######OpenITI#


#META# title: golestan
#META# ed_info: Ed. n.n. (n.d.), , Ganjoor corpus: n.n..
#META# url: https://ganjoor.net/saadi/golestan/

#META#Header#End#

### | [ gbab 1 ]

# 1 وقت ضرورت چو نماند گریز  %~% دست بگیرد سر شمشیر تیز
# 2 اذا یئس الانسان طال لسانه  %~% کسنور مغلوب یصول علی الکلب
# 3 هر که شاه آن کند که او گوید  %~% حیف باشد که جز نکو گوید
# 4 جهان ای برادر نماند به کس  %~% دل اندر جهان آفرین بند و بس
# 5 مکن تکیه بر ملک دنیا و پشت  %~% که بسیار کس چون تو پرورد و کشت
# 6 چو آهنگ رفتن کند جان پاک  %~% چه بر تخت مردن چه بر روی خاک
~~PageV01P001
# 1 بس نامور به زیر زمین دفن کرده‌اند  %~% کز هستیش به روی زمین بر نشان
~~نماند
# 2 وان پیر لاشه را که سپردند زیر گل  %~% خاکش چنان بخورد کزو استخوان
~~نماند
# 3 زنده است نام فرخ نوشین روان به خیر  %~% گر چه بسی گذشت که نوشین روان
~~نماند
# 4 خیری کن ای فلان و غنیمت شمار عمر  %~% زان پیشتر که بانگ بر آید فلان
~~نماند PageV01P002
# 1 اقل جبال الارض طور و انه  %~% لاعظم عند الله قدرا و منزلا
# 2 آن شنیدی که لاغری دانا  %~% گفت باری به ابلهی فربه
# 3 اسب تازی و گر ضعیف بود  %~% همچنان از طویله خر به
# 4 تا مرد سخن نگفته باشد  %~% عیب و هنرش نهفته باشد
# 5 هر پیسه گمان مبر نهالی  %~% باشد که پلنگ خفته باشد
# 6 آن نه من باشم که روز جنگ بینی پشت من  %~% آن منم گرد در میان خاک و
~~خون بینی سری
# 7 کانکه جنگ آرد به خون خویش بازی می‌کند  %~% روز میدان و آن که بگریزد
~~به خون لشکری
# 8 ای که شخص منت حقیر نمود  %~% تا درشتی هنر نپنداری
# 9 اسب لاغر میان به کار آید  %~% روز میدان نه گاو پرواری
# 10 کس نیاید به زیر سایه بوم  %~% ور همای از جهان شود معدوم
# 11 نیم نانی گر خورد مرد خدا  %~% بذل درویشان کند نیمی دگر
# 12 ملک اقلیمی بگیرد پادشاه  %~% همچنان ms01 در بند اقلیمی دگر PageV01P003
# 1 درختی که اکنون گرفتست پای  %~% به نیروی شخصی برآید ز جای
# 2 و گر همچنان روزگاری هلی  %~% به گردونش از بیخ بر نگسلی
# 3 سر چشمه شاید گرفتن به بیل  %~% چو پر شد نشاید گذشتن به پیل
# 4 قرص خورشید در سیاهی شد  %~% یونس اندر دهان ماهی شد
# 5 پر تو نیکان نگیرد هر که بنیادش بدست  %~% تربیت نااهل را چون گردکان
~~بر گنبدست
# 6 ابر اگر آب زندگی بارد  %~% هرگز از شاخ بید بر نخوری
# 7 با فرومایه روزگار مبر  %~% کز نی بوریا شکر نخوری
# 8 با بدان یار گشت همسر لوط  %~% خاندان نبوتش گم شد
# 9 سگ اصحاب کهف روزی چند  %~% پی نیکان گرفت و مردم شد
# 10 دانی که چه گفت زال با رستم گرد  %~% دشمن نتوان حقیر و بیچاره شمرد
# 11 دیدیم بسی که آب سرچشمه خرد  %~% چون بیشتر آمد شتر و بار ببرد
# 12 عاقبت گرگ زاده گرگ شود  %~% گرچه با آدمی بزرگ شود
# 13 شمشیر نیک از آهن بد چون کند کسی  %~% ناکس به تربیت نشود ای حکیم کس
# 14 باران که در لطافت طبعش خلاف نیست  %~% در باغ لاله روید و در شوره
~~بوم خس
# 15 زمین شوره سنبل بر نیارد  %~% درو تخم و عمل ضایع مگردان
# 16 نکویی با بدان کردن چنان است  %~% که بد کردن به جای نیک مردان
~~PageV01P004
# 1 بالای سرش ز هوشمندی  %~% می‌تافت ستاره بلندی
# 2 توانم آنکه نیازارم اندرون کسی  %~% حسود را چه کنم کو ز خود به رنج
~~درست
# 3 بمیر تا برهی ای حسود کین رنجیست  %~% که از مشقت آن جز به مرگ نتوان
~~رست
# 4 شور بختان به آرزو خواهند  %~% مقبلان را زوال نعمت و جاه
# 5 گر نبیند به روز شپره چشم  %~% چشمه آفتاب را چه گناه
# 6 راست خواهی هزار چشم چنان  %~% کور بهتر که آفتاب سیاه PageV01P005
# 1 هر که فریاد رس روز مصیبت خواهد  %~% گو در ایام ms02 سلامت به جوانمردی کوش
# 2 بنده حلقه به گوش ار ننوازی برود  %~% لطف کن لطف که بیگانه شود حلقه
~~به گوش
# 3 همان به که لشکر به جان پروری  %~% که سلطان به لشکر کند سروری
# 4 نکند جور پیشه سلطانی  %~% که نیاید ز گرگ چوپانی
# 5 پادشاهی که طرح ظلم افکند  %~% پای دیوار ملک خویش بکند
# 6 پادشاهی کو روا دارد ستم بر زیر دست  %~% دوستدارش روز سختی دشمن زور
~~آورست
# 7 با رعیت صلح کن وز جنگ خصم ایمن نشین  %~% زان که شاهنشاه عادل را رعیت
~~لشکرست PageV01P006
# 1 ای سیر تو را نان جوین خوش ننماید  %~% معشوق من است آن که به نزدیک تو
~~زشت است
# 2 حوران بهشتی را دوزخ بود اعراف  %~% از دوزخیان پرس که اعراف بهشتست
# 3 فرقست میان آن که یارش در بر  %~% تا آن که دو چشم انتظارش بر در
~~PageV01P007
# 1 از آن کز تو ترسد بترس ای حکیم  %~% وگر با چنو صد بر آیی به جنگ
# 2 از آن مار بر پای راعی زند  %~% که ترسد سرش را بکوید به سنگ
# 3 نبینی که چون گربه عاجزشود  %~% بر آرد به چنگال چشم پلنگ PageV01P008
# 1 بدین امید به سر شد دریغ عمر عزیز  %~% که آنچه در دلم است از درم فراز
~~آید
# 2 امید بسته بر آمد ولی چه فایده زانک  %~% امید نیست که عمر گذشته باز
~~آید
# 3 کوس رحلت بکوفت دست اجل  %~% ای دو چشمم وداع سر بکنید
# 4 ای کف دست و ساعد و بازو  %~% همه تودیع یکدگر بکنید
# 5 بر من اوفتاده دشمن کام  %~% آخر ای دوستان گذر بکنید
# 6 روزگارم بشد بنادانی  %~% من نکردم شما حذر بکنید PageV01P009
# 1 درویش و غنی بنده این خاک درند  %~% و آنان که غنی ترند محتاج ترند
# 2 به بازوان توانا و قوت سر دست  %~% خطاست پنجه مسکین ناتوان بشکست
# 3 نترسد آن که بر افتادگان نبخشاید  %~% که گر ز پای در آید کسش ms03 نگیرد
~~دست
# 4 هر آن که تخم بدی کشت و چشم نیکی داشت  %~% دماغ بیهده پخت و خیال باطل
~~بست
# 5 ز گوش پنبه برون آر و داد خلق بده  %~% وگر تو می‌ندهی داد روز دادی
~~هست
# 6 بنی آدم اعضای یکدیگرند  %~% که در آفرینش ز یک گوهرند
# 7 چو عضوی به درد آورد روزگار  %~% دگر عضوها را نماند قرار
# 8 تو کز محنت دیگران بی غمی  %~% نشاید که نامت نهند آدمی PageV01P010
# 1 ای زبردست زیر دست آزار  %~% گرم تا کی بماند این بازار
# 2 به چه کار آیدت جهانداری  %~% مردنت به که مردم آزاری PageV01P011
# 1 ظالمی را خفته دیدم نیم روز  %~% گفتم این فتنه است خوابش برده به
# 2 وآنکه خوابش بهتر از بیداری است  %~% آن چنان بد زندگانی مرده به
~~PageV01P012
# 1 ما را به جهان خوش تر از این یک دم نیست  %~% کز نیک و بد اندیشه و از
~~کس غم نیست
# 2 ای آنکه به اقبال تو در عالم نیست  %~% گیرم که غمت نیست غم ما هم نیست
# 3 قرار بر کف آزادگان نگیرد مال  %~% نه صبر در دل عاشق نه آب در غربال
# 4 حرامش بود نعمت پادشاه  %~% که هنگام فرصت ندارد نگاه
# 5 مجال سخن تا نبینی ز پیش  %~% به بیهوده گفتن مبر قدر خویش
# 6 ابلهی کو روز روشن شمع کافوری نهد  %~% زود بینی کش به شب روغن نباشد
~~در چراغ
# 7 بروی خود در طماع باز نتوان کرد  %~% چو باز شد به درشتی فراز نتوان
~~کرد
# 8 کس نبیند که تشنگان حجاز  %~% به سر آب شور گرد آیند
# 9 هر کجا چشمه ای بود شیرین  %~% مردم و مرغ و مور گرد آیند PageV01P013
# 1 چو دارند گنج از سپاهی دریغ  %~% دریغ آیدش دست بردن به تیغ
# 2 زر بده مرد سپاهی را تا سر بنهد  %~% و گرش زر ندهی سر بنهد در عالم
# 3 اذا شبع الکمی یصول بطشا  %~% و خاوی البطن یبطش بالفرار ms04 PageV01P014
# 1 آنان که به کنج عافیت بنشستند  %~% دندان سگ و دهان مردم بستند
# 2 کاغذ بدریدند و قلم بشکستند  %~% وز دست زبان حرف گیران رستند
# 3 همای بر همه مرغان از آن شرف دارد  %~% که استخوان خورد و جانور
~~نیازارد
# 4 اگر صد سال گبر آتش فروزد  %~% اگر یک دم درو افتد بسوزد
# 5 تو بر سر قدر خویشتن باش و وقار  %~% بازی و ظرافت به ندیمان بگذار
~~PageV01P015
