######OpenITI#

#META# Creator: escriptorium
#META# Created: 2025-02-14T13:45:27.751926+00:00
#META# LastChange: 2025-02-14T13:45:27.751958+00:00
#META# transcription layer pk: 12775
#META# transcription layer name: kraken:all_arabic_scripts
#META# avg transcription confidence: 0.9626243921475323

#META#Header#End#

# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0011.png)

# لسم الله الرحمن الرحی
# وبه نستعین رب یسر ولا تعسر
# این تاریخ مختصری است مشتمل بر شرح حال مقامات سلطان
# ~~محمود بن سبکتگین بن سرنک بن اغم یاوغوی ، وبرخی از احوال
# ~~آل سامان که خو یشان ایشان بوذند ، ونبذی از احوال آل
# ~~بویه ، واز اخبار وآثار ملوک طوایف وامراء اطراف را متضمن
# ~~بوذ ، وترک و تازیک آنرا بدانند ، وازتکلف وتصلف دور باشیم ،
# ~~واز حکایتی که از اسلوب کتاب بعید بوذ تجنب بمائیم
# و تاریخ متضمن دو فائده است ، یکی آنک چون پاذشاهان
# ~~در احوال ادوار واطوار اسلاف ملوک وسلاطین وبسطت ملک ونفاذ
# ~~حکم وجلالت قدر وکامکاری وفرمان روایئ ایشان نظر کنند
# ~~بدانند ، که تصاریف ایام وتغایر شهور واعوام بر ایشان إبقا نکرد ،
# ~~ومآل همه بزوال کشیذ ، واز ایشان جز آثار خیر وشر وأخبار
# ~~خوب وزشت وأسمار نیک وبذ باز نماند؛ إمعان او در امضاء
# ~~معانی خیر ونیکی مؤکتد تر گردذ ، ورغبت او در تقدیم آن صادقتر
~~PageV01P001
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0012.png)

# ~~شوذ ؛ دوم آنک قدر ومراتب ومدارج علماء وفضلاء وارباب هنر
# ~~و فرهنگ بشناسند، و بدانند، که پاذشاهان  ماضی دفاین جهان
# ~~وخزاین عالم بر ارباب شمشیر خرج وصرف کردند ، وبندگانرا
# ~~بر کشیذند، ودر ملک جهان مساهم ومشارک خویش گردانیذند ؛
# ~~وهیچکس از ایشان بیش ازمدت حیوة وفا ننموذ ، وبعد از انقضاء
# ~~ایام عمر بکاری نیامذ ؛ وبوسائط ووسایل مورخ ومد اح بطبقی
# ~~کاغذ وقرصی انقاس که دو درم سیم سیاه ارزذ ذکر مآثر ومناقب
# ~~ودوام یاذ باقی بر صحیفهآ ایام نگاشت : وداغ عدل وبذل ایشان
# ~~بر پیشانئ روزگار نهاذ، ونام ایشان تا أبد مؤبد ومخلد گردانیذ؛
# ~~وبطون دفاتر ومتون صحایف بذکر آثار و اقوال وافعال ایشان آراسته
# ~~کرد ؛ مدة دولت محمود بن سبکتگین وآل بویه وسلچوقیان
# ~~بکلی سری شذ ، ونام ونشان ایشان از  جرائد خواطر محو گشت :
# ~~پس پاذشاه زمان را که امداد عمر او بامتداد روزگار مقرون باذ
# ~~واجبست که این معنی از صحیفهآ ایام در یابذ ، وآنچه از متقد مان
# ~~فائت ms001 شذ حال خوذ پندارذ
# اکنون با سر مقصود آئیم PageV01P002
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0013.png)

# در تواریخ انساب واحوال امیر ناصرالدین
# سبکتگین ومبدأ دولت او
# پیش ازین در تاریخ اغوز پسر دیب یاوقوی آمذه است ، که
# ~~ولاد واعقاب او بطنا بعد بطن پاذشاه بوذند ، تا نزمان رسالت
# ~~ومیعث سید المرسلین وخاتم النیین محمد مصطفی صلی الله علیه وعلی
# ~~آله اجمعین ، طغر ل بشهر مرو مدت بیست سال پاذشاهی کرد،
# ~~وبعد از وفات او براذرش توقاق بجای او بنشست ؛ وهفت سال او نیز
# ~~پاذشاهی کرد ، ومعاصر صحابه بوذ ، رضوان الله علیهم احمعین؛
# ~~چون وفات یافت، دوقور یاوقوی را بپاذشامی بر داشتذ؛ او دوازده
# ~~سال تمام پاذشاهی کرد ؛ بعد از حادثهٔ‌ او سنامان یاوقوی یعنی اصیل
# ~~زاذه را بیاذشاهی بر داشتند بولایت ماوراء النهر ؛ واو آنست که تازیکان
# ~~او را سامانخدا گفتند که پذر جملهٔ‌ سامانیان است ؛ بعد ازو اغم
# ~~یاوقوی را پاذشاهی داذند ؛ بعد ازو کوکم یاوقوی پاذشاه شذ ؛ واو
# ~~هنوز طفل بوذ، ومراهق نشذه ؛ امرا تدبیر ملک می کردند ،
# ~~وتمشیت احکام میداذند ؛ ناگاه دشمنی قراشیت نام  از اطراف ملک
# ~~لشکر کشیذ ، و ترکتازئ سخت کرد وجنکی صعب؛ چنانک لشکر
# ~~کوکم یاوقوی بیچاره ومضطر شذند ، وهزیمت کرده ؛ خصمان خانهآ
~~PageV01P003
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0014.png)

# ~~مفوض کرد؛ چون ابو اسحق بغزنه رسیذ ، بعد از مدتی سیری شذ؛
# ~~ودر دودمان او کسی که شایستگیآ پاذشاهی داشتی نبوذ؛ تا همگنان
# ~~مجتمسع الهمة ومتفق الکلمة گشتند ، وبسروری ومهترئ
# ~~ناصرالدین سبکتگین وبریاست او رضا داذند ؛ وبرکفایت وایالت
# ~~او عهد بستند
# واو همگنان را در کنف رعایت خویش گرفت ، و مصالح ومناجح
# ~~همه قیام نمود ، وبر وفق مرتبه وحال هر یک وقدر منزلت تقریر اقطاع
# ~~وترتیب معاش فرموذ؛ روی بجهاد کفار واعداء دین آورد؛
# ~~وتا ناحیت هندوستان که مسکن دشمنان اسلام و متعبد اوثان واصنام
# ~~بوذ دار الغزو ساخت : وهمواره بر اطراف واکناف سند وهند
# ~~می تاخت ، ومعابد ومعاهد آن خاکسارانرا بر باذ می داذ؛ وبجای
# ~~آن مساجد ومنایر ومشاهد بنیاذ می نهاذ ؛ ومسلمانانرا ms002 در حرز امان
# ~~می گرفت ، ومشرکان را در شرک هلاک گرفتار میکرد ؛ ومیان او
# ~~وطواغیت آن ملاعین ومردهٔ‌ آن شیاطین کار زارها رفت ؛ که ذکرآن
# ~~مبر صفحات ایام تا قیامت باقی خواهذ بوذ ؛ بوقتی که از مجاری
# ~~احوال إخبار می فرموذ فزموذ که ما را بهنگام آنک با آن مدابیر
~~PageV01P004
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0015.png)

# ~~در مصافی بوذم ، وایشان بکترت عدد ووفور عدد مستظهر بوذند
# ~~وما بمقدار وعدد از ایشان کمتر وشد ت مجاهدت دراز در کشیذ ،
# ~~و اهبت وزاذی که بوذ سری شذ ، وراه استمداد وطلب زاذ بسته
# ~~بوذ ، والسلام
### | فتح بست
# ~~اول فتحی که در عهد میمون او بوذ فتح ناحیت بست بوذ ؛ وسببش
# ~~آن بوذ که طغان نامی والیآ آن بتعه بوذ ؛ وبایتوز نامی امیرئ
# ~~این ولایت بقهر از دست او بیرون کرد، طغان چون قوت مقاومت
# ~~او نداشت ناچار آن ناحیت باز گذاشت ، ودر کنف اهتمام ناصرالدین
# ~~گریخت؛ وازو مدد خواست، تا ولایت خویش از دست خصم
# ~~انتزاع کنذ ؛ وحملی ملتزم شذ ، که هر سال بخزانه می رسانذ ،
# ~~وبوقت حاجت در زمرهٔ‌ اعوان وانصار منحصر باشذ ، وبمراسم
# ~~خدمات قیام نمایذ ، وفرزندی بنوا در خدمت موکب مقیم باشذ ؛
# ~~واز آنجا که کرم آن پادشاه بوذ این التماس را اجابت کرد، وبا لشکر
# ~~تمام بظاهر بست نزول فرموذ ؛ ازجانبین دران محاربت مجهود مبذول
# ~~داشتند ؛ ناصرالدین از قلب لشکر خویش حمله کرد ، وحشم خصم را
~~PageV01P005
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0016.png)

# ~~در مضایق زقاق شهر ریخت؛ وخلقی بسیار از ایشان بزخم شمشیر
# ~~آورد ، وبعضی هزیمت شذند؛ وطغان با مقر ملک خویش رسیذ،
# ~~وبزبان شکر ایادی وحسن اصطناع ناصرالدین میگفت، ودر وعدهآ که
# ~~داذه بوذ وخدمتی که پذیرفته مدافعت ومماطلت می داذ، واندیشهآ نقض
# ~~عهد وخلف وعد می کرد، تا دلایل مکر ومخایل خدیعت او ظاهر گشت
# روزی برصحرائی مجتمع بوذند، ناصرالدین او را تقاضای
# ~~سخت کرد، او جوانی نا لایق داذ؛ وآن مقالت مجادلت کشیذ،
# ~~وبذان رسید که طغان دست بتیغ کرد ، ودست ناصرالدین
# ~~مجروح گردانیذ ms003 : ناصرالدین دست بتیغ یازیذ ، وطغان را
# ~~زخمی عظم زذ؛ خواست تا دیگر زنذ، لشکرها در هم
# ~~افتاذند، وغلبهآ ازدحام فریقین مانع شذ ؛ ناصرالدین بفرموذ تا اتباع
# ~~وحشم او را ازان خطه بیرون کردند ، وآن عرصه از خبث
# ~~و فساد آن غداران پاک گردانیذ ؛ بمقدار یک ساعت از روز آن
# ~~نواحی مستخلص شذ؛ وطغان وبایتوز بناحیت کرمان افتاذند ،
# ~~ودیگر آن خطه را بخواب ندیذند
# واز حمله فواید آبن فتح ابو الفتح بستی بوذ که در غزارت
# ~~فضل وفضایل وکمال درایت وبلاغت نظیر نداشت، ودبیر
# ~~بایتوز بوذ؛ چون بخدمت رسیذ، مقدم او را باعزاز واکرام PageV01P006
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0017.png)

# ~~تلقی کرد،وفرموذ که بر آن موجب که بخدمت بایتوز بوذ
# ~~در آن خدمت بسمت کتابت موسوم باشذ؛ ابو الفتح گفت :
# ~~اگر صاحبغرضی یا حاسدی تضریب وتخلیطی کنذ مکن که
# ~~تبر إفساد او هدف قبون رسذ ، . ومنتهای امنیت وغایت
# ~~مرتبت من بنده بیش ازین منصب نتوانذ بوذ که خذاوند
# ~~مرا بذان درجت ورتبت رسانیذ ؛ اما بنده صواب چنان شناسذ ،
# ~~که یکچندی بموضعی که تعیین می فرمایذ مقیم باشذ ، چنانک این
# ~~مملکت از شوایب ونوایب بایتوز بکلی مستخلص گردذ ، ودر
# ~~مرکز ثبات قرار گیرذ؛ آنگاه بنده بشرف دستبوس شتابذ ،
# ~~ومباشرت ان منصب بروجهی کنذ که از وصمت وسمت ریبت
# ~~مبرا ومعرا باشذ ، وبر منهاج رشاد وقانون سداد مستدیم ومستقیم ؛
# ~~امیر ناصرالدین را این رای صواب وموافق آمذ، او را بناحیت
# ~~رخج فرستاذ ، وحکم او در آن روان گردانیذ؛ بعد از یکچند
# ~~مثالی موشح بتوقیع عالی باستدعاء او برسیذ ، بخدمت شتافت؛ وبعد
~~PageV01P007
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0018.png)

# ~~ازان دیوان رسایل تا آخر عهد ناصرالدین برو مفوض بوذ ؛ ودر
# ~~بدو سلطنت پسرش من الدوله هم برآن قاعده ملابست آن شغل
# ~~میکرد؛ چنانک نسخت فتحنامها که از انشاء او شایع ومستفیض 3
# ~~است وبطون رسایل وکتب وسفاین بذان موشح وآراسته بذکر
# ~~آن مد ون است؛ تا وقتی که بتهمتی ازان حضرت برمیذ، وبدیار
# ~~ترک افتاذ ودر غربت فرو شذ
# چون امیر ناصرالدین را ms004 آن نواحی مستخلص شذ نایی را فرا
# ~~کماشت ، ونیت غزو قصدار کرد ، والله اعلم بالصواب
### | تح قصدار
# ابن بقعه در جوار مملکت او بوذ ، ووالئ آن موضع بحصانت
# ~~قلاع مغرور وبخصب آن نواحی مسرور ؛ وگمان او آنک دست
# ~~تصاریف روز گار بدامن دولت او نرسد ، وندانست که پاذشاه 12
# ~~مقبل ماهیءآ  فلک را »درشصت گیرد؛ ونسر طایر را ببنادق
# ~~قهر بدست آرذ؛ تا شی ناگاه با لشکری جرار پیرامن مأمن او در
# ~~آمذ، واو را در قبضهٔ‌ اسار وخسار گرفتار کرد؛ پس ار بحیت
# ~~طبع وکمال مکرمت ناصرالدین اقتضا چنان کرد که اورا بنواخت، PageV01P008
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0019.png)

# ~~وآن ولایت بر وی مقرر داشت ؛ وحملی معین فرموذ، که سال بسال
# ~~بخزانه می رسانذ، وسکه ومنابر آن دیار بالقاب میمون ناصرالدین
# ~~آراسته می دارذ
# وچون ناصرالدین خاطر ازاین کار آسوده کرد، عزم غزو
# ~~کفار مصمم کرد؛ واز یقینی صادق ونیتی درست در تحری
# ~~رضای باری تعالی بقمع ملاعین آن دیار ومدابیر آن کفار روی
# ~~بدیار هند آورد ؛ تا قلاع ومعاقل آن اطراف که در هیچ ایام
# ~~أعلام اسلام بذان نزسیذه بوذ، مستخلص ومستصفی شد ،
# ~~ودیار آن خطه وبلاد آن بقعه در حوزهٔ‌ ممالک خویش آورد؛
# ~~چون چیپال که پاذشاه هندوستان بوذ آن حال مشاهده کرد ، ودر
# ~~ملک خویش رخنهای تازه وخللهای بی اندازه دیذ، مضطرب شذ ،
# ~~ومصور کرد که اگر در مضیق این مهم عظیم وملم جسیم تهاون
# ~~وتأنی جایز شمرذ ورری مدافعت وممانعت خصم غالب ننهذ ملک
# ~~موروث بر باذ آیذ، چز مکاوحت ومکافحت چاره ندیذ ؛ واحزاب دولت
# ~~رانیاب مملکت واعوان وانصار خویش را جمع کرد؛ وبا لشکری انبوه
# ~~روی بدیار اسلام آورد ، وخواست که جراحت خویش را مرهمی نهذ PageV01P009
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0020.png)

# چون سبکتگین ازان حال آ گاه شذ ، لشکرها فراهم آورد؛
# ~~واز غزنه بیرون آمذ ممدافعت او؛ وما بین دو مملکت بهم رسیذند،
# ~~ونوبتهای مصاف داذند ، ودرمضاربت ومحاربت غایت مجهود مبذول
# ~~داشتند؛ وسلطان مین الدوله محمود در آن مواقعات اثرها نموذ، ms005 که
# ~~أفهام وأوهام از کنه آن قاصر آیذ؛ ودر آن حدود بر آن طرف که
# ~~مخیم ملاعین هنود جحود بوذ ، چشمهآ آب روشن صافی بوذ که قابل 6
# ~~نجاست نبوذی ؛ وهرگاه که از نجاست چیزی در آن چشمه انداختندی،
# ~~صاعقهآعظیم ظاهر گشتی واز جوانب باذهای مخالف برخاستی،
# ~~وسرمای سخت ظاهر شذی ، چنانچه در آن نواحی کسی را طاقت
# ~~مقام وآرام نبوذی؛ امیر ناصرالدین بفرموذ تا از قاذورات بعضی در آن
# ~~چشمه انداختند ؛ حالی هوای نورانی ظلمانی شذ ، وباذ وسرمای سخت
# ~~برخاست : وهوا از برودت زمهریر سنجاب سحاب در پشت کشیذ ؛
# ~~چنانک آن مدابیر را طاقت طاق شذ، مرگ بصورت مشاهده
# ~~میکردند ؛ چیپال رسول فرستاذ ، وزینهار خواست ، وامان طلبیذ؛
# ~~وملتزم شذ ، که درحال فدیه بدهذ ، وهر سال حملی لایق خزانه
# ~~بفرستذ ؛ وملتمسات اودر ملک خوذ مبذول دارذ؛ امیر ناصرالدین
~~PageV01P010
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0021.png)

# ~~از آن کرم که در نهاذ اومفطور بوذ بذان رضا داذ، وخواست که
# ~~اطراف آن کار فراهم گیرذ؛ ولیکن بمین الدوله محمود امتناع
# ~~واجتناب نموذ وکفت : مصالحه ومهادنه با این مناحیس از غیرت
# ~~وحمیت اسلام دور باشذ؛ رسول چیپال نا امیذ باز گشت،
# ~~وصورت حال ممشافهه ایراد کرد ؛ چیپال جز ممعاودت وتضرع
# ~~وابتهال چارهٔ‌ دیگر ندانست ، رسول را باز فرستاذ ، وگفت :
# شعر (متقارب) :
# چو زنهار خواهند. زنهار ده که زنهار داذن زپیکار به
# بدانشان میاور ببیچارگی %~% که جانرا بکوشند یکبار گی
# وخلا صه، پیغام آن بوذ که شما حمیت هند شنیذه ودانستهایذ که
# ~~دروقت احتمال عار واضطرار از مرگ نترسند ، وازهلاک نهراسند ؛
# ~~واگر امتناع از مصالحت ومهادنت برای طمع غنیمت اموال وافیال
# ~~وجواری وذراری ماست ، چون کار بتنگ رسذ ، ووجه خلاص
# ~~ومناص منقطع گردذ ، هر آنچه در تخت تصرف ما باشذ از ناطق
# ~~وصامت وذخائر وخزائن وممالیک حمله در آتش اندازیم ، ویکدیگر
# ~~را بدست خوذ هلاک کنیم ؛ النار ولا العار والمنیة ولا الدنیة
~~PageV01P011
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0022.png)

# چون امیر ناصر الدین خبتث نهاذ یشان مصدق این حدیت
# ~~میدانست ، صلاح در صلح دیذ ms006 ؛ مین الدوله محمود را استعطاف کرد،
# ~~تا از سر انتقام ایشان بر خاست ؛ ومالی مقرر کرد، وپنجاه مربط
# ~~فیل برسبیل فدیت وچند فرضه وقلعه در سرهٔ‌ مملکت خویش باز
# ~~گذاشت؛ وحمعی از وجوه لشکر ومعارف بنوا بداذ ، تا از عهدهآ آن
# ~~مشروط تقضی مایذ، واز حشم وخدم منصور حعی را مصاحب
# ~~او بفرستاذ ، تا آن بلاد وقلاع با تصرف گیرند؛ برین حمله عهد
# ~~کرده ، از یکدیگر مفارقت نموذند: چون چیپال چند مرحله برفت ،
# ~~فساد وخبث اعتقاد او را برنقض عهد داشت : تا معتمدان امیر
# ~~ناصرالدین را که مصاحب او بوذند برهینهٔ‌ اصحاب واحزاب خویش که
# ~~بردر گاه امیر ناصرالدین بحکم نوا قائم بوذند ، محبوس کرد؛ چون این 2
# ~~خیر به امر ناصرالدین رسانیذند، إرجاف انگاشت، تا خر متواتر
# ~~شذ، ومکر وخدیعت آن کافر نعمت ظاهر گشت، آتش غرت
# ~~در نهاذ او متصاعد گشت، عزم انتقام مصمم کرد ؛ وبا لشکری
# ~~جرار روی بولایت آن کافر غدار نهاذ؛ وهر کجا می رسیذ ، از
# ~~ولایت او بنهب وقهر متلاشی میکرد، وعمرانها می کند ومی سوزانید؛
# ~~واز کفار ومجاوران آن دیار دمار برمی آورد : وذراری واولاد PageV01P012
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0023.png)

# ~~واطفال را ببرد گی می گرفت ؛ تا نواحی لمغان که معمورترین ممالک
# ~~او بوذ، مسخر کرد : ومعابد ایشان خراب کرد، ومساجد بجای آن
# ~~بنا نهاذ، وشعار اسلام ظاهر گردانیذ : وبشارت آن فتوح بأدانی
# ~~واقاصئ جهان برسیذ ، وکافهآ اهل اسلام بذان فتوح مسرتها فزوذند؛
# ~~ناصرالدین در کنف تعزز واقبال روی بغزنه آورد
# چون چیپال مشاهده کرد ، وملک خویش بر شرف زوال دیذ
# ~~پشیمان شذ ، ودر چارهآ آن محنت سراسیمه ومتحیر گشت؛ واز
# ~~تدبیر آن کار عاجز وقاصر آمذ؛ بجز انتصار وطلب ثار روی ندیذ؛
# ~~باز صذ هزار سوار کار جمع کرد، وبقصد بیضهآ اسلام حرکت
# ~~مموذ؛ وچون امیر ناصرالدین از معاودت اوخبر یافت ، بدلی قوی
# ~~وامیذی بمام رایات اسلام باستقبال او بر افراشت ، وپذیره شذ ؛
# ~~امیر ناصرالدین متنکر وار بر پشتهآ بر آمذ، تا کیفیت سواد وکمیت ms007
# ~~اعداد خصمان مطالعه کنذ : دریای دیذ بی پایان ، ولشکری چون
# ~~مور وملخ بی اندازه ؛ چون گرک که از سواد رمه چیرهتر شوذ،
# ~~کماة اجناد وحماة أنجاد خویش جمع کرد، تا دلها برإحراز مثوبات
# ~~درجت شهادت قرار داذند ، وبسیچیذهآ کارزار شذند ب و بیکبار کی حمله
# ~~کردند، واز اعدا خلقی بسیار را هلاک کردند. ودیگران پشت بر کردند،
# ~~وروی بهزیمت نهاذند؛ وعد ت وعتاد وساز وسلاح بگذاشتند؛ وبعد
~~PageV01P013
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0024.png)

# ~~ازان هندوان دم در سرکشیذند، وازان ولایات طمع باز بریذند؛ وبأمان
# ~~مأمن خویش راضی شذند که از تعرض اسلامیان آسیی بذیشان نرسذ ؛
# ~~وآن ممالک بیکبار در ممالک اسلام افزوذ ، وبشعار دعوت حق
# ~~آراسته شذ، وبحسن کفایت ومن ایالت ناصرالدینی مشرف گشت؛
# ~~والقاب میمون او طراز خطبه وسکه آن نواحی شذ؛ واموال وارتفاعات
# ~~ومستدرکات آن با حوزهٔ‌ دیوان اوآمذ، وحماعت ابغانیان وخلجان که
# ~~صحرانشینان آن بقاع بوذند درزمرهآ حشم منصور او منحصر شذند ،
# ~~ودر کنف رعایت واهتمام او آمذند؛ تا هر گاه که محتاج مددی بوذی،
# ~~وروی بمهمی از مهمات ملک آوردی، یا عزم محقق کردی،
# ~~یرسبیل مدد در خدمت رکاب او منتظم شذندی ، ومقابعت رایت منصور
# ~~او واجب شناختندی
# وچون ازین مهمات بیرداخت امیر رضی ابو القسم نوح تن منصور
# ~~سامانی پاذشاه خراسان مدد بذو استعانت کرد : خواست تا لشکری که
# ~~از دیار ترک بقصد او آمذه بوذند ، واورا ازدار الملک بخارا ومستقر
# ~~سریر سلطنت ر انگیخته، ودر مملکت موروث او طمع کرده جواب
# ~~دهذ؛ امیر ناصرالدین از فرط کرم وکمال مکارم خوذ إجابت این PageV01P014
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0025.png)

# ~~دعوت واجب شناخت . وپاذشاهی را که از خانذان قدیم خویش از عاج
# ~~کرده بوذند نصرت داذ ؛ وذلک فضل الله یؤتیه من یشاء
# ~~والله ذوالفضا العظیم
# خروج لشکر ترک بولایت نوح بن منصور واو را
# از دار الملک بخارا بر انگیختن
# در شهور سنهآ خمس وستین وثلثمایه [ 365] امیر سدید ابو القاسم
# ~~منصور ن نوح سامانی وفات بافت . وتخت مملکت وسریر سلطنت
# ~~خالی گذاشت؛ ارکان دولت ms008 واکایر مملکت بر پسر او امر رضی
# ~~نوح ین منصور مجتمع شذند ، وبرو بیعت کردند؛ واو در آوان
# ~~جوانی وعنفوان شباب بوذ ، متحلی بعز الهی وشکوه پاذشاهی؛
# ~~وچون بر تخت مملکت قرار گرفت ،. درهای خزان بگشاذ، وذخایر
# ~~اموال ونفایس اعلاق واعراض، که اسلاف او فراهم آورده بوذند،
# ~~نز وجوه لشکر وقواد حشم وخدم خرج کرد؛ وفراخور حال وقدر
# ~~هر یک خلع گرانمایه وصلات ومرات شاهانه بنواخت ، تا دلهای
# ~~خاص وعام رمطاوعت ومتابعت او قرار گرفت ؛ وابو الحسن
# ~~سیمجوری لشکرکش وصاحبجیش خراسان بامارت سپاه وایالت
# ~~حشم بنیشابور متمکن بوذ ؟ نوح بن منصور بذو فرستاذ، واز PageV01P015
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0026.png)

