر نهادهاست، سفر نخستین مؤلف همان سفریست که درسال (5614)
# ~~ازان دیار بطر ف بست میکند، وازانحابرسالت سیستان میرود، واینزما نی
# ~~است که ملک تاج الدین حرب سه سال پیش وفات یا فته ، و اکنون پسر ش
# ~~ملک یمین الدین بهرام شاه درحضرت سیستان بر تخت فرما ندهی قرارد ارد
# ~~ومولا نا برخی ازمشا هدات خود رادر جنو ب شهر سیستان بیان میگند
# ~~4) ونیز همدرین سفر باامام رشید الدین عبد المحید درحضرت سیستان
# ~~ملاقات کرد، وازین استادعلما روایتی راسماع نمود ، و آن را نیزدر تاریخ
# ~~خودنو شت (5)
# ازگفتارمو لا نابرمی آید که ازین ms673 وقت دورهٔ‌ رشد سیا سی خود را
# ~~آغاز کرده، و باصطلاح بحای پدرنشستهاست، و بهعمر (24) سالگی ماموریت
~~PageV02P243
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0246.png)

# ~~نخستین سیاسی خودرا بر سالت دربار سیستان انحا مدا ده است، صورت
# ~~استقبال و تشرفوی در بارعاه پادشاه سیستان از قولخود مؤلف بهتر
# ~~اضح است آنحا که گو ید:
# واین داعی درشهور ثلاث وعشر و ستما نه ا ز شهر بست عز یمت
# ~~سیستان کرد چون بدان حضرت رسید موضهی است آنرا گنبد بلوچ گو یند
# ~~ازطرف شرق رسولداران استقبال نمودند، واین داعیرا بشهرآ وردند
# ~~رطعام وبازار فرود گویندمغزل فرمود ، ودر بارگاه آن پا دشا هکریم
# ~~بهرام شاهحرب) مشرف شد ،هر کرت تشریف فرستا د، وتاآ نحا بود ،
# ~~هر ماه علوفة بسیاراززروغله فرستاد، واعزاز بسیاروا کرام بیشمارفرمود
# ~~هداز هفت ماه بطرف خراسان مر اجعت افتاد .00»(1)
# باین طورماموریت اولین سیاسی مولف بعداز سفر (7) ماهه سیستان
# ~~نحام یافت وپس بخر اسان بازگشت وبعداز ین دورهآ حیات سیاسی
# ~~درسالت های وی بدربار ملوک وامراء آغا زمیگردد ویکی ازمشا هدات
# ~~وی درین سفر بدر بار سیستان اینست : که ملک رکن ا لد ین پسر مهتر
# ~~یهین الدین بهر امشاه را در سن خوردی بدان حضرت دیده بود (2)
# مولا نا از ین رسا لت بخراسان رفت وبعد از ان اورابسا ل (614ه)
# ~~در قلمعه تو لک نز داقارب مادری وی مپیابیم وروا یتیی ازین اوقات در
~~کتاب
# ~~و ثبت است (3) دردوران سال (617ه) حملات قشون چنگیزیان بر تو لک
# ~~دوام داشت وطور یکه مؤلف حوید مدت هشتماه اشکر مغل اطرا ف
# ~~راهیز دند، ودرین تارییخ وی درحصارتو لک بودودرمیان غاز یان با کفار
# ~~جهاد کردی چنانچه کفار راامکان نز دیک شدن قلعه وحصار نبو دی (4)
# بکسال بعدد ردوران (618ه) که مولف مابسن (39) سالگی میر سد، بسوی
# ~~ولایات شرقی غور گزیووتمران میرودودرانجا یکی از بنات اقاربرادر
# ~~حباله خویش میآورد، ومتاهل میگردد، درین وقت مولاناطبع شعردارد
# ~~واشعارنفزمی سرایدوچنانچه خودش گوید ، به گزیو وتمران به مقصد
# ~~عقد نکاح ms674 رفته بود ودرین وقت حکمران آن و لایت ملک نا صر الد ین
# ~~بو بکر پسر ملک سیف الدیر سوری وی رانوازش کر د، و ی گو ید:
~~PageV02P244
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0247.png)

# «واین کاتب درشهور (618ه) خد مت او (ملک ناصر
# لدین) را بولا یت گزیو و تهران در یافت وازوی
# آثارمروت مشاهد ه کرد، ودران عهد این داعی یکی
# از بناتا کابراقر بای خود در حبا له خود می آورد،
# وآن اول حال جوانی بود، القصه ا ز خد مت ملک
# ناصرالدین ابوبکر داعی اسپی التماس کرد، وحال
# تزویج یکبی ازاقربای خو یش بنظم بررای او عرضه
# داشت درجواب آن قصه وننظم رباعی بکفت و بقلم خود
# ثبت کرد ، وبرپشت قصه بد ستدا عی داد.00»(1)
# چون مسکن مولانا درفیر وز کوه بود ، بنابرا ناین سفر وی راقرار
# ~~اسنادمو جوده دومین سفرش گفته می توانیم که به یگی ازولایات شرقی
# ~~غور برای مسئلهعروسی اتفا ق افتاده است .
# ~~طوریکه خودمولانا گوید همدرین سال (618ه) از تمران پسر بطرف
# ~~غور باز آمده شدودرقلعه سنگه ملک حسام الدین حسن عبد الملک رادیده
# ~~آمد، وهم درین وقت مولانا حکایتی را از ملک تاج الدین شنید ، که
# ~~آنرادرکتاب خود نهل فرمود (4)
# ~~چنین بنظرمی آید ، که درین اوقات مولانا، تولکرا مسکن ومقر خود
# ~~قرارداده باشد ، زیرا بعد از سفر تمران غالبا باعر وس نوخود، از راه
~~سنکه
# ~~محذرد ، وبعد از صه سال د ر سنه 640 ه بازوی رادر تولک می یا بیم
# ~~درین عهد فتورودوران یغمای لشگرمغل از سال (617تا620ه) جزاینکه
# ~~مولانا سفری به تمران وگز یو کرد، در او قات د یگرمدت چها رسال
# ~~درغزوات بااهل تولک موا فقت می نمود، که همه اقرباء وا خوان وی
# ~~بودند ، وبعاقبت ازدست کفار بسلا مت ماند (2)
# ~~سفرهای سیاسی ورسالت وی بفراء وسیتان وقهستان :
# چنا نچه پیشتر مذ کورافتاد، مولانا منصب سیا سی پدری را که رسالت
# ~~دربار غوروملوک این دیار باشد ، کرت اول در سن (44) سالگی بسال
# ~~(5613) نایل ms675 گشت، وبعدازمدت هضت سال بازاورا اتضاق سفر های متعدد
# ~~بسو ی سیستان و قهستان افتاد ، وبرسالت بآن دیار برفت، چون وی
~~PageV02P245
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0248.png)

# ~~شخس با تجر به وسیاست مدارودارای وجا هتی بود، وهم بمزاج ملوگت
# ~~وامرای آن عصرآشنا بود، حکمد اران غورو خراسان مکررآ وی را
# ~~با نحام ما مو ریت های سیا سی ورسالت تکلیف نمودند، و این
# ~~سقرها بشرح ذیل اتفاق افتاد:
# 1- کرت اول رسالت مولانا ازراه اسفزارو قاین به قهستان اتفاق
# ~~افتاد ، این سفرمولانا برای برخی ازمذا کرات تحار تی واقتصادی بود
# ~~چون دردوران فتور چیاول لشکرمهل ، .دیار غوروخراسان خسارتهای
# ~~اقتصادی وما لبی دید و بعد از رفتن آن لشکر خرابگار، مملگت از
# ~~هوشاکه وما یحتاج زند گانی تهی گشت، مولا نابرای کشادن راه قو افل
# ~~تحارتی باقاصی بلا د خراسان سفر کرد.
# وی از قلعهآ تولک باشارت ملمک تاج الدین حسن خر پوست با سفز اررفت
# ~~وازانحابه قائن گذ شت ، وازا نجا به قلعهآ سرتخت وجواشیر کرمان سفر
# ~~کرد، ود پارمالاحده راملاحظه فرمود، ودرا نحا بحضورفرمانده قهستان
# ~~که محتشم شعاب منصورا بوالضتح بود رفت، ودرکتاب خودا حوال علم
# ~~روری ودانشدوستی ویرا نوشت، واین سفردرسال (621 ه)اتفاق افتاد
# ~~د رحین مراجعت ازراه شهر تون به قاین واسفزاروتولک باز آمد (1)
# مو لانا از ین سفر قهتان وتشرو بحضور محتشم شهاب، داستانی
# ~~دارد ، که آ نرابه تفصیل در کتا ب خود می نویسد ، وخوانند گان
# ~~محترع درطبقه (33) زیر عنوان (حد یث حادثه ایکه شمس محتشم
# ~~افتاد میخوانند .
# 2- بعداز چند گاه درسال (622 5) مولا نادرقلعهآ خیسارغور بخد مت
# ~~ملک ر کن آلدین محمدعثمان مر غخی رسید، و باشارت این ملک سعید، کرت
# ~~دوم به قهستان بوجه رسالت رفت، تاراه کاروانها بکشایند، درین سفراز
# ~~خایار بفراه رفنه شد، وآزانحابه قلعهآ کاه سیستان، و ازانحا بحصار کره
# ~~وازانجا به طبس وازانجابه مؤمن آبادوقاین گذرافتاد، وبازهم محتشم
# ~~شهاب سابتی الذ کرفرمانده مالاحده رادیده آمد، درین سفر باحکمداران
# ~~5چستان درحذنظ امنیت بلاد، ومبادلهآ کاروانهای ms676 اموال التحارة مذا کره
# ~~گردیدوروایتی را از قاضی وحید الدین فو شنجی سماع کرد، که آن رادر
# ~~طبقه (23) درذیل حوادث کشاده شدن شهر های خراسان در کتاب حویش
~~PageV02P246
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0249.png)

# ~~ضبط بمود، رقتنمو لانادرین سفر بطرفی سیستان نیز بدون متصد وگایی
# ~~نیود ، ودرعین رسالتی که بدر بار قهستان وحکمد ار مالا حده از طرف
# ~~ملک رکن الدین محمد عثمان مرغنی ازخیسارغورداشت،ما موربود ، که
# ~~درفراه بحضورملک تاج الدین ینالتگین پاد شاه سیستان رود،
# ~~واستکام عهد را بنماید، مولا نا پادشاه سیستان رادر داوری) فراه
# ~~د ریافت و بااوعهد مستحکم کرد(9) و ازدیدار آن پادشاه در مسائل تا ریخی
# ~~نیز استفاده نمود ، وحکا یتی را بوقت ملا قات ازان پادشاه شنید،
# ~~که درطبقه (16) د رذکرملمک قطب الدین ایبک خوارزم شا هی نقل وضبط
# ~~کرد ، پس در بن سفرمولانا حامل دوپیفام بود ، یکی بدر بارسیستان
# ~~دد بخر بد ربا رحکمدار ملاحدهآ قهستان ، که هردو را بیجاگرد ، وواپس
# ~~بخیسار باز گشت .
# - درسال دیگر (622ه) بازهؤلف بحضورملک ینا لتگین مو صوف
# ~~مسرسد ، وازراه فراه بدربار مالاحده رسالت می یا بد که تفصیل
# ~~این رسالت چشین ا ست :
# درین سال مؤ لف عزم داشت که بهند رود ، ودر خیسا راز ملمک
# ~~ر کن الد ین محمد اجازت طلبید، وبحهت تهیهٔ‌ مایحتاج سفر وخریداری
# ~~ابریشم بفراه رفت ، چو ن بحه الی آن شهر رسید، ملک تاج ا لد ین
# ~~ینا لتخیر را باملاحده بجرت قلمعت شه نشاه که درحوالی نیه است خصومت
# ~~افتاد ، واز پیش لشکر آنها منهزم شده بود، چون برای ایشای وظائف
# ~~بود ، مولانا را طلب فرهرد ، و تکلیف کرد ، تابه قوستان رود ، وپسر
# ~~ملمک رکن الدینخیسار را هم با سم تو سط با او فرستاد ، مولا نا ازراه
# ~~ومیان ملک تاج الدین وشمس الد ین محتشم ملا حده صلح پیوحت ،
~~PageV02P247
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0250.png)

# ~~رکن الدین ازخیسارمکتوبی ارسال داشت ، ومولانا قصیده گفت وعذر
# ~~خواست ، تا ازان حبس رهائی یافت (1)
# سفر هندو قضای لشکر اچه، واهتمام مدرسهآ ms677 فیروزی :
# درحد ود (633ه) مولا نا سکونت تولک راپد رود گفته ودرخیسار با
# ~~ملک رکن الدین مرغنی (کرت) اقامت داشت بعد از انکه از سفرفراه و درورهآ
# ~~حبس(33) روزهآ قلعت صفهبد به خیسار بر گشت، بسفر هنداقدام نمود. (2)
# چنین بنظرمی آید، که مولانا از خیسارخراسان به غزنه آمد
# ~~واز انجادراوایل سنه (634 ه) براه معروفیکه از غز نه به سو ید رهآ
# ~~گومل وواد یهای دریای سندمی گذ رد، به بنیان (بنون موجوده) گذشت
# ~~ودرکشتی نشست ، وازراه درپای سندروزسه شنبه (26) ماه جما دی الاوای
# ~~به (اچه) رسید، (3) وتاماه رجب دربحبوحهآ جنگها ئی که بین ناصر الدین
# ~~قباچه ، وشمس الدین التتمش درگرفته بود، د ر ملتان واچه ماند (4)
# ~~ودرماه ذیحجه همین سال (624 ه) درعهد سلطان ناصر الدین قباچه
# ~~مدرسهآ فیروزی اچه ، حوالت وی شد، وقضای لشکرعلاء الدین بهرام
# ~~شاه بن ناصر الدین قباچه نیز باومفوض گشت ، (3) ولی این ما موریت
# ~~مؤلف دوامی نکرد، ود ر سال د یگر (635ه) روز سه شنبه (27) جمادی
# ~~الاخری بود، که سلطان شمس ا ادین التتمش اچه راقتح نمود، وقباچه
# ~~ازبین رفت، مولاناد ورهآ ماموریت وخدمت گذ اری های خو درا هم
# ~~رین وقت میشمرد (6)
# ~~چنین پدید می آید ، که مو لانا درا بتدای محاصرهآ اچه، روز چهار شنبه
# ~~غرهماهآ ر بیع الاول (635 ه) در پای محروسهآ اچه بدر گاه سلطان
# ~~التتمش پیو ست ، وپیش ازان به پانزده روزملک تاج الد ین کز لک خان
# ~~سفحرراهالا قات کرده بود، مولانا گو ید، که روز چهار شنبه شا نزدهم
# ~~صفر (63ه) به لشکر عاه منصو ر رسید م ، وآن ملک ملمک سیرت مرا
# ~~فعفیم فر مود ، واز مسند خود بر خاست ، وشرط استقهال بجای آورد
# ~~وپیش باز آمد، ومرا بجا ی خود بنشا نید ،و سیب لعل بد ست دا عی
# ~~5اد ، وبر لفظ اورفت ، که مولانااین را بستان ، که شگون باشد (7)
~~PageV02P248
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0251.png)

# با ین طو ر این نخستین دیدار مولانابود، بایکی از ار ms678 کان سلطنت
# ~~د هلی، که و ی را در تاریخ سا بز الذ کر دست داد.
# ~~رسیدنهؤی لفی بحضور التتمش ورفتن بدعلی ومناصب آنحا :
# درحین سفوط حصاراچه ، روزاولیکه سلطان شمس الدین التتمش
# ~~در پای آن حصارلشکر گاه نصب کرد، مؤاف بحضوراین پا دشاه رسید
# ~~ومنظورنظر پاد شا هی شد ، چون ناصر الدین قباچه ازحصار بهکر
# ~~خود را درآب غر ق کرد، وتما م دیار سند تا آب محیط التتمش را
# ~~مسلم آمد ، سلطا ن از پای قلمعه اچه انصراف فرمود ، ومولف نیز در
# ~~موا فقت حشم آن پا د شاه در ماه رمضان (625 ه) بحضر ت د هلی
# ~~رفت ، ودرجشن این فیروزی، ورسیدن تشریف وعهد ولوائی که از بغداد
# ~~خلیفه المستنصر بالله ، برای سلطان التتمش فرستاده بود، حضورد اشت (1)
# مولانا تاسال (629ه) درحضرت دهلی ماند ، ودرشعبان همین سال
# ~~در پای حصار کا لپور(گوالیار) باز بحضور التتمش رسید ، وازحضرت
# ~~پاد شاه مامورگشت، تابر د ر سرای اعلی تذ کیری بفرماید ،ودر هر
# ~~هذت4 سه نوبت تد کیر معین شود، و چون ماهر مضان درا مد، هر رور
# ~~تذ کیر معین شد، وتما م عشر ذ ی الححه وتمام عشر محرم گفته آمد
# ~~و در دیگر ما هها همان سه نوبت نگاهداشته آمد .
# با ین طور مولا نا به عهد5 مذ کری درگاه شاهی سر فر از گشت
# ~~ومد ت پازده ماه در پای آن حصا ر نودو پنج محلس بر در سراپر ده
# ~~اعلی عقد کرد، ومولانا روزعید اضحی در برابرقلعهآ کالیور باهمرشاهی
# ~~خطبهآ عید فر مود ،و امامت کرد، وبه تشریف گرا نمایه مشر ف اشت
# ~~(2) ودر وقت تشر یفات اشغال شر عی مهتر مبارک هندو خان که یکی
# ~~از امر ای پزر گدر بار دعلی بود، خود بخز آنهآ عا لیه حا ضرشد،
# ~~وچندان لطف ودنداری فرمود ، که مو لانا در کتاب خو یش ذکر ی
# ~~از ان می نما ید
# ~~قضا وا دا رهآ کل ا مور ms679 شرعی کالیور:
# وز سهشنبه (26) ماه صفر (630ه) چون حصار کا لیورفتح گشت، PageV02P249
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0252.png)

# ~~ازان حصار بیرون آمد، وبحضرتد هلی پیوست (1)
# ~~فرسانید (2)
# ~~جهاعت رسو لان از در بار بر کا خان مضل به حضر ت د هلی آمد ند،
# ~~درعهد سلطان رضیه بحضرت دهلی آمده ام (3)
# ~~ادارهٔ‌ مد رسهآ ناصریه :
# درین وقت مو لانا از حضور سلطان رضیه در شعبا ن همان سال
# ~~دومشصب ذیل یافت: درحضرت دهلی مدرسئ ناصریه بهدی تفویض افتاد
# ~~تادرا نجابه امور تدریسوادارهٔ‌ آن مر کز علمی بچردازد، گو یا مدیر
# ~~شیخ آن چامعه م قرر گردید، وباو جود این وظیفهآ علمی مهم قضای کالیور
# ~~نیز بدو مفو ض گشت، چون دور سلطنت رضیه بسبب مکا وحت امراه
# ~~و بز رگان دربار فروغی نیافت، وبزودی آن سلطان را از تخت حضرت
# ~~د هلمی فرود آوردند، وبحایی معز الدین بهرام شاه را در (27) رمضان
~~PageV02P250
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0253.png)

# ~~631ه) به تخت سلطنت برداشتند ، مولانا در د هلی بود ، و مدرسه
# ~~ناصریه را ادارهمی کرد، درماه شوال همین سال چون دردو لتخانهٔ‌ سلطنت
~~به
# ~~بهرام شاه بیعت عام دادند، مولا ناحاضر بود، ودرتهنیت سلطنت قطعهیی
# ~~را بحضورپاد شاهعرضه داشت که مطلع آن این است :
# زهی در شان تومنزل زلوح آیات سلطا نی
# ببین دررایت شاهی، علامات جها نبانی (1)
# درعهد سلمطان بهرام شاه بتا ری (16) جمادی الا خری (639ه)
# ~~تشکر هغل بر لاهورتا ختند، وآن شهر را بد ست آور دند ، چون این
# ~~خبر هایل بحضرت د هلی رسید، سلطان خلق شهررا درقصر سپید جمع
# ~~بیعت داده آمد. وازین پدید می آید، که مؤلف درین عصر بدربار د هلی
# ~~روشناسیداشته ودرحضور پادشاهان آنجاهم را هی یافته بود، وازطرف
# ~~خلق ودربار بنظر احترام نگر یسته می شد
# ~~تقر ربهآ قضای کل هند:
# مولانالیاقت سیاسی واداری زیادی داشت وتوانست درهند نیز زمام
# ~~اموررا بدست آوزد، وخود را معتمد حضرت د هلی سازد، بعد ازخلع
# ~~رضیه چون بهرام شاه به تخت شاهی بر داشته ms680 شد، باز هم اوضاع اصلاح
# ~~نگردید وفتور د رامور مملکت افتاد وامر اهوملوک را با شاه مکا وحتی
# ~~ظاهر گشت. دردو ران ا ین فتو ر مو لا نا به تسکین فتن کو شید
# ~~وهمدرین وقت سلطان مهزالدین بهرام شاه قضای حضرت وکل ممالک
# ~~را روزشنبه دهم جمادی الا ولی سنه 639 ه با تشریف وعواطغ فراوان
# ~~به وی ار زانی داشت ، و چون از (19) ماه شعبا ن سال مذکور تا
# ~~ذی القعدهفتنه درحضرت دهلی افتاده بود ، وامراء وملوک بر سلطان
# ~~شو ریده ، وحمصاررا بداشته بودند ، مولانا با ائمه کبار شهر دراصلاح
# ~~و تسکین آن قضیه می کوشید (3)
# ~~حملمه برمولانا واستعفای وی :
# چون زمام امنیت وامور مملگت ا زهم گسیخته بود ، وسلطان نیز
# ~~بسراج طفلی به مالایعشی گرفتار آمده ، ومهترفراشی پیش وی قربتی
~~PageV02P251
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0254.png)

# ~~ای اندازه یا فته بود ، بنا بران دربین شورشیان ودربار سلطنت صلح
# ~~صورت نمی گرفتی ، وآن فراش که مبار کشاه نام داشت، به هیچ وجه
# ~~بصلح رضا نمی دادی ، مولانا چون بین در بارو خلق برای مصالحت
# ~~میا نجیگری کردی، روز آدینه 7 ماه ذی القعده سال (639ه) جماعت
# ~~سضهارامتعلقان خواجه مهذب سه هزارجتیل بدادند ، وبعضی ازابناء
# ~~جنس مؤلف را اغرا کردند، تامولانارا بکشند، روزجمعه درمسجد جامع
# ~~عداز نمازخروج کردند ، و بروی شمشیر کشید ند ، چون مؤلف نیز
# ~~1خود کارد عصائی داشت بر کشید و چند نفرغلام با سلاح نیز باوی
# ~~ودند ، بنابران ازین حملهآ قتل نحات یافت ، وازمیان آن غوغا بیرون
# ~~مده شد (1)
# فتا ریخ (8) ماه ذی العقده شور شیان وغوغا نیان حصارد هلی را
# ~~بگرفتند، وسلطان بهرام شاه راشب (14) ماه مذ کورشهید گردانیدند،
# ~~وسلطان علاء الدین مسعود شاه بن فیروزشاه رابه تخت شاهی برداشتند
# ~~وروز چهارم فتح د هلی بو د ، که مولانا از و ظیفهآ قضا ی حضر ت
# ~~استعفا طدیید، و مدت (26) روز بعدازوی قضامهمل ماند، تا قا ضی
# ~~عماد الدین شفور قانی بجای او مقرر گردید (2)
# ~~د وسال د رلکهنوتی ms681 :
# دردوران سلطنت علاء الدین نیز آتش فتنه درحضرت دهلی شعله ور
# ~~بود ، وامراه بایکدیگر مکاوحت داشتند ومولانا خواست، ازین میدان
# ~~فتنه بمأمنی پناه برد، بنا بران بافرزندان وا تباع، روز جمعه نهم ماه
~~رجب
# ~~سنه (640 ) ازدهلی نقل کرد، وبعزم سفر لکهنوتی دربداون بحضور
# ~~اج الدین قتلق پیوست وازانحابه اوده رفت وملک آنجاقمر الدین قیران،
# ~~ماوالطاف وافر ارزانی نمود ، در ین وقت طغان خان عزالدین طغرل
# ~~ملمک لکهنوتی بالشکرو کشتیها بحدود کره آمد، و مولف ازاوده بدو
# ~~یوست ، وبا اوبه لکهنو تی روته شد، وروز یکشنبه (7) ذ یححه (630ه)
~~بخطةآ
# ~~لکهنوتی رسید ، وفرزندان واتباع همه دراوده بگذاشت ، وبعدازان
# ~~از اکهنوتی معتمدان فرستاده آمدند، واتباع را نقل کرده شد، واز طغان
# ~~خان لطف وافروانعام بیشمار دید ، ومدت دوسال دران دیار با اتباع
# ~~ی م اویررین ببا ل (641 ه) صمصام الدین PageV02P252
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0255.png)

# ~~فرغانی مولانارادریافت وقضایای جنگ قلعهآ بها ررابه وی نقل کرد ،
# ~~که درطیقه (30) ذ کرمحمد بختیار آن حهادث را اورده است، وهکد
# ~~در همین سال میان د یو کوت و بنگاون شبی بر سبیل مهما نی درخانهٔ‌
# ~~ههتهد الیحد وله مقبل ر کا ب-ی دهد اختیر نزو[ ش-ل ،
# ~~و قصص جنگ جبا ل تبت را از و ی سما ع کر د ، که درطبقه (20)
# ~~ذکر محمد بختیار نقل کرده است ، در همین سفر مؤلف بخطهآ کول
# ~~هم رسید : وملک بدر الدین نصر تخان سنقر صوفی حگمر ان آد ولارا
# ~~ملا قات کرد
# یک سال بعداز ورود مؤلف به لکهتو تی ، روز سه شنبه ششم ماه
# ~~ذی القعد ه سنه (641ه) طغان خاز عز یمت جاجنگر کرد، وهؤلف ماهم
# ~~در موا فقت او بدان غز ور فت ، ومشا هد ات خود را در کتاب طبقات
# ~~و شت (4
# طغان خان ازین جنگ نامراد برگشت، ومؤاف هم باوی به لکهنوتی
# ~~باز آمد، چون ازحضرت دهلی تمرخان بالشکر بسیار بدرلکهنو تی شد،
# ~~میان وی وطغان خان وحشتی ظاهر گشت ، وبمصاف کشید، وبر ms682 در
# ~~لکهنو تی میان هر دو فر یق اسلا میا ن مقا تله رفت وآن حا د ثه
# ~~ووز سه شنبه (3) ذی القعده (643) واقع گشت
# بعد ازین طغان خان مولانارا تکلیف کرد ، تادر میان طرفین بطلب
# ~~صلح وا مان بیرون رو د ، مو لا نا هم ا ین خد مت ر ا بجا آورد ،
# ~~ناچمهار شنبه (11) ذی القعدهآ همین سال عهدوامان در میان فر یقین
# ~~مستحکم شد ، وملک طغا نخان د ر موا فقت امر ای حضرت بدر گاه
# ~~اعلی رفت ، ومولا نا هم بااو بود ، وروزدوشنبه (14) صفر (643) ه
# ~~بد هلی وصول بود(2)
# 1هتهام مدر سهآ ناصریه وتو لیت اوقاف درد هلای: مولا ناعند الوصول
# ~~د هلمیی بد ربار علاه الدین مسعودراه یا فت وبه تر بیت بز ر گترین رجال
# ~~آن عصر الغ خان، بازاهتمام مدرسهآ ناصریه وتو لیت او قاف وقضای
# ~~کا لیو رو تذکیرات مسحد جامع کهاز مهم ترین مناصب شرعی آن عصر
~~PageV02P253
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0256.png)

# ~~ود بدو مفوض گشت ، واسب وستام را بهوی تشر یف دادند، وآنقدر
# ~~توازش گشت، که بقول خودش پیشتر هیچ یک ازابناء جنس مو لا نا
# ~~آن نو از ش رانیافته بو د ، و کان ذالک فی 7 صفر (643) ه (1)
# سفر اچه در مقا بحل لشکر مغل:
# تقریما پنیج ماه بعد درماه رجب (643ه) ازطرف بالا (2) خبر لشکر کفار
# ~~مضل ر سید، که بطر ف ا حه آ مده اند، سلطان علاءالدین برعزیهت
# ~~دفع کفار لشکر های اسلام رااز اطراف جمع کرد ، وچون بکنار آب
# ~~بیاهرسید ند ، کفار از پای اچه برخاستند، وآن فتح برامد، مؤلف نیز
# ~~پارکاب شاهی همراه بود، واحوال آن لشکر کشیانوشت(2) وبعد
# ~~زین حاد ثه بحضر ت د هلی بر گشت.
# جلو س ناصر الدین ممدوح مؤلف ونظم ناصری نامه :
# بکسال بعد یک شنیه 23محرم (644ه) بود ، که سلطان علاء الدین
# ~~محبوس کشت، و همدران حبس از جهان رفت وعوض وی سلطان ناصر الدین
# ~~محمد ابن سلطان شمس الدین ms683 التتمش براریگهآ جها نبانی نشست .
# این پا دشاه ممدوح مؤلف است ، وپرورندهآوی، که درمر اسم جلوس
# ~~اومولانا در در بار دهلی حاضر بود، و روز جلوس قصیده وقطعه یی
# ~~از اشعا ر خو یش بر سم تهنیت عرضه داشت، (اوایل شهور 644ه)
# ~~ودراوا خراین سال پنحشنیه (35) ذیححه بود، که هو اف از حضور
# ~~پاد شاه تشریف جبه ود ستارواسپ و ستام وغیر هدریافت، وبمر احم شاهی
# ~~واخته گرد ید . (4)
# در سال دو م جلو س ناصر ا لدین محمود( شعبان 645ه) لشکر
# ~~آن پاد شاه رادر قنوج وقلعت تلسند ه مصاف افتا د و جنگی وا قع شد
# ~~سخت عظیم.
# تلمسند ه مو ضعی بو د حصین و قلعتی بو د متین، که جما عت
# ~~هنو د بدان مقام تحصن جستند، ودست ازجان بشستند،دران روز لشکر
# ~~باد شاه دران موضع قتال کرد، تافتح آن میسر گشت، وآن غزو را
# ~~مؤ لف درپنج و یاشش تا. کا غذ ، نظم درقلم آورده است، وتمامت
~~PageV02P254
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0257.png)

# ~~آنچه در ین سفر رفته است از غز وها بسنت و نهو ب بر جاده و قتا ل
# ~~بتهام، دران اجزادر نظم مشرح گفته شده است .
# ین کتاب منظوم را مؤلف «ناصری نامه » نام نهاد ، ودر ازای
# ~~این خد مت ادبی بود ، که سلطان د هلی انعامی مز ید که هر سال
# ~~مر سد ، وهم الغ خان صدر اعظم آن وقت یکباره دیه درحدودهانسی
# ~~به و ی اعطاء کر دند (1) واین کتاب از آ ثار منظو م او ست، که
# ~~متأسفا نه اکنون دردست نیست ، ومن ازان خبری ندارم .
# رسیدن مکا تیب خراسان ورفتن به ملتا ن :
# مولانا دردر باردهلی به حضرت سلطان قر بتی ووجا هتی یافت
# ~~وبا تمام رجال بزر گی آشنا ئی وشنا سائی بهم رسا نید ، ودر مو ارد
# ~~مختلف طرف تشریف وتقدیر شاهی وامرای عصر قرار گرفت ، وتا سال
# 64ه) در حضرت دهلی بماند .
# طور یکه خو دش گوید: بعد ازشعبان ms684 (647ه) مگتو بی ازطرف
# ~~همشیر قآمؤلف که درخراسان بود ، به وی رسید ، و تنهائی او بر دل
# ~~کارکرد، بخدمت الغ خان به لشکر گاهرفته شد ،واین معنا باز نموده آمد
# ~~چندان تربیت وعا طفت فر مود، که در حیز تحریر نیاید
# درین موقع الغ خان که سرا مدر جال عصر بود، تشریفا تی بمؤلف
# ~~داد ، ویگسر اسپ کمیت بازین معرق وجا مه زر بفت ویک باره د یه
# ~~وسی هزار حبیتل باد بخشید ، وعلا وه بران کیفیت مؤلف را بحضور
# ~~شا ه نیز عر ضه داشت وروز یکشنبه دهم ذیقعد ه (647ه) از بار گاه
# ~~شاهی چهل برده وصد خر وار بار بجهت فرستاد ن خراسان به نزدیک
# ~~همشیرهآ مؤلف فر مان شد .
# مو لا نا بااین انعا مات روز دو شنبه (29) ذ یححه سال مذ کور
# ~~از د هلمی، بعز یمت ملمتان افتاد، تا انعا مات مذ کورهرادر خراسان
# ~~به همشیرهآ خویش فرستد، درراه از طرف مامورین و بز رگان پذیر ائی
# ~~گرمی را دید، ونوازش زیاد ملا حظه کرد ، وچون بضطهآ ها نسی رسید
# ~~درا نحا دیه انعا م الغ خانی در ضبط آ وردهشد ، وروی به ملتا ن نهاد
# ~~روز چهارشنبه (6) ربیع الاو ل (648ه) بملتان وصول بود چون آن برده
# ~~و بار بخراسان قرستادهآمد ، مدت دوماه در پای حصار ملمتان در میان
~~PageV02P255
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0258.png)

# ~~لشکر ملمک عزالد ین بلبن مقا م افتاد، واز راه قلمعت مروت به سر ستی
# ~~وها نسی به حضرت دهلی بازآمد، و کن ذلک فی (22) جمادی الاولی
# ~~نه (648ه) (1)
# مولانا درین سفر ملتان باخواجه رشید الدین حکیم بلخی که از
# ~~خراسان بتجارت هندوستان آمده بود ملاقی گردید وحنکایتیرادر بارهٔ‌
# ~~مغل ازان حکیم بلخی شنید ود رکتاب خود ضبط فرمود (4)
# تقرربه قضای ممالک وحکومت حضرت کرت دوم:
# بعد آزانکه مولانا ازسفر ملتان بحضرت دهلی باز گشت،
# ~~قاضی القضاة جلال الدین کاشانی که قاضی ممالک هندو ستان بود
# ~~درگذشت، والغ خان مؤلفرا به تحدیدعهد ms685 قضای ممالک مخصوص گردانیده
# ~~و بررای شاهی عرضه دا شت، همان بود که کرت د وم روز یکشنبه
# ~~(10) جمادی الاولی (649ه) قاضی القضاة کل هند وستان گشت وحکومت
# ~~حضرتد هلی هم به وی تعلق گرفت (3)
# بکسال بعد در شوال(650ه) که سلطان دهلی بطر ف اچه وملتان
# ~~لشکر کشی می کرد، مؤلف درحضرت دهلی ماند، و برایوداع مو کب
# ~~شاهی تاحدود کیتهل رفت، همدر ین چای پاد شساه اورا به تشر یف
# ~~اسپ خاص باساخت زرو ستام وزین بنوا خت. وبمقر ماموریت خویش
# ~~بماز گشت (4)
# مولا نا تاسال (651ه) قاضی القضاة هندوستان بود، در همین سال
# ~~مزاج پاد شاه برا کابر شغلها بگشت والغ خان رابه هانسی فر ستاد،
# ~~ووزارت رابه عین الملک محمد نظام الملک جنید ی مفو ض دا شت،
# ~~وعمادالدین ریحان وکیل درشد.
# اینها همه کسانی بودند: که با حزب وهمراهان مو لانا اختلا فی
# ~~داشتند عظیم ، د و قتیکه حا می و مر بی مؤلف یعنی الغ خان از بین
# ~~رفت مولاناراهم طرف تعرض شدیدقرارد ادندو(47) رجب (651ه) بود که
# ~~قاضی شمس الدین بهرایحی را بیاوردند وبه معرفی عماد الدین ریحانی
# ~~قضای ممالک را بدومفوض کرد ند (5) PageV02P256
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0259.png)

# عد ازینکه مولانا از عهدهٔ‌ قضای کل فارغ گشت، مد ت شش م1ه
# ~~درحضرت دهلمی بخانهٔ‌ خود منزوی بود ، ودرین مدت انزوا ، آزاری
# ~~ازطرف مخا اغین د ید ، وچنا نجه خودوی تو ید:- از دست جور آن
# ~~جماعت متعدیان و مفسدان ومتمردان که مخصوص بعمادالدین ریحان
# ~~بودند ، مد ت شش ماه ویازیادت ازوثاق بیرون آمد ن و بنماز جمعه
# ~~ر فتن محال نه داشت (1)
# ولی این حالت ددامی نکرد، ودرسال دیگر (62 ه) حزب مخالف
# ~~مو لانااز بین رقت ، عماد الدین ریحان از و کیلد ری معزول شد، واثغ خان
# ~~که دررأس حزب د یگرجای داشت بروی کارآمد ، وروزسه شنبه (7)
# ~~ذ بقعده (652 ه) سلطان به مولانا فرمان داد ، تا در اصلاح جا نبین
# ~~به کوشد ، همان بود که ms686 مولانا جمله را بیعت و فاداری گرقت ، وروز
# ~~چهارشخبه الغخان باهمراهان خود بحضورپادشاه آسد ، وفضای تیره
# ~~رو شن گشت (2)
# لقب صدرجهان :
# آلغ خان بز رگ بازمقتد رگشت، وزمام امورسلطنت بکف وی رسید ،
# ~~وهمر اهان وهمبازان اونیز بدر بار راه باز یافتتد ، وبحضور سلطانی
# ~~قر بتی جستند ممولا ناکه ازرجال کارآ گاه وخبیر ،وخردمندان، د هلی
# ~~بود، نیز بحضور سلطان تقرب جست، وخدهماتی عرضه داشت - ودرحدود
# ~~کول شرف مصاجت سلطانی یافت، در ازای خدماتی که کرده بود،
# ~~روز یکشنیه (20) ربیع الاول (652ه، بلقب رصد رجهانی، تشریف یافت،
# ~~داین رجل نامور و خرد مند خطابب اعزازی را نیز حاصل کرد (3)
# نقرربه قضای کل هند وحکومت حضرت کرت سوم :
# چون الغ خان بحضرت دهلی بر گشت وزمام امور رابدست گرفت،
# ~~لانا را که ازصد یقان جانی ودولت خوا هان وی بود، از نظر دور
# ~~نداشت، و بررای اعلای شاهی عرضه داشت ، تاروز یکشنبه (4) ماه
# ~~ربیع الاول (653ه) کرت سوم قضای ممالک ومسندحتومت حضرتد هلی
# ~~بهاو مفو ض گشت (4) PageV02P257
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0260.png)

# بعدازین مولانا برین مرتبت باقیماند ، ودرحضرتد هلی بامورقضای
# ~~نهند مشغول بود ، ودرحضور سلطان ناصرالدین والغ خان عظیم
# ~~ربتی داشت وهمواره مورد نواز ش و الطا ف رجال و تکریم وتعظیم
# ~~نها بود، ولی چنین پدید می آید، که درسفرهای جنگی شمول ند اشت،
# ~~ددر حضرت دهلی با مور قضاتآیو عدای میکذ ر انید ، چنا نچه د ر
# ~~عال (5656) وقتیکه سلطا ن دهلی والغ خان بدفع لشکر مغل
# ~~از دهلی برون می آیند ، روز عاشوراء مولانا بحکم فرمان سلطانی عقد
# ~~یذ کیری کرد، مقصوربر تحریض جهادوثواب غزوات، وجد نمودن در
# ~~محافظت مراتب اسلام ،وخدمت در عاه بامتثال اوامراولو الامری (1)
# اواخرزند گانی، و وفات و مدفن مولانا:
# باتا سف زیاد باید گفت : که اواخر زند گا نی این علا مه روزگار
# ~~ودا نشمند بی نظیر عصر ، آنقد ر تاریک است که نمی توان دران باره
# ~~سطری چندنوشت، بعداز (656ه) مولا نا در کتاب خو د ms687 ذکری از
# ~~گذارشات زند گانی ندارد، وفقط همین قدر می توان استنباط کرد،
# ~~که تا تاریخ انحام کتاب که ربیع الاول سال (658 ه) باشد، درد هلی بحرمت
# ~~وشوکت میزیست، وبرمنصب قضای کل هندوحکومت حضرت باقی بود،
# ~~ریر ادر موقعیکه مولانا اواخرکتاب خود(طبقه 22) رامی نویسد کوید:
# ~~که بحکم فرمان سلطا نی باسیف الدین ار کلیا میر داد آن عصر همبالش
# ~~است ودرمظالم حضرت دهلی حر کات وسکنات اورا ملاحظه می کند(2)
# چون طبقه (22) را درشوال سال (658ه) بانحام رسانیده، بنا بران
# ~~باید طفت: که تااواخر سال (658ه) درد هلیزند گانیداشت . وبتحریر
# ~~طبقاب ناصری مشغول بود ، زند گانی مولا نا بعد ازشوال (658ه)
# ~~بعنی عمر(69) سالکی که کتاب خود را انحام می دههد، بمامعلوم نیست،
# ~~مولانا گوید: که اگر فرصت بود، بقیهآ حوادث نیز نوشتهخواهدشد (3)
# ~~ولی معلوم می گر دد، که بعد ازین فر صتی نیافت، و هم گفته
# ~~می توانیم که بعداز نوشتن طبقات دیریزند ه نما نده باشد.
# تذکره نویسان راجع به تاریخ وفات ومد فن مولانا خاموشاند ، تنها
# ~~سیدعلی حسندرتذ کرة خو یش عمر مولانارا (84) سال می شما رد(3)
~~PageV02P258
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0261.png)

# ~~ومعلموم نمی شود، کهاز کحابرد اشتهاست ، وماخذ صحیحی داردیانه؟
# ~~راینن تخمین درست باشد، باید مو لانا بعد از تحر یر طبقات ناصری (13)
# ~~سالد یگر زند خانی کر ده با شد، وو فاتش هم بد ین حساب درحد ود
# ~~673ه) باشد ، ولی این تخمین نزد نگارند همشبوه و بی سنداست ، وتاسند
~~قوی
# ~~د ران باره نیابم نمی توانم یقین کنم. دانشمند معاصرایرانی سعید نفیسی
# ~~نز تولد مولا نارا همان (589ه) ووفاتش را (698ه) نوشته () واین هم
# ~~چون سندی ندارد، ابعد بنظر می آ ید،ز یرا درین صورت با ید عمر
# ~~مولا نا رااز حدطبیعی زیادت (109) سال بدانیم .
# چوناواخر عمرمولانا درحضرت دهلی کذشته، بنا بران باید گفت:
# ~~کهمدفنوی هم در انحا باشد، ولیمراتاکنون درین باره خبری در دست
# ~~نیست ،وباو جودیکه ازبرخی فضلای هندپرسش کردم ،سراغی ازان
# ~~معلوم نه ms688 گشت، یکی ازدانشمندان معاصر ایرانی عبا س اقبال در تاریخ
# ~~استیلای مغل نیز تاریخ وفات مولانارا تشخیص کرده نتوانسته ، وفقط
# ~~نیمه دوهقرن هفتم نوشته است، و از ین برهی آید ، که بصورت یقین
# ~~تاریخ وفات ومدفنش معلوم نیست
# در مقد مهآ تار یخ هرات تا لیف سیف بن محمد هرو ی، ناشر آن
# ~~کتاب د کتور محمدز بیر، نیز تا ریخ وفات مولانارا (638 ه-4129)
# ~~وشته ،وسند یرا ذ کرنگرده ،وشا ید تخمینی باشداز روی سنوا تیکه
# ~~د رطبقات مذ کورافتاده است
# رادرو خواهر واولاد مؤ لف :
# قاضی القضاة وصدر جها ن ابوعمر عثمان منهاج سراج جوز جانی
# ~~قارب وخویشاوندان زیادیداشته، که به برخی ازانها در صفحات گذشته
# ~~اشارت رفت ، اما مولانا برادری نیزداشت ، که نا م آن بما معلوم نیست،
# ~~چه خود مولانا درین باره گو ید، که در سال (617ه) در جنگها ی
# ~~شکرهای مغل کهمدت هشتماه بر قلعهآ تولک میزدند ،و مولا ناهم در
# ~~غزات آن قلعه شمولداشت، برادرش درشهر وحصار فیردز کوه بود(4)
# علاوه بران همشیرهیی داشت، که درحدود (647ه) درخرا سا ن
# ~~زند گانی هی کرد، ومکنو بی0 وی درین سال بهؤثف رسید ، وچنانچه شرح
~~PageV02P259
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0262.png)

# ~~آن عذ شت، مولانا چهل برده وصد خروار مال را از حضور سلطا کی
# ~~نعام یاهت ،واز ملتان به بهمشیرە خویش ارسال داشت.
# ولی از شرحیکه مولانا میزو یسد، چذان پدید ی آ !د، که دربن
# ~~اوقات خویشا وندا ن دیکر مولانا در مسک خواه ش نهید ند، ڈبد ان
# ~~سبب تنها نی وی بر دل مؤاف کارکرد ، وپربشا نی خود را ازان رو
# ~~بحخور شاءوالغ خان نظم عرضه داشت ، دآ زتمد رزیاخةه گردید ،
# ~~ک، بسی ازاموال انعامو زیازش سلطانی بهمشیرهٔ‌ خییی ارسال داشت
# ~~اواخر 647ه (1)
# ازخو یشا وند ان نزدیک پدری دماء رت موڑی همین معلی مات
# ~~داری، وزیاده ازان چیز ی در دست نیست، امارا جع رایتماب وفر زندان
# ~~مولانانیز می توان گفت، که وی پسران ms689 و ادلادی ه!شت، که در چند
# ~~مورد ذکر آنرامی نماید، ویکی از فرزندان مولاناغمالبا( عمر) نام داشت،
# ~~چه دردیبا چهآ گتاب کنیت خویش را (ابر،مر) می زوبسد.
# مولانا علا وه برعمر فرزندان دیگری هم داشت ، چنانچه در ضمن
# ~~احوال خویش با ین مطلب اشارت میکند مثلادرا نحاکه گوید :
# «« در شهورسنه (604ه) چون از حضرت د هلمی غر یمت لکهنو ای
# هصم شد، واتباع را پیش ازخودبطرف بد اون فرستا ده آمد،
# آن ملک نیکوسیرت (سنحر کربتخان) اتباع وقرزندان راعلوفه
# ~~فرمود ، وانواع اکرام ارزانی داشت (2)00 »
# ~~درجای دیگر می نو یسد:
# د هنوز حقوق آن ایادی درذ مهآ این ضعین و قرزندان وا تباع
# ~~وبا قی باشد ... (4)»
# درجای دیگریکی ازارکان دربارد هلی را بحیث فرزند ونوردیدهآ
# ~~خویش می خواند، ولی نمی توان گفت، که این شخص ازاو لا داوست،
# ~~بلمکه باید بجای فرزند وپسرخوا ندعاش با شد،عبارات هولنی چنین است .
# «وامیرالححاب علاءالدین ایازر یحانی (تبرخان زنحانی) نائب
# و کلید رشد ، که فرز ندونوردیدة مناست، و بهمه اوصاف حمیده PageV02P260
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0263.png)

# آرا سته، وهیچ وصفیقوی تراز اخلا ص خدمت الغ خان نیست،
# ~~ورا که زیادت با د .... (1) )
# راورتی نیزمتردداست که زنجانی نباید پسرمولا ناباشد ، وگوید
# ~~که شاید پسر خوانده ویا داماد ا و بود (2)
# درر بیع الاول سال (638ه) سا لیکه مؤلف ما نو شتن طبقات را
# ~~بانحام میرساند ، به مناسبت فیروزیها ، ووصول رسل خر اسان د رحضرت
# ~~دهلی جشن باشکوه وشادمانی محللی گر فته میشود ، و مؤلف نظمی
# ~~را لایق آن حال سروده وموید، که در فصلی پیش تخت اعلی یگی آز
# ~~دعا گوز ادگان از گفتار اینداعی ادا کرده بود (3) از همهآ این اشارات
# ~~مؤلف میتوان برآورد . که وی دارای اولاد وفرزندان متعددی بود.
# تحریروتأ لیف طبقات ناصر ی ومآ ثرد یگر مؤلف :
# مؤ لفات مولانانسبت به علو مر تبت علمی واد بی وی کمتر آست ،
# ~~زیرا اوشخصی بود ، که درز بان عربی وعلوم شرعی ید طولی داشت
# ~~و زبان ms690 فارسی رابد رجهآ استادی وبصورت بی نظیری می نوشت ، در
# ~~هر دوز بان شعرمیگفت ، واز مضامین کتاب طبقات ناصر ی که اکنون
# ~~درد ست است ، میتو اند ریافت که کتب تواریخ ماتقدم را ا ز مالاحظه
# ~~حذ را نیده بود ، وازا کثرعلوم باخبر بود .
# اگر کثرت مشاغل در باری وسیاسی وقضائیوی را عذرقرار ندهیم،
# ~~باید مولانارا بسبب ننوشتن مآثرعلمی دیگر ملزمقرار دهیم ، ولی شاید
# ~~همان طور یکه از چنین فاضلی تو قع میرود ،مولا نا مؤلفات دیگری
# ~~داشته باشد، که دوران چرخ گر دندهوروز گارپر آشوب آنرا از بین برده
# ~~است، علمی ای حال ازروی مهلومات کنونی کهداریمم مولانا دو کتاب نوشته
# ~~یکی ازان همین طبقات ناصری حاضر است، دیگر ناصری نامهآ منظوم که
# ~~درمباحث گذ شته ذ کر رفت ،  اجع بطبقات ناصری در لف نو شتحات
# ~~و اشارات مولا نا معلوماتی بدست می آید که ذ یلا تلخیص و ترتیب
# ~~می گردد، در دیبا جهٔ‌ طبقات گوید :
# «چون سسند قضای هندوستان بدین مخلصداعی مفوض گشت،
# وقتی از اوقات دردیوان مظالم ومقام فصل خصومات وقطع دعاوی PageV02P261
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0264.png)

# کتابی در نظر آمد، که تواریخ انبیا وسلا طین عرب و کجم
# را بر سبیل ایحازدر جداول آن ثبت کرده بودند (1) چون مؤ لف
# آن کتاب از ذکر برخی از دودمان های سلاطین ما تقدم و
# ما تأخر اعراض کرده بود، لهذامو لف خواست تا آن تاریخ مجدول
# بذ کرکل ملوک اسلام وعرب وعجم از اوایل تا اواخرمشحون گردد
# و تهام سلاح منا سلامرا تاعهد ناصر الدینن محموددرقلمهم آرد..0(3)»
# باین فکر مولانا خامه بدست گرفت، و تاریخ عمومی مفصلی را
# ~~توشت ، که حا وی احوالا نبیأ وپادشا هان سابقه و خلفای اسلام و
# ~~سللاایر عرب وعحم است، وآنرا بنام پادشاه عصروممدوح ومخدوم خویش
# ~~رطبقات ناصری» نام نهاد ومشاهدات چندین سا لهآ خودرا در خرا سان
# ~~وهند اناران نو شت.
# مولانا در نوشتن احوال انبیا و پادشاهان بمراجع ومآخذموثوق
# ~~رجوع کرد، ودر کتاب ms691 خویش مطا لبی ومباحثی را ازان کتب ضبط
# ~~واقتباس نمود. ودرهر جای مأخذ خودر انشان داد (3) تا ناظر اذ را برصحت
# ~~آن اعتمادی تمام افتد (4)
# چنین به نظرمی آید، که مولانا طبته های نخستین کتاب خویش را
# ~~درحین قیامد هلمی درحدود (5155) نوشتهآ باشد چه در آخر طبقه چهارم
# ~~جنگها ی دفاعی المستعصم بالله عبا سیرا باقشون مغل ذ کر می کند،
# ~~واین وقتی است ، که هنو زبغداد سقوطنکرده، وآن خلیفه زندهاست،
# ~~ومولا ناحسب عاد تیکه دارد، در آخر آن طبقه حیات خلیفه و حفظ
# ~~15را لخلافه را ازخدا نیاز می کندولی شاید جمل اخیر همان طبقهرا پسانتر
# ~~در (656 ه) الحا ق کرده باشد ، که سقوط بغداد وشها د ت خلیفهرا
# ~~وانموه میکند، از «بعدازین. ...» تارررضی الله عنهم» زیر اسقوط بغداد
# ~~وشهادت خلیفه درسال (656ه)ا ست .
# ازروی این اشار تیکه در گفتار خود مولانامو جودهاست، باید گفت:
# ~~کهطبقات ناصریرا در کرت سوم قضای کل هنددر دهلی آغاز کرد هوتا
# ~~658ه) با تمام رسانید هاست ، که ختم طبقات آخر ین کتاب بقرا ر
# ~~ذ یل است : PageV02P262
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0265.png)

# ختم طبقه 21 - اوا یل 658 ه
# تحریر طبقه 22- رجب 6a4ه(1)
# تحریر آخر طبته43 شوال 694 ه(3)
# تحریر آخرطبقه 23 -  ربیع الا ول 658ه (3)
# باین حساب باید گفت: که مولا ناطبقه (23) را پیش از حصص مختلف
# ~~طبقه (22) نوشته، زیر اتاریخ ختم و تحریر آن سا بق ازطبفه (24) است .
# پس آغاز تحریر کتاب طبقات ناصری از حدود (65ه) است و اختتام
# آن دراواخر سال سوم مقارن شوال (658 ه) است
# مولانا در نظر تذکره نویسان وارباب تصوف :
# مورخان وتذ کره نویسان سابق ولاحق وارباب ذوق و تصوف ،
# ~~وشو قمندآن ادب و انشاء و شعر هر کدام مو لا نا را آز محد ت قحد مم
# ~~می شناسند ووی را ستودهاند زیر امو لاناشخصیتی داشت که دارای احاطهٔ‌
# ~~وسیع علممی و ادبی وذ وقی بود .
# مورخان وی را به سبب ضبط حواد ث و و ms692 قائع تار یخی و ثتت
# ~~لهحه - مستند بودن تاریخ وی می ستایند، ادبا وارباب ذوق و کسا نیکه
# ~~بشعر وسخن مایل انداورا ببراعت کلام وروانی انشای سلیس وجذاب وی
# ~~که شر غایت بی تکلفی و جزالت است، احترام می کنند، شعراه اشعار
# ~~وقصایداورا می پسندند،متصو فین عقیدهدارند. کهوی شخص روحانی،
# ~~ودارای ذوق وحال، وسیردسلوک عرفانی بود
# سیاست مداران و ارباب اداره وی را یک نفراز بر جستگان د نیای
# ~~قضاو شریعت می شمارند که بآد آب ملمو ک ور سوم در بار آ شنابود،
# ~~و همواره پیش امراهد رصدر سی نشست و بر در باریکه میر سید با حترام
# ~~نگر یسته میشد، وآبرو وعزت می یافت .
# وی نزدتویسند گان وار با ب قلم مرتبت بیچقی عصر را دازاست، و
# ~~باین سلاست وروانی که نثر زبان فار سی را نگا شته حقیقتآ نظیر ی
# ~~ندارد، وکسی با او همباز ونظیر نیست. مورخان را هموا ره تا ریخ
# ~~طبتات ناصری ماخذ بوده ، واز ان استفاده ها کر ده اند و مطا لب
# ~~نغز وبر جسته برداشتهاند،مثلاسیف بن محمد هر وی راد رحدود(721ه) در
# ~~نوشتن کتاب تاریخ هرات ا ین کتاب یکی از مآخذ بوده آست وآو لین
~~PageV02P263
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0266.png)

# ~~مو ر خیکه بعد از مولانا به تبع وا قتفای او قلم بر داشت، ضیاءالدین
# ~~ین مؤید الملک رجب برنی است، کهتا ریخ فیروز شاهی رادر تگمیل
# ~~سلمسله حوادث طبقات نا صری نوشت، وخو است که آنچه را مو لا نا
# ~~درک نکرده بنویسد (1) همچنین عین الد ین بیحاپوری (206_795ه)]
# ~~ابرطبقات ناصری ملحقات نو شت که شر ح آن درتعلیق 48 داد 5
# ~~خوا هد شد.
# بعد از ان طبقات اکبری از طرف خواجه نظام الدین احمد هروی،
# ~~و طبقات محمو د شا هی گحر اتی، و طبقات شا هجها نی بقلم محمد
# ~~تصادف به پجر وی نام طیقات ناصری نکا شته ا مد، ومخصو سامحمدفاسم
# ~~فرشته درتاریخ معروف خویش ازطیقات مقاصد زیادی ms693 را اقتباس نمود،
# ~~وهم احمد یاد گار درمقدمه تاریخ شاهی (طبع کلکته 1949ع) گوید
# ~~که د ی با مرداؤد شاه کتاب خود را بطور تتمه طبقات منهاج آلدین
# ~~جرجانی (4) وتاریخ فیروزشاهی دراحوال شاهان افغان نوشته است .
# ~~ودر کتاب عربی ظفر الواله بمظفروآله تالیف عبد الله محمد بن عمر که
# ~~درحدو د (1014ه) در کحرات هند نوشته شده اقتماسات فر اوان ازطبقات
# ~~ناصری موجود آست (2)
# علاوه برمیلیکه مولانارا بشرعیات و تاریخ وادب بود، از تصوف
# ~~نیز بهرهٔ‌ کافی داشت ،غوثی می نگارد : که وی ازدستهآ مشایخ بز رگی
# ~~بود، وتعحب می کند. که چرامو لانا در تاریخ خود بشرح حال او لیاء
# ~~نه پرداخت (3) مهم ترین سند یکه درین باره داریم ذ کرشیخ نظام الدین
# ~~محمد بدایونی (متوفی725ه) یکی از معاصرین صوفی مشرب مولانا
# ~~است ، وی درفواید الفواد شرحیرادرموردغناه شنوی ووجد و تذا کیر
# ~~مؤثر مولانانوشت که عین آنرا شیخ عبد الحق محدث دهلوی می نگارد،
# ~~وشعری ازوی نقل می کند، وازین برمی آید : که محالس تذ کیرووعظ
# ~~مولانا که درکتاب خویش ازان ذکرها دارد، محالس خشک وعظ نبود،
# ~~بلمکه همواره خاطر شنوندگان راجذب می کرد، وشاید کلام وخطابه اش،
# ~~هم مانند قلم وی ، براعت و شگفتگی داشت .

PageV02P264

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0267.png)

# ~~شیخ عبد الحق دهلوی (متوفی 104 ه) می نویسد :
# « شیخ قاضی منهاج سراج جر جانی (جوز جانی) صاحب طبقات
# ~~ناصری بز رگ بود وازا فاضل روز گار، ازاهل وجد و سماع
# ~~بود ، چون قاضی شد ، این کاراستقامت گرفت شیخ نظام الدین
# ~~می فرماید : که من هردو شنبه درتذ کیراو برفتمی، تاروزی
# ~~درتذ کیو او بودم این رباعی بگفت :
### | رباعی
# ~~الب برلب لعل د لبر ان خو ش کر د ن
### | و آ هنگ سر ز لف مشو ش کر د ن
# ~~امروزخوش است لیک فرد اخوش نیست
### | خو د ر ا چو خسی طعمهٔ‌ آ تش کر د ن
# ~~من چون این بیت شنیدم بیخود دونه گشتم، ساعتی بایست تا بخوڈ ms694
# ~~آمدم ، رحمه الله تعالی .... (1)»
# ~~شیخ عبد الحق مولانا را ازاهل وجد وسماع شمرده،وازین برمی
# ~~ید ، که درسلوک جادهٔ‌ معرفت به طا یفه چشتیهآ منسوب بود، که مر کز
# ~~م این طا یفه هم حضرت دهلی بود.
# ~~را ورتی می نو یسد : که پروفیسور سپر نگر (S1PtrrGlfl4) مستشرق
# ~~مهروف که در کتب شناسی هند و پارسی یدی طونی داشت بمن گفت:
# ~~که مولانا صوفی معروقی بود، وازاهل ذوق وحال (4)
# ~~خلاصه : - مولانا چنانچه بدربار حکومت و درگاه سلطنت را هی
# ~~داشت ، برجادهٔ‌ طریقت ، وعرفان نیز سیر میکرد، ودربزم ارباب وجدو
# ~~سماع داخل بود، ووقتیکه از کشافت مشاغل درباری و کثرت امورقضائی
# ~~فراغی می یافت ، در خانقاه را می کوفت ، و بد ین و سیله میخواست ،
# ~~تصفیه واطمینان خا طرنما ید ، و زنگ سیاه مشا غل مادی را ازلوح
# ~~خاطر به صفای بزم رندان وارباب ذوق و صلاح بزداید .