# 1 بس گرسنه خفت و کس ندانست که کیست  %~% بس جان به لب آمد که برو کس
~~نگریست
# 2 مبین آن بی حمیت را که هرگز  %~% نخواهد دید روی نیکبختی
# 3 که آسانی گزیند خویشتن را  %~% زن و فرزند بگذارد به سختی
# 4 کس نیاید به خانه درویش  %~% که خراج زمین و باغ بده
# 5 یا به تشویش و غصه راضی باش  %~% یا جگر بند پیش زاغ بنه
# 6 راستی موجب رضای خداست  %~% کس ندیدم که گم شد از ره راست
# 7 مکن فراخ روی در عمل اگر خواهی  %~% که وقت رفع تو باشد مجال دشمن تنگ
# 8 تو پاک باش و مدار از کس ای برادر باک  %~% زنند جامه ناپاک گازران بر
~~سنگ
# 9 به دریا در منافع بی شمار است  %~% و گر خواهی سلامت بر کنار است
# 10 دوست مشمار آن که در نعمت زند  %~% لاف یاری و برادر خواندگی
# 11 دوست آن دانم که گیرد دست دوست  %~% در پریشان حالی و درماندگی
# 12 ز کار بسته میندیش و دل شکسته مدار  %~% که آب چشمه حیوان درون تاریکی
~~است
# 13 الا لا یجأرن اخو البلیة  %~% فللرحمن الطاف خفیه
# 14 منشین ترش از گردش ایام که صبر  %~% تلخ است و لیکن بر شیرین دارد
# 15 نبینی که پیش خداوند جاه  %~% نیایش کنان دست بر برنهند
# 16 اگر روزگارش در آرد ز پای  %~% همه عالمش پای بر سر نهند
# 17 یا زر بهر دو دست کند خواجه در کنار  %~% یا موج روزی ms05 افکندش مرده بر
~~کنار
# 18 ندانستی که بینی بند بر پای  %~% چو در گوشت نیامد پند مردم
# 19 دگر ره چون نداری طاقت نیش  %~% مکن انگشت در سوراخ گژدم PageV01P016
# 1 در میر و وزیر و سلطان را  %~% بی وسیلت مگرد پیرامن
# 2 سگ و دربان چو یافتند غریب  %~% این گریبانش گیرد آن دامن
# 3 بگذار که بنده کمینم  %~% تا در صف بندگان نشینم
# 4 گر بر سر و چشم ما نشینی  %~% بارت بکشم که نازنینی
# 5 چه جرم دید خداوند سابق الانعام  %~% که بنده در نظر خویش خوار می‌دارد
# 6 خدای راست مسلم بزرگواری و حکم  %~% که جرم بیند و نان برقرار می‌دارد
# 7 چو کعبه قبله حاجت شد از دیار بعید  %~% روند خلق به دیدارش از بسی
~~فرسنگ
# 8 ترا تحمل امثال ما بباید کرد  %~% که هیچ کس نزند بر درخت بی بر سنگ
~~PageV01P017
# 1 نیاساید مشام از طبله عود  %~% بر آتش نه که چون عنبر ببوید
# 2 بزرگی بایدت بخشندگی کن  %~% که دانه تا نیفشانی نروید
# 3 اگر گنجی کنی بر عامیان بخش  %~% رسد هر کدخدایی را به رنجی
# 4 چرا نستانی از هر یک جوی سیم  %~% که گرد آید ترا هر وقت گنجی
# 5 قارون هلاک شد که چهل خانه گنج داشت  %~% نوشین روان نمرد که نام نکو
~~گذاشت PageV01P018
# 1 اگر ز باغ رعیت ملک خورد سیبی  %~% بر آورند غلامان او درخت از بیخ
# 2 به پنج بیضه که سلطان ستم روا دارد  %~% زنند لشکریانش هزار مرغ بر سیخ
~~PageV01P019
# 1 آتش سوزان نکند با سپند  %~% آنچه کند دود دل دردمند
# 2 مسکین خر اگر جه بی تمیزست  %~% جون بار همی‌برد عزیزست
# 3 گاوان و خران بار بردار  %~% به ز آدمیان مردم آزار
# 4 حاصل نشود رضای سلطان  %~% تا خاطر بندگان نجویی
# 5 خواهی که خدای بر تو بخشد  %~% با خلق خدای کن نکویی
# 6 نه هر که قوت بازوی منصبی دارد  %~% به سلطنت بخورد مال مردمان به ms06 گزاف
# 7 توان به حلق فرو بردن استخوان درشت  %~% ولی شکم بدرد چون بگیرد اندر
~~ناف
# 8 نماند ستمکار بد روزگار  %~% بماند برو لعنت پایدار PageV01P020
# 1 ناسزایی را که بینی بخت یار  %~% عاقلان تسلیم کردند اختیار
# 2 چون نداری ناخن درنده تیز  %~% با ددان آن به که کم گیری ستیز
# 3 هر که با پولاد بازو پنجه کرد  %~% ساعد مسکین خود را رنجه کرد
# 4 باش تا دستش ببندد روزگار  %~% پس به کام دوستان مغزش بر آر
~~PageV01P021
# 1 پیش که بر آورم ز دستت فریاد  %~% هم پیش تو از دست تو گر خواهم داد
# 2 همچنان در فکر آن بیتم که گفت  %~% پیل بانی بر لب دریای نیل
# 3 زیر پایت گر بدانی حال مور  %~% همچو حال تست زیر پای پیل PageV01P022
# 1 هر چه رود بر سرم چون تو پسندی رواست  %~% بنده چه دعوی کند حکم خداوند
~~راست
# 2 چو کردی با کلوخ انداز پیکار  %~% سر خود را به نادانی شکستی
# 3 چو تیر انداختی بر روی دشمن  %~% چنین دان کاندر آماجش نشستی
~~PageV01P023
# 1 صلح با دشمن اگر خواهی هر گه که ترا  %~% در قفا عیب کند در نظرش تحسین
~~کن
# 2 سخن آخر به دهان می‌گذرد موذی را  %~% سخنش تلخ نخواهی دهنش شیرین کن
# 3 آن را که به جای تست هر دم کرمی  %~% عذرش بنه ار کند به عمری ستمی
# 4 گر گزندت رسد ز خلق مرنج  %~% که نه راحت رسد ز خلق نه رنج
# 5 از خدا دان خلاف دشمن و دوست  %~% کین دل هر دو در تصرف اوست
# 6 گر چه تیر از کمان همی‌گذرد  %~% از کمان دار بیند اهل خرد PageV01P024
# 1 مهتری در قبول فرمان است  %~% ترک فرمان دلیل حرمان است PageV01P025
# 1 زورت ار پیش می‌رود با ما  %~% با خداوند غیب دان نرود
# 2 به هم بر مکن تا توانی دلی  %~% که آهی جهانی به هم بر کند
# 3 چه سال‌های فراوان و عمر‌های دراز ms07  %~% که خلق بر سر ما بر زمین بخواهد
~~رفت PageV01P026
# 1 یا وفا خود نبود در عالم %~% یا مگر کس در این زمانه نکرد
# 2 کس نیاموخت علم تیر از من  %~% که مرا عاقبت نشانه نکرد PageV01P027
# 1 یکی امروز کامران بینی  %~% دیگری را دل از مجاهده ریش
# 2 فرق شاهی و بندگی برخاست  %~% چون قضای نبشته آمد پیش
# 3 دریاب کنون که نعمتت هست به دست  %~% کین دولت و ملک می رود دست به دست
~~PageV01P028
# 1 ور وزیر ازخدا بترسیدی  %~% همچنان کز ملک ملک بودی PageV01P029
# 1 پنداشت ستمگر که جفا بر ما کرد  %~% در گردن او بماند و بر ما بگذشت
~~PageV01P030
# 1 اگر خود روز را گوید شبست این  %~% بباید گفتن آنک ماه و پروین
~~PageV01P031
PageV01P032
# 1 پختن دیک نیک خواهان را  %~% هر چه رخت سراست سوخته به PageV01P033
PageV01P034
# 1 کار درویش مستمند بر آر  %~% که ترا نیز کارها باشد PageV01P035
# 1 به دست آهن تفته کردن خمیر  %~% به از دست بر سینه پیش امیر
# 2 عمر گرانمایه در این صرف شد  %~% تا چه خورم صیف و چه پوشم شتا
# 3 ای شکم خیره به تایی بساز  %~% تا نکنی پشت به خدمت دو تا PageV01P036
PageV01P037
# 1 چو کاری بی فضول من بر آید  %~% مرا در وی سخن گفتن نشاید
# 2 و گر بینم که نابینا و چاه است  %~% اگر خاموش بنشینم گناه است
~~PageV01P038
# 1 به نادانان چنان روزی رساند  %~% که دانا اندر آن عاجز بماند
# 2 اوفتاده است در جهان بسیار  %~% بی تمیز ارجمند و عاقل خوار
# 3 کیمیاگر به غصه مرده و رنج  %~% ابله اندر خرابه یافته گنج PageV01P039
# 1 آنگه بغلی نعوذ بالله  %~% مردار به آفتاب مرداد
# 2 ملحد گرسنه در خانه خالی بر خوان  %~% عقل باور نکند کز رمضان اندیشد
# 3 هرگز آن را به دوستی مپسند  %~% که رود جای ناپسندیده PageV01P040
# 1 بزرگش نخوانند اهل خرد  %~% که نام بزرگان به زشتی برد PageV01P041
### | [ gbab 2 ]
# 1 هر که را جامه پارسا بینی %~% پارسا دان ms08 و نیکمرد انگار
# 2 ور ندانی که در نهانش چیست %~% محتسب را درون خانه چه کار PageV02P001
# 1 عذر تقصیر خدمت آوردم  %~% که ندارم به طاعت استظهار
# 2 عاصیان از گناه توبه کنند  %~% عارفان از عبادت استغفار
# 3 بر در کعبه سائلی دیدم %~% که همی‌گفت و می‌گرستی خوش
# 4 می‌نگویم که طاعتم بپذیر  %~% قلم عفو بر گناهم کش PageV02P002
# 1 روی بر خاک عجز می‌گویم %~% هر سحرگه که باد می‌آید
# 2 ای که هرگز فرامشت نکنم  %~% هیچت از بنده یاد می‌آید PageV02P003
# 1 شنیدم که مردان راه خدای %~% دل دشمنان را نکردند تنگ
# 2 ترا کی میسر شود این مقام  %~% که با دوستانت خلافست و جنگ
# 3 در برابر چو گوسپند سلیم  %~% در قفا همچو گرگ مردم خوار
# 4 هر که عیب دگران پیش تو آورد و شمرد %~% بی‌گمان عیب تو پیش دگران
~~خواهد برد PageV02P004