# ~~خروج لشکر بیگانه آگاهی داذ ؛ وبانواع الطاف وکرامات ومزید
# ~~قربات واقطاعات زیادت مؤکد گردانید ، تا او نیز اندر آن متابعت
# ~~مسارعت نموذ ، . وبسلطنت او همداستان شذ ؛ وزارت بر ابو الحسن
# ~~عتبی تقریر افتاذ ، واو بحسن رأی حفظ مصالح آن ملک مستقیم
# ~~ومستدم بداشت، ومعاندان را در ربقهٔ‌ طاعت کشیذ؛ واصحاب
# ~~خدمت ایستاذگی موذند
# وامیر عضد الدوله با جلالت قدر ونباهت ذکر ونخوت پاذشاهی
# ~~همواره رضاء آن جانب را صیانت نموذی، وبشرایط موافقت
# ~~ومصادقت در تحرئ مراضی وتوخئ مطالب ومباغئ آن حضرت
# ~~قیام نموذی : وگاه گاه از عظم همت وفرط نهمت متبرم ومتنفر
# ~~شذی. واز مؤاخذت ومطالبات استنکاف نموذی ، ووساوس
# ~~مخالفت را بقانون مسالمت تسکین داذی: وطبیعت توسن را بمقود
# ~~عقل وکفایت رام کردی: واحمد خوارزمی از حملهآ خواص حضرت
# ~~نوح بن منصور سامانی پوذ: ومر سال بر دست او حملی بکعبهآ
# ~~معظم ومدینهآ مکرم - ابد الله جلالهما - فرستاذی. تا بر اشراف
# ~~حرمین صرف کردی، وبمصاب استحقاق ومظان استیجاب رسانیذی:
# ~~یک نوبت از خراسان بر عزم حج می آمذ . بحضرت عضد الدوله PageV01P016
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0027.png)

# ~~رسیذ ، بر قاعدهآ معهود تجدیدی بکرد ، وبخدمت بارگاه وی اقدام
# ~~تموذ ؛ واز مجاری احوال وانتظام امور آن دولت تعر فی می فرموذ ،
# ~~وگفت : اگر ازان حضرت خدمتی فرموذه اند، والتماسی کرده
# ~~عرض بایذ داشت؛ تذکرهٔ‌ که شیخ ابو الحسن داذه بود ms009 مشتمل
# ~~مر ملتمسات معین بوی داذ؛ دران حمله هزار تا جامهآ ششتری
# ~~بوذ مطرز بالقاب امیر سید نوح بن منصور ، وپانصد جامهآ مطرز
# ~~بالقاب سید ابوالحسن عبدالله بن احمد ، وپانصد تا معلم باسم حاجب
# ~~حسام الدوله ابو العباس تاش ؛ چون این تذکره مطالعه کرد طیره
# ~~وخشمناک شذ ؛ وعنان تمالک وتماسک از دست او رفت، وگفت:
# ~~اگر پسر عتی برملک خراسان اقتصار کردی، و پای در دامن
# ~~سلامت کشیذی، واندازهآ کار نکاه داشتی، او را وصاحب او را
# ~~سودمندتر آمذی. ازین تحکمهای نا لایق که بر ما می کنذ پیش از
# ~~آنک باذ نخوت بتیغ آبدار از دماغ او بیرون کنیم ، وبآتش سم
# ~~باذپایان خاک از قعر جیحون بر انگزیم ، تا او قدر خوبش
# ~~بشناسذ ؛ وبر مخاطبات حضرت ما بر چنین اقتحام جسارت واین
# ~~چنین جرأت اقدام ننمایذ : ارجع الیهم فلنأتینهم بجنود
# ~~قبل لهم بها ولنخر جنهم منها أذ لة وهم صاغرون PageV01P017
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0028.png)

# ~~27 «سورة النمل» / 37)؛ احمد خوارزمی را از مهابت وصلابت
# ~~او قوت از اعضا برفت، پای کشان از بارگاه بیرون آمذ، ومنهزم
# ~~ومستشعر خوذ را با وثاق انداخت؛ بهنگام موسم گوج حاج احمد را
# ~~بخواند ، وتألف وتلطف فراوان نموذ ، وگفت : نخواستیم که بذین
# ~~مقدار ملتمس غباری بخاطر ابو الحسن رسذ، وماد ە وحشتی شوذ؛
# ~~مثال داذیم تا تذکرهٔ‌ که داشتی باتمام رسانند ؛ بایذ که صناع را
# ~~حاضر کنی، وبر وفق مراد وحسب مرتاد آن جامها بفرمائی؛ چنانک
# ~~بوقت مراجعت تو مکمل بتو سیارند؛ چون باز گشت جامها موجب
# ~~ملتمس با دیگر محمولات ومضافات ببخارا رسانیذ
# وامیر حاجئ بزرگ بابو العباس تاش داذند، که از ممالیک
# ~~ابو جعفر عتبی بوذ ؛ وامیر حاجی بفایق مفوض کردند که از ممالیک
# ~~منصور ن نوح بوذ، ودر آن حضرت مقامات مذکور ومواقف 2
# ~~مشهور اختصاص یافته ؛ ولشکرکشئ خراسان بر ابو الحسن سیمجور
# ~~مقرر گشت ، تا مشارکت و مشابکت یکدیگر در صیانت انتظام ملک
# ~~وحمایت بیضهآ دولت جد تمام موذند، تا چشم زخم اثر ms010 کرد،
# ~~وتصاریف روزگار وچشم زخم ایام روی در تراجع تهاذ ؛ واساسی
# ~~چنان مؤکد وقاعدهٔ‌ چنان ممهد بدست حوادث واهی گشت؛ ومدار PageV01P018
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0029.png)

# ~~وهن که در آن ملک ظاهر شذ، سبب کار سیستان بوذ
# شرح حال سیستان
# خلف ن احمد پاذشاه سیستان بوذ، در سنه اربع وخمسین وثلثمایه
# ]بسیچ حج کرد ، وخلافت خویش در اعمال بطاهر بن
# ~~حسین داذ که خویش او بوذ، طاهر در غیبت او لشکر اورا
# ~~بفریفت،وقلاع وخزاین او را با قبضهٔ‌ تصرف گرفت، و در
# ~~پاذشاهئ سیستان طمع مستحکم کرد؛ خلف چون باز گشت مملکت
# ~~خویش شوریذه یافت، وراه وصول مقر خویش بسته دیذ؛
# ~~ممنصور بن نوح سامانی ملتجی شذ، وبلشکر ازو استمداد واستنجاد
# ~~نموذ تا ملکث از تصرف طاهر انتزاع نمایذ؛ منصور التماس او باجابت
# ~~مقرون داشت، واز حشم خویش لشکری برصوب سیستان در صحبت
# ~~او فرستاذ، تا او را با ولایت خویش رسانذ ، ودفع منازع ومعارض
# ~~او بکنذ؛ طاهر چون از مدد لشکر منصور خبریافت، ولایت باز
# ~~گذاشت. وبا سفزار مقم شذ ، تا خلف در دار الملک خویش
# ~~متمکن شذ؛ واعو ان وانصار با حضرت منصور باز گشتند؛ طاهر
# ~~ناگاه برسر خلف تاخت، واو را شکسته ومنهزم بباذغیس انداخت ؛
# ~~خلف دیگر بار از سر اضطرار بحضرت منصور پناهیذ؛ منصور PageV01P019
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0030.png)

# ~~مقدم او مکرم داشت ، ودر اعتنا مهمات او مبالغت واجب دید ،
# ~~ولشکری جرار بکفایت مهم او نامزد کرد
# وچون خلف با آن لشکر بسیستان رسیذ ، طاهر وفات یافته بوذ؛
# ~~وحسین پسر اودر مخالفت خلف قائم مقام پذر شذه، ومعاندت آغاز
# ~~کرده، وبحصنی از حصون سیستان استظهار واعتضاد ساخته ؛ خلف
# ~~آنرا در حصار گرفت، وبکرات میان قریقن محاربت ومناصبت
# ~~رفت ، وخلق بسیار از لشکر حسین در آن مصاف ومعارک بقتل
# ~~آمذند ؛ وحسین از سر اضطرار تحضرت منصور کس فرستاذ، واز
# ~~سمت عصیان تفادی جست، وبه بندگیی وطاعت تظاهر کزد؛ منصور
# ~~عذر او مقبول داشت ، وبارسال وایصال او بحضرت مثال داذ ؛
# ~~وخلف در ممالک خویش ms011 متمکن شذ ، ونفاذ حکم او در آن نواحی
# ~~سیستان بقاعده معهود باز رفت، تا چند سال برین منوال بوذ ،
# ~~تا طغیان نخوت وثروت بر مزاج او استیلا یافت، وحقوق انعام آن
# ~~دولت فراموش کرد ؛ ودر إنفاض وظایف حمول واتاوات بحضرت
# ~~بخارا تقاعد وتهاون تموذ ؛ او را بامثله ومخاطبات مشحون بنصایح
# ~~وتعریف سوابق أیادی تنبیه موذند ، راو در سکرت طغیان ونشوت
# ~~عصیان رعادت خویش مستمر؛ تا حسین ن طاهر را با حمعی از
# ~~مشاهیر اجناد ومعارف انجاد خراسان بمخاصمت او فرستاذند ، واو را
~~PageV01P020
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0031.png)

# ~~در قلعهٔ‌ أرک محصور گردانیذند؛ ومدتی مدید در آن محاصرت
# ~~مماندند ، ووزیر ابو الحسن عتی برتواتر مددها می فرستاذ، وارکان
# ~~واعضاد دولت را برکفایت آن مهم تحریض میکرد، وبهیچ وجه
# ~~صورت مراد ازحجاب تعذر بیرون نمی آمذ، چه قلعهٔ‌ بغایت
# ~~حصین بوذ ، وپیرامون آن خندق عمیق که اندیشه در مجارئ آن
# ~~بپایاب نمی رسیذ، ووهم را در مخایض آن پای بگل فرو می رفت؛
# ~~وچون نهنک سوار رپیاذه را فرو می برد؛ وخلف بفنون زرق
# ~~وحیل محاصرانرا بریشان می داشت؛ وهرجانی که مقام می ساختند ،
# ~~سبوهای بر مار وکردم از قلاخن منجنیق بذیشان می انداخت . واز
# ~~مأمن ایشان مکمن می ساخت؛ وشها بشبیخون برایشان می تاخت؛
# ~~تا مد ت هفت سال برین حال مقاسات آن شداید ومعانات آن مکاید
# ~~گذرانیذند؛ ومردان از کار باز ماندند ، واموال ومراکب وسلاحها
# ~~سیری شذند ؛ وآثار ضعف وامارت عجز لشکر خراسان شایع ومنتشر
# ~~گشت ؛ وازاین سبب رونق سامانیان روی در نقصان آورد،
# ~~وشماتت حساد وتجاسر اضداد باظهار رسیذ : وهر لحظه وهنی تازه
# ~~وهر دم خللی بی اندازه بحواشئ آن ملک راه می یافت؛ وهر کاری
# ~~را غایتی است، وهر ملکی را نهایتی، وهر حالی را زوالی، وهر PageV01P021
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0032.png)

# ~~دولتی را انتقالی، ممحو الله ما یشاء ویثبت وعنده
# ~~الکتاب (13 « سورة الرعد »/39)
# چون ابو الحسن سیمجور فساد کار وکساد آن بازار مشاهده کرد
# ~~با زمانه یار شذ ، وعیار موافقت بگردانیذ؛ ابناء ms012 دولت وأنشاء حضرت
# ~~زبان وقیعت دراز کردند، ودر تضریب وتثریب مجال قبح یافتند ،
# ~~وگفتند : آثار ایادی وعوارف ومکارم وعواطف آل سامان برهیچ
# ~~کسی از صنایع وبندگان ظاهرتر نیست که بر پسر سیمجور که خراسان
# ~~را که بیضهٔ‌ دولت ونقاوهٔ‌ حوزە مملکت است بذو ارزانی داشت،
# ~~تا وقت نجوم محن وهجوم فتن رکن اشد او باشذ، ودر قضای
# ~~حقوق آن نعمت جان وسر وقایهٔ‌ آن ملک ووارثان ومخالفان او کنذ ؛
# ~~امروز که کفران نعمت آغاز نهاذ، بعزل او مثال بایذ داذ؛ واعتداد
# ~~ونان پارهآ او بدیگری از بندگان دولت داذن، که به بندگی قیام نمایذ؛
# ~~واز حضرت ملک مثالی بصرف او از قیادت وسر لشکرئ خراسان
# ~~روان کردند، ومنصب او برحسام الدوله تاش مقرر داشتند
# چون آن مثال بابو الحسن سیمجور رسیذ، شیطنت غرور زمام
# ~~تمالک از دست او بستذ ، تا جوابهای عنیف داذ ، وبعصیان مجامرت
# ~~کرد ؛ واندیشیذ که عصیان ولی نعمت عاقبتی وخیم دارذ، وموجب PageV01P022
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0033.png)

# ~~ندامت وملامت شوذ: وبلا را بمقناطیس بخوذ کشیذن ، وزهر بگمان
# ~~چشیذن کار خر ذمندان نباشذ؛ رسول را باز خواند وپوزشها
# ~~نموذ، وعذرها خواست ، وگفت : من نهالیام نشانده از پاذشاه ،
# ~~وآنرا بآب کرم وابواب نعم خویش تربیت داذه، ودر کنف إکرام
# ~~وحجر انعام او نشووما یافته ؛ ودر حمن اقبال او شاخاور شذه ،
# ~~وبارور گشته: اگرإمداد آن نعمت واعداد آن منت برقرار دارذ بران محمود
# ~~ومشکور باشذ : واگر جرثومهٔ‌ آن بر کشذ وبسوزذ، در آن معذور
# ~~ومغفور. ورسول را بخوشدلی باز گردانیذ، واز عرصهٔ‌ ملک
# ~~خراسان بقهستان تحویل کرد؛ از حضرت فرموذند که بجانب
# ~~سیستان بایذ رفت، وکار آنجا که چون عقدهٔ‌ ذنب برهم افتاذه
# ~~است : وچون جذر اصم مغلق ومبهم بمانده بحسن هدایت کفایت
# ~~کنذ ؛ ولشکرها را از مضایق غربت ومعایق کربت خلاص دهذ
# ابو الحسن سیمجور بسیستان آمذ، ومیان او وخلف اسباب
# ~~مود ت ومؤاخات ومحبت وموالات قدیم مؤکند وممهد بوذ؛ در سر
# ~~کسی بوی فرستاذ؛ ویر سبیل مواطاة اشارت کرد، که مدت ms013 مقام
# ~~اجانب درین دیار امتداد یافت، وخللهای بسیار در اطراف مملکت
# ~~روی مموذ : طریق آنست که ازین مقام برخیزی، وبجائی دیگر
# ~~تحویل کنی، تا من این لشکرها ببهانهٔ‌ نیل مقصود از این ولایت
~~PageV01P023
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0034.png)

# ~~بیرون برم؛ چون عرصه از اعدا خالی گشت آنچه صلاح وقت
# ~~اشذ ، ر وفق اختیار پیش گیر؛ خلف ان نصاح مقبول داشت،
# ~~از حصار ارک بر خاست، بقلعهٔ‌ طاق پناهیذ ؛ وابو الحسن واولیاء
# ~~دولت در اندرون حصار رفتند ، وبشارت بزذند ، وفتح نامها بحضرت
# ~~وهر طرفی روان کردند ، وخطبه وسکه بالقاب نوح بن منصور
# ~~مزین ؛ وروی بجانب خراسان نهاذند، وحالتی که میان حسین
# ~~وخلف حادث شذ بعد ازین گفته شوذ
# وحسام الدولة تاش قایم مقام او بخراسان آمذ، بمنصب سرورئ
# ~~لشکر با حمعی از وجوه امراء ومعارف دولت، واو امور دواوین
# ~~وقوانین آنجا در سلک انتظام آورد، ورسوم جایزه برانداخت،
# ~~واطماع مستأ کله از ضعفاء رعایا کوتاه گردانیذ ؛ ودرین عهد شمس
# ~~المعالی قابوس بن وشمگیر وفخر الدولة ابو الحسن علی ن بویه بخراسان
# ~~افتاذه بوذند ، از مصافی که میان ایشان ومؤید الدولة بوذه
# حکایت قابوس وفخرالدولة
# وسبب آن حال چنان بوذ ، که رکن الدولة را سه یسر بوذند، که
# ~~اهلیت پاذشاهی داشتند ؛ عضد الدوله ابو شجاع ومؤید الدوله بویه
# ~~وفخرالدوله علی؛ وممالک عراق وخوزستان وفارس وکرمان ودیگر PageV01P024
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0035.png)

# ~~مواضع که در اهتمام وتدبیر دیوان او بوذ، بر سه سهم قسمت کرد؛
# ~~وهر یک بپسری منسوب کرد؛ وبر آن عقدی ووثیقهٔ‌ بنوشت؛ چون
# ~~رکن الدوله وفات یافت عضد الدوله در ولایت فخرالدوله مناقشت
# ~~کرد. وملک برو منغص گردانیذ، ولشکر او را بفریفت، وروی
# ~~بولایت وی نهاذ، تا بتصرف خویش گیرذ: واو بدار الملک
# ~~ممذان مقیم بوذ، بزرگان سپاه با فخرالدوله غدر کردند، وبعضد
# ~~الدوله مبادرت مموذند ، ودر زمرهٔ‌ حشم او منحصر شذند ؛ وبختیار
# ~~که این عم او بوذ بردست لشکر او شهید شذ: فخرالدوله مستشعر
# ~~از میان لشکر خوذ با چند کس از خواص وخدم بولایت ms014 دیلم
# ~~رفت، وبجرجان بشمس المعالی قابوس پناهیذ؛ وشمس المعالی در اکرام
# ~~مقدم واحترام واغتنام مورد او اقبال بموذ، وممقدور ومیسور
# ~~خویش در مصالح ومناجح او قیام کرد ، تا ملک قدیم وقایهٔ‌ ذات
# ~~او کرد
# وبیان این سخن آنست که عضد الدوله ومؤید الدوله بشمس
# ~~المعالی قابوس پیغام فرستاذند تا فخرالدوله را بایشان سپارذ : جواب
# ~~داذ که در مروت وفتوت نقض عهود حرام است، ومرا خوذ در
# ~~میان فرقهٔ‌ جیل که وقت حمیت سربازی کنند ، وگاه حمایت کردن
~~PageV01P025
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0036.png)

# ~~از تیغ باک ندارند ، کجا ان معنی میسر شوذ؛ وحاصل آن
# ~~باشذ که قابوس را ناموس برود ، واز شعلهآ زبان بلک از لمعهآ سنان
# ~~گیلانیان خوذ را در معرض خطر آورده باشذ؛ چون آن جواب
# ~~بعضد الدوله رسیذ خشمناک شذ ، وعزم مکاوحت ومقاومت قابوس
# ~~مصمم کرد ، ویؤید الدوله نوشت که اسباب مناهضت ساخته بایذ کرد،
# ~~وروی محاربت قابوس آوردن ؛ واز ری بیرون آمذ، وبا لشکری
# ~~بسیار از ترک وعجم وعرب ودیلم روی بجرجان نهاذ؛ وولایت قابوس
# ~~که بر سمت ممر افتاذه بوذ خراب میکرد، وبا تصرف دیوان خویش
# ~~میگرفت، تا باستر اباذ نزول کرد ؛ وشمس المعالی مبادرت کرد تا گرگان
# ~~که دار الملک بوذ ، از تعرض ایشان نگاه دارذ ؛ چون مؤید الدوله
# ~~برسیذ صفها بیاراستند ، وخون از تیغ چون باران از میغ باریذن
# ~~گرفت، شکست بر لشکر جیل افتاذ؛ وخوذ را در میان بیشها انداختند،
# ~~وهزیمت را غنیمتی بزرگ شناختند
# قابوس بقلعهٔ‌ پناهیذ، وآهبت غربت بساخت ، وبنیسابور
# ~~رفت؛ وفخرالدوله از راه استوناوند بذو پیوست ، ولشکرهای متفرف
# ~~بر ایشان جمع آمذند ؛ وبحضرت بخارا نامه نوشتند، واز احوال خویش
# ~~گاهی داذند ؛ وتوقعی که ایشان را تحسن جوار آنحضرت بود .
# ~~در اغاثت ملهوف رکفایت حوادث صروف عرض کردند ، وانک PageV01P026
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0037.png)

# ~~راه امیذ انتعاش وارتیاش جز بعون ونصرت آن حضرت متصور نیست ،
# ~~وتشفی وتلافئ خلل جز مظافرت این دولت ممکن نبوذ؛ منصور
# ~~جوابی فرموذ مشحون باعزاز واکرام والتزام مواجب حقوق وفادت
# ~~وقیام بشرایط اهتمام ms015 وحمایت؛ وبحسام الدوله تاش نوشت، تا مقدم
# ~~ایشان مکرم دارذ ، ودر اجلال قدر وتعظیم امر واکرام مورد
# ~~هر یک مبالغت واجب بینذ؛ وایشان را ملک موروث باز رسانذ ،
# ~~وبدفع خصوم ایشان قیام مایذ : حسام الدوله تاش مثال را امتثال
# ~~عموذ ، وبمنهاج فرمان پیش گرفت: وبا لشکری از نیسابور برصوب
# ~~جرجان رحلت کرد ، وفایق را فرموذ تا بر راه قومس متوجه ری
# ~~شوذ ، ومادهٔ‌ مدد واعوان وانصار مؤید الدوله منقطع گردانذ؛
# ~~چون فایق یک دو مرحله برفت ، تاش پشمان شذ ، وتفرقهآ حشم
# ~~خویش را از حزم وتیقظ دور شناخت ، او را باز خواند ، وباتفاق
# ~~بگر گان رسیذند : مؤید الدوله در شهر رفت، ودر إحکام بارو
# ~~احتیاط تمام کرد ، وقرب دو ماه درآن محاربت مصابرت نموذ ،
# ~~سپاه دیلم در آن حادثه پای بیفشاردند ، وسربازیها ودست بردها
# ~~نموذند، وروی از صدمات شمشیر نتافتند؛ حربهای اپشان چون
# ~~قضا تیغ گزار و چون زمانه غمخوار بوذ: وچون مدت مقام سپاه
# ~~در گرگان امتداد یافت ، قحط وغلا بر خاست : تا غایتی که نخاله
~~PageV01P027
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0038.png)

# ~~با گل خمیر میکردند ، وبذان سد رمفی می مموذ؛ چون بطاقت رسیدند،
# ~~از حصار بیرون آمذند، ومصافها بیاراستند؛ فخرالدوله برمیسره
# ~~لشکر خراسان مقابل علی کامه افتاذ که لشکرکش مؤید الدوله بود؛
# ~~و بیک حمله او را از جای بر گرفت، وهزیمت او باسترآباذ رسیذ ؛
# ~~لشکر خراسان در مساعدت تقصبر وتوانی بموذند؛ فوجی از دیلم
# ~~رسیاه خراسان عطفه کردند ، وهمه را طعمهآ تیغ ساختند؛ ودر
# ~~قلب ابو العباس تاش ابو سعید شبیی بوذ ، با طائفهٔ‌ از لشکر خوارزم
# ~~از دیالم خلق را هلاک کردند، ررز چهارشنبه از رمضان سنه احدی
# ~~وسبعین وثلثمایه [371] مؤید الدوله با حمهور لشکر از شهر جرجان
# ~~بیرون آمذ ، وبر لشکر خراسان زد ؛ وهزیمت غنیمت شمردند ؛
# ~~فخر الدوله چون دیذ که خصم استیلا یافت پشت فرا داذ ، وذخایر
# ~~وخزاین باز گذاشتند ، وتا نیشابور رسیذند ؛ هیچ جای امکان مقام
# ~~نیافتند ؛ وکیفیت حال بحضرت بخارا انها کردند ، واز واقعهآ منکر
# ~~خیر ms016 داذند ؛ وصاحب اسمعیل بن عباد مبشران باقطار وامصار ممالک
# ~~دوانیذ ، وباطراف واعطاف جهان فتح نامها روان کرد؛ وشعراء
# ~~عصر وصف این حال اختراع واقتراع کردند ؛ ابو الحسن عتی
# ~~لشکرها مرو حمع کرد ، خواست که بنفس خویش بتدارک آن خلل PageV01P028
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0039.png)

# ~~قیام نمایذ؛ او را کارد زذند، وخون او برخاک ربختند ، ووزارت
# ~~برو ختم شذ؛ ودیگر ملک خراسان مثل او وزییری ندیذ
# وحسام الدوله تاش وشمس المعالی قابوس وفخر الدولة در نیشابور
# ~~بانتظار وصول او چشم براه می داشتند ، وبر امیذ تقویت وإنجاد
# ~~ومعونت وإمداد او روز گار می گذاشتند؛ ناگاه خیر آن رزیت
# ~~مقلق وآوازهٔ‌ آن مصیبت محرق رسیذ ، وکار ایشان در دست مراد
# ~~شکست ؛ از حضرت بخارا حسام الدوله تاش را باز خواندند ،
# ~~مزنی تقریر افتاذ ، نطاق اواز اعتناق آن منصب تنگ آمذ؛ در اثناء
# ~~این حال ابو الحسن سیمجور از سیستان باز گشته بود ، وبی اجازت
# ~~بخراسان آمذه ، ومترصد فتنه وتشویش نشسته وحادثه جرجان
# ~~ووهن لشکر بخارا سبب رواج کار وبازار خود دانست : ابو الحسن
# ~~مزنی او را بران حرکت تعنیف وتعییر بسیار کرد، وفرموذ که
# ~~وباذغیس وگنجرستاق بزیادت در اعتداد او افزوذ، وموعود
# ~~کرد که چون در صدق موالاة وثبات قدم ظاهر شوذ ، مهید اسباب
# ~~حرمت در باره او متضاعف گردذ؛ وچون حسام الدوله تاش ببخارا PageV01P029
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0040.png)