PageV02P265

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0268.png)

# ~~الالباب نغل کرده نیز می نو یسد
# ~~تاریخ طبقات ناصری می شمارد (1) تذکرهٔ‌ نشتر عشق می نو یسد : -
# «سراج الدیی منهاج (!!) موطن جدوی سمرقند بود.
# توندش در لاهور واقع شد. (84) سال از ابتدای
# عهد سلطان شمس اندین التتمش تا محمود ناصر الدبن
# بخدمات قضا ووعنه وصدارت معزز بود، بعد ازان
# سلطان غیاث الدین بلبن زیاده ترازسا بة پایهآ اعبار
# وی را اهزوده ، لقب صدر جها نی بخشید . تار یخ
# طبقا ت ناصری که برای ناصرالدیر محمو د گفته،
# نو شتهآ کلک اوست، ازوست (2) (رباعی 0. دل را
# برخ الخ ...0) و(آندل که زشحر .ااخ ..)»
# ~~خمان آرزو تذ کره نگارسعردف هند ی می نو یسد:.
# ~~«سراج الدین منفاج (کذا) لاعوری بقول تتی اوحدی، صا حب
# ~~طبقات ناصری است. که معتبر ترین تاریخهای هند است . و باسم ناصر الدین
# ~~ملمک الهند ساخته. ازوست : آندل الخ .(3)»
# ~~بقرار فوق آنچه مؤلفین تذکرها اشتباها طبقات ناصری را
# ~~به سراج الدین منهاج منسو ب داشته ا ند خطای صر یح است، کتاب
# ~~زر کتازان هند می نو یسد : -
# ~~«هشهاج سراج ms695 پدرش درعهدمحمدغوری قاضی لاهوربود، وخود
# ~~منهاج سراج درعهد التمش بهندوستان آمدود رعهد بلبن در کمال PageV02P266
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0269.png)

# ترجمه مؤلف
# معص حتسعه عححمح سست حس سسعتسمه
# عزت مزیست. وقاضی القضاة شد، وپسرش نیزدر  ربار سلطننی
# مذب وکندهآ بز رکی داشت) (9)
# ~~علاوه بران راجت به مولانابسی ازمورخین قدیم وجدید ومد ققین
# ~~ارویاجیزی نگا شته اند چون د رحین تربر !ین سطور بدان دسترس
# ~~نداشتیم. وذکر مفصصل آن هم ظا هر آفا یده یی نداشت . نگاشت4 نیامد (4)
# کتازان مندص 183
# ~~2) در سان 1943ع زر بسندە این سطورراجع به برخیاز مایل تاریخی وکتب
# ~~شناسر ومآ خذد شرح(ند ذه نی مؤلف طبقات ناصری از دانشینه ممروف پنجاب
~~مرحوء
# ~~ب-رو فیور مسه شنیم هعنو ماتی خواستم و نامه فرستا دم ، آن دا نشند
~~مرحوم در
# ~~عا لم نا شناسی ناما مرا باسخ گفت، ومعلومات خو بیرادران نکاشت ، کتب
~~ومراجمی
# ~~که ذکر مولا فادران آمده قرار ذیل :ست (1) تاربخ مفل در4 جاه تا لمف
~~ه4و1.).
# ~~که در فهارس آن (ج ) ص 358) هشت حواله و در (ص 371) نوزده حواله به
~~طبفات فاصری
# ~~دارد ، که «سه به جله (3) کتاب مذکو رمرجو 5 است ، (2) مقد ما جوامع
~~الحکایات
# ~~محمد عو فی از نشر ان او قاف گیب: به فبرست ابن کتابدرذیل منهاج الدین
~~وحابقار
# ~~فاصری رجوع مود (3) فهرست مخطوطات فارسی موزه بر یقانباتا لیف ر یو زص
~~72)
# ~~وی کوید: که در فهرست مود لی (س 21_ 25) تجز یه مواد عطبقات مو جود است
# ~~4 در تاریخ مند مرتبه ا یلیت (ج 2 - س 259_ 2383 سو انح حیات
# ~~منهاج سراج وترجمة برخی آز مضامین صبقبات آمه. . (15 قجرست ستیورات مر7
# ~~ررض دری ارمجج لدین داود. (11) درتاریخ فر شتهطبع بر کس (ج اص28)
# ~~(15) تر کستان بارتو لد، طبم او قاف گیب، در فهرست کتاب مذ کو رطبقات
~~ناصری بو ز جانی
# ~~دیده مود، (22) فهر ست مخطو طات فار سی با نکی پور. (17) درحصه دوم
~~ص18) PageV02P267
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0270.png)

# عدفقین ونو یسندگانیکه در ms696 ین عصر احوال مولا نارا نگاشته آند،
# ~~وازاهل زیان بوده اند، هر کس درچند سطری مطلب را تلخیص کرده،
# ~~وچون تمام کتاب طبقات در دست شان نبود، مقال مفصلی در ین باره
# ~~نه زحاششد، که از انحمله درسطو رذیل رأی سه نفر ازمشا هیر نو بسند گان
# ~~فارسی عصر حاضر، نسبت به مقام ادبی وبر جستگی خامهآ مو لانا خلاصه
# ~~میشود آقای بدیع الزمان خراسانی که ازاساتید تهران است می نویسد:
# «قاضی منهاج الدین بن سراج الدین معروف به منهاج سراج از اهل
# ~~گوز گانان بود، ودر فترت مغل بهند افتاد، وبمنا صب ارجمند رسید،
# ~~کتاب طبقات ناص ی تألیف او می باشد، که بخصو ص راجع به سلسلهآ
# ~~غز نو یه وغوریان وحوادث عهد مغل اطلاعات بسیار مفید بدست میدهد،
# ~~و نشری سخت روان وبی تکلف دارد»... (1)
# ~~دانشمند نامی سعید نفیسی می نگارد :
# «معروفتر ین نو یسند ه این قرن (قرن 7) در هند وستان ابو عمرو
# ~~منهاج الدین عثمان بن سراج الدین جوز جانی است، معروف به منهاج سراج
# ~~پسرامام سراج الدین محمد منهاج سراج در دربار پادشا هان غو ری
# ~~بود، مؤلف کتاب معروف طبقات ناصری است .
# ... درحق این کتاب ادبای ایران ستم کر ده اند، زیرا گذ شته
# ~~از نکات تاریخی بسیارمهم، دراوج فصاحت نثرفارسیاست ، وهر صحیفهٔ‌
# ~~آن گواهی مید هد، که منهاج سراج بیهقی دو یست سال بعد است
# ~~مخصوصا چند صفحه که در شرح فتنهآ سفل نوشته شده، لایق آ نست،
# ~~که تمام ایرانیان دنسوخته از فتنهآ مغل آنرا بخوانند ، واگر اختیار
# ~~بامن می بود، آن کتاب را یگیاز کتب درسی زبان فارسی درمدارس
# ~~ایران قرا ر میدادم ....» (2) PageV02P268
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0271.png)

# ~~صصححه محسه
# ~~د انشنمد دیگر تران مرحوم عباس اقبال کوید :
# ««کتاب طبتات ناصری هم ازحیث سلاست واستحکام انشاء
# ~~وبلاغت ، وهم ازجهت اشتمال بروقایع مهمه ودقت و تقت لیحه
# ~~مولف، یکی از شاهکارهای زبان فارسی !ست، وعلاده براهمیت
# ~~آن از لحاظ تا ریخ غوریه وملوک هند، ms697 درباب تاریخ دورهآ استیلای
# ~~تاتار، بکی از معتبر ترین منابع است، وزما نا یکی ازقدیم ترین
# ~~تار پخهای فارسی است در باب این دوره . .. وقاضی ابوعمرو
# ~~من! ج السدیر بن سراج الدین جوز جانی معردف به متهاج
# ~~سراج از شعراء و نویسند گان بلمیغ زبان فارسی است ، که از
# ~~حازدانی از اهل علمم وبلاغت بوده زیدران اودر سیستان وبااد
# ~~نمور صیاحب سقامات واترامات بوده اند...) (9)
# ~~این بدد موجز رای نویسند گان سلن وخلن را جع به متام عرفانی
# ~~زررحانی مولانا، و کمال براعت اد بی ونبوغ علمی وی که بر سبیل
# ~~اتتصار مذکور اونان. رخوانند تان محترم می توانند، از ان اهمست
# ~~متام این رجل مشهور ونویسندهآ معروف وعلامهآ ردز گار را دریا بند.
# ~~نگاشی باشعار مولانا:-
# ~~محمه
# ~~اشعار زیاد مولانا بد ست مانرسیده ، وآنچه د رکتاب طیقات
# ~~ناصری می بینید ، عبارت از چند قطعه وقصیده ا یست که د ر سوارد
# ~~مختلفه مذکور افتاده، وازان پدید می آید ، که مولانا درز بان فارسی
# ~~وعر!ی شور میگفت، ودرهر دو زبان مقتدر بود، همان طور یکه کلام
# ~~همنهو ر مه لا نا ا زشهکارهای ادب ودراوج بلاغت و کمال براعت و سلاست
# ~~است، اشعاروی بهمان اندازه نیست ، با آن هم نمی توان گفت که اشعار
# ~~فارسی مولانا پخته ومتین نیست ، وعیبی ازعیوب اد بی دران ظاهر است.
# ~~کتاب منظوم دیگر وی که نا صری نامه باشد ، ودر مآثر مولانا
# ~~ذکری ازا ن نمودیم ، متأسفا نه در بین نیست . وطور یکه برخی از
~~PageV02P269
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0272.png)

# ~~مدققی هندی گفته اند ، در کتب خانه های بز رگ هندواروپه آرآن
# ~~سراغی ندارند، گویا کتاب مذ کور تا گنون مکشوف نیست .
# حر این کتاب مننظوم مولانا دربین می بود، آن وقت می توا نستیم،
# ~~راجع به شعروی وبراعت سخن منظوم اومفصلا وبااقامةآ ححت وبرهان
# ~~سخن گو ئیم ، ولیا کنون که منظومات محدود مؤلف در دست است
# ~~نمی توان علی وجه التفصیل درین مبحث داحل شد.
# یک رباعی ms698 که اخبار الاخیارمولانا عبد الحق بحوالت شیخ نظام الدین
# ~~نوشته که مولانا در د وران تذکیر وموعنظت گفت، معلوم نیست که
# ~~ازوست یا ازشخص دیگری در دوران خطابت وموعنظت تضمین کرده ،
# ~~درمنظومات دیگری که مولانا بموارد محتلت درطبقات نوشته ،استحکام
# ~~ومتانتی نما بان است، که نمی توان آنرا ازدستهآ اشعارخوب زبان بیرون
# ~~شمرد، مثلا غزل شکر که درطبقهآ اول درآخر مبحث القاب هما یون
# ~~حضرت محمد (ص) سردد ه ، در ردانی 9ا نسحام ومتانت خویش
# ~~از سرامد آثار زبان بشمار خواهدآمد ، و مطلمع آن این است :
# # ای مرد هان تنگ ترا تنگها شکر %~% شاخ نبات تست بر آو نگهاشکر
# ~~شنقطع این غزل نیز اقتد ار ونیروی طبع . و وسعت عرصهآ سخن را
# ~~رای شاعر پدید می آورد، آنحا که گوید :-
# # منهاج راست عر صه ملک سخن فراخ %~% کز نعت تست درد هنش تنگهاشکر
# در برخی از موارد مولا ناا شعار عربی وفارسی را در ضمن نشر
# ~~خود آور ده واشا رتی نکرده، که ا شعار مذ کور ا ز کیست ؟ چون
# ~~تحقیق این مسئله استقراء وتصفح ز یاد میخواست ، وکتب ومراجع
# ~~لازمه در وقت تحریر این مقا ل پیش من نبود آنرا بآ یند ه گذاشتم ،
# ~~واز خوانند گانخود درینباره پوزش می طلبم ، چون اشعار وقصاید
# ~~دو لا نا درمتن کتاب آمده، دخوانند گان محترم هم خوانده می توانند،
# ~~د رپنجا به نقل مکرر آن نیازی نیست، وهمین نگاه مختصر بسنده است .
# درینحا بی مناسبت میست، کری یک نغر دانشمند معاصررا
# ~~برشاعری مولانا نوشت ، چنین گفت :- PageV02P270
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0273.png)

# رقصایدمولانا دارای سبک تازه بوده،مانند برخبی از قدما
# ایچید گی ندارد، اگر چهدر بعضی یگان الفاظ مشکل یافت
# می شهد، اما.از حشو دزوا ید واطاله و بالاخر ا ز تشبیب
# وتمهید خالی است ، هر قصیده بدون تکلف بچند بیتی
# از مدح اختتام یذ پرفته است . .. %~% (1)
# به عقیدهٔ‌ این عاجز مولانا شاعری نیست، که اشعار زیاد وقصا ید
# ~~مطول ودرازی را گفته باشد، ms699 وبعبارت د یگر باید گفت : که پیشه مولانا
# ~~مانند برخی از اساتید سخن، شعر سرائی و قصیده گوئی نبوده است ،
# ~~اهی بر سبیل تنزه وتفکه شعر ی گنته، ویا دروقت ضرورت قطعه یی و
# ~~قصید هیی را سرو ده است .
# بنا بران تذکره نخا ران اسم وی را د ر جملهآ شعرای معروف
# ~~ومشهوریکه در هندوخراسان وعراق وماوراه النهر بو ده اند نیاورده
# ~~اند ، بل گفته می توانیم : که مولا نا با وجود مشاغل مهمهآ سیا سی
# ~~وقضا ئی ودر باری که داشت تخواسته است، شاعری ر ا پیشهآ خود
# ~~درداند ، ودران توغلی نماید ، بتا بران شعر سر ائی مولا نا همواره
# ~~حسب الضرو ره و آنی بوده است
# ~~مراجع ومآ خذ مؤلف :-
# حعنه ح
# مولف ما بر دأب اسلاف ورویهاسا تید مؤرخین همواره وقایع تار یخی
# ~~وشرح احوال پیامبران وخلفا و سلا طین را مستند به کتا بی ویا قولی
# ~~ویا سماع و مشاهدهآ خویش مینویسد، اود راغلب طبقات مآخذومنابع
# ~~معلومات خویش را نشان مید هد، کتبی که مولانا در دوران نگارش
# ~~این کتاب بدست داشت وازان استفاده کرد ، ودر ! بتدای هر مبحث بطور
# ~~سند نام آنرا برد ، ومآخذ خویش قرار داد ، عبارت از کتب تار یخی
# ~~ذ یلا ست :
# 1- سلا هی :-
# طور یکه د رتعلیق نمبر (5) می خوانید ، مؤلف طبقا ت یکی آز
# ~~مؤلفات سلامی را مورد استفا ده قرارداده است ولی معلوم نمی شود
~~PageV02P271
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0274.png)

# ~~زیاد !ست . شاید مأ خذ مؤلف ما کناب تار یخ ولا ة خراسان با شد،
# ~~-ا کتاب دیگریکه آبن فندق در علم تار یخ باو نسبت دهد، درین باره
# ~~شرحیی در تعلمیق (3) داده ام ، بآن ر جوع فر ما یند
# 2) تکهلمةا للمطا یف:-
# د -یک بهورد مولف ماازی کتاب استفاده کرده، که اواخر شرح احوال
# ~~حضرت شاؤد (غ) باشد در طیقهآ اول، ود یگر ذ کری ازین کتاب ندارد . در
~~با رهآ
# ~~تکملمة اللمطاین درتعلیق جداگانه در آخراین تعالیة شرحی داده ام ms700
# ~~بآ ن رجوع شو د (رک : 70)
# (13 تا ر یخ بیهتی :
# د یگر از مآخذ یکه د ر نها یت تفت واوج بلاغت است، تاریخ
# ~~ابو الفضل محمد بن حسین کاتب بیهقیاست که این نویسندهٔ‌ نامیمدت
# ~~نوزده سال منشی دیوان رسالت غزنه بود، وتاریخی بز رکدراحوال
# ~~سلا طین آل سبکتگین درسی جلد بنام تار یخ آل ناصر بفارسی بلیغ
# ~~و شیر ینی تألیف نمود .
# کنون از ین کشاب جزچند بخش نا قصی که حاوی و قایع سلطنت
# ~~سلمطان مسعود بوده وبنام تاریخ مسعودی یا تا ریخ بیهقی مشهوراست،
# ~~در دست نیست ، بیهشی در ا نشای پارسی استاد بوده . وسبگ شیر ین
# ~~وشیوهٔ‌ نو یسند کی وی مسلم است ، تولد بیهقی در سال (385ه) است،
# ~~در (451ه) به تا لیف این کتا ب پرداخت ، و وفاتش به سال (5470)
# ~~اتفا ق افتاد (1)
# این کناب در سال (1862ع) جزو سلسله انتشارات انحمن آسیا یی
# ~~بنگال بسعی مورلی وناسولیس در کلکته طبع شد، وبار دیگردر تهران
# ~~بسال 1305_ 920 قمری به تصحیح و تحشیه مرحوم سید احمد ادیب
# ~~پیشاوری چاپ گردید . واخیر آ آقای سعید نفیسی آنرابصورت مکمل تر
# ~~که وافی نر ازان نشاید . با مقا بله وتصحیح وحواشی وتعلیقات در
# ~~سال (1319 ش) ازتهران درسه جلد طبع وشایع نمود، (4) وکذلکمتن
# ~~کتاب دریک جلد ضخیم درتهران بسعی د کتورفیاض طبع گرد ید.

PageV02P272

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0275.png)

# 4) احداث الز مآن :
# ~~ین کتاب نیز از مراجع مؤانی است ، که در آغازطبقه (23) دو بار
# ~~م آنرامی برد ، ومؤلفی آنراا بی عبدالله بن عبد الرحمن بن عبدالله
# ~~بی اللیث الشیبانی می نو یسد
# دلی این احداث الزمان ، ماسوای احداث الزمانی احت ، که حاجی
# ~~خلمیفه ف کر می کند، چهوی مؤلف آنرا ابی سلیمان داؤد بن محمد الاود زی
# ~~الحنفی می شمارد ، که دراودنه یکی ازقرای بخارا میزیست . (1)
# (3) سنن ابوداؤد سحستانی :
# درآغازطبقه 23 مؤدف ما ازین کتاب حدیشی را نقل می کند ، ودر
# ~~مآخذ وی شا مل است . سنن ا بی ms701 دا ؤد ازجمله صحاح سته و از کتب
# ~~معروف حدیث است ، که مؤان آن سلیهان بن الاشعث بناسحق الاسدی
# ~~السحستانی است ، که در سال (202ه) متولد و درشوال سال (275ه)
# ~~دربصره از جهان رفت ، وی احادیث را ازاحمد بن حنبل وعشه ان بنن ابی
# ~~شیبه وقتیبه بن سعید ود یگرا اهه بزرگ شنید، ووقتیکه کتاب سننخود
# ~~راد رحضرتاستاد احممد بن حنبل عرضه داشت قبول افتاد، وپسند یده گردید
# خلاصه : - ابوداؤد سحستانی از ائمه بز رگحدیث بوده ، وکتابش
# ~~هم دربین اهل علم ودانشمندان اسلامیشهرتی دارد وابراهیم حر بی
# ~~گفته بود.وقتیکه ابود اؤد به تالیف سننخویش پرداخت ، علم حدیث
# ~~را نیکوتر از آهن داؤد (ع) بخودنرم ترو ملا یم ترساخت (2)
# (9) البد ووالتاریخ تا لیف مقد سی :
# از کتب معروف تاریخ است ، که درسال (443 ه) در شهربست کذار
# ~~هی مند بنا م البدی والتاربخ ازطرف فیلسر ف و متکلم و مورخ عر بی
# ~~مطهر بنطاهرالمتدس نوشته شده ، ودرسال (1899ع) بسعی خای رشناس
# ~~معروف کلمان هوا رت   1mer1t 11atto7) درشش جلد از پاریس باترجمهآ
# ~~ور انسوی آن چا پ و زشرشده است ، حاجی خلیفه این کتاب را بشام
# ~~ابوزین اصمد بن سل بلمخی نسبت داده ونا شر کناب هم بر چند جلد
# ~~اول آن همین نام را نوشت، ولیدراواخر،لتفت گردید ، ونام مؤلی
# # اصلی آنرادر یافت وطبع کرد %~%
### | (2) مقد مه تیسیر الوصول ص 9 PageV02P273
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0276.png)

# مؤلف در بسی ازمباحت خویش به متدسی حوالت د هد ، و آین
# ~~کتاب از مآخذ و ی بود (رک: 72)
# 7) تار یخ یمینی:.
# درآغازطبقه (10) یمینی مذکورافتاده ، واین همان تاریخ العتبی
# ~~معروف بتاریخ یمینی است، که د رعصر سلطان محمود درغزنه ازطرف
# ~~ابو نصرمحمد بن عبد الجبارالعتبی در حدود (415 ه) نگارش یا فت
# ~~بو نصر محمد عبد الحبار درری بدنیا آمد ودرخراسان بهر تبت کمال
# ~~رسید: و درا نشای عر بی آیتی بود ،ودرحضرت سبکتگین با 1بو الفتح
# ~~بستبی بشغل کتابت پر داختی. ومد تی هم در نیشاپور بخدمت ms702 شمس المعاای
# ~~ودی، العتبی تاریخ الیمینی را بنام یمین الدوله سلطان غزنه نبشت ،
# ~~ووقایع سلطنت ابومنصورسبکتخین وسلطان محمودرادران شرح داد،
# ~~سبک انشای العتبی درین کتاب با سلوب ترسل و تسجیع است، وبآنچه
# ~~تعالبی در یتیمة الد هر کرده است می ماند
# احمد بن علمی بن عمر المنینی د مشقی در سال 1150 ) بنام
# ~~الفتح الو هبی و نحاتی بنام بساتین الفضلاء برین کتاب شروحی نوشتند (1)
# ~~وابو شرف ناصح بن ظفر بن سعد منشی جرفا دقانی (گلیا یگانی)
# ~~در او اخر قرن هفتم هجری (درحدود 604 ه) آنرا بفارسی ترجما
# ~~کرد، این کتاب بسال (1272 ق) در تهران طبع شد ، هکذایک ترجمه
# ~~تحت اللفظی یمینی ازطرف کرامت علی درقرن 19 مسیحی انحام یافت،
# ~~که نسخهآ آن درموزهٔ‌ بریتانیا تحت نمره (1888) مو جوداست، وترجمهای
# ~~ٹو رکی هم دارد.
# (8) قا نون المسعو دی :-
# درآغاز طبقه (5) مؤلف مانام این کتاب را می نو یسد ، وگوید :
# ~~دروایت قا نون مسعودی که ابومعشر منحم کرده است و از ین پد ید می
# ~~ید ، که دربرخی ا زمسا یل نحومی قانون مسعودی مرجع مؤ لف ما
# ~~بود، ولی انتساب این کتاب به ابومعشرمنحم سهواست، زیر ااین کتاب
# ~~نگا شته و پرداختهٔ‌ ابو ریحان البیرونی معروف است، ومورین آنرا
# ~~بک آلو کمهمر تسبت نه ک.نند.

PageV02P274

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0277.png)

# بو معشر جعفر بن محمد بلخی که بقو ل ا بن ند یم در رمضان
# ~~373 ه) از جهان رفته ، کتبی داشته که اکشر آنرا ابن ند یم وحاجی
# ~~لمیفه ذ کر کنند (1) ولی قانون مسعودی را بهوقی تسبت ندهند، حا جی
# ~~لمیفه تصر یح می کند، که قانون مسعودی کتا بی است درهیئت ونحوم ،
# ~~گاشتهأ بوریحان محمد بن احمد البیرونی الخوارزمی المتو فی (440ه)
# ~~که آنرادرسال (421ه) بنام سلطان مسعود درغز نه نوشت (2)
# قانون مسعو دی کتابی است درعلمم هیئت ونحوم وجغرافیا که دارای
# ~~ازددمقالت وابحا ثمفصلو مستو فائی است درعلوم مذکوره (2) و
# ~~کن حصهآ آن رازکی ولیدق توغان استاد ms703 د انشگاه استا نبول از نسخ آن
# ~~گزیده، وبا هتمام بنگاه آثا رباستانی هند ازد هلی طبع وشایع نمود.
# ~~رسنه 1960م طبع هر سهجلد آن در حید رآ باد دکن صورت گرفت واز
# ~~ارف دایرة المعارف عثمانیه نشرشد.
# ~~8) تاریخ محد ول :
# حینیکه مولانا بحل وفصل قضایای شرعی درد علی ماموریت داشت ،
# ~~بدست وی کتا بیافتاد، ومطا لعه آن مولانارا بران وادا شت، تاطبقات
# ~~اصری را بنویسد این کتاب را مو لانا بنام تاریخ محدول ذ کر می کند،
# ~~در کتاب خویش مطالب عمده ازان برمیدارد ، درمقد مهآ کتاب راجع بآن
# ~~شنینهی زویس:
# رروقتی ازاوقات دردیوان مظالم ومقام فصل خصومات وقطع
# ~~عاوی کتا بی در نظر آمد، که افا ضل سلف برای تذکرهآ اماثل
# ~~علمف از توار یخ انبیاه وخلمفاء علیهم ا لسلام ، و انساب ایشا ن
# ~~اخبار ملوک گذشته جمع کرده بودند ، و آنرا د رحواصل جداول
# ~~پت گردانیده در عهد سلاطین آل ناصر الدین سبگتگین بر سبیل
# ~~یجاز ونهج اختصار ازهر بستانی گلی واز هر بحری قطرهیی جمع
# ~~ورده ، وبعداز ذ کرا نبیاه وانساب طا هر ایشان وخلفای بنی امیهآ وبنی
# ~~لعبا س وملوک عحم و اکا سره برذ کر خاند ان سلطان سعید محمود
# ~~بکتگین غازی بسنده نمود، وازذ کر دیگر ملوک واکابرودودمانهای
# ~~الاطین ماتقد موماتأ خراعر اض کرده، این ضعیف خواست تا آن تاریخ
~~PageV02P275
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0278.png)

# محدول بذکر کل ملوک وسلاطین اسلام عرب وعحم از اوایل
# واواخر مشحون گردد. »(1)
# باین طور تاریخ محدول کتابی بود که تواریخ انبیاء وملوک وشاهان
# ~~عرب وعجم رادرآن بصورت جدول درعهد غز نویان فراهم آورده بود ند،
# ~~که درطبقه اول بعد ازذ کر القا ب حضرت محمد (ص) مؤلف ما راجع بآن
# ~~می نو یسد: که این فصول از تاریخ محدول بیزیادت ونقصان نقل افتاد،
# ~~درطبق4(3) سلمسله نسب زو بن طهماسپ (نمبر 12) را از ین تاریخ گرفته،
# ~~وهکذاد رهیمن طبقهد رذ کر پوراند اخت (نمبر7) نام آ نرامی برد،
# ~~ودر آغازطیقه (11) حوید: ms704 ر امام محمد علی ابوالقا سم عمادی در تاریخ
# ~~محدول چضین آور ده.. 0) و ازین اشا رت بسیارمضتنم مؤلف است،
# ~~کهمابنام نویسندهآ تا ریخ مجدول آشنامی شویم و گوئیم: که این شخص
# ~~از نو یسند گان و مؤرخین باستا نیخر اسان است.
# درنسخه خطی طبقات که آنرا اصل قرارداده ام عما دی) نوشته
# ~~شده، ولی درمطبوع کلکته (جمادی) است وراورتیمی نو یسد : که در چند
# ~~نسخه خطی نیز (جما دی) نوشته شده، که صحتی ندا رد، و صحیح آن
# ~~همان (عما دی) است (2)
# علی ای صورة: تاریخ محد ول عمادی از مهمتر ین کتب تاریخ است
# ~~که بقول مؤلف د ر عهد آل محمو د یگی ازائمه کرده است، ولی درنام
# ~~مولف آن که مو لانا ضبط کرده، و در عصرز ند گانی وی، مرا سخنی
# ~~است ، که در ذ یل نوشته می آید.
# کتاب محمل التو ار یخ والقصص که بسال (520ه) نو شته شد
# ~~ودر سال (1418 ش) در تهر ان مرحوم ملک الشعراء بهارتصحیح وترتیب
# ~~وطبع کرد، نیز د رشر ح آل محمو د کتاب عما دی رابد ین سیاقت
# ~~یاد کر ده است:
# «ومرا این تواریخ از املاءامیرعمادی محمود بن الامام السنحری
# الفز نوی حفظ4 الله معلوم شد، و آن را به محل ا عتماد
# توان داشت .4000 (2) PageV02P276
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0279.png)

# درضبط نام نویسنده تاریخ محد ول که مولانا منها ج سراج کرده
# ~~است ، با آ نچه مؤلف محمل راست، اختلا فی است، که یکی (محمد)
# ~~ود یگری (محمود) نو شته ، ولی این اختلا ف جز وی را نمی تو ان
# ~~مدا ر ظنی پند ا شت، که عما د ی طبقا ت راا ز عماد ی مجمل
# ~~بیگا نه حمر داند
# طبقات کنیت وی را (ابو القا سم) ونام پد رش را (علی) ضبط
# ~~کرده، ولی مجمل بدون ذکراسم محضه، نسبتوی را به (سنجری وغزنوی)
# ~~تصریح نموده ونخستین(امام) را با نام پسر، ولی دومین بااسم پدرضم ms705
# ~~کرده است، که روایتینرا با یکد یگرا ختلاف اساسی موجود نیست،
# ~~وبا ید گفت که مقصد هردو مؤ لف شخس واحد ی بود، که تا ریخی را
# ~~املا کرده بود، دکتور محمد ناظم نویسندهآ حیات واو قات سلطان
# ~~سحمود نیز در ذکر مآ خذ ومنا بع کتاب خو یی بدین فکر رفته است
# ~~وشا ید از تحقیقا ت بار تو لد خا ور شناس مأسوف علیه بد ین فکر
# ~~افتاده با شد (1) نگارندهٔ‌ این سطور چند سال پیش نسخهیی از کتاب
# ~~البلدان ابی بکر احمد بن محمد المعروف بابن الفقیه الهمدانیرا در
# ~~کا بل د ید، که نسختی بود، در کمال ثقت، واز سیا قت نو شته
# ~~و کاغذ آن پدید بود ، که چندین قرن پیشتر نو شته شده، در آخر
# ~~آن کتاب مخطوط قد یمی و رقی چند با جداول شنحرفی بنظر آمد،
# ~~که تا ریخ دو د مانهای پاد شاهان وسلاطین عرب وعجم را از اقدم
# ~~عصو ر تا د وره آل محمود در بر داشت . نگا رنده دران وقت بدین
# ~~فکر نیفتاد ، که در بارهٔ‌ آن او راق تحقیقی کند ، ویا سراپا آ نرا
# ~~نقل بگیرد، فقط جدولی چند ازان کتاب برداشت، ودریاد داشت های
# ~~خویش ثبت گردانید، وا کنون ازان کتاب خبر ی ندار د، که
# ~~در کحاست ؟ وبدست کی افتاده؟
# اکنون که درضمن تحقیق و کنحکاوی تار یخ مجدول بدان
# ~~یاد داشت نیاز افتاد ، وبا آ نچه صاحب محمل از املای امیر عمادی
# ~~برداشته مقا بلت گشت، معلوم شد، که اوراق مذ کوره حصه یی از تاریخ
# ~~محدول عمادی است ، چه در اغلب مطالب باضبط صاحب مجمل
# ~~مطا بقت دارد، وسیاقت کتا بین از هم دورنیست، این اتفاق ظن نویسندهرا
~~PageV02P277
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0280.png)

# ~~که عمادی طبقات ناصری همان عما دی هجمل بآشد ، بهیهین
# ~~ازدیک تر ساخت، وپدید آمد، که این مورخ یکیاز نویند گان گمنام
# ~~ودورخین حضرت غزنه است، که متأسفانه روز گار کتاب نایاب و ms706
# ~~ارجمند وی را از دست ما ربوده است
# کنون بعد از تطبیق قولین وملاحظهآ جهتین، نام این مورخ گمنام را
# ~~حنین باید نگاشت : امام ابوا لقاسم هحمد مادد ابن امام علی
# ~~سنجری غز نوی . یا : امیر محمود عماد ی بن ابو القاسم امام علمی
# ~~سنجری غز نوی.
# عصرز ندگانی این مورخ را که بدون شبهت اهل حضرت غزنه است
# ~~مچتوان از سیاقت بیان صاحب همل دریافت، چهمؤلف مجمل بعداز یاد کردن
# ~~نام وی دعائیه (حفظه الله) رانوشته ،واین مسئله ظا هر آد لا لت داراد
# ~~برینکه نویسندهآ تاریخ محد ول ، درزمان نگارش کتاب محمل (20ه)
# ~~زنده بود، وباصاحب محمل معاصراست، زیرا دعائیه (خدایش نگهدارند)
# ~~در مورد شخص متوفی صادق نمی آید ، و همواره اشخاص از جهان
# ~~رفته را بدعای مغفرت وآمرزش یادکنند، اما اینگه مؤلف محمل نام
# ~~وی را باحترام یاد کرده، واوراامیرو پد رشرا امامخوانده است نیز
# ~~پدید می گرداند، که این مورخ به دودمان نحیبی نسبت د اشتهوصاحب
# ~~محمل را بااومعاصرت وشناسائی بودهاست .
# چون عصر زندگانی مؤلف تاریخ محد ول حد ود(530ه) است، واین
# ~~رمان مقارن میآید به عهد سلطنت یمین الد وله بهرام شاه غزنوی، بنا
# ~~بران وی را ازمورخین آواخر دورهٔ‌ آل محمودبا ید شمرد، که باجد
# ~~دوم نویسندهآ طبقات ناصری (ابراهیم) معا صر باشد.
# بایدنا گفته نه کذارم: که از خود کتاب طبقات و محمل راجع به
# ~~(عهادی) همین قدرمعلومات محمل و کوتاه بدست می آید، ولی درمآخذ
# ~~دیکر و کتب تذ کره وتاریخ در باره عمادی شاعر معروف فارسی پاره یی
# ~~ازمعلومات موجوداست واز روی آن گو یند کهعمادی شاعر باید همین
# ~~عما دی مانحن فیه ومذ کوردرطبقات ومجمل باشد .
# زیرا تذکره نویسان عمادی شاعررا نیز مانندهجمل (امیر) خوانده ،
# ~~دهم عصر زند گا نیوی راحدود (540) نشان دادهاند، وباین دودلیل بعید
# ~~نیست که عمادی شاعر ومؤرخ یک شخص باشد.

PageV02P278

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0281.png)

# برای اینکه خوانند گان کتاب ، عمادی شاعرراخوب بشناسند،وشرح
# ~~حال اورا باعما دی مذ کورد ms707 رطبقات تطبیق کرده بتوانند، سطورذیل
# ~~را که استاد بدیع انزمان خراسا نی درجلد دوم سخن و سخنوران اگاشت4،
# ~~مختصرآمی آورم :
### | کهان ی
# مؤلف راحة الصد ور (1) والمعجم واغلب تذکره نویسان نیز اورابا
# ~~همین نام شناخته وبه همین عنوان یاد کرده اند ، ونام مسلم اودر کتب
# ~~تواریخ وتذکره همین است ، واسم اصلی اومعلوم نیست
# محمد عوفی ازشاعری بنام عمادالدین غز نوی (2) سخن را نده،
# ~~وچند قصیده بدو نسبت داده ، که دیگران بنام عمادی ضبط کردهاند،
# ~~واگر عوفی را د رنسبت آن اشعار اشتباهی رخ نداده، وعماد الدین
# ~~غز نوی را اگروجود داشته ، باعمادی معروف غلط نه کرده باشد، شاید
# ~~بتوان گفت : که عما دی به عماد الدین نیز ملقب یا عو سوم بوده آست
# علت شهرت عمادی بد ین لقب چنا نکه آز راحةالصدور مستفاد
# ~~وقراین نیز برصحت آن موجود است، آن بوده ، که وی در آغاز بمدح
# ~~عماد الدوله فرامرز شهریار مازندران پرداخته واین تخاص یا نام از
# ~~لقب ممد وح خودحرفته است
# بعضی (2) ازتذ کره نویسان عمادی راشهریاری نیز نوشته . ودرسبب
# ~~شهر ت وی بدین سنو ان گفته اند:. اصل از شهر یار ری، وشهر ت اوبه
# ~~شهر یاری از باب انتساب اوبمولد خو یش است، واین سخن بدان تائید
# ~~می شود، که عما دی در ری و ماز ندران میز یسته، وآ غا ز شهر ت
# ~~اودر عراق اتفاق افتاده ، وفقط همین اندازه از زند گانی وی معلوم
# ~~ومقرر میباشد و مؤلف کشف الظنون (4) هم او را رازی خونداه است
# ~~وبر این فرض عما دالدین غز نوی جز عما دی خواهد بود ، چنا نچه
# ~~بعضی (5) چنین احتمال داد ه اند
# لیکن توان گفت : که شهریا ری نیز (اگراین نسبت در ست باشد) PageV02P279
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0282.png)

# ~~م) نند عمادی از لفظ شهر یار که اغلب امراه ماز ندران ب) ن معروفند
~~اخدشد 5،
# ~~یا تذ کره نویسان ازروی تاریخ زند گا نی عماد ی آورا بد ین عنوان
# ~~خیا ندمآند، وموزد ms708 این سحن آنست که مؤلی راحة الصدورکه باعماد ی
# ~~مهاصریامتقارب العصر، ومولف المفجم که ازفضلاءاوایل قرن هفتم است،
# ~~ازیر نسبت بادنه کرده ، وفقط اورا عمادی خواندهاند. وبر این فرض
# ~~میتوان کفت، کهعمادی شه ریاری وغز نوی یکتن بوده، وبدان جهت
# ~~کهاصل یا اقامتگاه قسمتی از عمروی درصورتیته اصل او را ازری
# ~~تصور کنیم شهر غزنه (1) بوده، بغز نوی معرو ف گردیده است،
# ~~و یقیر است که تشها باتکای شهرت عما دی به شهر یاری که محمل
# ~~دیگر نیز دارد ، نتوان ویرا از مردم ری پنداشت، چنانکه عمادی (2)
# ~~خود اشاره می کند، پس ازانکه او بسلا طین سلحوقی عراقی پایوست9’
# ~~لقب اورا که عمادی است تغییر داد ه، ویرا به سلطانی نا میده اند،
# ~~د احر اشارت وی بر تحوزات شاعرانه حمل نشود، وصحت این اطلاق
# ~~درخارج مفروض کردد، ناچار عدم اشتهار وی بدین لقب کادر8 یچ یک
# ~~از کتب دیده نمی شود تابت خوا هد بود.
# از سلا طین معا صر عمادی سیف الدین عماد الد وله فرامرز
# ~~شه بار ها ز ندراناست، که ظاهر آ درحدود سنه (511 ه) بر قسمتی
# ~~از ماز ندران دست یافت، د یگر رکن الد نیاو الدین ابوطا لب طغرل بن
~~محمد
# ~~336-8528) است ، که عمادی در تهنیت وی به سلطنت قصید دیی
# ~~ساخت ، وبه نقل مؤ لف راحة الصدور (4) از شا عری حضرت سلطان
# ~~عظمت یافت ، واز ین پس عمادی بگفتهآ خو د سلطانی شد .
# بگفتهآ تقی الدین: عمادی نزد سنائی علم تصوف خواندومرید گشت،
# ~~ودر ابیا ت اد یب صابر (4) نیز نام عما دی دیده میشو د ، وانو ری
# ~~وسید حسن غز نوی نیز به بقل تقی الد ین وی رایاد کردهاند (3)
~~PageV02P280
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0283.png)

# وفات عمادی بقول تقی الدین در زمان سلطنت طغرل بن آر سالان
# ~~سال (73ه) بود ، وآ نچه از اشعار مو جود وی تا کنو ن مسلم
# ~~گردید آن است، که او تااواخر نیمهآ اول قرن ششم زنده بود ms709 ، وامیر حاجب
# ~~فخر الدین عبد الرحمن بن طغایر کرا که بسال (541ه) بقتل رسید
# ~~مدح گفتهاست ولی ریو درفهر ست نسخ فاسیوفات اورا 582 ه می نو یسید
# ~~و نسخهآ خطی دیوان عما دی د رموزهٔ‌ بر تانیه نمبر 298 نسخ خطی
# ~~فارسی موجود است . درجلد دوم تاریخ اد بیات د کتور صفا (ص 743)
# ~~شرحی دربارهٔ‌ عمادی آمده که نکتهآ نوی ندارد ، واز تمام اینمبحث
# ~~نتیجه تو ان گرفت ، که امیر عمادی طبقات ومحمل وعمادی شهر یاری
# ~~شاعر د و نفر باشند والله اعلع .
# 10) منتخب تا ریخ ناصر ی :
# از مآ خذ مهمهآ مو لا نا ا ست، که د ر چهار مو رد از ان اقتباس
# ستفا ده کرد ه :
# اول : - درطبقهآ   فمبر (4) ذکر جالال الدین ملکشاه، که گوید:
~~PageV02P281
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0284.png)

# ~~ور ودر منتخب تاریخ ناصری که یکی از اکا برحضرتغز نین کرده است
# ~~در نظر آمد مه00» درینجاحکا یتی نقل کرده ، که ملک شاه عزیمت
# ~~ببالاد همر هه) کرده بو5  .
# دوهم : - بعد ازان هم ازهمین کتاب حکایت دیگری را آورده ،
# ~~که جماعتی ازقهتانیان به نزد یک نظام الملک عرضهداشتی نوشتند ...
# سوه : - د ر طبقه *1 ف کر بسطام ملک الهند و السند گو ید : -
# ~~« ایشجا از اصحاب تاریخ دوروایت است یک روایت آناست که درقلمم آمد
# ~~وروایت دوم از منتخب تاریخ ناصری که یگی ازا کا برغز نین در عهد
# ~~سلمطا ن مهز الدین محمد سام پر داخته است ، *ه* درینجا روایت
# ~~منتخب ناصری رادر بارهآ احوال اجداد دودمان سور یان غو ر مفصلا
# ~~نقل می کند.
# چهارم: در همان طبقه (17) ذ کر نمبر (4) امیر سدوری می نویسد
# ~~آنچه از تار یخ نا صر ی و تا ر یخ ا بن هیصم وبعضی سما عی که
# ~~ز مشا یخ غور حاصل شد ه بود در قلم آمد  . . »
# از اشارا ت فوق مؤلف پدید آمد که درحین تحریر طبقات نام مولف
# ~~هسین قد ر به و ی پید ا ms710 بو د که آ نرا یکی ا ز ا کا بر حضر ت غز نه
# ~~در ز ما ن سلمطا ن معزا لد ین کر د ها ست .
# اکنون باید دقت کرد : که خودتار یخ ناصری کدام کتا بی بود؟
# ~~کهیکی ازا کابرغزنه آنرا بنام منتخب ناصری ایحاز واختصار کرد. !
# ~~بظن غالب می توان گفت که تاریخ ناصری عبارت از همان «محلدات »
# ~~تاریخ مهم ومعروف ابوالفضل محمد حسین کاتب بیهقی خواهد بود
# ~~که بنامهای مختلف تاریخ مسعودی، تاریخ بیهقی و جامع التواریخ یا جامع
# ~~فی تا ر یخ آل سبکتگین و غیره نیز یادشد ها ست وبقول حاجی خلیفه
# ~~تا ریخ نا صر ی هم نا مید ه میشد (1)
# پس بعید نیت : اگر همان محلد ات مفقو د ة تار یخ بیهقی را
# ~~کها کنون دردست نیست ، یگی ازا کا بر غز نین مو جز گرد ا نید 5،
~~PageV02P282
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0285.png)

# ~~سبکتگین بود د ودمان او را آل سبکتگینیا آل ناصر نیزمی گفتهاند،
# ~~چون دوران سلطنت سلطان معزالد یناز (69ه ت21. 6ه) دوام کرد ه
# ~~بنا بران حدوسط سال تحریر منتخب ناصریرا هم درحدود (م5ه) با ید
# ~~فضل اشت
# (19) نسب نامهآ غوریان:
# این کتاب راملک الکلام فخر الدین مبارک شاه که از اجلهآ صدورورجال
# ~~در بار فیروز کو ه بو د ، باسه سلطا ن علاه الدین حسین جهانسور
# ~~در قلم آورد ، و نسب سلاطین نامدار غور را در سلک نظم کشید
# ~~مولانا این کتاب را در حرم خداوند ملکهآ جهان جلال الد نیا والدین
# ~~ماه ملک بنت سلطان غیاث الدین محمد سام ، که همشیر و هم هکتب
# ~~مادر وی بود ، واو را همچون پسر در حجر تربیت و اصطناع خویش
# ~~پروردی ، در شهور (604ه) در پیش تخت معظم او درنظر آورده است
# ~~و همدران موقع از لفظ آن زبیدة الزمان شنید ، که چون بعضی
# ~~از کتاب و تاریخ در نظم آهد، مگر بسبب تغیر مزاج که فخرالدین
# ~~مبارک شاهرا ظاهر شد ms711 ، این نظم را مهمل بگذاشت، تاچون تخت مملگت
# ~~بشکوه وفر همایون سلطان غیاث الدین محمد سام زیب وجمال گرفت،
# ~~این تاریخ بالقابب مبارک او مزین گشت، و تمام شد (1)
# مدلانا اقسوس می کند : که در حین نگارش طبقات بآن کتابیکه
# ~~در بلاد غور درنظر آورده بود ، دستر سی ندارد ، وبه سبب فتنهآ صغول
# ~~وتفرقهآ دیار ، واختلاف اطراف که از یفما ی آن قوم پیدا آمده ،
# ~~امکان نقل کردن ازان تاریخ نیست ، ولی باوجود آن برختی ازمطالب
# ~~که درمورد انساب شاهان غور ا زان کتاب بخاطر مولانا بود، آنرا
# ~~در کتاب طبقات نقل کرد . و بنا بران نسب نامهآ فخر الدین مبارک شاه
# ~~از منابع معلومات مولاناست ، اما مؤلف نسب نامه که فخر الدین
# ~~مبارک شاه بن حسن مرور وذی باشد ، از اجلهآ صدور و رجال بزر گ
# ~~در بار سلاطین غور بود ، ودر فصاحت وشعر وسخاء و اکرام و قضای
# ~~حاجات ناس ضرب المثل بود ه است ، وی تاریخ و نسب تامحهآ سلاطین
# ~~غور را بشیوهآ مثنوی در بحر متقا رب بنظم آورده است ، و قطعه یی
# ~~ازان رامعین الدین اسقز اری در کتاب روضاة الجنات فی اوصاف مدینه هراة
~~PageV02P283
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0286.png)

# ~~لقل می کند، دمهلوم نیست، که اصل آن باقی است یا از میان
# ~~رفت4 است (9) ابناثیر نمامیدرش را حسن می نو یسد، ودرشوال (12ه)
# ~~وفات او را ذکر می کند، و گوید در عر بی وفارسی شعر خو بی می گفت،
# ~~ونزد غیاث الدین پاد شاه غزنه وهراة عظیم منزلتی داشت (2)
# ~~عحمد عوفی نیز در لباب الالباب شرحی راجع ب4 این رجل معروف
# ~~در بار غور نوشته که ذیلا تلمخیص می گردد :
# ~~« الصدرا لاجل الاکرم فخر الدولة والدین مبارک شاه
# ~~بن الحسین المر وروذی صدر سحاب بیان در یا بنان
# ~~که فناه اومحط رحل افاضل ومرجع ومآب اهائل بود....
# ~~درحضرت سلطان سعید غیاث الد نیا والدین اسباب همه
# ~~بساختی و تعریف جمله بواجبی کر دی، و ادرار
# ~~وانعام ms712 فراخور هر کس بستدی، وقصایدور باعیات او
# ~~بلطاقت وسللاست مشهور است، واین قصیده درمدح
# ~~ملک سیف الدین خسر وجبال گفته است :
# ~~دست صبا بر کشاد روی عروس بهار
# بر سراو چشم ابر کرد زژاله نشار
# ~~برق بر آورد تیغ رعدفرو کوقت گوس
# سرو علم بر افراخت لشکر گل شد سوار
# ~~مقطع آن:_ انجم ومردم مقیم تابع فرمانت باد
# برغرض و کام تو چرخ فلک را مدار
# ~~از غزلیات اوست :-
# ~~آنگه که خواب بودتر ادل بخواب دید
### | در تیره شب بد یدهآچان آفتاب دید
# ~~چانیی پراز نشاط ترادر کنار یا قت
# گو شی پراز سماع بگف برشراب دید
# ~~فر یا دا زان مقام که بید ارگشت دل
# وآ گاه شد که این همه دولت بخواب دید
# ~~زلفش ندید در کف واز دست روز گار
# نزد یک شد که بگسلد از بسکه تاب دید PageV02P284
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0287.png)

# ر با عیات اودراطر افی جهان مشهوراست . ودرز بان فضلاء مذ کور،
# ~~واز برای زینت کتاب بیتی چند تحریر کنم :
# بازاین دل دیوانه هواخواهد کرد
### | هر لخط بهرموی نداخواهد کرد
# روزی دوسه ازعشق مگرآ سوده است
### | آنرا ببلا کنو ن قضا خواهد کرد
# ~~هموراست :   دل درسر زلفت آرمید ن خو کرد
### | هر احظه بهر سوی دو ید ن خو کرد
# چون موی شدم نزد منش باز فرست
### | اکنون بموی سر دویدن خو کرد (1)»
# مؤلف درداستان باغ ارم زمینداور که من درتعلیقی علیحده شرح
# ~~ت اده ام ، وشکارقرهودن سلمطان یک ربا عی دیگر فخر الدین مبارک شاه
# ~~رامی آورد ، که در طبقه (17) درشرح حال غیاث الد ین محمد بنظر
# ~~خوانند گان میرسد (برای تکمیل احوال فخر الدین مبارکشاه، رک :63)
# ~~(13) تاریخ ابن الهیصم نا بی
# دیگر کتا بی که مؤلف طبقات رادر بسی ازمسایل تا ریخی مرجع
# ~~معلومات است تاریخی است بتام فوق . معلوماتیکه از ضبط خود مولف
# ~~واشارات وی را جع باین کتاب فراهم آمده در تعلیق چهارمذ کررفته
# ~~« نحارجوع بفرما ئید و تکملهآ معلو مات راد ms713 ر تعلیق 4* بخوانید .
# (13) کشاب اغانی :
# د رطبقه (1) ذ کرمهتر لمک (ص 30) گوید : که اسحا ق موصلی آورده
# ~~است درکتاب اغانی ، ونمی دانم که آیا اغانی موصلی راخود مؤلف
# ~~دیده بود ، یابه نقلاز کتاب دیگری این روایت را آ ورده است
# اسحق بنابراهیم بن میمون (ماهان) الموصلی ازمردم ار جان در
# ~~سال (155ه) متوند وبسال (335ه) بعمر (83) ا زجهان رفت ، وی از
# ~~راویان شعر عرب وامام نوازندگان بود ، و کتاب اغانی الکبیر که درد ست
# ~~مردم است منسوب باوست ، ولیابن ندیم ازا بوالفرج اصفها نی روایت
# ~~کند ، که وی از حماد پسر اسحاق شخیده بود که کتاب الاغانی بزرگ
# ~~ازاسحاق الموصلی نیست ، اواین کتاب را پیش پدرشندیده، اماوراقی
~~PageV02P285
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0288.png)

# ~~که نا مش سندی ابن علی بود وکار وراقی اسحاق را می کرد: بعدار
# ~~مر گ وی ایو کتاب را بنام اوشهرت داد ، وا سحا ق را کتب دیگری
# ~~است ، دراخبار شعرا واغانی (1)
# مطابق باین روایت ابن ندیم. نویسند گان دیگر نیز الاغانی الکبیرر:
# ~~مال اسحاق موصلی نمی دانند، و آنراسهوی انگارند، (4) اماکتاب
# ~~الاغانی که امروز دردست است ، ودر(40) جلد بساله148 در بولاق مصر
# ~~طبع شد، وبعد ازان برونو( 14unnn/) آن راد را2 جلد با فهارس درلیدن
# ~~ه کمالاهتمام چاپ کرد، تألین ابوا لفرج علی بن الحسین اصفهانبی است.
# ~~که بسال (284ه) دراصفهان بد نیا آمد ، ودر (456 ه) و فات شد،
# ~~وی از اثمه بزرگ ومؤلغین معروف زبان عر بی است .
# 14) صا بی :
# درطیقه (10) ذکر بختیار بویه ص (462) گوید:« وذ کر آن صا بی در
# ~~کتاب خودآورده است، این ادیب ومورخ متر سل1بواسحاق ابراهیم
# ~~بن هالال بنابراهیم بن زهرون صابیاست ، که د رصناعت کتابت و بلاغت
# ~~آیتبی بود، ودرحد ود(320ه) بدنیاآمد ،ودرحدود (380ه) از جهان
# ~~در گذشت ، وی دیوان اشعارو رسایل بلمیضی بامر اسلات دارد(2) و کتاب
# ~~معروف وی درا خباردیالمه «التاجی فی آثارالد ولة الدیلمیه» است که
# ~~بحفتهآ ابن اسفند یار ببلیغ ترین عبارتی حکایت کرده است، وکسی
# ~~رانر ms714 سد برساحه صابی تاختن(4) این کتاب و آثار دیگر این دانشمند نامور
# ~~که «ابلمغ من الصادین یعنی الصاحب والصابی» در بارة اوست، شهرت
# ~~دارد وا زمآخذ منهاج سراج نیز بوده است .
# کمال الدین بخاری د رمدح سنجر بن ملک شاه عوید :
# جان روان صاحب و صابی به پیش تست
# این تیره از بیانت وآن عاجز از بنان (5)
# ماع و مشا هدات:
# لا وه برما خذ کتبی وکتب تاریخیکه مولا نادراثنای تحریر طبقات
# ~~دردست داشت ، ومن تفصیل آنرا نوشتم، تقریبا نصف کتاب عبارتاز
~~PageV02P286
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0289.png)

# ~~روا یانیاست، که مولانا از اشخاص ثفه وثابت القول شنیده ویامشا کهد آنب
# ~~ضود او است
# وقایع سلطنت غوریان وخروج کفارمغل وچنگیز یان . وغزوات
# ~~غور وتولک وغیر ه، وبعد ازان حوا دث هندو ستان و احوال ملوک
# ~~وامرای آنجا تماما درقسمت مشاعدات مولانا داخل است ، وبرخی هم
# ~~ازین حوادث سماع های اوست که درهرمورد راوی را نیزذگر می کند،
# ~~خوانندگان محترم کتاب می توانند، مشا هدات مولانا را در طبقات
# ~~صفاریان وغوریان وملوک سیستان وغزنویان واحوال سلطان التتمش و
# ~~د یگرملموک معزیه وامرای شمسیه : ودر طبقه (23) مفصلا بخوانند ،
# ~~ایتها وقایعی است، کهمولانادیدارکرد، وبه نوشتن آن مبادرت ورزید .
# رخی ازسماعهای وی نیز در کتاب موجو داست ، وخودمولانا از
# ~~اشخاصی شنیده، که برقول آنها اعتمادی توان کرد، و در ین مور د
# ~~درد یبا جهآ کتاب گوید :
# هر چه کردم سماع بنوشتم %~% اصل نقل وسماع گوش بود
# درآ خر کتاب نیزازنتل وسماع خویش چنین حکایت کند :
# اینن قدر که در و سع ود اثرة سماع ونقل این داعی بوددر قلمم
# ~~و رد . . . (1))
# ~~چون مو لانا در در بار د هلی مناصب بزر کی را دارا بود، و هم
# ~~بد ربار رأهی داشت، وبا ملوکوامراء مصاحبت می ورز ید، بنابر ان اغلب
# ~~مولانا ازانهادیداری کرد، وروایتی را نقل نمودهاست، که از ان جمله !ست
# ~~سماع وروایت ازمعلم خو یش امام علی غز نوی (2) وخواجه مقبول القول
# ~~رشیدا لدین حکیم ms715 بلمخی (3) و سید اشرف الدین پسر سید جلا ل الدین
# ~~صو فی سمرقند ی که در سا ل (657ه) به تحا رت به حضرت د هلی
# ~~آمد 5 بود (4) وسماع از بند گان یوز بک طغرل خان که تقر یر ایشان
# ~~اعتما د را شا ید (3) وسیداجل بها * الدین رازی (6) وخواجه ا حمد
# ~~وخشی که شخصی صا دق القو ل بود (7) و پسر ملک رکن الحدیی PageV02P287
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0290.png)

# ~~ضیارغور(1) وقاضی امام رحید الدین فو شنحی کهمولانادی رادرشهور
# ~~623) درقهستاند ید ار کرده (4) سماع از خسر و غو ر برا د ر
# ~~ملمک تاج آند ین حبشی در سال (618 ه) د ر قلعه سخگه غور(ا)
# ~~سها ع ا زا میر علی چا وش د ر (611ه) د ر فیرو ز کو 5 (4)
# ~~بوا مام رشید الد ین عد المحید د ر سیستا ن بحد ود(612ه) (5)
# ~~و ملک تا ج الد ین که مولانا درقلعه سنگه بسا ل (618 ه) ازو حکا یتی
# ~~سماع کرد (6) وصمصام الد ین فر غا نی (7) و معتمد الد و له مقبل
# ~~کا بی (8)
# این بو دا کثر روایت کتاب مو لانا که در موارد مختلفه ازانها
# ~~ماع کرده و قصص، ورو ایا ت آنها را ضبط کتا ب کرده1 ست.
# خاد ق و ر و ش تا ر یخ نگا ر ی مو لف:
# مورخان شرقی که هموارد بدربار های سلا طین وامرا * سروکاری
# ~~ذاشتهاند ، شالوده تاریخ نگاری خویش رابر ستایش ممدوحین خویش
# ~~نهاد هاند، ولی مهم تر ین کتب تار یخی زبان پار سی هما ن تار یخ
# ~~بوا لفضل کا تب بیهقی است، که در مآخذ مؤلف ذکر رفت، ازخلا ل
# ~~مسطورات بیهضی پیدا ست که ا ین مؤرخ دا نشمند از بزر گتر ین
# ~~ویسند کان عصر است، وهم و ی مردی بود که رو ش تار یخ نگا ری
# ~~خو یش را مانند مؤر خین اسلاف برنقل قوی وسماع موثوق بناکرد،
# ~~دو ms716 قا یع تار یخیر ادرتهایت وقت و!نصاف وعدالت نوشت، وحقایق را
# ~~طوری روشن کرد که گزا ف و! نحرافی را دران راهی نیست.
# بیهقیا غلب وقایع را از نقطهٔ‌ نظرفلسفهآ تا ریخ تحلیل کرد ونتایج
# ~~اعمال نیکو و کردارهای نا پسندیده را بصورت روشن نوشت ، وتا تو انست
# ~~آزین حقایق چشم نپوشید، بهعقیدة اینعا جزاز مؤرخین در بار حضرت
# ~~لاطین، بیهقی اولین شخصی است، که در تاریخ نگا ری روش تد قیق
# ~~و کشف حقایق راطوری پیروی کرد که میتوان از ملا حظهٔ‌ تایخ وی به
# ~~بسی ازحقایق تاریخی پی بر ه ومعا یب و محا سن ا شخا ص و PageV02P288
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0291.png)

# ~~رجال وشاهان وحکمداران راازروی نوشتهای وی تحلیل وانتقاد کرد
# گردیزی هم از نویسند گان عصرغز نویان است ، که زین الاخباررا
# ~~د رحدود (440 ه) نوشت ولی از یک حصهٔ‌ کتابوی که طبع گردیده،
# ~~وبملاحظهٔ‌ نگارندهٔ‌ این سطوررسیده ، گویامشارالیه حوادث را بدون
# ~~نقدواستنتاج تاریخی درقلمم می آورده است، وبنا بران بپا یآ بیهقی
# ~~اهیر سل م
# آسلاف مشهود ترمولانا در وطن خود ش همین دو نفرمورخ اند که
# ~~هر دو بدربا رغز نویان پیوستگی داشته ، واز کتب شان هم حصص مهمی
# ~~موجوداست . یکنفرمورخ دیخریکه ازاسلاف مولانابشما رخواهد آمد،
# ~~همان صاحب قصص وتواریخ نابی ابوالحسن هیصم بن محمد است ،
# ~~ولی دست روز گارعتود آن کتاب را از بین برده و بما نرسیذه ومعلوم
# ~~از کدام رو ش پیروی کرده ؟
# و قتیکه ماکتاب طبقات را با بیهقی طرف مقا یسه وتد قیق قرار
# ~~مید هیم ، چنین نتیجه بد ست می آید، که در ر و ش تا ریخ نو یسی
# ~~ونقد تاریخی بپا یهآ بیهقی نمی رسد ، وامام ابوالفضل خیلی صریج
# ~~اللمهحه و درست کار و راست کردار است ، وبا وجودیکه بدر بار غزنه
# ~~وابستگی دارد ، ازحقایق تا ریخی واستنتاج آن چشم نمی پوشد وخامهآ
# ~~وی از جادة صداقت وتحقیق انحرافی نمی ورزد، وسیاقت تاریخ نویس
# ~~وی پسندیده وکشحون به ms717 حقا یق تاریخی است، برای نمو نه صورت
# ~~نگارش برخی ازوقایع را که خامه توانای بیهقی کرده است ، درذیل
# ~~آورم، تابرین مدعاد لیلی باشد ، وسخنی پی برهان نرفته باشد
# بعد از انکه سلطا ن محمود بسال (441 ه) درگذ شت ، ولشکر با
# ~~حاجب بزرگ علی قریب به تگینا بادشد ، ودرا نحا سلطان محمد پسر
# ~~سلطان محمودمأخوذ شد ، ودر قلعت کو هتیز محبوس گشت . وعلی با
# ~~لشکر بسوی هرات روی آورد ، در ین وقت بیهقی پیش گو ئی ها ی
# ~~علی حاجب راصر احتامی نو یسد که گفت :
# رهمه راستیوخوبی دارم در دل ، وهر گزازمن خیانتی و کژی
# تیامده است وبحقیقت بدان که سلطان مسعو د که چشم بر من
# افگند پیش شمامرانه بیند ، این نامهای نیکوومخاطبها بافراط
# وبخط خویش فصل نوشتن وبرادرممرا حاجبی دادن همه قریب است، PageV02P289
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0292.png)

# ~~و بر چون من مرد پو شیده نه شود، وهمه از انست تا بمیانهآ دام
# ~~رسم، که علمی دایه بهراتست، وبلکا تگین حاجب وگروهیدیگر:
# ~~که نه زنا نندونه مردان. واینک اینقوم نیز به سلطان میرسد
# ~~واورا بران دارندکه حاجب درمیان نیاید 11))
# ~~ین فکر علی حا جب بزرگ راست آمد، و وقتیکه بهرات شد،
# ~~سلطا ن مسعید در ادل و هله او را گرامی داشت، و لی بعد از کمی اد
# ~~و برادرش رامآخوذ کرد، وبگفته بیهقی : وکان آخرالعهد بهما.
# ~~مورخ دانشمند درین داستان جزویات مشاهدات خویش را نگاشته .
# ~~ومهر سلطان را فریب خوانده است . ورجال معروف و مقتدر در بار را
# ~~بعبارت (نهمردانند ونه زنان) از حگفته علی حاجب تصویر کرده، وشی
# ~~صراحتا گو ید:
# ~~که چون علی مرد کیمرسد، این است که علی وروزگار درازش
# ~~وقومش به پایان آمد : واحمق کسی باشد که دل درین گیتی غدار
# ~~فریفته کار بندد،ونعمت وجاه وولایت اورا بهیچ چیز شمرد،
# ~~و خرد مندان بدوفریفتهنه شوند ،.... وعلی را که فرو گرفتند،
# ~~ظا هر آنست، که بروز گارفر و گرفتند چون بومسلم ودیگران را
# ~~چنا نچه ms718 در کتب پیداست ، واگر گویند که دردل چیزد یگر داشت
# ~~خدای عزو جل تواند دانست ضمیر بندگان را ، مارا بآن کاری
# ~~نیست ، وسخن را ندن کارمن است ، وهمگان رفتند، جا ئی گرد
# ~~خه اهند آمد.که راز ها آشکاراشود .... (2)»
# ~~در اینحاست، که بو الفضل تمام اسر ارواقعه رابیان کند، ودر کمار
# ~~ثقت وبی پرو ائی سخن راند ، وباصر احتی این کیفیت رانو یسد، که
# ~~گو یااز پادشاه عهد، وآن سلطانی کهوی بدربارش منسوب است، تر سی
# ~~وبیمی ندارد واظهار حقایق را در مقابل آن سلطا ن مطلق العنا ن .
# ~~وجیبه ذمت خو یش می د اند.
# ~~موقعیکه سلطان مسعود یکی از رجال بز رگ پدر خو یش حسنک
# ~~وزیر را در بلخ بردار میکشد ، باز بوالفضل جزویات این واقعه رامی
# ~~دحارد ، وا حساسات عامه رادر حادثه چنین بقلم می آو رد:
# ~~رر هر کس گفتند : که شرم ندا رید ، مردی راکه میکشیدو بدار PageV02P290
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0293.png)

# چنینمی برید ؟ وخو است که شوری بز رگ بپای شود، سواران
# ~~سوی7عامه تا ختضد ، وآن شور بنشاند ند وحسنک ر ا سوی د! :
# بردند ، وبه جایگاه رسانیدند : برمر کبی که هر گزنه نشسته بود
# ~~نشا نیدند . وجلادش استوار ببست ، ورسنها فرود آورد ، وآواز دا:
# ~~که سنگ زنند ، هیچ کس دست بسنگ نمیگرد، که همهزارهیگر یستند
# ~~حاصه نشاپور یان ، پس مشتی رند را زر دا د نا : که ستگی ز نند
# ~~ومر دخود مرد ه بود ، که جلا د ش رسن بگمو افگند ه بو د ، وخپ:
# ~~کرد ه00-.. (1) »
# بدین طور بوالفضل تصریح میکند، که ««او رفت وآن قوم که ایر
# ~~مکر ساخته بودند» وبعد از آن بوسهل را که پدید آو رندهآ این پرد
# ~~تا ریخی است، تلویم میکند وگوید که استادم بو نصر در آنروز ک
# ~~حسنک را بردار کردند ، روزه بنکشاد و سخت اندیشمشد بود ، وهمم به
# ~~ازختم داستان این قضیه را باحاد ثه عبدالله بن زبیر (رض) تشبیه کند
# ~~و پسر یحیی برمک ms719 راهم در ینحا می آورد وکو ید :
# ین حد یث بردا رکردن حسنل بپایان آوردم ، وچند قصه
# ونکته بد ان پیوستم سخت مطو ( و مبرم .. . و رفتم بحر سر
# کار تاریخ که بسیار عحایب است در پر ده و ا گر ز ند گا نی
# باشد آ ور ده آید . . . . (3)
# ~~بو الفضل درآغاز این داستان روش تاریخ نگاری خویش را درچنه
# ~~جمله مختصر کرده و می نو یسد :
# « درتار یخبی که من کنم سخن نرانم که آن به تعصبی وتربدی
# کشد ، وخوا نند گان این تصنیف گویند که شرم باد ا ین پیر را
# (مقصد خود بیهقی است، که دراین وقت 6 سال عمرد اشت)
# بلمکه آن گویم ، که تاخوا نند گان با من انذر ین موافقت کنند
# و طعشی نز نشد . . . . (4))
# از ین تصریح بوا لفضل پیدا می آید ، که این مرد خردمند به
# ~~مسعآولیت خامهآ خویش ملتفت بود ، وهمواره حقایق را بقلم میا ورد.
# ~~دازراه حق گوئی عدولی نمی کرد . درجای دیگرخودش تو ید :
# «اگرچه این اقاصیص از تاریخ دوراست ، چه در تواریخ چنان PageV02P291
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0294.png)

# بی خوانشد، که قللان بادشاه قلان سالار را بفلان جنگٹ فر ستاد،
# دفلان روز جنگ یاصلح کردند ،و این آنرایا اواینرا بزد، وبرین
# بگذشتند ، اما آنچه داجب است بجای آورم . . . . (1)»
# باین طورمورخ دانشمند همواره ملتفت بود، که واجبش چیست؟
# ~~تاریخ خودرا تنهاضبط وقایع قرارنداد وبسی از زوایای تاریک را در
# ~~ر توتدقیق و کنجکاوی تاریخی روشن کردحتبی بسی از افکاروذ هنیت های
# ~~عامة آن وقت رابه پیرایهآ بس لطیف نوشت ، وحقا یق را بصورتی در
# ~~ناریخ خو یش بیاورد ، که انان بعفت خا مه و امانت وسیا قت صحیح
# ~~ار یخ نعاری ملتفت می حردد، مثلا دران عصرایازواحمد ینااعگین
# ~~امردم بسلطان محمودنسبتی دادندی، مؤلف این دو نفر دادر پیرایهٔ‌
# ~~لطیف اد بی دعطهآ امیرمحمود ماضی » خوانده ، وراجع به شخص
# ~~خیرالذ کر باصراحت تام ودر کمال صداقت ودرستی چنین نگاشت:
# «این احمد مردی ms720 شهم بود، واور اعطسهٔ‌ امیرمحمود کفتندی،
# وبدو نیک بدانستی، ودرحدیث هادروولادت وی وامیر محمود
# سخن گفتند ی ، وبوده بود میان وی یعنی آن پادشاه ومادرش
# حالی بدوستی، وحقیقت خدای عزوجل داند، واین مرد احوال
# وعادت امیر محمودنیک دریافته بود ، درنشستن وسخن گفتن. ..(2)»
# اخر کی بخوا هد که د ر ین عصر آ زاد ی فکرورأی هم نسبت
# ~~باوضاع وکردارشخصی چیزی بنویسد زیا دت از ین نخواهد بود، که
# ~~یهقی باصراحت لهجه نسبت به سلطانی مانند محمود درعصر پسر ان
# ~~دی کرده است ، این بود نمونه ها ی برجستهآ عفت قلم و کمال امانت
# ~~که دربا لا بطورمثال آوردم ، ولی منهاج سراج درین مورد اسلافی خویش
# ~~دا پیروی نکرد ، وی شخصی بود، نهایت مجتاط و مداح وجزمراتب
# ~~سپاس و ستایش بز رحمان وملوک چیزیرا نه نعاشت، و جنبهآ انتقا درااز
~~تاریخ
# ~~تعاری خویش دورداشت ، ودرا کثر فصول وپایان ابحاث، دعای غیر
# ~~سستجاب حیات بزرگان را برخود لازم داشت، بنابران کتاب وی را
# ~~درین مورد با تالیف گرانبها و ارجمند بیهقی همدوش و همباز قرار
# ~~داده نمیتوانیم.
# مولانا از بدو کتاب تا اتمام آن تما ما مراتب دعاگوئی ومداحی PageV02P292
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0295.png)

# ~~را نگهدا شت ، ودرضبط حو ا دثاز صر احت لهحها عرا ض نمود وآر
# ~~صداقت محض کار نخرفت واز لف نوشته های اه برمی آید . که در مقابل
# ~~هرمد حبی طمهی کردو تنای بز رگان زا بر اساس هنا فع شخصی خود بنا نهاد:
# ~~که از سراپای عمارات کنابش هوید است ومن بطو رنمونه برخی ازین
# ~~گو نه مطالب رایاد آور یمی کنم، در مدح الغ خان می نویسد :
# گر هزارجزو کاغذ مقرمط دراوصاف پسندیده واخلاق گزیدهأو
# در تحریر آرد هنوزازدریای بیگران اوقطره واز روا یح گلستان
# فرد و س شمهآ بمشا م مستمعان وخوانند گان نرسیده با شد ا گر
# صدهزار چندین به تقریر آیدحقوق تربیت . . که در باب این
# داعی از تفویض مناصب وتقلید اشغال دوفورا نها مات وشمول ms721
# کرامات فرموده ا ست ومیفرماید ، هنوز حقو قی آن ایادی در
# ذمهآ این ضعین وقر زندان واتباع اوباقی باشد.... (1)
# ~~مولانا دربسی ازموار د کتاب در مقا بل ثنا و ستا یش متمنی انعام
# ~~و نوازشاست واین رویه از داب تاریخ نگاری سلف دوراست. چنانچه گوید :
# «« ازخوانتد هان و ناظر ان امیددعاست واز اربا بد ولت رجای اعزآز
# ~~وعطا 000» (3) علادهبر ینگه مولاناهمواره متمشی نوازش ار باب دولت
# ~~واعیان حضرت بود ، وطمعی باین درکاه داشت در صبط بر خی ازوقایع
# ~~نیز ازجنبه داری وتحزب وطرفدا ریطایفه ، وزجروتو بیخ دیگری کار
# ~~گرفته ،وبنا بران تاریخوی از نقطه نظرتدقیق وانتقاد تاریخیا زبهاد
# ~~ارزش خو یش کاستهاست، مثلا در طبقه (41) درف کر سلطان التتمش
# ~~وقتیکه قاج الدین بلمددزرا ازلشکر خوارزم شاه منهزما بهلو هور می
# ~~نشاند وآن شخص را با سلطان بحهت سر حد شا مضا یشتی می رود ، وبعد
# ~~ازمصافتر این درشههر (614ه) تاج الدین آسیرمیگردد، داورا بد هلی
# ~~میآورند ،وبطرف بداون می فرستند ، ودرانحا ازطرف سلطانا لتتمش
# ~~گشته میشود، مولانا حدیث کشتن آن شخص راتصر یح نمی کندو اغماض
# ~~می نماید، وگوید همان جامدقون گشت (3)
# علاده برینگو نه اغماض های عامدانه وتحا هل های عا رفا نه که
# ~~مولا نادر ضبط حوادث تاریخی دارد ،اکثر حصص کتاب وی مملواست
# ~~بادعیهآ غیر مستحابی که بهارباب اقتدار کرده است و بنایران بیهقی را
~~PageV02P293
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0296.png)

# ~~درین گو نه مو ا رد برو ی فضیلتی است، که نمی توان صراحت لهحه
# ~~وسیاقت درست ومتین آن مورخ خردمندرافراموش کرد و یا مو لانارا
# ~~بیهقی انباز و عدیل قرار داد .
# مزاپای انشای مؤ اف ومقا یسهآ آن باقد ما ه
# همچنانکه بیهقی را در روش تار یخ نویسی برمو لانا فضیلتی است
# ~~و آن استا دوا مام درعفت قلم وامانت وراستکاری آیتی بود، بالعکس
# ~~درطر زتحر یروسبک انشای رو ان وسلیس مولا نا را بران امام سبقتی
# ~~و بر اعتی است که به عقیدهآ نگارند  این سطو را ms722 نشای مو لا نا نسبت به
~~بیهقی
# ~~خیلمی شیرین ومحکم و دارای مزایا ی ز یاد وا سلوب بدیهی است، که
# ~~شاید تنها در عصر خو یش نی، بلمکه درنو یسند کان ما تقده و
# ~~ما تاخر شهکار ادبی باشد.
# کسانیکه سیاقت انشاء ونو یسندگی بوا لفضل بیهقی راملا حظه
# ~~فرموده اند ، تصدیق میگنند . که این نویسندهآ بارع وزبر دست فارسی
# ~~ساده وسلیس ور و انی نوشته است ، ولی باو جود آنهم آز وجنا ت
# ~~عبارات والفا ظ وجملات او رنگ ترجمهآ عربی و سلطهٔ‌ اد بی آنزبان
# ~~ظاهر است، وبسی از جملات آن کتاب بصورتی نو شته شد ها ست،
# ~~که خوا بنده گمان می برد، ترجمه تحت ا للغظ جملات عر بی باشد،
# ~~برای نمونه این جملها را بخوا نید :
# 1- بر تخت نشستو بار داد ، بار دادنی سخت بشکوه .... ص 48
# 4- وآ نچه کردند ، خود رسد پاداش آن بد یشان . ص 49
# 3_ما نز د یک خدای عز و جل معذور باشیم درخون ریختن ایشان ..ص42
# 4- ساخته برفتم با پردهدار ، یافتم امیررادرخرگاه .... ص 149
# 5- وحا جت نیاید ترا استطلاع رأی ما کر د ن .... ص 250
# چون دران اوقات هنوز نثرپارسی نوزاد بود، وبه نضج وپختخی خویش
# ~~نرسیده ، لابد باید در نثر بیهقی ا مشال این گونه جملات باشد ، چه
# ~~خامه ها بنوشتن عربی معتاد بود، وفکر جمله بند یهای آن ز بان
# ~~در دماغها مر کوز بود . بنابر ان در نوشته های اسا تید بز رگمانند
# ~~بیهقه و امشال وی، که نثری محکم ومتین داشتند ، اثر آن زبان جسته
~~PageV02P294
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0297.png)

# ~~جسته پدیدار میگشت اما نثر منهاج سراج ازین گونه معایب مبر است
# ~~وبر اعت وسلاست وشستگی عبارات وشگفتگی جملات والفاظ آن بد رجه
# ~~ایست که در برخی ا ز محاسن از نثر بیهقی نیز تغوق جسته و سبقت
# ~~7) فته ا ست
# گر طبقات را سرایا بخوانید ، اغلاق وابهام را در آن نخوا هید
# ~~یأ فت، نثری ms723 است سهل وممتنع ، وحاوی تمام صفات اد بی زبان پارسی،
# ~~جملا ت آن ازهم محزا وخبر های جمل واضح وروشن است ، صر احت
# ~~د لالت وروشضی ادای مقاصددران آشکار است ، اکر این رویه مستحسن
# ~~وروش بر جسته و محکم نثر نگاری پارسی به اسلوب خشن ونامطبوع
# ~~ومستکره وپر تکلف دورهآ مغل تبد یل نمی گشت ، وآن حسن خدا داد
# ~~و چر بشاش وفرخنده با ین رنگ غیر طبیقی وحلیه های نا شا یسته
# ~~آلایش نمی کرد، اکنون زبا ن پارسی نثری قوی تر ود لچسب تر از
# ~~این مید اشت وا سلوب نگارش آن پخته و متین ترمی گردید ، بهر حال
# ~~مولا نا نثر نویسی است ، جادو نگار ، و طبقا ت وی از شهگار های
# ~~نشر زبان پارسی است .
### | نا بل، کارته
### | عبد ا لحی حمیبی PageV02P295
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0298.png)

### | رمولن
# درطبقه اول ذ کر حضرت شیث ودرابتدای طبقه (ت) این کتاب اسم کوه
# ~~حرمون مکررآمده که درنسخهآ اصل گاهی به جیم منقوطه وگاهیبه
# ~~های هوز نوشته شده ، وصحیح آن حرسون است بد ون نقطه به حای
# ~~حطی وحرمون نام کوهی است درشمال شرق فلسطین متابل لبنان ومتصل.
# ~~به با شان ، که از بز رترین کوههای فلمسطین وسو ریا محسوب می شود
# ~~لفظ حرمون معنی شامخ دارد ، واکنون آنر اجبل شیخ یا جبل الشلج
# ~~کویند ، که درموسم زمستان !فهاروی آ نرامی پوشاند . وار تفاع
# ~~آن تاده هزارفت ازسطح بحراست ، درتورات در سضر یشوع وتشنیه
# ~~والایام وز بورذ کری ازین کوه آمده ، وازینکه درکتبمقد سه نامی
# ~~از بعل حرمون می رودمیتوان فهید ، که در ادوار گذشته بعل درین کوه
# ~~پر ستیده می شد ، ودرنظر ملمت سریان به منزلت اورشلیم یهود ، مر کز
# ~~د ینی شمر ده می شد
# کوه حرمون تاجیل تابور سلسلهٔ‌ بلمندی را تشکیل داده، که تاشمال
# ~~سطیح همو ارازراعیل میر سد . وبومیان آنحا آنر اجبل اندحی نامند (9)
# ضحا ان
# در کتاب پته خزانه ملو وسلا طین غوررا :حوا له تاریخ ms724 سور ی
# ~~ازاولاد سهاک نامی شمردهاند(ص41 که منهاج سرآج آنرا ضحاک ضبط
# ~~می کندو نسبت آنیارا باین شخص افسانوی میر ساند4) بر خی از مورخیند یگر
# ~~مانند میرخواند (3) یامحمد قاسم هند وشاه فرشته (4) که غالبا مأخذ
# ~~آنهاهم طبقات نا صری بود نیزشا هان غوررا از نزاد همان ضحاک
# ~~ی پنسد ارند
# افسانهٔ‌ ضحاک از قدیچ در بیی مو رحیی مورداختلافاست، مورخین
# ~~عرب هم ازابتدأکه تاریخ ملوک عجم را نوشته اند ، این افسانه را بصور
# ~~مختلف می آورند
# درحقیقت اسم ضحاک که اصلا از دهاک، پاده آک وغیره بو د، و PageV02P296
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0299.png)

# ~~گر   ا ا تر اضحاک نوشتند، یک اسم افسانوی باستانی آریائی است، که
# ~~قدمت عهد و مر ورا یام وقرون آنرا با فسانهای رنگا رنگ آلود . دهاکه
# ~~دراوستا یک عفریت هایل معرفی شده که تریتا نه (فرید ون) آ نرا کشت
# ~~(1)دها که یاد هأ کو، اژی دها که هم ضبط شده که خاورشناس جیگر
# ~~المانی ، ود کتورجستی در تاریخ ایر انیان قدیم وسپیگل درآثار قد یمهآ
# ~~خود آنرا محموعهآ مصایب و بلایائیکه به آریانان قدیم روی آورده
# ~~بودمی شمارند (2) نلمد که مستشر ق معر وف معتقداست ، که اژی د هاکه
# ~~A2idalaa) همین اژدهای پارسی جدید یادهاک قدیم است، که
# ~~معرب آنر اضحاک نوشته اند (3)
# عر بها کلمه اژدها راهم معرب کرده ازدهاق می نویسند ، طبری
# ~~برالبیرونی گویند : که بیوراسپ ازدهاق همان شخصی است ، که ضحاک
# ~~نامدارد، عریه اوراعر بی وعحمی ها عحمی پنداشته اند (14) مسعودی
# ~~می زو یسد که بیورا سپ بن اردواسپ همان ملگی است کهده آک می گفتند
# ~~(3) ابن البلخی نیز بیوراسف را همان ازدهاق شمرده ، وپدرش را اروند
# ~~اسف می نویسد، وگوید که وی بحادوخودرا بصورت اژدها ئی بنمود
# ~~بغابران ازد هاقگفتند ش ، واودر تمام روایت هاخواهرزاد هآ جمشید
# ~~بوده است ونام مادرش ورک (ودک) بود ، خواهر جمشید (6)
# اما دهآک بعقیدهآ مورخین ازان سبب گفته شده ، که آک بموشی آفت
# ~~ورسم زشت بوده (7) واین ms725 کلممه دراوستاهم به همین معنی آمده (8) پس
# ~~گویاوی ده آقت وزشتی بحهان آورد ، حمد الله نیز عینأین مقصد را
# ~~نقل می کند (9)
# کلهه بیورا سبراهم مو رخین نوشتهآند ، که بیور ده هز ارمهنی داشت
# ~~بحهت آنکه ضحاک دارای ده هز اراسپ بوده (10)
# خلاصه : روایات مور خین شرقی در بارهآ ضحاک نها یت پریشان و
# ~~افسانوی است ، که دربالا بشرح کوتاه آن اشارت رفت ، وفردو سی هم در
# ~~شهنامه اغلب این رو ایات را می آورد .