# 1 چه دانند مردم که در خانه کیست  %~% نویسنده داند که در نامه چیست
# 2 صورت حال عارفان دلق است  %~% این قدر بس چو روی در خلق است
# 3 در قژا کند مرد باید بود  %~% بر مخنث سلاح جنگ چه سود
# 4 شنیدستی که گاوی در علف خوار  %~% بیالاید همه گاوان ده را
# 5 به یک ناتراشیده در مجلسی  %~% برنجد دل هوشمندان بسی
# 6 اگر برکه ای پر کنند از گلاب  %~% سگی در وی افتد کند منجلاب
~~PageV02P005
# 1 ترسم نرسی به کعبه ای اعرابی  %~% کین ره که تو میروی به ترکستان است
# 2 تا چه خواهی خریدن ای معذور  %~% روز درماندگی به سیم دغل PageV02P006
# 1 نبیند مدعی جز خویشتن را  %~% که دارد پرده پندار در پیش
# 2 گرت چشم خدا بینی ببخشند  %~% نبینی هیچ کس عاجزتر از خویش PageV02P007
# 1 طاوس را به نقش و نگاری که هست خلق  %~% تحسین کنند و او خجل از پای
~~زشت خویش PageV02P008
# 1 اشاهد من اهوی بغیر وسیلة  %~% فیلحقنی شأن اضل طریقا PageV02P009
# 1 یکی پرسید از آن گم کرده فرزند %~% که ای روشن ms09 گهر پیر خردمند
# 2 ز مصرش بوی پیراهن شنیدی %~% چرا در چاه کنعانش ندیدی
# 3 بگفت احوال ما برق جهان است %~% دمی پیدا و دیگر دم نهان است
# 4 گهی بر طارم اعلی نشینیم %~% گهی بر پشت پای خود نبینیم
# 5 اگر درویش در حالی بماندی %~% سر دست از دو عالم برفشاندی PageV02P010
# 1 دوست نزدیکتر از من به من است %~% وین عجب تر که من از وی دورم
# 2 چه کنم با که توان گفت که او  %~% در کنار من و من مهجورم
# 3 فهم سخن چون نکند مدعی  %~% قوت طبع از متکلم مجوی
# 4 فسحت میدان ارادت بیار  %~% تا بزند مرد سخنگوی گوی PageV02P011
# 1 پای مسکین پیاده چند رود  %~% کز تحمل ستوه شد بختی
# 2 تا شود جسم فربهی لاغر  %~% لاغری مرده باشد از سختی
# 3 خوشست زیر مغیلان به ره بادیه خفت  %~% شب رحیل ولی ترک جان بباید گفت
~~PageV02P012
# 1 گر مرا زار بکشتن دهد آن یار عزیز  %~% تا نگویی که در آن دم غم جانم
~~باشد
# 2 گویم از بنده مسکین چه گنه صادر شد  %~% کو دل آزرده شد از من غم آنم
~~باشد PageV02P013
# 1 چون به سختی در بمانی تن به عجز اندر مده  %~% دشمنان را پوست بر کن
~~دوستان را پوستین PageV02P014
# 1 هر سو دود آن کس ز بر خویش براند  %~% وآن را که بخواند بدر کس ندواند
~~PageV02P015
# 1 دلقت به چه کار آید و مسحی و مرقع  %~% خود را ز عمل‌های نکوهیده بری
~~دار
# 2 حاجت به کلاه بر کی داشتنت نیست  %~% درویش صفت باش و کلاه تتری دار
~~PageV02P016
# 1 نه به استر بر سوارم نه چه اشتر زیر بارم  %~% نه خداوند رعیت نه غلام
~~شهریارم
# 2 غم موجود و پریشانی معدوم ندارم  %~% نفسی می‌زنم آسوده و عمری
~~می‌گذارم
# 3 شخصی همه شب بر سر بیمار گریست  %~% چون روز آمد بمرد و بیمار بزیست
# 4 ای بسا اسب تیز رو که بماند  %~% که خر ms10 لنگ جان بمنزل برد
# 5 بس که در خاک تندرستان را  %~% دفن کردیم و زخم خورده نمرد PageV02P017
# 1 آن که چون پسته دیدمش همه مغز  %~% پوست بر پوست بود همچو پیاز
# 2 پارسایان روی در مخلوق  %~% پشت بر قبله می‌کنند نماز
# 3 چون بنده خدای خویش خواند  %~% باید که به جز خدا نداند PageV02P018
# 1 چو پیروز شد دزد تیره روان  %~% چه غم دارد از گریه کاروان
# 2 آهنی را که موریانه بخورد  %~% نتوان برد از و به صیقل زنگ
# 3 با سیه دل چه سود گفتن وعظ  %~% نرود میخ آهنین در سنگ
# 4 به روزگار سلامت شکستگان دریاب  %~% که جبر خاطر مسکین بلا بگرداند
# 5 چو سائل از تو به زاری طلب کند چیزی  %~% بده وگرنه ستمگر به زور
~~بستاند PageV02P019
# 1 قاضی ار با ما نشیند بر فشاند دست را  %~% محتسب گر می‌خورد معذور دارد
~~مست را
# 2 گویی رگ جان می‌گسلد زخمه ناسازش  %~% ناخوش تر از آوازه مرگ پدر آوازش
# 3 نهاج الی صوت الاغانی لطیبها  %~% و انت مغن ان سکت نطیب
# 4 نبیند کسی در سماعت خوشی  %~% مگر وقت رفتن که دم در کشی
# 5 چون در آواز آمد آن بربط سرای  %~% کد خدا را گفتم از بهر خدای
# 6 زیبقم در گوش کن تا نشنوم  %~% یا درم بگشای تا بیرون روم
# 7 مؤذن بانگ بی هنگام برداشت  %~% نمی‌داند که چند از شب گذشته است
# 8 درازی شب از مژگان من پرس  %~% که یک دم خواب در چشمم نگشته است
# 9 مطربی دور ازین خجسته سرای  %~% کس دو بارش ندیده در یک جای
# 10 راست چون بانگش از دهن برخاست  %~% خلق را موی بر بدن برخاست
# 11 مرغ ایوان ز هول او پرید  %~% مغز ما برد و حلق خود درید
# 12 آواز خوش از کام و دهان و لب شیرین  %~% گر نغمه کند ور نکند دل
~~بفریبد
# 13 ور پرده عشاق و خراسان و حجازست  %~% از حنجره مطرب ms11 مکروه نزیبد
~~PageV02P020
# 1 نگویند از سر بازیچه حرفی  %~% کزان پندی نگیرد صاحب هوش
# 2 و گر صد باب حکمت پیش نادان  %~% بخواند آیدش بازیچه در گوش
~~PageV02P021
# 1 اندرون از طعام خالی دار  %~% تا درو نور معرفت بینی
# 2 تهی از حکمتی به علت آن  %~% که پری از طعام تا بینی PageV02P022
# 1 به عذر و توبه توان رستن از عذاب خدای  %~% ولیک می‌نتوان از زبان مردم
~~رست
# 2 چند گویی که بد اندیش و حسود  %~% عیب جویان من مسکینند
# 3 گه به خون ریختنم برخیزند  %~% گه به بد خواستنم بنشینند
# 4 نیک باشی و بدت گوید خلق  %~% به که بد باشی و نیکت بینند
# 5 انی لمستتر من عین جیرانی  %~% و الله یعلم اسراری و اعلانی
# 6 در بسته بروی خود ز مردم  %~% تا عیب نگسترند ما را
# 7 در بسته چه سود و عالم الغیب  %~% دانای نهان و آشکارا PageV02P023
# 1 تو نیکو روش باش تا بدسگال  %~% به نقص تو گفتن نیابد مجال
# 2 چو آهنگ بربط بود مستقیم  %~% کی از دست مطرب خورد گوشمال PageV02P024
# 1 چو هر ساعت از تو به جایی رود دل  %~% به تنهایی اندر صفایی نبینی
# 2 ورت جاه و مالست و زرع و تجارت  %~% چو دل با خدایست خلوت نشینی
~~PageV02P025
# 1 دوش مرغی به صبح می‌نالید  %~% عقل و صبرم ببرد و طاقت و هوش
# 2 یکی از دوستان مخلص را  %~% مگر آواز من رسید به گوش
# 3 گفت باور نداشتم که ترا  %~% بانگ مرغی چنین کند مدهوش
# 4 گفتم این شرط آدمیت نیست  %~% مرغ تسبیح گوی و ما خاموش PageV02P026
# 1 دانی چه گفت مرا آن بلبل سحری  %~% تو خود چه آدمیی کز عشق بی خبری
# 2 اشتر به شعر عرب در حالتست و طرب  %~% گر ذوق نیست ترا کژ طبع جانوری
# 3 و عند هبوب الناشرات علی الحمی  %~% تمیل غصون البان لا الحجر الصلد
# 4 بذکرش هر چه بینی در خروش است  %~% دلی داند درین معنی ms12 که گوش است
# 5 نه بلبل بر گلش تسبیح خوانیست  %~% که هر خاری به تسبیحش زبانیست
~~PageV02P027
# 1 شکوفه گاه شکفته است و گاه خوشیده  %~% درخت وقت برهنه است و وقت
~~پوشیده
# 2 اگر دنیا نباشد دردمندیم  %~% وگر باشد به مهرش پای بندیم
# 3 حجابی زین درون آشوب تر نیست  %~% که رنج خاطرست ار هست و گر نیست
# 4 مطلب گر توانگری خواهی  %~% جز قناعت که دولت ایست هنی
# 5 گر غنی زر به دامن افشاند  %~% تا نظر در ثواب او نکنی
# 6 کز بزرگان شنیده ام بسیار  %~% صبر درویش به که بذل غنی
# 7 اگر بریان کند بهرام گوری  %~% نه چون پای ملخ باشد ز موری PageV02P028
# 1 به دیدار مردم شدن عیب نیست  %~% ولیکن نه چندان که گویند بس
# 2 اگر خویشتن را ملامت کنی  %~% ملامت نباید شنیدت ز کس PageV02P029
# 1 شکم زندان بادست ای خردمند  %~% ندارد هیچ عاقل باد در بند
# 2 چو باد اندر شکم پیچد فرو هل  %~% که باد اندر شکم بارست بر دل
# 3 حریف ترشروی ناسازگار  %~% چو خواهد شدن دست پیشش مدار PageV02P030
# 1 همی‌گریختم از مردمان به کوه و به دشت  %~% که از خدای نبودم به آدمی
~~پرداخت
# 2 قیاس کن که چه حالم بود در این ساعت  %~% که در طویله نامردمم بباید
~~ساخت