# ~~رفت وابو علی سیمجور عرصهآ خراسان خالی یافت فرصت نگاه
# ~~داشت، وبافایق طریق مراسلت ومکاتبت وموالات ومؤاخات اساس نهاذ،
# ~~واو را برمخالفت تاش دعوت کرد ؛ میانشان مواثیق وعهود مؤکد 3
# ~~رفت، واتحادی صادق ظاهر شذ؛ ابو علی عمال تاش را که بر سر
# ~~اعمال خراسان بوذند بگرفت؛ هر یک را مصادرات وتوقعات
# ~~گران مؤاخذ گردانیذ ، واموال که در تصرف ایشان بوذ بستذ ؛
# ~~هر دو روی مرو نهاذند ، واظهار عصیان کردند ؛ ودر ارتفاعات
# ~~خراسان استبداد نموذند: تاش دفع مضرت ومعرت ایشانرا درخزاین بگشاذ،
# ~~ولشکرها را مال وسلاح بیاراست؛ وازآنجا بیرون آمذ ، وبآمل
# ~~نزول کرد؛ میان إیشان سفیران در ترد ms017 د آمذند ، ودر اصلاح ذات
# ~~البین وتسکین نابره واطفاء حمرات فتنه کوشیذند ، واز وخامت عاقبت
# ~~تحذیر کردند؛ وبذان رسانیذند که نیشابور تاش را باشذ، وبلخ فایق را،
# ~~وهراة ابوعلی را، وبرین حمله مصالحه کردند ، وهر یک بسر ولایت
# ~~خویش رفتند
# وتاش مز نی را از وزارت معزول کرده بوذ، بسبب قرابت
# ~~ابو علی وفایق. ومیل ومداهنهآ او در کار ایثان شناخته ، در غیبت،
# ~~او وزارت بعبدالله بن عزیر تفویض کردند ؛ واو ممضاد ت ومخالفت
~~PageV01P030
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0041.png)

# ~~ومشاحت ومباغضت آل عتبه مشهور بوذ؛ چون وزارت برو
# ~~مقرر شذ ، تاش را ز زعامت وقیادت لشکر معزول کرد ، وتقریر
# ~~آن منصب بر ابو الحسن سیمجور مثال داذ، ونموذ که حدوت وهن
# ~~وفترت وذبول طراوت دولت همه نتیجهآ ضعف رأی وسوء التدبیر
# ~~اسلاف وزراء بوذه است، وتدارک آن خلل جز بذین صورت
# ~~متصور نه ؛ وفرموذ که تاش از خراسان بنیسابور وابیورد روذ،
# ~~وبر اعتدال ایالت این دو فرضه اقتصار کنذ؛ تاش چون آگاه
# ~~شذ ، بدانست که حاسدان مجال تضریب وتیریب یافته اند ، وجوه
# ~~لشکر واعیان حشم را بخواند ، وگفت : شما عادت من در خلوص
# ~~عبو دیت وصفاء طویت آن پاذشاه شناخته ایذ ، که قضاء حقوق
# ~~بر قدر امکان گزاردهام ؛ درین حال رای پاذشاه در بارهٔ‌ من متغیر
# ~~شذ ، وشغل من بدیگری مفوض فرموذ؛ مرا جز امتثال وارتسام
# ~~روی نباشذ ، وهر یک از شما مرخص ومخیرست در کار خویش،
# ~~هر که صحبت ما اختیار میکنذ عزیز ومکرم است ، وهر کرا اختیار
# ~~مفارقت است برو حرجی نیست؛ همه متفق الکلمه شذند که
# ~~ما را جز مصاحبت ومتابعت تو اختیاری نیست ؛ باتفاق قصه
# ~~خضرت نوشتند ، واز حقوق وذرایع ممهد حسام الدوله باذ آورند ؛
# ~~عبدالله بن عزیر جز اصرار برلجاج واستمرار برشراست ومناقشت جوالی
~~PageV01P031
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0042.png)

# ~~نداذ ؛ وبلشکرها نامه فرستاذ ، وبمواعید زور بفریفت ، ایشان
# ~~جابت ننموذند ، والسلام.
# حکایت باز گشتن فخراللوله با ولایت خویش وموافقت او
# با حسام الدوله تاش
# چون تاش از جرجان ببخازا رفت مؤیدالدوله وفات ms018 یافت، وپیش
# ~~از آن محاربت مذ کور خبر وفات عضد الدولة بذو رسیذه بوذ ؛ او
# ~~از خوف شماتت اعداء وإحتراز از دلشکستکئ لشکر آن خبر
# ~~پنهان می داشت ؛ اولیاء دولت دیلم در اختیار پاذشاهی دیلمی مشاورت
# ~~کردند ، بر فخرالدوله افتاذ ؛ چه در آل بویه بکیر سن واستکمال
# ~~کمال پاذشاهی واستعداد سمت سروری ممتاز بوذ ، واز روی قرابت
# ~~استحقاق متعین ؛ صاحب کافی اسمعیل بن عباد بتعزیت وفات براذران
# ~~مسرعان دوانیذ ، وبملکی خالص صافی از شوایب بی منت مخلوق
# ~~ومقاسات حروب تهنیت کرد ؛ وبراذر او را خورفیروز بن رکن الدولة
# ~~بنیابت او نامزد کردند ، تا از خلو منصب ملک وعطلت سریر
# ~~پاذشاهی خللی باطراف حادث نگردذ ؛ فخرالدوله مبادرت نموذ، ویزمانی
# ~~اندکث نجرجان تاخت ؛ وحمهور لشکر روی باستقبال رکاب او آوردند ؛
# ~~وبتاش پیغام فرستاذ، بشکر باری تعالی بر عواید لطایف که روزگار
~~PageV01P032
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0043.png)

# ~~شد ت بپایان رسیذ، وکارها بر وفق استقامت منتظم گشت ، وملک
# ~~موروث از کدور ت مزاحمت اضداد مستصفی ؛ تاش در جواب تهنیت
# ~~نامه نوشت ، واز مجارئ احوال خویش نبذی ایزاد کرد ، وبث
# ~~الشکوی موذ
# فخرالدوله دو هزار سوار ترک وعرب بر سبیل مدد باحملی لایق
# ~~بتاش فرستاذ : وچون بنیسابور رسیذند عبدالرزاق که از معارف
# ~~لشکر خراسان بوذ بذو پیوست : وهر دو در موالاة ومتابعت تاش اتفاق
# ~~کردند ، وروی بجانب نیسابور آورد؛ ابو الحسن سیمجور پیشی گرفته
# ~~بوذ ، ودر حصار شهر متمکن شذه ؛ چون تاش رسیذ ابوسعید شبیبی
# ~~وجمعی از مقمان نیسابور منتظر قدوم او بوذنذ، بذو پیوستد؛ ربر جانب
# ~~غربیآ شهر فرو آمذند ، وچند روز چالشها کردند ، وجنگها پیوستند ؛ ودر
# ~~عقب آن دو هزار سوار دیگر در رسیذ ؛ مردان کار با ساز و سلاحی
# ~~تمام ، وچون بو الحسن از قدوم ایشان خبر یافت وقوت رشوکت
# ~~ایشان دانسته ، و د ربت وتجربت ایشان در دخول مضایق وافتتاح معایق
# ~~وتذبیر کارها وتیسیر حصارها شناخته ، نیم شبی از شهر بیرون آمذ،
# ~~ودر بردهٔ‌ ظلام راه انهزام گرفت ؛ لشکر تاش را خرشذ، بر ms019 عقب
# ~~ابشان روان شذند ، واز أحمان واثقال ایشان غنیمتی وافر حاصل
# ~~کردند ، وتاش بشهر در آمذ، وبجانب شرفی زول کرد ، واز نیشابور
~~PageV01P033
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0044.png)

# ~~مکاتبات بحضرت . بخارا روان کرد، واستقالت از عوارض زلات
# ~~واستعطاف واستغفار از سوابق عبرات نموذ ؛ عبدالله بن عزیر گفت :
# ~~تاش بدیلم التجا کرده است ، وبمعارضان این دولت پناهیذه ، وبر قصد5
# ~~این ملکث دندان تیز کرده ؛ اگر در دفع او تهارنی روذ طمع ازین
# ~~مملکت ببایذ بریذ ؛ وتاش کار ابو الحسن سیمجور مهمل فرو گذاشت،
# ~~ودر حسم ماده فتنهآ او سعی زیادت نکرد ، مراقبت حضرت بخارا را تا
# ~~رضای نوح بن منصور حاصل کنذ
# ابو الحسن سیمجور بکرمان فرستاذ ، واز امیر ابو الفوارس بن
# ~~عضدالدولة بلشکر مدد خواست ، او از أنجاد عرب دو هزار سوار گزیذه
# ~~مدد فرستاذ ؛ وفایق با حمعی انبوه بذو پیوست ، تا لشکری
# ~~بزرگ جمع شذ ، باتفاق روی بنشابور آوردند ؛ تاش با لشکر خویش
# ~~پیش ایشان باز آمذ ، دست بتیغ یازیذند ، ومسامع هوا از اصطکاک 12
# ~~مقارعات یر شعله کردند (من المحتث) :
# ~~جهان بحیله دم اندر کشیذه همچو نقط   أجل بکینه دهن باز کرده چون پرگار
# ~~شذه زخون یلان همچو پای کبک دری  میان معرکه سیمرغ مرگ را منقار 5
# لشکر تاش در مدت مقام بنیسابور از تنگئ اسباب معیشت بطاقت
# ~~رسیذه بوذند ، وبسمت عجز وهزیمت راضی شذه ، خواستند که خوذرا
~~PageV01P034
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0045.png)

# ~~از غرقاب آن محنت بساحل نجاة اندازند ، تاش یک حملهآ دیگر برد که
# ~~خاتمهآ کار باشذ ، ابوالحسن سیمجور وپسرش ابوعلی پای بیفشردند ،
# ~~در آمذند ، وحمله آوردند ؛ تاش مضطر ومنهزم برفت ، ولشکر دیلم
# ~~از مصاحبت او باز ماندند ، خراسانیان پیرامون ایشان در آمذند ، وخلقی
# ~~بسیار را بدار البوار فرستاذند ، ودیگرانرا در سلسلهٔ‌ اسار کشیذند ،
# ~~و ببخارا فرستاذند ؛ ایشان را برسوائی ومذلتی تمام بمیان بخارا
~~برآوردند ؛
# ~~و مخانیت شهر بپیش باز آمذند - و دوکهای زنان دردست ایشان نهاذند ؛
# ~~باستهزا وسخریت اغانی واهاجی میکفتند ، پس همگنان را در قلعهآ
# ~~قهندز محبو س کردند ؛ بعضی ms020 بسوء الحال بغنا رسیذند ، وبعضی آزاد
# ~~و مطلق کشتند
# وتاش بجرجان آمذ ، فخرالدولة سرای امارت همچنان آراسته
# ~~بفرشهای فاخر وساز وآلت وافر وتجمل پاذشاهی وخزاین معمور
# ~~وأوانئ زر بن وسیمین وآلات مطبخ وشراخانه بذو باز گذاشت ،
# ~~و بری رفت ؟ وپنچاه هزار دینار سرخ ودو هزار بار هزار درم
# ~~یانصذ تخت جامهای ملون با چند سر اسسبان تازی واستر ان زینی
# ~~با مضافات آن   از ساز وسلاحوزره وجوشن وخوذ
# ~~و برگستوان وسیرهای زر وتیغهای مهند وامثال آن بذو تحفه کرد ؛
# ~~وخراج ومعامله گرگان ودهستان وآبسکون واستر آباذ بجملگی با وی
~~PageV01P035
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0046.png)

# ~~گذاشت ؛ مگر اندکی که در وجه عمارت قلاع وأرزاق کوتوالان
# ~~ومتحفظان آن مصروف بود : وتاش آن صلات ومیرات بر طبقات
# ~~سپاه خویش هزینه کرد ، وهر یک را از ان ولایت اقطاعی ونان پارهآ
# ~~معین فرموذ، تا حال ایشان بوفور بجمل وخصب حال وذخار
# ~~اموال بهتر ازان شذ که در خراسان بود؛ وصاحب کافی بعد ازان
# ~~مفاوضت بر مراعات ناش وحفظ مصالح ومناجح او اقبال کرد ،
# ~~ودر تحصیل مراضئ او سعیهای بلیغ موذ
# وتاش مدت سه سال بجرجان ماند ، وبرمفارقت خدمت
# ~~حضرت متلهف ومتأسف ابو سعید شبیی را بفخرالدوله فرستاذ ، وبر
# ~~معاودت حضرت خراسان معاونت خواست ؛ او اسفار ن کردویه را
# ~~نامزد کرد ودو هزار سوار از انجاد دیلم در مصاحبت او روانه فرموذ ؛
# ~~وبنصر ن الحسن بن فروزان نوشت ، تا در حمله6 آن حشم منتظم
# ~~شوذ ، وبامارت وزعامت ایشان قیام ممایذ ، وباتفاق مطیع ومنقاد
# ~~تاش باشند ؛ ومالی بسیار بهر إقامت او روان کرد ؛ چون ابو سعید
# ~~شبیی بقومس رسیذ که مقامگاه نصر بوذ با او همان رفت که با ابن
# ~~الحضرمی رفت در ضیافت بنی کیم؛ نصر بفرموذ تا چب وراست او بشمشیر
~~PageV01P036
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0047.png)

# ~~فرو گرفتند ، واجزاء واعضاء او از هم جذاکردند ، ولشکر او را در
# ~~مطموره باز داشت ، ومفاتح انفاس بر گرفت ، وآتش زذ، تا همگنان
# ~~در مضیق آن منجنیق هلا ک شذند ؛ ومحمولات ایشان بکلی برگرفت، ms021
# ~~وباقی لقاطات قوم وبقایای سیف بگر بختند ؛ وباری آمذند
# فخرالدوله از وصول این خبر مضطرب شذ، ومنزعج
# ~~گشت ؛ وبعزم انتصار وطلب ثار ر جانب قومس رحلت کرد، وتاش
# ~~را از جرجان بخواند ، تا بمعاونت یکدیگر جزاء اعمال وسزاء افعال
# ~~نصر بدهند ؛ چون بقومس رسیذند نصر نهنگ مرگ دیذ دهن باز
# ~~کرده، وعقاب اجل برو بال گشاذه، وچنگال نکال تیز کرده
# ~~جز زینهار واعتذار واستغفار روی ندیذ؛ تاش را شفیع ساخت ،
# ~~وفخرالدولة چون آن پوزش وتضرع دیذ بر شیخوخت او ببخشوذ
# ~~وقرابت در حق او مشفوع آمذ ، از سر انتقام برخاست
# واز آنجا آهنگ جنگ براذر زاذهٔ‌ خوذ بهاء الدوله ین عضد
# ~~الدوله کرد ، بسبب وحشتی که حادث شذه بوذ ؛ وبا لشکری جرار
# ~~روی بخوزستان نهاذ ، وبدر بن حسنویه با حمهوری عام از حشم که
# ~~در خدمت رایت او مجتمع بوذند ، خوزستان را با تصرف گرفت :
# ~~وفیر وزان بن الحسن را بفرستاذ تا بصره را نیز مستخلص کرد ، ودر
# ~~عداد اعتداد او آورد : چون فیروزان از نهر موسی بگذشت عامهآ اهل
~~PageV01P037
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0048.png)

# ~~بصره ممظاهرت لشکر بهاء الدوله که در شهر مقیم بوذ برخاستند ؛ وبندهای
# ~~اهواز شکافتند ، تا حملهآ صحرا بآب غرق شذ ؛ لشکریان مخرجی نداشتند
# ~~خوذ را تحیل از آن مخاضات بیرون انداختند ، وشکسته و منهزم با پیش
# ~~فخرالدولة آمذند، واز شدت آن حکایت شکایت کردند ، و بر عقب
# ~~آن مطالبت ار زاق واطلاقات وجوه اطماع آغاز نهاذند ؛ فخرالدوله
# ~~از آن متبرم شذ ، وبا تحکتم تموذن وکار ناکرده را مزد خواستن
# ~~مستهجن ومستقبح شناخت ، اطراف آن مهم ر سبیل هدنه فراهم
# ~~گرفت وبا همذان آمذ
# ودر شهور سنه تسع و سبعین وتلیمایه [79] روگ تری تهاذ،
# ~~ودرین سال در جرجان وبائی شنیع ظاهر شذ، ومعظم سپاه تاش ووجوه
# ~~لشکر ومعارف کنتاب وحجاب او در آن وبا فرو شذند ؛ وبرعقب
# ~~آن عمر تاش در آن غربت بآخر رسیذ ، ودر حسرت سپاه وغصهآ
# ~~اغتراب ومفارقت احباب واتراب فرو شذ ؛ ودرمدت مقام او بجرجان ms022
# ~~از احزاب وا صحاب او ظلم بسیار رفته بوذ ، وسکان آنجا ممصادرات
# ~~ومطانآبات عنیف رنجانیذه ، ورسوم جور وإجحاف ابداع واختراع 5
# ~~کرده : چون خبر وفات او منتشر شذ، عوام شهر دست بر آوردند ،
# ~~وحشم اورا پایمال قتل ونکال کردند : ووجوه وامرای لشکر از اقامت
~~PageV01P038
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0049.png)

# ~~رسم تعزیت وقیام بمهم تجهیز بمدافعت ایشان نمی برداختند ، وبرفور خوذرا
# ~~از تنگنای شهر بفضای صحرا انداختند ؛ ودر اختیار قایم مقام مشاورت
# ~~کردند ، واتفاق الکلمه بر خواهر زادهٔ‌ تاش افتاذ ؛ او را در منصب
# ~~امارت بنشاندند ؛ واو خزانهآ تاش واسباب او بر ایشان تفرقه
# ~~کرد، تا همگنان راضی شذند، وبر متابعت او قرار گرفت ؛ از
# ~~شهر نفر بر خاست ، والمستغاث بآسمان رسیذ که أوباش شهر
# ~~بعورت خراسانیان دست تطاول کشبذه اند ، ودر فتک احرار
# ~~وهتک استار مطلق العنان شذه؛ از سر حمیت وغیرت بر نشستند ،
# ~~وروی ممدافعت ایشان نهاذند؛ وأوباش و اراذل گرگان بمحاربت
# ~~ایشان از شهر بیرون آمذند. وچون بروانه خوذ را بر آتشر دمار
# ~~انداختند ؛ وآن لشکرها از مکامن ومواطن بیرون تاختند ، وکافهآ آن
# ~~حمهور را هلاک کردند ؛ ودر شهر افتاذند ، وخلقی بسیار از اذناب
# ~~واوباش بفنا آوردند ؛ بر اهل آن بقعه بعد از واقعهٔ‌ یزید مهلب
# ~~چنان حادثه نیفتاذه بوذ؛ وچون کار از حد بگذشت ، ائمه وعلماء
# ~~وصلحاء آن شهر آمان خواستند ، وقرآن مجید را شفیع ساختند ، تا
# ~~نایرە آن فتنه فرو نشست، وسیاه دست از قتل ونهب باز گرفتند
# ~~وبا مضارب ومنازل خویش رفتند ، ودر تدبیر احوال وحط وترحال
# ~~تدبیر واندیشه کردند ؛ رابهاء ایشان در آن قضیت مختلف شذ ؛ خواص
~~PageV01P039
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0050.png)

# ~~وخدم قدیم میل خراسان کردند ، وحشم ولایت خدمت فخرالدوله
# ~~اختیار کردند ؛ صاحب کافی استمالت نامه فرستاذ ، وهمگنانرا وعدهای
# ~~خوب داذ ؛ و بمزید اقطاعات واقامات متقبل ومتکفل شذ ، والتماس
# ~~کرد که چندان توقف کنند که استاذ ابو علی عارض بایشان رسذ؛
# ~~و وجوه رواتب ومواجب ایشان مطلق گردانذ؛ مقبول نیفتاذ بنیسابور
# ~~رفتند ؛ و در زمرهآ حشم ابو علی سیمجور ms023 منتظم شذند ، که امیر خراسان
# ~~بود ، وقایم مقام پذر
# سیاه ولایتی توقف کردند ، تا عارض بیامذ واسامی ایشان در دفتر
# ~~دیوان ثبت کرد ؛ ووجوه مواجب ایشان بداذ ، وباعزازی مام بری
# ~~برد؛ فخرالدوله ایشان را بنواخت ، ودو طرف را در اکرام ایشان
# ~~مراقبت موذ : کی رعایت حقوق تاش ودیگر استظهار باستخدام
# ~~و استکثار بسواد ایشان ؛ وچون استاذ ابو علی بجرجان رسیذ ، واستیلاء
# ~~او باش واستعلاء اراذل دیذ ، حمعی که دست درازی کرده بوذند،
# ~~وسر بطالت وبسالت بر آورده همگنانرا قرب سه هزار مرد مفسد
# ~~بدست آورد ؛ وکسی که در همه عمر روزی آهنی بر گرفته بود،
# ~~نا بمجلحان با متسلحان تشبهی کرده ، بقتل آورد، بعضی را در PageV01P040
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0051.png)

# ~~درخت کشیذ ، وبعضی را نشانهٔ‌ تبر کرد ، وقومی را بتیغ بگذرانیذ ،
# ~~و هیبت وسیاست او فتنهآ اذناب وارباب فساد وعناد بآخر رسیذ .
# ~~والسلام
# ذکر ابو الحسن بن سیمجور وامارت او در خراسان تا وقت وفات
# ورسیذن منصب او بپسرش ابو علی
# چون تاش از هزیمت ابوعلی وفایق بجرجان آمذ ، ابو الحسن
# ~~سیمجور در ملک متمکن شذ ، و در سنه سبع وسبعین وثلثمایه [377]
# ~~عبدالله بن عزیر را از وزارت معزول کردند ، وبخوارزم افتاذ ؛
# ~~ومنصب او بابو علی دامغانی داذند ؛ ویزوذی اورا نیز معزول کردند ،
# ~~و وزارت بابو نصر بن ابی زید داذند واو مردی بفصل الخطاب وتدبیر
# ~~معظمات مذکور ومشهور بوذ ، وبراقران واکفاء عصر مرز؛ بعزل او
# ~~نیز زوذ مثال داذند، وابو علی دامغانی را با سر کار آوردند ؛ ودرین
~~ایام
# ~~ابو الحسن سیمجور از نیسابور بر سبیل تفرج بیرون رفته بوذ؛ وببعضی
# ~~از متنزهات پناهیذه . در حالت مباشرت باکنیزکی بمفاجاة فرو شذه؛
# ~~پسر او ابوعلی جای او بگرفت، وریاست آل سیمجور وزعامت وامارت
# ~~خراسان هم بر سبیل ارث وهم از راه استحقاق او را مسلم گشت ؛ وهمگنان
# ~~کمر خدمت او در بستند ، واز حضرت بخارا هراة نامزذ فایق کردند
~~PageV01P041
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0052.png)

# چون این خیر به ابوعلی رسیذ بهزاة رفت ، وبفایق نامه فرستاد: ms024
# ~~واو را باهمال سوابق حقوق مصاحبت وسوالف مودت وممالحت مؤاخذت
# ~~کرد ؛ وبعد از مقالات بسیار هر یک روی باقطاع وولایت خویش
# ~~نهاذند؛ خیر فایق بذو رسیذ، که از هراة منفصل شذ، تاختنی کرد ،
# ~~ومیان هراة وبوشنج بذو رسیذ ، ودر قتل وتنکیل نکایتی مام مموذ ؛
# ~~فایق هزیمت عروالررذ افتاذ؛ طایفهٔ‌ از لشکر ابو علی در عقب ار تا
# ~~ممروالروذ برفتند؛ او مستعد پیکار بوذ ، ممقاومت باستاذ ، وبعضی را
# ~~از ایشان اسبرکرد ، وببخارا برد
# وابو علی مرو رفت ، وببخارا کس فرستاذ ، وتحقوق اسلاف
# ~~وتوفر بر شرایط عبودیت وتشمر لوازم خدمت توسل ساخت ؛ والتماس
# ~~کرد بتفویض منصب پذر ، وشوافع قدیم وذرایع حدیث که سیمجوریان
# ~~را بر دولت آل سامان ثابت است فراموش نکنند؛ وتضریب اصحاب
# ~~اغراض در حق ابشان مسموع ومقبول ندارند ؛ نوح ن منصور التاس
# ~~او بسمع رضا اصغا فرموذ ، وملتمس او باجابت مقرون گردانیذ ؛
# ~~وامارت وقیادت جیوش برقاعدهٔ‌ اسلاف بروی تقریر کرد ؛ واو
# ~~بتهذیب آن اعمال وتدبیر آن اشغال بروجهی پسندیذه قیام موذ ؛
# ~~و بر استمرار ایام وتکریر اعوام در مراتب علو ورفعت ومدارج اقبال
# ~~و دولت ترقی میکرد ، تا او را امر الامر اء المؤید من السماء لقب داذند
~~، PageV01P042
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0053.png)

# ~~تا حملگی دیار خراسان در تصرف گرفت ، ومال ومعاملات بر اتباع
# ~~خویش موزع گردانید؛ چنانک نوح بن منصور ازو استدعا کرد،
# ~~تا بعضی ولایات با تدبیر دیوان خاصر گذارذ ؛ التفات ننموذ ، وجواب
# ~~داذ که اینجا حشمی بی اندازه مجتمع است . ووجوه دیوان مستغرق
# ~~إقامات و بأطماع ایشان وفا تمی کنذ ، وعرصهآ ولایت مواجب ایشان
# ~~مساحت می نمایذ : در اثناء ان حال میان طاعت وعصیان مماذقتی میکرد ،
# ~~ومخاصمتی در بردهٔ‌ مصادقت می نموذ؛ وابو علی نسفی را باستخراج
# ~~و استیفاء اموال بگماشت ، تا بمصادره ومطالبه خطه خراسان بیکبار
# ~~بغارتیذ ؛ بآخر اورا بگرفت : وآنچه داشت ازو بستذ ، وبارهاقی هرچه
# ~~مامتر بزخم چوب وزیر شکنجه هلاک کردند
# وبهارون خان بن ایلگ خان ملک ترک رسول فرستاذ، وبا
# ~~او اسباب مباسطت مستحکم گردانیذ ms025 ؛ وسلسلهآ عقود موالات ومصافات
# ~~مؤکد کرد ، ودر سر با او مواضعه ومواطات کرد ، که ملک آل سامان
# ~~برخوذ قسمت کنند ؛ بخارا وسمرقند وآنچه ماوراء جیحون است او را
# ~~باشذ ، وآنچه ازین نیمهٔ‌ جیحون است ، ابو علی را مقرر دارند ؛ وهر
~~PageV01P043
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0054.png)