PageV02P297

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0300.png)

# بدانکه درتاریخ وجضر افیای افغانستان این کلمه اهمیتی دآشته و
# ~~می توان فراموش کرد : که تاکنون هم نزد یک بامیان بقایای شهر ضحاک
# ~~مو حوداست ، وبهمین اسم نامیده می شود ، وهمچنان دراسمای قبایل
# ~~افغانی تاکنون عشیرتی بنام (سهاک) داریم ؛ که تعدادآ نها تاهفت
# ~~هزارخا نهمیرسد، ودرعلاقه خروار لو گر وزرمت و پضمان، وبیگتوت
# ~~و تحاو وبغمان ودره های جنوب هندو کش وغیره متضرقند وازبرادران
# ~~عشایرانده وتره کی شمرده میشوند (1)
# به عقیده نگارنده تمام این کلمات بهمان اصل سکهابر میگردد، که
# ~~هیرودوت ذ کر کرده ، آنهامردمی بودند ازعشایر آر یائی که باراضی
# ~~سیتان آهدند، وتا در پای اند وس تصرف کردند، وبعد ازانکه آن
# ~~سرزمین رامکون سا ختند ، نا مهای قدیم آن خطه در نگیانا وزرنگا
# ~~متروک وبنامشان سگستان نامیده شد (2) که سحستان جغرافیون عرب
# ~~بلاشبهت معرب آنست ، ودرنسخ قلممی کتب جغرافی عرب هردوصورت آن
# ~~ضبط است (3)
# ازروایت طبری چنین برمی آ ید : که مسکن ضحاک درقلعت زرنج
# ~~سحستان بود ، وهم از نگارش تاریخ سیستان پیداست که ضحاک را باسیستان
# ~~علا قه ایست که نمی توان آ نرافراموش کرد . پس آنچه درپقه خزانه
# ~~بحواله تاریخ سوری آمده که ملوک غورازاولاد سهاکی اند، با نو شته
# ~~هنصاج سراج در طبقات ناصری که جد اولین آنهاراضحاک کفتهآ مط بقت
# ~~کامل دارد جز اینکه سهاک املای پشتوی آن کلمه معرب است چون سهاکرا
# ~~باسکها وضحاک نزه یکی است، واین همهاز یک ریشه آریاثی باستانی
# ~~است، بنا بران ms726 اگر حقا یق را ازلف اخبار افسانوی جد ا کنیم ، باید
# ~~بکوئیم: که سکها از قبایل معروف آریا نی بودوباین نام البته اشخاص
# ~~مشهور وقبایل و بلا د شهرت پیدا کر دند که بعداز ان به سبب بعد عهد
# ~~ومروردهوراین شخصیت ها ،اسماء بهم آمیخت، ودرنتیحه خلط تاریخی
# ~~مسئله رنگ افسانوی را بخود گرقت که نمی توانا کنون در بین ضحاک
# ~~تاز ی و سهاک و اژ دها ، وده آک و از دهاق وغیره فرق گذاشت .

PageV02P298

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0301.png)

# علمی ای صورة مطالعه اسناد تار یخی بالا همین قدرروشنهی دسد،
# ~~بها ین نامهااز یک یادو منبع آریائی ریشهمی گیرد وضحاک (اسم شهر
# ~~نزد یک بامیان) و ضحاک یادها که و ده آک یااژد هاک(شخصیت تا ریخی)
# ~~وسهاک (قبیلهآ افغانی وعلم که تا کنون هم مردم آنرا بطوراسم می گذارند)
# ~~وسها کا (قبیله معروف آر یائی که سکستان بنام آنهاست) به یک مرجع و
# ~~مآل برمیگرد ند -نا گفته نماند که یکی ازقبایل معروف درانی ساگزی
# ~~حالیه (سها کزی و سکزی سابقه)ا کنون هم بینقند هار وسیستان سا کن
# ~~اند و نام آ نها یقینا بهمان ر یشه سها کا وسکزی تاریخی ربط دارد
# ~~که بمرور دهور عو ض آن (اسحق زی) شهرت یافته است اما نامهای
# ~~پدران ضحا ک قرار ضبط مور خین چنین است:
# ~~ضحاک بیو راسپ نام وی قیس لهوب بود. وهو ضحاک بن اروند اسپ
# ~~بن ربکاون بن ساد سره بن تاج بن فر اول بن سیامک بن مشی بن کیومرث (1)
# طبری گوید : بیوراسپ و هو اللازدهاق والعرب تسمیها لضحاک ،
# ~~و تذ کره انه بیور اسپ بن ار ونداسپ بن زینکا بن ویروشک بن تاز
# ~~بن ور اوک3 بن سیا-ک بن مشی ان جیو مرث (2)
# البیرونی می نو یسد : ضحاک بن علوان وهوبیور اسپ بن ز ینکا
# ~~بن بر یشند بن غار بن افرا وک بن سیامک (3)
# حمزهٔ‌ اصفهانی گوید : بیور اسپ بن ار وندا سپ بن ریگا ms727 رون
# ~~بن ماده سر بن تاج بن فراول بن سیامک (4)
# تاریخ وقصص ادن الهیصم ذا بو
# چنانچه درتعلیق اول در آخرمبحث مراجع ومآخذ مولف گفته شد
# ~~راجع باین کتاب ومولف آن معلومات مقنع وبسنده بدست نیامده وآ نچه
# ~~از ضبط واشارات خود مولف برهیاید چنین است:
# درطبقهآ اول ذکر داؤد (ع) د رنسخهآ اصل قصص نای نوشته شده
# ~~و این او لین باراست که نام این کتاب در طبقات مذکور می ا فتد
# بعد ازان بصور ذیل آمده : PageV02P299
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0302.png)

# ~~طبقه اول ذکر القاب حضرت محمد (ص) قصص با بیابوالحسن
# ~~من ا لهیضم
# ~~طبقه (4) ذ کرالواثق بالله: قصص ابن هیضم فا نی
# # طبقه (5) ذ کر سکندر %~% : قصص نا بی.
# # طبقهآ (7) ذکرطاهر %~% : صاحب تأ لیف قصص نا بی هیضم . کشیت
# ~~وابوااحسن بود ، ونام الهیضم بن محمدالشانی
# ~~آغاز طبقه (8) صفاریان: تاریخ ابن هیضم نابی
# ~~آغازطبقه (9) سا مانیان: تاریخابن هیضم
# ~~طبقه (9) ذ کراسما عیل بن احمد : ابن هیضم
# ~~طبقه (10) ذکردیا لمه : تاریخ ابن هیضم نابی
# ~~طبقه (10) ذکر بختیارد یلمی: تاریخ ا بن هیضم
# ~~طبقه (77) ذکر امیر سوری: تاریخ ابن هیضم نابی، که در
# ~~مطبوع کلکته ابن ندارد ، ودردونسخه خطی مأ خذمطبوع انا نی) هم
# ~~ضبط شده ، وراورتی (ثانی) نوشتهاست .
# ~~طبقه (17) ذکر محمد سوری : صاحب تاریخ ابو الحسن هیضم بن
# ~~محمد نابی که درمط کلکته : ابوالحسن الهیضم بن محمد النا بی ودر
# ~~راورتی: ابو الحسنالهیضم محمد نا بیاست ،ودربرخی از نسخ راور تی :
# ~~مانی هم بوده
# ~~آغازطبةه (33) : تاریخ ابن هیضم نابی .
# ~~آغازطیقه (23) : روایتا بوالحسن الهیضم محمد النابی که در مط
# ~~کلکته (بن محمد النابی) است .
# ~~آ غازطبقه (23) : ابوالحسن نابی صاحب قصص وتوار یخ درجلد
# ~~چهارم از قصص چنین روایت میکند. ضبط های نام کتاب و مؤلف دراصل
# ~~ومطبوع قرارشرح قوق است ، ولی آنچه راورتی درترجمهآ خود آورده
# ~~چنین است :
# ~~1_ ابن هیصم مؤلف قصص ثانی که کنیت اوا بوااحسن ونام اوهیضم
# ~~من محمدالباقی (نا بی؟) بود ص 11
# ~~2- ابن هیصم ثا نی . ص 19 ms728
# ~~2- تاریخ ابن هیصم ص 26- 31
# ~~4- تاریخا بن هیصم ثانی ص 330 PageV02P300
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0303.png)

### | 
# راورتی در ین باره می نو یسد : که در برخی ازنسخ ثانی ودر بعضی
# ~~هم مثل فاریا بی دیده میشود ، وگمان میگنم ، که فاریا بی درست
# ~~باشد، منوب به فاریاب (1)
# و بازهم وت گوید : به گمان من نام اصلی کتاب تاریخ ابنا لهیصم
# ~~نابی است مشهورو ملقب به قصص ثانی (2)
# اکنون باین ضبط های مختلف و متعدد دقیق می شویم ، وازان
# ~~نتا یجی بدست میا ور یم :
# 1- درین که کنیت هؤ افی قصص ابوااحسن بود، شکی نیست، چه
# ~~تمام ضبط ها درین باره مساوی وروایت هم متواتر ست .
# 2- مولانا تصریح کرده که نام وی البیصم بود چون ضبط نخ
# ~~خطی ومطبوع بضادمنقوطه است وازراورتی هیصم، بصاد مه مله است
# ~~ودرکتب عرب هموا ره این نام هیصم بود، ومجمل فصیحی هم چنین
# ~~آورده ، بنابرا ن بصاد مهمله نوشته شد (4)
# 3- نام پدر مولف باتفاق روایات وضبط ها(هحمد) ا ست .
# 3 نسبت پدرمولی که بسه صورت (نابی، ثا نی، باقی) منقول افتاده
# اگارنده در صحت بگ ازین اشال متردد است، و: لاخره باحتم
# ~~کثرت وجم غفیر، که مناطا عتبار تو اند بود صو رت (نا بی)
# ~~را بر گز ید.
# 1کنون باید قرار نتا یج ار بعهآ فوق نام مؤ لف کتا ب را چنین
# ~~بنویسیم:ابو الحسن الهیصم محمد النا بی ولی در ین صو رت اشکالی
# ~~پیش روست که با ید آنراحل کرد. باین معنی که مؤلف به صو رت
# ~~مکررنام کتاب را (تاریخ ابن هیصم نابی) نیز نوشته و باو جودیکه
# ~~نا م مؤ لف را صر احة (هیصم) نگاشته باز هم تار یخ وی را
# ~~تار یخ ابن هیصم گفتن و مکررآ نوشتن ، خواننده را در ریب وشک
# ~~فرو می برد ، واین پرسش پیدا می آ ید . که آیا نام مؤلف الهیصم
# ~~بود ، یا نام پد رش چنیه بود ؟

PageV02P301

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0304.png)

# درین باره باید بر تصریح بلاعلت ms729 وقید مؤلف که نام وی (الهیصم)
# ~~پود، اعتما د کرد، چه خبر صر یح وآشکا را را نمی توان از نظر
# ~~آند اخت ، بو یژه اعر در مقابل آن خیری مو جود باشد که بتاویل
# ~~مؤول معنی دیگری ورنگی علیحده ا ختیار کند.
# درین مورد هم نزد ماخبر صریح وو اضح الدلالهٔ‌ مؤلف موجود
# ~~است، که نام وی الهیصم بود، پس اندرانحائی که تار یخ ا بن
# ~~هیصم نابی نوشته نیاز مند بتا ویل مؤول است ، ونگا رنده عا جز
# ~~دران باره برسبیل حدس وتخمین لابعین الیقین می گویم ، که شاید
# ~~تاریخ وقصص مذکو ره را بعد از مؤلف آن که الهیصم باشد پسرش
# ~~فرا هم آور د ه ، وتربیت وتهذ یب کرده باشد، ودر ین صورت بنام
# ~~اسرمؤلف (تا ریخ ابن هیصم نا بی) شهرت یافته باشد، والله اعلم بالصواب
# ~~و ظا هرآ هم برا ی تطبیق قولین مؤ لف طبقات را ه د یگر ی
# ~~موجود نیست . چون هر د وقول را مکررآ نوشته و به تحریر متو اتر
# ~~ومسلسل محکم گردانیده، بنابران ردیگی از جهتین خالی از سهوی
# ~~وز کتی نخو اهد بود، وهم از پنرو نعا ر ندهٔ‌ عاجز بد امن تأو پل
# ~~چنگزد . وازین راه به مطابقت قولین پرداخت ، واگر خطائی رفته
# ~~با شد، پوزش میکند وبخشایش می طلبد.
# علی ای صورة : تواریخ وقصصابوالحسن الهیصم بن محمد النابی
# ~~بصو رت مختصر معر و ف بو د ، به (تا ر یخ ا بن هیصم نا بی)
# ~~7ا (قصص نابی) یا (قصص ابن هیصم) که باید پدرنو شته ، و پسرش
# ~~تکمیل وتبویب وترتیب وتهذ یب کرده با شد .
# این کتاب درحین تحریرطبقات دردست مؤلف بود ، و از قر اریک
# ~~اشارت مختصروی، در چهار محلد بود ن آن سخنی نیست، و شاید
# ~~مجلدات دیگری هم داشت ، از مقتبسات مولانا که در کتاب طبقات کرده
# ~~است چنین پیدا می آید، که این قصص و تواریخ کتا بی بود مفصل ms730
# ~~ومحتوی دورهآ تاریخ عمومی از بدوخلقت تاعصرمؤلف: مشتمل بر تواریخ
# ~~انبیاء و سلا طین روم ، وحیا ت حضرت محمد (ص) واحوال خلفای
# ~~راشده و بنوامیه وبنوعباس وسلاسل سلاطین عحم ما نند آل طاهر،
# ~~ودیالمه وصفا ریان وسامانیان وسوریان غوری وغیر5 ....

PageV02P302

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0305.png)

# علاوه بر احوالیکه مولانا راجع بها ین دودما نها از ان کتا ب بر
# ~~گرفته، در آغاز طبقهآ سوم در خروج کفار مغل وتعمیم فتن وفتور
# ~~مسلمین نیز روایتی را ازین قصص نقل کرده ، ولی این سخن مؤید ظنی
# ~~شده نسی تواند، که باید مؤلف قصص، فتورمغل را دیده با شد، چه
# ~~در اغلب کتپ پیش از مغل بعنوان علامات قیامت این گو نه روای ها
# ~~آورده شده ، وخودمولانا نیز خفته ، که درکتب معتیر احادیث اشتر اط
# ~~سا عت و علامات قیا مت را روایت کرده آند ، چو ن در جملهآ کتیی که
# ~~مولانا این روایت.اازان گرفته سنن ابی داؤد، والبدووالتا ریخ مقدسی
# ~~نیز شامل است ، بنا برین ظن معاصرت مؤلف قصص بافتنهآ مغل ضعیف
# ~~ترمی گردد وباید این کتاب پیش ازعصر مؤلف طبقات ناصری گاشته
# ~~شده باشد .
# نگارندهآ عاجز در کتبی که راجع بترجمهٔ‌ رجال ومؤ لفین درین محیط
# ~~بدست می افمتاد ، تفحصی زیادکرد ، ولی کمترین چیزی دربارهآ ا ین
# ~~کتاب و مؤلفی آن بدست نیا مد، وا کثر ابن الهیصم هائی که د یده
# ~~شد ، بامقتبسات مولاناربطی وطبقی پیدانه کرد، واغلب آنهااشخاصی
# ~~بودند علیحده ، وماهر درفنون وعلوم د یگر.
# اما بنام ابن هیصم یاا بن هیضم دو نفرر امی شنا سیم ، که ازمشاهیر
# ~~رجال اد بی خراسان اند ، چون به عقیدهآ نگارنده که بعدازین شرح
# ~~خواهدداد، (ناب) هم در هرات خراسان بود، بنابران احتمالالاعلی سبیل
# ~~الوثوق گفته میتواند ، که یکی از ین دو نفر با ید همین ابن هیصم
# ~~هبحوث کنه ما باشد .
# نا م شخص اول الامام ا بو عبدالله محمد بن الهیصم است، که با
# ~~باخرزی ویرا ازجبال هراة واز اصحاب مقالات می شمارد، ms731 و بدون
# ~~اینکه به عصر وزمان او اشارتی کند، چند بیت اورا نیزمی آورد، که
# ~~ازان جمله است :
# ر حلت من العراق ولست آسی %~% لعمرابی علی ارض العراق
# عل تشفیا من کل حز ن %~% بکاس من مآنسها د هاق
# وی کتابی در اعجاز قرآن نوشت درکمال فصاحت وصحت عبارت ، PageV02P303
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0306.png)

# ~~و باخرزی کوید : که از اشیاع محمد بن کرام نبود، وعقایدوی بطایفه
# ~~جسمیه میلی ندا شت (1)
# فرقهآ هیصمیه گروهیاند از کرامیه که پیشوای آنها نیزهحمد بن
# ~~هیصم نا مداشت ، و ممکن است ابو عبد الله محمد یکه با خرزی ذکر
# ~~کرد ه همین شخص با شد .
# دوه علی بن هیصم هروی است، که نام پدروی بصاد مومله ضبط
# ~~گردیده، و از معاصر ین حکیم سنائی غز نوی است وی نیز ازمشاهیر
# ~~رجال علمی واد بی عصرخود بود، و بخاندانی بز رگ انتساب داشت ،
# ~~خواجه سنائی او را در هرات د ید و در ستایش وی قطعهٔ‌ گفت ، که
# ~~ز انحا ست.
# زا نوارش امروز شهر هرات %~% چو برج قمر پر شعاع وضیاست
# زازهارفضلمش همین خطه را %~% اگرمقعد صدق خوانم رواست
# این دوستی و معا رفه هم بو سیلهٔ‌ مفضل بن یحیی صا عد هروی
# ~~مشه ور بعارف زرکرصورت کرفته، که حکیم هر دو را در قصیده یی
# ~~ستا یش کرده، و کو یل:
# # مر ااین تفضل که خلق تو کرد %~% زا فضا ل فضل بن یحیی عطا ست
# # توشرعی واودین ودرراه حق %~% نه آن زین نه این زان زمانی جداست
# # تو و او چنانید کان صدر گفت %~% دو دست است الله را هر دوراست (2)
# حکیم سنا ئی درحدود (520ه) زند گا نی کرده، بنا برا ن او قت
# ~~حیات این ابن هیصم هرو یرا درحد ود همین سال گفته می تو انیم،
# ~~و چون با خرزی در(467ه) آز جهان ر فته، بنا بران همان ابن هیصم وی
# ~~بایدپیش ازان تاریخ زند گانی داشته با شد، وعلی ایحال بعید نیست ms732
# ~~گریکی از ین دو نفررا بصورت تخمین وتقریب ابن هیصم طبقات
# ~~تاصری بد انیم.
# اماکلمة (نابی) که ثانی و باقی هم ضبط گردیده نیز قا بل غوراست،
# ~~وبه عقیدة من بحکم کثرت ضبط صورت اول آن اقرب بصواب خواهد بود،
# ~~باین معنی که (ناب) نام جائی بود، در حد ودا وبه میان فیر وزکوه
# ~~وهرات ،و منسوب بدین جای (نابی) باشد، واینمو رخ نیز از هرات
# ~~وغو ر است PageV02P304
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0307.png)

# وبهاکنون نیز بهمان نام موجود ومر بوط است بولایت هرات ، که
# ~~درحدود (90) میل بسوی شرق آن شهر افتا ده. و بطر فغورازانراهروند،
# ~~وناحیتی است سر سبزو آبا دان. اماناب همان قصبه ایست ، که بقول
# ~~منهاج سراج میان فیروز کوه وهرات درصحن هریوالرود واقع بودودران جا
# ~~بی وصحرائی بودلطیف ووسیع که آنراسه گوشهآ نابمی گفتند ، ودران
# ~~موضع بین لشکر سلطان سنحر و سلمطان علاه الدین غور ی مصاف شده بود (1)
# ابن اثیر نیز ا ین مو ضع را نام برد ه وگوید، چون بین سلطان
# ~~علاهالد ین غوری و سنحرمخا لفت افتاد ، علا ءالد ین برناب وا و به
# ~~وماربادوهراةالروذ زد، و آن جایهأ را نهب وغارت کر د. (2)
# باحتما ل اقرب بیقین با ید گفت : که نابی منسوب است بهمین ناب ،
# ~~کهدر بین فیروز کو هوهرات واقع بود، وقصص وتو اریخ ابو الحسن
# ~~ابن هیصم بن محسد آلنابی از کتبی است که درناحیت های غور وهرآت
# ~~نگاشته شده بود ، ومؤلف آن هم ازین خاکاست
# متأسفانه کهاین کتاب از بین رونه دا کنون سراغی ازان ندا ریم ،
# ~~ونه مهلوم است، که بز بان فا رسی بودیا عربی ؟ ورنه اگر درد ست ما
# ~~می بود،درتاریخ خراسان وغو رو هرات وغیره استفاده های خوبی از ان
# ~~کرده میتوا نستیم. (تکمله این تعلیق درنمبر 74)
### | سملا م
# مؤلف مافقط درموردمیل کشیدن چشم متقی خلیفه درطبقه (4) روایت
# ~~سلامی را نقل می کند، ودیگر ذ کری ازین شخص ندارد، و هوا بو علی حسین
# ~~بن احمد ms733 بن محمد سلامی بیهقی نیشا پوری از بز رگان نویسند گان وارباب
# ~~لغتو مؤلفین قرن چها رم است ، که امام ثعالبی اورا بنام ابوا لحسن
# ~~محمد بن عبد الله السلا می ذ کر کرده وتوید: که اشهراهل عراق بود ،
# ~~ود ررجب سال (436ه) در کرخ بغد ادبد نیا آمد وبسن ده سااگی شعر
# ~~گفت داز بغد اد بموصل رفت ، وبا بز رگان شعرای زمان مانند ابوعشمان
# ~~الخالدی وابوا لفرج الببغاهء .وابوالحسن التلعفری محشورگردید ، وبعد
# ~~ازان بحضور مؤید الدوله و عضد الدوله در شیر از رسید ، وبهمد حسش
# ~~پرداخت، وبعداز وفات وی درسنه (594) ازجهان رفت. و بز بان عر بی
# ~~قصاید و اشعا ر زیا دی را داراست ، که ثها لبی بحرخسی PageV02P305
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0308.png)

# ~~ازان نقل می کند (1)
# سلا می دارای مؤلفات مرهم اد بی وتاریخی است ، کهابو الحسن علی
# ~~من زید بیهقی مهروف با بنفند ق نام ویرا ابو علی الحسین بنا حمد بن
# ~~محمدالسلامی البیهقی می نو یسا. . و( کتاب الثار) درعلم لغت، وتاریخی
# ~~ب وی نسبت دهد .واز مؤلفا ت وی تاریخ ولاة خر اسان و کتا با لشتف
# ~~والطرف و کتاب المصباح را نیز نام می برد، وگوید که استادوی ابراهیم
# ~~من محمد بیةقی بوده وابو بکر خوا رزمی ازشا گردان اوست ، وا ورا
# ~~سلامی به تخفیف لام ازا نروگویند که منسوباست به مد ینةا لسلام
# ~~خد اد(2)
# مورخین اسلامی ، کتب سلا می راخوب می شغاسند ، وابن الاثیر و
# ~~باقوت حموی وابن خلکان وابنما کولاو کردیزی وجوینی بتصر یح یابدون
# ~~تصریح مطالب بسیاری از کتبی نقل نمو دهاند(4) مشلایا قوت در معحم الاد
~~با،
# ~~از تاریخ ولاة خراسان مطالبی را نقل می کند(4) وهم وی درمعحم البلدان
# ~~ز نتف الطرف مقاصد ی را برمی دارد (5) ودرجا ی دیگری گوید : که
# ~~بی الحسن محمد بن سلمیما ن بن محمد برتا ریخ ولاة خراسان کتابی بنام
# ~~مزیدالتاریخ نوشته بود (6) ودر موقعیکه ابو عبدالله الخالع ابن بقال
# ~~علمی بن بو ms734 سف رامید ید، سالامی هم باو ک بود (4)
# کذلک سمعانی ازابن ما کولا، وابن ما کو لا از تاریخ ولاة خراسان
# ~~تأ لیف سلا می مطالبی را نقل کرده (8) که شورت وا همیت مقام سلا می
# ~~ازان پدید میآ ید . وبار تولد زیز در کتابتر کستان خویش از تاریخ ولاة
# ~~خراسان ومؤ لف آن که سلامی باشد ، ذ کری دارد.
# ابن الربیع وابن الخطیث وامام
# شهس (لل دن
# مو لن نام این سه نضر را بحیث رسل دارا لخلا فه می برد، چون تکش
# ~~خوار زم شاه سر ازا طاعت بکشیدو بعراق آمر،ولشکر خلیفه راشکست
# ~~داد ،خلمیفه ازحضرت غور وغز نه استمداد نمود، وامام شمس الدین ترک
~~PageV02P306
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0309.png)

# ~~را بن الربیع ، وابن الخطیب را برسم رسالت فر ستاد (طبقه4 - خلا فت
# صر
# درسلطنت تکش (طبقه16) چنین می نویسد «: بسببخصومت بغداد
# ~~بن الربیع ازبغد اد بملک غور وغزنین آمد ، وکرت دوم ابن الخطیب
# ~~بفیر وز کوه آمد، وروز جمعه درحضور سلطان غیاث الدین محمدسام
# ~~خطبه گرد.000)
# در شرح سلطنت غیاث الدین محمد (طبقه 17) گوید: «چند کرت
# ~~از حضرته ارالخلافت خلع فاخره بحضرت غیاث الدین واصل شد، وکرت
# ~~اول ابن الربیع آمد، وقاضی مجد الدین قدوه با او بدارخلافت رفت ،
# ~~و کرتد یگر ا بن الخطیب آمد .»
# از شرح منهاج سراج برمی آید ، که این سه نفر سقیر د ربار خلافت
# ~~ه نوبه های مختلن بدربار غور آمده اند ، وازحضرت فیروز کوه نیز
# ~~دونفر مقا بلتا بسفارت بغداد رفتهاند ،یکی پدرمؤ لفمولانامنهاج،
# ~~دد یگرقاضی محدالدین قدوه (1)
# از سفرای خلافت را جع بامام شمس الدین ترک د رمأخذ موجوده
# ~~چیزی نیا فتم.
# تنهاضیاء برنی در تاریخ فیروزشاهی، شخصیرا بنام شمس الدین ترک
# ~~بام هی برد، کهدر عهد سلطان علاء! لدین خلجی (695ه) تاملتان آمد،
# ~~ود روقت رقتن مگتوبی به پاد شاه نوشت ، و ترویج علم حدیث را از
# ~~و ی خو است .
# برنی این عالم را (محدثمصری) مینامد، که ترویج تدریس علم ms735
# ~~حد پث راد رهند آ رزود اشت، و بهمین مقصد تاملتان آهده بود، ولی چون
# ~~بقو ل منهاج سراج امام شمس الدین ترک در عصر سلطان غیاث الدین
# ~~غوری پیش از (600ه) حیات داشت، از آن خصرتا بزمان سلطنت علاء أند ین
# ~~خلعی درهندازیاده از یک قرن فاصله زما نی موجوداست، بنابران برسبیل
# ~~حیم نمی توان گمفت: که این د و شخص باید یکی باشند. یکنفر دیگر
~~PageV02P307
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0310.png)

# ~~هم بنام شیخ شم الدین بن احمد بن عبد المومن تر کمانی از نسل خواجه
# ~~احدن یسوی شرهند مشهوربود که درتر کستان تحصیل علوم نمود و بهند
# ~~آمد ودرپانی پت ساکن گردید و ازعلاء الدین علی صابر کلیری طریقت
# ~~آموخت و وفاتش 10 جماد ی الاخری 716ه است (سیر الاقطاب) که
# ~~این شخص بسبب بعد ز مان نباید همین شمس الدین ترک سفیر با شد .
# ~~که نام وی شیخ محدالدین ابوعلی یحیی بن الربیع است، وی فقیه مهر وف
# ~~شافعی و مدرس مدرسهآ نظامیهآ بغداد بود که بر سالت از حضرت بغداد
# ~~بغزنه بحضور شهاب الدین آمده بود، چون این سلطان کشته گردید، زی
# ~~درغز نه بود، ودر (16) رمضان (603ه) موقعیکه تاج الدین الدز (یلمد زز)
# ~~برای : ویین ساط ان وازنخاب پادشاه مجلسی آراست، وفمهاء، قضاة دبزرگان
# ~~را بدان جا حا ض داشت ، رسول خلیفه ابن الربیع نیز درآن مجمع
# ~~ب قاضی غزنه حا ضر گشت... و همد رین فترت چون غزنه از طرف
# ~~مردم اطراف مورد نهب و خطر بود مردم به مسکن مجد الدین بن الربیع
# ~~رسول خلمیفه رفتند واز وی استشفاع نمودند (1)
# از مطالعه این حواد ث میتوان دریافت که سفیر خلافت در غزنه از
# ~~طرف عرام و هر دم شم بننظر احترام دیده هیشد و با وجودیکه سلطاذ
# ~~شهاب الدین درگنشته بود ، وفتنه در دیار غورو غز نه افتاده، باز5
# ~~آبن الربیع درغزنه با احترام ودرکمال آبرومیزیست، ودرمسایل مهه
# ~~ازوی استشارت میشد ، و چنین پد ید میآید ms736 ، که ابن الر بیع از غزبه
# ~~وغورپس به بغداد بر گشته ، وطوریکه ابن اثیرر وایت کند ، درشوال
# ~~606ه) در انحا از جهان رفته با شد (2)
# راجع به سفیر دیگریکه ابن الخطیب باشد، چون مؤلف مانام وی
# ~~راتصریح نه کرده ، بنابران لازم است ، که به مآخذ دیگر رجوع گردد ،
# ~~که کدام ابن الخطیب باشد ؟ زیرا امام فخر الدین رازی که مقارن به
# ~~5هی. عصر درراة وغورمیزیست. وبدربارشا هان خوری هم را هی داشت،
# ~~نیز بابن الخطیب معروفست ، ومورخین نام وی را ابوعبد الله محمد بن
# ~~عمربن الحسین مشهور با بن الخطیب الرازی نو شته ا ند . که در فقه
# ~~واصول وعلوم معقول آیتی بود،ودارای مؤلفات معروفی است وا بن اثیر
~~PageV02P308
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0311.png)

# ~~وی را امام الد نیای از مشاهیر شا فعیان می خواند، وبو لد ش را
# ~~5 ه) و وقات او را (6ه6 ه) می نویسد (1) و این سخن که همین
# ~~ما م رازی مهر وف ، بسفا رت حضر ت بغد اد ر فنه با شد، از کتابب
# ~~تا ب به تتمهآ صوان الحکمة ضمیمه شده ، وی گو ید :
# ~~ب الامام المحقق العلامه فخر الدین محمد بن عمر الرا زی خاتم
# ~~حکماه اسلامی وبه طلع مهر اجتهاد وامامی که درحضرت سلطان
# ~~محمد خوارزم شاه مکانتی یافت، که وزراء وامراء دولت وعلماه
# ~~وائمه ملمت در اشغال ملگی و دیشی و مصالح شر عی و دیوانی
# ~~بدورجوع نمودن لازم شمردی وسا لها سلاطین غور او را در
# ~~حضرت خود ار تبا ط فرمودند ، و با اقتراح و الحاح سلطا ن
# ~~محمد خوارزم شحاه بحضرت خوا رزم فرستاده آمد ،
# # کرة بحد اخری بسفارت دارا لخلافه موسو هم شد ... %~% (2
# ~~ازین تصر یح مترجم تتمهآ صوان الحکمة بخو بی برمی
# ~~آن علامهآ روز گار بارها بصیخهآ سفارت به بغداد رفته بود . چون کخهاج
# ~~مکن است ، علامه ازدربارخلافت نیز بمقام سفارت رسیده با شد .
# ~~غیاث الدین وبرادرش شهاب الدین بود ، واز غورمفرورا بعز7ه رفت ،
# ~~بعداز ms737 ان به در بار خوارزم شا هیا ن ملحق شد، و محمجن دس را
# ~~گردید ، وبسن (63) سالگی روزدوشنبه عید الفطرسان (606 ه) از
# ~~جهان رفت ، وهم درا نحادفن گردید ، ولادت اورا ابن مکان دره
# ~~ضان (544 ه   1   342 ه) مید اند (3)
# فا ذون مسعو %~% بکا
# ~~ازمآخذ مؤ لف است ، که شرح آند ر تعلیق آول در مبحث مآخذ
# ~~مؤلف گذشت ، بآ نحا رجوع فرمائید .

PageV02P309

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0312.png)

### | حسه صه سصه حتت عحصحه
# 8)رازی
# رطبقه (3) درشرح حال هو شنگ نوشته شده که و ی پیشها چون
# ~~د رودگری ورازی وآهنگری خلق را تعلیم کرد، در فرهنگ ها ی
# ~~بمارسی راز بمعنی رنگ و لون آمده ، و امر برنگ کرد ن هم هست (1)
# ~~واز این ریشه مصدری نیزموجوداست ، را زیدن ، که معشی آن رنگ
# ~~کردن با شد (3) هر چند فرشنگ نویسا ن تصریح نه کرده اند ، که
# ~~رازی بعنی رنگن گربا شد ولی از موقع میتوان در یافت که با ید
# ~~چنین معنی داشته باشد .
# (راز) د ر پشتو تا کنون بمعنی رنگ ولون و طورموجودو مستعمل
# ~~است، و هم راز گر شخصی زا گو یند، که دارای سلیتهٔ‌ خوب با شد،
# ~~ودرهر چیز اسلوب سحیح را مراعات کند، مخصوصا زنی را گویند ، که در
# ~~امور بیتیدارای سلیقه باشد ، وهر کار رالوریکه شاید وبا ید بموقع
# ~~اجرا حذارد. درقاموس فارسی وعربی بز بان انگلیسی (راز) را بمعنی
# ~~ساروج گر، واندایش گر دیوارهم آورده اند (3) که د رین صورت هم
# ~~میتوان گفت که رازی کسی است ، که دیوارهای عمارت رارنگ میکرد
# ~~و رنگ هارامی سا خت .
# بو ک اسفر
# مؤلف درشرح حال طهمورث (طبقه 5) می نویسد، که بروایت مقدسی
# ~~د رعهد پاد شا هی اومردی در زمین هندوستان ظاهر شد ، وخلق را بدین
# ~~صابیان دعوت کرد ، ناماو بوداسفر. این بوداسفر بلاشک همان بودای
# ~~مهروف هند است که اندران کشور مؤسس کیش مشهور یست، و تا
# ~~کنو ن هم پیر وان این کیش درهند ms738 و تبت ودیگرمو اضع ز یا داند.
# مورخین اسلا می این نام را بوذ اسف، یا بوداسفر نوشته اند ، وچنین
# ~~بنظر می آید ، که این نام به تقلید ناسهای باختری که در آخر آن (اسپه)
# ~~اوستائی بوده مانند گشتا سپ ولهراسپ وغیره ، باین صورت درموقعی
# ~~ر گش 4 باش- ، که کیش مذ کور دربا حتروصفحات شمال هند و کش PageV02P310
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0313.png)

# ~~توسیع یافت . مورخینعرب چون این نام را ازینحاوازمردم باختر شنیده
# ~~اند ، باصطالاح ایشان ضبط کرده باشند ، والاالبیر ونی که خودش بهند
# ~~رفت، وازا صطالاح آن مردم وا قف گشت، نام دی را بصورت اصلی
# ~~(بد ه) نوشت (1)
# علامه علی بن الحسین علمی معروف به مسعودی متوفی (5346) مورخ
# ~~مشن ورا سلامی گوید : که بوذاسف هندی ازان سرزمین برخاست ، وبه
# ~~سخد و الا د سحستان وزا بلمستان آ مد، ودر دم را بز شد و تقوی دعوت
~~کرد،
# ~~وپر ستش اصنام راتحد ید نمود (3)
# همچنان ابن ند یم می نویسد : که صورت بوذ اسف الحکیم راهرطائفه
# ~~بطر یقی می پرستند ووی را پیغام برهر سل مید انند ، ومحسمهآ اورا(بد)
# ~~خوانند، که دربامیان دوبت بزرشری ر! در کوه ترا شیده اند (4)
# خلا صه : نزد مورخین عرب افسانهای این داعی هندی موجود بود،
# ~~ودا نشمند انیکه چیزی راجع بحیات وی شنیده اند ، و لو افسا نوی
# ~~بوده نوشته اندوپیش ازقترت مغل مورخین اسلامی نام وی را بوذ اسف،
# ~~بوذ اسفر بود اسغر ضبط کرده اند، که هؤلف ماهم ازان جمله است
# ~~واین نام خلطی است از نام اصلی هندی ، و(اسپه) باختری واو ستا ئی
# ~~که معرب آن (اسف) است ،
### | تهشیل
# نام ههان شاه با ستانی آریائی است، که درتاریخ باختر شهرت بسزائی
# ~~دارد ، قدیم تر ین مآخذ یکه نام جم دران آمده ، همانا کتب قد یم
# ~~دینیی آریائی است که دراد ستادرحصهآ گاتها(یسنا 32. قطع9 8) ود رحصهآ
# ~~وندیذ اد(فر گر د4) یمه (in7 آمده وپدرش در( یسنا 32 قطعه 8) بنام
# زت   (21n611t) گفته شده ، دراوستا ms739 کلممه یمه بمعنی توأم و
# ~~شمز !داست ، این نام دررگو یدا (یاما) ذکرشده ، ودر کتب مذ هبی
# ~~بر همنی (یم)وخو ا هرش (یمی) بمنزلهآ آدم وحواست
# اماشید درساتهای اوستا جز واسح اونیست ، ولی در قطعات د یگر
# ~~شکل خشئت (x5105) جزو اسم اوست مشل خحور شید که معمی آن PageV02P311
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0314.png)

# ~~درخشان باشد (1) مورخین اسلامی هم درشرح اسم جمشید تفاصیلی دارند
# ~~که ازان جمله ابوالفدا گوید: جم بمعنی قمر وشید بمعنی شعاع است،
# ~~جمشید (شعاع قمر) معنی مید هد (2) ازمورخین اسلامی ابناثیر،
# ~~وابن مسکویه وصاحب مجمل تمامابه نیگوئی این شاه قایل اند ، درمجمل
# ~~گوید : آن نیکونی وروشنائی که ازوی تافتی جمشید گفتندش وشید
# ~~روشنی باشد(3) ودرجای دیگر گوید که شیدیعنی خور (4)
# پس شاید همان کلمهآ او ستانی خشئت بمرورزمان (شید) گردیده
# ~~با شد ، زیرا طوریکه مورخین دورهٔ‌ اسلامی نگاشته اند ، معشی قدیم
# ~~آن بحامانده ،وتنها شکل ظا هری کلمه رنگ نوی گرفته است : امااسم
# ~~یدرجمشید طوریکه دربالا ذ کر رفت در اوستاویو هونت آ مده که
# ~~بعدها ویونگهوت ، ویوانهان ، و یونگهان ، و بالا خر معرب آن
# ~~ویونجهان است، البیرونی نسب جمشید راچنین نوشته : جمشید بنویحهان
# ~~بن اینکهد بن اوشهنگ بن افراواک بن سیامک بن میشی (5) مؤلف تاریخ
# ~~سیستان پدرجمشید را نونجهان (6) ومؤلف محمل ویجهان (7) وهعودی
# ~~انوجهان (8) نگاشته است . بهرصورت این اسمأ تحریفا تی است از
# ~~اصل اوستائی آن که بمرور دهو روتداول درالسنه ملل مختلفه رنگهای
# ~~مختلمف را گر4:3است.
# 11) نسب نامه افر یلون
# اسامی آبأ واجداد فر ید ون درین کتاب طو ریکه در نسخهآ خطی
# ~~خوانده میشد نوشته شد ، که صور ایناسمأ درتواریخ مختلف است، مثلا
# ~~صاحب مجمل می نویسد : افرید ون بناتفیان یااتفیال بن همایون بن
# ~~جمشیدا لملک ومادرش فری رنک بوددختر طهور .... (9)
# و لی در کتب پیهلموی نام پدرش اپتیان، واثپیان ، وانو پنیان آمده (10)
# ~~که!ورا آبتین و آتپین هم نوشتهاند، ولی طبر ی چنین نو یسد: افر یدون بن
# ~~اثفیان بن پر گاو (11) PageV02P312
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0315.png)

### | ل9
# در ms740 تاریخ سیستان که مؤلنی آن محهول است گو ید : (امازر نگ بدآن
# ~~گفتند که بیشتر آ بادانیرودها و کشت زارهازال زرساخت، چنانکه زالق
# ~~العتیق تویند اندر پیش زره وزالق الحدیث که معرب کرده اند، آن
# ~~زال کهناست ، وزال نو ، واورامرد مان سیستان زرو رنگخواند ندی،
# ~~ریراکه موی اوراست بزر کشیده مانستی .00» (1)
# محشی فاضل تاریخ سیستان مرحوم بهار مینو یسد: که وجهآ تسمیهٔ‌
# ~~زال بواسطهآ این باشد، که موی او بزر کشید ه شبیه بوده است، درکتب
# ~~لغت فارسی و در تتبع کتب پهلوی معلوم شده است، که زال و زار
# ~~وزروان و زرفان و زرهان وزرهون و زربان وزرمان همه ازیک رپشه
# ~~و بمنی پیر وصحا حب موی سحپیحد اسحت، ود رین هحقنی
# ~~فرهنگهای فارسیهم اگرچه معانی مجازی راغالبا اصل گرفتهاند ، لیگن
# ~~معلوم میدارد ، کهریشهآ لغت دراستهمالات بعد ازاسلام تااند ازهیی محفوظ
# ~~بوده است، وزا لرا چو ن موی سپید بوده استزال گفتهاند، یهنی پیر
# ~~وسچهد موی .
# آین بود رای مرحوم بهار، نسبت بوجه تسمیه وریشة این نام، کهعین
# ~~ایمن کلممات درزبان پشةو که باالسنهآ اوستاوپهلوی خیلی نزد یکی دارد،
# ~~بصورت خوب تطبیق می گردد،زیر ادر پشتو کلمهآ (زود) که حرف آخر آن
# ~~رای مشقلمه است ، تاکنون بمعشی پیروکهن سال وسالخورده است،واز روی
# ~~فقه اللمغه نیزثا بت است، که (ر) به(ر) مشقلهٔ‌ پشتووهم بهلام که خرف
# ~~ٹریب المخرج آن است، تبدیل می گردد، وز یا د ت و حذف حرو ف
# ~~علت از نظر فیلا لوژی قیمتی ندارد .
### | صیعه
# ~~مؤلف این کلمه رادرموارد ذیل استعمال کرده :
# «ناگاهاسپی ازدشت درآمد، وبر در سرای پر دةآ اوبا یستاث ، برصفتی
~~PageV02P313
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0316.png)

# ~~که هر گز هیچکس به لون وشیئت وخو بیاو اسپی ندیده بود ..، (1)
# ~~درجای دیگر گو ید :
# «اسپی داشت شبدیز نام، که درهمهآ دنیا بصورت وشیئت وملا حت
# ~~اومر کبی نبود.00» (2)
# امام ابومنصور تعالبی درشرح الوان اسپها می نویسد :
# «فاذا قصر حافرا رجلیه عن حافری یدیه فهوشئیت فاذاطبق حافرا
# ~~رجلمیه حافری یدیه ms741 قهواحق وینشد:
# وأقدر مشرف الصهوات ساط ، کمیت لا احق ولاشئیت (4)»
# درقر آن گریم هم آ یهآ شریفهٔ‌ رلا شیة فیها) آمده ،وا مام ااو بگر
# ~~ممدسحسةا نی می نویسد :
# لا شیة فیها باین معنی است که رنگی دیگر غیر ازرنگ تمام پاوست
# ~~وجلدش ندا رد (4)
# طو ر یکه معلوم است، ریشهٔ‌ این کلمه هما ن وشی است که (و شی
# ~~الثوبای حسنه بالا لوان ونقشه) آمددو (شیه) اونی است، که مخالف
# ~~رنگ عمومی چیزی باشد (5)
# 14)ابوعبید القاسم بن سلام
# حاجی خلیفه درشرح علم غریب الحدیث عوید: ته جامع اولین این
# ~~کنابوعبیده معمر بن المثنی التیمی البصری المتوفی (210ه) است، که
# ~~کتاب کوچکی رادر ین علم نوشت، که بعداز و چند ین نفر اندر ین فن
# ~~کتبیرا نعاشتند تاکه بهد از (200) سال نوبتب18بو عبید القاسم ان سلام
# ~~رسید، ووی قدوهٔ‌ اهل فن گردید ، وعمرخود رادر ینراه سپری کرد،
# ~~وی کوید : که کتاب خودر ادر مدت (40)سال نوشته است، وا یر کتاب
# ~~مو رد استفا ده اهل فن است، که محبا لدین احمد بن عبد الله طبری
# ~~عتوفی (5662) بنام تقریب المرام فی غریبا لقاسم بن لام آ نرا به
# ~~ترتیب حروف تبو یب کرد (5)
# امامابو عبید پسر غلامر ومی بود، کهبه یگی ازا هل هراة تعلق
# ~~داشت ، و ی به تحصیل علم حدیث وادب پرداخت ودژده سا ل فاضی PageV02P314
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0317.png)

# ~~طر سوس بود،هؤ لفا تش به بیست واندمیرسد، ازمؤلفا تش غریب آلحدیت،
# ~~وغریب المصنف وکتاب الا مثال، وکتاب فضایل القر آن واد به وکتاب
# ~~المو اعظ وغیره مشهو راست، و بسال(223ه) ازجها ن رفته (1) کها بن
# ~~ند یم در الفهر ست بیست واند کتاب اورا درغریب الحدیث ومعانی قرآن
# ~~وادب وشعر و لغت ونحووغیره میشمارد (4)
### | خرو
# بدا نکها صطالاح گرمسیر وسرد سیرا زمد تها ی بسیا رقد یم در
# ~~افغانستان معمو ل بود، کرم سیرتا کخون هم بر اراضی جنوبی این مملکت
# ~~که از جنوب خرب قندها روریخستان آنحا آغاز وتاسیستان ms742 وچخانسور
# ~~میرسد، اطلاق میگردد عر با کلمه گرمرا باصول تعریف (جرم) وسرد
# ~~را (صرد) کردند، طوریکه اصطخری گوید: ازرو ی نبا تاتیگه درین
# ~~مناطق میروید، به سردو گرم تقسیم نمودند، وجرومرا تااراضی کرمان
# ~~اطلاق وفقط حصةآ شمالی آنراصرود گفتند ، (3) که باصطالاحز بانعرب
# ~~جمع جرم چروم وازصرد صرود می آید ،واین کلمات در او ایل
# ~~ورودعر بها بسر زمین کرمان وسیستان وگرم سیر دربین آنها مستعمل
# ~~گردید ، بلاذری درذیل فتوحات سند می نویسه : که عباد بن ریاداز
# ~~سحستان به هندمند (هلممند) وکش وقند هار گذشت وا بن مفر ع گوید :
# ~~کم با لحروم وارضا لهندمن قدم ومن سراینک قتلی لا هم قبروا (4)
# درینحا مقصد ازجروم همین گرم سیر موجودهآجنو بی غربی قند هار
# ~~است ، که اکنون هماز جنوب بست وگر شک ومحرای هلمتد گر فته
# ~~تاحدود جنوبی افضانستان و چخا نسور سیستا ن درحکومتی گرم سیر
# ~~شامل ا ست .
# ازتاریخ بیهقی چنین پیدا می آید، که کلمهآگرم سیر مشلیکه اکنون
# ~~متد اول است در عصر غز نویان هم مصطلح بود، وا صطالا ح جر وم
# ~~مخصوص جغرافیا نویسان عرب و کسانیکه از انها اقتفا می کردند،
# ~~بودهاست . مثلادرجا ئی اززبان امیرمسعود می نگارد، که بو بکرد بیر
# ~~بسلایت رفت سوی گرمسیر ، تاازراه کرمان سوی عراق ومکه رود (5)
~~PageV02P315
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0318.png)

# ~~بوریحان البیرونی که اغلب آثار خود را بزبان تا زی نو شته این
# ~~مصطلحات معر بهرا حرفته ونگاشته است، مثلادر باب نهم مقالت پنجم
# ~~قانون معودی درشرح صفت معموره «ماذ کرناه من الجبال الصرده»
# ~~می نویسد (1) که مقصد هم کوههای سردسیراست. منهاج سراج هم
# ~~اصطلاح جروم را عینابر اراضی موجودة گرمسیر جنوبی غور اطلاق
# ~~داده ،ودرردیف تکنابادوزادل آنر اشامل فتوحات غیاث الدین محمد سام
# ~~میداند ، که تکنابادوبلاد جروم را بمعز الدین داده بود .
# خلاصه: جروم جمع جرم معرب گرم است، که مقا بل آن صرود جمع صرد
# ~~معرب سرد بوده، واصطلاح جروم در یک شعر قدیم زبان پشتو در کتاب
# ~~پقه خزا ms743 نه» (خزانه پنهان) بنام امیرکر ور جهان پهلوان سوری که
# ~~درحد ود(139ه) میزیست، نیز آمده ، وازان پید امیآید : که از اوایل
# ~~ورودعرب این اصطلاح معربه مهمول بوده است (4)
# 16)5 ررطعام
# درطعام یاباب طعام ازدرواز های معروف جنوبی شهر زرنج سیستان
# ~~ود ، وچنانچه منهاج سراج درطبقهٔ‌ (8) شرح حال یعقوب لیث ذ کر کرده،
# ~~وی آن دررادرحیین ا بادی شهر دبده بهد
# شارستان زرنج دران وقت قرار تفصیل جیهانی واصطخری پنج
# ~~دروازهآ آهنین داشت، که یکی ازان دروازهها بابطعام بود ، وازانحا
# ~~بروستا میر فتند ، و آباد ترین درهای آن شهر بود (4) این د روازه در
~~کتب
# ~~تا ریخ زیادذ کر می گردد ، وتاریخ سیستان در موارد متعد ده آنرا
# ~~میآورد، ودرین شعر محمد بن وصیف سجستانی نیز نام آن مذکورافتاده :
# عمر او نزد تو آمد که تو چون نوح بزی
# درآ کار تن او ، سراوباب طعام (4) PageV02P316
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0319.png)

# سههی ونتهیر %~% لا ده مر تمه
# درطمقةآ (4) شرح احوال نوح بن نصر، مؤلف امام شمس الا یمه ابی
# ~~الفضل محمد بن الحاکم السرخسی صاحب مختصر کا فی را وزیر آن
# ~~پاد شاه می نویسد، واین همان شخصی است، که نام وی محمد بن هحمد
# ~~الحنفی ومشهوربه حاکم ااشوید است و بقول حاجی خلیفه در(334ه)
# ~~ازجهان رفته و کتاب (کافی فی فروع الحنفیه) ازوست ، (1) ولی طوریکه
# ~~مؤلف طبقات نوشته، اینامام بزرحن بنام شمس الائمه سرخسی مشهور
# ~~نبوده ، وشهرتوی، الحا کم الشهید است . که حادثهآ شهادت اوراهم
# ~~مؤلف در (335ه) می نویسد ، حا کم شهید درکافی خویش احکام مبسوط
# ~~محمد بن الحسن وجوامع اورافراهم آورد ، وکتابیرا نوشت، که درنقل
# ~~مذ هب حنضی معتمد علیه است . ونسخهای از این کتاب درمخطوطات
# ~~مکتبهآ مصرمحفو ظ است .
# اماشمس الائمهآ سر خسی امام معروف دیگر یست، که شاید مؤلف
# ~~مارا درنامهای امامین خلطی دست داده باشد ، اینشخص بقول حاجی
# ~~خلیفه شمسالائمهآ محمد بن احمد بن ابوسهل سرخسی است، که بسال
# ~~(482 ه) از جهان رفته و کتاب مهر وفش مبسوط ms744 سر خسی است در شرح مبسوط
# ~~حاکه الشهید که در(15) جلد درمحبس اوزجند نوشته است (2)
# شمس الائمهآ از فقها ی معروف حنفیان است ، که مؤلفا تش دربین
# ~~اهل علم معروف وتاکنون متداول است، ودراکشر مسایل بدرجهآ اجتهاد
# ~~رسیده ، وامام عصر وحجت زمان است، ازمؤلفات دیگر وی که بسیار
# ~~مهروف است کتا بی است دراصول فقه، وشرح السیر الکبیر(3) و شرح مخصر
# ~~طحاوی درپنج جزو ومبسوط سابق الذ کر که شرح کافی حا کم الشهید
# ~~است ، سرخسی ازعلامه روز گار شمس الالمهآ عبدا لعزیز احمد الحلو انی
~~PageV02P317
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0320.png)

# ~~لیخا ری متو فی (448 ه) علم آمو خت ، واز شا گردان آن
# ~~استاد بزر است (1)
# امابر خی ازمورخان نام پدرحاکم الشهیدرا احمد مروزی نیز نوشته
# ~~وخواند میر گوید: «ابوالفضل محمد بن احمد الحاکم : چون امیر نوح
# ~~بن نصرسا مانی قدم بر مسند جها نبانی نهاد، منصب وزارت رامن حیث
# ~~الاستقلال با بوالفضل داد ، وابو الفضل در باب کفایت اموال سلطا نی
# ~~سعی مووور بجای آدرده ،ابواب منافع امرأ ولشکریانرا مسدود گردانید،
# ~~و آن جماعت کینهآ وز یر دردل گرفته، چون حا کم خراسان
# ~~ابوعلی محمدبن محتاج به مخالفت امیر نوح مبادرت نموده، وامیر نوح
# ~~بعزیمت محاربت باسپاه ماور ألنهرا زآب آمویه عبورفرهود، سر داران
# ~~اشکر بعرض رسانیدند، که بسبب حرکات نالایق و زیر، ابو علی
# ~~عصابهعصیان برناصیه بسته است ،ووز یر مباخی اشیر ازعاوفات مانیز هنتسر
# ~~گردانیده ، اگرپاد شاه اورا بماسپارد کوچ مید هیم والا بخدمت ابوعلی
# ~~میرویم، امیر نوح به حسب ضرورت ابوالفضل را با امرأسپرد ، وایشان
# ~~درجمیدی الاو ل سنه خمس و ثلمثین و ثلشما ته بر قتل اومبا درت
# ~~مود ند (3)
# 17) غژ گاو
# این اسم دردومورددرین کشاب آمده، یکی در آغاز طبفه (11) که گوید:
# ~~پدر سبکتگین را قرا بحکم گفتندی و نامش جوق بود وغژ گاورا بترکی
# ~~بحکم خوانند ، ومعنیی قرا بحکم سیاه غژگاو باشد »(3) د رطبقه 22 د رشرح
# ~~حال الغ خانگوید : «خصوصا جماعت افغانان که هریک ms745 ازیشان گوئی
# ~~نده فیلی است بادوغزغا و بر کتف نها ده ..»
# کلممه غزحاود رنسخ خطی بصورمختلمف آمده، مثلا درنسخهآ خطی من
# ~~غزغا. غزغاو نوشته ، ودرمطبوع کلگته غوغاچاپ شده ، درنسخ خطی
# ~~راورتی هم جملهآ اول (قرابحکم وقراربحکم) و(جوق، حرق، جون، حوق)
# ~~و(غرغاد ، عشره علمو ، غژوغاو) ضبط گردیده ، وازملاحظهآ آن میتوان در
# ~~با فت، که ضبط قد یما ین کلمه بحر و ف ا سا سی PageV02P318
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0321.png)

# ~~غ، ژ، غ،1،و) باشد که جز واول کلمه غژبه نام گئوش فرشته نگهبان
~~چارپایان
# ~~ربط میرساند وگئوش در اوستا وگو ش در پهلوی بمعنی گاد بود
# ~~(حواشی بر هان185 و مقالات آقای همایون درمحلهآ آریانا سال 1344ش)
# امادرجزو دوم کلمه (غ او) دراوستا (گئو) ودرپارسی (گاو) ودر
# ~~پشتو(غوا) و(غویی) بمعنی گاواست که محموعا کلمه بمعنی (گاومقدس
# ~~باشد ،واین گاونوعیاست ازحیوا نات کو هی که دربد خشان وواخان
# ~~و کوهسار پا میر پیدامیشود، وازحیوانات سرد سیر است ،طور یکه من
# ~~ازهمر دم واخان وبدخشان مهلومات کرفتم، این حیو ان خیلمی نافع وتقر یبا
# ~~مدار حیات مردم آن کوهساراست، وا کنون (غژ گاو) گویند، بهزای
# ~~فارسی وفتحهآ اوله ودر تورکی ماوراءالنهر آنرا (قتاس) بضمهأدول می
# ~~خوانند . دران حصص کوهساری کهمسکون بوده،و بقراءنزدیکاست،
# ~~مردم چند جوره نرومادهآ آنرا از کوه بخانه آورده واهلی می سازند،
# ~~ونسل آنرا می گیرند . بعداز ان که اهلی شو ند ، از شیر آن استفادهٔ‌
# ~~ز یاد ی می کنند ، و رورانه خو د آن حیوانات بگوهسار برای چرا
# ~~می روند ، وشبانه بخانه برمی گر دند، چون درموسم سرها و زمستان
# ~~کو هسار تماماز یر برف میباشد ، این حیوان حسی قوی دآرد، وبر ف را
# ~~تا چندفت بیای خوددورافگنده ، واززیر آن بقایای گیاه های تا بستانی
# ~~که دران سر زمین بگشرت میروید بر آورده ومیخورد
# غز گا وحیوان بس قو ی هیکل ونیرومند است، در کو هها وحتی
# ~~قلمل وکمرهای آن بآسانی بالا رفته می تواند . مردم آنحا احمال
# ~~واثقال خودرا بر آن ms746 بارکردهوسوارمی شوند ، و به جایهای که در کوه
# ~~حرکت ورفتن وبالاشدن انسان بسبب ارتفاع وخصایص جوی ممکن نیست ،
# ~~ین حیوان بسهو لت میرود، از کوه و کمر بسرعت بر ق می گذرد،
# ~~گوشت آن هم خیلی نازک ولذ یذ است ، و از مویهای دم و یال آن
# ~~چوری) یعنی مگس پران و غیر ه می سازند ، که موی آن گاهی سپید
# ~~ووقتی سیاء می باشد . غز گاوحیوان اهلی خو بی است ، که با انسان
# ~~الفت دارد ، ومد ار حیات اهالی پامیرو دههستان وا خان وبد خشان
# ~~است، بنابران مردم هم آنرا دوست دار ند، و بی سبب نمی کشند ،
# ~~قویند : که تور کان قدیم آنرامی پر ستیدند ، و شاخهای آنرا بر سر
# ~~مقبر ه مرد گان میگذ ا شتند .