# 3 پای در زنجیر پیش دوستان  %~% به که با بیگانگان در بوستان
# 4 زن بد در سرای مرد نکو  %~% هم درین عالمست دوزخ او
# 5 زینهار از قرین بد زنهار  %~% و قنا ربنا عذاب النار
# 6 شنیدم گوسپندی را بزرگی  %~% رهانید از دهان و دست گرگی
# 7 شبانگه کارد در حلقش بمالید  %~% روان گوسپند از وی بنالید
# 8 که از چنگال گرگم در ربودی  %~% چو دیدم عاقبت خود گرگ بودی
~~PageV02P031
# 1 ای گرفتار پای بند عیال  %~% دیگر آسودگی مبند خیال
# 2 غم فرزند و نان و جامه و قوت  %~% بازت آرد ز سیر در ملکوت
# 3 همه روز اتفاق می‌سازم  %~% که ms13 به شب با خدای پردازم
# 4 شب چو عقد نماز می‌بندم  %~% چه خورد بامداد فرزندم PageV02P032
# 1 گل سرخش چو عارض خوبان  %~% سنبلش همچو زلف محبوبان
# 2 همچنان از نهیب برد عجوز  %~% شیر ناخورده طفل دایه هنوز
# 3 و افانین علیها جلنار  %~% علقت بالشجر الاخضر نار
# 4 از این مه پاره ای عابد فریبی  %~% ملایک صورتی طاوس زیبی
# 5 که بعد از دیدنش صورت نبندد  %~% وجود پارسایان را شکیبی
# 6 هلک الناس حوله عطشا  %~% و هو ساق یری و لا یسقی
# 7 دیده از دیدنش نگشتی سیر  %~% همچنان کز فرات مستسقی
# 8 در سر کار تو کردم دل و دین با همه دانش  %~% مرغ زیرک به حقیقت منم
~~امروز و تو دامی
# 9 هر که هست از فقیه و پیر و مرید  %~% وز زبان آوران پاک نفس
# 10 چون به دنیای دون فرود اید  %~% به عسل در بماند پای مگس
# 11 خاتون خوب صورت پاکیزه روی را  %~% نقش و نگار و خاتم پیروزه گو مباش
# 12 درویش نیک سیرت پاکیزه خوی را  %~% نان رباط و لقمه دریوزه گو مباش
# 13 تا مرا هست و دیگرم باید  %~% گر نخوانند زاهدم شاید PageV02P033
# 1 زاهد که درم گرفت و دینار  %~% زاهدتر از او یکی به دست آر PageV02P034
# 1 نان از برای کنج عبادت گرفته اند  %~% صاحبدلان نه کنج عبادت برای نان
# 2 من گرسنه در برابرم سفره نان  %~% همچون عزبم بر در حمام زنان
# 3 کوفته بر سفره من گو مباش  %~% گرسنه را نان تهی کوفته است PageV02P035
# 1 گر گدا پیشرو لشکر اسلام بود  %~% کافر از بیم توقع برود تا در چین
~~PageV02P036
# 1 اگر من ناجوانمردم به کردار  %~% تو بر من چون جوانمردان گذر کن
# 2 دریای فراوان نشود تیره به سنگ  %~% عارف که برنجد تنک آب است هنوز
# 3 ای برادر چو خاک خواهی شد  %~% خاک شو پیش از آن که خاک شوی
~~PageV02P038
# 1 این حکایت شنو که در بغداد  %~% رایت و پرده ms14 را خلاف افتاد
# 2 من و تو هر دو خواجه تا شانیم  %~% بنده بارگاه سلطانیم
# 3 تو نه رنج آزموده‌های نه حصار  %~% نه بیابان و باد و گرد و غبار
# 4 تو بر بندگان مه رویی  %~% با غلامان یاسمن بویی
# 5 گفت من سر بر آستان دارم  %~% نه چو تو سر بر آسمان دارم PageV02P039
# 1 گرت از دست بر اید دهنی شیرین کن  %~% مردی آن نیست که مشتی بزنی بر
~~دهنی
# 2 بنی آدم سرشت از خاک دارد  %~% اگر خاکی نباشد آدمی نیست PageV02P040
# 1 هزار خویش که بیگانه از خدا باشد %~% فدای یک تن بیگانه کاشنا باشد
~~PageV02P041
# 1   %~% دل در کسی مبند که دل بسته تو نیست
# 2 پیرمردی لطیف در بغداد  %~% دخترک را به کفشدوزی داد
# 3 بامدادان پدر چنان دیدش  %~% پیش داماد رفت و پرسیدش
# 4 نگفتم این گفتار  %~% هزل بگذار و جد ازو بردار PageV02P042
# 1 زشت باشد دیبقی و دیبا  %~% که بود بر عروس نازیبا PageV02P043
# 1 در آن ساعت که خواهند این و آن مرد  %~% نخواهند از جهان بیش از کفن
~~برد
# 2 نه آنکه بر در دعوی نشیند از خلقی  %~% وگر خلاف کنندش به جنگ بر خیزد
# 3 پرده هفت رنگ در مگذار  %~% تو که در خانه بوریا داری PageV02P044
# 1 دیدم گل تازه چند دسته  %~% بر گنبدی از گیاه رسته
# 2 بگریست گیاه و گفت خاموش  %~% صحبت نکند کرم فراموش
# 3 من بنده حضرت کریمم  %~% پرورده نعمت قدیمم
# 4 با آن که بضاعتی ندارم  %~% سر مایه طاعتی ندارم
# 5 رسمست که مالکان تحریر  %~% آزاد کنند بنده پیر
# 6 ای بار خدای عالم آرای  %~% بر بنده پیر خود ببخشای
# 7 بدبخت کسی که سر بتابد  %~% زین در که دری دگر بیابد PageV02P045
# 1 زکوة مال بدر کن که فضله رز را  %~% چو باغبان بزند بیشتر دهد انگور
~~PageV02P046
### | [ gbab 3 ]
# 1 ای قناعت ! توانگرم گردان  %~% که ورای تو هیچ نعمت نیست PageV03P001
# 1 کجا خود شکر این نعمت گزارم  %~% که ms15 زور مردم آزاری ندارم PageV03P002
# 1 به نان قناعت کنیم و جامه دلق  %~% که بار محنت خود به که بار منت خلق
# 2 همه رقعه دوختن به و الزام کنج صبر  %~% کز بهر جامه رقعه بر خواجگان
~~نبشت
# 3 حقا که با عقوبت دوزخ برابر است  %~% رفتن به پایمردی همسایه در بهشت
~~PageV03P003
# 1 که ز ناگفتنش خلل زاید  %~% یا ز ناخوردنش به جان آید PageV03P004
# 1 خوردن برای زیستن و ذکر کردن است  %~% تو معتقد که زیستن از بهر خوردن
~~است PageV03P005
# 1 وگر تن پرورست اندر فراخی  %~% چو تنگی بیند از سختی بمیرد PageV03P006
# 1 نه چندان بخور کز دهانت بر آید %~% نه چندان که از ضعف جانت برآید
# 2 با آن که در وجود طعامست عیش نفس  %~% رنچ آورد طعام که بیش از قدر بود
# 3 گر گل شکر خوری به تکلف زیان کند  %~% ور نان خشک دیر خوری گل شکر بود
# 4 معده چو کج گشت و شکم درد خاست  %~% سود ندارد همه اسباب راست
# 5 معده چو کج گشت و شکم درد خاست %~% سود ندارد همه اسباب راست
~~PageV03P007
# 1 ترک احسان خواجه اولیتر  %~% کاحتمال جفای بوابان PageV03P008
# 1 اگر حنظل خوری از دست خوشخوی  %~% به از شیرینی از دست ترش روی
~~PageV03P009
# 1 به حاجتی که روی تازه روی و خندان رو  %~% فرو نبندد کار گشاده پیشانی
# 2 بئس المطاعم حین الذل تکسبها  %~% القدر منتصب و القدر مخفوض
~~PageV03P010
# 1 مبر حاجت به نزد ترشروی  %~% که از خوی بدش فرسوده گردی
# 2 اگر گویی غم دل با کسی گوی  %~% که از رویش به نقد آسوده گردی
~~PageV03P011
# 1 عجب که دود دل خلق جمع مینشود  %~% که ابر گردد و سیلاب دیده بارانش
# 2 گر تتر بکشد این مخنث را  %~% تتری را دگر نباید کشت
# 3 تن به بیچارگی و گرسنگی  %~% بنه و دست پیش سفله مدار
# 4 پرنیان و نسیج بر نااهل  %~% لاجورد و طلاست بر دیوار PageV03P012
# 1 هر که نان از عمل خویش ms16 خورد  %~% منت حاتم طائی نبرد PageV03P013
# 1 گربه مسکین اگر پر داشتی  %~% تخم گنجشک از جهان برداشتی
# 2 عاجز باشد که دست قوت یابد  %~% برخیزد و دست عاجزان برتابد
# 3 آن نشنیدی که فلاطون چه گفت  %~% مور همان به که نباشد پرش
# 4 آن کس که توانگرت نمیگرداند  %~% او مصلحت تو از تو بهتر داند
~~PageV03P014
# 1 در بیابان خشک و ریگ روان  %~% تشنه را در دهان چه در چه صدف
# 2 مرد بی توشه کاوفتاد از پای  %~% بر کمربند او چه زر چه خزف
~~PageV03P015
PageV03P016
# 1 در بیابان فقیر سوخته را  %~% شلغم پخته به که نقره خام PageV03P017
# 1 مرغ بریان به چشم مردم سیر  %~% کمتر از برگ تره بر خوان است
# 2 وان که را دستگاه و قوت نیست  %~% شلغم پخته مرغ بریان است PageV03P018
# 1 ز قدر و شوکت سلطان نگشت چیزی کم  %~% از التفات به مهمانسرای دهقانی
# 2 کلاه گوشه دهقان به آفتاب رسید  %~% که سایه بر سرش انداخت چون تو
~~سلطانی PageV03P019
# 1 قالو عجین الکلس لیس بطاهر  %~% قلنا نسد به شقوق المبرز
# 2 به لطافت چو بر نیاید کار  %~% سر به بی حرمتی کشد ناچار PageV03P020
# 1 آن شنیدستی که در اقصای غور  %~% بار سالاری بیفتاد از ستور
# 2 گفت چشم تنگ دنیا دوست را  %~% یاقناعت پر کند یا خاک گور PageV03P021
# 1 با طبع ملولت چه کند هر که نسازد  %~% شرطه همه وقتی نبود لایق کشتی
# 2 از زر و سیم راحتی برسان  %~% خویشتن هم تمتعی بر گیر
# 3 رد میراث سختتر بودی  %~% وارثان را ز مرگ خویشاوند
# 4 بخور ای نیک سیرت سره مرد  %~% کان نگون بخت گرد کرد و نخورد
~~PageV03P022