# ~~دو بمعاضدت ومساعدت یکدیگر قیام نمایند ، واو بغرور این طمع ب
# ~~انبوهی بسیار عزم بخارا مصمم کرد ؛ وابو علی همچنان بشعار دعوت
# ~~نوح تظاهر می ممود ، ودر ولابات خویش خطبه وسکه بنام او میکرد؛
# ~~وحمعی از معارف ماوراء النهر از تطاول مادی ایام آل سامان ملالت
# ~~موذند ، و بتعصب وهوادارئ بغرا خان برخاستند ؛ ودر تصویب رای
# ~~وتشحیذ عزم سعی میکردند ، تا او بتدریج حواشئ آن مملکت باز می
# ~~بریذ ، ویر اسرارکار وقوف می یافت ، تا باسپیجاب رسیذ ؛ ونوح آنچ
# ~~حاجب را با وجوه قواد وعیون أنجاد مقایلهٔ‌ او فرستاذ ، ومیان ایشان
# ~~کوششی سخت رفت ، چنانک روز روشن از ترا کم قتام وتلاطم ظلام
# ~~تاری شذ ، وصحراء معرکه وحوش وطیور را باطی شذ پر فایده ،
# ~~و سماطی شذ پر مایده ؛ وآنچه عماد ملک وعمدهآ دولت بوذند ،
# ~~با حمعی اکایر ورؤس عساکر گرفتار شذ ، وطمع خان در ملک
# ~~خراسان وآل سامان باستحکام پیوست ، وحرص او در اطماع وتورد
# ~~آن بقاع برانتفاع زیادت شذ ، والسلام PageV01P044
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0055.png)

# ذکر فایق وحالت او بعد از هزیمت بمروروذ
# قایق چون از هزییمت ابو علی ممروروذ افتاذ ، آنجا مقام کرد ،
# ~~و باصلاح حال وترتیب ساز واهبت حشم مشغول شذ ؛ وچون کاراو
# ~~تظام گرفت وبنوا شذ ، روی ببخارا نهاذ ؛ بی استجازت حضرت
# ~~یا استطلاع رای کرد ؛ نوح ازین جرأت بذگمان شذ ، واز بخارا بیرون
# ~~آمذ ؛ وآنچ وبکتوزون که حاجبان او بوذند، با لشکر مناصبت او فرستاذ؛
# ~~ایشان اورا بشکستند ، واصحاب واخراب او را هلاک کردند
# و فایق چون بشط جیحون رسیذ کشتی نیافت ، بحیلت خوذرا
# ~~از آن مخلب اجل بیرون انداخت ، واز آب گذرکرد ، وببلخ رفت :
# ~~وبعد از یکچند رون بترمذ شذ ، وخان نامه نوشت ودر ms026 اغراء او بقصد
# ~~نوح واستخلاص مملکت او فصول فضول یرداخت ؛ نوح بوالئ
# ~~جوزجان ابو الحارث فریغونی مثال فرستاذ تا بدفع او قیام ممایذ ؛
# ~~ابو الحارث حواشئ بسیار فراهم آورده بوذ؛ محاربت او رفت ؛ فایق
# ~~ارسلان نامی را با پانصذ سوار گزیذه از ترک وعرب پیش او باز فرستاذ ،
# ~~و چون گرگ در رمه آمذ ، واثر زوذ بنموذ؛ واموال واسباب PageV01P045
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0056.png)

# ~~ایشان غنیمت گرفت ، وبا بلخ آمذ ؛ ودرین حال طاهر بن الفضل ناحیت
# ~~صغانیان از ابو المظفر محمد بن احمد بستذه بوذ ، وبتغلب در ولایت او
# ~~نشسته ؛ وابو المظفر چون از ولایت خویش منزعج شذ ، باهتمام فایق
# ~~التجا ساخت ، وازو مدد خواست؛ فایق ملتمس او باکرام وایجاب تلقی
# ~~کرد، ولشکر خوذ را در خدمت او بفرستاذ؛ وطاهر چون خفت
# ~~وقلت اعوان فایق وخلو عرصهآ بلخ بشنیذ ، طمع در استخلاص بلخ
# ~~کرد ، وبا حشم خویش محاصرهآ بلخ آمذ ؛ عامه شهر بیرون آمذند ،
# ~~وجنک آغاز نهاذند ؛ یکی از حملهٔ‌ اعراب طاهر زا بشناخت ، او را بطعنه
# ~~از مرکوب بینداخت؛ فروآمذ ، وسرش برداشت ؛ لشکرش منهزم
# ~~شذند ، وجان بجوانب بیرون بردند
# وچون کار آنچ حاجب چنان افتاذ که یاذ رفت، ار را اسیر بترکستان
# ~~بردند ، ملک بخارا از نظام بیفتاذ ، روهنی فاحش ظاهر گشت ؛ ویشت
# ~~اولیاء دولت بشکست، وسریر سلطنت را حامی وحارس مماند؛ از سر
# ~~اضطرار فایق را استمالت کردند، واو را بخدمت تخت وملازمت
# ~~حضرت خواندند؛ باهبتی تمام بسمرقند فرستاذند ، تا بحراست بیضهآ دولت
# ~~وحفظ ثغر قیام نمایذ ؛ وچون بذان حدود رسیذ ، بغرا خان تاختن آورد ؛
# ~~فایق بی تعرفی منهزم رگریخته با بخارا آمذ ، واصحاب وخواص سلطان را
# ~~عرضهآ شمشیر کرد، ودر دم ازدرهای بلا نهاذ ؛ وکس را شهت مماند که
# ~~گریختن او از سمرقند از مواطاتی بوذ که خبث باطن وفساد دخلت او ببغی
# ~~اورا برآن داشت که آب روی ملک بربحت ، وخانهآ قدیم دولت بر باذ داذ،
~~PageV01P046
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0057.png)

# ~~نوح بن منصور از حدوث آن شکل مبهم ووقوع حادثهآ معظم ms027 هراسان
# ~~ومضطرب گشت ، شهر بکذاشت ، وبجابی متواری بنشست
# ذکر رفتن نوح بن منصور از بخارا ودر آمذن
# بغرا خان در بخارا
# بغرا خان ببخاراآمذ، وفایق باستقبال رفت، ودرجمله خواص او منتظم
# ~~شذ؛ وچون بغرا خان برسریر ملک قرارگرفت، فایق اجازت خواست، که
# ~~ببلخ روذ وابواب المال از بهرخزانه آماذه کنذ، وخطبه وسکه بشعار دولت
~~او
# ~~دراطراف آن نواحی مقرر گردانذ ؛ برین قرار دستوری یافت ، بجانب بلخ
# ~~رفت ، نوح فرصت نگاه داشت، واز مستتر خویش متنکر وار بیرون آمذ؛
# ~~واز جیحون گذرکرد وبآمل شط نزول فرموذ ، وجمعی از ممالیک وخدم
# ~~بآنجا افتاذه بوذند ، سرگشته مانده ؛ چون از وصول او خبر یافتند ،
# ~~شاذمان گشتند ، وحیاتی تازه وعیشی بی اندازه مکان او در اجرام
# ~~واجسام ایشان ظاهر شذ ؛ واز جوانب لشکر متفرق بذو پیوست ،
# ~~تا سپاهی تمام فراهم آمذ ؛ ونوح وزارت بر ابوعلی بلعمی مقررکرد ،
# ~~وضبط ممالک وممالیک بدست او باز داذ ؛ وعبدالله بن عزیر را از
# ~~خوارزم باز خواند ، وبا سر منصب وزارت فرستاذ ، و او از مبدأ
# ~~جوم فتنه هجوم محنت مماوراء النهر بود؛ نوح بابو علی سیمجور
~~PageV01P047
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0058.png)

# ~~نامها می نوشت ، واورا بنصرت خویش وقضای حقوق نعمت میخواند؛
# ~~واو در آن باب بقول مکذوب ومواعید عرقوب نوح را مغرور می داشت
# پس از نیسابور بسرخس رفت ، واز آنجا بعد از یکچند بمرو
# ~~شذ ، منتظر وصول بغرا خان ، مترصد میعادی که میان ایشان بوذ
# ~~برقسمت مملکت نوح ؛ وجمعی از اصحاب ابو علی در تحسین آن رای
# ~~وتصویب آن اندیشه میکردند ، ودر می دمیذند که دولت آل سامان
# ~~وایام اقبال وزمان پاذشاهی ایشان گذشته ، وامارات ادبار وعلامات
# ~~خذلان هردم ظاهر ی شوذ ؛ وفتقی نو ووهنی تازه حادث میگردذ ؛
# ~~ودیرست که گفته اند : معاونة العاجز ذل ، ومعاونت نوح موجب
# ~~مذلت ومثمر مسکنت باشذ
# چون نوح بآمل شط رسیذ به ابو علی کس فرستاذ ، وگفت :
# ~~انتظار ازحد وتمار از عد گذشت، وقت آنست که بشرایط حفاظ 12
# ~~ولوازم قضای حقوق قیام نمابی ؛ ودر ms028 مظاهرت دولت باسلاف
# ~~وگذشتگان خویش اقتدا کنی ، چه امیذ معاونت از دیگر جوانب
# ~~منقطع شذ ، واعتماد واعتضاد جز بمکان ومکانت تو حاصل نیست ؛ 5
# ~~وابو علی همچنان ترعادت ذمیم واخلاق لئیم خویش مستمر قساوت
# ~~پیش کرفته ، وصلابت پیشانی پیشه ساخته ، وحیا ووفا برانداخته ؛
# ~~وهر نوبت ارسطاطالیس نامی از خادمان نوح برسالت پیش ابو علی 8
# ~~می آمذ ، وچون شطط وتحکم او دران محاورت بدیذ ، گفت : این ملک
~~PageV01P048
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0059.png)

# ~~امروز از سر اضطرار بمثابتی است که اگر ازوی التماس کنی که ترا خداوند
# ~~خوانذ ، دریغ ندارذ؛ اما امروزرا فردابی هست ، وروزگار در صدد
# ~~انتقال است؛ تو آن گوی وآن کن که جهانیان از تو پسندیذه دارند ؛
# ~~حاضران آن مجلس از رقت آن کلمه ووحشت آن حال آب در چشم
# ~~آوردند ، ودلها برآتش غم بریان شذ ؛ وابو علی هم برآن غوایت
# ~~وعمایت مصر ومستمر؛ لاجرم خذای تعالی مهمات ملک نوح را بی منت
# ~~خلق کفایت کرد ، وخصمان اورا مخذول ومقهور؛ واورا برتخت مملکت
# ~~وسریر سلطنت باز رسانیذ ، وغدر ومکر دشمنان وخصمان سبب حرمان
# ~~وخذلان ایشان ساخت ؛ وما ذلک علی الله بعزیز (20/14) والسلام
# ذکر رفتن بغرا خان از بخارا ومعاودت
# نوح بن منصور با خانهآ خوذ
# بغرا خان بهوای بخارا متأذی شذ ، وشومئ بغی وطغیان درورسیذ ،
# ~~علتی صعب برمزاج او ظاهر شذ ، ومعالججت جز معاودت هواء ترکستان
# ~~نشناخت ؛ او را درعماری برصوب ترکستان بردند ، وعوام بخارا
# ~~دست انتقام باذناب لشکر او دراز کردند ، وخلق فراوان را بکشتند ؛
# ~~وراه اجتیاز او بر منازل اغوز بوذ ، غزان چند مرحله برعقب او
# ~~می رفتند ؛ ونقاضات لشکررا می کشتند ، ورحل وثقل را بتاراج
# ~~می بردند ؛ بغرا خان در بعضی ازان مراحل جان تسلیم کرد ؛ چون این
# ~~بشارت مملک نوح رسیذ، روی با مستقر سریر مملکت نهاذ ، واهل بخارا
~~PageV01P049
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0060.png)

# ~~بوصول او شاذمانیها کردند ؛ وباستقبال رکاب او خرد وبزرگ بیرون آمذند،
# ~~وممیامن طلعت او چنان خرم شذند، که روزه دار بطلعت هلال
# ~~وتشنه بآب زلال ms029 ؛ ومملکت بخارا وسمرقند ومضافات با تدبیر دیوان
# ~~ملک نوح آمذ ، وامر ونهی او بر قاعده معهود ورسم مألوف نفاذ
# ~~یافت ، وماده فتنه منحسم شذ
# وچون ابو علی سیمجور بدیذ که کار ملک نوح بعد از اعوجاج
# ~~بنظام رسیذ ، واحوال ملک التیام پذیرفت ، وطمع او بایام فتور
# ~~وادوار ثبور درکام شکست ، ونیز توقعی که از بغرا خان داشت ،
# ~~بانجاز مواعید ووفای بشرایط مواطاة از مشارکت درملک بوفا نرسیذ ؛
# ~~وبغرا خان چون سریر بخارا بگرفت خطاب باو بقاعدهآ اصحاب جیوش
# ~~کرد ، وبسوابق مواضعات التفاتی ننمود ، انگشت تحیر وتجسرگزیذن
# ~~گرفت ؛ از مقربان ومطیعان خویش استشارت موذ ، وهمگنان گفتند: 12
# ~~طینت آل سامان بآب کرم ولطف سرشتست ؛ وعفو وإغضاء ملوک
# ~~ایشان از زلات بندگان وعثرات خدمتکاران بهمه ایام متعارف بوذه
# ~~است ؛ استصواب آن است، که این مرهم هم ازیشان جوتی، وعذر 5ل1
# ~~این غدر از در گاه ایشان خواهی؛ ودر غرقاب جان جز بکشتیآ
# ~~عنایت نوح بساحل سلامت نرسذ، وسیلاب محنت جز بیمن دعوت نوح
# ~~ازمین فرو نشوذ؛ باتیغ وکفن زینهار بایذ رفتن، ودر کرم او 18
~~PageV01P050
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0061.png)

# ~~گریختن ؛ وخاری که از کینه در سینه او شکسته است بمنقاش تضرع
# ~~وتخشع بیرون کشیذن، واگر تا این غایت تقصیری رفتست بخدمات
# ~~پسندیذه تدارک کردن؛ وگناه کار را ملجانبی پسندیدهتر از اعتذاز
~~واستغفار
# ~~صورت نه بندذ
# ابو علی این سخن بر مزان خرذ راست یافت ، گرد اسباب
# ~~خویش برآمذ ؛ واز انواع متمولات محمولات فراوان فراهم آورد ،
# ~~تا بر دست سفیری چرب زبان بحضرت نوح فرستذ، که بسحر بیان
# ~~عقدهآ وحشت از ضمیر منیر او باز گشایذ ؛ بر مقتضی الحزم سوء الظن
# ~~اندیشهآ دیگر کرد ، وگفت : مار آزرده درجیب گذاشتن ، وزهر
# ~~بگمان خوردن کار زیرگان نباشذ ؛ وعقلا گفته اند که پاذشاهان چون
# ~~نهنگ دندان در شکم دارند ، ومانند دریا باشند ، که اگرچه منبع
# ~~انواع جواهرست ، اما بلطمهٔ‌ موجی جهانی را خراب کنذ ، وعالمی
# ~~فرو برد
# فایق چون دیذکه سفینهآ نوح بر جودئ فراغ قرار گرفت ،
# ~~سکینت ms030 دل وطمانینت خاطر او برفت ؛ فترت رای وطمع خام ووقاحت
# ~~اورا برآن داشت ، که روی ببخارا آورد ، تا برسبیل تغلب وتحکم
# ~~ملک نوح را انتزاع کنذ ؛ نوح بعضی لشکر را از خواص حجاب پیش او
# ~~باز فرستاذ ، میان فریقین مقاتلتی فاحش رفت ؛ عاقبت فایق با فوجی
# ~~اندک از چنگال اجل جسته هزیمت شذ، وجز حضرت ابوعلی ملجائی PageV01P051
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0062.png)

# ~~نشناخت ، ومهربی ندانست ، مرو آمذ؛ ابوعلی بقدوم او شاذمان گشت؛
# ~~واتفاق موافقت او عدتی تمام وعمدتی بنظام شناخت ، وبمکان او اعتضاد
# ~~واستظهار فزوذ ، مالی که از برای حمل بخارا ترتیب داذه بوذ ، بفایق
# ~~فرستاذ ؛ ومیان ایشان ر اتحاد ذات البین وموافقت جانبین وقیام
# ~~بجواب اعدا واضداد مواثیق مؤکد رفت ؛ وباتفاق بنیشابور آمذند
# ~~وبتدبیر وترتیب ساز واستعداد روز عناد مشغول شذند
# وملک نوح چون وفاق ایشان در فساد وشقاق بشنیذ ، واصرار
# ~~واضرار مشاهده نموذ ، همگی اندیشه بر آن گاشت ، که آن دو توسن
# ~~عاصی را بدست کذام رایض در زیر بار طاعت آرذ ؛ وآن دو نهنگ
# ~~جانی را بقوت کذام صیاد در دام انتقام کشذ، وآن دو گرگ
# ~~محتال را ممدد کذام شیر فرد در چنگال نکال آرذ؛ قرعهٔ‌ این اختیار
# ~~تر ناصرالدین سبکتگین افتاذ که از بزرگان اطراف بوذ؛ ابونصر
# ~~انها کرد ، وشفاء آن دو درد ودواء آن دو علت از یمن اهتمام او
# ~~طلبیذ ؛ واو را بدفع آن مهم ورفع آن ملم دعوت کرد ، وگفت :
# ~~راه امیذ از دیگر جوانب مملکت منسد ست، وتتمیم این کار جز بیمن
# ~~کفایت وشدت شکیمت ناصرالدین ابو منصور متصورنیست ؛ ناصرالدین
# ~~با دلی مرتاح وسینهآ با انشراح بإسعاف وإنجاح وقیام مواجب آن افتراح
# ~~متکفل شذ، وازتی سامانی کار سلاله آل سامان غیرت آورد؛
# ~~وبر توقعات وسفلگئ ابو علی وطمع وسفاهت فایق خشمگین شذ ؛
# ~~وبر فور گوچ کرد ، وبشوق میامن طلعت ار بماوراء النهر آمذ؛ نوح 21
~~PageV01P052
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0063.png)

# ~~بناحیت کش نهضت کرد ، بیکدیگر رسیذند؛ وبملاقات ووصول
# ~~همدیکر مؤانست جستند ، ازملاقات ایشان روحی بدلها رسیذ ؛ ملک ms031
# ~~نوح دست صلات واحسان بکشاذ ، وبانواع تشریفات وانزال واقامت
# ~~وواتباع او مراعات تمام فرمود ؛ وحقوق مقدم او لایق وموافق
# ~~بقضا رسانیذ ، والتماس کرد ، که مضرت ومعرت آن دو کافر نعمت
# ~~غدارکفایت گردانذ ، ناصرالدین باهتزاز واستبشار تمام ملتزم شذ ؛
# ~~وچند روز مهلت خواست که با غزنه روذ ، وآز آنجا تهیا استظهار
# ~~کرده باستظهار تمام روی ممحاربت خصوم شوم آورد ، بدین قرار
# ~~با مقام خوذ رفت
# ابو علی چون برین حال وقوف یافت، سرکشته ومتحیر شذ ،
# ~~وخورشیذ رای او بعقدهآ کسوف رسیذ ؛ از انفاس هرکس اقتباس
# ~~قیاسی میکرد ، ومدخل حادثه را مخرجی می جست ؛ خلاصه استصواب
# ~~آن بوذ که با فخرالدولة راه مواخات وموالات پیش بایذ گرفت ،
# ~~ودوستیآ او را عروهآ وثق بایذ نگاشت ، وسیری از موافقت او در پیش
# ~~مخالفت ایتام بایذ کشیذ ؛ تا زمان فترت ملجأ مهرنی معن باشذ ؛ ابوعلی
# ~~بران منوال پیش گرفت ، وابو جعفر بن ذی القرنین را بذین سفارت
# ~~تعیین فرموذ ، وبر دست او حملی ازتحف خراسان ومجلوبات ترکستان
# ~~بفخرالدولة فرستاذ، ومثل آن بصاحب کانی، بوساطت دلالت
# ~~او توسل جست؛ واودر تمهید قواعد مودت وتأکید معاقد محبت
# ~~جانبین سعی بلیغ نموذ، وطریق مکاتبات ومراسلات مسلوک شذ ، وآن
# ~~وداد باتحاد پیوست PageV01P053
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0064.png)

# ومأمون بن محمد والی جرجانیه وابوعبدالله خوارزمشاه در گاه
# ~~اعوجاج محنت وفترت نوح از بخارا بذو تقربها کرده بوذند ،
# ~~وخدمتهای پسندیذه تقدیم داشته باموال وخزاین ؛ نوح خواست که
# ~~بوقت استقامت کار قضاء حق ایشان کنذ ، بمکافات ایشان قیام نمایذ؛
# ~~نسا بنام مأمون مقرر کرد ، وابیورد در اعتداد خوارزمشاه ؛ ابو علی
# ~~نسا مأمون را مسلم داشت ، وخوارزمشاه را جواب باز داذ ، وگفت:
# ~~ابیورد در اعتداد برادرم محسوب ومکتوب است ، تا عوضی از دیوان
# ~~مقرر نگردذ ، مسلم نشوذ ؛ وبفرموذ تا عمال خوارزمشاه را از ابیورد
# ~~باهانت واستخفاف تمام بیرون کردند
# خوارزمشاه آن کینه در سینه گرفت ، فرصت انتقام یافت؛
# ~~در اثناء این حال رایات ناصر الدین سبکتگین بموجب میعادی که کرده
# ~~بوذ ، با لشکری جرار وحشمی بسیار ms032 وترتیبی تمام وساز وآلتی بنظام
# ~~درمقدمهآ لشکراو قرب دویست مربط فیل بوذ، که از دیار هند غنیمت یافته،
# ~~بوذ ، ودر عقب آن بحری مواج نوح از بخارا بیرون آمذ ؛ وبجرجان
# ~~ابو الحارث فریغوی وشار ودیگر امراء امصار بذو پیوستند ، تا
# ~~ناصرالدین با لشکری چون مور وملخ بی عدد چون ریک بیابان ،
# ~~وابو علی وفایق از نیشابور ؛ ابو علی رسولی بامیر سبکتگین فرستاذ
# ~~وگفت : همواره اسباب موافقت میان تور وپذرم مستحکم بوذه است ،
# ~~و گفته اند مودة الآباء قرابة الأبنآء ؛ وچون نوبت
# ~~حکم خراسان ممن رسیذ ، هم بر منهاج پذر رفتم ، در توقیر
# ~~خدمت واقامت مراسم خدمت : آن سوابق ومقدمات چنان اقتضا 21 PageV01P054
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0065.png)

# ~~کنذ ، که در إصلاح حال واطفاء حمرهٔ‌ فتنه سعی کنی؛ ومیان من
# ~~وملک نوح وسیطی عدل وسفیری مشفق باشی؛ واگر باختیار یا
# ~~باضطرار از من حرکتی متولد گشت ، که لایق وموافق عبودیت نبوذ،
# ~~عذر آن تمهید کنی، وغبار کراهیت بر نه انکیزی، وآی بر آتش
# ~~زنی : ما اگر باذ غروری در سر داشتیم بیرون کردیم، وبه بندگی
# ~~قدام نموذیم ؛ ومن بعد پای از جاد ه خدمت بر نداریم
# امیر سبکتگین آن خدمت مبذول داشت . وگرد رضاء امیر رضی
# ~~برآمذ ؛ وبغیبت وحضور مشافهة ومراسلة در چند مجلس این سخن
# ~~راند : تا شفاعت او قبول افتاذ ، وملک نوح از سر کراهیت او برخاست،
# ~~ناصرالدین این بشارت بابو علی نوشت، که گناه فرموذ، ومراد
# ~~حاصل شذ ؛ بر قرار پانزده هزار بار هزار درم که بحکم غرامت گناه
# ~~وجنایت باذافراه بسه نجم بخزانه رسانذ، ومن بعد دقایق خدمت
# ~~تخت وشرایط بندگی حضرت بر قرار أسلاف محفوظ وملحوظ دارذ؛
# ~~حماعت أحداث از سر جنون شباب وقلت تجارب وغفلت از عواقب
# ~~امور سر باز زذند ، وازان قرار تجافی مموذند ؛ وبلشکر گاه ناصرالدین
# ~~دوانیذند ، وچند کس را بقتل آوردند ؛ رسولان ناصرالدین چون
# ~~باز گشتند ، بر فوجی که طلیعهٔ‌ ابو علی بوذ بگذشتند ؛ زبان تهکم
# ~~وتحکم درو گشوذند ، وگفتند : خذاوندگار تو بر محال وباطل ms033 PageV01P055
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0066.png)

# ~~سعی میکنند ، ونا ممکن است که تا این تیغها در دست ما قایم است
# ~~بذین مذلت تن دردهیم ، وبسمت این مذمت راضی شویم
# چون این خبر بناصرالدین رسیذ، در خشم رفت، وبابو علی
# ~~فرستاذ، که جنگ را ساز کن ، ومحاربت را آغاز، که این حکومت
# ~~جز بفیصل شمشیر بقطع نرسذ ، واین خصومت جز بتوسط مبارزان
# ~~مبرز منقطع نگردذ؛ واگر بفرزین بندی که با فایق کردهای مغرور
# ~~گشته ، فردا بفضای صحرا آی تا فیل بازی ما در رقعه مبارزت به بینی
# ~~واگر بکثرت سوار وپیاذهآ خویش رخ افروخته، ساعتی با ما اسب
# ~~در میدان محاربت افگن، تا شهسواری دلیران چابک سوار مشاهده کنی
# وازان مقام گوج کرد ، وبعرصهٔ‌ ازان حدود که اتساعی داشت
# ~~لشکر را عرض باز داذ؛ وصفها بیارست ، ومیمنه ومیسره را
# ~~راست کرد؛ وسد ی از هیاکل فیلان جنگی در پیش کشیذ ، وخوذ 2
# ~~با ملک نوح وامیر محمود در قلب بایستاذ؛ وگروهی دلیرانن را در
# ~~سنجق بداشت ، وابوعلی هم بران منوال تعبیهآ لشکر بکرد ، وفایق
# ~~را میمنه فرستاذ ، وبراذر خوذ را ابوالقسم سیمجوری در میسره
# ~~بداشت ، وخوذ در قلب بایستاذ؛ چون صفوف بهم رسیذند،
# ~~فایق از میمنه میسرهٔ‌ ایشان را بر گرفت ؛ وابو القسم از میسره
~~PageV01P056
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0067.png)