PageV02P319

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0322.png)

# فرهنگ نو یسان نیزاین نام را بصورت (غژگاو) معمول امروزه
# ~~آور ده اند، که نو عیا ست ازگاو، که در کو هستا ن ما بین خطا
# ~~وهندوستان پیدامی شود، بهندی آنرا (سری گای) گویند بضم مین (1)
# ~~در محمل التواریخ و القصص نیز این اسم ذکر ر فته مثلا : «...
# ~~و همچنن بشکارگاه غشغا بگرفت .. (2) محشی فاضل آن کتاب مرحوم
# ~~بهارمطالب ذ یل رادرپایان صفجه حاشیت کرده : «غشغا باید غزغاو
# ~~باشد وغژغاو. غژغا. غژگا . غز گاو . این همه بقول برهان نام گاوی
# ~~است، که آز1 بلغت رومی قطاس گویند... و غشغا ضبط شده، و لی
# ~~لهحه ایست ازغژغاکه (ژ) به (ش) بدل شده است ، و از موی د م آن
# ~~درقد یم پر چم نیزه یا علم می ساخته اند، و پرچم گلوله ایست، که
# ~~رشتای سیاه رنگٹ از و ی آویخته است : که بر گلوی علم میاو یخته
# ~~اند ، و این پرچم را از الیاف کام و دهان نوعی ما هی عظیم نیز می
# ~~ساخته اند ، وظا هرآ سبب التباس معنی غژغاو وماهی قطاس ازین
# ~~روی است (3)
# اما کدمهآ بحکم که در نسخ خطی به حاه حطی ضبط شده، راورتی ms747
# ~~گو ید که شا ید بحکم با شد. بمعنی گرگ، ولی درکتب تواریخ در
# ~~اسما ی تر کها (بجکم) بنظر نگارنده رسیده، ومعنی آن بمن معلو م
# ~~نیست ، مثلاا بن مسکو یه مکررآ در حوادث (226 تا، 22 ه) نا م
# ~~بجکم تر کی راذ کرمی کند، که در حوادث آ ذر بایحاندستی دارد ،
# ~~ودر(339ه) کشته می شود، (4) وازین برمیآید ، که (بجکم) در بین
# ~~تور کها بحیث علم واسم اشخاص استعمال می شد ، وشاید پدر سبگتگین
# ~~هم با ین نام مسمی بوده با شد .
# در پک تاریخ محدودیکه بخط قد یم نگارش یا فته ، ومن در کا بل
# ~~دیدم ، این کلمه راقرالحکم نوشته وگوید : که معنی آن (مبازرشاه)
# ~~است . (برای تفصیل مز ید، رک : 59) PageV02P320
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0323.png)

# شور یکهدر حواشی طیقه (11) بحث سمگتگین نشاندآدهشد،مونف
# ~~ماگوید: که سبکتگین بحدود بلمخ دردیه (برمل مدوری، یامادر وموی،
# ~~بامدروی ، یامدریوی ، یابا رمل مادروی) فوت شده ، ونام این دیه
# ~~باختالاف ضبط نسخ خطی بصور بالا آمده، وراورتی درتر جمهآ خود همهرا
# ~~ذکر کرده است ، وگوید کهدریک نسخه ترمذهم نگا شته شده .
# بن اثیردر الکامل (ج9ص44) گوید : که سبگتگین دربلخ بود ،
# ~~و بسبب طول مرض بغرض تبدیل هوا بطرف غز نه حر کت کرد، ودرراه
# ~~بلمخ وغز نهاز جهان رفت، ومیت اورا بغزنه آ ورده، درانحاد فن کر دند
# ~~بن خلدون (ج4ص 363) و بستا نی در دائرة المعارف خود (ج 9ص462)
# ~~عیناقول ابن اثیررا نقل میگنند ، وهیچ یگی موقع انتقال اوراا شارتی
# ~~نکرد هاند . گرد یزی (ص 45) نیزعز یمت امیر سبگتگین را از بلخ
# ~~بخز نین ومردن اورادرراه اشارهمی کند، ولی جایمردنراذ کر نکرده است
# رخی از مؤر خین متأخرما نند فرشته وکسا نیکه ازوا قتفا کرده
# ~~ند ،وفات سبکتگین را به ترمذ نوشته اند(1) چون مؤ رخیند یگر ما نشد
# ~~گرد یزی وا بن اثیر وغیره بهموقع فوت امیر سبکتگین اشارتی نه کردهاند ،
# ~~نا بران باید گفت کهما خذفر شته در تعیین جایا نتقال سیکتگین به ms748
# ~~ترمذ نیز شاید همین طبقا ت تا صری باشد . زیرا محمد قاسم درد یباجهآ
# ~~کتاب آ نرا از مآخذ خود میدا ند . چون دریکی از نسخ راورتی تر مذ
# ~~و شته شده ، بنا بران به یقین اقرباست کهدرنسخهآ مأخذ محمد قا سم
# ~~کر شتههم شاید(ترمذ) نوشته شده بود
# کیا زمؤرخین معا صر د کتو ر محمد ناظیم در کتا بیکه بر حیات
# ~~سلمطان محمو دنگا شته نیز (مادرو موی) متن تر جمهآ راور تی را محل
# ~~وفات سبکتگین می نویسد (2) ولیبه عقید هنگارنده قول اول بهصحت
# ~~نزد یک نیست، زیرا که ترمذ بین راه بلمخ و غز نه وافع نبوده  وشهر ی
~~بود
# ~~بر ساحل ماور ای جیحو ن، چنا نچه حد ودالهالم (ص 66) گو ید :
# ~~«شهر یست خرم و برلب رود جیحون نهاده ..- ،4»و بقا یای شهر تاریخی
~~PageV02P321
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0324.png)

# ~~برمذ تا کنون به همین نام معروف ودر مقابل بلمخ وولا یت مزارشریف
# ~~کنونی بر انطرف آمویه افتاده، وشهر کی است که به همین نام یا دمی شود،
# ~~ونگا رند ه سطور آنرا در سال (1324 ش) دیدهام، اگر بقول فرشته
# ~~داه بلخ وغز نه مرد نقض می گردد، پس باید سر اغ جائی را که سبکتگین
# ~~در بین بلخ وغز نه درآن مرده باشد، از بیو قراهومواقع موجوده جستحو
# ~~کرد، ودر این موره نو یسندة سطوربعد از تجسس و تحقیق به دو نتیجهآ
# ~~ذیل رسید :
# 1- در حدود جنوبی بلمخ بحنوب شرق مز ارشریفی مو جوده بفاصله
# ~~بیست تا سی میل در منطقهٔ‌ کو هستانی که در حدود پنج هزار فت از
# ~~سطح بحر کاین است قریه ایست: که اکنون آنرا مارمل یامرمل گویند
# ~~و عین بر جادهآ کو هستانی واقع است که از آنحا بطرف بامیان و کابل
# ~~روند و بهمین مناسبت کوچهیی درشهر مزار بنام (کوچهآ مارمل) نامزد
# ~~است، که گذر مذکور به آن طرف شهر افتاده، کهمردم از آنجا به سوی
# ~~مارمل آیند، ونیاین راه اکنون ms749 بسبب دشواری متروک گردیده وعراده
# ~~رونیست یاقوت نیز این جای را ذکر کند و گوید:
# «مارمل » بالفتح ثم السکون، قریة فی جبال نواحی بلمخ ... (1)
# چون در نسخه های خطی طبقات ناصری نام قریه ایکه سبگتگین
# ~~در آن جا مرده نزدیک باشکال مارمل ومرمل نوشته شده، پسمیتوان
# ~~گفت: که جای مردن آن پادشاه همین دیه باشد که تا کنون هم آنرا
# ~~مرمل یا مارمل گویند چون این راه کو هستانی از بلخ به بامیان نز دیک
# ~~ترین را ههاست شاید در آن وقتیکه عراده ها وسیله حمل ونقل نبود،
# ~~مردم ازین راه به بامیان آمد و شد می کردند .
# 2- یک راه دیگری نیز از با میان بسوی ولایت مزار وبلخ میرود، که
# ~~در بین کوهستان صعب المروری می گذرد، بر جا دهٔ‌ موجودهٔ‌ عراده
# ~~رویکه از پروان ودرهآ غوربند (غوروندسابق) وکوتل شیبر می گذرد ،
# ~~وبعد از آن به (دو آب) میر سد، را هی بسوی بامیان جدا می گردد تاحدود
# ~~بامیان جادهآ عراده رو موجود است، وبعد از آن دربین کوهسار بر اسپ
# ~~پیاده کینوآن رفت، راه دراز اعراده رویکه اکنون مورد استفاده است
~~PageV02P322
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0325.png)

# ~~از درهآ شکاری در بطن کوهسار هند وکش گذشته به دو آب و دوشی
# ~~وکیله گی ، وبالاخر به پل خمری و ایبک میرسد ، و از انحا به سوی
# ~~مزارو بلمخ دردشتهای وسیعی بعد ازطی کوهسارتاشترغان (خلم سابق)
# ~~میحذرد ، ولی راه دشواریکه از حدود دو آب دامنه های هندو کش
# ~~به بامیان میرود، از انحا ذریعهآ یک راه کوهستانی بطرف شمال شرقی
# ~~به اییک سابق الذ کرمی پیونده و از با میان بسوی ایبک منازل ذیل
# ~~موجود است :
# (1) با میا ن (3) سیغا ن (4) کهمر د (4) مد ر (5) ر و ئ-ی
# ~~(6) خرم و سار باغ، (7)ا یبک در نا مهای این منازل اگر (مدر)
# ~~و (روئی) را یکحا بنویسیم (مدررو ای) میشود، وبصورت ضبط نسخ
# ~~خطی طبقات نزدیکی میر ساند، ومیتوان گفت که سبگتگین از بلخ بهایبک ms750
# ~~امده ، و از انحا می خواست از منازل سا بق الذ کر به سوی با میان
# ~~بحمذ ر:، وهم د رینحا بد نیا ی د یگرا نتقا ل کر د ه با شد
# ~~و الله اعلم با لصواب .
# این جای بر جفر افیا نویسان قدیم نیز پید ا بوده است، چنانچه
# ~~ه3 اف نامعلوم حدودا لهااچ (373 ه) مدروموی رادوشرک خورد از
# ~~حدود اندراب می نو یسد (ص 62) وکذلک در (ص 40) مدر را در
# ~~رد ینی تخارستان واندراب و بنحهیر( پنحشیر) وبا میان ذ کر می کند،
# ~~واصطخری نیز در (ص 376) مدررا از بلاد طخارستان درردیف اندراب
# ~~وخلم وسمنحان آورده وبعد ازان در (ص 386) گوید که از بلخ تا مدر.
# ~~(6) مرحله است وازعدرتاکه رکهمردکنونی) یک منزاست ،و از که تا
# ~~با میان سه مرحله است .
# مینورسکی می نویسد : که مدردرمحرای سرخاب قبل از شمول آن
# ~~به اندراب دردوشی واقع است، وموی هم شاید ههمین (که) با شد،
# ~~که اکنون کهمرد گو یند ، وطبری بحای موی، روی (nuy) آورده
# ~~ص 1319) که بر د ر یا ی خلم بعد ا ز سمنگا ن ا فتا د ه .
# ~~رک ص 343 _ ترجمهآ حدود العام از مینورس کی)
# چون مدروروئی هردو اکنون موجوداند، بنا بران برضبط طبری
# ~~اعتمادتوان کرد، که این نامهادر ا صل عم مدر روئی بوده و در نسخ
# ~~کتب تصحیف شده اند .

PageV02P323

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0326.png)

# 20)و دهنل ، در شاوره سل ره
# ~~در نسخهآ ا صل (طبة119- مبحث سلطنت محمو د) بهند نو شته
# ~~شده ، و د رمطبوع کلکته چنین است :
# ~~( بتخانهآ بیند که درحدودپر شاوربودبر لب آب سند ..(ص 9)، کا
# ~~در نسخهآ خطیا صل عوض سند (سدره) است . درنسخ راورتی ا ین
# ~~جمله بصور ذیل ضبعه شده :
# ~~1- بتخانهآ وینند، کی درحدود برشاور بود برلب آب سنده .
# # .   که %~% « برشابور ( %~% ( %~% ( سنل.
# # 3ر %~% (( اشا بور ( %~% (1 %~% (ر سدره .
# ~~2-(1
# # -7 %~% (( ار شاور %~% (
# # -د   المد   (1 %~% «« پرشا ور %~% ( %~% سشد5.
# # 1- %~% « برشابور (
# # 8- ومی شد %~% رر %~% (
# # 60_در   ویهند کی ms751 %~% « نشا بور %~% 7 %~% شده
# # 10-   وینچند کی %~% برشابور « %~% 17 %~% (سند
# # 11-در   ومد   که(( نیشا بور %~% ((1 %~% (ر سیدره
# ~~این بودضبةه نسخ مختلف خیطی که پیش راورتی بود5، و درجلد اول
# ~~قر جمه (ص 77) آنرا نقل کرده، وما ازین ضبط های مختلف صورت
# ~~بتخانهآ ویهند که درحدود پرشاپور بود بر لب آب سند) بر گزیدیم.
# ~~مخفی نما ند که (وینند) دراز منهآ قبل الا سلام تااو ایل دورهآ غزنویان
# ~~یعنیی آغاز قرن پنجم هجری شورمعر وف هند بشمارمیرفت و دردوران
# ~~فتوحات آل سبکتگین مورخان اسلامی آنرا بسیارذکر کنند، که سلطان
# ~~محمود بعداز فتح پشاور در سال (392ه) بر ان شهر تصرف کرد، (1)
# ~~البیر ونی گوید : که ویزند کرسی گندهار بود ، که در وادی سند
# ~~وا قع است (4) البشاری مقدسی گوید: که ویهند پایتخت پادشاهان
~~PageV02P324
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0327.png)

# ~~هنو داست ، که درا نجامسلممانان نیز زیادند ، وشا لب باشند تا ن آن
# ~~بدوا ند
# البیرونی می نو یسد : که وادی و یهند محرای دریای سند است ،
# ~~که آبهای کا بل وغورو ند (غخوربند مو جوده) وپنجهیر ( پنجشیر مو جوده)
# ~~ولبنگا یعنی لمفان وغیره یکحاشده . نزدیک بر شاور( پشاور) در پایان
# ~~شهر قند هار یعنی و یهند بدر یای سند افتد (3) علاوه بران البیروتی
# ~~تصربح کند: کهو یهند دروادی سند قصیهآ قند هار است وآب سند درانجا
# ~~بگزرد ، که هندیان آنرا نهر ذ هب خوانند (4) بتایای این شهر تا ریخی
# ~~اکنون بنا م هند 1und درحصهآ شمالی ملتقای دریای کابلی و سند در
# ~~صوابی مرد ان ولایت پشاور موجوداست ، ومورخ کشمیر کلهاناc1 ،2a)
# ~~آنرا بنام !ودها هنداپوره ، وجو لین آنرا 0i31 ضبط کردهاست (4)
# اما پر شاور که درین فقره ذکرشده همین پشاورموجوده است ، که
# ~~پرشاوروپر شور، پر شاپورنا میده میشد ، ومورخان آنرا به همین صور
# ~~ضبط کرده اند ، و درین کتاب هم مکررآ پرشاورذ کرهی گردد ، ولی
# ~~آب سدره هم درین کتاب مگر رمذکور می افتد، که ضبط آن (سودره)
# ~~هم آمده (3) ود را کثر تواریخ ms752 عربی وفارسی مانند بیهقی و گردیزی
# ~~وطبقات ناصری وآداب الحرب وغیره این نام به همین صورمی آید ،
# ~~وراورتی گوید : که سدره یاسودره نام قدیم چناباست، که خود اهل
# ~~هند (سد هورا) هم می گفته اند . چون ویهند بر کنارراست دریای
# ~~سند واقع بود بنابر ان درینحا بعای سدره [سند صحیح خوا هد بود .
### | رره حمار
# منهاج سراج جوز جا نی د رهٔ‌ خمار را در موقعی ذکر کند، که
# ~~سلمطان عبد الر شید غز نوی عسا کرخود را به فرماند هی طغرل ، بد فع
# ~~الی ارسلان شاه سلحوقی که از جانب طخار ستان بغز نه روی آورده
# ~~بود ، می فرستد ، ودرپیش درهآ خمار الپ ار سلان را می شکند ...
# ~~(طبة9 11 - ذکرعبدا لرشید بن ممو د) PageV02P325
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0328.png)

# چون قرار متن نوشتهآ منهاج سراج قوای متها جم شهریار سلجوق
# ~~از طخارستان برغزنه میتاخت ، بنابران لشکرمدافع شزنه ، باید بشمال
# ~~وشرق آن ناحیه حرکت کرده، و باقوای سلحوقی دردرهآ خمار مصاق
# ~~داده با شد ، و باین حساب با ید درهآ خمار در شرق شمالی غز نه بوده
# ~~باشد ، یعنی شمال کا بل .
# امام ابوالحسن علی بن زید البیهقی متوفی (565 ه) نو یسنده
# ~~معروق تاریخ بیهق وتتمهآ صوان الحکمة درشرح حال ابوالخیر بذ کر
# ~~خماراشارتی دارد، که عین عبارات وی را درینجا می آورم :
# ««وقدافرج (اعطاه) السلطان محمو دلحکیما بی الخیر نا حیة
# یقال لهاخمار ، ونسب ابوالخیرالی تلک النا حیة ، و قبل له
# ابوا اخیرخما ر، تمییزا بینه و بین ابی الخیر صاحب البر ید
# بقصدار ، وقدسهی من قا ل هوا بوالخیرا اخمار..» (1)
# در «د رة ا لاخیار و لمعة الانوار» که ترجمة پار سی صوان است
# ~~حدود 200 ه) چنین نو شته :
# ««وسلطان محمود بعد از اسلامش(ابوالخیر) ناحیت خماررا ازاعمال
# ~~غزنین به معیشت بروی مسوغ فرمود ، وبدان سبب او راا بو الخیر خمار
# ~~منسو ب گردانید ند ...» (2)
# یک نفرد یگراز مور خان بصیر، شریف محمد بن منصور بن سعید
# ~~ملقب به ms753 مبار کشاه ومعروف به فخرمد بر که کتاب (آداب الحرب والشجاعه)
# ~~اودرحدود (620 ه) از مهمتر ین و نا فع تر ین آثار تاریخی است،
# ~~دا کثر نقاط کشوررا بچشم خوددیده، درموقعی ذکری ازخما رمی کند،
# ~~که درین مورداز آوردن آن ناگزیرم ، و ی گو ید : که دروقت سلطان
# ~~وضی ا برا هیم ، سلطا ن ملک شاه سلجوقی با لشکری گران قصد
# ~~غزنین کرد. شلطان رضی ، مهتررشید را که مد رسهٔ‌ او درجوار روضه
# ~~سلمطان محمود است، وازو بسیار وقف وخیرمانده، بخر اسان به نزدیک
# ~~ملک شاه برسالت فرستاد ، و بعد ازین فخر مد بر میارک شاه، داستان
# ~~مهتررشیدرا تفصیل می دهد، وآنچه ازاحوال اماکن وطن مانند لمفان
# ~~وغز نه وغیره ازطرف مهتر رشید بحضور ملک شاه نقل افتاده میا ورد
# ~~و گو ید: PageV02P326
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0329.png)

# .... تاطبقی امروت آوردند، امرودهاء نیک بز رگ ... ملک
# شاه مهتر رشید راپرسید که درغز نین امرود بدین بز رگی با شد؟
# اوجواب داد : که د ر ولایت غزنین چها رناحیت است ، که آنرا
# نوع (؟) وخمار ولمغان وشاه بهار خوا نند .. (1) ،
# زین چهارناحیت لمغان اکنون هم مشهوراست ، واملای «انوع»
# ~~شاید تصحیف شده باشد ، وشاهبهار راهم ازقول استاد بیهقی هورخ
# ~~دورهآ غز نوی ومعحم البلدان می شناسیم ، وا کنون شیبارگویند نزد یک
# ~~غز نه، و لی خمار همان جا ئی است ،که منهاج سراج، و علی بیهقی
# ~~ابن فندق) ذکرآنرا آورده اند ، وابو الخیرخمار طبیب مهروف عصر
# ~~سلمطان محمود به آن نا حیت منسو ب ا ست .
# بعد ازملاحظهٔ‌ این اسناد تاریخی باید فکر کرد، که خماز کحا بود؟
# ~~طوریکه دربالا گفتیم، به قرارگفتهآ منهاج سراج جوز جانی باید ظرف
# ~~کا بل ویاد رنواح شمانی کا بل وشمال شر قیغزنه باشد ، چه اگر بخوا هیم
# # از غزنی به طخارستان رویم %~% باید ازین نقاط بگذریم .
# درحدو دغرب شمال غزنه ، وطرف شمال غرب کا بل دررأه هائبی که
# ~~ز با میان به غزنه روند ، جائی بنا م (کهنه ms754 خمار) در درهای میدان
# ~~رای کا بل واقع است، وشاید درهٔ‌ خمار تاریخی همین خمار باشد ،
# ~~ودرین صورت باید حملهآ قشون سلحو قی برغزنه ازراه های بامیان به
# ~~سمت غز نه صورت گرفته باشد . وهمچنان ریشهآ این نامرادر( پل خمری)
# ~~موجوده می توان یافت ، که نزدیک بغلان تخارستان افتاد5، و شهر
# ~~صنعتی دورهآ حاضراست .
### | برکنل
# ضبط نام این قلعه در اصل ومط (بزغند) است ، بزای هوز، ولی
# ~~درا کثر نسخ راورتی برغند بوده براه مهملهٔ‌ قرشت . گر دیزی تو ید :
# ~~که محمد فر زند سلطان هحمود درقلعةآ (برغند) هحبوسر بود ، چون
# ~~سلمطان مسعود روی به هندوستان نهاد ، اورا ازان قلمعه بیاوردند(4)
# مسترراورتی ازروی نسخ خطی طبقات آنرا (برغند) ضبط کرده.

PageV02P327

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0330.png)

### | 
# ~~وکه بدکه در یکدو نسخه برخلاف جمهور( بزغند) نیز نوشته شده ، ولی
# ~~صحیح آن برغند است بر اه مهمله وغین معحمه، ونام این قلعه در بیهةی
# ~~نیز آمده ومستوفی درتاریخزیده (غند) نوشته است .
# راورتی گوید : که (بر) درپشتو بمعنی بالا وبلمند است ، وغند گرد
# ~~وهد وررا گویند ، پس این نام پشتواست یعضی قلعه مدورو بلمند (1)
# این فتهٔ‌ راورتی به حقیقت مقرون بنظرهی آید ، چه نام برخی از
# ~~قلاع دورهآ غز نویان وغوریان پشتواست ، مانندبر کوشک ، وخول ها نی
# ~~وغیره (رک : تهلیقات په خزانه ، طبع کا بل) اما درتاریخ بیهةی نام قلعه
# ~~(بز غند) بز اءهوزطیع شده، که سلطانابر اهیم غز نوی مد ت سیزده سال
# ~~دران قلمعه محیوس بوده است ، () ولی چون زیادت نقاط حروف درنسخ
# ~~خطی از طرف نو یسندگان مطرد بوده ، واین کارراخیلیزیاد کرده اند
# ~~بنابران نمیتواد نام این قلمعه را بزعند خواند : بلمکه همان برغند اصح
# ~~داولی خیاهد بود. بر5ا غو نلهی (تپهآ بلند) که مخففا برغند شده باشد.
# 2) قصیده حوی مولیان وکمال الزمان
# منهاج سراج اولین کسی است که قصیدە معروف (جویمولیان) ستاد
# ~~رود گی را به امیر معز ی منسوب داشته وقصهٔ‌ سرائید ن آن قصیده رادر
# ~~عصر سلعثان سنحر فته است . وی ms755 درصابة4 (14) شرح !حوال آن پادشاه
# ~~گوید : که امیرهعزی آن قصیده راسرود، کمال الز مان رامشگر آن
# ~~را د رسماع مز امیرعر ضه داشت، ازهواردمتمدده ایکه هولاناراسهوروی
# ~~داده ، یکی همین مسئله است ، که با تناق تذ کرد نو یسان قصیدهٔ‌
# ~~مذ کوره مال استاد رود کی است. و برای نصر بن احمد سامانی
# ~~ر وده شده، بشرح ذیل:
# تقریبایک قرن پیش ازمولانا، نظامی عروضی که چهارمقا له یاهحمع
# ~~لنوا درخویش را درحدود(551-2ش5 ه) نوشت، پس از ذکر آنگه نصر بن
# ~~حمد سامانی (201 - 431ه) نو بتی چهار سال متوالی در بادغیس هری
# ~~شقام کرد، چنین نو یسد :
# « بز رگان لشکر و سپا هیان ملول گشته. و آرزوی خانمان برخاست
# یاد شاه را ساکن دید ند، هوای هریدرل. دراثنأ سخن هریرا به PageV02P328
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0331.png)

# بهشت عدن مانند کردی بلکه بر بهشت ترجیح نهادی پس سران
# نشکرومهتران ملک به نزدیک استادا بو عبد الله رفتغد...رود کی قبول
# رد ... ودرپردهآ عشاق این قصیده آغاز کرد، بوی جوی الخ، 100)
# این اختلاف قولین منهاج سراج ونظامی عروضی سبب شده، که برخی
# ~~ازمورخان مابعد رادرنبت این قصیده بشک وتردید افگنده، ومولانا
# ~~عبد الرحمن جامی گفته :
# «در بعضی تواریخ این حکایت را بلطان ستحر وا میر معز ی نسبت
# ~~کرده اند ، والله اعلم (9)»
# ولی اگر تحقیق بعمل آید، عدم صحت قول منهاج سراج واضح
# ~~می گردد، ویگی ازدا نشمندان تهران آقای، دکتور معین درین باره
# ~~وانتساب قصیده بهاستاد رودکی دلایل ذیل را می نوید :
# 1- تاریخ تالیف چها ر مقاله نیمهآ قر ن ششم، و یک قرن پیش
# ~~ازطبفات است، و بنابر قدمت زمان ونزدیک بودن عصر نظامی بعهد
# ~~رود کی ومهعزی قول او ححت تواند بود .
# 2- کلیهٔ‌ مورخان وتذکره نویسان که این قصیده را در کتب خو د
# ~~آورده اند، آنرا بنام رو دکی ثبت کردهاند مانند بهار ستان جامی،
# ~~آ تشکدهآ آذر ، تذ کرة الشهراء دولت شاه ، گز یده، دیوا ن رودکی
# ~~طبع تهران 1415 ق ، حبیب ms756 السیر ، خرابات ضیاپاشا ، زینة المجااس
# ~~مجد الدین محمد حسغی، سفینة الشعراء سلیمان فهیم ترکی، فرهنک
# ~~انجمن آرای ناصری تالیف رضاقلی هدایت، قاموس الاعلام سامی،
# ~~مرآة الخیال لودی، مجمع الفصحاء، سفینه خوشگو، شعر العجم ،
# ~~عرفات العاشقین تقبی الدین اوحدی، خلاصة الافکار ابوطالب تبریزی،
# ~~تاریخ نگار ستان قاضی احمد غفاری، سردینسن راس درمجله انجمن
# ~~آسیائی ، نفوسی در کتاب رود کیج 3 ص 1045، وغیره.
# 3- دردیوان کامل معزی که از روی نسخ متعد د خطی از طر ف
# ~~مرحوم عباس اقبال درتهران تصحیح و طبع شده این قصیده نیست .
# 4- سنجر بعنوان سلطان شناخته شده بود، نه امیر که عنوان شاهان
# ~~سامانی است ، وشاعر درقصیده ایکه نظامی عروضی نقل کرده، سه بار
# ~~ههد وح خودرابد ان عنوان میخواند، وبهلا و5 دارا لملک سنجرمرو
~~PageV02P329
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0332.png)

# ~~بودنه بخارا که شا عرشاه را بمراجعت بدان د عوت کند ، ظا هر آعلت
# ~~اشتباه منهاج سراج درین گفتا رقصیده ایست ، که معزی اجبارا باقتفای
# ~~قصیدهآ مورد بحث رودکی سر وده ، ومطلع آن این است .
# # رستمم از ماز ندران آید همی %~% زین ملمک ازاصفان آید همی (1)
# ~~باین طورمی توان گفت : که مولانا درانتساب قصیدهآ جوی مولیان
# ~~بامیرمعزی سهوشده، وآن قصیده مال استادرود کی معروف است، که
# ~~هم خود ش د رحضورشاه درپار دهآ عشاق سروده و گفته بود .
# ~~اماکمال الزمان که منهاج سراج تقدیم قصیده را ذریعهآ او میداند
# ~~از رامشگر ان معر وفزمان سنحر بن ملک شاه سلجوقی است، وی رامش
# ~~حر شهر آشوب وخنیاگرافسون کاری بود ، طور یکه موسیقی را با شعر
# ~~ارتباط است شاعررا با رامش گرنیزعلا قه وپیوند یست ، و قتیکه کعال
# ~~الزمان چشم ازدنیاپوشید ، انوری شاعرمعروف معاصرش که باوی سر
# ~~ارادت داشت، این چند شعرراد ررتای اوسرود :
# هر گز گمان مبر که کمالا از مان بمرد
# کو ر وح محض بود به جسم فنا پذ یر
# میدا ن که سا کنا ن فلک سیر گشته ا ند
# از مطر بی زهر ه برین چر خ ms757 گند 5 پیر
# خواهش گران به نزد کمال الز مانشد ند
# کو بو د د ر ز ما نه د ر ین علمم بی ننظیر
# حفتند ز هر ه راز فلک دو ر کرد هایم
# 1 ی رشک جان زهره بیاجای او بگیر (4)
# 24) سلحوقیا ن روم
# ~~مؤلف سلجوقیان اناطولی را بنام روم آورده ، وچنان که گفتم شرح
# ~~مؤلف ناقص است ، بنا بران سلسلهٔ‌ سلحو قیان انا طول راذ یلا ازدول
# ~~اسلا میه لن پول نقل می کنم
# ~~این سلسله شاهان ازا ولاداسرائیل ارسلان یبغو بر سلجوق است، که
# ~~پسرش قتلممش نام داشت ، و پسر قتلمش سلیمان در سنه (470ه) دست
~~PageV02P330
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0333.png)

# ~~یاقت، « تاسال (708ه) این سلسلهدرا ناطول و نواحی آن سر زمین حکمر آای
# ~~کردند ، شاهان معروف این طا یفه قرارذ یلمند :
# # 1- سلیمان بن قتلمش %~% 379ه-1077ح
# # 2- داؤد بن سلیما ن %~% 479ه1086غ
# # 3- قلیچ ارسلان اول بن سلیما ن %~% 485 ه-1093ع
# # 4- ملمک شاه بن قلیچ ارسلا ن اول حدود %~% 00 ه-1107ع
# # رکن الدین مسعود اول بن قلیچ ارسلان اول %~% 510ه-1116ع
# # 6- عز الدین قلیچ ارسلان ثانی بن مسعود %~% 51 ه-1136ع
# # 8_رکن الدین سلیمان ثانی بن قلیچ ارسلان ثانی %~% 592ه-1196ع
# # 9- عز الدین قلیچ ارسلان ثالث بن کیخسرو اول %~% 600ه-1203ع
# # 10-غیاث الدین کیخسرو اول دفعه دوم %~% 5201-1204ع
# # 11- عز الدین کیکاوس اول بن کیخسرو اول %~% 607ه1210ع
# # 13- علاءالدین کیقباد اول بن کیخسرو اول %~% 616ه-41219
# # 13_ غیاث الدین کیخسروثانی بن کیقباد اول %~% 639ه-1236ع
# # 13- عزاندین کیگاؤس ثانی بن گیخسرو ثانی %~% 644-5637-
### | 124-1231
# ~~15_رکن الدین قلیچ ارسلان را بع بن گیخسرو ثانی دفعه اول 646
# ~~63ه1248- 1249ع
# ~~1- عز الدین کیکاؤس ثانی، رکن الدین قلیچ ارسلان را بع علاو الدین
# ~~کیقباد ثانی بن کیخسرو ثانی مشتر کا 647_ 65s ه_1349-1257ع
# ~~17- عز الدین کیکاوس ثانی دفعه دوم 6_658 ه-1357-1259ع
# ~~1 رکن الدین قلیچ ارسلان را بع دفعهدوم-655-662 ه-1257-1264ع
# ~~19-غیاثا لدین کیخسر و ثا لث بن کیکاؤس تا نی 613 5-1264ع
# ~~30-شیاث الدین مسعود ثانی بن کیخسرو وثا لث دقعهآ اول
### | 68ه- 1283 ع
# ~~698-751ه- 139 ms758 -9401 ع
### | دول اسلامیه PageV02P331
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0334.png)

### | تیهات
# 25) اتا بکان آن ربایحان وفارس
# ~~وافی رادرا نتصاباتابکان آذربا یحان وفارس سهوها ای است، که
# ~~باید اصلاح گردد . بنا بران سلحله های شاهان مذ کور بصورت مکمل در
# ~~سطو رذیل آ ورده میشود :
# ~~1- اتا بکان آذر بایحان از نسل شمس الدین ایلد کزاند ، که در
# ~~(541 ه) درانجااستقلا لی را بهم رحانید وبال (14ه ه) درهمدان از
# ~~جهان رفت ، سلله این خاندان قرارذیل است :
# (1) شمش الدین ایلد کز (541 ه)
# # (4) محمد پهلوان جهان (564 ه) %~% (3) قزل ارسلان عثمان (583ه)
# ~~(4) نصرة الدین ابو بکر(58ه) قتلغ ایخانج () مظفرالدین اوزبک
### | (604-5622)
# # (2) اتابکان فارس : %~% (دول اسلا میه - ص 248)
# ~~این خاندان احفاد مودود سلضری است کا پحر وی سنقر درحد ود
# ~~(532 ه) به سلجوقیان عصیان ورزید ، ودر فارس اعلان استقلال کرد
# ~~وشیراز رامقر حکمد اری خویش قرار دا د ، سلحله د و د مان وی
# ~~چنین است :
# مو دود سلفری
# # (1) مظضر الدین سغقر (542 ه) (2) ز نگی (556 ه) %~% تکله
# ~~1)رن ر5ه) (4) تݣله (570 ه) (5)ابوشحاع سعداول سلغرشاه PageV02P332
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0335.png)

# مبل دس وسنکا
# ~~یکی ازمشهور ترین بلادغوراست ، که درتاریخ دورهآ غزنوی وغوری
# ~~شهر تی دارد، ودرآ ثاریکه ازدورهآ غز نویان مانده ذ کری از مندیش
# ~~هی آید ، ابوالفضل بیهقی مورخ مهروف آندوره گوید :که امیرمحمد
# ~~بن محمود ازطرف مسعود بر ادرش درقلعت کو هتیز (یا کوهشیر) موقوف
# ~~گردید ، واز انحابه قلعت مندیش بردند . از گفتار بیهقی چنین بر هی
# ~~ید ، که قلعتی بودسخت محکم ومتین ونهایت بلند وعظیم، که آنرا
# ~~چذین مقوده:
# ~~ب چون ازجنگل ایاز برداشتند ، ونزدیک گوروالشت رسید ند از
# ~~چچپ، وراه قلعهآ مند یش از دورپید اشد ، وراه بتا قتند، ومن
# ~~واین آزادمرد با ایشان میرفتیم تاپای قلعه ، قلعه یی د ید یم
# ~~سخت بلند ونرد بان پایهای بیحد واندازه ، چنانکه رنج بسیار
# ~~رسیدی ، تا کسی برتوانستی شد ... (1)»
# ~~چون امیرمحمد درقلهت مندیش موقوف گردید ، ناصری بضوی که
# ~~زرفهای وی بود، بخریست و پس بد ms759 یهه نیکو بگفت :
# ی شاه چه بو د ا ینکه تر ا پیش آ مد
# د شمنت هم ا ز پیر هن خو یش آ مد
# از محنت ها محضت تو بس بیش آ مد
# از ملک پد ر بهر تو مند یش آ مد (2)
# ~~بعداز بیهقی عبد الحی گرد یز ی (حدود 440 ه) در جملهآ قلا ع
# ~~مستحکم مملکت ما نندنای ومرنج که برا ی حفظ گخجهاوخزاین شاهی
# ~~تخصیص داده شده بود ، قلمعت مندیش را هم میآورد (4)
# ~~پس ازدورهآ غز نویان ، طبقات ناصری مهم ترین اثریست، که مندیش
# ~~رادرچندین موارد آن مییابیم ، که خوا نند گان محترم ازفهر ست کتاب
# ~~در یافته می توانند .
# # علا و ه بر طبقا ت نا صر ی ذکر مند یش در کتار %~% «ةه خزا نه »
# ~~گنجینهآ پنها ن) هم میآ ید ، درین کتاب بحوا لهآ تا ریخ سور ی
# ~~محمد بن علی البستی می نو یسد: که جهان پهلمواد امیر کروه پسر امیر
~~PageV02P333
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0336.png)

# ~~پولادسوری غوری درسال (139 ه) درمند یش غورامیر شد ، وهمین
# ~~پادشاه درزمین داور پا یتخت زمستانی خویش قصری را مانند مندیش
# ~~باد کرد (1)
# میذور سکی می نو یسد که مندیش مسکن اصلی آل شنسب در دامنهٔ‌
# ~~کوه بلند زارمرغ افتاده بود (12 وی علاوه برمعلومات طبقات ناصری
# ~~اطالاشات دیگری راازین جای نداده ، وارباب مسالک ممالک هم ذکری
# ~~ازان نه کرده اید
# فرخی شاعردربار غزنه درمدح حسنک وزیرقصیده یی دارد ، که
# ~~دران به تلممیح و ایهام نام سه قلعه معروف (سو، مرنج ، مند یش)
# ~~آمده که بقول گرد یزی حصار های حفظ خز این سلطا نی بودند،
# ~~وما از اشعارمسعود سعد سامان هم درمی یا بیم، که این شاعر مظلوم
# ~~مد تها در حصار های (سی- مر نج) محبوس بود .واین حصار ها خیلی
# ~~محکم ومنیع بودند، فرخی گوید (درمدح حسنک که عنقر یب خزاین
# ~~را از اموال پر خواهد کرد) .
# آن مال کز میانا ببردند دانک دانک
# بستاند ms760 و بتخگ فرستدسو ی حصار
# دیدی تو زو، مر نج، ومیندیش تا ترا
# زان ما لها بنا کند و پر کند چو بار
# ای شاه قلعهای دگر سازکا ین وز یر
# سالردتر بز ربینبارد این حصار (4)
# اما سنگه که بقو ل منهاج سراج دارالسلک مندیش بود، و آنرا
# ~~خول مانی می گفتند (4) معرب آن سنجه است، که بقو ل یاقوت از
# ~~مشر ور تر ن بلاد غو ر بود، وی گوید:
# زد-- =ه بکر اوله بلد بخر شستان و هه الخور معر وف عندهم (5)
# ~~هبذا ابن اثیر سنحه را از شهر های غور نوشته است، (6) که موقعیت
# ~~اصلمی مندیش و سنگه را نمی توان اکنون بصورت یقین تعیین کرد،
# ~~یا قوت گوید : که سنحه و بیوار ازشهر های غر جستان است. وکسی
~~PageV02P334
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0337.png)

# ~~بمن راجع بمو قعیت آن بلاد اطلاعی نداد، و یکی از اهالی آنحا فقط
# ~~این قدر گفت : که این هر دو شهردر بین کوهسار واقع است (1)
### | 9 %~% لتنیتان
# والشتان یا بالشتان از بلاد وقلاع معروف غور بود، که در ین کتاب
# ~~والشتان آمده واکنون بالشتان بهمین نام مو جودودر بین حکو متی تیری
# ~~قندهار و جنوب شرق غور افتاده است
# درکتابپقه خزا نهآ پشتو بحواله تاریخ سوری سابق الذ کر نگاشته
# ~~است : که پسر امیر پولاد سوری در حدود (139ه) تمام قلا ع غور را
# ~~که از آن جمله بالشتان است بدست آور د .
# شیخ کمه مؤرخ دا نشمند افغان که در حدود (750ه) زند گانی
# ~~داشت کتاب تاریخ سوری را دربا لشتان دیده بود(2)و ازین برمی آید
# ~~کهدر اوقات زند کانی این مورخ هنوز با لشتان معمورو مشهور بود
# ~~و لی بالشتان درکتب تاریخی و جغرافی (والشتان) ضبط گردیده، که
# ~~ابدال (وحب) همواره در اسمای اما کن مطرد و معمول است. مانند
# ~~زاول - زا بل وغیره.
# بدانکه والشتان - بالشتان را بیهقی درر دیف بلاد غور بنام گورو الشت
# ~~آورده (3) و همین گور والشت است، که د ms761 رطبعات ناصری نیز دیده
# ~~می شود، ودریگی از نسخ خطی آن که در پتر سبر گ بود غورو الشت نوشته
# ~~شده (4) که بین تکینا بادومندیش غور واقع بود، و موقع کنونی بالشتان
# ~~عینا باید همان عور والشت باشل .
# ~~در تاربخ سیستان هم دررد ین زمین داورو بست، و الشتان مذ کور گردیده
~~(5)
# ~~که بلا شبهت همین بالشتان است و ابو الحسن علی بن زید البیهقی
# ~~مع وف بابن فندق نیزوالشتان را ناحیی یی از بست می پندارد کهمر کز
# ~~آن دیهی بود سیوار نام (6) واین همه اسناد تا ریخی دلالت دارد، برین
# ~~که والثتان - با لشتان از بلاد معروف غور بود، و منهاج سراج هم
# ~~والشتان را از غور شمرد5،و به سفلی و علیا تفسیم می کند و حوید:
# ~~که اهالی آنحا در عصر امیر سوری ملمان نبودند .

PageV02P335

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0338.png)

# اما باید این نام را باوالس- بالس_والشستان که بیهقی در ردین
# ~~مکران و قصدارو طور ان ضبا کرده (1) ومقدسی با نش آورده (5)
# ~~د حدود العالم بالش نوشته(2) و البیرونیدرقانون مسعودد والصید له،
# ~~بالش و والشتان(4) والیعقوبی نیز همچنین ضبط کرده(ه) مورد اشتباه
# ~~نشود، زیرا والشستان- بال بالش در بلو چتان و سند موجوده
# ~~واقع بود، که اکنون از سیوی تاسیون سنددران شامل است، والبیرونی
# ~~هم در قانون مسعودی سپوای و مستنگ را که اکنون در بلو چتان
# ~~داخلاند، وسیوان که درسند کنونی است، از بلادوالشستان می نویسد :
# ~~در برخی از نخ خطی طبقات عوض والشتان ، والیان نوشته شده و
# ~~این هم سهو نویند گان است و طو ر یکه د رمتن و حواشی طبها ت
# ~~می بینید والیان شهری بود علیحده، که والین هم نوشته می شد.
# 22) حبال عور
# منهاج سراج راسیات جبال غور را تفصیل داد ه وشرح خوبی دران
# ~~اره نوشته است ، این منطقه قراریکه نام آن از کلمهآغر پشتو یعنی کوه
# ~~ساخته شده عبارتاز کوهاری است، که در قلب مملکت اففانستان
# ~~فتاده ،واز یک طرف به وادی هری رود ms762 ،واز طرف دیهر به صحاری
# ~~محاری هیر مند پیوند دارد،و کو هسارشعاٹآی آن !ه هندو کش میرسد
# ~~جبال شرقی آن هم به وادی ها ی غزنه و مقر ومجاری ارغنداب و
# ~~رنک می پیوندد.
# نج کوه معروفیکه منهاج سراج در غور شرح میدهد، میتوان آنرا
# ~~فرار ذیل با ما کن موجوده غور تطبیق کرد:
# 1- زارمرغ مندیش: پیشتر شرح دادم، که مندیش یکی ازمشهو ر
# ~~رین بلاد و قلاع غور بود، واکنون این نامدر نزد اهالی غور معمول
# ~~ومتداول نیست، امازار مرغ رابه همین نام می شناسند، و کوتل زارمرغ
# ~~ین راه «تیوره» و«ساخر» واقع است که آثار عمرانا ت سابقه نیز در
# ~~گرد و نواح آن بنظر میرسد را هیکه میان تیوره مر کز موجوده غور
# ~~دشهرک وخیاجه بشت هرات و جوداست تا(60) کیلومتر میرسد، و کو تل
# ~~ارمرغ درینجاست، بلندترین کوه ها که درین حصه کاین است، اکنون
~~PageV02P336
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0339.png)

# ~~بنام چهل ابدال یاد میشود ، که درشمال غربی تیوره افتاده ، وبقول
# ~~جنرال فریه فرانسوی یگی از بلند ترین جبال رویزمین است، وهولدچ
# ~~ارتفاع آزرا (14700) فت می نگارد (1) اگراین تخمین صحت داشته باشد،
# ~~باید مندیش تاریخی هم دردامنه های این کوه و کو تل زار مرغ
# ~~مو جوده باشد، که تا کنو ن هم مسکن سوریهاست.
# 2- سرخ غر یعشی کوه سر خ : کسانیکه کوهسار غور رادیده اند
# ~~می گویند: که اغلب جبال آن جارنگ سرخ وگلابی راداشتهو ازتیوره
# ~~و درهآ یخن بطرف شمال تامحرای علیای فراهرود، اینسر خی در رنگ
# ~~زمین و تیه ها و کوهها بصورت واضح پدیدار است بنا بران املا ی
# ~~دسرخ غر» را که مطابق با وضعیت طبقات الارضی کو هساراست، از
# ~~عمیانه املاهای بی معنی دیگر این نام بر گزیدیم ، که راورتی هم درین
# ~~هو رد با ما همر آه است .
# کنون بنام رساخر» یاررساغر» بطرف شمال غربی کوه چهل ابدال
# ~~سابق الذکر یعنی در حاشیهٔ‌ شمال غربی مندیش کوهی وا قع است،
# ~~چون نام ms763 اصلی آن در پشتو دسورغر» ودرپارسی دسرخ غر»است، بنا بران
# ~~ممکن است. بسبب قدمت عهد وتداول زیاد این کلمهر نگ ررساغر» یا
# ~~ررساخر»را بخود گرفته باشد، زیرا اجتماع دو حرف حلقی رخ وغ» این
# ~~کلمه را ثقیل ساخته، و بهاقتضا ی ناموس فطری در تلفظ آن بصورت
# ~~«ساخر» سعولتی بعمل آمده آست .
# 3- کوه ورشک : این نام در برخی از نسخ اشک .و در بعضی هم
# ~~در اشک آمده ، ولی ظاهر آورشک صحیح خواهد بود، که اکنون هم در
# ~~مناطق سرد سیر غو ر متصل به هزاره جات در قطار سنگان و پسابند
# ~~و یا مان (ورشک) موجود است، خود منهاج سراج هم این کوه را در
# ~~بلاد تمر ان میداند ، که از مناطق جنوبی سردسیر غوراست. (به تعلیق
# ~~30 رجوع شود) اکنون کوه بسیار بز رگ این حدود راسنگان گویند،
# ~~که در قسمت شرقی غور متصل به(دای کندی) موجوده افتاده، و در
# ~~پای این کو ه مز ار محمد سنحازی مشهور است، و می توان گفت که
# ~~کوه ورشک که در برخی از نسخ خطی (اشک-دراشک) ضبط شده، همین
# ~~کوه باشد PageV02P337
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0340.png)

# 4- کوه ورنی: که بقول منهاج سراج داور و والشت وقصر کجوران
# ~~هرشعاب واطراف اوست، داورهمین زمین داور کنونی است، والشت
# ~~والشتانرا در تعلیق (47) شرح دادم، و کحور ان را هم اکنون
# ~~کجران گویند که در شمال غربی ز مین داور کنونی واقع و مربوط به
# ~~فوراست، پس موقعیت کوه ورنیرا هم بایدحوالبی جنوبی غور تعیین کرد.
# باحتمال اقرب به یقین با ید گفت : که (ورنی) صورت مصحف
# ~~زرنی) موجوده است که از طرف ناسخان کتا ب تصحیف گردیده، زیرا
# ~~زرنی) اکنون در غور دهکده بزرگی است، که بجنوب تیوره افتاده
# ~~واز راه (آنه) و (دورودی) 60 کیلو متر از تیوره فاصله دارد، زر نی
# ~~روی تیه ها افتاده واز شرق وجنوب وغرب آن کوههااحاطه کرده است.
# بطرف شرق آن کوه (پنج شاخ) و بطرف جنوب (کوه غکه) ms764 وبطرف
# ~~عرب کوه (غچه گک) واقع است، این نامها محلی ومخصوص باشندگان
# ~~کنو نی د هکد ه ز ر نی است، کها ین کو هسا ر با دره مژگان
# ~~مشکان تا ریخی) وبالشتان وزمین داورپیو ستگی دارد ، وجنو بی ترین
# ~~حصص غور شمرده می شود، پس این سلسله جبا لیکه (زرنی) کنو نی
# ~~دربین آن افتاده، وبلندتر ین حصص کوهسا رغور شمردهمی شود،
# ~~بقایای تعمیرات باستانی نیزدراطراف آن نما یآن است ،عبارت از کوه
# ~~ورنی) طبقات خواهد بود، که فقط (ز) به (و) تحریف شده است.
# 5- کوه خیسا ر: رفعت این کوه از گفته های منها ج سر اج پیدا
# ~~ی آید ،وبقول یاقوت خیساراز بلاد سر حدی بینغزنه و هرات بود ،که
# ~~یهقی نیز درحوادث (411ه) وقتیکه سلطا ن مسعوداز هرات بر غور
# ~~می تاز د، منزل اولین را باشان ودومین راخیسار بقلم مید هد،ودر جای
~~دیگر
# ~~نرادررد یف تولکمی شمارد (1) واصطخری هم آنرا بفاصله دو روزه
# ~~واه ازهرات ذ کر می کند (2)
# رفعت وحصا نت واستحکا م قلعت خیسار بین مور خان شهرتی دارد،
# ~~ودر حدود (600ه) مقر حکمد اری تاج الدین عثمان مرغنی سر سلمسلهآ
# ~~ل کر ت بود ، وسیضی هروی گوید : که قلعة خیساردر غایت محکمی
# ~~وبلمخد یست ود ست هیچ متصر قی بدان نرسیده، وتخو اهد رسید.
# ~~و چنگیز خان اند روقتیکه عزم تسخیر آن کرد ، نقا شان مانی دست را
~~PageV02P338
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0341.png)

# ~~برای تهیهآ نقش آن گماشت ،حینیکه چهره کشا یان حاذق ونقش بندان
# ~~ماهر مثال قلعهآ خیسار را بر کاغذی منقش کرده و پیش چنگیز خان
# ~~آوردند، بدیدة تعحبدید، وروی بهاسر ای سپاه کرد وگفت .
# مثل این جا ی و این مکا ن سد ید
# کس ندیداست وکس نخواهددید (1)
# قلمعهآ تاریخی خیسارا کنو ن مانند سائر بلاد و قلاع مستحکم غورویران
# ~~گردیده ، لی ستر ینج دراراضی خلافت شرقی آنرا در نقشهآ تار یخی
# ~~خویش درشرق هرات بعداز باشا ن قرار میدهد ، که بین ms765 اوبه وهر ات
# ~~واقع می گر دد .
# این تخمین ازقرار بیان جغرا فیا نگا ران ومو رخان بصحت اقر ب
# ~~بنظرمی آید، وکوهخیسار هم باید درینحا کاین باشد .
# اماآنچه برخیاز نویسند گان موقعیت کوهخیسا ررادرسلمسلهآ جبال
# ~~سمت غر بی زرنی کنو نیدرمحل جها ن قلمعه تخمین کرده اند (4) نز د
# ~~نو یسندهآ سطور محل تامل است ،زیرا درین صورت باید چندین منزل از
# ~~هرات دور با شد ، که باقول چغر افیون ومورخان سابقه نقیض عی افتد، (3)
# ~~مخفی نما ند که ا کنون هم قیصار که مصحف هما ن خیسا ر است
# ~~درسلسلهٔ‌ جبال فیر وز کوهعلیا واقع است.
# کو ستا ن ،کو حستا لنا
# ~~غر جستان یاغر شستان یاغر ستان ناحیتی بود،درشرق بادغیس که دریای
# ~~مرغاب ازان کوهسار سر چشمه می گرفت، وعر بها آنرا غرج الشار نوشته
# ~~اند، که حکمر ان آن کو هسار شا رنام داشت ، ومقد سی گو ید: که
# ~~غرج بز بان خودشان بهمعنی کوهاست ، که نام آین ناحیترا غر جستان
# ~~هم می نوشتند، یا قوت می نویسد: که اکثر غر شستان یاغرستانمی گفتند،
# ~~وپادشا هآ تحا را در اوایل فتوحات عرب ملمک آلغرجه می نامید ند، واز
# ~~شهر ها ی آنا بشینوشرمین ، سنحه وبیو ار بود () درین که اسم این
# ~~کو هسار تا ریخی خراسان مانند بسی ازاسما ی بلا دواعلام از کلمهٔ‌ (غر)
~~PageV02P339
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0342.png)

# ~~پشتووا مثال آن ریشه گرفته شکی نیست ، زیرا یاقوت تصریح می کند:
# ~~که غرشستان منسوباست بهغرش که معنی آن موضع غرش یعنی کوهسار
# ~~باشد، که بسمت غرب آن هرات، وبشرق آنغور، ومرو الرود بشما ل آن
# ~~افتاده، وغزنه بسمت جنوبی آن واقع است، وبقوال البشاری نام آ نحا
# ~~غرج الشار باشد ، که غرج بمعنی کوهو شار حکمدارآن است ، پس همهآ
# ~~این نام(جبال الملک » معنی می دهد وغرش راغر ج هم گو یند ، که
# ~~غرجستان بین غزنه وکابل وهرا ةوبلخ واقع است. واهل خراسان اکنون
# ~~آنراغورگو یند. بحتری گوید :
# بالخرش ms766 او بالخورمن رهمطه %~% اروم محدساندتها الفروع (1)
# بدانکه کلممه (غر) پشتو که بمعنی کوهاست ،از کلمات باستانی السنهٔ‌
# ~~آریائی است ، که درکتاب اوستاحصة هوم یشت (گیری) آمده (2) وهم
# ~~درخو رده اوستا دیدهمیی شود(3) از فر هنگها ی سنسکر یت هم ظاهر
# ~~می آید، که دران زبان گیر، گیری (gir1) بمعنی کوه بود(4) خاورشناس
# ~~معروف بارتولدعقیدهدارد، که کلمات غور، غرچه، غرج، غلج ، همه ازیک
# ~~ریشه بر آمده ،ودر آسیای وسطی درمورد اما کن و قبایل ا ستعمال
# ~~شه ا ست (3)
# نوما سچک گو ید: که کلمهآ حر (ger) یعنی کوه در پار سی قد یم
# ~~با کتری بود 5، وغرچه، نام سکنهآ آ ریائی ولایت کوهستانی سمت علممای
# ~~آمو است (6)
# باین طور حروف اساسی کلمات غرش ، وغرج ، (غ. گ) و(ر) است،
# ~~که غرو گرازان ساخته شده ، و (شج- چ) آخرین از حروف ملحقه
# ~~ما بعدی آنست، که شاید درحین آمد ن عر بهابآخر آن چسپیده باشد.
# به عقیدهٔ‌ نخار ند ه کلممه غرخه(کوهی) پشتو، وغلحه (قبیلهآ معروف
# ~~افغانی) وخلج وغر چه مر دمان معروفی که بقول گایگر المانی از رود
# ~~زرافشان تا پامیر سکنی داشتند (7) همهآ به ماده (غر-گر) یعنی کوه نسبتی
# ~~دارند ، چه اغلب آنهامر دمی کو هستانی و کو هسار نشین بود ه اند .

PageV02P340

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0343.png)

# بدانکه درنسخهآ خطی طیقات ناصری که نزدمن بوده ، وبرای طبع
# ~~نرااصل قرارداده ام، درتمام موارد یکه نام غرجستان آمده، املای
# ~~آن (غر ستان) است ، حتبی منهاج سراج در طبقهٔ‌ (23) ذکرو قایع اسلام
# ~~این نام رادرموردی غیراز غر جستان معر وف به مفهوم مطلت کوهستان
# ~~نیزا ستهمال کرده وگوید : تااورا درحد ود جابو قصبهآ کیکر ب که
# ~~غرستا ن وکو هپایهآ سمر قنداست بگر فت.. وازین پد یدمی آید، که
# ~~خهداهالی بومیخراسان وغرستان، ناحیت خودرا (غرستان) هی نامیدند،
# ~~وغر جستان 5 غرشستان اصصطلاح معرب ایحن نام است،
# چون امالای غرستان به اصل کلمهآ (غرحگر) آریا ئیقدیم نزد یک تر
# ~~بود ،ودر تمام نسخةآ خطی من هیمدر موارد ms767 مختلفه چتین نوشته شد ه
# ~~بود ،ولی ستر یخح نیزصورت (غرستان)را دراملا هائی مضبوطة این نام
# ~~آورده (1) بنابران در تمام کتا ب همین املا را ترجیح دادم ، وآنرا
# ~~اقرب باصل ونزدیک بصواب مید انم علاوه بر نسخ طبقات ، د رنسخهٔ‌
# ~~قلممی تاریختامهآ هرات سیفی هروی که در ناف خراسان نز د یک
# ~~دیده می شود (4) واین هم دلیلی است که مردم خراسان آ نحای را
# ~~(غرستان) می گفتند، که جغرافیون عر ب (غرجستان) یا (غرشستان)
# ~~سا حته بود ند .
# اماد ربارهآ کلممهآ غر جه یکسنددیگری است که در تاریخ افضل کزمانی
# ~~می نویسد: ازانجابغوروغرجه رفت ، (4) واین هم اصل کلمه را بخوبی
# ~~نشان می دهد
# کزیوودران
# تمران از بلادمعروف غوربود ، که درعصر آل شنسب مشاهیر زیادی
# ~~ازا نحا برخاسته ومنهاج سراج درموارد زیاد ازین شهر ذ کرمی نماید،
# ~~سال ز5618) خودمؤلی ازتمران بغور آمد ، وچنانچه گذ شت بلا د
# ~~تمران رادراطرافی وشعاب کوهورشک قرارمی دهد . حدود العالم تمران
# ~~را بحدودرباطکروان از ناحیت خراسان ضبط کرده وگوید : که مهقر
# ~~نرا تمران قز نده خوانند (4) د رطبقات ناصری اسمای بسی از رجال
~~PageV02P341
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0344.png)

# ~~معروف این شهر بنظرمی آید مثلا : ملک قطب الدین یو سف تمرانی،
# ~~ملمک قعطب الدین بوسف تمرانی، ملک سیف الدین مسعود تمر ان، ملک
# ~~تاج الدین تمران ، ملک ناصرالد ین تمرانی ازملوک و سلا طین مهروف
# ~~سلمطان غیات الدین محمد سام .
# راجع بموقعیت جغرافی تمر ان همین قدر گفته می توانیم : که از
# ~~عبارات منهاج سراج (از تمران بار ف غو رباز آمده شد) چنین بر می آید
# ~~که تم. ان خطه یی بودما سوای غور، یعنی از حد ود غوردران وقت
# ~~بیر ون بو د ، ودرچای دیگر گوید: که این کاتب درشهورسنه تمان عشر
# ~~وستمائه خدمت او(ملک ناصر الدین ابوبکر) را بولایت ازیووتمران در
# ~~یافت. وازیر عبارت هم میتوان فهمید، که گزیو و تمران !2م
# ~~ازد یک ، واقلا بیک سوی غور بودند.
# عز یورا اکنو گز و بکسرهآ ms768 اولوفتحهآ دوم تلفظ می کنند ، وگزاب
# ~~می نویسند، و در تشکیلات مو جوده به صکومتی روز گان شما لیر اند هار
# ~~مر بوط وبغرب اجرستان (وجیر ستان تاریخی) واقعاست ، بنابران حفته
# ~~می توانیم ، که تمران مم طرف حنوب شرق غور، ود ر جنوب غر ب
# ~~غزنه واقع بون ، وماکن کنونی قبایل تیموری را که بعطرف غرب غور
# ~~واطراف شر بی افغانستان است نمی توان بطورقطع ویقین عبارت از تمران
# ~~تار یخی شمرد ، چه تصر یحات مؤر خین آن را بعارف شر قی غو ر
# ~~!شا رت هی کند.
# درتاریخ سیشی هر وی نیز رجال تمران مذ کورز:، مانند حسن بز رگ
# ~~تمر!نی (ص 42) وغیره . دربها رسال 126 نو یسندهآ این سطورراسفری
# ~~به صفحات جنو بی غورافتاد ، و(گزبو) د(تمران) و(تمزان) و(کحران)
# ~~دیدم : رین مناطت کوحستا نی ودره های صعب ا لمرور آ ثار
# ~~وعلایم ابنیهآ کورن تاکنون نمایان است.
# (کزیی) درجنوب شرقی غوربین جبال شا مخ بر دوکنار در یای
# ~~حم. سخد افیادهو شهر کهنه آن تا کنون پد یداراست.
# حذرف غرب گزیویعشی درصمفحا ت جنوبی غهر . وا نشتان، و تمران
# ~~دتمزات ز کرآن به یک سلسله متارن محرا ی دریای هیر مند
# ~~اقع اند ، که جبال شا مخابن منا علآ را احاطه می کند . همهآ این
# ~~بخابط کمارت آز کوهسارددره های شاداب و پر جنگل وچشمه ساراست.
# ~~؟ ثار بلا دقدیمه وقلاع کین درمواردمتعد د بنغرمیا ید PageV02P342
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0345.png)

# ین آلهٔ‌ دقاعی قدیم جنگی که در بین مردم اففان مستعمل بود، «ه
# ~~ان هم پشتواست، که کایوه یا کروه، (xannaIn) نامید همیشد ، منهاج
# ~~سراج نیز ازین آلهٔ‌ دفاعی و کلمهآ پشتونام برده ، ومستر راورتی گوید :
# ~~که این آلهآ قدیم در بین افغانان موجود بود ، وبدورهآ قبل از تفنگ تعلق
# ~~دارد ، که برای حفظ از اصابت تیرها استعمال میشد. و آنرا طوری
# ~~میساختند ، که پوست گاوویاگومیشررا از کاه یاعلف خشک پرمی کردند،
# ~~سی کرد، تا ازتیر های طرف مقابل محفوظ باشد . درقرن ms769 (15) این آله را
# ~~یوسفزائی هادرجنگ های مردمدلازاک استعمال میگرده اند ()
# افضل خان خنهک که یکی ازمورخانافغان است ،درتاریخ معروف خویش
# ~~که بز بان پشتو نوشته (حشو د 1110 ه) درشرح یکی از جنگها شرحی
# ~~ازین آله می نویسد، که قرچمهآ آن چنین است، قوم أتمان خیل پوستهای
# ~~گومیش شاراچضان پر کردند ، که دراوقات جنگ آنراپیثر ردی خود
# ~~گرفته می بردتد ، وازآسیب تیردشمنان محغوظ می ماندند
# درنسخهٔ‌ لطایف الاخمار مؤ لفه رشید خا ن معروف به بد یع تونی
# ~~(رک: جافیهمرست ربهوص *4وج سبک شناسی بیمارص495) نیزذ کری از
# ~~کارد) وکار نای د کشی می آید، کهدرحینمحاصر دغندعار (51062)
# ~~عسا کر شندی استعمال مبی کردند.
# باین ترتیب آثهآ کابد د در زمان قدیم بین ا فغانان مستهمل بید ،
# ~~این کلمه همم پشتی است . چهن آلهآ مذ کور بعد از !یجاد تضنگی از
# ~~بین رقمته ، بنا بران استهماز ناه آن شم در پششو کمتر تگردیده است
# ب   ک %~% رهم ررمیمل (9بر
# منهاج سراج ذکر این یات را باوسعت و نزادکت آن شرحداده ، که
# ~~در دار ألمهل لهرسهته زیی سلمفمانن شیایش المدد بن بهمب رهمیند او
~~ساستتهشده بهد ،
# ~~در سال (91 45) که تویسندةآ این ستشو ر یه صفحات ز مین داور «
# ~~شو اطی هلمند سغر کردم ،یتی ازمعمر یر آنحا ؟8از روزگار با ستا نی
~~PageV02P343
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0346.png)

# ~~حکایات شیر ینی بیاد داشت، و داستانهای سلف را بار نگینی و د اچسپی
# ~~می تفت، چنین بیان کرد ، که درزمین داور باغ عظیمی وجود داشت،
# ~~که آنرا درباغ ارم،، می گفتند، و راجع باین باغ در زمین داور
# ~~داستا نها و اشعار و ترانها شهرت داشت
# این پیر مرد و قور که روز کار جوانی خود را در کوهسار زیبای
# ~~زمینداور به پایان رسانیده بود ، را جع به اطلال وخرابه زار های
# ~~تاریخی آن نفاط دا ستا نها می گفت .
# شبی که پیر مرد موصو ف در بین جوانان دهکده، حسب العاده
# ~~داستا نهای روز گسار ms770 پیشین راحکایت میکر دو بآوازمرتعش امااثر ناک
# ~~خویش اشعار وترانه های کنار هلمند رامی سرود، وجوانان دهکده
# ~~با شوق و ونع مخصوصی می شنیدند، راجع به ”باغ ارم، شعری رابه
# ~~زبان پشتو گفت : که از اشعار تا یمنی نام شاعر باستانی این خطهآ
# ~~تاریخی است، من این شعر را از گفتار آن پیر مرد کهن سال یاد
# ~~داشت کردم ، که شاعر سلطان فیروز کوهرا دران می ستاید، و دریک [بند
# ~~آن شعریکه به عروض مخصوص زبان پشتو سروده شده ، باغ ارم »
# ~~زمین داور را نیز یاد میکند که ترجمهآ آن چنین است:
# ««من در سرزمین «داور» ارمرا دیدم- که بما نند جنت بوستان
# ~~خرمی بو د، و د ر آ بادی به فیر و ز کوه ما نند ا ست و هر گل
# ~~زیبای آن خندان است، در اینحا آ بشار ها خنیا گر ی می کنند
# ~~و آبهای روان سرودها می خوانند، هر کس را درینجا بحیرت و بهت.
# ~~در تماشای خداوند بستان می بینی ،(1)
# ده سال ازین داستان گذشت ، در سال (1320ش) چون بگا بل رسیدم ،
# ~~درینحا نخستین بارنسخهٔ‌ مطبوع طبقات ناصری از نظرم گذشت ، و
# ~~شرح باغ ارم رادرین کتاب خواندم - و سماع و یا د داشت ده سال
# ~~پیشتر را بخاطر آورد م . چون بیاد داشت های سابقه رجوع شد،
# ~~هتن همان شعر پشتو، با شرح طبقات مطابق آمد، و داستان «باغ ارم»
# ~~از گفته و نوشتهآ منهاج سراج و ثو ق کلی یافت . این است که درین
# ~~جا نیز سطری چند دران باره نگا شتم
### | سنسعسست PageV02P344
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0347.png)

# بمه حات سلطان عیاث الل در
# راجع به تصحیح اسماءو معلومات جغرافی برخی ازشهرها وبلاد،
# ~~که در جملهآ فتوحات سلطان غیاث الدین ذکر رفته و اختلاف ضبط
# ~~نسخ آنرا در ذ یل صفحه نشان داد ه ام ، شرح ذیل خواندنی است :
# هرات ، و داور (زمینداور) فا رس ، تالقان ، نیشاپور، لوهور
# ~~(لاهور) مروالرود ، نیمروز ، سحستان، فوشنج (غر بی هرات) ms771 زابل ،
# ~~غزنین ، کا بل ، عراق، (ماورای خراسان طرف غرب) بلادی است ، که
# ~~کنون هم ا کشر آن مشهور است
# اما کا لیوانیا کالین یا کالیون شهری بود، در بادغیس و شمال هرات
# ~~که در حو اشی کتا ب مکررآ شرح داده شد ، و کالیور نسخهآ اصل
# ~~سهه است ، و این قلعه بعد از دور ه غوریان در عصر آل کرت نیز
# ~~شهرت زیاد داشت و سیفی هرو ی در تاریخ هرات بار ها ذ کر آنرا
# ~~می نما ید، و مشا هیر کانیوین را می آورد ، وگاهی آنرا مرادفی
# ~~حصار نرتو نیز شمرده است (ص 81) که بحصار نریمان شهرتداشت ،
# ~~و روضةا لصفا شرحی دران باره مید هد.
# فیوار که در یک نسخه بنوار ، و در دیگری فروار توشتهشد ه ،
# ~~همان قیوار یا پیوار است ، که در شمال هرات اندرقا دس واقع بود،
# ~~و در حواشی کتاب آمد ، ویاقو ت آنرا با سنحه (سنگه) بنام بیوار
# ~~از شهر های غر جستان می شمارد (9) شاید (فروار) یحکی از نسخ
# ~~(قز دار) باشد ، که قرار ضبط جغراقیا نگاران (قصدار)از بلاد طوران
# ~~بلموچستان حالیه) بود ، و اکنون خضدار است .
# قلعهآ سیفرو د درین کتاب مکررآ ذ ک - رفته ، وسیف برد نسخهآ
# ~~اصل سهو است ، غزستان بلا شبهت غرستان یا غرجستان است که
# ~~شرح آن درین تعلیقات داده شد .
# خرروان یا خزروان همان جرزوان یا گرزوانجوز جانان است،
# ~~که در حواشی کتاب شرح دادم ، نقطهٔ‌ (ج) تبدیل شده است، و این
# ~~شهر در تاریخ هرات سیفی هرو ی نیز بصورت جرزوان و حرزوان
# ~~وغیره بسیار می آید ، و عبارت از گر زیوان موجودهآ میمثه است ،
~~PageV02P345
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0348.png)

# ~~اماجروم که در مط خروم است، جمع جزم معرب گرم است، که
# ~~گرمسیر را می گفتند ، و اندرین تعلیقات جد ا شرح دادم .
# تکنا باد یا تکین آباد، که در مط یکنباد طبع شده ، شهر معروفی
# ~~نرا تکناباد می نویسند ، و اکنون اثری ازین شهر بمیان نیست
# ~~و ms772 تعیین موقعیت آن هم مشکل است، از خلال نوشته های منهاج سراج
# ~~چشین پدید می آید ، که تکنا باد در بلاد رخج واقع بود (طبقه 17
# ~~3 کر امیر سوری) و رخج عبارت است از وادی ها ی بین هیرمند و
# ~~ارغنداب بطرف غرب قندهار موجوده ، هم او در جای دیگری از
# ~~همان مبحت تصریح می کند که جوش آب گرم نزد یک تکناباد است،
# ~~طبقه 17 ذ کر علاءالدین حسین) این آب گرمرا تا کنون مردم قندهار
# ~~گرماب گویند ، وطو ریکه گفتیم درگوشة شمال غربی قند هاربغاصله
# ~~40) کروه بر کنار دریای هیرمند بعد ازسا روان کلا (سروان تاریخی)
# ~~بود، پس گفته می توانیم که این شهرتاریخی بین خا کر یز ودهراوت
# ~~ومیوند و زمینداورافتاده بود ، واین معنی رامی توان از گفتهآ منهاج
# ~~سراج تایید کرد، زیرادربد ومبحث مذ کور گوید که سلطان بهرام شاه
# ~~پالشکر غزنه ببلا د گر مسیر ازرخج و تکناباد روی بطرف زمین داور
# ~~ورد، چونزمین داور درمقابل گرماب موجو ده بر ساحل طرف مقابل
# ~~هیر مندافتاده ، بنا بران بیجا نیست که از تکنا باد روی بز مین داور
# ~~ورده باشد ،درین جایهاست که بین سلاطین غور و غز نه حربی صعب
# ~~زوی د آد ه بود .
# بعد ازطیقات نا صری یگانه اثری که ازان موقعیت تکنا با درا می
# ~~نوان تعیین کرد، همانا تاریخ هرات سیفی هر ویاست، که بارهااین شهر
# ~~راذ کرمی کند ،ویاقغا نستان (اوغا نستان) رابا صطلاح عصرخو پش تا
# ~~واسط ناحیت بین مجا ری هیرمند وار غند اب می شمارد، وباین حساب
# ~~تکناباد د الخل افغانستان نبود، وبطرف غرب مجرای ارغنداب افتا ده
# ~~بود(ص 200- 207_ 208-237 تاریخ هرات) برخی از نو یسند گان باین
# ~~فکرند که تکنا باد در نزدیکیهای قند هار کنونی و اقع بود، و لی
# ~~مطالعة دقیق این رأی را نمی بذیر د، چه بقرار تصریح سیفی قلعة قند هار
~~PageV02P346
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0349.png)

# ~~درهمین اوقات حصنی بود چداگا نه، ms773 کهداستان فتح آن در8 دبدست
# ~~بکیاز آل کرت در همین کتاب مذ کورافتاد (ص469)
# سیفی درجای دیگر از کتاب خویش چنین گوید : که درسال (654ه)
# ~~ملک شمسالحق والدین حصارتیری راکه دران افغا نیان زیر حکمداری
# ~~المار نام بودند بعد ازجنگ شدید بگر فت، وبعد ازفتح آن جا کا میاب
# ~~ازافغا نستان به تکنابا دآمد ،وملک عز الدین تولک ومبا رزا لدین
# ~~محمد نهی را باسه هز ارمرد به تگناباد بگذ اشت و ازانحا بعداز بیست
# ~~روز بقلعهآ محروسهآ ححیسا رمتوجه شد (ص 207)
# ازیناشارت نیز می توان دریافت. که تگناباد خارج ازحدود آن وقت
# ~~افغانستان بعدازتیر یواقع بود. کهمو قعیت آن رادر سطورفوق حدس
# ~~وده قوا نستیم
# علاوه بران مبار کشاه فخر مدبر در آداببا لحرب والشحاعه کهد رحدود
# نوشته شده، نیز جنگ سلاطین غزنه وغور را ازز بانیک شخص
# ~~تگنا با دی که خواجه علی نام داشت ذ کرمی تماید (ص 6* اقتبا سات
# ~~کتاب مذ کی رطبع لاهور) وی گو ید که به تکنایاد بآب گرم میان خسر وشاه
# ~~وعلا 5 الدین غوری مصاف بود ، وازین اشارت نیز چتین برمی آید ،
# ~~که تخین آباد به آب گرم نز دیک بود .
# پانحده که درمط سحده آ مده شهری بود شرمرو، که ا کنو ن هم
# ~~یه همین نام بر خط سر حدات شمالی هرات و مرو شوروی اقتاده و نسبت
# ~~بسابق ویراناست ، فاریاب شهری بود، درجوزجا نان که ا کنون دولت
# ~~آیاد گوییم (1) ودر قشکیلات مو جوده مر برطاست به ولایت میمنهآ افغا
~~نی.
# آمامیمند شهری بوددرغرب قندهارومحرای ارغنداب ، که اکنون
# ~~میوندگوییم ، خاندان معروف میمند یان دورهآ غز نو یان از انحاست ،
# ~~علاوه بران میمنهآ موجوده نیز ازطرف مورخان وجضرافیا نویسان گاهی
# ~~هیمند) بدال آخرضبطشده، که دریشجا مقصد یکی از موضعین باشد .
# اغراق که در ترجمهآ راورتی آمده ، وعراق هم نسخت شده،
# ~~صحیح آن اغراق است، که قبیله یی بود، ودرحو اشی کتاب شرحداده.