# 1 دام هر بار ماهی آوردی  %~% ماهی این بار رفت و دام ببرد PageV03P023
# 1 در آندم که دشمن پیاپی رسید  %~% کمان کیانی نشاید کشید PageV03P024
# 1 قد شابه بالوری حمار  %~% عجلا جسدا له خوار
# 2 به آدمی نتوان گفت ماند این حیوان  %~% مگر دراعه و دستار و نقش بیرونش
~~PageV03P025
PageV03P026
# 1 ms17 اگر بهر سر موئیت صد خرد باشد  %~% خرد به کار نیاید چو بخت بد باشد
# 2 برو اندر جهان تفرج کن  %~% پیش از آن روز کز جهان بروی
# 3 و آن را که بر مراد جهان نیست دست رس  %~% در زادو بوم خویش غریبست و
~~ناشناخت
# 4 وجود مردم دانا مثال زر طلی است  %~% که هر کجا برود قدر وقیمتش دانند
# 5 بزرگ زاده نادان به شهر وا ماند  %~% که در دیار غریبش به هیچ نستانند
# 6 شاهد آن جا که رود حرمت عزت بیند  %~% ور برانند به قهرش پدر و مادر و
~~خویش
# 7 گفت خاموش که هر کس که جمالی دارد  %~% هر کجا پای نهد دست ندارندش پیش
# 8 او گوهرست گو صدفش در جهان مباش  %~% در یتیم را همه کس مشتری بود
# 9 سمعی الی حسن الاغانی  %~% من ذا الذی جس المثانی
# 10 چه خوش باشد آهنگ نرم حزین  %~% به گوش حریفان مست صبوح
# 11 به از روی زیباست آواز خوش  %~% که آن حظ نفس است و این قوت روح
# 12 گر به غریبی رود از شهر خویش  %~% سختی و محنت نبرد پنبه دوز
# 13 ور به خرابی فتد از مملکت  %~% گرسنه خفتد ملک نیم روز
# 14 کبوتری که دگر آشیان نخواهد دید  %~% قضا همی‌بردش تا به سوی دانه دام
# 15 رزق اگر چند بی گمان برسد  %~% شرط عقلست جستن از درها
# 16 شب هر توانگری به سرایی همی‌روند  %~% درویش هر کجا که شب آمد سرای
~~اوست
# 17 هنرور چو بختش نباشد به کام  %~% به جایی رود کش ندانند نام
# 18 زر نداری نتوان رفت به زور از دریا  %~% زور ده مرده چه باشد زر یک
~~مرده بیار
# 19 بدوزد شره دیده هوشمند  %~% در آرد طمع مرغ و ماهی ببند
# 20 چو پرخاش بینی تحمل بیار  %~% که سهلی ببندد در کارزار
# 21 چو خوش گفت بکتاش با خیل تاش  %~% چو دشمن خراشیدی ایمن مباش
# 22 سنگ بر ms18 باره حصار مزن  %~% که بود کز حصار سنگ آید
# 23 مورچگان را چو بود اتفاق  %~% شیر ژیان را بدرانند پوست
# 24 زخم دندان دشمنی بترست  %~% که نماید به چشم مردم دوست
# 25 درشتی کند با غریبان کسی  %~% که نابود باشد به غربت بسی
# 26 غواص اگر اندیشه کند کام نهنگ  %~% هرگز نکند در گرانمایه به چنگ
# 27 چه خورد شیر شر زه در بن غار  %~% باز افتاده را چه قوت بود
# 28 گه بود کز حکیم روشن رای  %~% برنیاید درست تدبیری
# 29 گاه باشد که کودکی نادان  %~% به غلط بر هدف زند تیری PageV03P027
# 1 آز بگذار و پادشاهی کن  %~% گردن بی طمع بلند بود
# 2 هر کرا بر سماط بنشستی  %~% واجب آمد به خدمتش برخاست
# 3 دیده شکیبد ز تماشای باغ  %~% بی گل و نسرین به سر آرد دماغ
# 4 ور نبود دلبر همخوابه پیش  %~% دست توان کرد در آغوش خویش PageV03P028
### | [ gbab 4 ]
# 1 نور گیتی فروز چشمه هور  %~% زشت باشد به چشم موشک کور PageV04P001
PageV04P002
# 1 نشنیدی که صوفیی می‌کوفت  %~% زیر نعلین خویش میخی چند
# 2 آستینش گرفت سرهنگی  %~% که بیا نعل بر ستورم بند PageV04P003
PageV04P004
# 1 اگر نادان به وحشت سخت گوید  %~% خردمندش به نرمی‌دل بجوید
# 2 دو صاحبدل نگهدارند مویی  %~% همیدون سرکشی و آزرم جویی
# 3 یکی را زشت خویی داد دشنام  %~% تحمل کرد و گفت ای خوب فرجام
# 4 بتر زانم که خواهی گفتن آنی  %~% که دانم عیب من چون من ندانی
~~PageV04P005
# 1 چو یکبار گفتی مگو باز پس  %~% که حلوا چو یکبار خوردند بس PageV04P006
# 1 سخن را سر است ای خداوند و بن  %~% میاور سخن در میان سخن
# 2 خداوند تدبیر و فرهنگ و هوش  %~% نگوید سخن تا نبیند خموش PageV04P007
# 1 نه سخن که برآید بگوید اهل شناخت  %~% به سر شاه سر خویشتن نباید باخت
~~PageV04P008
# 1 خانه ام را که چون تو همسایه است  %~% ده درم سیم بد عیار ارزد
# 2 لکن امیدوار باید بود  %~% که پس ms19 از مرگ تو هزار ارزد PageV04P009
# 1 امیدوار بود آدمی به خیر کسان  %~% مرا به خیر تو امید نیست شر مرسان
~~PageV04P010
# 1 تو بر اوج فلک چه دانی چیست  %~% که ندانی که در سرایت کیست
~~PageV04P011
# 1 از صحبت دوستی به رنجم  %~% کاخلاق بدم حسن نماید
# 2 کو دشمن شوخ چشم ناپاک  %~% تا عیب مرا به من نماید PageV04P012
PageV04P013
# 1 گر تو قرآن بدین نمط خوانی  %~% ببری رونق مسلمانی PageV04P014
### | [ gbab 5 ]
# 1 وانکه را پادشه بیندازد  %~% کسش از خیل خانه ننوازد
# 2 و گر به چشم ارادت نگه کنی در دیو  %~% فرشته‌ایت نماید به چشم کروبی
~~PageV05P001
# 1 خواجه با بنده پری رخسار  %~% چون درآمد به بازی و خنده
# 2 نه عجب کو چو خواجه حکم کند  %~% وین کشد بار ناز چون بنده PageV05P002
# 1 کوته نکنم ز دامنت دست  %~% ور خود بزنی به تیغ تیزم
# 2 بعد از تو ملاذ و ملجائی نیست  %~% هم در تو گریزم ار گریزم
# 3 هر کجا سلطان عشق آمد نماند  %~% قوت بازوی تقوی را محل
# 4 پاکدامن چون زید بیچاره ای  %~% اوفتاده تا گریبان در وحل PageV05P003
# 1 جنگ جویان به زور پنجه و کتف  %~% دشمنان را کشند و خوبان دوست
# 2 تو که در بند خویشتن باشی  %~% عشق باز دروغ زن باشی
# 3 گر نشاید به دوست ره بردن  %~% شرط یاری است در طلب مردن
# 4 گر دست رسد که آستینش گیرم  %~% ورنه بروم بر آستانش میرم
# 5 آن شنیدی که شاهدی به نهفت  %~% با دل از دست رفته‌ای می‌گفت
# 6 تا تو را قدر خویشتن باشد  %~% پیش چشمت چه قدر من باشد
# 7 آن کس که مرا بکشت باز آمد پیش  %~% مانا که دلش بسوخت بر کشته خویش
# 8 اگر خود هفت سبع از بر بخوانی  %~% چو آشفتی ا ب ت ندانی
# 9 و گفت عجبست با وجوت که وجود من بماند  %~% تو بگفتن اندر آیی و مرا
~~سخن بماند
# 10 عجب از کشته نباشد به در ms20 خیمه دوست  %~% عجب از زنده که چون جان بدر
~~آورد سلیم PageV05P004
# 1 نه آنچنان به تو مشغولم ای بهشتی روی  %~% که یاد خویشتنم در ضمیر می
~~آید
# 2 ز دیدنت نتوانم که دیده در بندم  %~% و گر مقابله بینم که تیر می آید
# 3 ور هنری داری و هفتاد عیب  %~% دوست نبیند بجز آن یک هنر PageV05P005
# 1 سری طیف من یجلو بطلعته الدجی  %~% شگفت آمد از بختم که این دولت از
~~کجا
# 2 چون گرانی به پیش شمع آید  %~% خیزش اندر میان جمع بکش PageV05P006
# 1 معشوقه که دیر دیر بینند  %~% آخر کم از آن که سیر بینند
# 2 به خنده گفت که من شمع جمعم ای سعدی  %~% مرا از آن چه که پروانه
~~خویشتن بکشد PageV05P007
# 1 رشکم آید که کسی سیر نگه در تو کند  %~% باز گویم نه که کس سیر نخواهد
~~بودن PageV05P008
# 1 روزی از دست گفتمش زنهار  %~% چند از آن روز گفتم استغفار
# 2 نکند دوست زینهار از دوست  %~% دل نهادم بر آنچه خاطر اوست
# 3 گر بلطفم به نزد خود خواند  %~% ور به قهرم براند او داند PageV05P009
# 1 برو هر چه می بایدت پیش گیر  %~% سر ما نداری سر خویش گیر
# 2 شب پره گر وصل آفتاب نخواهد  %~% رونق بازار آفتاب نکاهد
# 3 آن روز که خط شاهدت بود  %~% صاحب نظر از نظر براندی
# 4 تازه بهارا ورقت زرد شد  %~% دیگ منه کآتش ما سرد شد
# 5 پیش کسی رو که طلبکار تست  %~% ناز بر آن کن که خریدار تست
# 6 یعنی از روی نیکوان خط سبز  %~% دل عشاق بیشتر جوید
# 7 بوستان تو گند زاریست  %~% بس که بر میکنی و میروید
# 8 گر دست به جان داشتمی همچو تو بر ریش  %~% نگذاشتمی تا به قیامت که بر
~~آید
# 9 جواب داد ندانم چه بود رویم را  %~% مگر به ماتم حسنم سیاه پوشیدست
~~PageV05P010