# ~~میمنه را بشکست ؛ اما دارا ین شمس المعالی قابوس از قلب ابو علی
# ~~حمله کرد؛ وچون میانن هر دو صف رسیذ، سیر در پشت کشید،
# ~~وپیش ملک نوح رفت ، وخدمت کرد ؛ وروی مقابلت ابوعلی آورد؛
# ~~چون غدر دارا بدیذند ، اندیشیذند که غدر او بی موافقت حمهوری
# ~~دیگر نتوانذ بوذ ، بذین سبب دلشکسته شذند ؛ ناصرالدین
# ~~با سوران خویش حمله کرد، ولشکر ابو علی روی تهزیمت آوردند،
# ~~ودرکسوت عار ولباس حزی وخسار در اقطار متفرق شذند؛
# ~~امیر محمود بر عقب ایشان روانه شذ، وبعضی را هلاک کرد ،
# ~~وبعضی را اسیر گرفت
# ابو علی به نیشابور افتاذ وباصلاح حال خوذ ولشکر مشغول
# ~~شذ ، وتا وصول خصمان تعیین مهربی وتدبیر مطلبی بیندیشیذ ms034 ؛ ملک
# ~~نوح وامران سبکتگین وامیر محمود از بهر احمام مراکب ورکایب
# ~~واقتسام غنایم ورغایب دو سه روز در هراة توقف بموذند ؛ وملک
# ~~رضی نوح امیر سبکتگین را ناصرالدین لقب داذ ، وفرزند وارث ملک
# ~~او امیر محمود را بلقب سیف الدولة مشرف گردانیذ؛ وامارت جیوش
# ~~وقیادت جنود که منصب ابو علی بوذ بذو داذ ، وبا رتبتی ممام ولشکری
# ~~آراسته وکوکبهآ بشکوه روی بنیشابور آورد ؛ وذکر او در سیاقت
# ~~سخن بسیف الدولة ابراد کرده آمذ ، تا آنجا که بذروهآ معالی رسیذ ،
~~PageV01P057
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0068.png)

# ~~ورتبت سلطابی اورا ارزانی شد ، ونام ولقب او در اطراف واکناف
# ~~جهان بسلطان مین الدولة وأمین الملة شایع ومستفیض گشت
# چون بابوعلی از آمذن او خیر آمذ ، روی بجرجان آورد ، بامیذ
# ~~میعادی که میان او وفخرالدولة رفته بوذ ، در مشابکت وموافقت ؛
# ~~وابو نصر حاجب را بسفارت بذو فرستاذ ، وصورت واقعه إنها کرد ،
# ~~وفصلی بصاحب کافی نوشت ، در إظهار واستظهاری که مکان او داشت ؛
# ~~واو را عد ە ایام وعمدهآ روزگار شناخت ، وگفت : دوستان در
# ~~وقت محنت بکار آیند ، ویارانرا از هر نکبت اندوزند؛ وما را خصمی
# ~~چیره ودشمی قوی ظاهر شذ ، وخانهآ موروث ومنصب قدیم از دست
# ~~اقتدار برفت ؛ وچون تو صاحب کجا یابم ، تا باوی نفثة المصدوری
# ~~درمیان نهم، وچون تو کافی کجا طلبم که چارهٔ‌ محنت ما دانذ؛
# ~~ومهرلی از حضرت آل بویه حصین تر در روی زمین میسر بحواهذ
# ~~شذ ، وذکر حمیت وحمایت ایشان در اطراف را کناف عالم چون
# ~~افتاب روشن است ؛ میخواهم که با فخرالدولة در اعتناء ما نصایح
# ~~دریغ نداری
# صاحب کافی آن فرصت را غنیمی تزرگ شناحت ، وبفخر
# ~~الدولة گفت: پسر سیمجور چنان مرغی نیست، که بهر دانه در دام
# ~~افتذ ؛ ومختصر مهمانی نیست که در اکرام واعزاز او انقباضی رود؛
# ~~فخرالدولة فرموذ ، که در ابواب المال جرجان إقامتی ترتیب کردند ،
~~PageV01P058
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0069.png)

# ~~ودو هزار بار هزار درم شاهی از ارتفاعات آن نواحی داذند ، که
# ~~در وجه مصالح لشکر خرج افتذ؛ وابوعلی ms035 وفایق آن زمستان در آنجا
# ~~مقام کردند ؛ تا روی هار پیذا شذ ، ومرغزارها بدمیذ ؛ وموسم
# ~~حرکت لشکر رسیذ ؛ بوقت حضور ناصر الدین سبکتگین وسیف الدوله
# ~~محمود بنیشابور در افواه افتاذ، که رای ایشان در حق عبدالله بن عزیر
# ~~تغییری داشته است؛ واورا بدان متهم کرده اند ، که در بارهآ
# ~~ایشان پیش ملک نوح تضریبی میکنذ ، ودر احتباس بعضی از ولایات
# ~~واقطاعات ایشان سعی می بمایذ ؛ ملک نوح از برای ابقا بر وزیر خویش
# ~~واستشعار خوف ونکایی که بذین رتبت بذو رسیذ رحلت کرد ، وبجانب
# ~~طوس رفت
# وچون سیف الدولة برین حالت واقف شذ، برعقب او برفت؛ ودر
# ~~استعطاف جانب او وبرأت ساحت خویش وتقریر صدق نیت در موالات
# ~~مبالغت موذ ، تا عارضهآ آن وحشت بزوال رسیذ
# وعبدالله بن عزیر از خوف آن نسبت کرانه گرفت، وبمرو شذ ؛
# ~~ملک نوح بعد ازحصول رضاء جانبین وحدوت صفاء ذات البین بر
# ~~اثر وزیر روانه شذ ، واز مرو الرود ببخارا رفت ، وبفراغ دل
# ~~وفروزئ بخت بر تخت خویش قرار گرفت ؛ وامر سیف الدوله
# ~~و ناصر الدین در نیشابور بساط عدل ورأفت وانصاف ومعدلت PageV01P059
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0070.png)

# ~~بگستردند ، ورسوم محدث وبدعتهای مذموم وقوانین جور باطل
# ~~گردانیذ ؛ وقواعد ظلم واعتساف وجور واجحاف که در ایام فتور
# ~~وعهد آل سیمجور حادت شذه بود در حملگی بلاد منسوخ گردانیذ ،
# ~~تا امنی عام ظاهر شذ، وولایات معمور گشتند ؛ وکاروان تجار وارباب
# ~~بضاعت در تردد آمذند ، واز آفت ومخافت راه ایمن گشتند ،
# ~~ورخص وخصی ممام ظاهر شذ
# امیر ناصرالدین عزم کرد که یکچندی بهراة روذ ممطالعهٔ‌ اسباب
# ~~وضیاع خویش ، بران صوب حرکت کرد؛ وامیر سیف الدوله محمود
# ~~بنیشابور درمنصب امارت متمکن بنشست ؛ ابوعلی وفایق بفخرالدوله نامه
# ~~نوشتند ، تا از ری حملی فرستذ ، تا در وجوه مصارفات خویش صرف
# ~~کنند ، چه مستدرکات حرجان از قدر کفایت قاصراست ؛ ابونصر حاجب
# ~~جواب نوشت که نامهآ شما بررای فخرالدولة عرض کردم ، در جواب
# ~~فرموذ ، که خزاین ملوک بر مثال روذخانهای عظیم است که غلبهآ موج ms036
# ~~وغزارت آب آن مردم را شگفت آیذ ، واز مقسم آن غافل باشند ،
# ~~وندانند که برمجاری انهار بسیار صرف میشوذ ، واجزاء آن مستغرق
# ~~ارباب حاجات واصحاب ضرورات است ؛ واگر ما را فسخت ولایتی
# ~~هست ، اصغاف آن مؤن سپاه ووجوه اطماع وتعهدات در مقابلهٔ‌ آن
# ~~است ؛ واگر مارا وسع مؤنت واخراجات لشکر خراسان دست داذی،
# ~~آن اعمال با تدبیر دیوان خویش گرفتمی، تا با دیگر ممالک ما مضاف
~~PageV01P060
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0071.png)

# ~~گشتی؛ حالی بقدر مکنت وقدرت خدمت کردم، باقی تعذ ری دارد
# بوعلی وفایق ازین جواب کوفته ومستوحش شذند، وبا معارف
# ~~اتباع در استکشاف صلاح وقت وترتیبکار خویش مشاورت کردند ؛
# ~~هر یک بنوعی دیگر رائی زذند ، لیکن رای فایق بران قرار گرفت، که
# ~~چون سبکتگین از نیشابور رفت ، محمود را قوت مقاومت ما نباشذ، چه
# ~~او بخراسان بیگانه است ، ولشکر بیگانه چون سیل باشذ ، که اگرچه
# ~~هایل نمایذ زوذ بگذرذ، وعن قریب متلاشی شوذ ؛ پس بنیشابور بایذ
# ~~رفتن ، ومحمود را ازان نواحی بتاختن ، وولایت با تصرف گرفتن؛
# ~~ومطمئن نشستن که الطاف باری تعالی در بردهٔ‌ غیب است، وروزگار
# ~~بحوادث آبستن ؛ واکنون که موسم تابستانست هواء جرجان وبی وعفن
# ~~است ، ولشکرها بعفونت این هوا متأذی شوند ؛ اگر خصم را
# ~~معاودتی باشذ ، وعجزی افتذ ، چون هوا شکسته شوذ ، وفصل خزان
# ~~وحب وطن ومیل اهل ومسکن غالب آمذ ، برین اتفاق ختم کردند :
# ~~ابو علی را از سر اضطرار موافقت بموذن لازم شذ ، وممراد ایشان
# ~~همداستان گشت؛ در اثناء این حال خیر رسیذ که صاحب کافی که
# ~~چراغی بوذ در ظلمت آن حادثه وطبیی در معالجت آن نایبه بجوار
# ~~رحمت حق پیوست ، ودعوت مرگ را اجابت کرد ؛ ابو علی دل از مقام
# ~~جرجان برگرفت، چه استظهار کلئ او مکان صاحب کانی بوذ؛
# ~~وهمواره در حفظ مصالح ورعایت مناجح او مبالغت نموذی ، وفخرالدوله را
~~PageV01P061
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0072.png)

# ~~رمعرفت قدر واهتمام بمناظم امور او تحریض داذی؛ ابو علی از راه
# ~~جوین برفت وفایق را در مقد مه از راه اسفرائن ms037 فرستاذ، وبحدود
# ~~نیشابور بهم پیوستند
# چون سیف الدوله از وصول ایشان خر یافت، مسرعان بدوانیذ
# ~~واز وصول ایشان إعلام داذ ؛ وبا فوجی لشکرکه با او مانده بوذند ،
# ~~از نیشابور بیرون آمذ ، وبظاهر شهر خیمه زذ منتظر مدد ؛ ابو علی
# ~~وفایق تعجیل نموذید ، سیف الدوله بذان قدر لشکر ممحاربت ومضاربت
# ~~ایشان مبادرت نموذ ؛ وخلق را بشمشیر بگذرانیذ ؛ وجمعی را در پای
# ~~ییلان انداخت ؛ اما ابوعلی وفایق عطفهآ کردند ؛ وقضا موافق مراد
# ~~ابشان بوذ ؛ سیف الدوله توقف مصلحت ندیذ، روی بخدمت پذر
# ~~نهاذ واثق بسعادت طالع ؛ ورحل وثقلی که از سیف الدوله باز ماند ،
# ~~وچند مربط فیل وبعضی از حشم هند دردست ابو علی آمذ؛ وبذان 2
# ~~مستظهر شذ ، ومنجبر شکست او آمذ ؛ وآتش فتنه دیگر بار مشتعل شذ
# حمعی از کفاة اصحاب ودهات احباب اورا ارشاد کردند ، که
# ~~برعقب امیران نبایذ رفت ، وپیش از اجتماع حشم والتیام کار
# ~~ایشان را از نواحئ خراسان بگریزانیذ : قصور اقبال او را از استماع
~~PageV01P062
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0073.png)

# ~~آن کلمه غافل کرد ، وغافل وار بنیشابور بنشست ، ودامن فتح را
# ~~ممیخ ادبار ببست ؛ ومکاتبه ببخارا واسترضاء ملک نوح وطلب مجال
# ~~پیش گرفت ، تا سیلاب بلا بردر آمذ ، ودر دام محنت گرفتار شذ ؛
# ~~وهمچنین بامر ناصرالدین نامه فرستاذ، ودر عذر کوفت ، وحوالت
# ~~جرایم بفایق ودیکر امرا کرد ؛ وموذ که اگر زمام اختیار بدست
# ~~من بوذی، ودیکران در اغوا واغرا سعی ننموذندی، هرگز
# ~~مفارقت جرجان اختیار نکردمی ، وپیرامن خطه خراسان نکشتمی؛
# ~~وخلاف رای ناصرالدین دم نزذمی ؛ ازآن معرض تفادی مموذ ، وزنهار
# ~~خواست
# امیر ناصرالدین باطراف نوشتها نوشت ، ولشکررا باز خواند؛
# ~~وابو نصر بن الی زید را باستدعاء خلف ین احمد بسیستان فرستاذ ،
# ~~وابو الحارت فریغوی را از جوزجان بخواند ؛ وبملک نوح رسول
# ~~فرستاذ ، تا کار را مستعد باشذ ، وعزبمت حرکت بامضا رسانذ ،
# ~~تا چندان لشکر جمع شذ ، که در فضای هوا مرغ را مجال برواز بماند ،
# ~~ودر مداخل ومسارب زمین وحوش وسباع را مضارب ومهارب متعذر
# ~~گشت ؛ وبعد از واقعهآ ms038 نیشابور فایق بطوس رفت ، ومفاتحات ومباسطات
# ~~با امیر ناصرالدین آغاز نهاذ ؛ وناصرالدین جوانی فراخور نفاق وزور
~~PageV01P063
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0074.png)

# ~~وغرور او می نوشت ؛ وامیرک طوسی همچنین با ابو علی راه مکاتبت
# ~~پیش گرفت ، ومیان وفاق ونفاق تکاپویی میکرد ؛ وپهلو از موافقت
# ~~نهی کرد ، ودر صحبت وموافقت او متردد شذ ؛ ابو علی ابو القسم فقیه
# ~~زا که از خواص حضرت او بوذ بذیشان فرستاذ ، وایشان را از
# ~~عواقب مخالفت وتفریق کلمه تحذیرکرد ؛ ابو القسم فقیه برفت وجانب
# ~~ایشان را بدست آورد، وبا هریک عهدی ومیثاقی نو بست؛ وبأبو علی
# ~~نوشت که هرچه زوذتر رحلت بایذ کرد؛ ابوعلی برصوب طوس رحلت کرد،
# ~~وفایق وامیرک بذو پیوستند؛ وبا سر صفا واتحاد معهود رفتند،
# ~~وبحدود آند رخ بصحرای فسیح فرو آمذند ، وابو القسم سیمجور
# ~~از ابو علی تخلف نموذ وبنیشابور بنشست ، بسبب وحشتی که میان
# ~~ابشان حادث شذه بوذ؛ ابو علی از جفاء براذر وتقاعد او دلشکسته
# ~~شذ ، وآنرا امارت خذلان وادبار شناحت
# وناصرالدین سبکتگین با کثرت آن سواد وغلبهآ آن اجناد
# ~~بطوس آمذ ؛ وجوانان جانبین وأحداث فریقین آن روز تا شب
# ~~در مبارزت ومناجزت بوذند ، وشب هر یک با مقام خوذ رفتند؛
# ~~ابو علی با رؤس حشم خویش مشاورت کرد ، امیرک طوسی
# ~~وحمعی که بحصافت موسوم بوذند ، وتجارب روزگار یافته ، گفتند :
# ~~صواب آنست که پناه باکوه دهیم، وبحصانت جوانب وخصب
# ~~اطراف ونواحئ آن مستظهر شویم ؛ ورجالهٔ‌ طوس را برایشان آغالیم
~~PageV01P064
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0075.png)

# ~~شها برحواشی لشکر شبیخون می برند ، ومواشی واسباب ایشان
# ~~می ربایند ؛ ورجال واثقال ایشان غارت میکنند، تا بستوه آیند ، آنگاه
# ~~و گفتند : آن نشان ضعف حال ونقصان قوت وقدرت باشذ ، ما بذین
# ~~عجز ومذلت همداستان نباشیم
# ~~لشکر وگردان هر دو کشور دست بتیغ وتر یازیذند ، وچون موقف
# ~~کار زار گرم شذ، از پس پشت میسرە2 ابو علی گردی عظیم بر
# ~~خاست ؛ وامیر سیف الدوله محمود با گروهی انبوه ازان طرف در
# ~~آمذ؛ وابو علی در میان آن دو لشکر خبره سر وتبره ms039 رای مماند ب
# ~~سیف الدوله در رسیذ ولشکر ابو علی را در میان گرفتند؛ وجوی خون
# ~~در آن هامون روان کرد ، وفیلان جنکی تخرطوم سوارانرا در می ربوذند،
# ~~وبزیر پای پست میکردند؛ تا خلق درآن معرکه بفنا شذند ؛ وامرا
# ~~ومقد مان سپاه ابو علی در قید اسر گرفتار شذند ، وباقی درحمایت ظلمت
# ~~قتام فرصت انهزام از مختنق آن مقام بیرون افتاذند ؛ وسیف الدولة برعقب
# بو علی وفایق ازان هزیمت بقلعهآ کلات افتاذند ، که قلعه ایست
# ~~با عنان آسمان همعنان ، واز حوادث زمان در آمان ، مرغ بر آسمانهآ
### | نا
### | PageV01P065
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0076.png)

# ~~قصرش مکنت برواز نیابذ ، ووهم بر آستانهٔ‌ رفعتش نرسذ ؛ امیرک
# ~~طوسی ایشانرا چند روز مهمان کرد ، تا کیفیت حال لشکر وحیاة
# ~~وممات هر یک بذیشان رسیذ ، وشرذمهآ که از آن مهلکه خلاص
# ~~یافته بوذند، بایشان پیوستند؛ وابو علی چند فیل که بوقت واقعهآ
# ~~نیشابور گرفته بوذ، بامیرک طوسی سرده ، ابوعلی بوغرا و دیگر
# ~~اسیران که در حبس ناصرالدین بوذند ، بامیرک نامه نوشتند ،
# ~~ومموذند که ناصرالدین ما را امیذ خلاص داذ، که همگنان را
# ~~مطلق گردانذ ، بر قرار آنک چند فیل که دردست تو است با خدمت
# ~~فرستی ؛ واز ابوعلی در تقدیم این باب واسعاف این طلبه نیز مبالغت
# ~~کردند ؛ واو وفایق برراه ابیورد رحلت کردند ، واز تنگنای قلعه
# ~~بفسحت صحرا تحویل جستند؛ وامیرک آن فیلان را بناصرالدین
# ~~فرستاذ، وبذان خدمت بذو تقرب جست؛ وچنان فرا نموذ، که
# ~~درآن خدمت مستبد است ، وبذان قربت متفرد؛ پیش ناصرالدین
# ~~بموقع قبول افتاذ ، ومکان او بذان وسیلت معمور گشت
# چون ابو علی وفایق بابیورد رسیذند، فایق بر راه سرخس
# ~~گوج کرد ، ابو علی بذوکس فرستاذ، وگفت : اگر تو از صحبت
# ~~ما ملول گشتهای، من بهیج حال مفارقت تو اختیار نخواهم کرد؛
# ~~چه ما را تا این غایت حملهٔ‌ قضایا باتفاق جانبین بوذ؛ اگر تو تدبیری
~~PageV01P066
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0077.png)

# ~~اندیشیذهای ، یا مصلحتی دیدهای من از متابعت رای تو تخلف
# ~~بخواهم نموذ ، واز انوار رشد وهدایت تو ms040 اقتباس خواهم کرد ؛ وفایق
# ~~توقف کرد ، تا ابو علی درو رسیذ؛ باتفاق بسرخس رفتند ،
# ~~واز آنجا مرو آمذند ؛ چون ناصر الدین از حال ایشان خیر یافت ،
# ~~امیر سیف الدوله را بنیشابور بگذاشت ، ویر بی ایشان روان گشت؛
# ~~ایشان راه بیابان آمل شط گرفتند ، وباستظهار آنک ناصرالدین
# ~~با غلبه لشکر وحشم بوادی غیرذی زرع نتوانذ گذشت ، وبجابی که
# ~~آب وعلف نا ممکن است اجتیاز آن سواد صورت نه بندذ؛ چون بآمل
# ~~شط رسیذند طریق اعتذار وابتهال با حضرت نوح از سر گرفتند ؛
# ~~بو علی ابوالحسن کثیر را بذین سفارت نامزذ کرد ، وفایق عبدالرحمن
# ~~فقیه را ؛ هردو برفتند ودر استعتاب واسترضاء ملک کوشیذند ،
# ~~وگفتند : ملک را در مقابلهآ عفو ومرحمت اقتدا بآفریذ گار بایذ کرد ،
# ~~که تر جرایر وجرایم بندگان عاصی بردە ستر فرو گذارذ، ودر
# ~~عقوبت ومؤاخذت ایشان اهمال وامهال می فرمایذ؛ تا ایشان چون
# ~~از در توبت وإنابت در آیند ، وبقدم استغفار واعتذار بایستند ، توبت
# ~~ایشان قبول کنذ ، که من عمل منکم سوءا بجهالة
# ~~تاب من بعده و أصلح فأنه غفور رحیم (6 سورة الانعام، 54)
# ~~موشح بتوقیع عفا الله عما سلف (5 سورة المائدة ، 94) ؛ ویوشیذه
~~PageV01P067
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0078.png)

# ~~نیست که ابو علی وفایق دو بندهآ این حضرت اند ، واگرچه سمت
# ~~عصیان ووصمت کفران دارند جای خویش بدیذند، ومرارت سخط
# ~~وغضب ملک چشیذند؛ وانگشت تحیر وتحسر گزیذند ، وجزاء
# ~~سزاء خویش یافتند ؛ وقدر نعمت ورضاء ملک بشناختند ،
# ~~وبندگان قدیم وخدمتکاران موروث بر مثال کبوتران سرای
# ~~باشند ، که ا گرچه در فضای هوای جهان برواز کنند، عاقبت
# ~~ممسکن معهود گرایند ، وروی با نشیمن خویش نهند؛ واینک
# ~~منتظر رأفت ورحمت نشسته اند ، با تیغ وکفن زینهار آمذه، ومیگویند :
# ~~کرم پاذشاه از گناه ما افزون است ، واگرچه مجال عذر ما تنگ
# ~~است ، عرصهآ منت وهمت پاذشاه فراخ است ؛ از آنجا که محتد کرم
# ~~وعنصر پاک اوست لا تثریب علیکم الیوم (12 سورة یوسف ، 92)
# ~~ارزانی دارذ، واز سر هفوات وعترات ما برخیزذ، تا بندگان
# ~~با سر رشتهٔ‌ ms041 خویش آیند ، ومافات تقصیرهاء گذشته کنند
# چون رسالت ابراد کردند ، رسول فایق را بگرفتند ، ودر
# ~~مطمورهآ باز داشتند ؛ وایلچئ ابو علی را نواخته باز فرستاذند ،
# ~~فرموذند که حالی بجرجانیه روذ ، ومستمر باشذ ، تا اندیشهٔ‌ نان پارهآ
# ~~او بإمضا رود ؛ ونامه مأمون محمد والی جرجانیه نوشتند ، تا مقدم
~~PageV01P068
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0079.png)

# ~~ورا مکرم دارذ، وبإقامت مواجب وحوایج او قیام نمایذ تا آنچه
# ~~مقتضاء رای باشذ ، در باب او تقدم افتذ
# فایق از خطانی که با سفیر او رفت در خشم شذ ، ودل برآن
# ~~نهاذ ، که از جیحون بگذرذ ، وبا ایلگ خان پیوندذ ؛ و در عداد
# ~~خدم وحشم او منحصر گردذ ؛ ابو علی را گفت : مقصود از ارسال
# ~~تو بخطهآ جرجانیه تفریق ذات البین است، وانک سلسلهآ إتحاد
# ~~وموافقت ما ازهم فرو گشایند ؛ وبنظر بصبرت از خیانتی که ما در
# ~~ملکث کردهایم ، وجنایتی که در تمادئ ایام انگیختهایم ، یاذ آریم ؛
# ~~طمع صلاح وتوقع عفو واغماض آهن سرد کوفتن است ، وخوذرا
# ~~بعشوهٔ‌ محال دردام بلا انداختن ؛ صلاح در آنست که خوذ را در
# ~~معرض خطر نیاری، وصحبت من فرو نگذاری ؛ وبمداجاة ومداهنهآ
# ~~اعدا مغرور نشوی؛ قضا چشم بصیرت ابو علی باز بست، وگوش
# ~~هوش اورا از استماع آن نصایح کر ساخت ، تا مساعدت فایق فرو
# ~~گذاشت ، وراه مباعدت پیش گرفت
# شعر :
# چو تبره شوذ مرد را روزگار %~% همه آن کند کش نیایذ بکار
# ودرآنمنزل از یکدیگر مفارقت کردند ؛ فایق از جیحون
# ~~بکذشت ، وباهتمام ایللک خان بمسک ساخت ؛ وآنجا قبول تمام یافت ،
# ~~ومکان معمور ومحل مرموق ملحوظ شذ ؛ واو را بانواع اعزاز PageV01P069
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0080.png)

# ~~راقسام اکرام بنواخت ، وبنظم کار واصلاح حال اومتضمن ومتقبل
# ~~شذ؛ ابوعلی جاد 5 صوابب گم کرد ، واز مساعدت توفیق محروم ماند؛
# ~~قضا دیذهآ بصیرت او بردوخت ، واز محرق کورهٔ‌ عالم خوذرا در
# ~~منجنیق عنا والم انداخت ؛ ابو علی در راه جرجانیه چون مرحله
# ~~هزارسف رسیذ ، - وآن دیهی است برجانب غربیآ خوارزم - ابو عبدالله
# ~~خوارزمشاه نزلی بذو فرستاذ ، وتخلف از خدمت استقبال ms042 را عذر
# ~~خواست ؛ چون شب در آمذ ، دو هزار پیاذه وسوار بفرستاذ ، تا در
# ~~مکامن آجام بوقت ارتکام ظلام برو شبیخون کنند ؛ ابوعلی نداست که
# ~~تردیواری که اساس آن واهی بود تکیه نبایذ کرد ، واز مار زخم
# ~~خورده احتراز بایذ کرد ، وتقدیر آسمانی این معنی از خاطر او محو کرد ،
# ~~تا چون بردهٔ‌ ظلام در سر اشهب روز کشیذند ، از زمزمهآ نای وکوس
# ~~زلزلهآ در حواشئ منزل ابوعلی افتاذ وپیرامن قصری که خوابگاه او
# ~~بود فرا گرفتند؛ ابوعلی از یکی از ملازمان برسیذ ، که موجب این
# ~~غلبه وحاصل ان طلبه چیست؟ گفتند : خوارزمشاه مؤاخذت تو مثال
# ~~داذه است ؛ اگر روفق اذعان ولطف انقیاد اجابت کنی ، لایق تر
# ~~باشذ ، واطفاء غیظی که دردرون خوارزمشاه اندوختهآ کرده باشی ؛
# ~~وبامیذ خلاص ووجه نجاة نزدیک تر باشی ؛ ابو علی از سر اضطرار
# ~~بذین ذل وعار رضا داذ، وفرو آمذ، ووقت صبح روز شنبه غره ماه
# ~~رمضان سنه ست وبمانین وثلثمایه [386] اورا پیش خوارزمشاه
# ~~بردند ؛ بفرموذ تا او را در قصری محبوس کردند ، ووجوه ومعارف
~~PageV01P070
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0081.png)