PageV02P347

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0350.png)

# بر گوشک
# کلمه کوشک بضمة ms774 اول وواومعدوله وسکون یافتحة سوم بمعنی قصر
# ~~وبنای بلندوفوقانی است (1) که دردوره بعداز اسلام این کلمه در پارسی
# ~~زیاد بوده، وقصراحنفرا که درمرو ازطرف احنف بن قیس ساخته شده ،
# ~~کحم ها کوشک اشف می گفتند (7) و قصوری را که در بین جبال بلند
# ~~عمر ان میشد ، کو شک می ناسیدند، چنا نچه منها ج سراج در احوال
# ~~باشند گان جبال غورگوید : «کوشکی باکوشکی جنگ داشتی» این
# ~~کلمه در بیهقی هم بنظرمی آید ، مثلا در هرات از کوشک مبارک نام
# ~~ی برد (4) امابر کو شک ازقصورمهروف دوره سلاطین غوری بود، که
# ~~درنسخ قلمی طبقات ناصری بدوصورت بز کوشک بزای هوز ، ودربرخی
# ~~ز نسخ قلمی بر کو شک به رای قرشت ضبط شده، مخصوصا درنسخه
# ~~خطی که نگارنده دارم ، درچندین جای بر کوشک نوشته شده، وهم
# ~~درپقه خزانه بر کوشک آمده (4) چو ن بز کوشک معنی ندارد ، باید
# ~~بر کو شک صحیح با شد - چه (بر) به فتحهآ او ل در پشتو یمعنی بلمند
# ~~وبا لاست ، که همواره در مقا بل (لر) که بمعنی پست وسفلی است در
# ~~اسما ی اما کن و قبا یل آمده، مثلا بر ارغنداب (ارغنداب علیا)
# ~~ر کوشک (کوشک علیا) بر پستون (پشتون علیا) وکلمه بر در پارسی
# ~~سا بقه هم بهمین معنی بود چنانچه در کتا ب التفهیم البیرونی دیده
# ~~می شود، و درتاریخ سیستان (ص 404) هم برزره آمده، که بلوکی
# ~~بوداز دریاچهآ زره، وزره علیا معنی می د هد، پس بر کوشک که در
# ~~هبقات ناصری مکر رآ آمده، نیز بمعنی کوشک علیاست که این قصر
# ~~برکوهی بلند واقع بود ، بنابر ان آ نرا (بر) یعنی بلند می گفتند ، کهدر
# ~~رفعت وبلندی ننظیری نداشت، واز کاخهای مشهو رشهر فیروز کوه بود،
# ~~اما کلمهآ کوشک دردورهآ غز نویان وغوریان درمورد قصر خیلی مستعمل
# ~~بود، واز بقایای این نامها اکنون (کوشک نخود) در (25) میلی غرب
# ~~قندهار برجادهٔ‌ هرات افتاده وعیارت ازفیروز قند تاریخی است . که
# ~~میمند تار ms775 یخی هم درنز دیکی آنست PageV02P348
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0351.png)

# مکار
# د میک، د هیک ب
# م این جای که مشهد ومقتل سلمطان معز الدین آست در نسح طیهات
# ~~باصری باملاهای مختلف نوشته اند ، درنسخهآ خطی من یکحادمیل،
# ~~ودردیگرهوارد (دمیک) است ، درمط وراورتی نیز چنین است . درین
# ~~که مشهد این سلطان غیور (د میک یا د همیک) است . شکی تپست ،
# ~~و نی اینن جای کحا بود؟ سوالی است، که با ید حل گردد و مو قعیت
# ~~یفرافیا یی این جای تثبیت یابد :
# از همه اولتر این واقعه رادرتاریخ ابنن اثیر مطالعهمی کنیم ، چونوی
# ~~بهعصر وقوع اینفاجعه نزد یکتر است، و کتاب خودرا در(628ه) نوشته،
# ~~بنابران قولش نیز درینمورد تقهتر خواهد بود، وی گوید(شب نخستین
# ~~شعیان (604ه) بود، که ابو المظفر محمد بن سام غو ری پادشا هغز نه
# ~~وخراسان از لهاور برمی گشت، ودروقت نمازخفتن بمنزل د میک کشته
# ~~گردید .... چون اینحا دثه واقع شد ، بزر گایان پیش مؤید الملک بن
# ~~خوجا(خواجه) سیستا ن رفتندودر حفظ خزا ین وا منیت کو شید ند ،
# ~~ومحفهآ سلطا نی راحرکت دادند ، چون به فرشا بور (پشا ور) رسید ند ،
# ~~خلا فی در بین آنهایید ا آمد، غور یان می خوا ستند که از مگر ها ن
# ~~بهغز نه بروند ، تاپادشاه بامیان بهاءا لدین سام برخیزد، وخزانهرا تصرف
# ~~کتد ، ولی تورکان میل دا شتند تا ازراه سوران برو ند ، تا به مقر
# ~~حکمرانی تاجالدین الدز که مملوک شهاب الدین بود نزدیگی جویشد.
# ~~زیرا که وی دربین غزنه ولهاور درکر مان (غیر از کرمان محاور فارس)
# ~~حکمداری می کرد، باین وسیله خواستند، تا صزاین سلطان غور ، بدست
# ~~تاجا لدین بازافتد ، بعد از کشمکش زیاد ازراه مکرهان روی بکرهان
# ~~نهادند، ود رین راه بسبب تاراجوحملمه های (تیر اهیه سکنهآ تیراهموجوده)
# ~~بازرسیدند ... (1)
# تاج الدین الدز(یلمدوز) ازبزرک ترین غلا مان شهاب الدین بود ،
# ~~ونزد سلطان قربتی داشت وبعداز شهاد ت سلطان خواست ، که بر غزنه
~~PageV02P349
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0352.png)

# ~~تصرف چوید ، بنابران خزاین ms776 سلطانی را بدست آورد ، ومحفة
# ~~شهاب الد ین را بغز نه حر کت داد، ودرتربتی او رادفن کردند، که
# ~~سلمطان درحیا ت خو یش بپاد اشت4 ، ودختروی اهم درا نجا بخاکی سپرد،
# ~~بودند ، این حوادث تا(22) شعبان سال (602ه) پایان یافت (1)
# این بود خلص آزچه ابن اثیر (36) سال بعد از شهادت سلطان
# ~~شهاب الدین درالگا مل خویش نوشته ودرین موردقول منهاج سراج نیز باوی
# ~~مطا بقت دا رد، زیرا منهاج سراج ایز اختلاف فر یقینر ابا با زآمد
# ~~بسوی کرمان ذ کرمی کند (2)
# مؤرخان و نویسند گانی که بعد ازینراجع باین حا دثه چیزی نوشته
# ~~اند، نا م مقتل سلطان را بصورمختلف می نویسند، مثلاا بوالفداگوید:
# ~~درشب اول ماه شعبان قبل از نمازخضتن بعدازعودت لاهور بمنزل (دمبل:
# ~~شهادت یافت (3) میر خواند (متوفی3 60ه) گوید: که در منزل (د میک
# ~~هدائیان او را شهید کردند ، وعین دوبیت طبقات ناصری راهم نقل کرد5(4:
# ~~غیاث الدین خوندمیر (متوفی 941 ه) نام این منزل را ( دمنک) نوشته
# ~~ودو بیت مذ کور راهم درینجامی آورد(5)
# محمد قاسم فرشته (رتهک) نوشته وداستان اختلاف فریقین وگرفت
# ~~اه کرما ن ودفر محفهٔ‌ سلطان رادر حظیرهٔ‌ دخترشدر غزنه، ودیگر
# ~~وقایع را مانند ابناثیر وطبقات عینا نقل می کند (6) ولیم بیل انکلیس
# ~~نویند ه مفتاح التواریخ (دهیک) نوشته و گوید . دیهی است
# ~~زتوابع غزنی بر کنا رنیلا ب (7) قاضی فقیر محمد ابن قاضی رضااد یبک
# ~~ضبط کرده (48) وغلام حسین گو ید: که دردیهی ازدهات غز نین شهید
# ~~گشت (8) ومیر زانصر الله اصفهانی (رتهک) را برساحل راست آ بسند
# ~~تعیین می کند (10) در تذ کرهآ بها دران اسلام ، (دهمیک متصل سوهاوه
# ~~ضلمع جهلمم پنحاب) نوشت4 شده، ودایرة المعارف اسلامی دمیک (41113alr(1
# ~~زا بر ساحل دریای سند میداند (11) PageV02P350
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0353.png)

# راو رتی گوید: کهمورخان رادرین نام اختلاف زیاداست، برخی
# ~~گویند، که کمی بطرف غرب کنارهآ جهلم واقع بود، و بعضی آنرا بر کنار
# ~~نیالاب میدانند، وجمعی گویند: که بعد ازاندوس برراه غزنه ms777 اقتاده بود
# ~~ولی قول اول بصحت نزدیک تراست ، بریگس در ترجمهآ فرشته نوشته :
# ~~که در برخی از آثار منثور (رمهیک) است و (رهتک) نیزضبط گردید د
# ~~ست (1
# خلا صه : ضبط های مختلف این ا سم چنین است : د میل ،د میک
# ~~دمنک، دیبک ، رتهک، دهمیک، مهیک، دهیک ، واز بین این ضبط هاههان
# ~~(دمیک) را که درا بن اثیر واغلب نسخطبقات آمده، بر گزید همی توانیم
# چند سال پیشتر درمجلهٔ‌ کابلرا جع باین موضوع مقا لاتی نوشته
# ~~گردید، که آرا مگاه ومقتل سلطانرا (دهیک) پنداشتند، کهایند هیا
# ~~قریه ایست ، درعلاقه داری حهٔ‌ اول اتدومر بوط حکو متی کالا ن غز نی
# ~~که اکنون درانحا لگنخیل اندر به تعداد (1660) خانه زیست دارند
# ~~وگنبد ی وحظیره درا نحا بفاصله (6) کروه ازغزنی واقع است وههی
# ~~جا ی رامقتل ومزار سلطان انگاشتند (3)
# بعد ازان دوست عزیزم آقای تویا کهاز فضلای کا بل است د
# ~~رص 887 -894) همان جلد محلهٔ‌ کابل مقالت مفصلی رادرین موضوت
# ~~سپردقلم نمودند ، کهاقوال سابق اثذ کر مورخان را دران نقل کردند،
# ~~و گفتند : که مقتل سلطان (دهیک یا دهک) است، ودراثبات این مدعه
# ~~مطائب ذیل را نیزز یاد ت گردند :
# -ابن اثیر وهنها ج سراج کهمعا صرین سلمطان آند، محل شهادت را
# ~~دهک) غزنه نوشته اند، بنابر ان اقوال دیگر ازد رجهٔ‌ اعتبا رو اعتماث
# قطا ست
# 2_د هک دران وقت ازمنازل معروف غزنه بود، چنانچه اصطخری در
# ~~(ص 249طبع لیدن) می نویسد: ازز بنون تاسر روزن (سرروضهٔ‌ حالیه که
# ~~در 27 کیلو متری غزنه واقع است بسوی ارگون) یک منزل است، وار
# ~~سرر وزن تاحروری که آبادی آنهم بسلطان منسوب است یک منزل است.
# ~~ودربیناین دومنزل یعضی سر روزن و حروری نهریست موسوم به نیشک
~~PageV02P351
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0354.png)

# ~~شا لبانهر سرده موجوده) وبالای آن پلی از آجر بسته اند، از حرور ی
# ~~نادهک ور باط یک منزل است: از حدود دهک وربا ط دشت شروع
# ~~گرد یده ، بمنز لیکه موسوم ms778 به (شوراب) احتمنتهی می گردد
# بن حو قل ومقد سی نیزهی نو یسند : دهک منزلی است از منازل
# ~~شما بین زرنیج و بت که در حدو د زا بلمستان است (ابن حو قل ص 205
# ~~شقدسی ص 50)
# 2- اید هک همان دهکر است ، که شا عر معروف مسعو دسعد
# ~~سلممان مدت هفت سال دریکی از قالاع محکم آن محبوس بود چنا نچه گوید:
# هفت سالم بسود سوود هک %~% پس ازانم سه سال قلعهآ نای
# پس ازروی این همه مآخذ و تشریحا تیکه در بالامذکور آمد، این
# ~~قتیجه بدست می آ ید ، که مششدواقعی سلطان نامد اردر قریهٔ‌ د هک
# ~~عزنی است . ولی مدفن وی درغزنی واقع است (1)
# و جز نگارش دوست فاضلم آقای گویا این بود که نوشته آمد ، ولی
# ~~سرادرین موردفکرد یگری است که در سطور آینده شرح میدهم
# د هیک موجوده(6) کروهی غز نه را همان (دهک) مسعود سعد سلمان
# ~~وابن حوقل ومقدسی پنداشتن محل تأمل است . زیرا البیر ونی که سا کن
# ~~غزنه بوده و اکثر امکنه ومقاعات را بچشم خویش هم دیده است ، در
# ~~الصیدله گوید : که اسطوخودوس از لنجستان به غزنه آورده میشود
# ~~که دربین پرشاوروارض هند درمیان جبال افغانیه بطرف د دک واقع
# ~~است (4) و درجای د یگر همین کتاب می نویسد : زرنب اوراق خوشبو ثی
# ~~است ، که ازلنحستان بین دهک وپرشور آورده می شود (4)
# بروفیسورزکی ولیدی توغان استاد تاریخ دارالفنون استا نبول که
# ~~انتخبات آثارالبیر ونبی راتحشیه وطبع کرده ، درحاشیت الصیدل4 گوید:
# ~~که دهک عبارتازداککا(د که) موجوده است، که بر سر حد افغانستان
# ~~در راه پشاوروافع است .
# پس (دهک) غزنه را که در(6) کروهی این شهر اکنون واقع است،
# ~~تمی توان مقتل سلطان پنداشت ، چه این سخر با قول ابن اثیرومؤلف
# ~~طبقات نقیض می افتد، باین معنی که سلطان در (دمیک) شهید گشت ، بعد
# ~~ازان محفه وی را از پشاور کوههای تیراه ومسا گن او غان به کرمان
~~PageV02P352
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0355.png)

# ~~آوردند ، وازانحابهغزنه پس چه ms779 طورمی توان قبول کرد، که1دهیک)
# ~~هوجوده غزنی همان دهک مسعودسعد سلمان باشداچهاگر همیو (دهیکا را
# ~~مقتلش بدانیم، بردن محفهٔ‌ سلطان را بایدازغزنه بطرف هند وسواحل
# ~~آب سند قبول کنیم، زیراکرمان و جبال تیراه و او غانیه و باز هم
# ~~کرمان محل حکمرانیتاج الدین بعداز همین دهیک بطرف شرق شه ای
# ~~اقاصی ناحیت های غزنه واقع است، وراه عبورومرورازغزنه بلاهورهم باید
# ~~همین راه سمت جنوبی موجوده وتهل باشد، پس بلا شبهت وریب بقول
# ~~ابن اثیر ومنهاج سراج باید(دمیک) مشهد سلطان ماسوای (دهیکاکنونی
# ~~غزنه ودهیک مسعود سعد سلمان و(دهک) البیرونی باشد.
# علی ای صورة از روی تحقیقات تاریخی گفته می توانیم : که
# ~~د میک) بقعه علمیحده بود بر کنار در یای جهام، که سلطان را درانحا
# ~~کشتخد، بهداز ان محفهآ اورا ازراه جیال تیراه بکر مان وازانحا بفزنه
# ~~آورده اند ، واین سخن وقتی روشن ترخواهد گشت که تعلیق جد اگانهٔ‌
# ~~مرادرتعیین موقعیت کرمان بخوانید (ر: 47)
# مخفی نماند : که یک(دهک) دیگر، طوریکه ابن حوقل ومقدسی
# ~~ذکرکرده اند ، وموجز اقوال آنهادرسا بق نقل افتاد: بین زر نج وبست
# ~~واقع واز قلاع رابلستان بود، که عین همین جای را گر دیز ی نیز در
# ~~شرح جنحهای محمود باسپستا نیان وخلف بن احمد دروقایع سال (463)
# ~~ذکر می کند، کوید: که سلطان ازخلف پر سید که کجا خو اهی تا
# ~~فرستهتخلف گفت بگوز گانان! او را آ نحافرستاد، ومیرک امیرخلف
# ~~بد هک بود (1)
# ولی همان دهکی که البیرونی ذ کر کرده ، وسمعانی نیزد را نساب
# ~~خویش آنرادر هنددانسته، سوای (دمیک) مشهدسلطان معز الدین خواهد
# ~~بود. وشاید (دهک) مسعود سعد سلمان نیزموضعی باشد ، که البیر ونی
# ~~وسمعانی نوشته اند ، اما (دهک) گردیزی ومقد سیوابن حوقل که بین
# ~~بت وزرنج واقع بود، نمی توان بااین دهک تغور هند خلط گردد
# ~~طوریکه اکنون واضح است دمیک (باملای هندی دهمیک) منزلی است
# ~~متصل سوهاوه ضلع جهلم پنحاب (4) که تا کنون هم به همین نام مسمی
# ~~ومشهو راست ، وبا وجود ا ین ms780 تحقیق مورد ی با قوال دیگر نیست .

PageV02P353

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0356.png)

# ~~ونویسندهآ این سطور همین دهمیک رادیده ام، و درانجا تلی است که
# ~~مردم تاکنون هم آ نراهمان مشهد سلطان شناسند وز یارت کنند .
# 36) شل، سیلی
# در طبقهآ (19) شرح حا ل سلطا ن معز الدین در یک جمله کلمه شر
# ~~مده ، که درمط (واوبر سلطان اسلام سیلی زد) ودراصل (سیلی کشاد)
# ~~توشته شده ، وبعدازان گوید (و بر بازوزخم محکم آمد) چون سیلی
# ~~در زبان فارسی لطمه است، که بد ست اجرا می شود ، وبر بازو زخم
# ~~محکم نمی آرد، بنا بران آنرا به شلی کشاد، تصحیح کردم ، زیر اشر
# ~~و شلگی دریشتو نیز5 را گویند ، واین نیز هارا درشلگر غز نی می ساخةند
# ~~وشاگر ناحیت غزنی را هم تا کنون به همین نام (شل گر) می نامند،
# ~~که (گر) در پشتو از !دات ظر فیت است، یعنی جا ی سا ختن نیزه.
# ~~و نیزه ستان .
# راور تی نیز این کلمه را (شل) خوانده، و به نیزهآ کوتا هو
# ~~زوبین ترجمه کردهواین لغت از زبان پشتو به فا ر سی رفته، و مورد
# ~~استعمال نو یسندگان گردیده است، چه در ان دوره شل اففا نی بسبب
# ~~نیز ی ودلاوری استعمال کنند گان آن مشهوربوده ، وشعراء هم آنرا
# ~~دربین سخنان خو یش می آورده اند . فرخی راست .
# ~~بگونهآ شل افغانیان دوپرهو تیز چودستهدسته بهم تیرهای بیاسوفار
# و از ین شعر فرخی بر می آ ید ، که شل افغانی شهر تی داشته
# ~~ومنسوب بوده باین قوم جنگحوی، که تاکنون همدرز بان شان زنده
# ~~و مستعمل است .  سیورت نیزه باز ی سوارهاتا کنون در شلگر غزنی
# ~~مروج است ونیزه های دوپره درا نحا دیده می شود، بیهقی گو ید
# ~~ثیروشل وشمشیر دراحمد نهادند (ص 444)
# 32 %~% کرمان
# در تعلیق (34) و در حواشی کتاب مگررآ نام این جا ی مذ کور
# ~~افتاد، ودیدیم که در بین غزنه ومحرای سند واقع بود ، این ولایت در
# ~~عصر سلطان معز الدین ms781 غوری از اقطاع یکی از بندگان وی تاج الدین
# ~~بالمدز بوده، ودرموقعی که سلطان مذ کوردر(دمیک) بین سند وجهله
# ~~شها دت یا فت ، وزیروی مؤید الملک محمد عبد الله سنجر ی (سجزی
~~PageV02P354
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0357.png)

# ~~نعش سلطان را از دمیک بر اه جبال تیرا ه و او غان بگر ممان آورد
# انحا بغزنه نقل داده شد (1)
# نام این شهریا ناحیت در موقع تا خت وتاز مغل نیز ذکرمیشود
# ~~مثلا در طبقه (23) در حد یث نامز د کردن لشگر های مغول بطرف
# ~~غور وغزنین و لهاور ، مؤلف کتاب گو ید؛ که در سال (636 ه
# ~~نویتان هغل برملک سیف الدین حسن قرثغ زدند . واومنهزم ازکرهمان
# ~~و غزنین و بنیان (که شرح این موقع در تعلیقی علیحده داده شده)
# ~~به بلاد ملتان آمد ، ازین اشارات مؤلغ میتوان در یافت ، که کر مار
# ~~ناحیتی بود، بین غزنه و هند .
# ابن اثیر نیز درحوادث (602 ه) ذکری از ین ناحیت هی کند
# ~~و گوید : که تیر اهیان (سکنهآ تیراه موجوده) بر شهاب الدین غوری
# ~~خروج کردند، و برای تاراج به حد ود سوران ومکران بر آهدند ، و
# ~~نائب تاج الدین الدز ، مملوک سلطان به تاحیت (خایحی) بآنها مصاق
# ~~داد ، و فتنهآ تیراهیان از از متهآ قدیم تا کنون شعله ور است ، واهل
# ~~فرشا بور (پشاور) که محاور آن ولایت اند ، از عصر سبکتگین ازد ست
# ~~تیراهیان آزارهاد یده اند، وجفاها کشیده، ودر آخر عصر شهاب الدیی
# ~~برخی ازین مردم باسلام مشرف شده ا ند (3)
# بعد ازین ابن اثیر دربیان شهادت سلطان موصوف (چنا نچه پیشتر
# ~~هم اشارت رفت7) گوید : که محفهٔ‌ سلطان شهید را از (دمیک) براد
# ~~سوران نه بردند ، بلمکه از راه مکرهان به کرمان (که ما سوای کرمان
# ~~محاور فارس است) آوردند ، و درا نحا تاج الدین یلدز مملوک بز رگ
# ~~سلمطان حکم داری داشت (3)
# از شرحیگه ابناثیر نوشته چنین برمی آید ، که سوران ومکر هان
# ~~و کرمان بعد از جبال تیراه در ms782 نزد یکی یک د یگر واقع بود ند ، و
# ~~بعد ازان که تاج الدین سابق الذ کر بر خزاین شاهی و غزنه تصرف
# ~~حست ، قشون صاحب بامیان (کهاز دودمان شنسبانی بود) اقطاع ویر
~~PageV02P355
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0358.png)

# ~~که کرمان و سوران باشد غارت کردند (1) از بیان منهاج سراج و ابن
# ~~ثیر باین نتیجه میر سیم ، که کرمان در ماورای سمت جنوبی موجود:
# ~~کابل بطرق شرق آن ولایت بعد از سر زمینی که اکنون اقوام جاجی
# ~~و منگل در ان ساکنند، واقع بو د. وتهام وادی کرم و دامنه های
# ~~جنوبی سپین غر را تا مجرای دریا ی سند در بر می گرفت.
# ~~مأسوف علمیه مستر راورتی که غالبا این حدود را دیده بود، شرح
# ~~مستوفائی درین باره نوشته و کرمان را که ا کنون به فتحهآ اول و(4)
# ~~مشقلهٔ‌ پشتو گفته می شود، تعیین مو قع می کند، چون شرح مذکور
# ~~مفید بنظر آمد، در با یان این مبحث آورده شده :
# «سر زمینیکه اقطاع تاج الدین ایلدز بشمار میرفت عبارت است .
# ~~ار درههاو وادیهانیکه بدو طرف آن کوهها ودریا هاست، که از
# ~~جنوب سپینغر (کوهسبید) آغاز گردیده، و بسوی جنوب غرب تا ناحیت
# ~~های جنو بی در گو مل بهدرازا می کشد ، و بطر ف غرب تا سلسلهٔ‌
# ~~کوهسارگر دیزمیر سد ، وشرقا به مجرای دریای سند (سند ساگر) متصل
# ~~می گردد. حصة بزرگ این ناحیت ازدریای کرمه آبیاری میشود، که
# ~~باحیت بالای آنرادره کرمه وپایان آنراد رمحاذات آب سند بنون
# ~~ومروت گویند.
# درهٔ‌ کرمه چهل کروء طول دارد ، ودرهآ شلو زان (قرار ضبط وقایع
# ~~نیموری شنوزان) بطو ل هفت کروه: ازدامنه های سپین غرتا وادی
# ~~بیوارافتاده ، واقوام توری افغان بابرخیاز اقوام جت درا ن سکشی
# ~~هذ یرند، کرما ن عبارت از درها ی کو چکی است، که آ بها ی آن
# ~~بشلو زان ودریای کرمه می افتد ، ومر وجودشهری رادرین درهدر نوشته
# ~~های یکی ازمو لفین ندیده ونیافته ام
# درهٔ‌ بزرگ دیگراین ms783 ناحیه ایر یاب (ایریوب، قرارنو شتهآ حیات
# ~~فغانبی) است ، که درطول دوازده کرو،، بسو ی جنوبغر بی از سپین
# ~~تر جدامی شود ، وکوهسار آن دارای میوه های خوبیاست . ونهری
# ~~شرشرق بغزن که قصبهآ مرکزی جاجیاست، بیرونازیندره جاری است،
# ~~هبآب کرم می افتد .
# درهٔ‌ دیگر که پیوار ناسمدارد، نیز دارای دریائی است، که دراقاصی
~~PageV02P356
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0359.png)

# ~~حنوب بدیگر آ بها متحد می گردد ، وقرای معروف این وادی آکتون
# ~~عمارت است ازاستیا، پیوار، بلموت، ز و مشت ، سید، او جی حیل
# ~~لمند خیل ، ایریاب ، بغزن ، وغیره.
# بهای دره های دیگر که بحنوب کرمه واقعاست ، مانند خوست،
# ~~دوو، میدان ، وبکر خیل نیز به دریای کرمه هنته ی گردیده، ودران
# ~~ب می ا فتد (1)
# بدین تفصیل حویا نام تاریخی این دره ها و ناحیت های جنوای سپین غر
# ~~کرمان) بوده وا کنون دریک درهٔ‌ کوچک ترمحصورگردیده ، ومد
# ~~تاریخی خود را ازدست داده است ، وشایه دران اوقا ت تما م این
# ~~وا دیهای سرسبز به (کرمان)مر بوط بودهاست ، که شمالا به سلمسلهآ جبال
# ~~سپین غروتیراه، وغر با به وادیهای گر دیز وغزنه وشر قا بکنار آبب سضده،
# ~~وجنویا به کوه سلیمان (کسی غر) محدود باشد
# اماسوران که درالکاملابن اثیر ذکررقته ، چنان بنظرمی آید ، که
# ~~سرز میخی بوده ، بنام قوم سورانی، ودرقرب وجوارهمین کرمان واقع
# ~~رود، زیراا کنون نیز قومی بنام سورا نی در همین ناحیت سکنی دارد، که
# ~~بقر ارشرح کتب انساب از نسل کرلان (کرران) معروف است ، وسو رانی
# ~~ولد شاه فرید شتیک مورت اعلا ی این طایفه شمرده می شود، که از
# ~~دریای کرم تا مناطق شمالی تهل، تماماراضی به همین سورانی ها
# ~~تعلق داشته ، وخوازک که طا یفه یی ازین سورانی است ، درجنوب کرم
# ~~تا تسهآ داؤد شاه وممش خیل وآمندی سکنی گرفته اند، و جایهای
# ~~معروف مضاطق سورانی عبارت است از تیهآ مند اخیل، تپه کهوتی، تپهآ
~~ولادین،
# ~~تیهآ د لا خیل . که همهآ ا ین طوا یف را بنو چی ms784 (یعنی سکنه بنون)
# ~~تویند (3)
# کنون که شرح سوران وکرمانفی الحمله معلوه کشت، اقوال
# ~~ذیل ابن اییررا هم میتوان از روی آن خو بتر تطبیق کرد، وی گوید :
# ~~مدینة کرمان وهی مد ینة بین غز نة والهند وسکا نها قوم یقال ابهم
# ~~بفیان ( افخان) و لیست هذه باله لایه المهر وفة بکر مان 3)
# درذ کرغیاث الد ین غوری گو ید : و افاض العدل وسار من غز نه PageV02P357
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0360.png)

# ~~الی کرمان و شنوران فملکهانم تعد ی الی ماء السند قمنعه من آنعبور
# ~~فرجع عنه، و قصد فرشا بور (پشاور) فملکهاو یلمیها من چبال الهند
# ~~داعمال الابغان (1)
# ~~اگرچه در نسخه مطبوع ابن اثیر که در بسی از موارد سقط هاو سهوهای
# ~~طیع دارد، و در مصر چاپ شده (شنوران) برای قر شت است، ولی
# ~~اصلا همین شلوزان یا شنوزان موجوده است، که د ر با لا شرح
# ~~داده شد . قرار یکه از مردم بو می وادی کر معلو ما ت شد سه درة
# ~~معروف کنو نی آن وادی قرار ذیلند : اول زیران ، دوم شلوزان به
# ~~بتحه اول وضمه دوم ، سوم کرما ن به فتحتین
# (3) کتاب مححرف بنام منهاج سراج
# طوریکه در ذ یل آغاز طبقه (23) شرح دادم، تقر یبا (ه5) سال
# ~~بیشتر کتا بی در مطبع سنگی بمبیی در (44) صفحهآ قل سکیپ بخط
# ~~نستعلمیق بر کاغذ زردر نگ چاپ شده ، که برصفحهآ اول نام آن
# ~~«سپاسة الامصارفی تجربة الاعصار» با شرحی نوشته اند، که درذیل
# ~~غازطبة4 (23) نگاشته ام .
# این کتاب با کمی تحریفات که ازطرف طابع دران روی داده،
# ~~طبقه (33) طبقات ناصری منهاج سراج است ، که طا بع آنرا بنام فو ق
# ~~چاپ کرده، ومؤلف آن را هم منهاج سراج نامیده است .
# چنین بنظرمی آید ، که میرزامحمد ملک الکتاب که ناشر برخی از
# ~~کتب تا ر یخی و دینی است ، وتقریبا پنجاه سال پیش در بندر بمبئی
# ~~یکا رنشر کتب فارسی وعربی می پرداخت، و دراوایل ورودمطابع سنگی
# ~~هتد چا پخا نه ms785 و ما شینی داشت، از روی جزو آخر طبقه (23) نسخه
# ~~مطبوع انحمن آسیایی بنگال، یاکدام نسخهآ خای، همین طیةه (24)
# ~~را جهلا یا عمدآ برای گرمی بازار تجارت خویش بنا م سا بق الذکر
# ~~طبع و نشر کرد* است .
# میر زامحمد یا اعوان وانصاروی در نسخة اصل تحریفاتی را ارادتا
# ~~واردداشته اند ، ودر برخی ازمباحث جملاتی راحذف ، وازطرف خود
# ~~آن را تحریف وتبدیل کرده اند ، که این کارناروای آنهادرعالم دانش
~~PageV02P358
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0361.png)

# ~~ستوده نیست ، و برخلاف امانت کاری علمی و ادبیاست ، که من در
# ~~ذیل صفحات طبقه (22) به همهآ آن تحریفات اشارت کردم .
# طا بع کتاب یک اسم مححولی راهم برای آن تر اشیده، که به نام
# ~~تاریخ وصاف تا لیف وصاف الحضرة عبد الله بن فضل الله شیرازی
# ~~(متوفی بعداز 728ه) شبیه تراست ، زیرا وصاف الحضرة کتاب خویش
# ~~را که درحقیقت ذیل جهان کشای جوینی است بنام
# ~~«تجزیة الامصارو تزجیة الاعصار» بین 690- 728 ه تآلیف کرده است،
# ~~پس ناشر این کتا ب میرزا محمد ، نیز نام کتاب وصاف ااحضرة را مسخ
# ~~کرده ، برطیقه (23) طبقا ت ناصری بنام منهاج سراج گذاشته است.
# دراول کتاب مقدمه یی از طرف ناشر بنام مؤلف اصلی اضافه شده ،
# ~~که انشای آن با انشای سلیس ووروان منهاج سراج فرق بارزی دارد،
# ~~وبا نشای محدث وغیر لذیذ پنحاه سال پیشترمیماند، که درسطور ذیل
# ~~عینا نقل میشود : « برارباب خرد ودا نش واصحاب ذ کا وبینش مخفی
# ~~و متور نخوا هد بود ، گه بمفاد ان اللهرؤف با لعباد، درهر عهدی ازعهود
# ~~زما ن با قتضای حکمت سبحاان بمصدو قهآ توتی الملک منتشا * وتعز
# ~~من تشاه ، ذی شو کتی راد رعرصه جهان مبسوطالید نا فدالفرمان سازد، که
# ~~به تککضل احوال عباد یرداخته، جراحات صدورسةمدید گان دهر بمر اسم
# ~~رافت ومرحمتش التیام پذیرد، وخفقان قلوب غم رسیدگان روز گار
# ~~بمفرح دلکشای التفات ومعدلتش باصلاح آید، تاهنگامیکه بمصداق
# ~~ان الله لا یغیر بقوم حتی یغیروا ما با نفسهم از استیلای غروراشتدادحرص
# ~~وازقانون ms786 بی اعتدالی وناسازی سازو باب تعد ی و بیحالی بر چهرهآ عحز
# ~~و مسا کین باز، حر کاتش از نظم طبیعی خروج و زبانهآ آه آ تشبار
# ~~داد خواهان ازدست بیدادش بز بانا عروج (؟) بیت:
# چو خواهدخداسر نگونت کند %~% بکردا ر بدر هنمونت کند
# ی و49
# لطف حق باتومد ارا ها کند %~% چو نکه ازحد بگذردرسوا کند
# سمت ظهور وبرزور یافته، نایرهآ غضب قهاری شعله ورخرمن سوزهر
# ~~خشک وتر گردیده، بهنطوقهآ وتنزع الملک ممن تشاهو تذل من تشاء کوکب
# ~~بختش را در معارج ا وج ر فعت وعزت بمدارج حضیض خواری ومذلت
# ~~رسانیده ، سرپرستی وتکفل احوال عباد را بگف کفایت دیگری محول
~~PageV02P359
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0362.png)

# ~~د مر جوع فر ما ید قطعه
# ~~باشخدفیی الهثل کله کوسفند خلق کان راخدای صاحب و والی شبان بود
# ~~صاحب بجای او دگر ی راشیان کند چون بنگرد که بر گله نامهر بان و د
# چنانچه ما صدق اینمقال چون ارادهآ ازلی متعلق یآن شده بود، که
# ~~سفت جالا لی ظهوریابد، وچندین تو مان خلایق درهر بلمده از بلاد ممالک
# ~~نرک از کفر واسلام کشته گردند، نوبت جهانبانی را نامزد چنگیزخان
# ~~وفرزندان اوخردانید ، ودراندک زمان از اقصی بلاد چین تا مصرواز کنار
# ~~دریای سند وظاهر هندتا با طن روم وبلمغار وقرم مشتمل بر با لاختای
# ~~لوقر قر وسلمنکای وتنکوت وقرا قرم والغور وترکستان و فرغانه ،
# ~~وماوراه النهر وخوارزم وخراسان وغوروغر جستان وغز نین و کابل وزا بل
# ~~وسیستان و کرمان وفارس وقهستان وعراقین ودیار بکر وموصل و میا
# ~~فارقین وحلب وشام واس وروس و تاکلار وباشقر متصل بخاک فر نگ که
# ~~طولا وعرضا زیاده از پنجهزار فرسنگ است ، درمدت پنجا ه سال بلگه
# ~~کمتر مسخر آنها گردید، نظر برخواهش دوستان این غبار قدوم راه روان
# ~~طریة حکا یت طرازی و مر حله پیما یان وادی عبارت پردازی ، منهاج سر اج
# ~~جوزجا نی بذکرمحملی ا زوقا یع اموریکه ازا ول خروج آن طا یفه
# ~~تاانقراض دولت آنها ms787 آنچه بمشاهده و آنچه با علام مخبر ان صادق معلوم
# ~~کرده مبادرت نماید، تایاد گاری بماند ، قبل از بیان اصل مطلب فصلی
# ~~دربیان احادیث که درخروح آن طایغه موعوده وارد شده است بتحریر
# ~~میآ ید ، به توفیق الله تعا لی - بد ا نکه ثقات .. . الخ ، ،
# این بودعین مقدمهیی که نا شروطابع کتاب بنام منهاج سراج بانشای
# ~~مفلق ونا پسندیدهآ خویش جعل کرده  ودراول طبقه (23) طبقات نا صری
# ~~به چا پ رسانیده ا ست . که خوانندگان محترم ازعبا رات پرتگلف
# ~~نشا ی مغلق آن نسیت به انشا ی چون آب روان منها ج سر اج،
# ~~به جهل این مقدمه پی می یرند. علی ای حال میرز امحمد ملک الکتاب
# ~~این کارنا روارادر عالم دانش مر تکب شده، وبرخلاف امانتداری علمی
# ~~واد بی اقدامورزیده ا ست .

PageV02P360

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0363.png)

# اسما ئیکه به کلمهخر %~% عازرمی شون
# درطبتات ناصر ی ودیگر کتبی که ذکرو قا یع سلطنت غوریا ن
# ~~واوایل خروجمغل آمده، باسمای زیادی برمیخوریم، کهدر اول آن
# ~~نامها کلمه ررخر» موجوشاست، ما نندخر میل،حر نک، خرزور، خرجم،
# ~~خر پوست ، وغیره ، که نامها ی مشاهیر رجال حربی واداری و درباری
# ~~این دو ره است، وطو ریکه خیا نند گان محترم درمتن کتاب طبقا ت
# ~~میخو انند، معروف ترینر جال دربار نوریان باین گونه نامها مسمی
# ~~بوده اند
# ابن اثیر نیز درحوادث زمان غوریان ابن خرمیلرا مکررآنام می برد
# ~~کهمد تها بر هراة حکمدا ری کر د،وبسال (4ء6ه) درحین در بندان آن
# ~~شهر کشته گر دید(1) کذلک خرجم طبقات ناصری راخر جوم می نویسد
# ~~که نامش زنگی حرجوم بود ،واز مشاهیر رجال دد رهآخور یانا ست(2)
# کذلک درهمین اوقات محمدتلمی خرپوست درغزنهحکمر انی داشت
# ~~و چون سلطان محمدخوارزم شاهاز قشون چنگیزخان بهز یمت رفت یمین
# ~~ملک مقطع هراةاز راه گرم سمیر د رغز نه پیش وی آمد (3) همچنا ن ابن
# ~~اثیر: نام سبه سالارخروش غوری، وخر ننغوری را که معا صر ان سلطان
# ~~شهاب اله، ین ms788 اند، درحواد ث آن دوره بر ده است(4) ، که هر یک ار ینها
# ~~درد قایع «*مهدستی داشت ودر هرات وغوروغیره معروف بود ند .
# مستر راورتی نیز به وحد ت رنگ و آهنگ اینا سما؛ ملتضت شده
# ~~و گوید : درا4لاکشر اسمای ملکان دمشاهیر غور کلمهآ خرنه8 می آید، که
# ~~خرچم !معنی(11ner41 ذ85) وخرزور بمعنی 12oten 5ذA وخر پوست بمعشی
# ~~[1is 51fi16265. وخر نک یاخر لگ بمعنیی!)5(pit1nt5 o0 11[2 دذ8 است کسا
~~نیکه در
# ~~تاریخ باختر مطالعه دارند، میفچمند ، کهدرادوار باستانی قبل الاسلام
# ~~انتساب باسپ داب مردم با ختر بوده ، درآ خر اغلسب اسم ت باستانی
# ~~که دراوستاود یگر کتب تا ریخی آمده کلمه (اسپبه) موجودمی باشد،یانند
# ~~لهر اسپه، آشتاسپه زریسپدوغیره، شاید که بعد ها ین اننساب به (خر)
~~تبدیل PageV02P361
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0364.png)

# ~~آردیده وداب عمومی مردم شده باشد، که درنامهای اکثررجال معروف و
# ~~ت)ار پخی غور بمظر سی آید، و نا حشته نماند، که این گو نه اسماو اعلام
~~تاربخی
# ~~دراقوام پشتون که سوریان غوریکی ازقبایل آنهاست، نیزد یده میشود.
# ~~مثلا خرشبون یکی ازاجد ادمعروف افغان است. وقوم (خروتی) تا کنون
# ~~-9همین ناع معرزفی است که شعبه ایستا زغلجیان بین قند هار و غز نه
# ازین مطا لههآ تا ر یخی باین نتیحه میر سیم، کها نتساب به
# ~~دیوا نات ما نند گاز و ا سب و خر و غیره در ادوار تذ شته مکر وه
# ~~وعیب نبوده، وانسا نهادرنامهای خود اسمای آن حیوانات را استخدام
# ~~دی کردند، و باستترار مبادی دیانت اسلامی این دأ ب تار یخی تغییر
# ~~کرده، و اسمای عربی رواج یافته است .
# زا حفته نماند: که شاید این (خر) تصحیفی با شد از کلمه (غر)
# ~~بمعنی کوه که در اوستا وسنسکریت هم گرو گیری بوده و بعد ازان
# ~~درکلممات (غور، غرج ، غلمحی) ریشهٔ‌ آن دخیل بود ، ودرکلمهآ خلج-
# ~~غلج -غرج) هم (غ :4 خ) تبدیل شد ه بو د . مخفی نما ند که کلمه
# ~~حر دراو! یل بر خبی ms789 کهمات فار سی برای ا فادهآ معنی بزر گی نیز
# ~~”می آمده ما نندخر چنگ ، خرمن، خرگاه ، خر بمد، خرمهره، خر لنگ:
# ~~خرپشته و امثال آن (برها ن 741) و بتید نیست که در ین اسماء هم
# ~~موید همین معنی بزرگی باشد
# 40) کیری، گیری، گیری
# اعا ینیحا درطمتات ناصری دردو مورد مذ کورافیاده، اول در آخر
# ~~شرح حال سلتلان مهزد که این پاد شاه را بدا نجا محبوس فر ستاد ند
# ~~ومشهد دی هی همین حصاراست دوم وقتیکه قشون چنگیز قوای اغراقی
# ~~تیاحصارد کو هپای4 (کیر ی) تعقیب می کند، ذ کراین حصاردر مبحث
# ~~حدیث ولایت خراسان ورقاییع آن در کرت دوم واقع می شود. وازموارد
# ~~ذ کراین حصار همین قدر می توان دریافت. که این حصار در ماو رای
# ~~اتک ودریای سند درجابی واقع بود، که آغا ز حدود پنحاب و تفور
# ~~صوبهآ موجرده پشاور باشد: ضبنثاین نام در کتب تاریخ بصور مختلف
# ~~آمده، بیهتی دراواخراحوال سلطان مسعود و پایان جلد مکشوف تاریخ
# ~~مسعودی توید:. . بیش ازان بمد تی وی (سلان مسعود) را بقلعهٔ‌ کیر ی
# ~~کشته بودند » (ص 289 نسخهٔ‌ خطبی من) در نسخ خطی بیهةی این نا م
~~PageV02P362
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0365.png)

# # کیری گیری . کبری نوشته شد ه که ابن آ ثیر %~% ص 404 ج
# ~~کیکی نو شته و تگر د یز ی (ص84- 98) قلعهآ کسر ی ضبط می کند
# ~~دربین ایناقوال برضبط ابن اثیر اعتمادی نتوان کرد: چهاینهؤرخ دور
# ~~ازین محیط بود5 ، و علاو ه بر ان نسخ خطی ناریخ وی را ندیدهایم،
# ~~تا ضبعط صحیح این نام را ازا ن بر آ و ری، و لی ضبط ار د یز ی
# ~~مور ددقت واقع می گر د د ، زیرا که وی ز ا د ة همین مر ز و بو م
# ~~بود . وبهعصر مسعود هم نزد یک تر:و درخز نه می زیست درد و نسخهآ خطی
# ~~زینالا خبار که مرحدم محمد قزوینی آن را در کیمبرج وا کسفورد
# ~~انگلمستان ms790 بدست آ د ر د ه . و یک حصهآ کو چک کتاب را ازروی آن
# ~~طبع کردد اند این نام کسری آسنده، و می نویسد: که سلطان مسعود را
# ~~و   تو   ل کسر ی بکشت (ص84) اما طا بع د نا شراین حصهآ کتاب
# ~~ملمتفت صحت این نام نشده ونخه بد لی نیزندارد، وازین پدید می آید
# ~~که درهردونسخهآ گتردیزی چنین بود ه که ظا هرآ تصحیف کا تبا نست
# در نسخ طبقات ناصری فیز ضبهش این نام بصور مختلف بو ده،
# ~~درمط ومب کیری و کبر ی هردو آمدد، ودر نسخ خطی طا بعین مط هردو
# ~~صورت آن نتل اثتاده است. درتسخهٔ‌ اصل من نیز بصورتی نبشته شده
# ~~که آ نرا بهر دوطو رمی تو ان خواند، یهسی نقط پاتیز یک یا دو بنظردی
~~آید
# مأسوف علیه میحر رادرتی آنرا از نسخ خط ی خدو یش تابری. گیبری
# ~~تیری آوردهو تو ید: که در نسخ مهتهدعلمیهای ذد ما تمری، یبری است
# ~~وبنام گبر شهر ی هی در باجور وا قع بود وگبر کوترا آمپرا طور مغل
# ~~ازمیرحید رگبری گرقنه بود، اگر این قول را ور تی مستند با شد باید
# ~~صحیح آن گبری با شد که را ورتی یم آنر ابر تزیده ا ست. مورخین
# ~~د یگر مانند میرحو ند وفرشته شمم گیری یا کیری آوردهاند، و لی اگر
# ~~ای. قلمعه را بقول راورتی درباحور بدانیه باید بای طرف اتک با شد ،
# ~~حال آنکه برخی ازهؤرخین بهد از عبوربر سند ذ کرحبس سلطان رادر
# ~~آن حصار آورده اند ، و با ینطو ر با بد حصاراندر ماورای اتک واقع
# ~~باشد . ابو الفضل درآ أین اکبری (ج * ص 159) جائی را بنام تهری
# ~~بر کنار بهت درتطار دزارد وغیره میآورد ، که به درآبهآ چهنت صوبهٔ‌
# ~~لاهور ارتباط داشت ، و همین دوآبه را اکنون چچ گو یند ، که بین
# ~~جیلم و سنده واقع است ، و بعقیدهٔ‌ من با ید کیری یا خیری مؤر ms791 خین
# ~~همین گمهر ی ابو الفضل با شد ، که ا کنو ن هم بنا م گری حبیب الله
# ~~وکری نحیب و غیره شخرت دارد ( بر ای تکمیل ایر مبحث رک : 76)
~~PageV02P363
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0366.png)

# 41) حر حه ومر گزی
# طوریکه در متن کتاب آمده امیرغرجه در قلعهآ اشیار، امیر محمد
# ~~مرغزی نامداشت ، شرح غرج و غرجه را درتعلیق 49 حواندید ، اشیار
# ~~هم جمع شا رخواهد بود، که پادشاه غر جه و غر جتان راب4 همین 17ه
# ~~میخواندند ، ودرشرح کلممهآ غرجستان مذ کورافتاد ، امامرغزی
# ~~هنسو  با شد به مر ی خر اسان که در پهلو ی مروز ی و در زبانن دریا
# ~~مرغز کی بوده ا ست (1).
# و یکی ازمشاهیر اینحا ابویزید مغزی از فضلای طبقهٔ‌ عرفاست ،
# ~~که با شیخ الا سلام خواجه عبد الله هروی معا صر بود، وویا بویز ید
# ~~مرغزی را ازققهای حراسان هی شمارد، مولو ی گو ید:
# # گرچه باهم مرغزی و راز یند %~% لیک با هم درشریک باز یند (4)
# سخا یی نیز مر غزی را آورده : ا بلمهی مرگزی بشهر هر ی! سوی
# ~~بازا ربر دلاشه خری . چون مرغز بروزن کر گس دیهی دریک فرسنگی
# ~~جنوب هرات برسواحل شما لی هریرود تا کنون موجود است، احتمال
# ~~دارد عنسوب باینحا باشد ، که ابو یز ید مرغزی فقیه وعا ر ف خراسان
# ~~از ازحا به د (طبفا ت الصو فیه 209/68)
# 42) حول ماذی
# در تعلسقات گذشته ومتن کتا ب خواندید : که قلعهآ سنگه یا سنحه
# ~~از مهروفترین قلاع غور بود ، که بتول منهاج سراج آنرا خول ما نی
# ~~گفتندی ، واین نام هم مانند ا کثر نامهای بلادواماکن غور که درسابق
# ~~بآن اشارت کردم پستواست، چه باستناد اغلب روایات مؤثق، زبان
# ~~غوریان نخستین پستو بود ، و این مقصد از کتاب پقه خزانه که بسال
# ~~1424 ش) در کا بل طبع ونشر کردم بخو بی آشکارا میگردد .
# کلمهآ خول بروز ن شور بمعنی خود وکلاه آهنینی است، کهد رجنگ
# ~~ار سرگذارند، وما نی ms792 بنون غنه دارپشتوقصروکاخ را گویند، پس خول
# ~~مانه قصری راگو یند که بشکل خو دوکلاه آهنین باشد، وشاید این
# ~~کاخ شاهی را به همین شکل ساخته بودند، و یاقصر ی بود ، که تا ج
# ~~شاهی رادران می گذاشتند وآنر اخول مانی یعنی قصر تاج میگفته اند .

PageV02P364

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0367.png)

### | 42) بنیان
# مؤلف نام اینحا را درطبقه 23 در حد یث نامزدکردن لشکر های
# ~~مفل می آورد، ک ملک حسن قرلغ درانحا بود ، و وقنیکه لشارمغل
# ~~بروزدند ، اومنهزم ازغزنین وکرما ن وبنیان بجانب بلادملتان وسند
# ~~آمد ، ونیز مکررآ آنرا بین کز هسارکنو نی افغان و ملتان نا م میبرد
# ~~(رک : به فهرس کتاب)
# شرح موقعیت کرمان رادر تعلیق (27) خواندید، وبنیاد نیز باید در
# ~~اراضی بین غزنه وملتان وانع باشد ، و به فکر نویندة -جزعبارت از
# ~~بنون موجوده است، که هم ازحیث موتع جغرافی وقم در قرابت نام
# ~~به بنیان تا د یخی مطا بقت میرساند، چه بنو ن کنو نی بعداز کرهمان
# ~~با ینار فی در یا سند واقع و تا کنو ن بنا میکه خیای به بنیان نزد یک
# ~~است شچر ت 5ارد .
# ضلع بنون موجوده درصوبه شمال غر ای هند شاعل بود . که غر با
# ~~به کوهار و زیرستان و شرفا به تغورشاه پور و هحاری سند و شمالا
# ~~بکوهسار خیک وکوهات و جنوبا به ضاع دیرد اسمایل خار پیوسته
# ~~است، وطولا90 میل وعرضا از شمال به جنوب 60 عیل مساحه دارد (1)
# یکی از مشا هیراین شهر ملک القضاة صدر جهان فیخر الله بن
# ~~زین انعابدین بن حسام بنیا نی است که بدربار هحمود شاه بیگاده از
# ~~پا دشاهان گحرات میز یست، و بسال 904ه از طرف آن پادشاه به محمد آباد
# ~~د کن بسفارت رفت، وی درهمین سال کتاب مجمع النوادرخود را بز بان
# ~~پارسی مشتصل بر نوا در حکا یات شاشان: پیفاهمران، زهاد، علماء،
# ~~فلاسفه ، وزراء وامراء نو شت ، ودر سال 957 د در سمان شهر تار یخ
# ~~محمودشا ms793 هی یاطبقات محمو دشاشی را به تبع طبقات نصری منهاج سراج
# ~~و تکمیل وقایع ما بهد آن تالیف داشت . دخنی نما1! که ایر بنون-
# ~~بنیان را البلاذری بنام بنه مرادف الضاور نین ملتان وکابل نویسد (4)
# ~~د رحالیکه فخرمد :رمبار کشاهبشکن (بنو) درموردشهر کنونی ضبط کرده
# ~~(4) وبا بر نیز عین همین نام را درشرح سرز مین اففانان بحنو ب کا بل
# ~~با فرمل و نغر آورده است (4) (برای تکمیل این مبحث ، رک :77)
~~PageV02P365
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0368.png)

# 44) نس طیقات ناصری
# دریر علیق راجع به تما م نسخهای چا پی وخطی طبقات ناصری
# ~~که تا کمون معلوم است شرحی داد ه میشو د:
# : نسخهآ ، طبوع کلکته، که درحواشی کتاب به علامت (مط) از آن
# ~~س فماده کردهام و اختلافات آنرا بانخ دیگرنشان داده ام ، این نسخه
# ~~در45 صفحه ولمسکیپ بر کاغذنازک پوده بحروف سر بی ازطرف ایشیابک
# ~~سوسا یتی بنگا ل در کلکته بسال 1894 ع در کااج پریس به تصحیح و
# ~~اشتمام کیتان ولیم ناسو لیس انگلیسی. (T [ 1زC1utii:1 v. 21is10u1cs)
# ~~و مولوی خادم حسین ومولوی عبد الحی طبع شده و عبارت آز حابقات
# ~~ذیلمست : دیباجه کتا ازص 1 تا4- طبقه (11) ازص 5تا26- طبة (17)
# ~~ازص 27ت991. طبقه (18) ازص 101تا160، طبقه (31) از ص 33712164،
# ~~طمته (22) از ص 249 تا481.طبقه (22) ازص 424تا آخر کتاب.
# با ین تنعیل شش طبقه از جمله 33 طبقهٔ‌ اصل کتا ب که ر بطی
# ~~بتاریخ هندداشت طبع کرده اند ، وناسولیس مذ کوردراول جولای1864ع
# ~~درفورت ولیم کالج مقد مه ای بز بان انگلیسی بران نو شت و گو ید:
# مخضی نماند : که این نسخهآ معلبوع در بسی ازموارد غلطی شای فاحش
# ~~دارد، که درحواشی این کتاب بآن اشارت رفته . امابا وجو دآن سخه
# ~~خو بیست ودرتصحیح وتکمیل ششطبقهٔ‌مذ کور ازان استفا ده کر دم
# 2: نسخهای چهار گا نه قلمی که در ترتیب مطبوع کلکته در دست
# ~~مصححا ن کتاب بوده، قرار یکهنا سو لیس د رمقد مهآ انگلیسی آن کتاب
# ~~نوشته قرار شرح ذیلمند: الف: نسخهآ ms794 خطی جمعیت آسیائی بنگال،ب: نسخه
# ~~خار کت خانهاند یا آفس. ج: نسخهآ خطی مو بدبز رگی پارسیان بمبی
# ~~د: نسخهآ خطی که بخو اهش جمعیت، کرنل هملتون ازد هلی فرستاد .
# ~~تاسولیس گوید: که در آغاز کار مسرت داشتیم، که چهار نسخهآ خطی
# ~~داریم، ولی بعد از کمی هویدا گرد ید دومسهه آن نقل دو نسخهآ
# ~~بح اسه کلمکت4 کویا دونسخه بوده است .