# 1 امرد آنگه که خوب و شیرین است  %~% تلخ گفتار و تند خوی بود ms21
# 2 چون به ریش آمد و به لعنت شد  %~% مردم آمیز و مهر جوی بود PageV05P011
# 1 شاید پس کار خویشتن بنشستن  %~% لیکن نتوان زبان مردم بستن PageV05P012
# 1 بد اختری چو تو در صحبت تو بایستی  %~% ولی چنین که تویی در جهان کجا
~~باشد
# 2 پارسا را بس این قدر زندان  %~% که بود هم طویله رندان
# 3 کس نیاید به پای دیواری  %~% که بر آن صورتت نگار کنند
# 4 گر ترا در بهشت باشد جای  %~% دیگران دوزخ اختیار کنند
# 5 زاهدی در سماع رندان بود  %~% زان میان گفت شاهدی بلخی
# 6 جمعی چو گل و لاله به هم پیوسته  %~% تو هیزم خشگ در میانی رسته
~~PageV05P013
# 1 نگار من چو در آید به خنده نمکین  %~% نمک زیاده کند بر جراحت ریشان
# 2 چه بودی ار سر زلفش به دستم افتادی  %~% چو آستین کریمان به دست
~~درویشان
# 3 نه ما را در میان عهد و وفا بود  %~% جفا کردی و بد عهدی نمودی
# 4 هنوزت گر سر طلحست باز آی  %~% کزان مقبولتر باشی که بودی PageV05P014
# 1 دیده بر تارک سنان دیدن  %~% خوشتر از روی دشمنان دیدن PageV05P015
# 1 خرم آن فرخنده طالع را که چشم  %~% بر چنین روی اوفتد هر بامداد
# 2 مست می‌بیدار گردد نیم شب  %~% مست ساقی روز محشر بامداد PageV05P016
# 1 من آدمی‌به چنین شکل و خوی و قد و روش  %~% ندیده‌ام مگر این شیوه از
~~پری آموخت
# 2 بلیت بنحوی یصول مغاضبا  %~% علی کزید فی مقابله العمرو
# 3 علی جر ذیل لیس یرفع راسه  %~% و هل یستقیم الرفع من عامل الجر
# 4 ای دل عشاق به دام تو صید  %~% ما به تو مشغول و تو با عمرو و زید
# 5 بزرگی دیدم اندر کوهساری  %~% قناعت کرده از دنیا به غاری
# 6 چرا گفتم به شهر اندر نیایی  %~% که باری بندی از دل برگشایی
# 7 بگفت آنجا پریرویان نغزند  %~% چو گل بسیار شد پیلان بلغزند
# 8 سیب گویی وداع بستان کرد  %~% روی ms22 ازین نیمه سرخ و زان سو زرد
~~PageV05P017
# 1 مگر ملائکه بر آسمان و گرنه بشر  %~% به حسن صورت او در زمین نخواهد
~~بود
# 2 کاش کان روز که در پای تو شد خار اجل  %~% دست گیتی بزدی تیغ هلاکم بر
~~سر
# 3 تا درین روز جهان بی تو ندیدی چشمم  %~% این منم بر سر خاک تو که خاکم
~~بر سر
# 4 آنکه قرارش نگرفتی و خواب  %~% تا گل و نسرین نفشاندی نخست
# 5 گردش گیتی گل رویش بریخت  %~% خار بنان بر سر خاکش برست PageV05P018
# 1 و رب صدیق لا منی فی ودادها %~% الم یرها یوما فیوضح لی عذری
# 2 کاش آنانکه عیب من جستند  %~% رویت ای دلستان بدیدندی
# 3 تا به جای ترنج در نظرت  %~% بی خبر دستها بریدندی
# 4 ما مر من ذکر الحمی بسمعی %~% لو سمعت ورق الحمی صاحت معی
# 5 یا معشر الخلان قولوا للمعا  %~% فی لست تدری ما بقلب الموجع
# 6 تندرستان را نباشد درد ریش %~% جز به همدردی نگویم درد خویش
# 7 گفتن از زنبور بی حاصل بود  %~% با یکی در عمر خود ناخورده نیش
# 8 سوز من با دیگری نسبت مکن  %~% او نمک بر دست و من بر عضو ریش
~~PageV05P019
# 1  سرو بلند  %~% بر بود دلم ز دست و در پای فکند
# 2 بسا نام نیکوی پنجاه سال  %~% که یک نام زشتش کند پایمال
# 3 ملامت کن مرا چندان که خواهی  %~% که نتوان شستن از زنگی سیاهی
# 4 یک دم که چشم فتنه بخفته است زینهار  %~% بیدار باشد تا نرود عمر بر
~~فسوس
# 5  بانگ صبح  %~% یا از در سرای اتابک غریو کوس
# 6  را  %~% چه تفاوت کند که سگ لاید
# 7 گر گرفتارم کنی مستوجبم  %~% ور ببخشی عفو بهتر کانتقام
# 8 اگر خلاص محالست ازین گنه که مراست  %~% بدان کرم که تو داری امیدواری
~~هست
# 9 چنین خواندم که در دریای اعظم  %~% به گردابی در افتادند باهم
# 10 همی‌گفت از میان موج و ms23 تشویر  %~% مرا بگذار و دست یار من گیر
# 11 حدیث عشق از آن بطال منیوش  %~% که در سختی کند یاری فراموش
# 12 که سعدی راه و رسم عشق بازی  %~% چنان داند که در بغداد تازی
# 13 اگر مجنون لیلی زنده گشتی  %~% حدیث عشق ازین دفتر نبشتی PageV05P020
### | [ gbab 6 ]
# 1 دریغا که بر خوان الوان عمر  %~% دمی خورده بودیم و گفتند بس
# 2 ندیده‌ای که چه سختی همی‌رسد به کسی  %~% که از دهانش به در میکنند
~~دندانی
# 3 قیاس کن که چه حالت بود در آن ساعت  %~% که از وجود عزیزش بدر رود جانی
# 4 دست بر هم زند طبیب ظریف  %~% چون حرف بیند اوفتاد حریف
# 5 خانه از پای بند ویران است  %~% خواجه در بند نقش ایوان است
# 6 پیرمردی ز نزع مینالید  %~% پیر زن صندلش همی‌مالید
# 7 چون مخبط شد اعتدال مزاج  %~% نه عزیمت اثر کند نه علاج PageV06P001
# 1 ور چو طوطی شکر بود خورشت  %~% جان شیرین فدای پرورشت
# 2 تقول هذا معه میت  %~% و انما الرقیة للنائم
# 3 پیری که ز جای خویش نتواند خاست  %~% الا به عصا کیش عصا بر خیزد
# 4 با تو مرا سوختن اندر عذاب  %~% به که شدن با دگری در بهشت PageV06P002
# 1 سالها بر تو بگذرد که گذار  %~% نکنی سوی تربت پدرت
# 2 تو به جای پدر چه کردی خیر  %~% تا همان چشم داری از پسرت PageV06P003
# 1 ای که مشتاق منزلی مشتاب  %~% پند من کار بند و صبر آموز
# 2 اسب تازی دو تک رود به شتاب  %~% واشتر آهسته میرود شب و روز
~~PageV06P004
# 1 چون پیر شدی ز کودکی دست بدار  %~% بازی و ظرافت به جوانان بگذار
# 2 طرب نوجوان ز پیر مجوی  %~% که دگر ناید آب رفته به جوی
# 3 دور جوانی به شد از دست من  %~% آه و دریغ آن زمن دل فروز
# 4 پیر زنی موی سیه کرده بود  %~% گفتم ای مامک دیرینه روز
# 5 موی به تلبیس سیه کرده ms24 گیر  %~% راست نخواهد شدن این پشت کوز
~~PageV06P005
# 1 چه خوش گفت : زالی به فرزند خویش  %~% چو دیدش پلنگ افکن و پیل تن
# 2 گر از عهد خردیت یاد آمدی  %~% که بیچاره بودی در آغوش من
# 3 نکردی در این روز بر من جفا  %~% که تو شیر مردی و من پیرزن
~~PageV06P006
# 1 به دیناری چو خر در گل بمانند  %~% ور الحمدی بخواهی صد بخوانند
~~PageV06P007
# 1 زور باید نه زر که بانو را  %~% گزری دوستتر که ده من گوشت PageV06P008
# 1 شنیده‌ام که درین روزها کهن پیری  %~% خیال بست به پیرانه سر که گیرد
~~جفت
# 2 بخواست دخترکی خبروی گوهر نام  %~% چو درج گوهرش از چشم مردمان بنهفت
# 3 چنان که رسم عروسی بود تماشا بود  %~% ولی به حمله اول عصای شیخ بخفت
# 4 کمان کشید و نزد بر هدف که نتوان دوخت  %~% مگر به خامه فولاد جامه
~~هنگفت
# 5 پس از خلافت و شنعت گناه دختر نیست  %~% ترا که دست بلرزد گهر چه دانی
~~سفت
# 6 سود دریا نیک بودی گر نبودی بیم موج  %~% صحبت گل خوش بدی گر نیستی
~~تشویش خار
# 7 دوش چون طاووس می نازیدم اندر باغ وصل  %~% دیگر امروز از فراق یار می
~~پیچم چو مار PageV06P009
### | [ gbab 7 ]
# 1 چون بود اصل گوهری قابل  %~% تربیت را در او اثر باشد
# 2 هیچ صیقل نکو نخواهد کرد  %~% آهنی را که بد گهر باشد
# 3 خر عیسی گرش به مکه برند  %~% چون بیاید هنوز خر باشد PageV07P001
# 1 وقتی افتاد فتنه‌ای در شام  %~% هر کس از گوشه‌ای فرا رفتند
# 2 روستا زادگان دانشمند  %~% به وزیری پادشاه رفتند
# 3 پسران وزیر ناقص عقل  %~% به گدایی به روستا رفتند PageV07P002
# 1 اگر صد ناپسند آمد ز دوریش  %~% رفیقانش یکی از صد ندانند
# 2 وگر یک بذله گوید پادشاهی  %~% از اقلیمی به اقلیمی رسانند
# 3 چوب تر را چنانکه خواهی پیچ  %~% نشود خشک جز به آتش راست PageV07P003
# 1 استاد معلم چو بود بی آزار  %~% خرسک ms25 بازند کودکان در بازار
# 2 پادشاهی پسر به مکتب داد  %~% لوح سیمینش بر کنار نهاد
# 3 بر سر لوح او نبشته به زر  %~% جور استاد به ز مهر پدر PageV07P004
# 1 چو دخلت نیست خرج آهسته تر کن  %~% که می گویند ملاحان سرودی
# 2 اگر باران به کوهستان نبارد  %~% به سالی دجله گردد خشک رودی
# 3 برو شادی کن ای یار دل فروز  %~% غم فردا نشاید خورد امروز
# 4 هر که علم شد به سخا و کرم  %~% بند نشاید که نهد بر درم
# 5 گر چه دانی که نشنوند بگوی  %~% هرچه دانی ز نیک و پند
# 6 زود باشد که خیره سر بینی  %~% به دو پای اوفتاده اندر بند
# 7 حریف سفله اندر پای مستی  %~% نیندیشد ز روز تنگدستی
# 8 درخت اندر بهاران بر فشاند  %~% زمستان لاجرم بی برگ ماند PageV07P005
# 1 بر همه عالم همی‌تابد سهیل  %~% جایی انبان میکند جایی ادیم
~~PageV07P006