# ~~لشکر او را گرفته ، در سلاسل واغلال کشیذند؛ ودر شهر منادی
# ~~داذند، که از أتباع ابو علی هرکه اینجا توقف سازذ ، بإباحت خون
# ~~او رخصت است ؛ وازین اعذار وانذار همه چون حروف تهجی از
# ~~هم فرو گسستند؛ حاجب او ایلمنکو با حمعی از میان برون شذ،
# ~~وبجرجانیه پناهیذ
# وچون والئ جرجانیه محمد ازین حال آگاه شذ ، آتش غیرت
# ~~در نهاذ او زبانه زذ ، وحمیت واضطراب برو مستولی گشت، وجمرات
# ~~لشکر وأنجاد حشم خویش جمع کرد، وبسر خوارزمشاه فرستاذ ،
# ~~تا چون طوق پیرامن شهر کات که نشیمن گاه خوارزمشاه بوذ در
# ~~آمذند ، واز هر جائی فوجی کمین بگشاذند ، وأتباع خوارزمشاه را بتیغ
# ~~انتقام فرو گرفتند ؛ بعضی را بکشتند ، ودیگران را آواره گردانیذند ؛
# ~~وقیدی که برپای ابو علی بوذ ، بدست آوردند ، وبر کعب خوارزمشاه
# ~~نهاذند؛ دریک دم حال هر دو شخص متغیر شذ، امیر اسیر گشت،
# ~~واسیر امیر ؛ ذلک تقد ms043 بر العزیز العلیم (6 سوره الانعام ، 96) ؛
# ~~وابو علی را باکرام واعزاز واحترام تمام بجرجانیه بردند
# خوارزمشاه را در لباس إذلال وکسوت نکال بر مرکبی بسته
# ~~قدر وتبجیل محل او کوشیذ ؛ وأنزال فراوان وإقامات بسیار بخشیذ ،
# ~~تا حال او وبقایای حشم بصلاح باز آمذ؛ از بهر او دعوتی ساخت ،
# ~~و میزبانی کرد، که مثل او معهود نبوذ؛ وشراب حاضر کرد، ابو علی
~~PageV01P071
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0082.png)

# ~~مدتی بوذ ، تا از معاشرت ومباشرت معارف وملاهی اعراض کرده بوذ،
# ~~وبسبب حوادث محن وطوارق فتن از شراب نجافی مموذه؛ چون
# ~~بجناب مأمون رسیذ، بدوستگانی بخدمت او بزانو در آمذ؛ چون
# ~~د وری چند بگردیذ ، سورت شراب در دماغ او اثر کرد ؛ خوارزمشاه
# ~~را تخت بند حاضر آوردند؛ وچندانک باوی سخن گفتند ،
# ~~ودر ملامت او مبالغت کردند، جواب نداذ، وسر از خجالت برنداشت ؛
# ~~آخرکار بیک ضربت شمشیر سر او در میان مجلس انداختند ، وبیاض
# ~~شیب او بحمرت مجاجهآ اوداج خضاب کردند
# وخوارزم مأمون را مستخلص ومستصفی شذ ، وبا سواد دیوان
# ~~خویش گرفت ؛ ودر حق ابوعلی وشفاعت در باب او بحضرت بخلرا
# ~~ابواب مفاتحات را آغاز نهاذ، ودر خواستن قبول توبت وانابت واغراض
# ~~از سوابق وحشت مبالغت کرد ؛ ملک نوح باسعاف مطلوب وإنجاح
# ~~مقصود او مثال اصدار فرموذ ، وابو علی را بخواند ؛ واوچون بروانه
# ~~خوذ را پذیرهٔ‌ آتش دمار کرد ، وروی ممضجع هلاک خویش آورد؛
# ~~وکتاب رسم تهنیت قدوم استقبال کردند؛ چون بخدمت رسیذ، فرو
# ~~آمذ ، ویزمین بوسه داذ ؛ ودرمیان کوکبهٔ‌ خواص وحجاب پیش تخت
# ~~شذ ، ودر موقف خجالت ومعرض ندامت سردر پیش انداخت؛ ملک 8
# ~~بفرموذ تا ایلمنکو ودیگر قواد ووجوه اصحاب اورا گرفته ، در قید
~~PageV01P072
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0083.png)

# ~~وبند اسارکشیذند ؛ ودست سلب وغارت بخدم وحشم او دراز کردند ب
# ~~وساز وسلاح ومواشی همه بستذند ؛ صحیفهآ عمر ابو علی بران صورت
# ~~ختم شذ ؛ وشاهین نخوت اوکه برهواء کریا برواز میکرد ، در دام
# ~~مهانت ومذلت افتاذ ؛ وتوسن طبع اوکه سراز چنیر حکم گردون می
# ~~پیچیذ بسته2 عقال اعتقال گشت ms044 ؛ وپلنک کر او که با شیر فلک مبارات
# ~~میکرد بدست روباه مکر وخدیعت ایام گرفتار آمذ؛ وعقاب رایت
# ~~اقبال او در حضیض خسار نگونسار شذ
# ودرین وقت ناصرالدین سبکتگین بمرو مقیم بوذ؛ چون خیر
# ~~واقعه ابو علی بذو رسیذ ، ببلخ رفت ؛ از ملک نوح بذو پیغام
# ~~رسیذ، که ایلگ خان بسرحد ولایت آمذه است ، وعزم مغالبت
# ~~مصمم کرده ، وعمال را مؤاخذت بموذه ؛ بایذ که بدفع او در حال
# ~~مبادرت ممابی ؛ ناصرالدین بعد از مشاورت با مقربان وخواص ووجوه
# ~~لشکر رای بران قرار گرفت ، که از اقطار واطراف ممالک خراسان
# ~~وغزنین وزاولستان باستدعاء لشکر امثله روان کرد ؛ چون جمع آمذند ،
# ~~بدیه داری میان نسف وکش فرو آمذند ، تا سپاه جوزجان وختل
# ~~با جمعی انبوه PageV01P073
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0084.png)

# چون ایلگ از احتشاد واستعداد أنجاد خیر یافت، رسولان
# ~~بناصرالدین فرستاذ ، گفتند : ایلگ خان میگویذ میان ما اخوت دین
# ~~حاصل است ، ازانک ایام وساعات ما مصروف است مجاهدت کفار
# ~~ترک وهند ، اظهار دین وقع اهل شرک وعناد، وقهر حزب فسق
# ~~وفساد ؛ نوح در واسطهٔ‌ مملکت مرفه نشسته ، وارتفاعات خراسان
# ~~بر ملاهی وملاذ شهوت صرف میکنذ ؛ نه اسلام را ازو مددی ، ونه
# ~~در حفظ ثغری ازو معاونتی؛ لایق ترآنک ولایات ازو خالی کنیم ،
# ~~وابواب المال آن بر أعوان دین وانصار اسلام وغزاة ومرابطان مصروف
# ~~گردانیم؛ وما را بر یکدیگر اساس خصومت نهاذن ، واتباع را در
# ~~معرض خطر آوردن ، که مضرت آن ما عاید گردذ ، از قضایای حزم
# ~~ومنهاج رشد دور بوذ ؛ ومن خوذ از مقتضئ دین وطریق دیانت روا
# ~~ندارم ، که شمشری که همه عمر بذان مجاهدت کرده ام در دیار
# ~~کفر بذان راه احتساب واکتساب ثواب جسته ، در روی اهل اسلام
# ~~کشیذن ، ووزر ووبال آخرت اندوختن؛ مگر از ضرورتی ودفع مضرتی که
# ~~رخصت شریعت بذان مقرون باشذ
# ناصرالدین جواب داذ، که ملک نوح پاذشاهی بزرگوارست ،
# ~~واسلاف اورا برکافهٔ‌ اهل اسلام حقوق فراوان ثابت؛ چون موالی
# ~~وخدم او بروی بغی کردند ، وراه عناد پیش گرفتند ، او ms045 ممن التجا
# ~~کرد ومن ملتزم شذه ام اگر جان ومال ولشکر من از بهر حفظ PageV01P074
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0085.png)

# ~~مصالح وضبط ممالک وإعانت اولیا واهانت اعداء او برباد خواهد آمد
# ~~من جانب اوفرو نگذارم ، وبا دشمنان دولت اودر نسازم ؛ هم از روی
# ~~شرع وهم از طریق فتوت دفع ضرر وعدوان وبغی وطغیان از ملک او
# ~~در ذمت همت من واجبست ؛ چون ایلگ این جواب شنیذ ، مستعد کار
# ~~شذ ، وتیرهاء یتاق باقطار ممالک ومساکن ومنازل احیاء ترک وقبایل
# ~~خویش فرستاذ ؛ ولشکری فراهم آورد ، که کوه وهامون بر نقافت
# وملک ناصر الدین مملک نوح مسر عان دوانیذ ، وگفت : تجشم
# ~~بایذ فرموذ ، وبر سبیل تعجیل نهضت بایذ موذ، تا جواب خصم
# ~~داذه شوذ ؛ ملک نوح با وزیر عبدالله عزیر مشورت کرد ، واو بسبب
# ~~نهمتی که در مقد مه مذکورست مستشعر وهراسان بوذ، ملک را گفت :
# ~~ناصرالدین را لشکربی اندازه جمع است ، وساز وتجملی فراوان ؛
# ~~طریق آنست که کافهٔ‌ ممالیک وامرا ومعارف حضرت وعامهآ حشم
# ~~بخدمت او پیوندند ؛ ملک نوح عشوهٔ‌ او بخریذ ، وبزرق وشعوذهآ او
# ~~مغرور شذ ؛ برین موجب نامه بناصرالدین نوشت ، ولشکررا بوی
# ~~فرستاذ ؛ ناصرالدین را وقوف افتاذ، که سبب این تقاعد تسویل
# ~~وتخییل وزیراست ؛ ومقصود او درین باب انک سعی ناصرالدین فاتر
# ~~شوذ؛ سیف الدوله محمود را با بیست هزار سوار ببخارا فرستاذ ،
# ~~تا طوعا اوکرها نوح را حاضر گردانند ؛ وابو نصر بن انی زید را
~~PageV01P075
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0086.png)

# ~~بوزارت نامزذ کرد ، ودر صحبت این لشکرها بخارا فرستاذ ؛ وعبدالله
# ~~این عزیر چون ازین حال خبر یافت، جهان بروتنک شذ، وبمهربی
# ~~متواری بنشست ؛ وابو نصر بن ابی زید بحضرت رسیذ، نوح را برحکم
# ~~ناصرالدین مزیدی نبوذ ، ووزارت برو مقرر داشت ؛ ناصرالدین
# ~~مملک نوح نامه کرد در تقریر جنایت این عزیر ، ومیل او بجانب ابوعلی،
# ~~ودر خواست که او را بدست وی باز دهذ ، ملک این التماس باجابت
# ~~مقرون داشت ، وپیش از وصول سیف الدولة این عزیر را بدست
# ~~آورد ؛ واو را وایلمنکو حاجب را وابو ms046 علی را بوی فرستاذ ؛ وناصرالدین
# ~~ابن عزیررا بقلعهٔ‌ جرد ز محبوس کرد، مقامی که اگر در خواب
# ~~خیال وحشت آن موضع بدیذی زندگانی برو منغص شذی ، وجهان
# ~~بر چشم او تاریک ومستوحش گشتی
# در میان آن حال ایلک با قبایل وخیول ترکستان باعالیآ ماوراء 2
# ~~النهر رسیذ ، وبناصرالدین رسول فرستاذ ، وکلمهآ مصالحت ومهادنت
# ~~از سر گرفت ؛ واو بحکم تفادی وتقاعد ملک نوح از کفایت آن مهم
# ~~بصلح تن داذ ، ومیان ایشان معاهدهآ رفت، که قطوم سدی حایل
# ~~وحد ی مانع باشذ ، میان هر دو مملکت ؛ واز جانبین برین قرار مزیدی
# ~~نجویند ، ومخالفت شرط ونقض عهد نکنند ؛ وسمرقند بحکم شفاعت ایلک
~~PageV01P076
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0087.png)

# ~~خان ورعایت حقوق خدمتکارئ قدیم بر فایق مقرر داشتند؛ وبرین
# ~~موجب وثیقهٔ‌ مشتمل بر خطوط وشهادت أنمه ومشایخ ماوراء النهر تحریر
# ~~افتاذ ، وروی از یکدیگر بتافتند ؛ وهریک با ولایت خویش معاودت
# ~~بموذ ، ناصرالدین با بلخ آمذ ، وسیف الدولة بنیشابور رفت ؛ وملک
# ~~نوح ازدل مشغولی وفتنهای لشکرترک اممن ومطمین بنشست ؛ وابو نصر
# ~~وزارت او بگذشت ، غلامان او اورا بکشتند ؛ ملک نوح از حادثهآ او
# ~~کوفته ودلتنگ شذ ، واز کراهیت ناصرالدین محترز گشت ؛ وکشندگان
# ~~اورا بدست آورد ، وهمه را بنکالی تمام هلاک کرد ، تا از تهمت او
# ~~خلاص یافت والسلام
# ذکر ابی القسم بن سیمجور برادر ابو علی وحالت او
# بعد از مفارقت براذر
# ابوالقسم بعد از مفارقت ابو علی با کوشه نشست ، تا رایات
# ~~ناصرالدین بخا کستر رسیذ، روی بخدمت او نهاذ ، وبمتابعت رایت
# ~~او استعلا جست ؛ ناصرالدین او را بتمکین تمام قبول کرد ، وبملک
# ~~نامه نوشت ، ودر حق اوسخن گفت ، وولایت قهستان که إقطاع قدیم
# ~~آل سیمجور بود ، از بهر او بخواست ؛ ملک التماس او باسعاف مقرون
# ~~1 داشت، ومنشور ولایت قهستان بوی فرستاذ، مضاف با خلعتهای PageV01P077
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0088.png)

# ~~شاهانه ؛ واو بسر ولایت رفت ، وبفراغ خاطر وطمانینت دل بنشست
# ~~تا آن وقت که ناصرالدین روی مدافعت وممانعت ایلگ خان آورد ،
# ~~مثالی باستدعاء وی بفرستاذ ، واو را بمدد خواند ms047 ؛ او از سوء الظن
# ~~ومحافت وخامت عاقبت وقرب عهد بحادثهٔ‌ تراذر بأعذار تمسک
# ~~مموذ ، وبعصیان مجاهرت نموذ ؛ وبحکم آنک عرصهٔ‌ خراسان خالی
# ~~یافت بنیشابور رفت، وابو نصر محمد حاجب بذو پیوست ؛ وهر
# ~~دو دست بعیث وفساد واستحثاث اموال ومصادرات اعمال وتخریب
# ~~بلاد وتعذیب عباد بر آوردند
# چون این خبر بناصرالدین رسیذ ، بسیف الدولة نوشت، تاکار
# ~~ایشان در یابذ؛ وبراذر خویش بغراجوق را مدد او فرستاذ ، وبر
# ~~ارسال ایشان قناعت نکرد، خویشتن از بلخ نهضت کرد، وبرعقب
# ~~ایشان رفت؛ سیف الدولة و بغراجوق بیک رکضت بر سر ایشان 2
# ~~دوانیذند ؛ ابوالقسم از نهیب آن دو سرور وآن حشر سپر هزیمت
# ~~در سر کشیذ ، وراه گر یز گرفت ، وبحدود جرجان آمذ وسیف الدولة
# ~~وبغراجوق با حضرت ناصرالدین آمذند، وعهد خدمت او تازه
# ~~گردانیذند
# و بو وقت مقام ناصرالدین ببلخ از جانب فخرالدولة رسولان رسیذه
# ~~بوذند ، ومکاتبت ومفاتحت آغاز نهاذه : وبتخف ومبار بسیار وبانواع
~~PageV01P078
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0089.png)

# ~~مجلوبات عراق تقرب جسته ؛ وناصرالدین در مقابلهآ آن کرامات
# ~~بأضعاف اصناف الطاف تقدیم داشت ؛ وعبدالله کاتب را بذین سفارت
# ~~پیش فخرالذولة فرستاذ : وبر دست او حملی از تحف خراسان با سه
# ~~سرفیل تمام هیکل روان داشت ، فخرالدولة را بر طریق نمیمت إنها
# ~~کردند ، که عبدالله کاتب بتجسس احوال وتعرف مسالک وتفتیش
# ~~مقادیر لشکر مشغول است ؛ فخرالدولة بذین سبب بذگمان شذ ،
# ~~وجوای موحش بناصرالدین نوشت، وگفت : رسول ترجمان ضمیر
# ~~وعنوان باطن مرسل باشذ : سفیر باتزویر رسیذ ، وامارت نفاق
# ~~وعلامات شقاق او ظاهر شذ : ناصرالدین ازین خطاب متأذی شذ،
# ~~وطراوت قواعد مود ق که بنیاذ نهاذه بوذند واهی گشت
# ویر عقب آن رسولی دیگر از فخرالدولة برسیذ ، با نامهآ مشتمل
# ~~بر استیناف مصادقت واستجداد آحکام موافقت : وموذ که ملک نوح
# ~~ابواب رعایت واقسام کرامت در بارهٔ‌ ما مبذول میدارذ ، وبمواصلت
# ~~ومصاهرت این جانب رغبت می بمایذ ؛ ما خواستیم که نظام این الفت
# ~~وقوام این وصلت بمراضی ومساعی ناصرالدین مقرون باشذ ، ومشارع
# ~~موالات وموارد مصافات جانبین از تغییر زمان وتکدیر ms048 حدثان صافی
# ~~گردذ؛ از حصافت عقل ورزانت رای ونیت صافی ومکرمت وافی ناصرالدین
# ~~توقع داریم ، که خانه یکی دانذ ، وطریق مجانبت ومباینت نسیرذ تا مرائر
# ~~مؤافقت مستمر گردذ PageV01P079
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0090.png)

# ناصرالدین ابن فصول بسمع رضا اصغا کرد ، وآئینهء صفا در
# ~~روی ملتمس او کشیذ ، وحال ایشان در تأسیس مبانئ خلت وکهید
# ~~قواعد قربت از شوایب ومعایب میرا ومعرا شذ ؛ چون ابوالقسم بن
# ~~سیمجور در ضمان امان فخرالدولة کریخت ، وبولایت او التجا ساخت ،
# ~~اورا بحدود دامغان وقومس وجرجان خواند ، واز محصولات آنجا
# ~~مواجب واقامات او ولشکر ترتیب داذ ؛ وبعد از حادثهٔ‌ ابو نصر بن انی
# ~~زید ملک نوح مونس خادم را بحضرت ناصرالدین فرستاذ ، ودر تفویض
# ~~وزارت بکسیی از کفاة که نظم امور برای او منوط ومضبوط باشذ ،
# ~~مشورت کرد ؛ ناصرالدین این اختیار با رای ملک تفویض کرد ،
# ~~وبخدمت هرکس که رای او اقتضا کنذ از وزراء ملتزم شذ؛ اختیار
# ~~بر ابو المظفر بزغشی افتاذ، واو در ملابست آن منصب آثار حصافت
# ~~ودلایل صرامت ظاهر گردانیذ ، وآئین حوب نهاذ؛ وتا خاتمت عمر ملک
# ~~نوح مباشر وزارت بوذ
# وامیر ناصرالدین با بلخ رفت ، وامر سیف الدولة با نیشابور شذ :
# ~~وابو الخیر ین ابی علی سیمجور بناحیت قاین مقیم شذ ؛ وچون خبر
~~PageV01P080
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0091.png)

# ~~هزیمت پذرش بدر طوس بذو رسیذ بری رفت ، وباهتمام فخرالدوله
# ~~التجا ساخت ؛ او در بارهآ او ابواب اشفاق واشبال تقدیم فرموذ ،
# ~~وهر ماه پنجاه هزار درم برسبیل مشاهره بنام او مطلق داشت ، وبمزید
# ~~کرامات واقسام انعامات هروقت مراعات میکرد ، هم از جهت رعایت
# ~~شرف ابوت ، وهم سبب اظهار مباهات مثول در حضرت او ؟ ومدنی
# ~~پیش او در مفترش عافیت ومنزل رفاهیت روزگارگذرانیذ ، تا تحوست
# ~~طالع وشقاوت بخت اورا درهاویه وبادیهآ نقمت انداخت ؛ وبسبب
# ~~میلی که ممنظوری داشت بنیشابور رفت، وخیال بست که در بردهآ خفا
# ~~وکلهء اختفا بمراد خویش محتظی توانذ شذ ؛ ناگاه پیرامون مستتر
# ~~او فرو گرفتند ، ومکتوف وملهوف بیرون کشیذند ، وببخارا فرستاذ ،
# ~~تا قضاء باری تعالی درو ms049 نافذ شذ ، وفذلک حال او بموجب حساب
# ~~پذر بپایان رسیذ
# وامیرک طوسی در حماهآ سیاه سیف الدوله منتظم بوذ ، تا عزم
# ~~نهضت ماوراء النهر، وکفایت کار لشکر ترک محقق شذ؛ در اثناء
# ~~آن حال بتهمتی وریبتی از و خیال افتاذ ، احتیاط چنان اقتضا کرد ، که
# ~~او را بگرفت ، وفرع واقعهٔ‌ او با اصل مسئلهآ بوعلی ودیکران إلحاق
# ~~افتاذ ؛ وچون ناصرالدین از واقعهٔ‌ طوس باز گشت ، وببلخ مطمین
# ~~ومتمکن بنشست ، خیر حادثه4 ابو علی واصحاب بذو رسیذ ، وبر عقب
# ~~او اخبار ومصایب حمعی از ملوک واکابر عراق وخراسان در مد تی
# ~~زدیک از هرطرف متواتر ومترادف شذ PageV01P081
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0092.png)

# وبیان این سخن آنست که مأمون بن محمد بردست غلامان خویش
# ~~در ضیافت صاحب جیش خوذ کشته شذ؛ ونوح در سیزدهم رجب
# ~~سنهآ سبع ومانین وثلتمایه [387] بعارضهآ دو سه روزه بجوار رحمت
# ~~رفت ، وبا حسرت شباب ممنزل تراب رحلت کرد؛ وکتاب اورا
# ~~امیر رضی لقب داذند ، وکریمهآ از کرایم ناصرالدین که شقیقه روخ
# ~~او بوذ ، با چند کس از اطفال واولاد واحفاد واخابر ممالیک او
# ~~از دار الفنا رحلت کردند ؛ وخاتمت همه بعلتی صعب ممتحن گشت ،
# ~~وامیر ناصرالدین حلیف الفراش . شذ؛ وامیذ از انتعاش وارتیاش
# ~~برداشت ؛ وبآب وهوای غزنه مشتاق گشت ، وبروح آن ولایت
# ~~استرواح واستشفا طلبیذ؛ وقضا وقدر مهلت نداذ ، وآن امنیت
# ~~بحصول نپیوست ، ودر منزلی از منازل جان برضوان سیرد؛ وقالب او
# ~~در عماری بغزنین نقل کردند
# واز بدایع اتفاق وغرایب حالات آن بود، که عتی آورداست ، که
# ~~در خدمت حضرت او پیش از عرض مرض نشسته بودم ؛ واو در
# ~~اثناء محاورت بابوالفتح بستی میگفت : ما در معالجت نوازل أسقام
# ~~ومقاسات عوارض امراض بر مثال گوسفندیم، که او را اول نوبت جزاز
# ~~ز جهت ریذن موی بیندازند ، ودست وپای او محکم به بندند ؛
# ~~وشکلی نا معهود وحالی برخلاف مألوف بینذ، در اضطراب آیذ ؛ PageV01P082
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0093.png)

# ~~بر مرگ نهذ ؛ تا جزاز از کار خوذ فارغ شوذ ؛ چون او را مطلق
# ~~گردانذ ms050 ، طمانینتی بذو راه یابذ ، ودر نشاط آیذ ؛ دوم نوبت که در
# ~~دست جزاز افتذ، حالت او میان خوف ورجا واقف باشذ؛ وچون
# ~~خلاص یافت ، بذان حالت مستأنس شوذ ، ونفرت او ازان صورت
# ~~نقصان پذیرذ؛ سوم نوبت بعادت سابق واثق وایمن باشذ؛ وچون
# ~~قصاب اورا بگیرذ ، ومحکم ببندذ ، هیچ گونه هراس وخوف بذو
# ~~راه نیابذ ، ودر تضاعیف أمن وحالت فراغ وسکون أوداج او بتیغ قهر
# ~~بریذه شوذ ، وجان شیرین او بر باذ فنا آیذ؛ ما نیز در اقسام سقام
# ~~ونوایب وشوایب واعلال برامیذ افاقت وابلال مغرور ومسرور
# ~~می با شیم ، ودر دعوت مرگ تغافل وتصامم می سازیم ، تا کمند قضا در
# ~~گردن افتد ، وبند أجل محکم گردذ
# ومیان این تمثیل وانقضاء عمر او مقدار چهل روز بیش نبوذ؛
# ~~جماعت از بد ور آن حالت واعجاز واعجاب این مقالت تعجب بموذند ، که
# ~~تقدیر باری تعالی ضمیر منیر او آثینهآ اسرار غیب وزبان مبارک او ترجمه
# ~~حوادث ایام ساخت ؛ تا قضاء مقدور واجل مؤجل پیش از قرب نزول
# ~~ووقت حاول بر لفظ او نافذ شذ ؛ ودر اواخر عمر وخواتیم ایام بنیاذ
# ~~او ناتمام مماند ، بذان فال بذ زذند تا خراب شذ بر دنیی فابی
~~PageV01P083
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0094.png)