PageV02P366

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0369.png)

# 3: تر جمهأ نگلمیسی طبقا ت نا صری : مسترر او رتی یخو از خاور
# ~~شناسان وعلهماک انگلیس است که تقر یبا هشتا د ( پیشر در ز بانهک ش وو
# ~~پارسی و عربی وسنسگریت ود یگرااسنأ بو هیدند دهاا (ه1 و کار هیرد
# ~~وشرح احو ال اورادر تعلیق27خواهید خواند. ی از کارهای مفید یکه
# ~~ین عالم پر کارا نحام داد، ترجمهٔ‌ اکثر طبقات این کتا ست از بان
# ~~انگلمیسی کهدر تصحیع و اکمیل این تتاب ازان استفاددا ک زیادی
# ~~کردهام، ومرجع وماخذمن بودهاست راورتی ازسار1865ع بمطالعهٔ‌
# ~~حابقات ناصری مشغول گشت، و درسال 1891 مو فق گر دید که ترجمهآ
# ~~آنرا بز بان انگلیسی طبع ونشر کند .
# کمتاب مذ کور دوجلداست ، وجلد اول بهمقدمهیی درع اصنحه آغاز
# ~~میگردد ، که راو رتی در ترجمهآ کتا ب ونسخ خطی آن در13 جنوری
# ~~1881ع درررک شو س ملور تن سمر ست نو شتاا ست . بعد ا زان در14
# ~~صفحه شرح زندگانی مولف رامینو یسد ، که مستند به نوشته دا5 خود
# ~~سنهاج سراج است ، ومن هم درنو شتن شرحا حوال هولفه (تهلمیو اول)
# ~~آنرادر نظرداشتهام . پسرازین متدمهٔ‌ مولف کتاب راعینا ترجه4 مرده
# ~~وفهرست محویات صطبقات ، وصورت طمه وضاها ز45 ووور ادلاک کاهت
# ~~را در0 صفحه شرح میکند .وششر طمقه اول کتاب رادر8 صفحه تلمخیص
# ~~مینماید . از صفحه9 ترجه4 مفصل طبةه 7ه)و ک اسلاهو وضا در یان
# ~~آغاز میگر دد بدین موجب
# جلمداول %~% طبة15 ملوک شام ازص24012303
# ~~حابه ریک ازص 4 تا 18 PageV02P367
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0370.png)

# ~~جلمد دوم : بشیهآ طبق229 شمسیان هندازص 86812761، طبقه22 خر وج ms795
# ~~مغل از12961869، بعد از ین ت ضمیمه در34 صضحه دارد، که دران برخی از
# ~~حیادث تار یخی رابا اختلافات ضبط های مختلف کتاب شرح داده،
# ~~ودر آخ جلددوم فحر ست مفصل ابحدی اعلام تاریخی وجضر افیی وغیره
# ~~دادر (342) صفحهطمع کرده وتر جمه طبتات ناصری را بپایان میر ساند.
# ~~ایدوجلد درمطبع گلبرت ایند ریو نگتون لندن i،l t«nl li1int11ن)
# ~~وسال 1881ع بر کاغذ خاکی شکننده طبع شده است، که راور تی بر اکشر
# ~~مطا لب کتا ب حواشی وشروح مفصلی رادر ذ یلا غلمب صفحات آن
# ~~تعلیق کردهاست، ودزین حواشیاز کتب ذیل استفاده کرد ه :
# ~~تاب ی، ابتمات اکبری. یمینی، مسا لک وممالک، بیهتهی، گر دیزی،
# ~~نظاما لتواریخ ، تاجالمآثر ، الکامل ابن اثیر ، خلاصة التوار یخ
# ~~سحا نرای ،مر آة العا ل، خلا صة الا خبار، مر آة جهان نما، تاریخ
# ~~ویروزشاهی ضیابر نی، تاریخ مبارکشاهی، تاریخ فیروز شاهی شمس
# ~~سراج، ظضرنامه، تزک بابری ، تاریخ رشیدی عیرزامحمدحید ردوغلمت،
# ~~سرگن شت هه ایون از با یزید بیات ، آ ئین اکبر ی منتخب التو ار یخ
# ~~بدا یوزی ، اکب نا سه .تذکرة الابراراخند درویز 5 ، مخزن افغا نی،
# ~~تاریخ خان جنان لودی ، زبدة التواریخ. روضة1 لطاهرین. میر البلاد
# ~~ارجسه فارسی آثار البلاد ، بحر الاسرار، تغحةا لکر ام، چچ نامه،
# ~~نا ریخ سند میر معصوم ، هفت اقلمیم، اقبال نامه جیانگیر ی ، مهدن
# ~~اخباراحهدی، تذکة الملرک یحیی خان . جامع التواریخ فقیر محمد،
# ~~تاریخرا جگان جمو، تاریخ لکینو تی شیا م پرشادو غیره /1)
# باوه  آن از کتب ذیل پشتو نیز استفا دهکرده: تاریخ قبایل خشی
# ~~وف نوحات آ نهاز ر دادیهای دریای کا بل از خواجو متی زی، تاریخ نسب
# ~~امه افانمنه ازشیخ عبد الرزاقی متیزی (4) تاریخ مرصع افضل خان ختک
# 4: ز-خ خطی راورتی: ه چند نخ خطی طبتات نا ی خیلی نادر
# ~~د کهیابذ - ،ولی مأسوف علمیه راورتی 14 نسخه قلمهی آز اذر یافته بود،
# ~~5، در تر جمهآ خویش ازان نخ ناد ره کارگر فت . واحیلا ms796 فات آنرا در
~~PageV02P368
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0371.png)

# ~~موارد مخنلفه نشان داد ، ویدر مقدمهٔ‌ ترجمهٔ‌ خویش شرح آن نسخ را
# ~~چنین مید هد:
# نسخهآ اول : که متعلق بود بکتب خانهآ شاهی پترسبو رگ، کهنه بود
# ~~وخو شخط، و بطر زخط ملایان نچ شته شد ه و قد امت آن از زتاط حرف (د)
# ~~پدید اربید دلی این نسخه زقص وعبارت ازنصت کناب بود
# نسخهآ دوم : به نمره (49،189 1»17) درمخط طات موز هبریتا نیا
# ~~و چو داست. که به ،تمیده رپو درقرن 14 نی شته شده و خیلای روشن
# ~~وصجیح ومذیداست ، چرن چذ، صزجهٔ‌ اخیر آن افناده ، بنابرآن تاریخ
# ~~تحریرونام نویسندهندا رد.
# نسخة سوم : نیز بعقیده راورتی قدیمتر است ،ولی ورق آخر ندارد.
# ~~وطرزتحریر آن واضح وروشناست که اوراق آن پیوندی وبدون ترتیب
# ~~دوشتهآ شد ه
# ~~نسخهآ چهارم: متعلق است بکنب حانهٔ‌ اکادیمی علوم پتر سبورگ، دو
# ~~ورقی آخرین کناب افتاده: بنابر ان نهیتوان تاریخ تحریر آنرا تشخیص کردو
# ~~ب4 عقیدعز اورتی درقرن 16 زو شته شده برصفحهآ اول امضائی دارد که
# ~~واند زهتو د، وبسال1612 ه زو شتهآ شده ات
# نسخهآ پنحم: دراند یا آ فس لایبریری به نمره 1952 مو جوداس ت،
# ~~هر چنن خوب زوش:8 شده ولی غلطی های فاحی دارد، وبرخی اوراق
# ~~آز بین کناب افینادء، -:یوارت /162)1 میگفت که این نسخه بکنب خانهآ
# ~~تیپر سلط ان نعلق داشت وبقلم خودمول است ولیاین ظن حقیقتی
# ~~ندارد، زیراکتاب به عبارات موای کنب المنهاج سراج الخ خاتمه
# ~~یاة ن4، چرن  رامضانکرده ونام خوید را ننوشة4، بنابران در بادی
# ~~زظ. حنان بند اشته میشود، بر ورق اول آن نوشته اند: «طبغات ناصری
# ~~درشرحید زآ باددر ماء ربیع الادل 1147 ه خر یده شد.)
# ~~نسخهآ ششم و هفتم : هردو د رکتب خانهآ ملی پاریس اند. و برخی گمان
~~داشتند
# ~~که بخط مولب باشند ، ولی ایم، ایچ زو تنبر گ گوبد که از روی کاغذ
# ~~وشیوهآ ذط باید از قرن 15 باشتد، بی صلطی ms797 ط مختلت زو شته شده و
# ~~وازد کن هند برده اند
# زسخدش ونهم: نسخهآ اول درموزه بر یتانیاب: مره 784/25محفوظست
# ~~ک،1_، قی ل ربی.ر تن 16 زیشن4 شده باشد، دیگر آن مال PageV02P369
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0372.png)

# ~~کاد یمی علوم پتر سبر گست، که در نصفی اول قرن 16 نوشته شده وهردو
# ~~اقص اند ، واهمیتی ندارند
# سخهآ دهم : که سابقابکتب خا نهٔ‌ کالج هیلیبوری تعلق داشت
# ~~ومهترین نسخ است ، بانسخ1-2 -3 در صحت ووضاحت ززدیکی دارد،
# ~~هر چند تاربخ کنا بت ندارد ، ولی توان گفت که در نصف اخیر قرن 17 نو
~~شته
# ~~شد،، ومالک آن حاجی محمد شریف بن ملامحمد شرف بن ملا محمدطاهر بود
# ~~که در8 شعبان 1113 بران امضاکرده و بعد ازان بیکی از رجال دربار
# زسخهآ یاز دهم : به کلنل هملتون تعلق داشت ونسخه بس مغلوط و
# ~~26صفحه نا قص است ، یوم پنحشنبه6 رجب 1،09 درزمان شاه جهان در
# ~~مر هانپو ر خاندیس بخط خانه زاد درگا ه معین الدین خواجه جهان
# ~~زوشته شده، و درتحت این امضاشخص ه یگری سنه 135 نو شته است .
# ~~اک مهر بزرگی نیز دارد چفین (معین الدین محمد غلام شاه جهان،
# ~~سال 24 جلیس) ومهر کوچک د یگر (یا موین 1058 ه) .
# نسخهآ دوازدهم : همان کتابیست که هملتون به ناسولیس فرستاده
# ~~بود ،ودر تصرف جمعیت بنگال است ، ظاهر آاین نسخه درقرن 17 نوشته
# ~~شده وبا نسخه پنجم مطا بقت دارد، این دوازده نسخه بشر حیکه درمقدمە
# ~~رجمه راورتی آمده نز داو موجود بودند
# انج نسخهآ دیگر :
# کی از فضلای دانشمند جناب پروفیسور محمد شفیع لاهوری (1) بمن
# ~~علمومات داد که اکنون چهارنسخهآ طبقات در کتب خانهای ذیل موجود
# ~~است : النی: نسخه دانشگاه پنجاب بنمره237 درلا هور، که بخطوط
# ~~آشخای مخنلات نوشته شده اماهمه جاهل وغلط نویس، که من آنرا
# ~~بعد ازدیدن قا بل استفاده زیاد نیافتم ودربرخی ازموارد نسخه بدل
# ~~نرا بعلامت (پ) درحواشی این کتاب داده ام.
# ب : نسخه بانکی پور ، قدری ناقص ms798 محرره سده 16 . ج: نسخهٔ‌ مکتبهآ
# ~~صفیهآ حیدر آبادد کن. د: زسخهآ کلکسیون کرزن در کلکته که ازطبقات
# ~~5ت11 مکمل واجزای طبقه 13،12، 16،15 ناقص آند .
# 6: زسخه مطبو عهآ بمبی : چنازچه د ر تعلیق 28 شر ح داده شد ،
# ~~تقریبا40 سال پیش از ین میرز امحمد ملک الکتاب طبقه ؟ 2طبقات ناصری را
~~PageV02P370
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0373.png)

# ~~سم محهو لی طبع کرده ودرا کشر موارد کتاب تحریک روا د اشهاست
# ~~رک : 38
# نسخهآ خطی و مأخذ اصلی من : نسخها یکه در تصحیح وتر تیب
# ~~وطبع این کتاب مدار کار وماخذ اصلی منست، بخط خوا نای نستعلیق
# ~~ر کاغذ خا کی ر نگ ما یل بهلون با دا می تحر یر یافته و عبار ت
# ~~از305 فحه بقمطع (1/4   2(14) سانتی است که هرصفحهآ آن (23) سطر
# ~~بطول 1/2 9 سانتی بوده، وبیاض سهطرف هر صفحهاز3ت41 سانتی عرضأ
# ~~میرسد . تا ریخ تحریر و نام کاتب این نسخه معلو م نیست ، و ور ق
# ~~اولین کتاب هم افتاده وناقص است ، ولی از طرز تحر یر آن میتو ان
# ~~درپافت، که در خر اسان بحدود 900تاء 100 ه نوشته شده ، زیر ادرتمام
# ~~کتاب چفارسی به ج یک نقطه تحریر شده و تمام کتاب هم بیک قلم نوشته
# ~~بشظر می آید. گ پارسی را هم مانند نسخ قدیم خطی ک می نویسد ،
# ~~د لیپ پا رس گاهسه زتمطهنارد ودربرخی ازمیارد بیک نقطه نیز نوشته
# ~~شده است ، کاهی سین کشش دار راهم درپائین آن سه نقطهدادهولی
# ~~ایمن رویه مطرد نیست و تنهادر بعضی ازمو اقع دیدهمیشود . خلاصه :
# ~~خط واملای این نسخه بعمورتیمت ، که درحوالی سال هزارم هحری در
# ~~خر اسان نوشته میشد، وباحتمال اقرب بیقین مال ههین عهد است
# دربادی امر چنین بخنظرمیآید : که این نسخه باید بخط خود مولف
# ~~باشد، چه در آخر آن «کتب المنهاج فی الخامس من ربیع الاول سنه ثمان
# ~~وخمسین وستما ئه» نو شته شده ونام کاتب وتاریخ کتابت آنرا ننوشته
# ~~است ، ولی وقتیکه ms799 نسخه سر اپاخوانده شود ، غلطی های فا حشی در
# ~~الفاظ عادی ومعمیلی آن بنظرمیر سد که یک نفرعالم و باسواد کا ملی
# ~~مانند مولف کتاب نباید در تحر یرخود چنین اغلاط فاحشی دا شته باشد
# ~~بنابران من آ نرا بخط خود مولنی نمید انم، بلگه یکنفر کا تب سطحی
# ~~نرانوشته است ، این نسخه که جز ورق اول دربین کتاب نقصی و کمبودی
# ~~ندارد ، عناوین فصول ومطالب آن بخط قرمز نوشته شده ، و و قایهآ
# ~~چرمی زرد را داراست، وجداول ودوایر آن هم قرمز یست .
# در اثنای نقل و تصحیح کتاب دربر خی ازموارداملای اصلی کتاب
# ~~را که غلط نبود ، ولوبرخلاف رویهآ موجودهآ املای برخی از کلمات بود
~~PageV02P371
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0374.png)

# ~~د رمتن کتاب آنراصحیح نوشتم، ولی درحاشیه وذیل صفحه صورت ضبط
# ~~اصلی آنرانیز نشان دادم.
# درترا کیب اضافی مانند عصای اوو کالای احمد که علا مت اضافت
# ~~را ا کنون (ی) نویسند ، درین نسخه برسم قدیم همزه نوشته شده مثل
# ~~عصاء او وغیره، شکل(ت) دراکثر کلمات مختوم باین حرف (ة) است، در
# ~~حالیکه بعداز الفی باشد
# نسخه موجوده دربر خی اوراق نم رسید گی و کرم خورد گی هم دارد،
# ~~ولی جز چند سطر تمام آن خواند نیست . بر برخی ازاوراق مهر هاهم
# ~~دارد ما نند هارون یازمان وبر هان الدین1277، وبر اوراق ملحقهآ اوایل
# ~~کتاب نوشتهاند:17 شهر جمید الثانی 1296 دربلمدهآ محروسهآ تاشقورغان
# 45) صا حها ورر در
# این شخص ازرجال معروف د ورة غو ر یا نست که وز یر سلطان
# ~~علاءا لدین حسین غوری بود، وابن اثیرنام اوراءمادالملک خواجه صاحب
# ~~توشته که معروف بود به صاحب وزیر ودر باره وی گوید: وکان للحسین
# ~~دزیر یعرف بخوا جه الصا حب وکان کبیرآ قد حنکتها لتحارب (1).
# ~~صاحب وز یردر تهاع حوادث مهمه سیا سی آن عصر د ستی دا شت،
# ~~و نزد مورخان هشهو راست .
# 46) ملک الکلام فراهی
# وی قرار ضبط مؤلف ،ملک الکلام امام شرف الدین احمدفراهی است ،
# ~~که درطبقه ms800 14 درشرح احوال بهر امشاه حرب یک قطعهٔ‌وی رامولف نقل
# ~~میکند، مر دوم محمد قزو ینی درتعلیقات لباب الالباب عوفی (جاص 353
# ~~مین و یسد: که نبایداورا بهابو نصر بدرا لدین محمود (یانعود) ابنابی
~~بکر
# ~~بن الحسین بن جعغر النراهی صاحب نصاب الصبیان که معاصر یکد یگر
# ~~دازاهل یگشهر بوده اند اشتباه نمود . صورت دیگر آن قطعه اینست:
# هما یو ن و فر خند ه براهل گیتی
# مبا ر ک رخ شاه فر خ نها د ا ست
# شهآ نیمر و ز ی و د رعهد ملکت
# خحسته هنوز او ل با مدا د ا ست PageV02P372
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0375.png)

# ازین حرب کاندر قهستان نمو د ی
# جهانی پرازعدل و انصاف و داد است
# چنان کز تو شا د است حر ب محمد
# روا ن محمد آز ین حر ب شا د ا ست
# بما ن  ر جهان تا جهانرا طر او ت
# زآب و ز نا ر و زخاک وز باد است
# نما ند فر ا مو ش بر یا د خسر و
# نیا ز فراهی اگر هیچ یاد ا ست (1)
# عوفی این شارر! بنا م الامام شرف الدین محمد بنه حمد الفرای
# ~~دارای فضایل ومنبع زلال شمایل وصاحب علم وعمل مینو یسد وگوید :
# ~~کهرباعیات لطیف دآرد، ووقتیه حمدعوفی را بفراه گذری افتاده بود،
# ~~وبهدیدار وی رسیده ، واشعاراورا نقل کند که ازان جملهاست یک قصیدة
# ~~غراء درقافیت وفابه مطلع :
# # چوهست زیر نقاب عدم جمال وفا %~% صباء عهد مجوی ودم شمال وفا
# ~~ازغز لیات اوست :
# # توئی ای جان زدو لب در مانم %~% مر همم گر نگنی د رما نم
# # نکنی کا ر برا ی دل من %~% تو خود این راه ندانی د انم
# # آ نچه ز ان بیش نبا شدغم تست %~% وا نچه زان کم نبو د من آ نم
# # شکری از تو بجان خواهم خواست %~% گرچه از پسته دهی بستا نم (4)
# 47)داورتی
# مأسوق علیه هنری جارجراورتی navtn17 . .11 ازخاور شناسان و ms801
# ~~علمما ی انگایس است، که مخصوصادر شق افغان شناسی استاد بوده و در نشر
# ~~کتب و آثار اد بیز بان پشتو کا رهای مهمه انحام دادهاست . این عالم
~~اقغان
# ~~شناس هر چند شخص سباهی بود، ومدت عمر خودر ادر خد مات
# ~~لشکر ی میگذ رانید، امادر زمان شناسی مطا لعات وسیعی داشت، در
# ~~سنسکرت واوستاو السنهٔ‌ بومی هندو پارسی ومخصوصا پشتو ماهر بود
# ~~وهمانطور یکها ستاد براونا نگلیس باد بیات پارسی خدمات شایا نی
# ~~نمود، این سپاهی دانشمند بز بان پشتوانحام د اد، وحقوق علمی وادای
~~PageV02P373
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0376.png)

# ~~خویش را بر گو یند گان اینزبان الی الا بدثابت گرد. چون راورتی
# ~~کتاب طبقات ناصری را بز بان انگلیسی ترجه4 وطبع کرده ، بنا بر ازدرین
# ~~تعلیقات . هختصر ی از شرح حال ومولفاتوی داده میشود :
# مشا را لیه درا3ماه می 1825 ع بد نیا آمد، پدرش پیتر راورتی
# ~~)مداشت، و د رقااموت (Fa1n1ouul] و پنز انس TPcaannce درس خواند، و
~~بسال
# ~~1844 ع درقطعه 3 لشکر پیاده بمبی، ایست اند یا کمپنی شامل گردید و بسال
# ~~61863) برتبه میجر ی رسید ، وبسال1864 ع ازوظایف نظامی متقاعد شد
# ~~دورهآ خدمات نظامی راورتی در ملتان 1848ع و پنحاب 1849ع و50
# ~~دو ده که در گحرات و سر حد شمال غربی هند و سوات میز یست و
# ~~شرح بقاع و اضلاع پشاور را نوشت 1890 ع
# ز سال 1854 تا 189 که در پنحاب معادن حکمر ان بود، در
# ~~انسنهآ شرقی مطالعاتی کر د، و بحیث متخصص عالی آن السنه شناخته
# ~~مد (1) مولفات راورتی قرار ذیل است که برخی ازان بنظر نو یسندهٔ‌
# ~~سطور رسیده و بعضی را از روی بیوگرا فی هند مینو یسم:
# 1: پشو حرامر، که بسال 1855 ع در کلکته در 265 صفحه طبع
# ~~شد و بٹترین کتابیست در ضبط قواعد صرف و نحو زبان پشتو، که
# ~~مقدمه مضید وجامعی د ر تاریخ زبان و کتب و شعراء و نویسند گان
# ~~بشتو دارد ms802 ، و مشحونست به تد قیقات مفیدلغوی وتار یخی که همواره
# ~~رای مد ققین این زبان مایهآ استفاده بوده است، کسانیکه بعد ازان در
# ~~گرامر وقواعد اینزبان کتابها نوشتند،مانند ترومپو بیلو و کو کس
# ~~ولوریمر و راس کیپل و غیره ازین کتاب استفاد ها کردند و امام
# ~~این دسته راور تی بود.
# : فر سنگ مصطلحات نخنیکی هندی وانگلیسی : درسال1839 ع
# ~~نشر شد ، و فرهنگ اصطلاحا تیست که در تهمیرات و انجنیری و دیگر
# ~~فنون مستهمل ا ند .
# 2 : منتخبات اشعار افغانی: در 380 صفحه طبع 1862ع که درین کتاب
# ~~شرح مفیدی بر اشعار صوفیا نه شرق نوشت، و آثار بسی از شعرای
# ~~یشتون را بز بان انگلیسی ترجمه و منظومداشت، و شروحی بر حیات
# ~~خوشحالخان ورحمان بابا حمید وغیره شعرای معروف پشتو نگاشت .

PageV02P374

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0377.png)

# 3 : قامو س پشتو به انگلیسی : از کتب معر وف و مفید آو ست که
# ~~همواره مورد استفادهآ علماه واهل زبانست ، او لیرن قاموسی است که
# ~~درین زبان نوشته شده ودر 1166 صفسهآ کلان درمطبع ستیفن او ستین
# ~~شهر هر تفورد بسال 1860 ع چا پ شد، دارای تقریبا25 هزار لغت
# ~~اصیل ود خیل پاشتو.
# 5 : اشعا رپجتو درقرن16: با تر جمه انگلیسی، که اکشر اشعار بر جسته
# ~~خوشحال خان را انتخاب کردو مقدمهآ مفیدی بران نو شت .
# 6: داستان ایسف الحکیم : فصص معروف قد یم را بز بان پستو
# ~~رحهه و بسال 1871 ع در مطبع گلبرت اورونگتن لندن بحروف سر بی
# ~~طبع کرد ، وازین کتاب مهارت راورتی در نثر پشتو بخوبی هویداست.
# 7: ترجمهٔ‌ طبقات ناصر ی : از پارسی با نگلیسی دردوجلد که شرح
# ~~آن در تعلیق (34) گذشت .
# 8: پادداشتها راجع بافغا نستان وبلو چتان 1888 ع
# 9 : مضامین متعد د جغرافی وناریخی وعلم الانساب درهجله انجمن
# ~~نگال از 1854 تا 1905 ع
# 10 : تحقیقات تاریخی را جع به رات وخر اسان از بد و فتوحات اسلامی
# 11 : سه کتاب دیگر را جح بتاریخ شرقی.
# 13 : گلشر ms803 روه : انتخابات نثرونظم پشتو، که حصهآ نثر آن186 صفحهٔ‌
# ~~کلان ونظم آن 212 صفحه است، و بهترین آثار ادای پشتواز نخ نایاب
# ~~خطی اقتباس ودرمطبع ستیفن آستین هر تغوردب- ل1860ح طبع شد
# ~~ومفید تربن کتب اوست
# 13 : قاموس انگلیسی به پشتو: که بسال 1897ع آنرا مینو شت ،
# ~~نمیدانیم که ختم شد یانا تمام ماند ؟
# 14 : میخول پشتو : 11a11ui1l oi 1b1s11tb
# این است فهر ست مو لفات این دانشمند که تاکنون بمن معلوم
# ~~است ، مشارالیه دراقامت پشاور بسی از ترانهای ملی افغان را نیز فراهم
# ~~آورده بود ، که اینگونه ترانهاراغزلیات سوارگویند ، وعروض خاص
# ~~دارد ، ومال ملت است که شاعر آن معلوم نیست ، وی درد یباچهآ گرامر
# ~~خو د گو ید : که از شنیدن اینگو نه اشعار بیاد سر ز مین خو یش
# ~~(انگلمستان) می افتم PageV02P375
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0378.png)

# تاریخ وفات این دا نشمند بمن معلوم نیست، شاید تاحدود 1900ع
# ~~حیات داشت ، ودراوقات نشاط علمی به عضو یت انجمن شاهی آسیا نی
# ~~بنگال وبریتانیا نیز بر گزیده شده بود ، مشارالیه درا ثنای اقامت پشاور
# ~~وسوات وهند بسی از نوا در نسخ پشتو وپارسی را فراهم آورده و یا
# ~~استنساخ کرده بود که درحصهآ کتب شرقیهوزه بریتا نیاد رلندن کلگسیون
# ~~حاصی بنام وی موجود است.
# 48) ملحقات طیقات ناصری
# از ین کتاب مفصلا اطلاعی ندار یم، ولی محمد قا سم فر شته در
# ~~اثنای تحریر کتاب خویش آنرا دردست داشت و ازمآخذ خویش میشمارد،
# ~~که مؤلف آن شیخ عین الدین بیحا پوری بود(فرشته ، مقاله دوم ص75)
# ازین تذ کارمختصرفرشته میتوان فهمید که این کتاب پیش ازعصر
# ~~شته که حدو د 1015 ه با شد، در هند نو شته شده بو د، وعین الدین
# ~~بیحا پور ی خواسته است بقیة حوادث هند را بعداز منهاج سراج تا
# ~~عصرخو یش تکمیل کند ، از نسخهآ قلمی ا ین ملحقا ت خبری ندارم،
# ~~واشارات تریخ هند که درحیدر آباد نوشته شده نیز بودن این کتاب را
# ~~تا بت میگند (رک ms804 : تا ریخ هند بز بان اردو؛ ج 2 ص 44)
# ~~برای تکمیل این مبحث، رک : 78)
# 49) التتمش؟
# این نام درنسخهآ اصل باملاهای مختلف: ایلتمش، التمش ، التتمش
# ~~ضبط شده ، و در مطبوع کلکته عمو ما التمش آمده، مورخین د یگر
# ~~مانند فر شته وسجا نر اک ولن پوول هیم بامالاهای مختلف ضبط کرده اند ،
# ~~اورتی درحاشیه (ص 97ه ج 1) ترجمهآ عابقات نویسد: که در برخیاز
# ~~نسخ ایلتمش ودر بعضی هم ایلتتمش نو شته اند ، ولی ازاشارات نسخ
# ~~قد یمه چنین پدید میآیه که جزواول این نام (ایل) باشد چون درایل
# ~~ارسلان ، ایلدوزوغیره . اما پارهآ دوم آن مانند قلمیةمش وغیره خواهد
# ~~بود، بدایونی گوید : که تر کان طفلی را که در شب کسوف ماه بزاید ،
# ~~یلةهشinid1]-31_: گو یند (1) ولی راور تی ابن وجه تسمیه راهم
~~PageV02P376
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0379.png)

# ~~بنظر شک می بیند ، ودر متن تر جمه هم از املاهای متفاوت آین 7ام
# ~~ایلتهش) را براملاهای فوق ترجیح دهد . هم وی درصفحه (637ج1)
# ~~ترجمةآ خویش نوشتهآ سکهآ رضیه سلطان را نقل کند که در134 ه بسال
# ~~أول جلوس در دهلمی ضرب کرده ا ست، که درا ن سلطان رضیه بنت
# ~~شمس الد ین ایلمتمش آمد ه، ولی من در ین کتاب از جملهآ املاهای
# ~~مختلف، شگل التتمش را بر گزیدم بدلایل ذ یل:
# (1) خود مو لف طبقات نا صری آنرا التتمش میخواند، زیرا وی
# ~~درمدح این پادشاه در مطلع قصیده می گو ید :
# آن شهنشاهی که حا تم بذل ورستم کوشش است
# نحا صر د نیا و د ین محمو د بحن ا لتتمش ا ست
# این قصیده تا آخردر بحرر مل مشمن مقصوراست که رکن چمها رم
# ~~وهشتم بیت فاعلان است، اگرما این نام را التمش بخوانیم باید ر کن
# ~~آخرفعلان گردد ، که باوزن ابیات دیگرفرق پیدامیگند ، چون مولف
# ~~آخرقصیده وزن رمل مقصورالاخررا التزام کرده، بنا بران خودش
# ~~هم التتمش میخوانده است.
# : تقریبا یک قرن بعد ازمنهاج سراج در در بارهند مولا نا عصامی
# ~~فتوح ms805 السلا طین را منظوم کرد ، (750 ه) درین کتاب که قیمت اد بی
# ~~تدارد ، همم التتمش ضبط شده بدو تا، و تمام ا بیات آن در بحر متقارب
# ~~مشمن است ، که ر کن چهارم مصاریع مختلف است دراین بیت که:
# # غرض چو نکه خورشید روی زمین %~% شه التتمش آن شمس د نیاودین
### | کی
# ~~التتمش را بدوتا بخوانیم، که عصا می کفم بدومه صبط کرده است .
# ~~سقصد روشتترومد ثلتر بدست میآید ، درانحاکه کی
# ~~«(که چون ناصراٹدیمنرو شن ضهیر
# ~~و بدین دلایل ما ازاملاهای مختلفه الشش ربر گزیدیم که درنسخ
# ~~منتخب بدا یونی نیز بعضاچنین آمده است .

PageV02P377

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0380.png)

# علاوه بر اسناد اد بی فوق، یکی از شعرای معاصر شمس الدین که
# ~~تاج ریز5» نامداشت ، قصایدی درمدحوی دارد که این بیت ازوست:
# صامی آ قاق التتمث که ع: م وحزم او
# گرد بر گردجهان حصن حصین آ ورده اند
# آین بیت شا عر معاصر نیز برمد عای ما گواه محکماست، که دران
# ~~صر، اهل علم التتمش را بدو تاممیخوانده اند .امااملا های دیگرآن شپ
# ~~کام بود، که برمسکوکات وی بصورمختلف می نوشتند مثلا: نا سلطان
# ~~لمعظم شه الدنیازالدینابو المظفرالتیمش القطبی بزمان امیر المومنین،
# ~~د بر بعضی مسکو کات بر یکطرف «السلطان ایلتمش، و برطرف
# ~~ن یگر آن به سنسکر یت (سری سلطان لی تت مسی سموت 1283) نوشتهاند.
# ~~دریک کتییه منزل دوم قطب منارد هلی چنین نو شته شده : «امر با تماه
# ~~هذه العمارة الملک المو یدمن السمأ شمس الحق والدین ایلمةمش السلطانی
# ~~صر امیر المؤمنین» و در همین منز ل همین منار مرقوما سب :
# ~~السلطان الاعظم . . ابوا لمظفر ایلتیمش السلطانی» در برخی از نسخ
# ~~عجایب الاسفارا بن بطوطه تنها للمش هم آمده (1) وچنین بنظرمیآ ید،
# ~~که درعصرخود سلطان این نام به چندین املانوشته میشد :(ال تتمش؛
# ~~و(الت یم ش]و (ایلت م ش) و (ای ل ی ت م ش)د(الت م ش) (تکمیل ای
# ~~مبحث در تعلیق 79 خوانده شود)
# 50) نشین یا بشیون ms806 ب
# ~~املای ایر نام درنسخ طبقات و دیگرکتب مسالکو ممالک متضا وتست، و
# ~~درنسخه اصل افشین است .
# کهن ترین کتاب جغر افی پار سی حد ودالعالم قصبهآ غرجستان را
# ~~بشین می نویسد(ص58) که همین ضبط باید؛صح با شد ، چه خودنویسندة
# ~~کتاب مذ کورجوز جانیست ، واگرضبط نسخهآ منقول عنهاقابل اعتماد
# ~~باشد یتوان گغت پا یتخت غر جستان را بشین میگفتند. یاقوت درمعجم
~~البلدان
# ~~ج 6ص 477) گو ید : که بقول اصطخر ی غرج دو شهر داشت .
# ~~یکی بشینودرم سورمین که در بین هردو یک مر حله راه بود، وهردر
# ~~دارای آبز پادو باغستان است ولی این نام در کتابن یگر که مرا صدالاطلاع
# ~~نامدار د ودر تهران برسنگ چاپ شده (1415قمری) بصورت (بسنین)
# ~~آمد* (س 1191 ک، شاید:ا- خان مح کد* باشند، درنسخه خای اشکال العا لم
~~PageV02P378
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0381.png)

# ~~هغسوب به جیهانی موزهٔ‌ کابل (ص 66-70) توید : گه گر جسشان
# ~~را دوشهر است ، یکی را نشین خوانند ودیگررا شور مین خوانند ، ودر
# ~~بزرگی هردو بیکد یگر نزدیکاند، از نشین برنج خیز دومیان نشین ودرە
# ~~مرو الرود یکمنزل باشداز بالا ، واز نشین تاشورمین یک منز ل . چون
# ~~نسخه اشکال العالم ازحیث خط واملا قابل اعتماد نیست ، بنابران ضبتهٔ‌
# ~~آن نیز بنظرمن قا بل توجه نخواهد بود ، این شهررا برخی ازمؤرخان
# ~~ابشین نیز نوشته اندردیدهشوداراضی خلافت شرقی ص416) که صورتیست
# ~~زافشین نخهآ اصل. پس از بین املاهای متشاوتر بشین-ابشین -افشین،
# ~~را ازصورت منقول دیگر آن که نشین است بنون اول، میتوان به حقیقت
# ~~نزد یکةر دانست
# مینورسکی مینویسد: که اصطخری غرج الشاررا باد و قصبهآ آن بشین
# ~~(مطا بق جغر افیای ارمنی : ابشین 42i) وشورمینتنام میبرد ، که
# ~~ازروی مو قعیت جغرافی بافیروز کوه کنو نی مطا بقت دارند وشار ها
# ~~مطیع سامانیان بود ندو در (86* ه) اطاعت محمودرا پذ یر فتند ،
# ~~العتبی مؤلف تاریخ یمینی برای گرفتن حلف آنهافرستاده شد ، وی ار
# ~~شارا بو نصر محمد وفرز ندش شاه محمد باحترام نام میبرد، ودر 403 ms807
# ~~غر جستان ضمیمآمملمکت محمودی گرد ید(رک : ص 447 تر جمه وشر
# ~~حدود العالم ازمینورسکی طبع اکسفورد37 19ع)
# مخفی نماند : که در نسخهآ مطبوع مسالک ا لمما لک ا صطخر ی
# ~~(لیدن ص 471) درمتن نشین وسو رمین طبع گردیده ود رحاشیه ازروی
# ~~نسخ مقدسی وابن اثیر وقز وینی اشکال مختلف کلممتین از قبیل (سیر
# ~~افشیت، شمن، بشین، اسین، بشیر، ابشین،ا نستن، سین، وسور مین، شو رهین
# ~~ضبط گردیده است ، اصطخری گوید : که غرج الشار دوشهرد ارد
# ~~نشین و سورهین کهدر بز رگی بهم نزد یکندو دران جائی بر ای سلطان نیست:
# ~~وشار که مملکت بدومنسو بست درقریهای نشیند بر کوه بلکیان ( بگنکان
# ~~بلکتان ، بلمیکان) وهردوشهر آبهای روان دارند، واز نشین بر نج خیزد.
# ~~که به بلاد د یگر برند ، واز سورمینمویززیاد ،وبین نشین ودزه مرورود
# ~~یکمر حله است ، واز نشین تحاسور مین نیز یکمر حلمه است بطرف جنوب
# ~~درکوه، وآبمرواز نشین بدره مروالرود آید (الاصطخری ص 473) دلبیل
# ~~دیگر برصحت املای بشین اینست، که درجغر افی مو سی خورنی که متر جه
~~PageV02P379
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0382.png)

# ~~ارمنی آن بعداز79هم میزیسته درکوست خراسان این شهررا بنام بژین
# ~~ذ کر کرده که همیز بشین جوز جان باشد(تاریخ تمدن ایران 340/1)
# ~~نام بشین را ناصرخسرو باشارپادشاه آن چنین آورده که درد یوانش غلمط
# ~~طبع کرد ه اند :
# # استاده به با میان شیری %~% بنشسة4 بهز در بشین شاری
### | دیوان 368)
# ~~51) قاضی القضاة فخرالل دن
# عیدالعز بزکوفی
# ~~نام وی درطبقه 20 شرح حال سلطان قطب الدین ایبک آمده که از
# ~~مشاهیرعلمی واداری خراسا نست ، ومحمد عوفی وی را الصد رالاجل
# ~~العالم برهان الملة والدین محمد بن عبد العزیز الکو قی مینامدو گوید:
# ~~که عبدالعزیز کو فی درعلم ابوحنیفهآ ثا نی بود ، ودر وقت تقلد قضا
# ~~ایشاپورفرمانده وسلطان نشان بود ، پسراوبرهان الدین نیز در کرم و
# ~~علمم شهرت داشت . وقتی محمد بن عبد الهزیز بنزدیک ملمک مو ید کارد کو
# ~~ستارچه بیادگار فرستاد ، واین قطعه دران نبشت :
# ~~ط4
# پیش تخت توشها! ms808 کارد ودستارچه ای
# میهر ستم خحل وشر مگن ا ز مختصری
# تامر آنرا که بحان بند 5 درحاه تو نیست
# بیکی چشم ببندی، بد گرسر ببر ی
# ~~و قتیکه ملک طغا نشاه رادرد پای حادث شد، این ربا عی بگفت :
### | ربا عی
# کر پای فلک سای ملک ر نحو راست
# نزد یک خرد نه از حقیقت دور است
# او هست جها ن وزو جها نست بپا ی
# پا ئی دو جهان گر نکشد معذ ور است
# ولهآ ر با عی
# چود: نیست بو صل تو دمی دستر سم
# بعذ ا شتمت نه ز ان فبل کز تو بسم PageV02P380
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0383.png)

# تو سا یهآ من شد ی ، ومن می نر سم
# بر گردم تا هگر بیائی زپ م
# ~~مرحوم محمد قزو ینی در تعلیقات ج الباب الالباب بحوالت تاریخ
# ~~جها نکشای عطاملک جو ینی نو یسد:
# ~~« امام بر هان الدین ابوسعید محمد بن الامام فخر الد ین عبد الهزیز
# ~~الکوقی درخد مت سلطان تکش خوارزمشاه بود واواز علمماء کبار واز
# ~~فحول انمه روز گاربود، ونز دیک سالاطیر وقت عنظیم موقر، وقضاه وشیخ
# ~~الا سلامی نیشا پور بدو مفوض بو دو بعد ازمصا لحهٔ‌ سلطان تکش
# ~~بامتخلی بک(1) ومرا جعت تکش از حصار شادیاخ ، امامبر ها ن الد ین
# ~~مذ کو ربشا دیاخ آمد، منگلی بک اورا بگرفت و بکشت (سنه 583ه)
# ~~سلطان تکش درهمحرم 83ه باز بظا هرشا دیاخ نزول کرد، ومحا ربت
# ~~سخت آغاز نها د، ودر7ربیع الاول بشهر درفت . وبه قصاص بر هان الدین
# ~~بر موجب فتاوی ائمه، منگلی بکرا بامام فخرا لدین عبه العز یز کوفی
# ~~داد، تا بقصاص پسر اورا بکشت .» (2)
### | 5) سر حانلار
# ~~درطبق219 وغیره سرجا ندار بمعنی سر سلاحد اراست (جان یعنی سلاح
# ~~داریعنی دارنده) فخر الدین خطاط هروی را ست :
# آن ترک که یا فت منصب جا ند اری
# یک احظه نمی شکیبد از د لد ا ر ی
# گفتمم دل من نگه نمیدار ی؟ ms809 گفت :
# جا ند ار ان را چه کار با دله ار ی
# ~~سنائی غز نوی گفت :
# گفتم این کیست وین که شاید بود؟
# کو بر آ و رد از تن من د ود
# حفت حا ند ا ر شا ه محمو دا ست
# ز ین جزع مرترا چه مقصو دا ست
### | حدیفه ص 559) PageV02P381
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0384.png)

# در طبتات سر جا ندار و جا مد ار هر دوآ مده، کها و لی بمعنی
# ~~سر محافظ وسر سلا حدار وقوما ندان گاردشاهی است، اماد می کسی
# ~~است که بدر بارشا هیا مور مشروبات و ماکو لات یاا لبهآ شاهی بدو
# ~~تعلق د!شت، کهاکنون«پیش خدمت ، گویند، وهر دو ازمناصب درباری
# ~~درخر اسان وهند بود ند .مولوی بلمخی ر است :
# # ر بما) نا ظلمنا گفت و بس %~% چو نکه جاند اران بد ید از پیش وپس
# # د ید جاندا ران پنهان ههچوجان %~% د و ر با ش هر یکی تا آ سما ن
### | مشنوی)
# عشمان مختاری راست :
# جها ندار ی که جا ند آ رش سلا طین ر ا دهد فر ما ن
### | (دیو ان مختاری 372)
# 366) شرح حال منهاج سر اج
# در کا بل محمو عهآ خطی بنام محمع المضا مین دید هشد که آ نرا
# ~~قمر الدین خان کو کب برای جها نگیر در هند نو شتهاست، تاریخ تحریر آن
# ~~1023ه است، وغا لبا بخط خو د کو کب باید باشد. درقسمت اول این کتاب
# ~~که مبغی بر شرحا حوال شعر ای قدیم هند مخصو صا در بار ا لتتمش
# ~~و قباچه است راجء با حوال وآ تاراسما عیل زرریس چشین نو یسد:
# ~~رراین یکه تما زمید ان بالاغترا در شرح حال مخهاج سر اج جوز جانیر ساله
# ~~مستو فا ئی است (1).» راجع بای. رساله کهزر ریس نوشته با شد،
# ~~کنون معلومات دیگری ندارم .ونه سراغی ازا ن در دست است: ولی
# ~~محمدعوفی این شاعررا بنام جمال الشعراء اسمعیل بن ابراهیم الغز نوی
# ~~المعردف ms810 به زرریس، دارای عذ وبت وجز الت کلام داندودوغزل پار سی
# ~~ازوی نقل کند که اینک یکی ازان:
# جان هر شراب وصل کزو نوش میکند
# دل حلة4 ییزز لفش در گو ش میکند PageV02P382
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0385.png)

# ~~هر ردز چند با رسرا از فراق خود
# ~~از عقل می ستا ند وبیهو ش میگند
# ~~بر کس مبا د آنکه برین سو حته جگر
# ~~آن عا ر ض و کلا له شبو ش میکند
# ~~گویم زجو رهحرش وریا د ها کنم
# ~~با زم امید و صلش خا مو ش میکند
# ~~نا کام بین که از بن دندان همی کنم
# ~~هر بد که برمن آن رخ نیکوش میکند
# ~~هرا عتی که یاد غمش میکند دلم
# ~~رو ز سیه ز نو ر بنا کو ش میکند
# ~~چشمم سچید کرد ززلف سیاه خود
# ~~ردزم سیه زنو ربنا توش میکند (1)
# ~~54) تین نویاتا بنگوطر از
# ~~درطبقه16 ذکر العا شر (ص 308 ج1) بانیکوطر ازمطابق ضبط نسخه
# ~~حطی طبع شده ، ودیا صلا تینگویا تاینگواحت که طراز شهری بوددر
# ~~اقمسای ثغور ت کستان آنسو ی سیحو ن نز دیک اسبیجا ب(یا قو ت
# ~~وهفت اقلیم) اماتا ینکواز امرای بز رگ قراخطا نیان بود که بد ست
# ~~حوارز مشاه درجنگ بز رگ طر از در607ه اسیر و بعد از ان در آب انداخته
# ~~شد (جها نگشاک جوینی) و قا ضی شم- دین منصو ربن محمود
# ~~الاوز حشدی راورمدح تینگو قصیده مشهوریست که مطلمع آن اینست :
# ~~برخیز که شمهست وشرابست ومن وتو
# ~~آواز خرو س سحری خا ست زهر -و
# ~~و در مقطع آن گوید:
# ~~بستخد کمر ها و گشا د ند سرا غج
# ~~میران خطا جمله بفر مان تینگو (2)
# ~~درلباب الالباب تا ینگو طرازهم مضبوط است . (ص 112ج1) بقول محمود
# ~~کاشغری تیانکودراصل لغت تور کی بمعنی حا جب بود (دیوان لغات
~~PageV02P383
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0386.png)

# 55) ملکی تاج الددن تمر انی
# درطبة174 ذ کرالعشر ون ج 1- آمده که د حتر این ملک در حبا له
# ~~سلطان ms811 غیاث الدین محمود بود ، مادر سلطان بها الدین سام . عوفی
# ~~ذکری از غزارت طبع وطراوت اشعار ملک تمران دارد بشر ح ذ یل:
# ~~رالملک المعظم تاج الدین تمران شاه : شاهزاده وگوهر آزاده ، هم
# ~~نسبتی عالی وهم کرمی متوالی داشت، از اشعاوآ بداراوست :
# # ار زان تنم از با د ستیز غم تست %~% سوزان دلم از آتش تیزغم تست
# # معذار بتا که خاک خواری خیرد %~% صحرای دلیم که آب خیز غم تست
# ~~درمعنی شکار سلطان غیاث الدنیاوالدین گوید :
# # هر روز چنین شهانه کاری میگن %~% بر چهره ایام نگاری میکن
# # بر بخت به خور می شرابی میخور %~% در باغ بخو شد لی شکاری میکن
### | (ص 51 ج الباب ا لا لبا ب)
# سید ظهیر الدین سر خی در قطعه کنیز کی بکر از وخواست :
# # دارم طمعز لطف تونا سفته گو هری %~% زیر! بسی کهربه مدیح تو سفت19ع
# ~~ملک تاج الدین کنیزک بچهآ هندی بااین قطعه باوفرستاد :
# چون بالماس طبع درسفتی! %~% در نا سفته یی، فرستادم
# قو تت ده خدای عزو جل %~% که ز بی قو تیب، فر یادم
# ~~چون بکارت اورا برداشت، بحکم صغرسن آن کنیزک رنجور شد
# ~~ودرگذشت ، تاج الدیناین دوبیت فرستاد :
# علوی کا فرا ن هند ی را %~% زودم زاسلا سیرخواهی کرد
# پدرت غزو کردی از شمشیر %~% توغزاهم به .. خواهی کرد
# ~~سید گفت :
# وعده یی کرده ییمراشا ها! %~% بسخن د ور و دیرنتوان کرد
# یغین غز و کا فر ماد 5 %~% جز!4 شمشیر.. نتوان کرد)
### | (لباب الالباب ص 138 ج 1)
# 56) تاحیلی ، تازبک
# آین نام مفرد بصورفوق ، وجمع آن تازیکان در طبقات مکرر آمده
# ~~رک : قهارس) که نام قدیم یکی ازطوایف آ ریا نی فارسی زبانست
# ~~درماورأ النهروافغانستان .

PageV02P384

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0387.png)

# مرحوم ملک الشعراه بهار در کتاب سبک شنا سی تگو ید : که در
# ~~طبقات ناصری تات بمعنی تاز یک وتا جیک آمده اج 3 ص 50) ولی
# ~~نویسندهآ سطورباوجودیکه مکررآ چندین نسخه طبقات راسر اپاحواندهام
# ~~کلمهآ تات بمعنی تار یک رادران نیافتهام  و ms812 مرحوم بهار حوالتی نیز
# ~~نداده که در کحای طیقات تات بمعشی تازیک آمده است! کذ لک
# ~~آن مرحوم شرح عحیبی بر تاجیک درذیل صفحه نو شته که ازروی موازین
# ~~علمی قابل تأمل است ، مینویسد: «که ایرانیان از قدیم بمردم اجنبی
# ~~تم چیک پماتاز بک مسگفتهاند ،اپن لشڑ درز بان دری (تازی تلمضظشدو رفت4
# ~~رفته خاص اعراب تردید : ولی د رتوران وماوراه النهر لهحة قدیم
# ~~باقی وبه اجانب تاچیک میگفتند ، بعد از اختلاط تر کان التائی بافارسی
# ~~ز بانان آنسامان لفظ تا چیک به همان معنی دا خل زبان نر کی شد. و
# ~~فارسیزبانان را تاجیک خواندند ، واین کلمه برفارسیان اطلاق گردید
# ~~و ترک وتاجیک کضته شد)!!! (ج2 سبک شناسیص 50)
# مستشرق،عروف المانی مارکوارت در کتاب ایر انشهر کوید : این
# ~~کلمه از تا تچیاثگرفته شد ه ، ومعنی آن درتورکی زیردستان کو چک
# ~~است، تات بمعنی مقهور ومغلو ب زز یردست بر چیک ازادات تصغیر
# ~~است ، واسمی است که تر کان با یرانیان داده اند (کاوه بر لنص
# ~~7شما رد 4،5)
# هردوقول فوق بایر سبب موردتا مل است : که او لا مردم تاجیک
# ~~دربین ایرانیان قدیم اجنبی وزیر دست ومقهور نبودند، بلکه بقول
# ~~اکثر مورخین مدقق ما نندگیگر المانی واشپیگل جزء مردم فلات
# ~~ایران بودند ، وز با نهای تا جیکی از قبیل فارسی وواخی وا شکا شمی
# ~~وغیره هم السنة خالص آ ر یا ئی اند (رک : ایرانیان خاوری از گیگر
# ~~المانی واطلاعات دربارهٔ‌ ایرانیان قدیم ازاشپیگل المانی)
# ثانیا : اگر اسم تا جیک ازطرف تر کان بفارسی زبانان مطلق بحیث
# ~~اجا نب داده میشد، چراهمین نام بر تمام فارسی زبا نان اطلاق نشد
# ~~که همه بیگا نهآ نر کان بودند؟ د ر حالیکه تا جیک شعبهآ خا صی است
# ~~ازفارسی زبانان که درشرق ماوراء النهر وتخارستان وبد خشان تاپامیر
# ~~ازرند گانی دارند ، واین نام بر هرفارسی گو در هرجانه اطلاق شده بود
# ~~ونه اکنون تاجیک هر پارسی زبانی را گویند، بلکه نام قوم ms813 خاصیست
~~PageV02P385
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0388.png)

# ~~که زبان شان فارسی است، وحتی درقندهارتا جیک هائی داریم که
# ~~مشتومیگوبند ولی قوما تاجیک اند
# 71شا : نامیکه از طرق قوم مخالف دیگری بر یک قوم بطورطعن
# ~~و تشنیع اطلاق میگر دد، همان نام همواره مو رد نفرت همین قوم
# ~~میباشد نهمد ار افتخار، اگرتر کان فارسی ز بانان اجنبی رازیر دستان کو
~~چک
# ~~ومغلوب نا میدند ، خوداین مردم چرانام طعن آلود رقیبانه را بطور
# ~~افتخاربرای خود قبول کردند؟ ومامیدانیم که تاجیک همواره افتخار
# ~~دارد باینکه تاجیک است ، وا ین نام را اجنبی وعلامت ذلت وحقارت
# ~~تمی شما رد مثلاا سم پتها ن که سکنهآ هند به پشتو ن دا ده اند ،
# ~~تاکنو ن مورد نفرت پستون خا لص است نه افتخار! پس نمیدانم که
# ~~عنوان تاجیک بقول مذ کور بمعنی زیردست وما دون ومقهور، چگونه
# ~~مورد استهمال تا جیکان غیورو خالص شده باشد ؟
# علاوه بر ین کلمهٔ‌ تاجیک بصورت تژ یک درز بان ختنی قد یم که
# ~~برسم الخط برهمی نوشته میشد مستعمل بود، واین نام دراسنادومدارک
# ~~وسغر نامهآ ختن که بز بان قدیم آریائی هو تنی (ختنی) است می آید،
# ~~وچون کتاب مذکور بقرن دهم مسیحی (200 ت1 400 ه) متعلق است
# ~~(رک : بمقالهآ پروفسور بیلی د ر مجلهآ روز گارنوطبع لندن شمارهآ 3)
# ~~بنا بران با ید گفت که ا یر کلمه بزمان قد یمتری تعلق دارد، و اسم
# ~~قد یمی است از طوا یف اصیل آر یا ئی که در دو طر ف آمو یهآ علیا
# ~~سکونت دا رند .
# محشی دانشمند برهان قاطع شرحی بر کلمه تاجک نوشته (ص455)
# ~~که ملخص آن چنین ا ست :
# در ختنی 1آز1a درترکی تا جیک است (جغتانی1942) فرای نویسد:
# ~~شتقاق کلمهآ تا جیک محتملا از شکل ایرانی شد ه «طا یحی)
# ~~قبیله یی از عرب) آمده ، باآ نکه فیلو ت د ر گرامرفا ر سی طبع
# ~~کلکته 1999م (ص 235) آنرا مشتق ازتا ختن میداند واین قول بعید
# ~~ست. ms814 تر کان نام تاجیک را مانند (تات) بایرانیان اطلاق میکردند.
# استاد هنینک تاجیک راتر کی مید اندمر کب از تا. تات (ترک)چیک
# ~~پسوند ترکی) جمعایعنی تبعهٔ‌ ترک . واین کلمه را باتازیک وتازی (طایی)
# ~~طغة مرتبط نمیداند (از اقادات شفاهی استادهنینگ) PageV02P386
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0389.png)

# ازتمام این اقوال باز یک نتیجهآ مثبت متفق علیها بدست نمی آید،
# ~~وشاید ما برای نام تاجیک مبداکهن تری رادر نوشته های هرو دوت
# ~~سراغ کنیم ، که بقولوی درپکتیکا (پشتون خوا) چهار قبیله زند گی
# ~~داشتخد : گند اری (سکنه وادی گند ها را از کا بل تا اندوس) دوم
# ~~اپاریتی (اپریدی) سوم ستاگیدی (شاید شیتکوختک) چهارم دا دیگی
# ~~(تاجیک) وایندادیکان که مولفین یونا نی ولا تینی از انهایاد کردهاند،
# ~~ازقیا یل قدیم واز شاخه های آریائی اففا نستانند، که امروزهم بهمان
# ~~نام قدیم خودتا جیک درین سرزمین باسایر قبایل بکمال همر نگی وهم
# ~~آهنگی ز یست میکنند (تاریخ افغا نستان 102/1)
# 57) مز اررامام یحیی ن رسر پل
# حضرت یحیی بن زید بن زین العابدین بر حسین بن علی ابنابی طالب
# ~~یکی ازشهدای د ودمان بنی هاشم وآل علی (رض) است، که مادرش
# ~~ریط4 نامداشت ، وی درجنگی که باسلم بن احوز نمود روز جمعه ماه
~~PageV02P387
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0390.png)

# ~~شعبان 125 ه درقریه ارغوی جوز جانان که اکنون قراغونامیده می شود،
# ~~بسن هژده سا لگی بشهادت رسید
# ین قر یه بغا صله یک دنیم کیلومتر در مشرق شهر کنونی سر پل
# ~~شهری در شمال افضانتان بین بلخ ومیمنه) داقع است ومر قدامام یحیی
# ~~قیز درانحاست ، که کتیبه ئی بخط فدیم کوفی ربنائی کهن سال دارد،
# ~~ویکی ازفسلای معاصر جوزجان قاری محمد عظیم عظیمی آنر اخوانده
# ~~و سشاغلمی محمد یعقوب راحدی جوز جانی آنرا باشرحهی در نامهآ ژوندون
# ~~کا بل (شماره 15 سرطان 141) نشر کرد. ومتن آن تا جائیگه خوانده
# ~~شد 5 چمین است :
# بسم الله اذ حمن الرحیم هذا قبر السید یحیی بن ز ید بن علی
# ~~بن الحسیر بن علم ms815 بنا بی طا لب ر ضوان الله علیه، قتل با ر غو ی
# ~~قی یو م النحمعه فی شهر شعبا ن المعظم سنه حمس وعشر ین وما ئة،
# ~~قتله سلم بن احوز فی و لا یت نصر بن سیار فی ایام الولید بن یز ید
# ~~لعشهم الله . مما جر ی علی ید ابی حمز ه احمد بن محمد غفر الله له
# ~~ولوالد یه
# مما امر ببناء هذه ا لقبة ا لشیخ الحلیل ابو عبد الله محمد بن شادان
# ~~الفارسی (القاد سی؟) حشره الله مع محمد و اهل بیته.... مماعمل
# ~~الیناء التر مذی غذرا لله نه رندال!ء 97.
# عده الخبة ابوعبد الله محمدبن شادان فارسی ابومحمد وعلی غفر له
# ~~وله الد به بر حمتک باارحم ادر حمین.
# لا میرابی بکر وا لا میر محمد بن احمد دا حشرهم مع
# ~~محمد المصطفی وعلیا لمر تضی وولیه المحتبی
# انمایرید الله لیطهر . . الی آخر الایه....
# الحسینیه محمدب شاد ان فارسی ابتغاء لثواب اللهو تقر باالی رسول الله
# ~~ومحبة لاهل بیته ا لطیبین
# دا نشمند گرامی شاغلی خلیلی که نغل این کتیبه را در سفری بصفحات
# ~~شمال کشور بدست آ ورده وبمندادند، یادداشت کردهاند ، که کلمات
# ~~فارسی، الفارسی، درین قرا ئتقابل تأمل اند، وممکن است آنراقا دسی
# ~~خواند، منسو ب به قادس شمال هرات .
# در حقیقت خواند ن این کتیبه که درگچ کنده شدهوبمر ور زمان
# ~~شکست وریخت فر اوان دران راه پافته ورسم ااخط آن همم قد یمتراست،
~~PageV02P388
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0391.png)

# ~~دقتی زیا د یگا ردارد . ومن چند سکس آنرا دیدهام . که خیلی پیچیده
# ~~ومبهم بننظرمی آیند وممکن است اوروی رسا لخظ آنرابدوره غز نویان
# ~~زساما نچان ر(5 د آد .
# درزین الاخبا رگر دیزی طبعدا نشمند سعید نغیسی (ص189 ناء سلم
# ~~بن احور براه مهمله احیر است. که درطیری ابع مه ج8ص1401 سلم بن
# ~~احوز است .ما در بارهآ مشهه اما م -ر زدو 1لانیا رتتو مد : اورا به
~~قصمه
# ~~ینسوحرب کر ند. ورحیس برزید بکشتند ms816 اص 89]
# محشی واضل سعی. ننیسی می نه یسد: نام . هی که یحیب بنز ید
# ~~دران کش:4 شد . درمروح الدهب طبع پاریی ج آص؟ دجا قاهره
# ~~136ق . ج حی 18) ارعونهودر کمددة الظالب تال ابن مهنا (جا
# ~~بهبی 99قی س ؟2 ارعوک ودردا یرةالمعارف اسلام(ج اص1415)
# ~~ارخوهحیاج شدهاحة اشی نرزیب الاخبا زطبع نغی)
# از روی این کشیبه تو!د نفت : که اصل ناه (ار غمزی) بهده . که اکنون
# ~~آنرا قرا شو تو یند
# هتن نو شد مسعردی درای بار چنیر است :
# رفظهر فی ایاه الولید بن یزید، یبحین بن زید بن علمر بب الحسین نو علمی
~~ان
# ~~ابی طالب علیهم السلام با لحوز جان من بلادخر ان سنکر ا ثلظلمه وماعن
# ~~النا س منن الجور، تسیر الیه ثص بن سیارسلم بن احو زالما ز نی ، فقتل
# ~~یحیی فی انمعرکه بقریة یتال لها آر عونه ودفن هنالک وقبره مشهور
# ~~مزور الیهذه الغایة...»
# هر وج الذ عب143،3)
# 58) حیر ا ونسطورا
# سیرةابن هشام (ابومحمدعبد الملت بن هشام الموفی 21ی1 1*
# ~~به حواله ابن اسحق متوفی159 قدیم ترین کتابیست که داستان بحیرا
# ~~را آورده وی گموید: که حضرت محمد باابو طالب عم خو د در کاروان
# ~~تحارت به شام رسید.ودر آنحا شر بصری را هب بحیرا رادید، چون بر سر
# ~~حضرت محمدقطعه ابری رادیه ، آنرا از آثارنبوت پند اشت الخ..
### | (سیرةابن هشامص 113 طبع وستنفلد)
# کذ لک ابن جریر طمریدر حد ود 310ه درثا ریخ الامم وا لملو ک PageV02P389
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0392.png)

# ~~11337) همین قصه را با کمی تفا وت آور ده و مؤرخان رادر نام
# ~~هب اختلافست . برخی نام او را نیاورده ازد ، وبرخی بحیراوجمعی
# ~~نسطو رکفت4 اند.ابن اسق نام اورانیا ورده (ابن هشام ص 116) ابن
# ~~سعددرطبقات نام اورا نطور گفته ونو یسنده السیرة الحلبیه نیز نسطور
# ~~توشته (طبقا ت!بن سعد1، 82 دالسیرة الحلبیه 1، 143)1 ما ابن اثیر
# ~~1، 186 اسدا لغابه) نام اورا بحیرا نوشت
# دربارهٔ‌ بحیرا وتاریخ زند گانی اوچیز ی دردست ندا ریم، وحتی
# ~~برخیا زعلمما ما ms817 نند نولد که از وجود چنین شخصیتی انکاردارند،
# ~~دلی از یک مخطوط سر یانی که آنرا استاد ریچا رد گو تیل 1ilha1
# ~~Gottlhe در مجله آشو ر یات 1B-11T 1818 نشر کرده روشضی برمسئله
# ~~بحیر امی !فید، درین داستان سریانی  ز بحیرا وسفر های او به بیت المقدس
# ~~وطور یناذ کرق میرود، ونیز دیدارادل بحیرا از حضرتمحمد (ص)
# ~~درین داستان مذ کور است واین بحیر! دارای ثقافت وعلم ومعحزات
# ~~بود. امااز مآخذسریانر پدیدمی آید، که بحیر1 اسماونبود، بلمکه لقبش
# ~~بودونام حقیقی او سرجیس با شد که المسعو دی هم در مروج الذهب
# ~~بآن اشاره مینماید.
# اشتقاق این لقب از (بحر؛ کبریست بمعنی اختا رو انتخب . پس
# ~~بحیر مختار منتخب باشد، کهدرسر یانی هم بحر بمهنی فحص و بحث
# ~~واحتبار بود، پس بحیرا خبیر د مختاراست .
# اختصاراز مقاله بحیرا بقلم د کتوراسماضیل علی معتوق در محله
# ~~کلمیة الا داب جا معه فواد الاول قاهره جلد12، جز واول میی.195)
# 59) بحکم
# در تعلیق18 دربارهٔ‌ بحکم توضیحی کوتاه داده شد این کلمه چنانچه
# ~~گفتم، در نامهای تور کان مستعمل بود، ومحمود بن حسین بن محمد
# ~~کاشغر ی درد یوان لغات الترک تالیف 466 ه، طبع استا نبول درسه جلد
# ~~3/1233 ق گو ید : بحکم به فتحه اول و سکون د وم و فتحه سوم:
# ~~السوم و هوالحریرة اوذنب بقر الوحش یتسوم به البطل یوم القتال
# ~~والغز یة تسمیه بر جه (ص 401 ج1)
# باین طور گویا بحکم اصلاحاوو حشی بود، که ازموی ودم آن
# ~~تشانة علم یاپرچم میساختند ،و آنراهم توسیعا بجکم می گفتند، وجزو
~~PageV02P390
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0393.png)

# ~~او ل نام (قرا) نیزدر تسمیه سای تور کان رواج داشت ، وهمین مولف
# ~~کا شغری گو ید :
# ~~«قرا به فتحه اول : الاسود و به یسمیی الملوک الخاقا نیه »(2/167)
# پس قرا بجکم معنی غز گاوسیاه دارد ،واین تسمیه بنام حیوانات
# ~~در بین تورکانداب بود . مثلا ارغون (نام مرغی که بدان کنحشک شکار
# ~~نما یند کتاب مذ کور ms818 1 - 108) بغرا (شترنر ، 1، 353) جغری
# ~~(صقرا - 454) تغرل (طایر درنده ا- 400) یغان (فیل 22/3) تنکا
# ~~(ببر 4- 322) و غیره
# به تعلیق 18 د کلمه غژ تاورجوع شود)
# 60)لاودک، اذوک بم
# در املا ی این کلممات نو یسندگا ن دورهآ اسلا می و قبل از اسلام
# ~~مختلف اند ، دودمانی از شا هان محلی کا بل وغزنه وگرد یز درادوار
# ~~قبل الاسلام ومقارن ظهو را سلام درین سرز مین حکمرانی داشتند، که
# ~~بقول لنگورت دیمز درحدود 260 ه حکمر ان محلی غز نه شاه لاو یک
# ~~بو د، و شخصیت مخهولیست (دایرة المعارف اسلام 2/ص15/4)
# ~~عبدالحی گردبزی متا بلمة ابو منصور ا فلمح بن محمد بن خا 18 ن را
# ~~بایعقوب لیث درگردیز شرح میدهد (زین الاخبار، ص 6) ونظام الملک
# ~~درشرح عصر الپتگین از امیرغزنه لویک نام می برد (سیاست نامه 122)
# ~~ومنهاج سراج جوزجانی نیز ابو بکرلاویک رادرچرخ لوگردر مقا بل
# ~~سکتگیو ذکر میکند (طبقات ناصری 1/ ص 268) و محمد بن علی
# ~~شبانکاره یی نیز ازین لو یک غزنه یا آورست (محمع الانسابخطی)
# فصیح احمد بن جلا ل ا لد ین محمد خو ا فی مشهو ر به فصیحی
# ~~(777_ 839 ه) د رتا ریخ خویش دو با راز لو یک یاد کرده ، دراحوال
# ~~سا ل 323 ه مینگا ر د :
# « فتح غزنی بر دست ا لبتگین ترک وگر یختن لویک والی غز تی »
# ~~(مجمل فصیحی 45/2) و باز در و قا یح سنه (22 ه) می نو یسد :
# ~~«حر ب اسحق بن البتگین تر ک بالو یک که پیشتر والی غز نی بو د ،
# ~~والبتگین او را بیرون کرده بود ، و چون اسحق بن البتگین بسمرقند
# ~~رفت اوباغزنی آمده بود وفرا رلویک مذ کور» (مجمل 72/2) PageV02P391
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0394.png)

# املای لویک به تحر ینی کا تبان بصورمخلف: انوک - لادیل- لاویل
# ~~رآمده وچنانچه بعد ازیر خوایم تغت: این نام آز زمانهای قبل الاسلام
# ~~ین سرنو ش نرقنار بوده است
# درنخهآ خطی کرامات سخبی سر ور که د ر دیرهآ ms819 اسماعیل خان یافته
# ~~شده بود ، حکایتی ازین دودیمار کمر! نار غزنه وارد بود: که بتایای
# ~~ین د«دمان حکعرانان غزنه در او ایل فترح اسلا می در انحانودند ،
# ~~بز بان حلحیه (پشته ا بیتی از ایشان روایت شده ، که شرح آنرا به
# ~~تفصیر و اشما ت د رکتا ب له یکا ن خز نه طبع ا نحمن تا ر بخ کا بل
# ~~143 ش داده 41 .
# از روی شر حیکه درهمین حکا یت کرامات سخی سرورآسده ظاهر
# ~~می شون ، که اصل نا م این خاندان (نو یک ؛ بوده . د از لهک پشتو
# ~~بمعنی بزرگ وسردارزمعظم ساتته شده ، ودر آخر این صفت یک کاف
# ~~تحلیل الحاق گرد ید « است.  الحاق این حرف در او !خر بر خی از
# ~~سمء از زماز قدیم تاتنون درافغانستنن مر وج بوده است انند بارک ،
# ~~سو تک ، خنت ، سیتک، فور ک وغیر5 .
# در کتیبهآ زبان تحاری که بر سیم ا لخط یونانی درسرخ کوتل بفلان
# ~~در بقایای یکت آتشکد ه دورهٔ‌ کوشا نی مر بوط بحد ود (160 م) پیدا
# ~~کتیبه نام دو نفر از ین خاندان ر: که د رقرن اوزر دوم میلا دی در
# ~~افغانستان حکمرانی داشته اند درمی یابیم ، که (شا بگپوهر لویخ بوسر
# ~~شیز و تترگ - شاه فغفور لویک (بنا شیز زخرت (مرحوم) باشند .
# املای لو یک در ین کتیبه نیز متغاد ت است: در نخهآ اول کتیبه
# ~~که اصح و منقح است لو یخ*ه1 و در نسخه دوم لو خ10 ودرنسخهآ
# ~~سوم ا لی ا یخ 1.111i ست (برای تفصیل رجوع کنید به کتاب : زبان
# ~~دو هزار سال قبل افغانستان تالیف عبد الحن حبیبی طبع کا بل) دازین
# ~~رمی آید که این نام فامیلی شاهی ازعدت دو هز ارسال قبل املاهای
# ~~فاوت داشته ددرعصر اسالا می نچز چنیو سر نوشت راد اشته است.
# علی العحا له از روی اسناد مو جوده من ده نفر را از ین خاندان
# ~~شاهی محلی غزنه وگرد ms820 یز می شنا سم :
# 1- شاه فضفو رنو یک بوسر درحد ود 160م که ازطر ف شهنشاه PageV02P392
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0395.png)

# ~~کوشانی و خلف کنیشکا دراغغانستا ن حکمر انی داشت . و آتشکدهآ سرخ
# ~~کوتل بغلان بامراو تر میم شد(بموجب کتیبه مکشوفه)
# 2- پدربوسر مذ کور، که بموجب همین کتیبه شیز و گر گ نامداشت
# ~~ود رحین تحر یر کتیبه حدود (160مامر حوم شده بو د وبنا بر ان باید
# ~~مها صر کنیشکا با شد
# - نویک و جویر: که (هجو پرغز نه -اجر ستان کنونی) باومنسو بست
# ~~معاصر رتبیل وکا بلمشاه حدود 140ه (بموجب نسخة کر امات)
# 4- لویکخا نان پسر وجو یر (درگر دیزی : خاقان) معاصر خنچل
# ~~کا بلشاهدرحدو د164ه(کرامات)
# 5_ محمد بو خاقان حدود 310 ه که مسامان بو د(گر دیز ی)
# 6-ابو منصور افلمح بن محمد، کهدر گردیز از یعقوب لیث صفاری
# ~~شکست خو رد256 ه(بموجب کرا سات و گردیزی)
# 7- مخصوربن افلح حدرد 400ه (گر دیزی)
# 8- مر سل بن منصور حدود 450ه که غالبا بند مر سل غزنی بنام
# ~~اوست (گردیزی)
# 9- سهل بن مرسل حدود 400 ه (گرد یزی)
# 10- ابوعلی یا !بو بکر لو یک خسر کابلشاه، که درچرخ او گر باد اماد
# ~~خو د پسر کا بلشاه ارزدست سبکتگین شکست خو رده 46ه (گرد یزی
# ~~وطبقات ناصری وسیاست نامه) هو دیو الا یکنفر مورخ هندی در بارهآ لو یک
# ~~شرح ذیل رادرحواشی تاریخ هند تا لیف ایلیوت اضافه کر ده که موید
# ~~شکو ترد ید در بارهآ اصالت املای این ناما ست وی گوید . این کلمه را
~~درمتن
# ~~ترجمهآ طبقات نا صری (ایلیوت 26772) امیرا نوک نوشته اند.
# ~~درتر جمهآ همین حصهآ طبقات ناصری ادرمحلهآ جمعیت آسیائی بنگال (ج17
# ~~ص 141) نیز امیرانوک است ، که تهوماس آنرایک کلمه مقامی پنداشته
# ~~وگوید که نام شخص یا قبیله نیست ،وشاید امبک - لمغا ن باشد .
# هود یوالا این نظر تهو ماس را باشک و تردید تلقی کرده وگوید
# ~~که اگرانوکرا نام جائی پندازیم، پس با ید «امیر ms821 انوک، باضافت باشد،
# ~~ومشکلاست که انوک به لمبک تبد یل گردد.
# درنسخهٔ‌ مطبوع طبقات ونسخ خطی کتب خانه جمعیت آسیائی هند
# ~~وپاریس فقط انوکاست که درنسخهآ خطی ایلیوت ابوک بود، یا کوبک،
# ~~55) تخی لویک نیز نوشته شده است .
### | (حو اشی هود یوالا، برایلمیوت 464/2) PageV02P393
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0396.png)

### | نا %~% 1
# ~~این نام درا کشر کتب نیال به تقدیم نون ضبعنشده. ولی من در سرتا سر
# ~~ابقات آنرا ینال به یاء حطی اول طیه کردم.
# ~~درکتب تاریخ به اشکال نبال . بنال . اینال ز شیرد نیز آمدد ولی
# ~~بشول شو نسما ایخال د ر تور کی بمعنی سردار فبیله است (حواشی
# ~~هو تسماب صفحه 8 زبدة النصر عماد الذین کاتبطبع لیدن 1886 م]
# ~~نام یخال دیادب قارسی نیز بسبب سلطه تور کار وسلا جنه دخیل شد:
# ~~که گویاینا لتگین نام اشخاص دتنها ینال بمعنی سردار بود: سنائی راست:
# کی تو؛ن مر ذدالحلال وذوالبتا را یا فتن
# ~~درخط خوب تگیر ودرخم زلف ینال (دبوان 189) ناصر خسروخفت :
# ~~بر آ زاد کان کبرداری ونیکن
# ینال د نگمین راینال وتگیشی (دیوان 403)
# ~~ابوتبدالناء محمد بن احمد کا تب خوارزمی گوید :
# ~~ینال بمعن ولی عپمداست ، و یمائتین ولی نهسد جبویه ورییس
# ~~نور کان دملمنت ود هقان است (مغاتیع العلومص 73 طبع قاهر12235 5)
# ~~بقول یمینی یکنفر ینالتتیر درتصر سلطان محمود صاحب جیش
# ~~ساسون خواززهم شاه بدود .
# ~~انو ری درمدح ناصر الدین ابوالفتح گوید :
# ~~وانکه قد رد رادای خد متش ا فگند
# موی کشان تتر دنینال و تگین را(دیوان11)
# ابه کامه طغان د ر تعلیق 87 رجوع کنید)
# 62) سنگ سوراح
# ~~درذ کر سلتلان سیف الدین سورت طبقه 19 گوید: راه غور حرفت...
# ~~تاد رحد ر د سنگ سو راخ اررادر یافتند.
# ~~د رطبةه 9 ذکرتاج الدین یلدزحوید : ازراه سنگ سوراخ بجانب
# ~~هند وستان رفت . بطرف خرد یزود ره کراهیه د ر همین طبقه ذکر
# ~~قطب الدین ایبک توید : از طرف غزنیر بطرف هند و ستان از راه
# ~~سنگ سوراخ با زآ مد ms822 PageV02P394
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0397.png)

#
# و رحطبةه 16 ذ کر علاه الد رن خو ارزم شاه حه ید :ازخز نین: از جانب
# ~~سنگ سوراخ بحانب هند وستار رفت .
# ازذ کراول چنین درمی یابیم که سنگ سوراخ باید بین غوروغزنه
# ~~واقع باشد، که درینمترت باید بطرف خرب یاجنوب غرب خز نه
# ~~برراه قند ها رراقع باشد.
# امااز سه ذ کر بعدی ظاهرمی آید که سنگ سوراخ بطرف شرق  زا:
# ~~برراه هند افیتاده باشد.
# یک سنگ سوراخ بنام پستو (سوری د بره) ذر جنوب کوه به بدلار
# ~~(شش کروهی جنوب کلات) در علاقه سیوری مسکن قدیم هو تکیان واقع
# ~~است . که شرقا و غر با سوراخ است: و از یر جا را هی تطرف کوزک
# ~~(گذرگاه قشد شار بطر ف وادی پشینن و باو چسنراو* ر! ه م بتمد د. رمیر
~~ود
# ~~ومغارهٔ‌ معر وف به بولان همدرین کوء واقع است. کهجوف کوهخالبی گاه
# ~~طبیعی دارد : و درانن آ بهای ایستاده یوجون است . احنمال ارد
# ~~که رزه فر ارسلطان سیف الدین سوری به شورهمین باشد . زیر دزموسم
# ~~زبمستان وبر فباری ازراه نزدیات دمستقیم غر بی غزنه به غور زتوان رفت
# ~~که را هها بسبب کشرت برف مسد ودمیگردد .
# اما سنگ سوراخ که درراء هنده اقع بود. باید حتمارو لایت پخیای
# ~~سمت جمو بی باشد ، که راه هات مشهور عز نه بهندازین و لایت
# ~~میگذ شتند .
# درذ کر دوم این راه را باصراحت بطرف گرد یزد دره کر احیه تهیین
# ~~در دء ر چا نچه در حاشیهآ همان صذحه گضتم. درسر زمین چمکشی
# ~~مر بوط ولایت گردیز . رود کراهه جاریست . و در کو هسار چمکشی بطرف
# ~~شر فی را هی به کرا نها ی د ر یات سند مو جود ا ست،
# ~~کهاز سنگ سوراخ میگذرد . وآنر ابز بان پنتو مر دم آنحا (سو ردی
# ~~خو له) گویند که عینا معنی آد سنک سوراخ ود هنهٔ‌ سوراخ باشد
# این مطلمب را ازخود مردم چمکنی مر بوط ms823 گردیز تحقیق کرده ام،
# ~~داحتمال قو یست که سنگ سورا خ راه هند همین جاباشد. که سه باردر
# ~~طبقات نا صری مذ کور افتا ده است
# مورخ معاصر هندو، هود یوالا درباره سنگث سوراخ می نو یسد :
# رآرکمورد استمال آین ممم ممواشت بین غزنه وندوا قع بود.