# 1 روانت داد و طبع و عقل و ادراک  %~% جمال و نطق و رای و فکرت و هوش
# 2 کنون پنداری ای ناچیز همت  %~% که خواهد کردنت روزی فراموش PageV07P007
# 1 جامه کعبه را که می بوسند  %~% او نه از کرم پیله نامی شد
# 2 با عزیزی نشست روزی چند  %~% لاجرم همچنو گرامی شد PageV07P008
# 1 پسری را پدر وصیت کرد  %~% کای جوان بخت یادگیر این پند
# 2 هر که با اهل خود وفا نکند  %~% نشود دوست روی و دولتمند PageV07P009
# 1 زنان باردار ای مرد هشیار  %~% اگر وقت ولادت مار زایند
# 2 از آن بهتر به نزدیک خردمند  %~% که فرزندان ناهموار زایند PageV07P010
# 1 به صورت آدمی شد قطره آب  %~% که چل روزش قرار اندر رحم ماند
# 2 و گر چل ساله را عقل و ادب نیست  %~% به تحقیقش نشاید آدمی خواند
# 3 هنر باید که صورت میتوان کرد  %~% به ایوان‌ها در از شنگرف و زنگار
# 4 به دست آوردن دنیا هنر نیست  %~% یکی را گر توانی دل به دست آر
~~PageV07P011
# 1 از ms26 من بگوی حاجی مردم گزای را  %~% کو پوستین خلق به آزار می درد
# 2 حاجی تو نیستی شترست از برای آنک  %~% بیچاره خار میخورد و بار میبرد
~~PageV07P012
PageV07P013
# 1 ندهد هوشمند روشن رای  %~% به فرومایه کارهای خطیر
# 2 بوریا باف اگر چه بافنده است  %~% نبرندش به کارگاه حریر PageV07P014
# 1 بگذر ای دوست تا به وقت بهار  %~% سبزه بینی دمیده بر گل من
~~PageV07P015
# 1 او را تو بده درم خریدی  %~% آخر نه به قدرت آفریدی
# 2 ای خواجه ارسلان و آغوش  %~% فرمانده خود مکن فراموش
# 3 بر غلامی که طوع خدمت تست  %~% خشم بی حد مران و طیره مگیر
# 4 که فضیحت بود به روز شمار  %~% بنده آزاد و خواجه در زنجیر PageV07P016
# 1 پیل کو تا کتف و بازوی گردان بیند  %~% شیر کو تا کف و سر پنجه مردان
~~بیند
# 2 بیار آنچه داری ز مردی و زور  %~% که دشمن به پای خود آمد به گور
# 3 نه هر که موی شکافد به تیر جوشن خای  %~% به روز حمله جنگ آوران به
~~دارد پای
# 4 بکارهای گران مرد کار دیده فرست  %~% که شیر شرزه در آرد به زیر خم
~~کمند
# 5 جوان اگر چه قوی یال و پیلتن باشد  %~% به جنگ دشمنش از هول بگسلد
~~پیوند
# 6 نبرد پیش مصاف آزموده معلوم است  %~% چنانکه مساله شرع پیش دانشمند
~~PageV07P017
# 1 خر که کمتر نهند بروی بار  %~% بی شک آسوده تر کند رفتار
# 2 مرد درویش که بار ستم فاقه کشید  %~% به در مرگ همانا که سبکبار آید
# 3 به همه حال اسیری که ز بندی برهد  %~% بهتر از حال امیری که گرفتار آید
~~PageV07P018
# 1 مراد هر که بر آری مطیع امر تو گشت  %~% خلاف نفس که فرمان دهد چو یافت
~~مراد
# 2 توانگران را وقف است و نذر و مهمانی  %~% زکات و فطره و اعتاق و هدی و
~~قربانی
# 3 خداوند مکنت به حق مشتغل  %~% پراکنده روزی پراکنده دل
# 4 مور گرد آورد ms27 به تابستان  %~% تا فراغت بود زمستانش
# 5 ای طبل بلند بانگ در باطن هیچ  %~% بی توشته چه تدبیر کنی دقت بسیج
# 6 روی طمع از خلق بپیچ از مردی  %~% تسبیح هزار دانه بر دست مپیچ
# 7 گر بی هنر به مال کند کبر بر حکیم  %~% کون خرش شمار و گرگا و عنبرست
# 8 به رنج و سعی کسی نعمتی به چنگ آرد  %~% دگر کس آید و بی سعی و رنج بر
~~دارد
# 9 وگر نعشی دو کس بر دوش گیرند  %~% لئیم الطبع پندارد که خوانیست
# 10  کرد  %~% کی التفات کند بر بتان یغمایی
# 11 چون سگ درنده گوشت یافت نپرسد  %~% کین شتر صالحست یا خر دجال
# 12 با گرسنگی قوت پرهیز نماند  %~% افلاس عنان از کف تقوی بستاند
# 13 دین ورز و معرفت که سخندان سجع گوی  %~% بر در سلاح دارد و کس در حصار
~~نیست
# 14 انگشت تعجب جهانی  %~% از گفت و شنید ما به دندان
# 15 ار از نیستی دیگری شد هلاک  %~% مرا هست بط را ز طوفان چه باک
# 16 خدای خواست که بر عالمی ببخشاید  %~% ترا به رحمت خود پادشاه عال کرد
# 17 مکن ز گردش گیتی شکایت ای درویش  %~% که تیره بختی اگر هم برین نسق
~~مردی
# 18 توانگرا چو دل و دست کامرانت هست  %~% بخور ببخش که دنیا و آخرت بردی
~~PageV07P019
### | [ gbab 8 ] PageV08P001
# 1 خواهی که ممتع شوی از دنیی و عقبی  %~% با خلق کرم کن چو خدا با تو کرم
~~کرد
# 2 درخت کرم هر کجا بیخ کرد  %~% گذشت از فلک شاخ و بالای او
# 3 شکر خدای کن که موفق شدی به خیر  %~% ز انعام و فضل او نه معطل گذاشتت
~~PageV08P002
# 1 علم چندان که بیشتر خوانی  %~% چون عمل در تو نیست نادانی
# 2 نه محقق بود نه دانشمند  %~% چارپاپیی برو کتابی چند
# 3 آن تهی مغز را چه علم و خبر  %~% که بر او هیزم است یا دفتر
~~PageV08P003
# 1 هرکه پرهیز ms28 و علم و زهد فروخت  %~% خرمنی گرد کرد و پاک بسوخت
~~PageV08P004
PageV08P005
# 1 جز به خردمند مفرما عمل  %~% گرچه عمل کار خردمند نیست PageV08P006
# 1 خبیث را چو تعهد کنی و بنوازی  %~% به دولت تو گنه می‌کند به انبازی
# 2 معشوق هزار دوست را دل ندهی  %~% ور می‌دهی آن دل به جدایی بنهی
~~PageV08P007
# 1 خامشی به که ضمیر دل خویش  %~% با کسی گفتن و گفتن که مگوی
# 2 سخنی در نهان نباید گفت  %~% که بر انجمن نشاید گفت PageV08P008
# 1 امروز بکش چو می‌توان کشت  %~% کاتش چو بلند شد جهان سوخت
# 2  کند کمان را  %~% دشمن که به تیر می‌توان دوخت PageV08P009
# 1 میان دو کس جنگ چون آتشست  %~% سخن چین بدبخت هیزم کشست
# 2 میان دو تن آتش افروختن  %~% نه عقلست و خود در میان سوختن
# 3 پیش دیوار آنچه گویی هوش دار  %~% تا نباشد در پس دیوار گوش
~~PageV08P010
# 1 بشوی ای خردمند از آن دوست دست  %~% که با دشمنانت بود هم نشست
~~PageV08P011
PageV08P012
# 1   %~% حلالست بردن به شمشیر دست PageV08P013
# 1 دشمن چو بینی ناتوان لاف از بروت خود مزن  %~% مغزیست در هر استخوان
~~مردیست در هر پیرهن PageV08P014
# 1 پسندیده است بخشایش ولیکن  %~% منه بر ریش خلق آزار مرهم PageV08P015
# 1 حذر کن زآنچه دشمن گوید آن کن  %~% که بر زانو زنی دست تغابن
~~PageV08P016
# 1 درشتی و نرمی به هم در به است  %~% چو فاصد که جراح و مرهم نه است
# 2 نه مر خویشتن را فزونی نهد  %~% نه یکباره تن در مذلت دهد
# 3 بگفتا نیک مردی کن نه چندان  %~% که گردد خیره گرگ تیز دندان
~~PageV08P017
# 1 بر سر ملک مباد ان ملک فرمانده  %~% که خدا را نبود بنده فرمانبردار
~~PageV08P018
# 1 نشاید بنی آدم خاک زاد  %~% که در سر کند کبر و تندی و باد
# 2 تو را با چنین گرمی و سرکشی  %~% نپندارم از خاکی از آتشی PageV08P019
PageV08P020 PageV08P021
# 1 وگر بینی که با هم یک زبان اند  %~% کمان را زه کن و بر باره ms29 بر سنگ
~~PageV08P022
PageV08P023
# 1 بلبلا مژده بهار بیار  %~% خبر بد به بوم باز گذار PageV08P024
# 1 بسیج سخن گفتن آنگاه کن  %~% که دانی که در کار گیرد سخن PageV08P025
# 1 الا تا نشنوی مدح سخن گوی  %~% که اندک مایه نفعی از تو دارد
~~PageV08P026
# 1 مشو غره بر حسن گفتار خویش  %~% به تحسین نادان و پندار خویش
~~PageV08P027
# 1 یکی یهود و مسلمان نزاع می کردند  %~% چنانکه خنده گرفت از حدیث ایشانم
# 2 به طیره گفت مسلمان گرین قباله من  %~% درست نیست خدایا یهود می‌رانم
# 3 گر از بسیط زمین عقل منعدم گردد  %~% بخود گمان نبرد هیچکس که نادانم
# 4 یهود گفت به تورات می خورم سوگند  %~% وگر خلاف کنم همچو تو مسلمانم
~~PageV08P028