# ~~وروزگار غدار نفرین باذ ، که چون سوسمار بچهخوار وچون روباه
# ~~محتال وچون کرگ مغتال وچون سایه منتقل وچون سراب بی
# ~~حاصل است
# وبر عقب حادثهآ او خبر وفات فخرالدولة علی بویه برسیذ ،
# ~~وهر دو در شعبان سنهآ سبع وثمانین وثلتمایه [387] سیری
# ~~شذند ؛ وسبب وفات فخرالدولة آن بوذ ، که قلعهآ طبرک را عمارت
# ~~میکرد ؛ چون باتمام رسیذ ، باحریفان شراب برقلعه رفت ، وبمعاشرت
# ~~مشغول شذ ؛ وکباب از گوشت گاو آرزو کرد ، گاوی پیش او بکشتند ،
# ~~واز گوشت اوکباب میکردند ؛ او بإسراف تناول میکرد ، وصاغری
# ~~چند سیکی برعقب آن باز خورد ؛ امعاء او برهم پیچیذ وألمی سخت
# ~~آغاز نهاذ ؛ ودرآن ألم جان بسرد
# ومآل حال ایشان بعد از وقوع آن مصائب وحدوث آن رزایا 2
# ~~آن بوذ ، که علی پسر ms051 مأمون بن محمد جای پذر بگرفت ، ولشکر برو
# ~~بیعت کردند ، وحکم او در ولایت جرجانیه وخوارزم نفاذ یافت ؛
# ~~وبقرار معهود باز رفت ، ووراثت ملک رضی نوح بن منصور بولی
# ~~عهد ابوالحارث منصور .بن نوح رسیذ ؛ وبیعت طبقات لشکر برامارت
# ~~وسلطنت او منعقد شذ ، واو خزاین موروث وذخایر مدفون
# ~~برایشان تفرقه کرد
# ووزیر ابو المظفر بزغشی برقاعدةآ خویش بر مسند وزارت
# ~~مقیم ومستقیم بوذ PageV01P084
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0095.png)

# اما ناصرالدین سبکتکین در حیاة خویش پسرخوذ امیر اسمعیل را
# ~~ولی عهد کرد ، ووصایت عیال واطفال ومخلفات بذو تفویض فرموذ؛
# ~~وچون وعدهٔ‌ حق بامضا رسید ، کافهآ اولیاء وحشم متابعت رایت
# ~~و بامضا رسانیذند؛ واو خزاین بختوم ودفاین معلوم وجمیع دخایر
# ~~بتفریق رسانیذ ، ومجموع آن أعلاق در وجوه أرزاق طبقات حشم
# ~~إنفاق کرد
# واما فخرالدولة حماعت دیلم بعد از وفات او برپسر او مجدالدوله
# ~~ابو طالب رستم جمع شذند ، واو را بر تخت مملکت وسریر امارت
# ~~نشاندند ؛ واز دیوان عزیز اورا مجدالدوله وکهف المله لقب داذند ؛
# ~~وتتمهآ احوال هر یک در موضع خویش ابراد افتذ
# وچون تاج مملکت وسریر سلطنت برواء انیق ولقاء بهی ابو الحارث
# ~~منصور بن نوح آراسته شذ ، واو در مطلع عمر وآوان شباب وطراوت
# ~~جوانی بوذ ، وانوار نجابت وإصابت بر تباشر روی او واضح وآثار
# ~~نجح واقبال از حرکات وسکنات او لایح ؛ وزرات برابو المظفر
# ~~بزغشی بر قاعده مقرر داشت، وزمام کفایت امور وکفالت جمهور
# ~~بفایق تفویض کرد ؛ وعبدالله بن عزیر از حبس ناصرالدین خلاص یافته
# ~~بود ، وبا علی بماوراء النهر رفته؛ چون خر وفات ملک نوح بذو
~~PageV01P085
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0096.png)

# ~~واو را برآن داشت، که بایلگ خان استعانت کنذ ، و تمدد او ملک
# ~~خراسان مستخلص گردانذ؛ وهر دو بتقریر ابن حال وتمهید ابن
# ~~قاعده پیش ایلکخان رفتند ؛ وابو منصور با فوجی از حجاب واصحاب
# ~~خویش پیش ایلگخان شذ ، وایشان را بعلت مهمانی باز گرفت ،
# ~~ولشکر وحشم او بترتیب مقام وتضریب خیام مشغول بوذند ؛ اسفیجالی
# ~~و این عزیر را بگرفت ، وهریک را بخته ms052 بندی محکم بر تهاذ؛ وبفایق
# ~~بیغام فرستاذ ، واو را بخواند ؛ چون پیش او رسیذ ، قیام مام کرد ،
# ~~با کرام واحترام استقبال کرد ، وبا سه هزار سوار ممقدمه بر صوب
# ~~بخارا روانه کرد
# چون ابو الحارث ازین حال آگاه شذ ، متحیر فرو ماند ، ورای
# ~~او از تدبیر وترتیب مصالح وقت قاصر آمذ؛ صواب آن دیذ ، که
# ~~با جمهور اتباع از جیحون بگذشت ؛ فایق چون ببخارا رسیذ ، پیش
# ~~تخت رفت ، وزمین ببوسیذ ، وبر مفآرقت امیر ابو الحارت از سریر
# ~~سلطنت وجای أسلاف ومنزل اجداد جزع وزاری کرد ؛ ومشایخ
# ~~بخارا برعقب او بفرستاذ ، وبتضرع او را با مسکن خویش خواند ،
# ~~وبطاعت وتباعت او تظاهر بموذ ؛ چون ابوالحارث این سخن بشنیذ ،
# ~~واثق شذ ، وبرآن اعتماد کرد ، ومثالی مشتمل برشکر مساعی واحماد
# ~~موقع خدمت وارتضاء حمله طاعن بفایق اصدار کرد ؛ وبکتوزون
# ~~را که امر حاجب زرگ بود ، بسپاهسالاری لشکر بنیشابور فرستاذ ؛
# ~~واو را سنان الدولة لقب داذ ، وروی ببخارا آورد؛ فایق باستقبال
~~PageV01P086
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0097.png)

# ~~رفت ، وبشرایط خدمت وعبودیت قیام مموذ؛ ودر موکب او تحصرت
# ~~امارت آمذ ، وآتش آن فتنه فرو نشست
# ومیان فایق وبکتوزون مشاحتی قدیم قایم بوذ ، ومغایظتی قوی
# ~~مستمر ؛ امر ابو الحارث در إزالت وازاحت آن سعی بمود ، وذات البین
# ~~ایشان را معمور گردانیذ؛ تا کلمهآ هر دو در خدمت متفق باشذ ، وقدم
# ~~ایشان در موالات دولت راسی وراسخ ؛ فائق از سر گذشته درگذشت ،
# ~~وبعهود ومواثیق استظهارداذ؛ وسهسالاری بر بکتوزون مقرر شذ ،
# ~~وبجبایت اموال استقلال می نموذ، تا حکم خراسان بی معارضی ومنازعی
# ~~با خویشتن گرفت ، تا دیو فتنه در مستقر دماغ او آشیان ساخت ، وبقصد
# ~~ولی نعمت خویش بیرون آمذ ، وملک قدم ودوذمان کریم آل سامان
# ~~برباذ داذ ، وتا ابد عار بذ نامی وخزی آن کار باقی خواهذ بوذ
# ~~والسلام
# ذکر امیر سیف الدوله وماجراء او با براذرش امیر اسمعیل
# چون ناصر الدین سبکتکن وفات یافت، وامارت بر امیر اسمعیل
# ~~قرار گرفت ، لشکر گردن طمع دراز کردند ، وبمال مطالبت بموذند ؛
# ~~واو خزاین ms053 جهان برایشان تفرقه کرد، ونطاق او از اعتناق آن منصب
# ~~تنگ آمذ ، از خور طبیعت بشرایط سیادت وسیاست قیام نتوانست
# ~~ممود ؛ دو سبب را یکی آنک در عنفوان جوانی بوذ ، وتجربت نا یافته ،
~~PageV01P087
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0098.png)

# ~~وممارست خیر وشر ناکرده ؛ دوم آنک از جانب براذر نا امن بود ،
# ~~وخشونت او می شناخت، ومزید خرد ورجحان قوة ووفور قدرت
# ~~وشوکت او میدانست؛ چون لشکر قصور وفتور او مشاهده کردند ،
# ~~دامن تحکم وتسحب درکشیذن گرفتند؛ ودر مراتب ومناصب پیش از
# ~~مقادبر خویش مطالبت کردند ، ودر مزید مواجب ومواهب طمع بستند؛
# ~~تا حملکی ترکات ومخلفات ناصر الدین بوجوه اطماع ایشان مستغرق
# ~~شذ ، وخزانه خالی گشت ؛ امیر اسمعیل بذخابر قلاع وودایع غزنین
# ~~دست یازیذ واگر زمان آن تحکمات امتداد یافتی ، نظم حال ومال
# ~~بگسستی ، وحمعیت حشم بتفرق وممزق پیوسی
# چون سیف الدولة ازحادثه پذر خیر یافت ، بشرایط عزا قیام نموذ ؛
# ~~وببراذر تعزیت نامه نوشت ، وابو الحسن حمولی را بسفارت بذو فرستاذ ،
# ~~وییغام داذ ، که پذر که در جنهآ نوائب وعمدهآ حوادث بود رفت ،
# ~~ومرا امروز در همه جهان از تو گرامی تر کس تیست ، از جان شیرین
# ~~وروشنائ چشم عزیزتری ؛ اما کبر سن وتجارب ایام ووقوف بردقایق
# ~~سرداری ومعرفت مقادیر حشم در استتبات ملک واستدامت دولت
# ~~اصلی مبین وحبلی متین است ، اگر استبداد واستقلال تو بمباشرت
# ~~این مراتب، وثبات در معرض ان منصب، وتقضی ازعهدهآ این کار
# ~~محقق بوذی ، من از همه مطیع تر وراضی تر بوذمی ؛ واگر پذر درا
# ~~غیبت من وصاییتی کرد، سبب بعد مسافت ومخافت آفت تفرق
# ~~جمع ومشقت حال بوذ ؛ مصالح آنست که از سر بصیرت اندیشهآ کامل
~~PageV01P088
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0099.png)

# ~~کنی ، ووجه صواب از خطا شناسی ، وآنچه خطام دنیاویست،
# ~~بر مقتضی شریعت بسویت قسمت روذ ، وغزنین که مطلع سعادت
# ~~ومنشأ سیادت ومستقر اولیاء دولتست ، ما باز گذاری ، تا ما ولایت
# ~~بلخ از بهر تو مستخلص گردانیم، وبا زعامت وامارت جیوش خراسان
# ~~برتو مقرر داریم
# امیر اسمعیل از شقاوت ان نصیحت مقبول ms054 نداشت ، واز نکبت
# ~~ومحنت از توفیق سعادت محروم ماند؛ والئ جوز جان خواست
# ~~که بنصایح بلیغ ومواعظ کافی میان ایشان برقانون اخوت وموافقت
# ~~مستقیم گردانذ ، گفت : صواب آنست ، که هر دو براذر حرکت
# ~~کنیذ ، وبهم پیوندیذ ؛ وشکر وشکایت وتوقتع ونکایت که از جانبین
# ~~در ضمابر وسرایر کامن است ، . ممشافهه تقریرکنیذ ؛ امیر سیف الدولة
# ~~این نصایح مقبول داشت ، وبسمع رضا إصغا کرد ؛ اما امیر اسمعیل از
# ~~سر استشعار واسترابت وسوء الظن تن در نداذ ، واز نصایح إعراض
# ~~کرد ، ولشکرکشیذن بر موافقت براذر وسبب مصلحت کلی راجح دیذ
# ~~بسبب ذعری که در صمیم دل او متمکن بود ، وخیالی که بحواشی
# ~~خاطرش متطرق شذه
# امیر سیف الدولة در چارهآ ابن کار وطریق ابن حادثه فروماند، PageV01P089
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0100.png)

# ~~ودر طلب رفو ابن خرق ورتق این فتق بهر مدخل فرو رفت ، ونجاح
# ~~مقصود بحصول موصول نشذ ؛ وآخر الدواء الکی متعین گشت،
# ~~که دسی که عمدهٔ‌ تن است وعزیزتر جارحه از جوارح ودندانی که
# ~~طاحنه جسم است ، وغذاء روح بقوت آن منهصم می شود ، چون
# ~~متأ کتل شذ ، ولذت عیش بذان منغص گشت ، جز قلع وإفاتت آن
# ~~چاره2 نیست ؛ بامیر ابوالحارث نامه فرستاذ، وصورت حال انها کرد
# ~~که عزیمت غزنین ونهضت بذان جانب لازم شذ
# وگوج کرد، وروی بغزنین بهاذ ؛ %~% چون هرات رسیذ ،
# ~~مکاتبت براذر از سر گرفت ، واز وعد ووعید ولطف وعنف سخن
# ~~راند ، ودقایق أعذار وانذار مقدم داشت ؛ هیچ گونه نافع نیامذ ،
# ~~تا قطع این خصومت واین معاتبات بمطاعنات ومخاطبات ممضاربات
# ~~رسیذ ؛ سیف الدوله که عم خویش بغراجوق را بمساعدت وموافقت خویش
# ~~دعوت کرد ؛ واو بی تلعثمی روی بخدمت نهاذ ، وبشعار مظاهرت او
# ~~تظاهر جست ؛ وامر نصربن ناصرالدین نیز از سر صدق موالات وخلوص
# ~~مؤاخات درلواء میمون او روان شذ؛ چون امیر اسمعیل از رحلت سیف الدولة
# ~~نهاذ ؛ ارکان دولت ومعارف حضرت اوبامیر سیف الدوله تلطفها روان کردند
~~PageV01P090
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0101.png)

# وچون مسافت میان هر دو براذر نزدیک شذ ، دراتفاق وائتلاف
# ~~ومجانبت جانب خلاف استئناف ms055 رفت ، وسفیران ومتوسطان
# ~~در اصلاح ذات البین سعی بلیغ بموذند؛ اما تقدیر آسمانی غالب آمذ ،
# ~~وشرر شر مشتعل شذ ؛ وامیر سیف الدوله أنصار خویش را عرض
# ~~داذ ، وصفها بیاراست ؛ ومیمنه ومیسره تسویت داذ ، وکماة وحماة
# ~~جیوش او چون شیر شرزه ، که بهنگام جنگ چنگ در گریبان نهنگ
# ~~زنند ، ودر گاه نرد چون گرد با باذ هوا در آویزند ، در مبارزت
# ~~مقابل آمذ؛ وقلب وجناح هیا کل فیلان چون کوه سهلان بداشت ؛
# ~~چون هردو فریق نهم رسذند ، حمله ترها بنیداختند ، وتیغها بکشیذند ؛
# ~~وچندان کشش رفت که شمشیر آهنین دل بزاری کارزار آن جوانان
# ~~خون بگریست
# امیر سیف الدوله حمله کرد ، واز میغ تیغ سیلاب خون در کوه
# ~~وهامون براند ، وچهرهآ سیز رنگ بنات هند از گلگون خون ابناء
# ~~حرب ارغوان کرد ، وبقایاء اسیاف در مخارم شعاب راه خلاص
# ~~وطریق نجات طلبیذند ؛ امیر اسمعیل در قلعهآ غزنه کریخت ، وبحصانت
# ~~آن حصن از صدمهآ اولی بطامهآ کیری متحرس شذ ؛ وامیر سیف الدولة
# ~~بعد از سکون ثائرهٔ‌ جنگ وخمود نائرهٔ‌ حرب او را امان داذ ، ودر
~~PageV01P091
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0102.png)

# ~~ومودت بقرار اصل باز رفت ، والله اعلم
# ذکر حالتی که میان ابو القاسم سیمجور
# وبکتوزون حادث شذ
# ابو القاسم سیمجور بجرجان بعد از وفات فخرالدوله در حضرت
# ~~پسرش مجدالدوله ابو طالب مقیم شذ ، وبطاعت وتباعت او قیام موذ ؛
# ~~وأفراد خدم واعداد حشم آل سیمجور روی بوی نهاذند ؛ وسپاهی
# ~~تمام پیش او جمع آمذ ، وکار حمعیت لشکر و توفر آلت وعدت بنظام
# ~~رسیذ ؛ وفایق همواره به ابو القاسم ملطفات می نوشت ، واو را بر
# ~~قصد بکتوزون می آغالیذ ، وبر مطالبت قیادت جیوش که منصب قدیم
# ~~آل سیمجور بود، تحریض وإغرا میکرد؛ تا او این دم بخورد ، واین
# ~~عشوه بخریذ ، ونقد بنسیه بفروخت؛ ودل بر مفارقت جرجان نهاذ،
# ~~وبمخاصمت ومزاحمت بکتوزون رفت ، وابو علی بن ابو القسم فقیه را
# ~~بمقدمهآ لشکر در پیش افگند
# او چون بإسفراین رسیذ ، قومی از لشکر بکتوزون آنجا مقیم بوذند ،
# ~~با ایشان مصاف ms056 داذ، وایشان را بشکست ، وبرعقب ایشان تا نیشابور
# ~~رفت ؛ آنجا بکتوزون بابو القسم پیغام فرستاذ ، که کار محاربت اعتمادی
# ~~ندارذ ، عاقبت آن در بردهآ غیب مکتوم است ، وتکیه بر قوت وشوکت
~~PageV01P092
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0103.png)

# ~~کردن وبسرور مغرور شدن از طریق عقل ونهج رشد دورست؛
# ~~صلاح آنست که در  قهستان  که اقطاع قدیم آل سیمجورست
# ~~مقام افتذ ، تا من مملک فرستم ، وولایت هراة وایالت آن نواحی ترا
# ~~مقرر ومسلم گردانم ؛ ابو القسم بذین سخن التفات ننموذ ؛ وبغلبه
# ~~رعاع وکثرت أتباع مغرور گشت ، وبرحول وقوت خویش اعتماد
# ~~کرد ، واز عواقب خطر وتهور وخواتیم بغی وتنمر غافل ماند؛
# ~~وجنگث را بسیچیذه شذ
# بکتوزون چون اصرار او بر جهل وغوایت وتمادی او در مهاوی
# ~~ضلالت بدیذ ، روی بجنگ آورد ؛ ودر صحراء بشچه ر در
# ~~نیشابور چون گرگ و گراز درهم افتاذند ، تا تیغهای مسلول از موارد
# ~~وربد مستسقی شذ، وآفتاب سیر گرد در روی کشیذ؛ آخر کار
# ~~بکتوزون ظفریافت . وسیمجوری هزیمت شذ، وبقهستان افتاذ ،
# ~~واین واقعه در ربیع الاول سنه ثمان وتمانین وثلثمائه [388] بوذ ،
# ~~وابو القسم فقیه که عمدهآ لشکر وعماد کار بوذ ، با جمعی از وجوه گرفتار
# ~~آمذ ؛ بکتوزون بهر جانب مسرعان دوانیذ ، واز فتح خوذ اعلام داذ ،
# ~~تا أولیاء دولت بذان مسرت وارتیاح فزوذند ؛ مگر فایق که بذان
~~PageV01P093
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0104.png)

# ~~غمناک شذ، وازان غصه انگشت جزا: ت وغیظ می خاتیذ ؛ سیمجور
# ~~چون ازان نکبت منتعش شذ ببوشنج رفت، بکتوزون روی بوی
# ~~آورد ؛ چون مسافت میان هر -و نزدیک شذ ، حماعتی میان ایشان
# ~~بواسطت وسفارت ترد د مموذند ، ووصلتی میانشان برفت ؛ ابو القسم
# ~~پسر خویش ابو سهل را بنوا به بکتوزون داذ، وماد ه خلاف منحسم
# ~~شذ ؛ ابو القسم بقهستان آمذ ؛ وبکتوزون بنیشابور رفت : واین
# ~~مصالحت در رجب سنه تمان وثمانین وثلثمائه [388] بوذ
# ومیان فایق ووزیر ابو المظفر فاتحهآ وحشتی ظاهر شذ؛ وابو المظفر
# ~~از خوف فایق در سرای امارت گریخت ؛ وبذمت امیر ابو الحارث معتصم
# ~~شذ ؛ فایق کس فرستاذ ، واز سر تحکتم وتغلب ms057 اورا بطلبیذ ؛ امیر
# ~~ابو الحارث جواب سخت داذ ، وفایق بکراهیت از سرای امارت برون
# ~~آمذ ، وعزم دیار ترک کرد ؛ مشایخ بخارا باصلاح ذات البین برخاستند ،
# ~~و امر ابو الحارث را با سر رضا آوردند، وفایق را از سر وحشت بر
# ~~انگیختند ، وابو المظفر را از برای مصلحت وقت بجوزجان فرستاذند؛
# ~~ووزارت بابوالقسم برمکی داذند، که مردی فاضل کافی بوذ؛ الا آنک 5
# ~~بخل بر اخلاق او مستولی بوذ؛ چون بوزارت رسیذ با غلامان ترک
# ~~ومعارف لشکر در مواجب واقطاعات وجامگیات طریق شطط ومناقشت
# ~~وتدنق پیش گرفت ، لاجرم روزی بر دست دو سه غلام کشته شذ، PageV01P094
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0105.png)

# امیر سیف الدولة براذر را بامان واستظهار بمواثیق وعهود آز قلعه
# ~~بزیر آورد ، وکلیذهای خزاین ازو بستذ ؛ وذخایر ودفاین قلعه با تصرف
# ~~گرفت ، ووهنی که لشکررا حادث شذه بوذ، بصلاح باز آورد ؛
# ~~وعمال ومعتمدان خویش بغزنه برسر اعمال کرد ، وشحنهآ قاهر قادر
# ~~در تحفظ وحراست آن بقعه باز داشت ؛ وبا لشکر جرار ببلخ آمذ ،
# ~~وصورت حال وفتح نامدار وفراغ از مهم براذر ومعاودت با خراسان
# ~~در کنف اقبال بحضرت بخارا انها کرد ؛ وپیغام داذ، که اگر پذر که حامئ
# ~~ملک وحارس دولت بوذ، ازجهان فانی بجهان باقی تحویل کرد، ما درخدمت
# ~~تخت واقامت مراسم عبودیت قایم مقام پذریم ؛ وبقضاء سوابق حقوق
# ~~نعمت ملک رضی نوح ولواحق امیر ابوالحارث که سلاله ملک
# ~~ووارث تاج وتخت اوست ایستاذه ایم ، وکمرخدمت بسته ، وبإدالت اولیاء
# ~~وإذالت اعداء حضرت متکفل شذه
# امیر ابوالحارث سید ابوالحسن علوی همذانی را بذو فرستاذ ،
# ~~ودر تهنیت قدوم بردست او مثالی اصدار کرد ، وبلخ وترمذ وهراة
# ~~وبست بر اعتداد او تقریر؛ ودر باب نیشابور گفت : بکتوزون بندهآ
# ~~دولت است ، ومتوسل بحقوق قدیم ؛ بی حدوث سببی وداعیهآ عذری
# ~~بعزل او مثال داذن ونان او خرج کردن از مراسم حق گزاری دور باشذ ؛
# ~~امر سیف الدولة ان معنی برقصد حساد وکید اضداد حمل کرد ،
# ~~وابوالحسن حمولی را برسالت بذو فرستاذ ؛ وبردست او حملی گران
~~PageV01P095
# ![image ms058 filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0106.png)

# ~~روان کرد، که اقلام کتاب وافهام حساب از عد وحصر آن قاصر
# ~~آیذ ؛ وتوقع کرد که ذات البین از قاعده معهود متغیر ومتبدل نگردذ،
# ~~وإمداد عنایات از رسم مألوف نقصان نپذیرذ ؛ وموذ که حقوقی که مرا
# ~~وپذرم را در خدمت تخت سلطنت ثابت است بتضریب وتثریب اعدا
# ~~ضایع نبایذ کرد؛ تا نظام الفت گسسته نشوذ ، واساس موالات
# ~~ومتابعت واهی نگردذ؛ واعتمادی که در سالف الدهر در ضبط امور
# ~~خراسان وکفالت حمهور لشکر حاصلست ، باختلال وانحلال نپیوندذ ؛
# ~~وچون حمولی ببخارا رسیذ ، مسند وزرات عاطل بوذ ، او را بمباشرت
# ~~آن منصب دعوت کردند؛ بذان مغرور ومسرور گشت، واز سفارتی که
# ~~بذان مندوب بوذ ووساطتی که باعتماد او منوط ومربوط إعراض کرد
# وچون امیر سیف الدولة مشکل حال ورکاکت عقل وفترت
# ~~رای وتناقض أهوا وسوء التدبیر قوم مشاهده کرد ، وحقیقت بدانست ،
# ~~که ملک بر شرف هلاک است ، واین جماعت که کافلان دولت ومدبران
# ~~حضرت اند ، نظرشان برصلاح حال وتحصیل مقاصد خویش است ،
# ~~روی بنیشابور نهاذ ، تا منصب قدیم خویش نگه دارذ ؛ بکتوزون چون
# ~~برعزم وقصد او واقف شذ، از ره گذر سیل بر خاست ، ونفس
# ~~ومال وعدت وعتاد را از معرض خطر برون برد، واز نیشابور
# ~~رحلت کرد؛ وصورت حال بحضرت بخارا انها کرد
# امیر ابوالحارث از سر سکرت جوانی وغفلت کوذکی با گروهی
# ~~حواشی از بخارا بر صوب خراسان بعزم مدافعت وممانعت نهضت فرموذ،
~~PageV01P096
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0107.png)