PageV02P395

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0398.png)

# ~~بقول راورتی سهو چها رجای بد ین نام مشهوراند، واین سنگ سوراخ
# ~~د روادی هلمند(؟) درشمال غرب غز نی بود . که راه غزنه وغوراز آن میگذشت
# ~~نوت241 راورتی برتر جمهآ طبقات) در نقشهٔ‌ کا نستیبل یک درهآ سرخ
# ~~سنگ درشمال غر ب غز نی نشان داده شده است (حواشی هود یوا لابر
# ~~یلمیوت 69212) اماازین توضیحر اورتی وهو دیوالا نیز چیز مفیدق
# ~~بدست نهی آید.
# بابر در تز ک خود مک رآ از سنگ سوراخ ناممی برد، وکد رحدود
# ~~91 ه فمل از فیح هند صحرانشینان ولایت کا بل را هزاره سلطان مسعودی
# ~~وافغانان مهمند داند(ص89) وباز گوید که بجهت تا ختن هزاره سلطان
# ~~سعودی سوا ری نموشه شد، براه میدان آمده، از کو تل چرخ شباشب
# ~~گذشته و قت فرض در نواحی جتو (بر) هزارها تاخته ، از نحابراه
# ~~سنگ - و راخ بر گشته (ص 94) ازین بیان بابر واضح می آید که ازکابل
# ~~بطرف غرب حر کت کرده از راهمیدان به چرخ لوکروجضتو رفته وازراه
# ~~جنو !ی وسگ سوراخ بکابل بر گشته باشد
# جای دیگر گوید: درمیان دشت نز دیک ترک فرود آمد هشد، از آنحا
# ~~کوچ نموده در کنار آب گومل فرود آ مده شد، ازدشت بطر ف غزنی
# ~~دورا 5آمد هپکیراه سنگن سوراخ که از ترک گذشته بفرمل می آید،
# ~~کی کنار آب گومل را گروته به ترک نرسیده این هم بفرمل می آید(ص95)
# ~~بعدازین بابر گوید که ماراه گومل راگر فته واز کوه سلیمان گذ شته
# ~~بطرف جنوب به کنار سند رسید یم درینحا دشت بایدهمین دشت وسیع
# ~~جنوب شرقی غزنی در کته وازوو ازه خوا باشد که ترک ms824 به دوفتحه هم
# ~~بهدوی آن افتاده ومسکن قوم معروف تره کیاست وآب گو مل وفر مل
# ~~هم در آخر همین دشت در شرق جنوب واقع اند. پس بایدسنگ سوراخ
# ~~هم درجنوب شرق غز نی بین کتو ازوفر ملو کومل و اقع باشد، که از انجا
# ~~هی هم شما لا به چمکنی و جاجی پیوسته با شد
# د رپنحااین نکته راهم باید خاطر نشان کرد: که اگردشت با بر همی
# ~~وازه خوا باشد، پس بین آن و غزنی وادی کةه وازواقع می شود، که این
# ~~نام در هیمن کتاب دوبار کته باز آمده (رجو عبه فهرست) در پسشتوکتهه
# ~~(سنگ) و (واز)-(باز) چیز کشا دهوسو راخ است، وا مکان دا رد، که
# ~~سنگ سوراخ تعبیرفارسی کلمه گقه واز پشتو باشدوالله اعله PageV02P396
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0399.png)

# قحر الدین مبار کشاهعورری
# بن فخر الدین مبار کشاه غوری شاعر نسب نامهآ غوریان، با قخر مد بر
# ~~مبارک بن منصور مشهوربه ممار کشاه نو یسندهآ آداب الحرب والشجاعه
# ~~وشجرهآ انساب مبار کشاهی خلط شده ودر مقدمه انتخابات آداب الحرب
# ~~طبع لاهورهر دورایک شخص پند اشت اند.
# ~~سالها بعد ازین تاریخ درهند زندگی داشته وشجرة انساب و تاریخ
# ~~خود را به قطب الدین ایبک بعد از (603 ه) تقدیم داشته و آداب الحرب
# ~~را بخام شمس الدین التتمش (607_ 633 ه) نوشته است
# ~~ابن اثیر در باره شخص اول چنین می نگارد : «وفیها (602 ه) فی شوال توفی
# ~~فخر الدین مبار کشاه بن الحسن المروروذی، و کان حسن الشعر فی الفار سیة
# ~~والعر بیة و له منزلة العظیمه عند خمیاث الدین الکبیرصاحب عز نه و
# ~~هرات وغیر هماد کان لهد ارضیافة قیها کتب وشطر نج، فا لعلماه یطالعون
# ~~الکتب والجهال یلعبون بالشطرنج (الکامل طبع تورنبر گ 13/160)
# د رمجمل فصیحی (جلد 2 ص 281 طبع محمود فرخ درمشهد) عین همین
# ~~عبارات ابن اثیر رادر تحت واقعات (603ه) نقل کرده ولی بجای ربن الحسن)
# ~~بن حسین طبع شده است .
# در ms825 هفت اقلیم امین رازی دو قصیده از فخر الدین مبار کشاه درمدح
# ~~هلک سیف الدین غوری (متوفی 58ه) مو جوداست، که را بطهآ آورابا
# ~~در بارهمین پادشاه وهمین عصر میر ساند . ودرحبیب السیر (2/105)
# ~~کتا بی دعلم نجوم المدخل المنظوم فی بحر النجوم باز نسبت داده شده
# ~~که درکشف الظنون حاجی خلیفه نامش بصورت مغلوط مبارک اوذی (؟)
# ~~طبع کرده اند (5/473)
# قراریکه زکی ولیدی توغان می نو یسد : در کتب حانه ایا صوفیه
# ~~کتاب خطی نمر 4792 بنام، رحیق التحقیق من کلام فخر الدین مبار کشاه
# ~~غوری درعلم اخلاق سوجود است.
# مولفات فارسی ازستوری طبع لندن 1167/2)
# معین الدین اسفزاری درکتاب روضات الجنات فی او صاف مدینة
# ~~هرات تالیف 99  ه (جاص 255) درشرح ولایت غور گوید:
# وکیر بدین درت دارند (غو ریان) که درز مان بنی امیه درجمیع PageV02P397
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0400.png)

# ~~مالکث اسلام بر سرهای منبر براهل خاندان رسالت لعنت کردند الاغور،
# ~~که ولات بنیامیه بدان ولایت راه نیافتند واین معنی فخرالدین مبار کشاه
# ~~مروی نظم کرده است: مشنو ی :
# # با سلام در، هیچ منبر نما ند %~% که بروی خطیبی همی خطبه حواند
# # که بر آل یاسین بلمفظ قبیح %~% نکرد ند لهنت قصیح و صر یح
# # دیار بلمند ش ازان شد مصون %~% که ازدست هرنا کس آمدبرون
# # ازان جنس هر گز دران کس نگفت %~% ن4 در] شکا را ونه در نهفت
# # نرفت اندر و لعنت خا ندان %~% بدین بر همه عا ملش فخر دان
# # معین پاد شا های با دین وداد %~% بدین فخر د ا ر ند بر هر نژاد
# ظاهر آاز تاریخ ونسب نامهآ منظومه فخر الدین مبار کشاه همین ابیات
# ~~باقیاست واصل کتاب رادرهیچ جائی سراغ نداریم .
# ظهیر الدین سگزی (سیستانیا هنگا میکه از نیمر وز بر سالت در بار
# ~~غوردرحضرت سلطان غیاث الدین رفت ، موردد الطافهاشد وصد راجل
# ~~فخرالدین مبارکشاه غوری اورا انعام و افرداد، ودرشکرانهآ آن مدحها
# ~~گفت و چند بیت د و قصیدهآ مد حیةاو را ms826 هد ایت نقل کند، که
# ~~دریکی ازان کو ید:
# میل یارانم بشکر بود وا ینک بهرشان
# شعر فخر الدین بحای شهد وشکر می برم
# برای تفصیل ر جوع کنید به محمع الفصحاه 850/2)
# 6) حر میل
# درتهلمیق29 شرحبی راجع باین کلمهواخوات آن داده شد، که درغور
# ~~اشخاصی بدیر نام بودند، وشاید نام دودمانی بوداز معاریف رجال دربار و
# ~~سیهٔ‌ سالاران آن دوره که مور خان عرب وعجم ایشان را می شناختند.
# در طبقات ناصری این کلمه درمقا بل پیل مذ کور است واز زبان
# ~~علاالدین حسین گوید: اگر تو پیل می آری، من خرمیل می آرم (طبقه17
# ~~ذ کر علاءا لدین) اگرچه در برخی موارددیگر نام اشخاص ولقب خاندانی
# ~~معلوم می شود ولی احتمال می توان داد ، که اصلا نام حیوانی قوی
# ~~ونیرومند بوده باشد. که بدان تسمیه راروا داشته اند. مانندا سپهدر
# ~~نامهای باختر ی، وخرد رنامهای غوری و افغانی ، وتنگا (ببر) و ارسلان
# ~~شیر) و یغان (فیل) درنامهای تورکی PageV02P398
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0401.png)

# گمان میرود که این کلمه ازخراسان بهعربی رفتهومعرب شده باشد،
# ~~زیرا خو ارزمی درمفا تیح العلوم درذکر کلماتدخیل بعربی گو ید:
# (ا لقر امیل : شتر دو کوهانه» (ص74) وهمین شکل معرب رالغت
# ~~نویسان ما بعد نیز درلغات عربی آوردهاند، مثلاابن منظور افریقی گوید
# القر مله: اشتردد کوهانه باشد، که جوهرە، القر امل را بدین معنی
# ~~آوردهقر امل بختی شهرت داشته و قرملیه شترهای تر کی را میگفتند،
### | لسانا لعرب73/4 طبع بولاق)
# پس قرمل به کسر اول وثالث بمعنی شتر کره بختی وشتر دو کوهانه
# ~~بوده که جمغ آن قر امل باشد(منتهی الارب 268/3)
# چون شتر بختی هم بقول فیر وز آبا دی صاحبقا موس کلمه معر ب
# ~~وبمعنی شتر خراسانی بود، وخوارزمی وصاحب لسان العرب هم قرمل
# ~~قر ملیه ،قرا مل را نام شتر ترکی واز کلمات معر بهدا نسته اند، پس
# ~~سیتو ان گفت که اصل آن همین خرمیل یعنی اشتر د و کوها نه قوی
# ~~و ms827 نیرومند باشد که بمنا سبت نیروی فراوان وقوت آنرابرا نسان اطلاق
# ~~کرده باشند. اما این احتمال مؤیدیقین کامل تیست.
# 65) ذوردرک
# منهاج سراج درشرح حال سلطان رضیه (طبقه 21) ذکری از نورترک
# ~~وحرکت قرامطه در د هلی کرده، که بقول هود یو الا ربطی بافرقهٔ‌
# ~~خواجههای اسماعیلی هند دارد (حواشی بر ایلیوت 722/4)
# این فرقه بقول انتهوین از نزاریهمستعلیه اند، که درسنه1094م -487ه
# ~~تشکیل یافته ودرتاریخ گحراتی بنام خو اجهور تنت (ص155) چنین
# ~~آمده: که این فرقه یک هیئت تبلیغی را به هند ارسال داشتند . که نام
# ~~رئیس آن نورالدین یانورشاه بود  وخواجگان اورانور سته گور یعنی
# ~~را هنمای نو رخا لص میگفتند، وی دو بار به کحر ات ا مدوراجه ا نحارا به
# ~~عقایدخود درآورد، که بهیمه دوم (1179_1444م) -(574_ 640ه)
# ~~باشد، انتهوین این نور ترکطبقات ناصریراهمان نورسته گوررا هنمای
# ~~فرقه خواجهآ هندد انسته است (رک: قبایل وفرق بمبئی 201/2ت1 217)
# درباره نورترک یکقرن بعددر همان شهر د هلی ودر محضر عارف
# ~~بزرگو اری ما نند خواجه ننظام الدین اولیا (633-5725) ذکری رفته
# ~~که امیر حسن علاء سجزی آنراضبط کرده وحا کی ازعلو مر تبت وصفای
~~PageV02P399
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0402.png)

# ~~طینت و تقوای نور ترک است و اینک مختصری ازملفو ظا ت خو ا جه
# ~~نظام الدین :
# ~~بگفتمدی ، از یضجاجا نب کهبه رفته بو د وهما نحا سا کن شد ،آنجا خا نه
# ~~ساخته بود ،وبردرخانه نوشت: هر کهدرخانه من درآید، وبااو
# ~~مسواک نیاشد، آمدن اودرخانهآ من حرام است .» (ص191 فوایدالفواد
# ~~امیرحسن علاء سجزی طبع نولکشوراکهنو 1302 ق)
# «سه شنبه 14 شعیان 218 ه: حکایت مو لانانور ترک افتاد، بنده
# ~~عرضد اشت کرد ، بعضی علما حضرت، دربابدین اوچیزی گفته آند . فرمود
# ~~دیاز آب آسمانپا کیزه تربود . بند هعر ضداشت کرد که درت) ریخ
# ~~طیقات نا صری همچنین نو شته دید م که او علماء شر یعت را نا جی
# ~~بر مرجی گفتی. فرمود: ک او را با علماء شهر تعصیی تمام بود،
# ~~سبب آنکه ms828 ایشا نرا آلوده دنیا دیدی . ایشان بدین سبب او را بدان
# ~~چیز ها منسوب کسردند .. بهداز ان حکایت مو لانا ترک فرمو د: که
# ~~او را سخنی کبری بو د، اما دست بکسی نداشت، هرچه گفتی بقوت
# ~~علم حفتی، و فو ت محاهده ، او را غلامی بود نداف، هر روز یک
# ~~درهم بمولانا بدادی ، وجه معاش او همان بوده است .. وقتی آن
# ~~بز رگدر هانسی رسید و نذکیر کرد . از شیخ الاسلام شیخ فرید الدین
# ~~قدس اللهسره العزیز شخیدم که من بسیار تذ کیر او شنیدم. و چونبه
# ~~ها نسی رسید وتذ کیر آغاز کر د، من رفتم تا تذکیر او بشنوم من
# ~~جامهآ رنگین داشتم و پاره پا ره، و هیچ وقتی میان ما ملا قات نبود .
# ~~همین که د رمسحد درامدم، : نظراو برمن افتاد، آغاز کرد:
# ~~مسلمانان ! صراف سخنرسید، بعد ازان مداحی کرد، کههیچ پادشاه
# ~~نکر- ه بود..)
# «وقتی سلطان رضیه بدو، زری معقد فرستاده بود، پر کاله بود
# ~~ز زر ، از آنرا رد کرد . چو بی بدست برداشت و آن چوب بران زر
# ~~میزد و میگضت : این چیست آز پیش بمر ید!
### | (ص 198_ 200 کتاب مذکور)
# شیخ عبد الحق دهلو ی نیز راجع به نورترک به نقل از همین
# ~~لوایدالفواد شرحی دارد، به اخبار الاخیار(ص 57) طبع مجتبائی دهلی
# ~~134 ق رجو ع کنید PageV02P400
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0403.png)

# نظیر قصیدهآ منهاج سراج
# ~~قصیدهآ مولانا رادر طبقهٔ‌ 21 ذکر خامس میخوانید، که در دهلی
# ~~روز دوشنبه 27 رمضان (647 ه) گفته شد،، اما سدید الدین محمد
# ~~عوفی در لباب الالباب که در سنه (630 ه) ختم شده ، قصیده ئیرا
# ~~بمین وزن و قافیه رالغاظ مشنرک بخام صدر الدین عمر الخرما بادی
# ~~ضبط کر ده که دز مدح سلطان سکند ر سروده بود:
# ~~زهی در شان تو منز ل ، همه آیات قرآنی
### | بد یده عقل در تیغ نو آیات جها نبانی
# ~~تو خورشید سلا طینی، ازان از تیغ صبح آسا
### | گرفتی هفت ms829 کشور را بیک ساعتب4 آسانی
# ~~حنان آسوده شد از تو، رعیت در دیار وده
### | که جز در طرهٔ‌ خو بان نبیند کس پریشانی
# ~~ختائی را خطایی دان خلا ف لشکرت جستن
# و گر او جسته شد بیشک بد ید آتار نادانی
# ~~چو روز است اینکه گر تا تار سر بر خط تو نارد
# شود روز همه در حا ل همچون شام ظلممانی
# ~~چو ذی القر نین از مشرق ، یگی بخرام در مغرب
# بحمد الله که ن ر عالم تویی اسکند ر ثانی
# ~~این عمربن محمد معاصر عوفی بود وی گوید : درسمر قند بخدمت
# ~~او رسیدم . اگر چه در علو سخن غلومیکردامامالی و منالی نداشت،
# ~~بدان سبب از سمرقند حر کتی کرد و در خراسان آمد و ببلخ سکو زت
# ~~ساخت وآنحادولةشا دید (ص 171 لباب الا لباب طبع نفیس تهران)
# ~~از بیانات خود عوفی ظاهر است که در97ه ه در سمرقند بود . واز
# ~~صدرا لامام شرف الدین محمدا لمسفی درس حدیث میخواند، و بعد از ان
# ~~در دیوان انشاء قلیج !ر سلان خاقان نصر ت الدین عشمان کار میکرد
# ~~لباب 44/1) و بنابر آن ملاقات عوفی باعمر خرما بادی درحدود همین
# ~~سال با شد، که قصبدهٔ‌ فوق تةریبا چهل سال آز قصیدهٔ‌ مولانا قد مت
# ~~دآرک، وباید التدمو لانا به تب او سروده ومضامین والفاظ آزا
# ~~انتحال کرده باشد PageV02P401
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0404.png)

# 61) دلکی ملکی؛
# ~~هوماس دراحوال شاهان افغان دردهای (ص 65) می نو یسد که ممکن
# ~~ست این نام تصحیی ترای لوکیهما لاTrai1ph (i1n/al1 با شد که نام
# ~~شاهیست ازچند یله و سلطان ایبک کا لنجررا ازوستد .
# این رأی تهو ما س بد لیلی تقو یه می شود : که نام وی درکتیبه
# ~~پسرش ویراورمن arnn1n،2ir1 ذ کر شده واورا بنام «نحات دهنده آن
# ~~سر زمین ازحملات توروشکه» خوانده انست
# از پک کتیمهآ خو دایر پادشاه ه در عصر اخلاف التتمش در سرزمین
# ~~چند پلمه حکم رانده معلوم است که دورهآ حکمرانی و ms830 ی از
# ~~1205 م- (602 ه) تا 1227 م (645 ه) بو د
# رک : کتیبه های هند347/1 و کر و نو لو جی هند از مابل دف177
# کتیبه هائی که در کالنجر موجوداند این مقصد را نایید میکنند،
# ~~که در همین عصر این سرز مینرا هندوان واپس بدست آورده بود ند
# ~~آ ثا ر عتیقه هند 37/128)
# حو اشی هو د یوالا بر ایلمیوت 727/2)
# 68) مواس، مو اسات
# در گز یتیر هند طبع 1908 (ج 7 ص 402) مواس را بمعنی سرزمین
# ~~فت وطغیان زده آورده که این نام از طرف مراته برست پورهٔ‌ غر بی
# ~~اطلاق میشد . و در ان غار تگران مد هش کار کو orrus سکو نت
# ~~داشتند اصل این کلممه ما هی وا سی 11ali1asi بود ، که معنی آن
# ~~ساکن ما هی با شد . که درعصر مغل نو یسند گان سلمان د هلی آنرا
# ~~بر سران قبا یل کو هستانی اطلا ق کرده اند
# اما این رأی نویسندة گز یتیر هنگامی متز لزل می شود ، که ما عین
# ~~استهمال کلمه را دربین مؤرخان قبل ازمراته ومغل مانند منهاج سراج
# ~~وبرنی وامیر خسر ونیزمی بینیم واخیر الذکردر شرح حال علاء الدین
# ~~حملمهآ او را بر بهیلسه ومناطق ما لواذ کر کرده وگو ید
# هر جا که درجنگل وبر کنار دریا یک مواس بود، چه در اراضی
# ~~مزرهع وچه درصحا ری، تمام آنرا زیراقدام لشکرخود فرومالید.»
~~PageV02P402
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0405.png)

# هودیوالاعوید : مواس نام شخص یاقبیله یارئیسطایفه ئی نبود،
# ~~بلمکه نام سر زمین وناحیتی است، ک جمع آن مو اسات بارهادر طبقات
# ~~ناصری مذ کور است (رجوع به فهرست) و ازان برمی آید ، که نام
# ~~جاتی بودنه نام شخص، وانر تمام جملاتی را که دران این کلمه آمده،
# ~~بخوانیم ثابت می آید، که مقصد ازان ناحیتی است پوشیده بجنگل های
# ~~غلو دارای دره ها ی تنگ د گرد نه های دشوار گذر که در ان
# ~~لشکر های کوهستا نی وسوار مقرر باشند.
# ضیاه ms831 بر نی نیز درتا ریخ فیر وزشاهی صورت مفرد و جمع کلمه را هردو
# ~~می آورد، مثلا:
# هم در ان نزدیگی مواسی بود ، دران خزیدند و بعداز چند روز
# ~~مقدم مواس را بر سلطان جللال الدین فرستاد» بعد ازین در شرح جنگلهای
# ~~عین الملک (ص 491) گو ید :
# «و آنچه سواروپیادهآ ایشان از گنگ سلامت بیرون آمد درمواسات
# ~~بدست هندوان افتادواسپ وسلاح بباد داد.2
# ~~علاوه برین یحیی بن احمد سهر ندی درتاریخ مبار کشا هی در شرح
# ~~حال محمد تغلق گو ید :
# «وهندوان ومفسدان مواسات و موالات و لایت در هرد هی
# ~~د ارالضرب ساختند .» در طبقات اکیری آمده : «سلطان مبار کشاه
# ~~آب جو ن را عبره کرده مو ضع هر تولی (اترولی) راکه از مشاهیر
# ~~مواس بود تاخت .» (ص 1/140)
# عبد القادر بداونی درمنتخب التواریخ کوید: «و آن مواسها را
# ~~پاک کرد » (326/1) و همین مورخ درباره فیر وز پورتوید که به مواس
# ~~معروف بود (252/1)
# از تمام این اسنادظاهراست که قبایل هندو بعداز فتوحات مسلمانان
# ~~به کو هسارها وجنکل ها ومناطق دررد ست دشوار گذر پناه برد ندودران
# ~~پناه حاههائی را ساختند ، وهمواره ازان مناطق دورافتاده وناقا بل
# ~~عبور طغیانهای خود را دوام میدادند و یکی ازان اراضی مشکل در
# ~~ضلع ایتوا بود، که مواس مخو ف شمرده می شد ،وهمچشین سررهین
# ~~جلاون که بین دریاهای جمنا وبیتواو پهوج افتاده بود ، چنین وضع
# ~~را داشت (گزیتیر هند 1877)
# حواشی هودیوالا برایلیوت 732/3) PageV02P403
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0406.png)

# هواس در آدب پشتوهم مستعمل است، که بدومعنی محاقظ ویاهمان
# ~~مفهرو م متلا زم آ شو ب با شد ، مثلا بمعنی نگهبا ن در یک ر با کی
# ~~خلمیل خان نیازی در مدح سلطا ن بهلو ل لو د ی (متو فی 894 ه)
# ~~آمد ه وگو ید :
# # خری او ر یی ر ایی له پا سه %~% کو یله ب غ کا ببلتو ن له لاسه
# # یه هغه لونی، گوهر په خول ستا %~% دامرحبا کا ستا ms832 ، زمور مواسه
### | (پقه خزانه77 طبع کا بل)
# بهمین معنی یا معنی د یگر حمید مچمند گفت:
# # چی یی تل ستر گو کول پکشی خونونه %~% دمخ شهر ئی دبیر ی مواس و نیو
# 69) بهیم کدو نهر واله
# مؤرخان مسلمان بهیمە را پادشاه کجرات شمر ده اند . که سلطا ن
# ~~غورازد شکست خورد ، اما مؤرخان مقام این واقعه را بنام سلف او
# ~~مولا راجه ضبط کرده اند، ود رکتیبه های چلوکیه بعنوان
# ~~حلا ل مشکلات و شکست د هندهٔ‌ پادشاه گر جنه (غزنه) ذکر شده
# ~~است (آنار عتیقهٔ‌ هند 194/6 _ 201) و او را بالا مولا راجهآ طفل
# ~~ممگفتشد ، زیراکه در ایام طفونت لشکر تو روشکه را بر هم زده بود ،
# ~~و این روایت بو می در گزیتیر بمبئی (195/1) بحوالهآ واقعه نا مه
# ~~جا ینه نقل شد ه ا ست
# ممکن است این اشتباه مورخان مسلمان از بن رو واقع شده باشد ، که
# ~~ایام شا هی مو لاراجه خیلی کوتاه بوده وپس از و بر ادرش بهیمه دوم
# ~~بر آخت نشست که مرد جوانی بود، و پا دشاهی اوتا62 سال از 1179
# ~~ت13411 م(75 ه-639 ه) دوام کرد. قراریکه در کتاب میرو تونگه
# ~~نرجمه تاونی 154) تصریح شده ، مید ان جنگ سلطان غورومولاراجه
# ~~در(گه دهراره گهت9) بود ، که سلطان بسبب بارانهای ناگهانی درینحا
# ~~شکست خورده بود، و برخی ازمطلعین مقامی اینجای را همین کیادره
# ~~کنونی دانند که درایالت سیروهی در دامنه کوه ابوواقع است.
# (هود یوالا بحواله کتیبه های هند از بهند را کر 72/11 و آثار
# ~~عتیقهآ هنداز هلد ر، ج 6هص 42 طبع 1927 م (حوا شی
# ~~برا یلمیوت 698/2) PageV02P404
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0407.png)

# 7)تکمله اللطایف
# ازین کتاب مستقیما خبری دردست نیست ، ولی منهاج سراج درطبقهٔ‌
# ~~نییأ مطالسی را از آن اقتبا س کرده ومعلومست که پیش ازعصرمؤلف
# ~~انو شتهآ شده بود
# دراواسط قرن هضتم هحری احمد بن محمد بن منصورالارفجانی (؟)
# ~~کتا بی را بنام قصص الا نبیا بفارسی نوشت، که مبنی ms833 بود بر کتاب
# ~~تکملة اللمطایف و نز هة الظرایف تسالیف ابو محمد عبد العزیحز بن
# ~~عشسان ا لحسری.
# (ستوری درمؤلفات فارسی1_9هاطبع لندن بحوا لت بلموشه360/8)
# ~~حاجی خلیفه ازذ کراین تگمله ومؤلف آن خاموش است وچنین بنظرمی
# ~~آید که کتاب عربی بود، چون تکملها سا س قصص ا حمد بن محمد
# ~~درتاریخ انبیأ بود ، ومنهاج سراج نیز ازان در قسمت تاریخ انبیأ نقلی
# ~~کرده ، پس میتوان گفت که هر دویک کتاب بوده باشد  ولی چون منهاج
# ~~سراج نام مؤلف آنرانیاورده مسئله مبهم می ماند وعحالتا دربارهآ آن
# ~~نمتیوان به تفصیل سخن گفت
# ن کر منهاج سراج درفو ائل الفوان
# فواید الفواد در نصف اول قرن هشتم بقلم امیر حسن علاه سحزی
# ~~درد هلی نوشته شده ، واین مرد خوش ذوق سیستانی درد هلی با شاعر
# ~~معروف امیر خسر و محشوروهر دو ازمخلصان خواجه نظام ا لدین
# ~~عارفی هشهور هند بو دند
# امیر حسن ملفوظات و محالس مر شد خودرا تا ریخ و ار بنام فواند الفواد
# ~~نوشت، که دران مکررا ذکری از منهاج سراج موجود است ومن
# ~~عین آنرا درین جا می آ ورم . که ازان شهرت وطرز شنا سایی مردم یلا:
# ~~قرن بعدد هلمی نسبت به منهاج سراج واضح می آید. ونکاتی است که ازاد
# ~~ذوق وفکر ومجاری زند گانی اوراتوان د ریافت .
# اینک عین اقتباسات ازفوائد الفواد
# چها رشنبه 18 شوال720 ه: سخن درسماع افتاد (خواجه نظام الدین)
# ~~فرمود : که سکهآ سماع در ین شهر قاضی حمید الدین ناگوری نشا ند
# ~~رحمةالله علیه ، وقاضی منهاج الدین . همچون اوقا ضی شد وصاحب
~~PageV02P405
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0408.png)

# ~~سهاع بود، بسبب ایشان کاراستقامت پد برفت.
# ص 339 فواید الفواد طبع نو لکشور1303 ه)
# ~~کشنبه هفتم جمادی الا ول سنه عشرین و سبعمائه 720ه.
# .. از ینجا ذ کر احادیث افتاد : فرمود که وقتی منهاج الدین
# ~~تذ کیر میکر د و د را ثناه تذ کیر گفت : که شش حدیث متوا تراست
# ~~کی این است که ا ms834 لغیبة اشد من الز نا . دوم اینست : من شم الورد
# ~~ولم یصل علی فقدجفانی. سوم اینست : البینة علی المد عی والیمین
# ~~عن من انکر. آنگاه خوا جه ذکره الله با لخیر تبسم فرمود و گفت :
# ~~قاضی منهاج الدین چون این سه حد یث بگفت، بعد ازان گفت : آن
# ~~4 حدیث دیگر نمیدانم، واگر کسی مرا طعنا کند، که چرا نمید ازی؟
# ~~من گویم که این سه حدیث تو از من آموختی تو هم نمیدانستی
### | (ص 233 فو اید ا لفواد)
# چهار شنبه چهارد هم ماه مبارک رمضان سنه 721 ه.. حکا یت
# ~~قاضی منهاج الدین سراجافتاد علیها لرحمه و ذوق تذکیر او فرمود
# ~~که من هردو شنبه د رتذ کیراو برفتمی بی نا غه، تا چه راحت بود در
# ~~تذ کیر او، واز سخن و ازخواند ن، مقریان آنگاه فرمود، که روزی
# ~~من در تذ کیراو از غایت ذوق بیخود گونه شدم، گوئی که من مردهام
# ~~با چه شده است ! پیش ازان من آ نچنان در سماعی و در هیچ حالی
# ~~خودرا نیافتم . واین معنی پیش ازان بود که بخدمت شیخ نه پیوستم.
# ~~بعد ازان فرمود که عزیزی فرموده که عزیزی او را گفت که تو لائق
# ~~قضا نه یی؟ تو لائق آنی که شیخ الاسلام باشی ، (ص253 فواید)
# یکشنبه 18 ربیع الاخر718ه: لختی حکایت قاضی منهاج الدین درافتاد
# ~~فرمود که من هردو شنبه درتذ کیراو برفتمی، تا روزی در تذ کیر او
# ~~بودم این رباعی گفت : ر باعی
# ~~لب برلب دلبران مهوش کردن * و اهنگ سر رلف مشو ش کردن
# ~~امروزخوش است، لیک فردانیت * خودرا چوخسی طعمهآ آتش کردن
# ~~خواجه ذ کره الله بالخیر نیزفرمود که من چون این بیت شنیدم ازخود رفتم
# ~~بعد سا عتی باز بخود آمدم، بعد ازان از احو ال او بیان کرد، که
# ~~مردی صاحب ذوق بوده است . وقتبی او را در خا نهآ شیخ بدر الد ین
# ~~غز نوی طلبید ند ر حمة ms835 الله علیه ، و آن روز دوشنبه بود ، وعده کرد،
~~PageV02P406
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0409.png)

# ~~که چون از تذ کیر فارغ شوم بیایم : الغرض چون از تذ کیر فارغ شد
# ~~آنحا حاضر شد ، و در سماع آمد، دستار و دراع که پو شیده بود
# ~~پاره پاره کرد . آنگاه نظم شیخ بدر اندینغز نوی برردیف آتش گرفت
# ~~گفت4 است یکدو بیت بر لفظ مبار راند که یک بیت ازان یاد مانده :
# نوحه یی میکرد برمن نوحه گر د ر مجمعی
### | آه زین سوزم بر امدنوحه گر آتش گرفت
# ~~آنگاه فرمود که قاضی منهاج الدین شیخ بدر الدین (1) را شیر سرخ
# ~~گفتی . (ص 192 فوا ئد)
# رو(ییب المقل سی
# درا بتدای طبقه 23 ذکر خروج مغل حدیشی ازروایت مقد سی نقل
# ~~شده، که مأخذمولی کتاب البدء والتاریخ تالیف مطهر بنطاهر المقدسی
# ~~حد ود 350 ق است ، و کلمان هوار آ نرادرسنه 1901م از پاریس دردو
# ~~جلد طبع کر ده ودران کتاب خروج الترک را چنین نو شته است:
# وحد ثنا یعقوب بن بوسف، قال حد ثنا ابو العباس السراج، قال قتیبة
# ~~بن یعقوب بن عبد الرحمن الاسکند ری عن سهیل عن ابی صا لح عنابیه
# ~~عن ابی هریرة ان رسول الله صلعم قال : لاتقوم (نسخه : یقوماالساعة
# ~~حتبی تقاتل المسلمون (نسخه : یقاتل المسلمین) الترک قوم وجوههم
# ~~کا لمجانالمطرقة صغایر (نسخه: صغار) الاعین خنس الا نوف یلمبسون الشعر
# ~~ویمسون فی الشعر وعنابن عباس (رض قال لیکونن فی ولد ی حتی PageV02P407
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0410.png)

# ~~یغلب عز هم الحمرااوجوه کالمجان المطرقة واختلف الناس فتاوبا
# ~~هذا لخبر قزعم قوم ان هلاک سلطان بنی ها شم علی ایدی الاتراک
~~الاسلامیة،
# ~~وزعم آخرون انه یکون علی ایدی کفرة الترک و یأخذ و نه عنالا تراک
# ~~الا سلامیة ، و قال قوم بل هم اهل الصین یستو لون علی هذه
# ~~الا قا لیم واللها علم .
# سمعت من یزعم انه مضی وکان یقول مذ دخل تحکم الما کانی بغد اذ
# ~~ضعف سلطان بنی ها شم (ص171ج 4)
# 73)اشعارخوارزمشاهیان ms836
# درطبقه 16 ذ کر الثامن. اشعارهند وخان وسلطان محمد خوارزم شاه
# ~~آمده ، که مطا بق ضبط محمد عوفی چنین است.
# # حفتار ترا، خنحر بران مارا %~% کا شانه تر1، مر کب ومیدان مارا
# # خواهی که خصومت زمیان برخیزد %~% حوارزم تراشها! خراسان مارا
### | جواب
# # ای جان عم ! اینغم ره سودا گیرد %~% وین پند نه در تو ونه درما گیرد
# # تما قبضه شمشیر که پا لا ید خون %~% تا آتش اقبال که با لا گیرد ؟
### | (لباب الالباب، ص 43 ج1)
# در تاریخ نگا رستان قاضی احمد غفاری (نسخهآ خطی موزه پشاور) ای..
# ~~ابیات باختلاف ذیل آمده: صد گنج تراد خنجر بران.. : خوارزمترا، ملک
# ~~خر اسان مارا. . وین قصه نهدرشمانهدرما گیرد. .تا آ تش دولت که بالا
~~گیرد
# درمحمع الفصحأ (57/1) طبع تهران 1336ش :
# صد گنج تو را ... خوارزم ترا، ملک خراسان .. ا ین قصه نه درشما
# ~~نه د رما گیر د
# 74) مولف تاریخ وقصص نابی
# درتعلیق چهارم در باره این کتاب د مولف آن رای خود را تفته
# ~~بو د م، که اکنون بعداز بیست سال بتا یید آن سند ی بد ست آمد
# ~~بحد ین تفصیل:
# فصیح احمد بن جلال الدین محمد فصیحی بسال 727ه - 1375ه
# ~~درشهر هرات متولد شد و در ینجا به تحصیل علمم پرداخت و مدتچ در
~~PageV02P408
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0411.png)

# ~~دربارشاهان هرات میر زاشا هرخ و با یسنقر میرزا محشور بود و مشاغل
# ~~عمده داشت تاکه در836 ه موردغضب قرار گرفت، ودراوفات معز ولی
# ~~به تا لیف کتابی بنام محمل فصیحی پرداخت و بعمر61 سااگی در سال
# ~~845 ه از جهان رفت
# فصیحی د ر جلد دوم مجمل (ص 123) در شر ح و قا یع و فیات
# ~~سال409 * درذ کروفات امام ابومنصورالاز هری الوروک می و یسد :
# ق ل الامام هیصم بحن محمد بن عبد العزاز الشاو ک صا حب
# ~~کتاب التهذ یب فی اللمغه وهو کتاب صنفه الامام المذ کور فی اللمغه
# ~~وفی تاریخ الکرامیه، وهذ الامام هوابن بنت ms837 محمد بن هیصم! لکر اهی
# ~~الا مام المشهور»
# دراخیر این مبحث دومطلب مفید دیگررا بقر ارذیل اضافه میکند :
# «وکان وفات الامام محمد بن الهیصم الکرامی الناوی .. بنشابور
# ~~فی الشامن والعشر ین من شوال 409 ه»
# درباره نسبت این خخاندان تصریح میکند : «الناوی وهو نسبة الی نماد
# ~~قریة من هراترود»
# ازین تصریح فصیحی میدانیم، که این امام هیصم بن محمد برعبد العزباز
# ~~ناوی همان شخصی است که منهاج سراج او را بنام ابو الحسن هیهم
# ~~بن محمد نا بی مولف تاریخ وقصص دانسته است ، وی بقول فصیحی
# ~~نواسهآ دختری (ابن بنت) محمد بن هیصم کرامی ناوی پیشوای فر قهآ
# ~~هیصمیه از کرامیان هرا تست که در 28 شوال 409 ه در نشاپور
# ~~در حاذ شته است.
# ما آ نچه فصیحی نسبت این رجال را ناوی منسوب به ناونوشته
# ~~شکلی است ازهمان نا بی منهاج سراج: که تا کنون هم مردم ناب را
# ~~ناوتویند، وتبد یل حروف (ب - و) در لهجهآ هروی فراوان است .
# ~~و تصر یح فصیحی به اینگه ناو در هراترود واقع بو د ، عینا مطا بق
# ~~قول منها ج سراج است .
# نا گفته نما ند که فصیحی 2)1 هی در ضبط سنین وفیات سهوهای
# ~~فاحشی دارد ، که ازانحمله وفا ت امام ابومنصور محمد بن احمد بن
# ~~طلحه ازهری صاحب کتاب التهذ بپ رادرذیل وقایع سال4.9 ه ضبط
# ~~کرده ، در حالیکه امام لغوی مذ کور که دارای نالیفات زیاد است
# ~~بقو ل حا جی خلمیفه در کشف النظنون (451/1) درسال 470 ه است،
~~PageV02P409
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0412.png)

# ~~وجمهور مورخان بر ین اند ، که از هری بسال 482 ه درهرات تولد
# ~~8ا فته ودرسال 70 ه - 98 م درهمین شهر درگذ شته است (1)
# خرمولف تاریخ و قصص را همین هیصم بن هحمد بن عبدالهزیز
# ~~نا و ی بدا نیم چون و ی نوا سه محمد بن هیصم کر ا می نا و ی
# ~~متوفی 409 ه) است. پس باید ایام زند گانی مآلف ms838 تاریخ وقصص
# ~~رادرحدود (470 ه) بدانیم، که سال تا لیف تا ریخ وقصص رادراو اخر
# ~~قرن پنحم هحر ی گفته می توانیم
# از همین خاندان ناویان کرامی یک نفرمولف رصوفی دیگری راهم
# ~~می شنا سیم کهعلی بن عبد الله بن محمد بن هیصم دروی نامد اشت ،
# ~~و شخصی ادیب وصوفی بود، کا ابوااحسن بیههی ازو روایت کند:
# ~~وذ کراورادرمشارب التحارب ممپنماید ، وکتب تصفیة القلوب ود بوان
# ~~شعر، وعقود الحواهر، وکتاب البسعله وکناب البلا غه ولطایف النکت
# ~~دنهج الارشاد را تا لیف کرده است
# اسماه المولفین اسماعیل پاشا بغدادی طبع استانبول 1955)
# 75) ابن قلوه
# درشرح حال مولف درعنوان اجدادمادری وی ذ کری از ابن قدوه
# ~~رقت4، و بحوالت ابن اثیر نوشتیم، که ایر دانشمند مشزوررا با امام
# ~~فخرالد ین رازی مکاوحتبی در هرات افتاد، وطور یکه یا فعی شرح
# ~~مید هد، سلطان شهاب الد ینغوری به امام فخررازی احشر امی ز یادداشت،
# ~~که بر کر امیان ناگوار افتاد ، و روزی در هرات باقاضی محد الدین
# ~~بن قدوه فراهم آمدند، وبا امام رازی مناظر هاکردند . که در نتیحه
# ~~کار به فتخه و جدال کشید، وسلطا ن عساکرخود را به تسکین آن فننه
# ~~گماشت ، و این واقعه در مال (93ه ه) اتفاق افتاد، و سلطان برازی
# ~~امر داد که از هرات بیرون رود و همواره بین کر امیان و امام رازی
# ~~ختلافی شدید یدیداربود، تاجائیکه گویند هم این طایفه امام رازهر
# ~~ادند ، وبکشتند درهرات روزدوشنیه صبح عید قطر سال مذ کور
# مرآة الحنان عبد الله یا فعی ج 4 ص 9طبع دکن
# وهمجنان ص 478 ج 4 شمی کتابا PageV02P410
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0413.png)

# تکمیل تحلیق نمیر540 رباره گیری
# یهقی درچهارمورد ناحیت گیری راذ کر کرده است :
# 1) و!. بکرفاضل وادیب ونیکوخط بر دو مدتی بدیوا ن یما ند..
# ~~دشغل اشر اف ناحیت گیری بد ودادند. وامر وزهم آنحا می باشد
### | س3519ه (ص273)
# 3 و طاهر دبیررا بهند وستان بردند وبه قلعت گیری بازدا شتند
### | 9 %~% 21
# 2)از ms839 زبان مسعود: عز :مت قرار گرفت که سو ی هندوست ان رویم،
# ~~داین ز مستان بهیهند ومرمناره و پرشور و گیری وآن نو احی کرآنه
# ~~نیم (ص661)
# (4) پیش از ان بمد تی و یر ا(مسعود) به قلمعهٔ‌ گیری بکشته بودند(ص 690)
# ~~چوندر نسخ خطی همو ارهگراکمی نوشتند ، بنابران ضبط های این نام
# ~~درتمام نسخ خطی قدیم کیری است.
# هودیو الا درتعلیقات برا یلمیوت (650/4) و یهندرا هند کنو نی15
# ~~میلمی شهال اتک مید آئد، و کلممهآمر منارهرا تححیف معبر مهناره
~~میشمارد،
# ~~که البیر ونی آنر ادر ذ کردریای (کابل) چنین آورده است:
# «رویخرج منا لحبا ل المصاقبة لمملگة کایبش د هو کابل ماه یلقب
# ~~بشعبه غوروند ، ینضاف الیه ماء تنیة غوزک وماء شعب پنجهیر اسفل من
# ~~بلمد بروان وماء شروتوسا والما رة علمی بلد لنبکا وهولمفان وتجتمع
# ~~عند قلمعة دروته ویقع الیه ماء نورو قیرات فیکون منها بحذاء بلد برشاور
# ~~نهرعظیم یعرف بالمعبرو هوقریة مهنا ره علی شطه ا لشر قی ویقع البی
# ~~هاها لسند عند قلمعة بیتورا سفل مد ینةالقند ها روهی و یهند)(کتاب
~~آلهند
# ~~215) تا کنون در همین حدود جا ای بغاه بر ته مناره(د رپشتو بهنی مشاره
# ~~افتاده) موجرداست، که بایزید بیات در تاریخ همایون گوید: که همایون
# ~~درسن9504 نز د بک پر ته مناره از دریای سند گذشت وراو رتیی این
# ~~حایر ابر کنار غربی دریای سند بالای اتک نشان مید هد(ترجمهآ طبقات
# ~~ناصری نوت 1043) پس بقول هود یوالا قلعه کیر ی هم همین شهباز گری
# ~~یا کافر گر ی چهل میلی شمال شرقی پشاورو .2میلی شمال غر بی ویهند
# ~~خواهد بود (تعلیقات بر ایلیوت 651/2) PageV02P411
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0414.png)

# ذوضیح نورقیرات
# لشکر کشی چها ردهم سلطان محمود برقیر ات ونورو لوه کوت
# ~~ولا هور بود(12 4ه) که العتبی ازان ذ کری دارد وفر شته گو ید که
# ~~کوریات ونا ردی.. بینتر کستان وهندو ستان افتاده اند(قر انت های
# ~~مختلمنی کامه: کیبیرت ، کوریات، قیرات)
# طبقات اکبری این سرزمینرا کوهستانی ms840 وسر دسیر دارای میوها داند
# ~~و گوی کهمر دم آن شیر رامی پر سنند، واین نوک پر ستشر بد ون تر دید
# ~~با عبادت سا کیا سیشها (شیر) بودامی ماند، اماقول فرشته در ضبط کلما
# ~~!شکل کو ریات،ستد ل بننظر می آید واپننن دو نام در طبقات اکبری و
# ~~کنز المحفو ظ (1) نیز باملای نورو کوریات مذ کوراند، وا لبیر ونی درشرح
# ~~در یای کابل گوید« که این آبا زناحیه لمغا ن نز دیک قلعه درونه
# ~~محتمع می شودو درآب نورو قیرات میافتد، وچون بهمقا بل پشاور
# ~~میر سد، بهانارمختلن تقسیم می شود
# ازین بیاد البیر ونی واضح است که آب نور و قیرات باید بین
# ~~شهر جلا ل آ باد وپشا ور با دریای کابل بیا میزد که لابد همین دریا ی
# ~~کنر کنونی باشد (ایلمیوت470-2)
# هود یوالا اضافه میکند (حواشی برایلیوت 743/3) نورو قیر ات
# ~~در باهای کافی ستاناند، که بطرف شمال امغان افتاده و با برد ربارهٔ‌
~~دره نور
# ~~گوید که یکی از دو بلوک لمغان است و قلعهئی برقله کوه دار که
# ~~ازیک راه بدان روند. و تومان دیگر لمغان کنرو نور گل است که با سرزهین
# ~~کافر چسپیده ودریای چغه سرای از شما ل شر قدا ن می آید، نار نج
# ~~و باد رنگٹ وگشنیز بکشرت پیدامی شود وشراب قوی از ان آرند (ترجمه
# ~~بابر نامه ص 311) قراریکه دربالاتذ کرداده شد، البیرونی نوروقیرات
# ~~ودر وته راذ کر کرده که صحیح آن درو نته نزدیک جلال آباد است،
# ~~ونور وقیرا ت باید صتما دروادی کنر با شند دراقبا لنامهآ جها نگیری
# ~~ص268) آمده چون جها نگیر در جلال آبا دبود، مردم درة نور با ج
# ~~سای رافر ستا دند PageV02P412
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0415.png)

# سر تهوماس هولدیچ وادی کنررا برای گذشتن بهند از راه کا بل
# ~~ولمغان وباجور منا سب ترینرا ه مید اند که سکندر وبابر هما زان
# ~~کذشتهآند (سرححدات هند 44)
# با بردر تزک خود از جائبی در ms841 وادی کنر بنام قراتو متذ کراست ، که
# ~~آزا ینحابراه کو تل بادپش (با دپج) به لغمان میرفتند (ص84) ، وا مکان
# ~~دارد که همین قیرات سابق الذ کر با شد.
# و با بر گوید: که دربینن کابل وننگر هار بسیار پر مشقتراهست ،د رسه
# ~~چارجاخورد خورد کوتلمعادارد دردوسه جاننگیها ست، درین میانه ها
# ~~معموره نبود ، پایان فور وقسای اکذا) وقراتو رامن معمور کنا نیدم
# ~~ازین جهت راها من شد
# با برنا مه ترجمه عبد الرحیم خان خانان طبع بمبی 1408ق)
# گردیزی فتح نور وقیرات راد رسنه411ه بدست سلطان محمودوقتی
# ~~میداند ، کهاز جنگ نندا ووادی گنگن بر گشت وی گوید: دودره است
# ~~یکی ر اقیرات گو یند ود یگررا نورو جایها ی محکم است ومردم آن
# ~~کافر وبت پر ست.. . قیرات جای منز هاست ومرد مانش شیر پر ست...
# ~~شاه قیرات مسلمان شدو بسیا رمردم از قیرات مسلما نشدند ، امامر دمان
# ~~نورتمرد کردند ، امیر محمو دفرمود مرحاجب علی بن ایل ارسلان قریب
# ~~را، تا به نورشد رآنرافتح کرد و قلعه بناکرد، ومرعلی بنقدر را حوقرا
# ~~کو تو الی آن قلعه داد و اپشان اسلام بیذیرفتند واسلام اندر ان دیار
# ~~آشکار شد (زین الاخبار63)
# یکی از نو یسند گان قیرات رادرد امنه های کو هسا رکشمیر همین
# ~~گهرات 11میلی کو هاله در دو لا ئی کشمیر میدا ند، و نور را بانا ره
# ~~لب آب جهلم در مقام شمل ومجهو لان تطبیق میکند (روز نامه شهباز
# ~~پشاور12 ستمبر 1951 م)
### | بنیان
# تکمیل تعلیق نمبر 43)
# ادیب شرف الدین عبد الله وصاف الحضرة درتاریخ تحزیة الامصار
# ~~تالیف 703 ه بنیان رادرکوه جود ذکر میکند (ایلیوت 36/3) وضیا
# ~~برنی درتاریخ فیروز شاهی (. 463) شخصی را بنام مولانا حمید الدین
# ~~بشیانی اسم بردهاست، راورتی این شهر را بینوادی کرم و جیلم درنزدیکی
# ~~های کوه جودقرار میدهد، وبا قید شبهت از بنیان نه میلی جنوب
~~PageV02P413
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0416.png)

# ~~شرق خانپورد راراضی گهکر، و نیز بنیان نام قریه ئی که شش ms842 میل در جنوب
# ~~غرب هری پور ضلع هزاره افتاده نام می برد .
# ولی چون بنیان شهر ی معر وفو بز رگ بود. زمی توان آنر اباروستا های
# ~~کو چکی که در بالا ذ کر شد تطبیق کرد . ا لبته تعیین گز یتیر
# ~~هند (ج 16ص 49) بحاست که آنرا بنون کنونی دا نسته است .
# لنگور تههد یمزد رمحله آسیایی1908م (ص 390) گو ید که از سلطان
# ~~التتمش سکه هائی که در بنیان ضرب شده دردست اند ، و بنیان همین
# ~~بنون کنو نی ا سن
# رحواشی هود یوالابرایلیوت 720/2)
# بقول شرفی الدین یزدی تیمور لنگ در رمضان0 80ه کو هسار کتور
# ~~نورستان کشو نی) رافتح کرده واز راه پنحشیربه پردان و کابل آمد،
# ~~وازطرف ولایت جنوبی کابل وتردیز به وادی ایریاب که دران هلک
# ~~محمد براد رلشکرشاه اوغانی وموسی او غانی حکهرانی دا شتند وبه
# ~~خط4 شنوزان رسید ، واز انحابه قلمعهآ نغروبانو رفت  بعدازان از آب
# ~~سند گذ شت
# ظفر نامه ج 2 ص 44 ببعد ، تهران 1346 ش)
# درشرح قوق ایریاب وشنوزان همین ایریوب وشلوزان کنونی وادی
# ~~کرم است : و نغررا با بر درتزک خود هم ذکر میکند که از همین راه گذشته
# طوریکه در تعلیق43 اشاره رفت، مورخ عرب احمد بن یحیی البلاذری
# ~~(متوفی 279 ه) در شرح فتو حات اسلا می بعد از کا بل دوجای را
# ~~بنام های ربنه) و (الاهوار) ذکر کرده وتوید:
# «درعصر معا ویه سر لشکرمسلمانان مهلب بنابی صفره درسال چهلم
# ~~هحری در ثغور کابل پیشرفت، وتا بنه والا هواررسید، که بین
# ~~کابل وملتان واقع اند.»
### | افتوح البلد ان ، ص 433)
# این بنه والاهواررا برخی ازمورخان با (بنون) و (لاهورا کنونی
# ~~پنجاب تطبیق کرده اند ، ولی اگرمن این نکته رادرنظر بگیر یم، که
# ~~لشکریان اسلاهی درعهد بنی امیه وسال (40 ه) ابدآ واصلا ازدریایسند
# ~~زحذ شته وبه لا هورنر سیده اند، و هند وشا هیان تا عهد سبکتگین
~~PageV02P414
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0417.png)

# ~~وسلطان محمود در ویهند (هنه کنونی کنار ms843 راست سند نز دیک اتک)
# ~~هر کز یت دا شتند ، پر نمی توانیم بنه را بنو ن وا لا هو اررا
# ~~لا هور کنو نی بدانیم
# ~~ازشمال پشاوروحوزه اشنغر سر زمین سر سنبر و شادابی تا سو احل اباسین
# ~~(سند) شر قا افتاده که مر دم آنجابز بان پستو آنرأ (هواره) هی گشتشد، و
# ~~با بر د ر تزک خود ترجمهآ آنرابز بان فارسی (همواری) نو شته یعنی
# ~~سر زمیشی که سطع آک ههو ا راست .
# این کلممه همان الاشوار بلا ذری است ، که بتا عدهٔ‌ عر بی الف لام
# ~~تخصیص بر آن داخل شده ومعلوم است که درزمان قد یم به همین نام
# ~~مد سوم بو د  و چون درحد ود 800 * مر دم یو سفز ائی درآ نحا
# ~~نپرا گندند، آنرا بیک نام دیگر پشو که عینامر اد ف وهم معنی هوار قدیم
# ~~بود (سمه) گذتند، وسمه نیز درپشتو همان هوارقدیم و همواری با برباشد
# ~~ومو رخان پسشتون بعد ازحدود *100 ة آ نرا بنام سمه نامیده اند، چنانچه
# ~~درتذ کر ه ومخزن اخو ندد ردیز 5و تو اریخ اففا نیا حسین خازن و تو اریخ
~~رحمت
# ~~خانی پیر مهنظم شاه ر تا ریخ مر صع افیخل خان ختکث شمین سمه بنتظر می
~~آید
# د لیل د یگر یکه برای اببن تطبیق لسانی دردست است اینست که
# ~~د رهمین سر زمین هوارقدیم (الا هوار بلا ذر ی) جائی تا کنون بنام
# ~~لاهورموجود است ، که مصحف همان سوا ر باشد، ودر نزد یکیهای
# ~~آن همان ویصند با ستانی بنام هنه افتا ده ونیز بفا صله نه و ده میل
# ~~جائی بنام بنه دهی ی در علا قه سلیم خان وتو تا لی دردومیلی غرب
# ~~نهر گوماتی بنظرمی آید، که باید همان بنه البلا ذری باشد (کتاب
# ~~افغا نان یوسفزئی ازالله بخش یو سفی ، ص 237 بز باز ار دو طبع
# ~~1960 م چاپ ددم].
# چون (بنون ولاهور) پنحاب را ms844 تمیتوان بابیان بلاذری تعابیؤ داد
# ~~بنا بران با غلب احتمال همین بشه وهموار(سمه) سر زمین یو سفزیی را با
# ~~مقامات شذکوره درفتوح البلد ان بالاذری تطبیق کرده سی توانیم . و
# ~~درینصورت باید بنیان مورخین ما بعد همیر (بنون) باشد ، واللهاعلم .
# مخفی نما ند که با بر آز (بنو) ذ کرمکر ردارد، که همین بنون کنونی
# ~~است ، مشلامیگوید : قر اریا فت که افغا نان نواح بنوو بنگش را تاختهآ
~~بر ا5
# ~~نضروفرمل بر گشته شود (تزک با بر4) به مجرد بر آمدن از کوه های
~~PageV02P415
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0418.png)

# ~~بنگش، بنودر نظر آمد ، جای همواری واقع شده، شما لی او کوهستان
# ~~بنگش ونر است، رود بنگش از بنومی براید بساین آب معموراست،
# ~~چنو بی او چوپاره و آب سند است، شرقی اود ینگوت است و غربی او
# ~~دشت که دارو تاک (ظاهر آد؟ عبه دوقت=4) هم میگو یند . از قبا یل افغا
~~نان
# ~~کرانی وسوروعیسی خیل و نیازی این ولایت رامی کارند (ص 94)
# توضیح : نام نغردرعهد سلطان مسعود ازطرف بیهةی نیزذ کرشده
# ~~ص 659) که امیر محمد در آن محبوس بود : واین قلهه بقول یا قوت
# ~~شهری بود در بلادسند که بین آن وغز نیر شش روزه مسافه بود .
# 78)عین اللدن بیخادوری
# درتهلمیق 48 مختصری در باره ملحقات طبقات ناصری نوشته آمد:
# ~~مولف این کتاب شیخا بوالعونعین الدین جنیدی دهلدی ت* بیحاپوری
# ~~معروف به خز انة العلم ا ست، که درد هلی بسال 706 ه تو لدیافت
# ~~ودرا نحاپر ورش دید، بعداز ان به دولت آبا دآمد : واز شیخ علاه الدین
# ~~سینی جیوری وشیخ شمس الدین محمد دامغانی درس خواند، و
# ~~باشیخ منهاج الدین تمیمیانصاری صحبت نمود، وبسا ازعلما ازود رس
# ~~خواندند، وازاکابردا نشمندان عصر خود شمرده می شد .
# وی درسن9 747هبه عین آ باد سکر (ب4 تشدید کاف) آمد، واز انحابه
# ~~بیجا پورد رسنه 773 ه سکونت گزید ، وتا آخر عمر به تدر یس اشتفال
# ~~ورزید .
# شیخ حسین بن محمود شیر ازی، وشیخ ms845 محمد ب یو سف حسینی دلموی
# ~~وجمع کشیر مشایخ از وعلم فراگرفتند، مصنفات اوراصاحب الروضه (133)
# ~~جلد شمرده است ، که مشهور تر آن ملحقات در تاریخ وطورالا برارو
# ~~کتاب الانساب وتاریخ الاولیأ هنداست . از اشعاراوست :
# # ناتو نه رسی بشیخ با حق نرسی %~% زیر اکه میان شیخ وحق نیست دوئی
# بتاریخ 27 جمادی الاخری سنه 795 هدر بیجاپوردر گذشت، وهمانحا
# ~~مد قو ن است .
# (نز هة الخواطر2 /99 ، ازعبد الحی حسیشی لکهنوی، طبع حیدر
# ~~بادد کن 19931م به حوالهآ روضة الاولیا ، یاتاریخ[اولیای بیجا پوراز
# ~~محد ابراهیم که نسخهآ خطی آن در کتبخا نهآ آصفیه دکر موجود است)
~~PageV02P416
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0419.png)

### | لتمس؟
# هودیوالا در تعلیقات تاریخ هندایلمیوت (713/3) درین باره گوید
# ~~معنی ایکه بداونیاز کلمه التمش نوشته در هیچ یکی از مآخذ دیگرما نند
# ~~متهاج سراج و عوفی وحسن نظا می نیامده وبرمسکوکات این پاد شاه
# ~~هم نامش بصورمختلف التمش - ایلتمش - التتمش ضبط شده ، که
# # با ملای نا گر یا یلی تتی مسی ند %~% 1iiti یحا لی تت مسی ا ست
# ~~و کلمه ایلت مش درتور کی بمعنی شصت باشد که خافیخان آ نرابرای
# ~~قلب لشکرآ ورده است . (منتخب اللمباب 876/2)
# لین پول گوید : که معنه ایل تت مشز بردست و کمک دهنده باشد
# ~~ولی ترک شناس دیگررید هوس درا بتداء بد ینعقیده بود که این کلمه
# ~~معشی اختطاف شده وربوده رادارد ، یعنی غلام ربوده شده واختطاف
# ~~شده . اما چون لین پول توجه اورا به معنی ایگه بد او نی نوشته
# ~~معطوف داشت ، ازین عقیدهآ خود بر گشت وشکل صحیح کلمه را ایل تتل
# ~~مش پنداشت ، که درتور کی معخی آن خسوف ماه باشد .
# د کتوربار تولد که اخیر آدرین معنی وارد شده شکل صحیح کلمه را
# ~~یلشتمش داند ، که معنی آن حافظ سلطنت است .
# نام التمش همواره بین تورکها مشهوربود ، خودمنهاج سراج هم
# ~~ازیک شهزاده خوارزم نام می برد ، که اسمش ملک فیروزشاه التمش
# ~~بود ، ابن عرب شاه در عجایب المقدور ذکر یکی ms846 ازر جال تیموری را
# ~~بهمین نام دا رد ، که سلطان مصراو رازند انی ساخته بود . ههچنین
# ~~یکنفر حاجی التمش ازطرف عبدالله خان اوز بک بد ر بار اکبر درسنه
# ~~979ه بعنوان سفیر فرستادهشده بود ،ونامهای تغ تمش، سو یورغ تمش،
# ~~آیک گو نش و کیره داملور ک تکرو بود تکویتصر ایلمتقمش الترک
# ~~یکطرف آن نوشتهآ است : PageV02P417
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0420.png)