# 1 روده تنگ به یک نان تهی پرگردد  %~% نعمت روی زمین پر نکند دیده تنگ
# 2 که شهوت آتشست از وی بپرهیز  %~% بخود بر آتش دوزخ مکن تیز PageV08P029
PageV08P030
# 1 خاک مشرق شنیده ام که کنند  %~% به چهل سال کاسه ای چینی
# 2 صد بروزی کنند در مردشت  %~% لاجرم قیمتش همی‌بینی
# 3 آنکه ناگاه کسی گشت به چیزی نرسید  %~% وین به تمکین و فضیلت بگذشت از
~~همه چیز PageV08P031
# 1 به چشم خویش دیدم در بیابان  %~% که آهسته سبق برد از شتابان
# 2 سمند باد پای از تک فرو ماند  %~% شتربان همچنان آسته می‌راند
~~PageV08P032
# 1 چون نداری کمال فضل آن به  %~% که زبان در دهان نگه داری
# 2  کند  %~% جوز بی مغز را سبکساری
# 3 حکیمی گفتش ای نادان چه کوشی  %~% درین سودا به ترس از لوم لایم
# 4 هر که تأمل نکند در جواب  %~% بیشتر آید سخنش ناصواب
# 5 چون در آید مه از تویی به سخن  %~% گر چه به دانی اعتراض مکن
# 6 گر نشیند فرشته‌ای با دیو  %~% وحشت آموزد و خیانت و ریو PageV08P033
PageV08P034
# 1 بس قامت خوش که زیر چادر باشد  %~% چون باز کنی مادر مادر باشد
~~PageV08P035
# 1 گر سنگ همه لعل بدخشان بودی  %~% پس قیمت لعل و سنگ یکسان بودی ms30
~~PageV08P036
# 1 توان شناخت به یک روز در شمایل مرد  %~% که تا کجاش رسیده است پایگاه
~~علوم
# 2 ولی ز باطنش ایمن مباش و غره مشو  %~% که خبث نفس نگردد به سالها معلوم
~~PageV08P037
# 1 خویشتن را بزرگ پنداری  %~% راست گفتند یک دو بیند لوچ PageV08P038
PageV08P039
# 1 سست بازو به جهل می‌فکند  %~% پنجه با مرد آهنین چنگال PageV08P040
PageV08P041 PageV08P042
PageV08P043 PageV08P044
# 1 نیک سهل است زنده بی جان کرد  %~% کشته را باز زنده نتوان کرد
# 2 شرط عقلست صبر تیر انداز  %~% که چو رفت از کمان نیاید باز PageV08P045
# 1 نه عجب گر فرو رود نفسش  %~% عندلیبی غراب هم قفسش
# 2  جفایی بیند  %~% تا دل خویش نیازارد و درهم نشود PageV08P046
# 1 نمی‌داندکه آهنگ حجازی  %~% فرو ماند ز بانگ طبل غازی PageV08P047
# 1 چو کنعان را طبیعت بی هنر بود  %~% پیمبر زادگی قدرش نیفزود
~~PageV08P048
PageV08P049
# 1 عالم اندر میان جاهل را  %~% مثلی گفته اند صدیقان
# 2 شاهدی در میان کورانست  %~% مصحفی در سرای زندیقان PageV08P050
# 1 سنگی به چند سال شود لعل پاره ای  %~% زنهار تا به یک نفسش نشکنی به
~~سنگ PageV08P051
PageV08P052 PageV08P053
# 1 و قطر علی قطر اذا اتفقت نهر  %~% ونهر علی نهر اذا اجتمعت بحر
~~PageV08P054
PageV08P055
# 1 عام نادان پریشان روزگار  %~% به ز دانشمند ناپرهیزگار
# 2 کان به نابینایی از راه اوفتاد  %~% وین دو چشمش بود و در چاه اوفتاد
~~PageV08P056
PageV08P057
# 1 وامش مده آنکه بی نمازست  %~% گر چه دهنش زفاقه بازست
# 2 کو فرض خدا نمی‌گزارد  %~% از قرض تو نیز غم ندارد PageV08P058
# 1   %~% فردا گوید تربی از اینجا برکن PageV08P059
# 1 آنکه در راحت و تنعم زیست  %~% او چه داند که حال گرسنه چیست
# 2 ای که بر مرکب تازنده سواری هشدار  %~% که خر خارکش مسکین در آب و گلست
~~PageV08P060
# 1 خری که بینی و باری به گل درافتاده  %~% به دل بر او شفقت کن ولی مرو
~~به سرش
# 2 کنون که رفتی و پرسیدیش که چون افتاد  %~% میان ببند و چو مردان بگیر
~~دمب خرش PageV08P061
# 1 قضا دگر نشود ور هزار ناله ms31 و آه  %~% به کفر یا به شکایت بر آید از
~~دهنی PageV08P062
# 1 جهد رزق ارکنی وگر نکنی  %~% برساند خدای عزوجل
# 2 ور روی در دهان شیر و پلنگ  %~% نخورندت مگر به روز اجل PageV08P063
# 1 شنیده‌ای که سکندر برفت تا ظلمات  %~% به چند محنت و خورد آنکه خورد آب
~~حیاب PageV08P064
# 1 مسکین حریص در همه عالم همی‌رود  %~% او در قفای رزق و اجل در قفای او
~~PageV08P065
# 1 خبرش ده که هیچ دولت و جاه  %~% به سرای دگر نخواهد یافت PageV08P066
# 1 مردکی خشک مغز را دیدم  %~% رفته در پوستین صاحب جاه
# 2 الا تا نخواهی بلا بر حسود  %~% که آن بخت برگشته خود در بلاست
~~PageV08P067
# 1 زنبور درشت بی مروت راگوی  %~% باری چو عسل نمی‌دهی نیش مزن
~~PageV08P068
# 1 ای بناموس کرده جامه سپید  %~% بهر پندار خلق ونامه سیاه PageV08P069
# 1 یا مروبا یار ازرق پیرهن  %~% یا بکش بر خان و مان انگشت نیل
# 2 دوستی با پیلبانان یا مکن  %~% یا طلب کن خانه ای درخورد پیل
~~PageV08P070
# 1 سرکه از دسترنج خویش و تره  %~% بهتر از نان دهخدا و بره PageV08P071
# 1 امید عافیت آنگه بود موافق عقل  %~% که نبض را به طبیعت شناس بنمایی
~~PageV08P072
# 1 چو لقمان دید کاندر دست داوود  %~% همی آهن به معجز موم گردد
# 2 نپرسیدش چه می‌سازی که دانست  %~% که بی پرسیدنش معلوم گردد
~~PageV08P073
# 1 حکایت بر مزاج مستمع گوی  %~% اگر خواهی که دارد با تو میلی
~~PageV08P074
# 1 طلب کردم ز دانایی یکی پند  %~% مرا فرمود با نادان مپیوند PageV08P075
# 1 سخن به لطف و کرم با درشت خوی مگوی  %~% که زنگ خورده نگردد به نرم
~~سوهان پاک PageV08P076
# 1 ندهد مرد هوشمند جواب  %~% مگر آنگه کزو سؤال کنند PageV08P077
# 1 تا نیک ندانی که سخن عین صواب است  %~% باید که به گفتن دهن از هم
~~نگشایی
# 2 گر راست سخن گویی و در بند بمانی  %~% به زانکه دروغت دهد از بند رهایی
~~PageV08P078
# 1 وگر نامور شد به قول دروغ  %~% دگر راست باور ms32 ندارند ازو PageV08P079
# 1 سگی را لقمه‌ای هرگز فراموش  %~% نگردد ور زنی صد نوبتش سنگ
~~PageV08P080
# 1 چو گاو ار همی بایدت فربهی  %~% چو خرتن به جور کسان در دهی
~~PageV08P081
# 1 گه اندر نعمتی مغرور و غافل  %~% گه اندر تنگ دستی خسته و ریش
# 2 چو در سرا و ضرا حالت این است  %~% ندانم کی به حق پردازی از خویش
~~PageV08P082
# 1 وقتیست خوش آن را که بود ذکر تو مونس  %~% ور خود بود اندر شکم حوت چو
~~یونس PageV08P083
# 1 گر به محشر خطاب قهر کند  %~% انبیا را چه جای معذرتست PageV08P084
# 1 پند گیر از مصائب دگران  %~% تا نگیرند دیگران به تو پند PageV08P085
PageV08P086
# 1 شب تاریک دوستان خدای  %~% می‌بتابد چو روز رخشنده
# 2 از تو بکه نالم که دگر داور نیست  %~% وز دست تو هیچ دست بالاتر نیست
~~PageV08P087
PageV08P088 PageV08P089
# 1 عوذ بالله اگر خلق غیب دان بودی  %~% کسی به حال خود از دست کس نیاسودی
# 2 دو نان نخورند و گوش دارند  %~% گویند امید به که خورده PageV08P090
# 1 نه هر بازو که در وی قوتی هست  %~% به مردی عاجزان را بشکند دست
# 2 ضعیفان را مکن بر دل گزندی  %~% که درمانی به جور زورمندی PageV08P091
# 1 هزار باره چرا گاه خوشتر از میدان  %~% ولیکن اسب ندارد به دست خویش
~~عنان PageV08P092
# 1 فریدون گفت نقاشان چین را  %~% که پیرامون خرگاهش بدوزند
# 2 بدان را نیک دار ای مرد هشیار  %~% که نیکان خود بزرگ و نیک روزند
~~PageV08P093
PageV08P094
# 1 موحد چه در پای ریزی زرش  %~% چه شمشیر هندی نهی بر سرش
# 2 امید و هراسش نباشد ز کس  %~% بر این است بنیاد توحید و بس PageV08P095
# 1 خراج اگر نگزارد کسی به طیبت نفس  %~% به قهر ازو بستانند و مزد سرهنگی
# 2 قاضی چو بر شوت بخورد پنج خیار  %~% ثابت کند از بهر تو ده خربزه زار
~~PageV08P096
# 1 جوان گوشه نشین شیر مرد راه خداست  %~% که پیر خود نتواند ز گوشه‌ای بر
~~خاست PageV08P097
# 1 به آنچه می گذرد دل ms33 منه که دجله بسی  %~% پس از خلیفه بخواهد گذشت در
~~بغداد
# 2 گرت ز دست بر آید چو نخل باش کریم  %~% ورت ز دست نیاید چو سرو باش
~~آزاد PageV08P098
# 1 کس نبیند بخیل فاضل را  %~% که نه در عیب گفتنش کوشد PageV08P099
# 1 گر نیاید به گوش رغبت کس  %~% بر رسولان پیام باشد و بس
# 2 و اطلب لنفسک من خیر ترید بها  %~% من بعد ذلک غفرانا لکاتبه
PageV08P100 ms34