# (السلطان المعظم شمس الد نیاو الدین ابوالمظفر ایلتتمش القطبی
# ~~ناصرامیر المومنین) که واضحا ایلمتتمش خوانده می شود به تقد یم
# ~~ی) بر (ل) همچنین سکه نمبر (60) ونمبر (111) که براخیر الذکر بخط
# ~~ناگر ی نوشته شده (ایلتتمش السلطان) اما برسکه نمبر 109- 110 این
# ~~کلممه (التتمش) است بدون یاه.
# و از ین هم در یا فته می توانیم که املای صحیح آن ا یلمتتمش
# ~~یا التتمش بود .
# (موزیم جر نال پشاور شماره 1-2 ج 5)
# ابن اثیر یکنفرامیر را در عصر اسما عیل بن احممد سا ما نی بنام
# ~~الدتمش الترکی ذکرمیکند ، که درسنه 489 ه درری کشته شده بود
# ~~الکا مل 170/7) وهمین نام به ابدال دال به تاها لتتمش می شود که
# ~~املا ئی از ین نام با شد .
# درغیاث اللمغت التمش بفتح وتای فوقانی مفتوح وکسرمیم بمعنی
# ~~فوج په شین آرکیست.
# درلغا ت تر کی نوشته که التمش بمعنی فو جیکه میان هر اول
# ~~وسر دار با شد وبمعنی عدد شش هم آمده (غیاث 64)
# 80) قصیلک امام یحیی اعقب ب
# درطبقه 22 قصیده عر بی در فصل بر افتادن مغل بنام امام یحیی
# ~~اعقب آمده ، که ابنا بی اصیبعه در کتاب عیون الانباه عن طبقات
# ~~الا طباء (تالیف 643 ه) یک نقل آنرا آورده وگو ید که این قصیده
# ~~را از ابن سینا شمر ده اند ، و لی خود وی در نسبت آن تردید دارد :
# ~~وقد عن لی ان اذکرالقصیده ههناسواه کا نت لا بن سینا اولغیره»
# ازین قصیده نسخی در کتب خا نهآ اسعد استانبول و بر لین موجود
# ~~است . و تمام ms847 آنرا در عیون الانباه ج 2 ص 20 ببعد طبع مطبعه وهبیه
# ~~4ا هر 129995 ق چنین آورده است :
# احذر بنی من القران العا شر %~% و انقر بنفسک قبل نفر النافر
# لا تشغلنک لذ ة تلمهو بها %~% فا لموت اولبی بالظلوم الفاجر
# واسکن بلادا بالححازوقم بها %~% واصبر علی جور الزمان الجائر
# لا تر کنن الی البلا د فا نها %~% سیعمها حد ا لحسام ا لبا تر
# من فتیة فطس الا نوف کا نهم %~% سیل طما او کالجراد النا شر PageV02P418
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0421.png)

# # خزرا لعیون تراهم فی ذلة %~% کم قدا بادوا من ملیک قا هر
# # ما قصد هم الا الد ماء کانما %~% ثأ ر لهم من کل نا ه آ مر
# # وخراب ماشاد الوری حتیتری %~% قفرآ عمار تهم بر غم العا مر
# # اما خرا سان تعو د منا بتا %~% للمعشب لیس لاهلمها من حابر (1)
# # وکذاخوار زم و بلخ بعد ها %~% تضحی ولیس بر بعهامن صافر
# # والدیلمان جبا لها ودحاله (2) %~% ورهاستحرب (3) بعد اخذ نشاور
# # والری یسفک فیه دم عصا بة %~% من آ ل احمد لابسیف الکا فر
# # وتفر سفا ک الد ماء منهم کما %~% فرالحمام من العقاب الکا سر
# # فهو الخوار ز می یکسر جیشه %~% فی نصف شهر من ربیع الأخر
# # و یموت کمد (4) علی ما ناله %~% من ملکه فیلج بحر ز اخر
# # و تذ ل عتر ته وتشقی ولده %~% لظهور ونحم للذوا بة زاهر
# # ویکون فی نصف القران ظهوره %~% لکن سعاد ته کلمح ا لنا ظر
# # و تثور اعداه (3) علیه ویلمتقی %~% و یعهد منهزما بصفقة خا سر
# # و یکون آ خرعمره فی آمد %~% یسری الیه و ما له من سائر
# # و تهو د عنظم جیو شه مر تد ة %~% عنه الی الخصم الالد الفاجر
# # ودیا ربکر سوف یقتل بعضهم %~% با لسیف بین اصا غرو اکا بر
# # و تری بآ ذر بیج بد وخیامه %~% نصبت اجاجا من عد و کا فر
# # تفنی عساکره و یفنی جیشه %~% متمز قا فی کل قفرو اعر
# # والویل ms848 ما المقی النصاری منهم %~% با لذ ل بین اصاغرو اکا بر
# # و الو یل آن حلوادیار ر بیهه %~% ما بین دجلتها وبین الجازر
# # و ید وخون د یار با بل کلها %~% من شهرزورالبی بلا د السامر
# # وخلاط ترجع بعد بهجة منظر %~% قفرآ تداوس با ختلاف الحافر
# # هذا وتغلق اربل من دونهم %~% تسعاوتفتح فی الشهارا لعاشر
# # و بطون نینوة و یوخذ مالها %~% و دوا بها من معشر متجا و ر
# # ولربما ظهرت عسا کر موصل %~% تبغی الامان من الخؤن الغادر
# # فترا هم نزلا بشا طیء د جلة %~% ومضوا الی البلد بغیر تقائر (6)
# # و تری الی الثرثا رنهبا واقعا %~% ود ما یسیل د هتک ستر سا تر
# # ویکون یوم حریق زهر تها التی %~% تأ تیهم مطر کبحر ز اخر PageV02P419
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0422.png)

# # واحسرتا هعلی البلاد واهلها %~% ماذایکون وما لهم من بما صر
# # ولر بما ظهر ت علمیهم فتیة %~% من آل صعصعة کر ام عشایر
# # یسقون من ماءالفرات خیو لم %~% من کل ظام فوق صهوة ضامر
# # تلمقا هم حلب بحیش لو سری %~% فی البحر اظلم بالعحاج الثاأر
# # واذامضی حد القرن رایتهم %~% یر دون جلق وهی ذات عساکر
# # یفنیهم الملکا لمظفر مشل ما %~% فنیت ثمودفی الزمانا لغابر
# # ویبید هم نحل الاما م محمد %~% بحسامهالماضی الغرار الباتر
# # ولر بما ابقی ا لز مان عصا به %~% منهم فیهلکهم حسام الناصر
# # والترک تفنی الفرس لا یبقی لهم %~% اثر کذاحکما لملیکا لقادر
# # قیارض کنعان تظل جسوههم %~% مرعی الذئابو کل نسرطا ثر
# # وتجول سباد ا لصلیب علیهم %~% بالسیف ذات میا من ومیا سر
# # یا ربع بغدا د لما تحویه من %~% حشث محلقة ور اس طا یر
# # وکذاا لخلیفة جعفر سیظل فی %~% ارض ولیس لسبلها من خاطر
# # وکذ العراق قصورهاوربوعها %~% تلمک النواحبی والمشید العامر
# # یفنیهم سیف القر ان فیا لها %~% من سفرة اودت بما( التا جر
# # والروم تکسرهم وتکسر بعدهم %~% عاما ولیس لکسرها من جا بر
# # تمحی خلافته و ینسی ذکره %~% بین ا لبر یة صنع رب قاد ر
# # فتری الحصون ms849 الشامخات مهدة %~% لم یبق فیها ملحا * لمسا فر
# # وتری قر اها وا لبلا د تبدلت %~% بعد الانیس بکل وحش نافر
# ~~بنابی اصیبعه گوید که شکست تاتار دروا دی کنعان درواقعه عیر
# ~~جالوت درسنه 658ه واقع شد (طبقات الا طباه 4، 33) گویا درین قصیده
# ~~بیاتبی بعدازواقعهآ عیر جالوت که بفتح ااملک المظفر انجامید افزوده
~~شده،
# ~~وباردیگر ابیاتی مبنی برفتح الملک الناصردروا قعهآ مرج الصفر (5702)
# ~~بران افز ودند، وبنابرین جدید ترین تاریخ نظم یاتگمیل این قصیده بعد
# ~~ز سال مذکور است .
# ~~چون روایت ابنابی اصیبعه با قاضی منها ج سراج درنقلا بیات این
# ~~قصیده متفاوتست بنابر ان ثابت می آید که درقصیده مطالبی را مطابق
# ~~وقایع بعدی اضافه کر دهاند .
# (تاریخ اد بیاتد کتو رصفا3 ص68/111) PageV02P420
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0423.png)

# 8)   تکمیل نا مهای کتب
# درشرح حال منهاج سراج درتعلیق اول اکثر آن کتبرا ذکر کردم
# ~~که از طبقات ناصری اقتباس کرده ویانامی از مولف آن بردها ند از
# ~~نحمله تاریخ نگا رستان تا لیف احمد بن محمد معرو ف بقا ضی
# ~~احمد غفاری متوفی درسند بسال 975 هاست که این کتابرا در(959)
# ~~تالیف کرده وتاریخ تالیف آن از کلمات ( نگارستان واقع) برمی آید.
# ~~وی جها ن آرا، را بسال 99  نو شت غفا ری درنگا ر ستان ا ز جملا
# ~~تواریخ دیگر، طبقات ناصری را نیزما خذ خودقرا رداده ودر مقد ما
# ~~نعارستان ازان ذ کری دارد. وبعد ازان چندین قصص ووقایع را درمتن
# ~~کتابب خود بحوالت طبقات ناصری منهاج سراج جوز جانی (که درنسخهآ
# ~~خطی جورجانی است براء قرشت) نوشت . یک نسحهآ خطی حوشخط
# ~~اینن کتساب در موزیم پشاور موجود است که بسال 1081ه استناخ شده
# ~~ونام کاتب ندارد .
# هکذا اقتباسات فراوان از طبقات ناصری در ظفر الواله بمطفر
# ~~وآله تالیف عبدالله محمد بنعمر المکی آلاصفی الغ خانی درحد ود
# ~~1014ه) موجوداست ، که بزبان عر بی د ر گحرات هند نوشته شده،
# ~~وسردینسنراس جلداول آنراد رلندن1910م و جلد دوم و سوم را درلیدن
# ~~بسال ms850 1919 و1926م از مؤسسه بریا طبع کردداست
# درسیر العا رفین مولانا جمالی متوفی 942 ه مدفون دهلی ، طبع
# ~~رضوی دهلی 1211 ه نیز مطالبی از طبقات ناصری اقتبا س شده که
# ~~ازانجمله آمدن ناصری شاعرا زماوراء النهراست بحضورالتتمش وتقد یم
# ~~قصید هباین مطلمع : ای فتنه از نهیب توز نهار خو استها تیغ تومال
# ~~وفیل ز کفارخو استه (ص 29) همچنین در(ص 113) همین کنا ب ذکر
# ~~سلمطان شمس الدین التتمش در غز نی وخریدن او آز طرفی خو اجا
# ~~جمال الدین بحو الت طبقات نا صری مذکوراست .
# ~~در جلد اول طبقه 12 منهاج سراج ازقول امام رشید الدین عبد المجید
# ~~در حضرت سجستا ن قصه یی راجع بالب ارسلا ن نقل کرده ، که عین
# ~~آن را به عنوان رر حکایت، آورده اند که چون الب ار سلان..0“ در
# ~~صفحه 19 ج 2 تار یخ طبرستان طبع تهران با تغییر کمی نقل کردهاند ،
~~PageV02P421
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0424.png)

# ~~و ناشرومصحح آن کتاب مرحوم عباس اقبال در ذیل آن چنین نوشتهاند:
# ~~این حکایت نیز که قطعاالحاقی است، شامل چندین غلط تاریخی است،
# ~~نه الب ارسلان بکاشغر وبلاساشون لشکر کشیده ونه قایم خلیفه بدست
# ~~رومیان اسیر شده، ونه الب ار سلان بعزم نحات او با رومیان جنگیده
# ~~است)
# مسلم است که قسم دوم کتا ب تاریخ طبر ستان ابن اسفند یار
# ~~تهاما 1احاقا تیست، که بر ان کتاب بعد از مولف اصلی بسته اندو این
# ~~حکایت را نیزا ز طبقا ت نا صر ی بران کتا ب بعداز ا بن اسفندیار
# ~~الحاق کرده اند ، فقط درین الحاقات درص19 سطر 4 بلاد اساروجزیره
# ~~طبع شده ، که بلا شبهت صورت مطبوع طبقا ت نا صر ی بلاد ا نبا ر
# ~~و جزیره اصح است، اما آنچه مرحوم عباس اقبال راجع به عدم صحت
# ~~اصل موضوع حکایت رأی زده اند، باید گفت که در طبقات ناصری
# ~~برخی از روایات یقینا از صحت تاریخی بعیداست، واین بعلتی است که
# ~~منهاج سراج د ms851 ر وقت نوشتن کتاب از خراسان وکتب خانها در دهلی
# ~~وبلاد هند دور افتاده وبمنابع موثوق تاریخی دستر سی نداشت، چنانچه
# ~~در برخی از موارد خود وی اعتراف کرده وعذر خودراخواسته است.
# چون تاریخ طبرستان ابن اسفند یارد ر (614ه) تأ لیف شد ه ،
# ~~وطبقات ناصری در (658ه) بنابران تا بتا ست که دیگران بعد از
# ~~این اسفندیار آنرا بکتاب وی ملحق ساخته اند ، ولبی انشای حکایت
# ~~اصلا سبک ا نشا ی منهاج سراج است ووی را وی حکایت را نیز نا م
# ~~رده است
### | 
# دیگر از کتبی که د ران مطالبیرا از طبقات ناصر ی د ران ا قتبا س
# ~~گرده اند، بابر نا مه یا تو زک با بریا ست که در صفحه 128 طبع
# ~~بمبی 1308ق عدد لشکریان سلطان شهاب الدین غوری را درهندازین
# ~~کتاب گرفته است .
# د رتار یخ نا مه هرات تا لین سیف بن محمد هر وی طبع کلکته
# ~~1942 م که در حدود 741 ه نوشته شده نیز در دو مورد (ص73/70)
# ~~ز طبقات ناصری ا قتباساتی دارد ، ولی بنام(تاریخ سراج منهاج ؟)
# ~~باد شده است ، که ظا هرآ بین نام پد ر و پسرا شتباه ر وی د اد 5
# ~~است PageV02P422
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0425.png)

# )فا ضی حمیل (للبن مار خکله
# ذ کر وفات اینامام درآخر طبقه (21) آمد هکه بتاریخ غرهآرمضان
# ~~65ق درد هلمی در گذشته ومنسو بست بهمانهاریگله بین حسن ابد ال
# ~~وراو لیشدی که سلمطان مسعودراسیا هیان وی دران جاماخوذد اشتخد(رک:
# ~~به فهرست کتاب) درمجالس خواجه نظام الدین او لیاه درد هلی روزی
# ~~ذ کریاز ین امامم رفته که امیر حسن علاهسحزک آنرا چنین ضبط کرد8:
# «ازینحا حکایت قاضی حمید الدین ماریکله افتادفر مود : که او گفتی
# ~~من در شهر بهوای قاضی حمید الدین نا تور ی آمدهام . چون بر سیدم
# ~~اوپیش ازان نقل کرده بود .
# روزی مجموعات قاضی حمیدالدین راپیش طلبیدواز کتباو که در
# ~~سلموک نوشته است مطا لعه کر دن گرفت ms852 . بعد ازسطا لعه روی سوی
# ~~متهلمها ن کرد ، که گرد اوحا ضر بو دند گفت : که شما آ نچه میخوا نید
# ~~همد رین کاغذها هست وآ نچه نه خو اندها ید هم درین میان هست.
# ~~وآنچهمن خواندهام همدرین میان هست وآنچه نخو اندهام هم هست»
### | (ص341 فواید الفو اد)
# اهاقاضی حمید الد ین نا گوری از معاصر ان شمس الدین التتمش
# ~~ونامش محمد بن عطاست، جامع علم ظا هرو باطن ومرید شیخ شهاب الدین
# ~~سهروردی است که بر مشرب او وجد وسماع غاثب بود ، وتا لیف های
# ~~بسیاردارد که ازانحمله طوالع شموس است در اسمای حنی.
# وفا تش درسنه 643ه است (تذ کره علمای هند ازرحما ن علی ص 52
# ~~طبت نولکشور4 191م)
# البتگین، بلکاتگین،بیری،
# مر بوط طبقه یاز د هم
# نا م او لا لب تخین است که مسگو کات وی ضرب 247 ه بهمین
# ~~املای A1ntigin موجودند ، نام دوم درنسخه مطبوع طبقات ملکا گین
# ~~است که درنسخهآ خطی ایلیوت بلکاتگین آمده واین اصح است، که در
# ~~جوامع الحکایا ت عوفی هم چنین آمده وبریک سکهآ بسیار کمیاب وی
~~PageV02P423
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0426.png)

# ~~که تار یخ 359 ه دارد ، نیز بلکاتگین نوشته شده است (1)
# امانام سوم درنسخه ایلیوت میری و درترجمه تهوماس پیریست.
### | (ایلمیوت 464/2)
# تهوماس دومقاله ویک تتمه بر مسکوکات شاهان غزنه و شاهان افغان
# ~~هندوستان ازمحمد غوری تاسکندرلود1554121193م (96389ه)
# ~~در جلمد 14 ص 267 وجلمد 17 ص 148 ببعد محله جمعیت آسیائی بنگال
# ~~نشر کرده که مطالب مهم آن چنین است :
# دورن در محلمه اکاد یمی سینت پترو سبرچی (ج 7 طبع 1855 م)
# ~~بک سکهآ بلکاتگین 8i1atigi1 را که بعد از مرگ ا لپ تگین بر تخت
# ~~غزذ نشسته مورد بحث قرارداده ، که درسنه 359 ه درغزنه ضرب شده
# ~~وبران نام سمنصوربن نوح سامانی وبلگا تگین نوشته است. فرشته گوید
# ~~که الپ تگیندر51؟ ه غزنه رافتح کرد ، ودرسنه 265 ه مرد .
# وپسرش ابواسحاق مدت 2 سال حکم راند ms853 ، که سبگتگین جا نشین
# ~~وی شد .
# مسکو کاتی بنام بلکاتگین موجود اند ، که دربلخ درسنه 335 ه
# ~~ضرب شده اند . وقرشته مر گ الپ تگین را در309 ه که سال ضرب سکه
# ~~بلمکا تگین در غزنه است نشان مید هد .
# سکه الب تگین بنام عبد الملک ساما نی است
# سکه بلکا تگین بنام منصور بن نوح سامانی است .
### | ((
# سکه سبکتگین بشا م( %~% ««وخلیفه الطایع لله است.
# سکه محمد : یمین ا لد و له و امین المله نظام الد ین ابوالقاسم
# ~~هحهد بن ود
# سکه محمد : جلال ا لدو له وجمال ا لمله محمدبن محمود، کهنام
# ~~خلمیفه القادربالله نیز بر سکه هادیده می شود .
# سکه مسعود : (1) مسعو د بی محمود (3) سلطان المعظم ملک العاام
# ~~3) ناصردین الله حافظ عباد الله ، ظهیر خلیفة الله . (4) ناصر لد ین
~~الله
# ~~بوسعید مسعود بن محمود  برمسکوکات نخستیناونام خلمیفه القادر
# ~~بالله و برمسکوکات بعدی نام القایم بامر الله دیده می شود .

PageV02P424

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0427.png)

# ~~مودود : (1) شها ب الدو له و قطبا لمله (2) ابوا لفتح فخر المله
# نام خلیفه القایم با مر الله
# ~~عبدالرشید : عزالدوله، زین المله شرف الله . بانام خلیفه القایم بامر
~~الله.
# ~~قرخزاد : (1) فر خزا د بن مسعو د (2) جمال الد وله و جمال المله،
# ابوشحاع با نام القا یم با مرا لله
# ~~ابراهیم: (1) ابراهیم بن مسعود (3)1بوالمظفرا براهیم (4) سلطان الاعظم
# ظهیر الدوله (4) ناصر الدو له (ه) ظهیر المله (6) قا هر الملوک
# سید ا لسلا طین با نا م القا یم بامرا لله
# ~~مسعود دوم : (1) 1 بو سعد سلطان الاعنظم (2) سلطان العادل (3)
~~علاهالدوله
# وسناء اامله (4) ظهیر الا یمان نظا م الد ین (5) مولاء السلا طین
# با نا م خلیفها امستظهر بالله.
# ~~ارسلان : السلطان الا عظم سلطان الدوله ملک ارسلان بو مسعود بانام
# خلمیفه ا لمستظهر بالله .
# ~~بهر ام : بهرا مشاه سلطان ا لا عظم یمین الد و له با نام
# خلیفه المسترشد با لله.
# ~~خسروشاه : السلطانا لا عظه معز الدوله با نام المقتفی بامرالله
# ~~خسروملک : (1) سلطان الا ms854 عظم تاج الد و له (4) سراج الد و له با نام
# خلمفا المقتضی و المستنحد
# ~~محمد غوری : (1) السلطان الاعظم معزالد نیا والدینا بو المظفر محمد
# ابن سام (2) سلطان الا عظم ابوالمظفر محمد بن سام (ایلمیوت 2/485)
# ترادن ، نر اد %~% ؟
# درنسخهٔ‌ مطبوع تراین است، مگرفرشته می نویسد که نامایجا نراین
# ~~بود ، که بعداز ان آنرا تیر اوری میگفتند ، ودر 14 میلی تها نیسر
# ~~بر کنارسرستی واقع بود ، که از دهلی 80 میل فاصله داشت .
# اما بقول جنرال کننگهم میدان جنگ نراین بر کنار دریای رگشی
# ~~در چهار میای جنوب غرب تیر اوری و ده میلی شمال کر نال است، که
# ~~تیراوری را عظیم آباد هم گویند (ا یلیوت 202/2)
# بتول هو دیو الاا کنون درین نواحی جائی بنام تراین یا نر این موجود
# ~~نیست ، ودر گز یتیر رسمی کرنالرص 10 طبع 1918 م) نام کنونی آنرا
~~PageV02P425
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0428.png)

# ~~نردینه نوشته اند : که د یهی است درنرد ک 12 میلی جنوب تتهانیسر
# ~~و سه میلی تیراوری. بنابران قو ل راورتی که نام اصلی تراین بوده
# ~~صحیح نخواهد بود، ونراین کننگهم به نردینه نزدیگیدارد. تیر اوری
# ~~یا تلمه واری نام جد ید است ، که معنی آن تا لاب کو چک باشد، که
# ~~هسلمما نا ن، عنظیم آ باد نا میده آند بنا م فرز ند او رنگ ز یب عظیم
~~که
# ~~در ینحا زاده بود، و بقا یا ی سرایهای حصار دران بنظر می آیند
# ~~گزیتیر شهنشاهی ج 24 ص 390) و کلمهآ مشا سی تو ل یا تلمو 1a1a
# ~~معنبی تالاب را دارد . (هود یوالا 608/2)
# این کلمه درسرتا سر این کتاب مطابق نسخ خطی ومطبوع (تراین)
# ~~طبع شد ه است .
# که از روی فها ر س جلد اول ود وم آنرا درموارد استعمال خود
# ~~بسا فته می توا تید .
# (85) ر تمیل
# این نام باملای مختلف رتبال، رتبیل، رسل، رت سل، زنبیل، رن بیل وغیره
# ~~ضبط شده، کهاز سنه2ه تادوقرن مور خان عر ms855 ب تا بلشاهوشاه سحستان را
# ~~بدین نام خواندهاند، وازین برمی آید، که نامیک شخص معین نبوده،
# ~~بلمکهاسم خا نواده ویا لقبی مورو ث بود .
# ویلمسو ن آنرا رتن پال وراورتی همر تن پال (رتنه پاله) یارنه پاله
# ~~دانسته که زو یسندگان دیگر به یکی ازین قرائت ها اعتماد نکرده اند.
# ممکر است این نام رارن زبل یا رای زبل خواند ، که معنی آن رای
# ~~بارانای زابل باشد، وتور امنه پدر مهیر اکو لا ورئیس هو ن های سپید
# ~~ابل که سند ومالوارا در حدود 500م فتح کرد بلمقب تو رامنه جاوله
# ~~121111 ذ کر شده است، و تیز نام را جو و له یا ر اجو بولd1/1dl1
~~4ز14a11
# ~~uulز18a بر سسگو کات اندوسیتهین دیده می شود . (فهرست مسکو کات
# ~~موزیم هنداز سمت 191/56) وقرا ریکه کننگهم در کتاب مستو کات
# ~~اندوسیتهین متأخر (ص110/108) اشاره مینماید، سکه هائی از یفتا لیها
# ~~مو جود است که بر ان شاهزو بولە- شاهی جبو ل9- شا هی جنه بو لهشا
~~هیجبو-
# ~~وله نوشته شده، وممکن است که راجووله یارای جبوله یا را نوجبوله یعنی
# ~~شاهجو بول یازابل باشد، وخود این سرزمین بنام یکی از شاهان یفتالی
# ~~جماووله -زا بوله مشهورشده با شد.

PageV02P426

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0429.png)

# چون بر سکهآ یکی از مها کشتراپه متعلق به اند و سیتهین که
# ~~درسنه 100ق، ه حکم را نده نیز نام راجووله یارنحو بو لهدیده می شود
# ~~بنابر ان باید گفت که ایننام سوابق قد یمتری ازخروج یفتا لیان دارد
### | تعلیقات هود یوالا برایلیوت 2/660)
# بنظر من املای صحیح این کلمه رتییل بوده ، که در بارهآ ریشه واسناد
# ~~لغوی وتار یخی آن شرحی رادر کتاب لو یکانغزنه دادهام (ص 65/59)
# ~~بدان رجوع شود (طبعا نحمن تاریخ کابل 1441ش)
# 8)تاج اللدن سنر شحنه تححر و کشتی
# ذ کراین ملک درطبقه 22 ص 27 ج 2به تفصیل آمده ومؤلف گوید
# ~~که وی ششنهآ بحرو کشتیها بود .
# یکی از شعرای معروف این عصر در هند امیر ms856 فخر الدین عمید لویکی
# ~~(سنامی) متولد601ه است که بدربارد هلی باامراو ملوک محشور بود، و
# ~~درمدح آنان قصا ید غرائی دارد .
# این شاعر یک قصیده بدیع وفصیح در ردیف کشتی ساخته که ممدوح
# ~~وی دران بنام سنجر مذکور است ، چون در آن عصر درر جال معروف
# ~~دربار چند ین ملک باین نام بوده اند، بنا بران مور خان مابعد را در
# ~~تعیین ممدوح اصلی این قصیده اشتباه روی داده است .
# مثلا سید صباح الدین نویسندهآ بزم مملو کیه بدین فکراست که ممدوح
# ~~شاعر درین قصید ه تاج الدین سنحرتبر خان ترک گرجی (1) بود
# ~~(ص199 طبع اعظم گره هند1954م) ولی چون تاج الدین کریت خان بقول
# ~~منهاج سراج شحنه بحرو کشتی هابود، ومضامین قصیده وتلازم مضمون
# ~~کشتی و بحروآب نیز این مطلب رامیر ساند، بنا بران گفته می توانیم، که
# ~~ممدوح عمیددر قصیدهآ کشتی همین سنحر کریت خان باشد نه سنحر تبرخان.
# مطلع قصیده ایخست :
# ~~مر است دیدهمحیط و خیال جان کشتی بر آبدیده زغم میکندروان کشتی
# درین قصیده بمدح ممدوح چنین می پردازد، که درنام وی تاج وسنحر
# ~~و تهلق اورابه کشتی توضیح مید هد:
# # مدارههلکت برو بحر تاج الحق %~% که بهر قلزم غم ساخت ازامان کشتی
# ~~سپهر مر تبه سنجر که فتنه زویله کرد به سو ی معبردر یای قیروان کشتی
~~PageV02P427
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0430.png)

# 81) نامهای تر کی
# ~~در طبقات ناصری برخی ازنا مهای ترکی آمده که در ینجا معانی
# ~~واملای قدیم آن شرح داده می شود :
# ~~غراق : بکسر الف. درطبقه 24 دوبا راغراق واغراقیان آمده، که به
# ~~تصریح محمود بن حسین بن محمد کا شغری ، یگی از قبایل بیست
# ~~نه ترک بود (دیوان لغات الترک تالیف 466 ه طبع استا نبول
# ~~درسه جلد 25/1433ق ، صفحه 28 جلد اول)
# ~~اپ : این کلمه درااپ ار سلان والپنگین جزو اول ناماست ، وگاهی
# ~~تنهاهم بطور علم آمده ، مانند الپ ترک باصردرطبقه 21، بقول
# ~~کاشغری معنی آن شحاع و جلد است ، ودر کتابش به فتحه اول ms857
# ~~وسکون دوم وسوم ضبط شده (دیوان لضات الترک 44/1)
# ~~لغ : به ضمه اول ودوم معنی آن از هر چیز ز رگتر آن است (دیوان 64/1)
# ~~مولوی :
# # مومنوتر سا، جهودو گبر ومغ %~% جمله را روسوی آن سلطان الغ
# ~~رغون : به فیحه اول وسکون دوموضمه غین: پرنده ایست ازجنس جرز
# ~~حباری) که کنجشکان را بدان شکار نمایند (دیواد 108/1)
# ~~ارسلان : این نام درطبقات مکرر آمده ، که ازروی فهر ست کتاب در
# ~~مواقع آن دیده میتوانید ، بقول کا شغری به فتحه اول وسکون
# ~~دوم وسوم جمع بین سا کنین است که معنی آن اسد باشد وملوک را
# ~~یدان تسمیه میکر دند (دیوان 204-2)
# ~~یل : بقول کاشغریبه کسرهآ الف معا نی متعد دی دارد ، اول بمعنی
# ~~ولایت است مشل بک ایلی یعنی ولایت امیر، دوم بمعنی خیل اسپان
# ~~است وایل بشی سا یس خیل است ردیوان 149/1سوم بمعنی صلح
# ~~ابین دوشاه است (50/1) (رک : تعلیق79/49)
# ~~بقول لغت جغتائی (ص125) ایل درتر کی معانی ذیل دارد : دست،
# ~~سمردم ، ملت، گروه، سال، مطیع وتابع ورام ، بصورت جمع ایلات
# ~~برقبایل صحرانشین اطلا ق می شود
# ~~یبک : بکسره و یا ی محهول و فتح باء بمعنی بت که بعر بی صنم گوپند
# ~~گاهی مجا زأ بمعنی معشوق آید درلطایف بمعنی غلام وقاصداست،
# ~~غیاث 89) اما اینکه معنی ایبک را شل نو شته اند ، مانند تاریخ
~~PageV02P428
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0431.png)

# ~~فرشته وبه تعقیب ویدیگران سهوشده اند ، وتصحیف خوانی عبارات
# ~~منهاج سراج ا ست
# ~~یتگینن : این نام در عصر سلحو قیان هم مستعمل بود، درراحت الصدور
# ~~ایتگین سلیمانی شحنهآ بغداد مذ کوراست (ص1082) بروزن پیش بین
# ~~خانه دار وصاحب خانه را گویند ، وایتگینی خانه داری وصاحبی
# ~~خانه با شد (برهان 19/1)
# ~~ایلمک: درتر کی ایلک به فتحه سوم بمعنی پرویزن وغر بال و بسکون سوم
~~بمعنی
# ~~نخستین است (لغت جغتا ئی 132)ایلمک خافیه سلاطین آل افر اسیاب
# ~~باشند (حواشی برهان 198) بفتح یاکسرةآ اول نام شهری درتر کستان
# ~~ونام یاد شاه آن (برهان) مسعود ms858 سعد گوید:
# بسر آ رد تمام زودنه دیر %~% لشکر شاه ، ملک ایلک وخان
### | دیوا ن 410)
# ~~مختا ری غز نو ی گفت :
# عز یزوا یلمک وقیصرز کلک خواجه شد ند
# یکی اسیر ودوم عا جز و سوع مضطر
### | د یوان مختا ری 181)
# ~~درمتون ایخوری ودرخط ایغوری که حرف گ دارد، این کلممه
# ~~ایلمگ ا ست
# ~~باربک : این نام در طبقه 21 ذ کر ناصر الدین محمود، ایبک الب باربک
# ~~آمده ، که کلمه مرکب است از بار فا رسی 1 بک ترکی ومعنی آن
# ~~امیر باروحاجب باشد مشل دادا بک یعنی امیر داد، که درین کتاب
# ~~آمده است . درراحة الصدورر اوندی (ص 490) الغ بار بک بمعنی
# ~~حاجب کبیر آمده ، که ا ز القاب در باری عصر سلحوقیا ن بود . اما
# ~~بک - با ک در تر کی بهعنی امیرو شو هر است : زیرا شو هر نیز در
# ~~خا نه مقام امیررا دارد (د یوان لغات الترک 116/2)
# ~~درغیاث اللغت بکسر بای موحده دوم وکاف فارسی بمعنی امیر اعظم
# ~~وصاحب وامیروعرض بیخی است (ص 97)
# ~~کتم؟ در طبقات ملک بکتم رکنی دوبارمذ کوراست، درراحة الصدور
# ~~ص 44) نا م پاد شاه ا خلاط بکتمر آمده و احتما ل دارد ، کن
# ~~تصحیف این کلممه بکتم باشد، مانند ایتمرکه بهایتم در املا تصحیف
# ~~شده و آ نرا دوجزو میتوان شمرد :
# ~~بک  تمر  تیهو ر بل.

PageV02P429

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0432.png)

# ~~بغرا : در طبقه 11 ذ کرسبکتگین آمده ، که بقول کاشغری بضم اول
# ~~و سکون دوه مهنی آن اشتر نر وفحل باشد و بصورت بغرا خان بدان
# ~~تسمیه میکرده ا ند (352/1)
# ~~لمکا : این نام د ر طبقات مکرراست، که بقول کاشغری به کسرهآ اول
# ~~معنی آن عالم و دانشمند و دانا باشد ، و ازکلمه بلد ی بکسر اول
# ~~اشتقاق یا فته اذا علم الشییه (11/1)
# ~~اپی کلمه بصورتمر کب بلکا تگین و بلکا بک آمده، درراحة الصدور
# ~~(ص 1141 و الکامل ابن اثیر (حوادث 493) ذ کر بلکا بک شحنه
# ~~اصفهان آ ms859 مده است . در سلحو قنا مه ظهیر الد ین نیشا پوری
# ~~(حدود 582 ه) بیلکابیگ نام یک شخص مذکوراست (ص 46)
# ~~ٹگین : که با کلما ت د یگر ما نند الب، بلکا ، الغ و غیره چسییده
# ~~و کاشغریآ نرابکسرهٔ‌ اول آورده که جمع آنرا تکت بکسر تین می
# ~~نو یسد ، اصلا نا می است از برده و غلام که بعدا برای فرزندان
# ~~خاقان لقمی شد وپا یین ترازان لقب اکا بضمه اول بود و اکا تگین
# ~~کوچکان فرزندان ملوک باشند ، واکا کسی است که درعقل ودانائی
# ~~بزرگ باشد . وا زهمین مقوله است کمشتگین بضمتین یعنی غلام
# ~~دارای رنگ سپید ما نند نقره ، و الب تگین (غلام جلد وشحاع)
# ~~قتلمغ تگین (بنده مبارک) چون تگین پسا نتر در نامهای فرز ندان
# ~~ملوک استعمال یافت، آنرا بااسمای پرند گان شکاریتر کیب میکر دند،
# ~~مانتد جغری تگین بفتحتین (تگیندارای بطش باز) کج تگین بضمه
# ~~اول (تگین نیرومند) این نا م از موالبی به ابناه افراسیاب انتقال
# ~~یافت ، چون ا یشا ن پد را ن وبزرگا ن خود را تعظ یم
# ~~میکر دند ، د ر مکا تبه یا مخا طبه چنین میگفتند : «این تگین
# ~~(بنده) چنین کردوچنان گفت » واین طرز استعمال در ابتدا برای
# ~~تواضع بود، که بعدازان تعمیم یا فت .
# دیوان لغا ت التر 347/297/84/1)
# ~~درلغت جغتائی (ص 217) تگین بمعنی زیباوخو شگل است
# ~~وباین نام شهری در عصرغز نویان در نزد یکیهایقند هار کنونی به
# ~~تگین آباد شهرت داشت . (رجوع به : تاش، طغان وینال)
# ~~نمر : کاشغری آنرابه فتحه اول وضمهآ ثانی بمعنی حدید و آهن ضبط
~~PageV02P430
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0433.png)

# ~~کرده (302/1) ودرطبقات بهمین املا درنامهای نمر چی و تمرخان
# ~~قیران وتمرخان سنقرموجوداست (به فهرست کتا ب رجوع شود)
# ~~ونی املای این کلمه درازمنهآ مابعد تیمور است که گاهی تمورهم
# ~~ضبط گرد یده ، مثلا بهاه الد ین جا می در فو ت تیمور صاحبقر ان
# ~~(807 ه)گفته بو د :
# ~~سلطا ز تمور آ نکه چرخ را ms860 داخون کرد
### | و زخون عدو روی ز میر گلگون کرد
### | (ظفر نامه علی یزدی 2 /469)
# ~~حالا در ترکی دمر annor(1 را بمعنی آهن استعما ل کنند ، که شکلی
# ~~از همان تمر است .
# ~~کش : دراسمای خوارزم شاهیان وتر کا ن مستعمل است (به فهرست
# ~~رجوع شود) کا شغری آنرا به فتحهآ اول و کسرد دوم بمعشی غایت
# ~~ونها یت در هر چیز ضبط کرده و گوید از اسمای رجال نیز
# ~~هست (9 /307) ا ما دربرها ن قا طع بحد و فتحه بر و زن
# ~~حبش آمده (0/1)
# ~~خان : املاهای مختلف این کلممه د رطبقه 23 ذ کر ا لغ خان بلمبن
# ~~تبرخان وتز خان است .
# ظا هر آترخان صحیح است، که معرب آن طرخان و جمع طر اخنه بمعنی
# ~~شریف باشد (مغا تیح العلوم خوارزمی73) دربر هان قاطع (483،1)
# ~~بروزن مرجان شخصی باشد که پادشاهان قلم تکلمیف ازوبر دارندوهر
# ~~تقصیر وگناهی که کند مواخذه نکنند، درٹیغت چغتا ئی بوهین معنی
# ~~تر کیست وترخانی کسانی اند که بطرز قبیلمهآ ترخان زندگی کنند (ص213)
# نام ترخان (معرب آن طرخان) درخراسان خیلی قدیم است ، زیرا
# ~~خوارزمی درمفا تیح العلوم تالیف حدود 370 ه آنرا آورده ومعلوم
# ~~است که بطو رعلم هم استعمال میشد، ونام پدر ابونصر محمدفارا بی
# ~~حکیم معروف (متوفی 339ه) طرخان بنا وزلغ باشد (ابن خلکان
# ~~343/4) که بقول ابن ابی اصیبعه قائد لشکروفارسی المنتسب بود
# ~~(طمقا ت الا طباء 3، 134)
# همچنین طرخان نخاس از کسانیست که کلینی در کافی ازو
# ~~رو ایت کند، 9 ابنطرخان از اعلام مو سیقی دا نان واد بای صاحب
~~PageV02P431
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0434.png)

# ~~بالیفات بود(رهنما ی دانشو ران 109/3) وعبا س بن طرخان از اقدم
# ~~شعرای فارسی درخدمت آل برمک بود .
# کمان میرود که ترخان از ازمنهٔ‌ قبل الاسلام د رخرا سان با قی
# ~~مانده واز مواریث خانان ابدالی (هونان یفتلی) زا بلمستان باشد،
# ~~وجزواول کلمه با (توره) پشتوبمعنی شمشیر تطبیق می شود ، که
# ~~همین لغت را در بسا ms861 اعلام آنزمان مانند تو رمن وتور کشر وتروجن پاله
# ~~وغیره می یا بیم، چون این شخس یا قبیله با مورجنگی اختصاص
# ~~د1 شت و رشمشیر خان) نامید ه می شد، بنابران از تکا لیف دولتی
# ~~مرووع القلم بود، وبسانتر در فر هنگ هاصرف همین مفهوم باقی
# ~~ماند. ودرغیاث اللغت بضم اول بمعنی رئیس وشر یف هم هست (153)
# این نام تاقرنها درخراسان مستعمل بود، ودر قرند هم هحر ی
# ~~دوخانوادة ا رغون وترخان ازهرات وقند هاربه سندرفتند ، ودر
# ~~سال 962ه میرزاعیسی خان ترخان ولد میر عبدالعلی در تهته سند بر مسند
# ~~حکمر انی نشست و اساس دود مان حکمرانان ترخان رادر ان دیار
# ~~گذاشت (تاریخ معصومی 207)
# ~~اما دلیل اینکه ترخان نامد ورهای قبلا لاسلا می است، اشا رهآ
# ~~کاشغریست که گوید: ترخان به فتحه اول نام جاهلی است ومعنای
# ~~آن بلمغت ارغو امیر باشد (264/1)
# ونیز البیر ونی در آثارالباقیه (ص101) وابن خرد اذ به درالمسالک
# ~~خود (ص40) طرخان- طرخون را لقب پاد شاهان سمر قند قبل از
# ~~فتح مسلمانان دانسته است که این هم بر قدمت این نام دلالت داردویاقوت
# ~~در معحم ا لبلد ان (49/1) این بیت را آورد هاست :
# # قدرتب الناس جم فی مراتبهم %~% فمر ز بان وبطر یق وطرخان
# ~~ش : بر وزن فاش بمعنی خداوند و صاحب ویار وانباز است (برهان
# ~~/460) وحاهی علم بود مانندتاش حاجب (رک : فهرست) اما بمعنی
# ~~مطلق خداوند و سردارهم آ مده نا صرخسر وگو ید :
# ~~خداوندی نیابد هیچ طاغی درجهان گرچه
# خداوندش همی خواند ، تگین وتاش یاطو غان
# ~~غرل : بهضمه اول و کسره راء ازطیور د رنده ایست که برمردم هم این
# ~~نامرا میگذارند (دیوان لغات الترک1 ر 400) وکاشغری املا ی این
~~PageV02P432
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0435.png)

#
# ~~کلمه را لغریل هم نوشته است (ر284) املای آن بشکل طغرل در
# ~~کتب دورهٔ‌ غز نوت وسللاجقه معمول استارک : فهرستا درقا موس
# ~~عشمانی رسملی طی غرل بمعنی قرش مرخ شکاز یست شنو چهری گفت :
# # الا تا با نک دراج ms862 است و قمرت %~% الا تا زام سیمرث است وطغرل
### | (حوا شی برهان 1456)
# ~~تیانکو : که درین نتاب باملای تاینتو آمده (رک : فهرست) بقول
# ~~کا شغر ی سهنی آن در اصل لفت حاجب بود (3ر281)
### | رک : تعلیق 54)
# ~~تنکت : به فتحه ادل وضمه کیف نام قبیلهٔ‌ تر کت که در قرب چین
# ~~سکونت دارند و اصل خود را عر!ی پندارند (دیوان 2684)
### | رک: فهر ستا
# ~~در بر هان قاطع تنکت بکسره ادل وثالث نام قصبه بین کولا ب
# ~~ز حصار است (1ر540) اما یا قوت آنرا بپمان حر کات کاشغری
# ~~شچر ی آز شر شاک شا ش ب راء سیستون دا نه
# ~~حفری : به فنحه وسکون دوم نام ر شکاری که بهر بی صقروبفارسی
# ~~چرغ گریتد ، نو بذ؛ن زسمیه همم کنند ما نند جفرت بیک (دیوان
# ~~لغات النرک 1ر452)1 نرری راست :
# ~~علمات شان را دد آز جضرترارعلضر ل نیست
### | زان امیر ی نر سیدند بدین سلطا (ی
### | یوان انور ی 299)
# ~~خان : ملک اعظم و یکی از بنی انر اسیاب که خاقاتن هم نا میده
# ~~می شود (دیوآن ر19)! ماضاتان لمک اعنله نر کست اخان رایس
# ~~ایشان . پس خاقان مابندشا هنشا، ف س . خان خانان ورئیس الرؤسأ
# ~~باشد (مشانیح آلعلوم 73)
# ~~ختای : بقول کاشغر یسیم چین علایهٔ‌ست (4 ر 10) و نیز نام یکی ازقبایل
# ~~ترله در چین بود (9  9؟) ای ضوابف دراوایل قرن چهارم هحری
# ~~تمام مفو لستان دقسمت از چین را تصرف کردند ونام خطارا بهمه
# ~~این ممالک نسیع دادند  ثاموس الا6ا(م سامی)
# ~~سنةر : اهللایاینن کلممه درد یوان لیغات الترک سنکقر بضم ادل وچهارم
# ~~است ، که نام یکب از طیور جارح باشد غیر طغریل (484/3) در برهان
# ~~قاطع فارسی آتن شنقاراست ، مرشی شکاری از جزس چر(117472) PageV02P433
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0436.png)

# ~~باین نام اشخاص متعد دی در راحت الصدور د ردورهٔ‌ سلاجقه مذکوراند
# ~~رص 481 ر285) انوری در مدح بدرالدین سنقر گفت :
# ~~فید بر بدرد ین مبارک باد1سنقر آن آفتاب دانش و داد (دیوان انوری68)
### | رک: به کلمه ms863 طغان)
# درایران وموصل سلسلآ پاد شاهان بنام آق سنقری گذ شته اند،
# ~~که نظامی درین ببت ذ کری از یشان دارد :
# # نسل آق سنقری مؤ ید ازو %~% اب و جد با کما ل امحد ازو
### | بیست مقا له قز و ینی 346)
# ~~سباشی : بقول محمد بن احمد کا تب خوارزمی سباشی بمعنی صاحب
# ~~الجیش است (مفاتیح العلوم 73) د ر طبقات ناصری سباشی حاجب
# ~~امده و در بیهقی تنها سبا شی بصورت علم و سبا شی تگین
# ~~هر دو آ مده است .
# ~~شاهغاج : کاشضری در شرح قهایل بیستگا نسه ترک گوید: ختای وهی
# ~~الصین ثم تفغاج وهی ماصین (28/1) مگر املای این کلسه به فتحه
# ~~اول و(ف) سا کن است که بالای آن سه نقطه را گذا شته اند ، و
# ~~ازین پدید می آید، که صو ت این حرف بین (پ، م) ادامی شده
# ~~وبنابران مورخان عحم وعرب آنرا طمغاج ضبط کرد ند ، و مقصد
# ~~ازان مملکت چین و پکن است و اغلب ملوک نرک معروف به خا نیه
# ~~که قبل ازمضول درآن نواحی سلطنت نموده اند ملقب به طمغاج
# ~~خان بوده اند ، این کلمه درسیرت جلا ل الد ین منکیرنی (4ر5)
# ~~طمغاج(مابین چین) ودر تقویم البلدان طومخاج ودر کیتبه ا رخون
# ~~طپضاج است، وبراون درتر جمه چهار مقا له (ص 102)
# گوید که طمفاجیا طفغاچ مبدل کلمهآ تر کی شرقی تپغاچ بمعنی
# ~~محترم و معروف می باشد و در کتیبه ار خون متعلق بقرن هشتم
# ~~میالادک مکرر بمهنی «چیشی، استهما ل شده است
# برای تفصیل واسنا د تاریخی رک : تعلیقات چارمقا لهد کتور
# ~~مهین ص 91) کشمان مختا ری غز نوی گوید:
# سدی8  دو لت حلمخا ج حان هؤ بد هلل
# مید مطلق محمود سید انکتاب %~% دیوان 33)
# ~~طغان: طغان وتگین از اسما هاجناس اندو تو یابتر کی بمعنی سر هنگ
~~PageV02P434
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0437.png)

# ~~باسردار یا امیر بشاهزاده ونحو ذلک است غضایری وید:
# ~~د و چا کر ند ملک راز جمله ی رهیان- چغین دز اره ms864 زارد ارطفهر و.:ل
### | (یادداشت هاه قزو ینی a/294)
# ~~گا هی علم است مانند این بیت ناصرخسرو : زی رودو سرود است
# ~~گوش سلطان زیراکه طغان خا نش میهمانست (دیوان ناصر 72)
# ~~و بصورت اسم جنس هم ازوست. جواب سائل شاهان بگوید تگینی یا
# ~~طفانی یایما لی (دیوان 489) اما بصورت مر کب درین بیت متاری
# ~~غز نوی: دران هزیمت هایل بیکد گر گویان که ازطغان تگین آهو
# ~~زالب سنقر آه- این دونفر از سرداران سپاه ملک ارسلان غز نوی
# ~~در هضد  بو د ند (دیو ان محتاری11) درغیاث اللضت بضم اول ضبط
# ~~شده (ص 433) ودرتاریخ بیهقی (ص91) به حذف نون طغاخان است .
# ~~ولمج : بکسر تین درتر کی بمعنی شمشیر است، و ملوکخا قا نیه آنر القب
# ~~میگذ ارند وقلج خان گویند ، یعنی ملکی که عز مش مانند سیف
# ~~قاطع است (کاشغری 1 ر400) در کتب فارسی ضبط این با ملای قلیچ
# ~~بکر تیناست (غیاث 549)
# ~~در: به فتحهآ اول وکرهآ دوم بمعنی ملک جباروشدید است که خاقانیان
# ~~رابد ین نام قدرخان می نامید هاند (کا شغری 1 ر304) منو چهری
# ~~درمدح سلمطا ن مسعود گفت: آسمان فهلیکه هست ازر فتن او برحذر
# ~~هم قد رخان در بلا سا غون وهم خان در طراز  یوسف قدر خان از
# ~~سلاطین تر کستا ن سهاصر سلطان محمو د ومعود بود (رک :تا ریخ
# ~~بیهقی) در کتب متأخر به فتحتین ضبط شده (غیا ث527)
# ~~ز ل : در ترکی بمعنی سرخ است (کاشغری 341/1) و قز ل ارسلان
# ~~شیر سرخ معنی دارد ، غیاث اللغت آنرا بکسر تین می نوید (541)
# ~~سعد ی کفت :
# ~~چه حاجت که نه کر سی آسمان- نهی زیر پای قزل ارسلار (رک: فهر ست)
# ~~تون : نام هریکی از دختر ان افراسیاب (کاشغری 444/1) درفارسی
# ~~وعربی وترکی مابعد خاتون شده ، ما نند تر کان خاتون (رک: فهر ست)
# ~~نا صر خسروگو ید:
# که او باشی همی بیخان وبیمان ! دروامروزخان گشتندوخا تون
# ~~دیوان 4399) و ازین برمی آید . که خاتون در ms865 مقابل خان برای PageV02P435
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0438.png)

# ~~عطبقه نسوان کلمه اعزاز د تحلین بود . و در فارسی برقاعدهٔ‌ عربی
# ~~برای این کلمات جمونم بسنه اند : خوا تین وخوانین
# ~~فحاق : :4 کره اول وسکور ومم بتول کاشغری قبیله ییست از ترک
# ~~دونام موضعی در کاشفر9/:6 ا در تاریخ و صاف 67 گو ید:
# ~~4 اک جیاد چون اسبان قضچاق جویا اسبان قنحاق ضرب المشل
# ~~بود5 اند در خوبی (بان داشتچا قزوینی 1676)
# ~~املاهای مخلتف این کلمه خذباخ . خفحاق . قبچاق است ، که در
# ~~حن جنوب آن بجناک د د رشمال ز یرانیست و! نشان قو می اند از
# ~~کیماک جدا تشته و م11 1 یشا ن ازد ست ملک کیما کست
# ~~(حددد العالم54] ناصر خسروراست :
# # نبات پر بلاغز است وقبچاق %~% که رستستنن بر اطرآف جیحون
# ~~سنا یی راست :
# ~~گر سر مز گان ز نه بر هم بعمدا آن نگار
# پیکران بیحان کند مر د یلم و قفجاق را
### | د یوان سنا ئی 369)
# ~~را : که دراول برخی اراسعاء مانند، فر بحکم ، قراقردم . قره ارسلان
# ~~وغیره آمده زر ل : ویر-) کلمە تر کیست بمعنه سود وسیاه
# ~~که ملمو لد خا نما نبه بدا ن نسمیه می نمد نذ ما ننن بغرا قرا خان
### | کا شغری 168/3)
# قراخانن بموجب شهنا 94 نام پء ن تورا لی پسر افر اسیاب ونیز
# ~~نام یک سپه سالار انیشروان بهود ( رک : فهرست وثف) قراتکین
# ~~دواتی در عصر محهزدی حاکم غرجستان بود . که فرخی
# ~~در مد ح او گو ید:
# ~~سیهبد سپه شاه شرق- آبو،نصور قرا تکیر ددا تی امیر غر جستان
# ~~راقش : به فیحهآ فاق ادل وضمه فا ف ثا نی بمعنی عقاب است ودر
# ~~ستارگا ن مشتری با شد (کا شغری 167/6) ظادر آ مر کب است از
# ~~قرا- سیا 15 قش مرغی شکاری (1iauccn) که درین شعر منوچهری
# ~~آده : بزیر پر قوش اندرهمه چو ن چرخ دیباشا (دیوان وی 13
# ~~پس و قتی که این نا م را بر کسی اطللا ق ms866 میکردند، معنی آن جمها
# ~~عقا ب سیاه بود.

PageV02P436

# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0439.png)

# ~~ڈیر : کلمه قر کی ا ست، که سهنی آن سر حسد  ثغر با شد،
# ~~درزاحة الد در(ص99) فیر اسفة سلار یعنی محافظ سرحد هملکت
# ~~آمده که ظا عر آلتبی بودمثل قیرحان (حواشی راحة ص 510) در
# ~~تطلبقات قیرا کن مکررآیده که ! ز فمین ریشه باشد
# ~~قیر د رتر کی شرقی (قاموس پا ره ددکور تی) بمعنی بلمندی ونحو
# ~~آنست . وجزو اثتاب رسمی برخی امرای دورهٔ‌ سلحوقی بود مانند
# ~~میا جق وغیر اء (یان داشتا ی قزو ینی 1847)
# ~~فتلغ : درتر کی تمتلغ تکین بمعضی بندهٔ‌ مبارک است (کاشغری447/1)
# ~~که حر کات آن ضمه اول رسکون ثانی وضمهٔ‌ لام است وفتلو یاقطلو
# ~~مخففی قةلمغ باشد بمعنی مبارا وبا برکت( یاشد اشتهای قزویخی 13876)
# ~~که گاهی مرکب ووقتی مغرد- رنام اشخاص مستعمل بود ، مسعود
# ~~سهل سلمما ن را ست :
# ~~نه پندبودش ازحال قتلغ بیرون نه عبرت افتاد آوراز بیخرد بمیان
# ~~د رد ورهآ سلجو قیان چنن ین نفر بد ین نا م شهر ت د ا شتند
# ~~را حة الصدور 330/438 و غیر ه) در طبتا ت نا صر ی با ملا ی
# ~~قتلمق شم آمده است .
# ~~ماج : درطبقات مکر راست زرک : فهرست) درراحة !لصد ورقماج امیر
# ~~حاجب وقماج امیر آسفهمالا و دالی بلخ سذکوراست و عوفی در
# ~~جوامع الحکایاتذ کری ازقماج امیرصاحب ث یوان ملمکتاد سلجوقی
# ~~دآرد (تهلمییتمات چخار متا له د کندورمهین 2414
# ~~درغیاث اللمغت قماچ بضم ادل نوعی از نانن است که آنراکماچ هم
# ~~و یندوتر کیست (ص 343) در سلمجر قنامه زیز نا مای قماج حا جب
# ~~وقماج امیر بنظر می آیند
# ~~قاجه : به فتحه ازل قبا چه وقباچای نوعی از کلاه برای دفع سرما
# ~~(دیوان البسه طبع استا نبول 254ا دربر هان قباو جامهآ کوچک است
# ~~11723) پادشاه معروق افخا نستان وسنده (907 - 643 ها که
# ~~رور نده و ممد وح بسا شعر آه و علماء بون . فخملی ملتانی گنت :
# ~~نا صردین خسررد ms867 نیاقبا چه شاه شرتی-ای مه چنر تو بر گردون مینا آمده
### | (لباب الا لباتن 2 ر435)
# ~~حوم د کتر داؤد پوته می نویسد : که درچچ نامه قباجة السلا طین
# ~~آمده وقما چه در فارسی تصضیر قباست، اما بنظر ممی آ ید که این
~~PageV02P437
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0440.png)

# ~~کلمه تر کیست بمعنی بزرگ وعظیم ، لهذاقباجة السلاطین بمفسی
# ~~اعفظم السلا طین با شد (تعلیقات چچ نا مه 231 طبع دعلی 1939م])
# ~~نکورس؟این نام درطبقات با ملای منگورس است ، که شاید صحیح
# ~~آن منگو برس باشد ، وباین نام درعصر سلاجقه تسمیه میکردند ،
# ~~ویک نفر امیر منکوبر س درسنه 33 ه بامر سلطان مسعود نن ملک
# ~~شاه کشتهآ شده بو د (راححت آلصدور 21)
# ~~ورخان : تقب پاد شاه خطا وختن (غیاث) عطارر است : بتر س ای
# ~~گورخان از گورخانه .
# ~~قوشقین طا یقو است (حواشی برهان 181)
# ~~سلمطان محهو دگو ید .
# ~~شه نند اورام ورای و گوراز بیم شمشیر ش
# بر آن رایند گا ندر گورشان خو شتر مکا ن با شد
### | (دیوان فرخی 33)
# ~~ما : به فتح اول یکی از قبایل بیست گانه ترک است (کاشغری 28/1)
# ~~مولضان متأخر آنرا بمهنی نا م پادشاه ونام غلا م قیصر رزم (؟)
# ~~خیز ونام پادشاهان ایغورهم هت . خاقانی گوید :
# # ای شاه طغا ن کشو ر دل %~% طمع از یمک و ینا ل بگسل
# وزهن بتبله سر مکش ا ی قبلهآ یمک
# ~~یااین کلمه شکلی قدیم ازاسم معروف یبغونیست ؟ (رک : یبغو)
# ~~بغان نکین (کاشذرق 2ر20) PageV02P438
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0441.png)

# ~~یلمد ز: به ضمه اول و سکون دوم وضمه سوم بمعنی کو کب (کاشغری3/30)
# ~~یغرش : به ضمه اولو سگون دوموضمه سوم ، بمنز لت وزیر وپائین آز
# ~~خاقان بود، که باوقبهٔ‌ سیاه حریرداده میشد، و آنر ابرسر خود برای
# ~~دفع برف وگرمی برمی افرا خت (کاشغری 30/3)
# ~~ینال : به تعلیق نمبر61 رجوع شود .
# ~~بوز بک: ظاهرا درتر کی یوز بمعنی صداست (غیاث 759) ویوز بک
# ~~صد با شی وسرد ارصد نذر باشد
# ~~درتر کی (اوز) پری فکسی بود ms868 بمعنی «ایشان» که آنرا بعلامت تعظیم
# ~~و ئکریم می آو ردند ، ما نند اوز خان بز رگ واوز بک یعنی بک
# ~~بزرگ واوزجند یعنی شهر بز رگ واوز حاجب یهنی حا جب بزر گ
# ~~(حواشی دیو ان مختاری 207)
# ~~مختاری غز نوی راست :
# راس ححاب اوزحاجب تاج دولت فخرد ین
# ملمت حق را پناه و د ولت خان را سضیر
### | (د یوان مختاری 207)
# ظا هرآا وز بک نام قوم معروف ویوز بکاالتب صد باشی باید دولغت
# ~~علاحد ه باشند. در راحت الصددرنام یکنضر ملمک ازبک معروف در
# ~~عصر سلحوقیان (حدود93ه) درعراق و بغدادمذکوراست (ص689)
# ~~بخلمق : بهفتحه وسکون و کسرةآلام که درفر هنگها یغلغ هم مسطو را ست
# ~~ومعنی آن تیر پیکان داراست (حوا شی راحةا لصدور 16) رشیدی
# ~~گویداین کلمه تر کی و نوعی ازتیر است . نظامی گفت:
# # هنو زش پر یغلق درعقا بست %~% هنوزش بر گ نیلوفر در آ بست
### | حواشی برهان 2437)
# ~~ببغو : این کلمه درا کثر کنب تاریخ به[تصحیف کاتبان بیغو به تقدیم باء
# ~~موحده نوشته شده که صحیح آن یبغو به تقدیم یاء مثناة بوده ،
# ~~ومار کوارت در کتاب ایر انشهر ثابت کرده کهاین نام در میا ن تر کان
# ~~خیلمی معمد ل بود ، و بد لایل قطعی صورت صحیح آن یبغوا ست
# ~~(حداشی راحة الصصد ور 480) وممکن ا ست شکل قدیم این کلمه
# ~~رایما قو بشما ریم (ر حوع بهمیر. کلمه) PageV02P439
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0442.png)

# 88) ور یخونیان
# درتعلیق اول ذکری از آل فریغون زحکهر انان جوز جانان رفت،
# ~~که از حدود (250 17 210 ه) در ین سرزمین فرمانروا ئی داشتند :
# ~~داز دودمان های بز رگ ودانش دوست حکمر انان اهقا نسنان اند
# در بارهٔ‌ شرح حال این خاندان واسمای امرای ایشان معلومات کمی
# ~~در تاریخ یمینی العنبی (ص 43؟ ترجمه رینولد ) بردر آ ثارساخاو ناشر
# ~~ثار البا قیه و د. الکا مل ابن اثیر (9 ر 61) و در تا ر یخ بیهةی
# ~~ص 112 ر400) ر در ممش 4 رار ms869 تو لد : حدود العالم و در ترجمهآ
# ~~رو دالجا ام از ممنار سکی بدر زو شته های ا کوف بر آتار موزه ارمی
# ~~از (ص 178) ود ریتیمة الدهر (4 ر 9»3) وقا بوس نامه وزین الاخبار
# ~~گردیزی و تاریخ بخاراز جوامع ااحکا یا ت عو فی وآثار بار تولد
# ~~واصطخری وحیات سلطان محمود ازد کنور ناظم موجوداست، ولی تمام
# ~~این معلو مات خیلی نا چیز وغمبر مگفی است .
# چنین بننظرعی آید که نام فر یغونن درخر اسان معروف ومستعمل بود.
# ~~مثلا افریغون بن محمد الحرنتی نسغی درسنه 338 ه امالی قاضی امام
# ~~عبدا لملک بن حسین زسضی را شنیده بود (متنخب الغند فی تار یخ
# ~~سمر قند از محمد بن عبد الجلیل سمرتندی نسخهٔ‌ نا قس کتابخانهآ ملی
# ~~اریس ورق 15 ب (یمادداشتیهی قمزدینی 6ر111)
# زامها ی اغران این دز مان دا تا کنون بتظودکا ل د جا مع ضبط
# ~~کرده ا ند ، و حنی زا مبا د ر هم در موحیم الا نساب حود
# ~~ص 194 ج آ نر جیڈآ ر !ی 3ت 1 نا هچا ی سه اغر آز: خاندان را
# ~~ورده ا ست.
# اماتاجائی که من تا کنون دید، ام ، ابن همذت :غررا ازین خهاندان
# ~~می شنا سیم :
# امیریر یضو ن حدرد 50 2
# اعیر احمد بب  یغین ( ره )
# 12 بو الحا رثمحمد بن احمد (54 ر489)
# 4 فریغون ب. محمد (حدود 394)
# ابونصر احمد بحن محما (6 ز210ه)
# حسن بن ابو نصرامد (360) PageV02P440
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0443.png)

# 9ابن فریغون : مؤلف کتا ب عر بی جوا مع ا لعلوم ، که یک
# ~~داثرة المعارف کو چک است . وعلمای اروپابعد از1950 نسخه ها ی خطی
# ~~آنرادر کتب خانهای استانبول ومصرو اسکوریال هسپانیا یافتند، و نا م وی
# ~~بسه شکل شعیا، معن ،معبیدر نسخه هایحطی آمده ، و شهر نش ابن
# ~~فریغون است، که برسر ورق کتاب اورا تلمیذ ابوزید احمد بن زید(؟
# ~~البلخی نوشته اند، و ریترو دنلموپ دونفرشرق شناسان اروپااین بلمخی
# ~~را همان ms870 مؤ لف صو رالا قالیم مید انند، که بتا ریخ 19ذوا لقعده 222ه
# ~~-131 کتو بر 944م بعمر88 سالگی در گذشته است .
# (رک : مضمون دی غوجی برا صطخری وبلخی درمجله ز،د،م ، گ
# ~~1871م جلده2 ص 43 ببعد، ومقد مه بار تولدبر حدودالعالم ص 15)
# کتاب جوامع العلوم راابن فریغون بها میرا بو علیا حمد بن ابی
# ~~بکر محمدبن مظضریکی ازحکمر انان آل محتاج چضانیان تقدیم داشته که
# ~~درسنه439ه- 940م حکمر ان خر اسان بود از طرف سامانیان، و تاریخ تاایف
# ~~جوامع العلوم بین (222_ 444ه) تعیین شده است .
# مینارسکی ازمقا بلهٔ‌ مضا مینحد ود العالم وجوامع العلوم و معاصر
# ~~بودن مؤ اف گمنام حدود العالم باامرای آلفر یغون، ونیز از نام ابن
# ~~فریغونود یگرد لایل بدین نتیجه رسیده ، که همین ابن فر یغون
# ~~و لف حد ودالعالم هم باشد، ووی بخا ندان فر یخونیان نسبتداشته است
# ~~(رحوع شود بهرسالهآ مینارسکی بنام ابنفر یغون وحد ود العالم طبع
# ~~اخدن 41963)
# 8)سنخری دا سخزی ب
# نام موید الملک محمد عبد الله وزیر سیحتانی درصفحات406 - 408 .
# ~~412- 419 جلد اول سنجر ی طبع شده، که صحیح آن سجزی است
# ~~منسوب به سجستان . زیرا این وز یربا تصریح منهاج سراج در صفحا
# ~~380 جلد اول سیستانی بود PageV02P441
# ![image filename](./0678MinhajSiraj.TabaqatNasiri_V02_0444.png)

# 90) نشین ؟
# درتعلیقات جلد دوم صفحه 328 نوشته شد ه : که نام شهر غرستان در
# ~~مراصد الا طلاع طبع سنگی تهران 1315 ق بسنین چاپ شده است
# این نام درطبع دوم مر اصد الاطلاع که درقاهره بسال 1954م به تحقیق
# ~~وتعلیق علی محمد بجاوی طبح شد، در (صفحه 919 ج 4) نیز در متن
# ~~بسنین است .
# ولی درنسخ حطی همین کتاب (نشین)هم آمده که درپا ورقی آن
# ~~بطور نسخه بدل ضبط گردیده است .
# درهمین مبحث (ص 379) از روی متن عر بی اصطخری (نشین) نوشته
# ~~شده، که درآر جمه فارسی اصطخری رص 29 طبع تهران 1440 ش)
# ~~بیزدرمتن نشیناست ، ولی در نسخ خطی گاهی بدون نقطه حرق اول
# ~~هم آمده ، ودر نسخه ms871 یی (بشتن)هم ضبط گردیده است. که صحیح
# # آن بدون شبهت بشین است . %~% (ختم تعلیقات) PageV02P442 ms872