# ~~وگوج بر گوج بسرخس رسیذ ؛ امر سیف الدولة دانست که آن اقدام
# ~~سبب جهل وغباوت ونقصان عقلست ، چه آن جمع اهل مقاومت او
# ~~نبوذند ، اما نخواست که خارق آن حشمت وهاتک آن برده
# ~~او باشذ ؛ واضاعت ناموس آن ملک بدست او باشذ، وحقوق
# ~~اسلاف او بیک ذلت ضایع ومهمل مانذ ، از معارضهٔ‌ او تجافی
# ~~مموذ ، وبمروروذ رفت ، ونیشابور باز گذاشت ؛ تا آن منازعت
# ~~کنذ ، که طعن حساد وملامت اضداد بذان راه نیابذ ؛ وخاص وعام وقاصی
# ~~ودانی اورا معذور دارند؛ واز مروروذ بیل زاغول رفت ، وتدبیر ms059
# ~~کار وتفکر در طریق صلاح وصواب مشغول شذ
# وبکتوزون پیش امیر ابوالحرث زیادت از آنچ دیذ توقع میداشت،
# ~~وبا قایق این شکایت در میان نهاذ ؛ وفایق در بارهآ خویش اضعاف
# ~~آن شکایت کرد؛ وهر دو در حصر مثالب وتقریر معایب فضول
# ~~رداختند ، واز سراشت خلق وخشونت طبع وقلت التفات او مسترید
# ~~شذند ؛ وحمعی را بخلع وعزل او دعوت کردند ، وهمه را سمح القیاد
# ~~وطوع العنان یافتند ، وبا هم مواطاة بستند ؛ وبکتوزون دعونی
# ~~ساخت ، وعلت مهمی در میان آورد ، که معاودت ومشاورت امیر
# ~~ابو الحرث حاجت بوذ ، تا او را بذین حیلت حاضر کردند، PageV01P097
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0108.png)

# ~~وبگرفتند ؛ وچشم جهانبین او داغ کردند ، وبرفروغ حمال وطلعت
# ~~چون هلال او نبخشوذند ؛ واز سر استشعار شعار عار وتظاهر بلباس
# ~~کفران نعمت باک نداشتند
# واو در آن حالت بیک دو حاجت سبک از ایشان تضرع کرد، یکی آنک
# ~~مستورهٔ‌ را که در حجر او بوذ، از مؤاخذت ومصادرت صانت کنند ،
# ~~وبإرهاق وتسیب خطابی نکنند؛ از فرط قساوت ولوم طبیعت مبذول نداشتند،
# ~~وممصادرت باز ایستاذند؛ وآتش حسرت او بذان مضایقت زیادت کردند
# وبیراذر او عبدالملک بن نوح را برتخت نشاندند ، واو در سن
# ~~طفولیت وعهد نشو ومما بوذ ؛ وخاص وعام ووضیع وشریف ازین کار
# ~~نا بسامان وحرکت شنیع زبان تغییر وتعنیف دراز کردند ، وبرین تجاسر
# ~~وجرأت انکار بلیغ مبموذند ؛ نا گاه خبر رسیذ ، که امیر سیف الدولة
# ~~بپل زاغول نزول کرد؛ آن قوم چون رمه از سورت شیر یا بنجشک ازا2
# ~~صولت باز رمیذن گرفتند ، وتا مروروذ هیچ جای توقف نیارستند
# ~~کرد ؛ امر سیف الدوله بفایق وبکتوزون کس فرستاذ ، وایشانرا بر
# ~~إضاعت حقوق ولی نعمت و إزالت حشمت وهتک حرمت او ملامت
# ~~بی اندازه کرد؛ ایشان راه تبصبص وخدیعت پیش گرفتند، واز
# ~~زبان عبدالملک ین نوح پذیر فتکاریها کردند ؛ وبوفور رعایت ومزید
# ~~عنایت موعود گرذانیذ ، وتسمح باقطاعات وتطمع در فلابات عرضهٔ‌
# ~~جان ووقایهآ نفس خویش ساختند PageV01P098
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0109.png)

# سیف الدولة از روی غیرت دین وحمیت اسلام ms060 جائز بمی داشت ،
# ~~نهضت فرموذ ، وبمرو آمذ؛ تا آن سخن مشافهه وآن کلمات مواجهه
# ~~کنذ؛ ایشان از رسیذن رکاب او متحیر فرو ماندند ، وانواع رعب
# ~~وخوف ر مزاج ایشان استیلا یافت ؛ واز کرده پشمان شذند ولما
# ~~سقط فی اید یهم ورأوا أنهم قد ضلوا قالوا لئن لم
# # یرحمنا ربنا و یغفر لنا لنکونن من %~% الخاسرین
# ~~(7 سورة الاعراف /149) ، وباری تعالی بسیف الدولة انتقام از
# ~~ایشان بستذ ، وسوء افعال وقبح اعمال ایشان سبب نکال ووبال
# ~~همه ساخت
# وبکتوزون 2 وفایق وابو القاسم سیمجوریک ملواح خویش را
# ~~بیرون آوردند ، ودر مقابلهآ سیف الدولة فرو آمذند ؛ وچندانک می
# ~~اندیشیذند ، آن دریا نه بر اندازهٔ‌ سیاحت ایشان بوذ ؛ وآن بار بیش
# ~~از قدر قوت وقدرت ایشان می بموذ ؛ ازین تفکر حیرت مستولی
# ~~شذ ، وترس وهراس غالب گشت ؛ وجهان بر همه تنگ آمذ ، نه
# ~~از جائی رجائی، و نه مهربی را مطلبی ونه دستگیری را تدبیری؛
# ~~و می دانستند که با سیل در مصارعه آمذن جان بازی است ، وباکوه
~~PageV01P099
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0110.png)

# ~~مناطحه کردن سر بباذ داذن است ، وبا درفش طبانجه زذن غایت
# ~~سخافت خرذ ، ناچار رسولان فرستاذند ، وزنهار خواستند ، ودر
# ~~مصالحت تضرع نموذند ؛ سیفالدولة اگرچه خبث سیرت وغور
# ~~خدیعت ومکر ایشان می شناخت ، از بهر الزام حجت ، وتفادی از
# ~~سمت طغیان ، وتجافی از وصمت عدوان ملتمس ایشان بإسعاف پیوند
# ~~داذ ، ودعوت ایشان اجابت کرد؛ بفرموذ تا بارگاه بینداختند ،
# ~~وگوچ کرد
# چون رحل وثقل روان شذ ، أوباش واراذل ایشان دست تعدی
# ~~وتطاول بأذناب حشم دراز کردند ؛ وبعضی بنه بغارتیذند ؛ وگوچ را
# ~~قوت خویش وضعف خصم انگاشتند ، وپای دم مار ودست بر
# ~~سر خار تهاذند ؟ امیر سیف الدولة حرص غالب وطمع کاذب ایشان در
# ~~نهب وسلب أتباع بدیذ ، بفرموذ تا طایفه لشکر پیرامون أوباش درآمذند؛
# ~~وهمه را بقتل آوردند؛ ولشکر بیاراست، وخوذ باهردو براذر نصر واسمعیل
# ~~وعم خویش بغراچوق در قلب بایستاذ ؛ خصوم از اقدام اعلام واقبال
# ~~رایات او اهوال قیامت معاینه بدیذند ، ویکدیگر را بر افعال ms061 ذمیم
# ~~واقدام برکار لئیم ملامت کردند ، وندامت خوردند ؛ ناچار با جامهای
# ~~ملون وکسوتهای مزین وشعار ملاعبت از شهر بیرون آمذند ؛ اما در
# ~~عدد ومدد افزون بوذند ، برایر صف کشیذند ، ودر موازات لشکر
# ~~بایستاذند ؛ واز جانبین دست بشمشیر یازیذند PageV01P100
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0111.png)

# ~~شعر (رمل)
# آن چه روزی بوذ یارب کز تهیب گرز وتیر
# آسمان در اضطراب آمذ زمین در اضطرار
# از فروغ تیغ سوزان شذ هواء معرکه
# وز تف هیجا بجوش آمذ زمین کارزار
# بذ دلان از بیم مرگ وپر دلان ازحرص نام
# آن گریزان همچو موش و این گرازان همچو مار
# عاقیت خذلان کفران نعمت در ایشان رسیذ ، وبیک صدمهآ لشکر
# ~~سیف الدوله خصمان از پای در آمذند، وراه هزیمت گرفتند ؛ اگر
# ~~ظلمت شب بردهآ کار وسترهآ عوار ایشان نیامذی، همه در ربقهآ هلاک
# ~~وورطهآ دمار بفنا رسیذندی؛ عبدالملک نوح وفایق ازان هزیمت ببخارا
# ~~افتاذند ، وبکتوزون بنشابور آمذ : وابوالقسم سیمجور بقهستان رفت؛
# ~~وکوکب سعد سیف الدولة بأوج رسیذ؛ وعلو جد وکمال او از کمال
# ~~برگذشت ، وملک خراسان ووراثت سلطنت آل سامان مهیا ومهنا
# ~~شذ؛ ومنازعان ومعارضان او در اطراف واکناف جهان متفرق
# ~~و متمزق گشتند
# وبعد از آن واقعه   روی بطوس آورد ، تا بکتوزون وابوالقسم
# ~~سیمجور هم نپیوندند ؛ واز اجتماع ایشان فسادی حادث وفتنهٔ‌ متولد
# ~~نگردذ ؛ بکتوزن از آن خوف راه جرجان گرقت ، وسلطان ارسلان PageV01P101
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0112.png)

# ~~برعقب او بفرستاذ؛ تا چون رجوم هجوم در بی عفاریت بر اثر او
# ~~می رفتند ؛ تا او را از حدود خراسان بیرون کردند ، وبا خدمت آمذند
# سلطان طوس را باعتداد او در آورد، واورا با جمعی از طبقات
# ~~لشکر بطوس بگذاشت ، وبهرات رفت از بهر مطالعهآ اعمال؛ وبکتوزون
# ~~چون فرصت غیبت سلطان یافت ، باز با نیشابور آمذ ؛ واظهار شعار دولت
# ~~عبدالملک آغاز نهاذ؛ وندانست که ملکی که دعائم آن بدست تصاریف
# ~~ایام منهدم شذ ، وقواعد آن بحکم ممادئ روزگار واهی شذ ، بسعی
# ~~باطل وجهد بی حاصل منتعش نگردذ ؛ وخشت که از قالب بیرون افتاذ ms062 ،
# ~~استقرار آن در مکان معهود امکان ندارذ ؛ سلطان چون آ گاه شذ ،
# ~~بیک رکضت بر سر او دوانیذ، واو براه ابیورد بیرون گریخت؛
# ~~لشکر سلطان براثر او می رفتند، تا براه بیابان روی بمرو نهاذ، خواست که
# ~~بحصانت شهر متحصن شوذ ؛ اهل شهر بهواداری سلطان اورا اجابت
# ~~ننموذند ؛ او از سر غیظ شهر را غارت کرد، وبراه بیابان ببخارا رفت ؛
# ~~چون عرصهآ خراسان از بکتوزون واتباع او خالی کشت ، سلطان امیر
# ~~ارسلان شاه را بقهستان فرستاذ ، تا ابوالقسم سیمجور را ازان ناحیت
# ~~بیرون کنذ ؛ ارسلان بقهستان رفت، واورا شکسته بنواحئ طبس
# ~~انداخت ؛ سلطان قیادت جیوش بیراذر خوذ امیر نصر بن ناصرالدین
~~PageV01P102
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0113.png)

# ~~تفویض کرد ، واورا بنیشابور فرستاذ ؛ وخوذ ببلخ رفت ، ودار الملک
# ~~ساخت ؛ وآنجا برسریر سلطنت آرام یافت
# ودرین سفر روزی بحدود مروروذ با غلامی چند بشکار رفته بوذ،
# ~~وامیر اسمعیل وتوشتگین کاخ، که از امراء ناصرالدین سبکتکین
# ~~بوذ ، در خدمت او بوذند ؛ سلطان را التفات نظری افتاذ ، نوشتکین
# ~~را دیذ ، دست بشمشر یازیذه ، ومنتظر إیما واجازت امیر اسمعیل ؛ سلطان
# ~~انکار اسمعیل در آن حالت بر نوشتگین دریافت ، ومعاینه رمز وغمز
# ~~چشم با او بدیذ ؛ سلطان چون فروذ آمذ ، نوشتگین را بقتل آورد ، واز
# ~~براذر کیفیت حال استکشاف کرد ؛ امیر اسمعیل از خیانت آن خائن وخبث
# ~~سریرت آن غد ار تبرا مموذ، ومیانشان مفاوضات ومقاولات بسیار رفت؛
# ~~سلطان دانست که دو تیغ در نیامی نگنجذ ، وازجمعیت دو شاه بر رقعهآ
# ~~مجادلت خیزذ ، ودو فحل در رمهآ مناطحت کشذ ، احتیاط ملک واصلاح
# ~~وقت را امیر اسمعیل را محافظان وحارسان سبرد
# وسلطان بوقت استنزال امیر اسمعیل از قلعهآ غزنین در مجلس
# ~~انس با او در مباسطت آمذ ، واز مکنون ضمر او استدراج کرد ؛
# ~~وازو برسیذ ، که اگر چنانک اتفاق ظفر ونصرة که مرا بوذ ترا
# ~~بوذی ومن در دست تو اسیر گشتمی ، با من چه طریق خواستی سیرد؟
# ~~گفت : اندیشه چنان داشتم ، که ترا بقلعهٔ‌ فرستم؛ وهر آنچه مراد
# ~~وتمناء تو ms063 باشذ ، از اسباب وغلام وکنیزک وادوات معاشرت ترتیب
# ~~دهم ، واقتراح تو از ابواب أمانی وانواع مباغی مبذول دارم ؛ سلطان
# ~~با او همان طریق پیش گرفت، وبر قضیت نیت او کار کرد؛ PageV01P103
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0114.png)

# جامع اکواریخ : تاریخ سلطان نمود واشرف واحرف او
# ~~واورا بوالئ جوزجان سیرد ، وبخواست جانب او توفر بر
# ~~مصالح اووصیت فرموذ ، واسباب معیشت او برحسب مشیت وإرادت
# ~~اوترتیب داذ ؛ سلطان در حق أجانب که بجنایات عظیم وخیانات ظاهر
# ~~تظاهر نموذه بوذند ، ودر مخالفت ومعاندت او قدم کزارده ،
# ~~و بأجرام وآثام شنیع مأخوذ شذه ، بوقت قدرت وفرصت آتش خشم
# ~~وغیظ بآب حلم وعفو فرو نشاندی ، وهفوات وزلأت را إغضا
# ~~واغماض فرموذی ؛ والله اعلم بالصواب
# ذکر فرستاذن خلعت امیر المؤمنین القادر بالله بسلطان
# ممین الدوله وأمین المله
# خلیفه القادر بالله خلعتی گرانمایه بسلطان فرستاذ ، که مثل آن
# ~~هیچ کس نداذه بوذند ، واو را مین الدولة وامین المله لقب داذ ،
# ~~شلطان آن تشریف که از حضرت نبوت وموقف خلافت بذان کرامت
# ~~وسعادت یافته بوذ ، در پوشیذ ، وبر تخت سلطنت نشست ؛ وامراء
# ~~خراسان وبزرگان اطراف در مجلس او صفها کشیذند ، وبخدمت
# ~~تخت او کمر طاعت بستند ؛ سلطان هریک را بعوارف سنی وعواید
# ~~هنی بنواخت ، وخلعتهاء تمین وبخششهای بی اندازه مشرف گردانیذ ؛
# ~~وحکم سلطنت در نصاب ثبات مقرر گشت ، ودلهای خاص وعام PageV01P104
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0115.png)

# ~~ووضیع وشریف بر مطاوعت او قرار گرفت ؛ واحوال ممالک خراسان
# ~~در کنف ایالت وکفالت اومتسق ومنتظم شذ ، وهرسال نیت غزوی
# ~~در دریار هند از براء نصرت اولیاء دین وقع اعداء اسلام نذر کرد؛
# ~~والله اعلم بالصواب
# ذکر باز گشتن عبد الملک بن نوح با بخارا
# چون عبدالملک بن نوح وفایق از آن هز بمت ببخارا رسیذند ،
# ~~وبکتوزن بایشان پیوشت ولشکرهاء متفرق جمع شذند ، دیگر بارخیال
# ~~استقلال وامیذ انتعاش وارتیاش بر مزاج ایشان مستولی شذ ، اندیشهآ
# ~~استیناف مناجزت ومبارزت پیش گرفتند ؛ وفایق که روی رزمه
# ~~وطرز حله وعمدهآ حمله بود ، در اثناء این حال فرو شذ ؛ از آن
# ~~سبب مرایر ms064 عزیمت ایشان متنقض شذ ، وانواع ضعف وانحزال
# ~~در ضمایر وسرایر ایشان متمکن گشت
# وایلکخان ببخارا آمذ ، واز سر مخادعت ومما کرت با عبدالملک
# ~~طریق موالات وممالات پیش کرفت ، عند الشد ائد تدهب
# ~~الأحقاد ؛ وکفت : با قرب جوار مرا محافظت بر مصالح این دولت
# ~~وتدمر و تنمر ازجهت حلول نکبت بساحت این مملکت واجبست ؛
# ~~گردن طمع دراز کرد ، آن مدافعت بر دمت من لازم است ؛ ایشان PageV01P105
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0116.png)

# ~~گشتند ؛ وبکتوزون وبینالتگین فایقی ودیگر قواد وامراء باستقبال
# ~~او اقدام نموذند؛ چون در مجلس او قرار گرفتند ، همگنان را محکم
# ~~بر بست ؛ واموال ومراکب واسلحهآ همه بتاراج بداذ
# وعبد الملک . از غصه ابن حیلت وقصهآ این غیلت بی سامان
# ~~شذ ، جز گریختن ودست در دامن إختفا آویختن چاره ندانست ؛ وایلگ
# ~~روز شنبه دهم ذی القعده سنه تسع وتمانین وثلثمایه [389] در بخارا
# ~~آمذ، وبسرای امارت نزول کرد؛ وجاسوسان بر گماشت، تا عبد
# ~~الملک را بدست آوردند ، وبأوزکند فرستاذ ، وآنجا او را سیری
# ~~کرد ؛ وشعلهآ دولت آل سامان بیکبارکی فرو نشست ، وحال مآل ایشان
# ~~بزوال کشیذ ؛ سنة الله فی الذ ین خلوا من قبل ولن تجد
# ~~لسنة الله تبدیلا (33 سورة الاحزاب /62)
# خروج ابو ابراهیم اسمعیل بن نوح وآنچه میان او وایلگخان
# وامیر نصر بن ناصرالدین حاصل شذ
# چون ایلگخان بخارا بگرفت ، ابو الحارث مکحول وابو ابراهیم
# ~~وابو یعقوب فرزندان نوح بن منصور را بدست آورد ، واعمام ایشان 5
~~PageV01P106
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0117.png)

# جامعر النواریخ. دزیخ ستطان خود واسلرف واخلاف او
# ~~کنیزکی که بتعهد وتفقد ایشان قیام می نموذ در سر کشیذ ، واز محبس
# ~~خویش بکریخت ؛ در خانهآ پیرزنی از عجایز بخارا متواری شذ ؛ تا
# ~~فورت حادثه وسورت واقعهء اوتسکین یافت، وطمع ازو ببریذند؛ در زی
# ~~تنکر بخوارزم گریخت ، وبانتصار وطلب ثار متشمرشذ : بقایای دولت آل
# ~~سامان روی بوی نهاذند، حشمی ثمام فراهم آمذ؛ وارسلان بالو که حاجب
# ~~او بوذ ببخارا تاختن کرد، وجعفر تکین را با هفده کس دیگر
# ~~از معارف امراء خان اسیرگرفت ، وبجرجانیه فرستاذ؛ ms065 ودیگران جان بپیش
# ~~ایلگخان ردند ؛ ارسلان بالو تحدود سمرقند بر اثرایشان می رفت ،
# ~~ونکایتها می رسانیذ ؛ چون بقنطرهآ کوهک رسیذ ، تیگین خان شخنهآ
# ~~سمرقند از قبل ایلگخان با لشکری ثمام آنجا مقیم بود ؛ منهزمان بخارا
# ~~ضمیمهء ایشان شذند ، وباتفاق روی بارسلان نهاذند ؛ ارسلان روی
# ~~از ایشان برنتافت ، ومحاربت بیستاذ ؛ وایشانرا بشکست ، وبنه
# ~~ایشان بغنیمت بیاورد
# ومسنتصر ببخارا آمذ ، وبخاریان بقدوم او شاذمانکی نموذند ، PageV01P107
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0118.png)

# # وهمدیگر را تهنیت میکردند؛ چون ایلگخان ازین حال %~% آگاه
# ~~شذ ، لشکر کشیذ ؛ وارسلان بالو با حضرت منتصر آمذ ، ومصلحت
# ~~وقت درآن دیذ ، که بآمل شط آمذند ؛ ومال از نواحی حاصل کرده ،
# ~~روی بابیورد نهاذند ، وآن حدود با تصرف گرفتند ؛ از آنجا بنیشابور
# ~~آمذند ، ومیان ایشان ونصر ن ناصرالدین برظاهر نیشابور محاربت
# ~~رفت؛ امیر نصر از کثرت سواد وتکاثف آعداد خصم احتیاط در آن
# ~~دانست ، که چون حمشیذ خورشیذ در تتق آل عباس محتجب شذ ،
# ~~بر مرکب اکهب شب روی بمرو آورد ؛ همه شب قطع فیافئ آن مسافت
# ~~میکرد ؛ تا چون غرهٔ‌ صبح از افق مشرق پیذا شذ ، بحدود بوزجان
# ~~رسیذه بوذ ؛ از آنجا بهراة آمذ
# چون این خیر بسلطان رسیذ، در حال گوچ کرد ، وبر سبیل
# ~~استعجال بنیشابور آمذ؛ منتصر چون از إقبال رایات اوخر یافت ،
# ~~از پیش برخاست، وباسفراین رفت؛ امکان توقف نیافت ، قصد
# ~~از محمولات طبرستان وآلات واسباب شاهانه هزار بار هزار درم شاهی
# ~~وسی هزار دینار سرخ وپنجاه تخت جامهآ ملون تستری وسقلاطون
# ~~ودیگر اقمشه وامتعه بفرستاذ؛ وفرمود ، که مصالج آنست که بری
# ~~روی ، تا من پسران خویش دارا ومنوچهر را در خدمت رایت تو PageV01P108
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0119.png)

# ~~بفرستم ، چه تخت ومملکت ری عاطلست ، وکار آن نواجی متزلزل،
# ~~وآن خطه بپاذشاهی قاهر غالب محتاج ؛ آن ولایت را با تصرف گرفتن
# ~~ودر منصب امارت متمکن بنشستن ؛ این اشارت قبول کرد ، وبعد از
# ~~استخارت نهضت فرموذ؛ وبظاهر ری فروآمذ ، وسپاهی که در ری
# ~~مقیم بوذند ، بیرون آمذند ، ومقابل او خیمها زذند ؛ وبارسلان
# ~~بالو وابو القسم ms066 سیمجور ودیگر امراء دولت فرستاذند ، وباموال
# ~~منقود وخدمات موعود ایشان را بفریفتند ؛ تا همه متفق شذند ،
# ~~و منتصر را از ری بگردانیذند
# منتصر از ری گوج کرد ، وبراه دامغان بیرون رفت؛ ودارا
# ~~و منوچهر از مصاحبت او باز گشتند، وبا جرجان رفتند ؛ وآن تدبیر
# ~~باطل شذ
# چون منتصر بنیشابور رسیذ ، امیر نصر آنجا بوذ؛ اندیشیذ که اگر
# ~~توقفی کنذ ، وبمانعت باز ایستذ ، نبایذ که چشم زخمی رسذ؛ بران
# ~~موجب که در صدمهآ اول بوذ ، ازپیش برخاست ، وبجانب بوزجان رفت؛
# ~~ودر شوال سنه احدی وتسعین وثلثمایة [391) منتصر دیگر بار بنیشابور
# ~~قرارگرفت ؛ لشکر امیر نصر بشمشر انتصار داذ از لشکر منتصربستذند ،
# ~~وعاقبت ایشان را بکشتند ، وامیر نصر در نیشابور رفت ؛ وشهریان شاذی
# ~~بموذند ، وآذین بستند؛ وچون قطرهاء باران نثار زر وسیم ریختن پیش
~~گرفتند PageV01P109
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0120.png)

# ومنتصر براه ابیورد بیرون رفت ، ولشکر امیر برعقب او روانه شدبد،
# ~~کراد آنجا ممدافعت او پیش باز فرستاذ ، تا اورا از حدود مملکت او
# ~~راندند ؛ ودرآن محنت فروماند ، وبدانست که بد ر ری رای خطا کرد،
# ~~ودر مخالفت قابوس ودر صحبت او گراه شذ؛ برارسلان بالو بسبب
# ~~حکمی که میکرد با او متغیر گشت ونسبتی دیگر در هزیمت نیشابور
# ~~از پیش امیر تصر بذو کردند ، که از سر مناقشت ومحاسدت ابو القسم
# ~~این سیمجور در آن مصاف جدی ننمود، این نسبت مدد آن وحشت شذ ؛
# ~~منتصر ارسلان بالورا بکشت ، ولشکر ازان واقعه آشفته گشت ؛ همه
# ~~زبان وقیعت در منتصر کشیذند ، وابوالقسم سیمجور ممرمت آن فتق
# ~~ورفو آن خرق بایستاذ ، وتسکین آن نایره واطفاء آن حمره بکرد ؛ تا همه
# ~~ساکن شذند، وآن شورش واضطراب نقصان پذیرفت
# بر عزم جانب سرخس اتفاق کردند ؛ تا بزعیم آن بفعه که به پسر
# ~~فقیه معروف بوذ ، مستظهرشوند؛ چه او متعصب منتصر بوذ ، در حق او
# ~~خدمات پسندیذه کرده ، وبمال ویسار وعدت مدد داذه ؛ چون بسرخس
# ~~رسیذند ، وممال منتعش الحال شذند، امر صاحب جیش دانست که
# ~~مقام ایشان برطمعی باطل واندیشهآ فاسد ms067 مشتمل است ، با لشکری بر سر
# ~~ایشان تاخت ؛ منتصر با حشم خویش بیرون آمذ، وجنکی صعب بکردند؛
# ~~باد قبول إقبال امر نصر از مهب لطف الهی بوزیذ ، ودبور ادبار لشکر
~~PageV01P110
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0121.png)

# ~~منتصررا در خاک ریخت ؛ وابوالقسم سیمجور را در بنذ مندی پیش نصر
# ~~آوردند ، وتوزتاش حاجب که ساعد ویار مساعد ورکن أوثق منتصر
# ~~بوذ ، همچنین گرفتار شذ ؛ وبیشتر سپاه اسیر تقدیر گشتند ؛ وهمگنان را
# ~~در لباس عار وخسار بغزنه بردند
# ومنتصر حابر غایر در اخطار مهالک واقطاء ممالک آواره شذ؛ وامیر
# ~~نصر درکنف إقبال ودولت وضمان تأیید ونصرت روی مستقر عز خویش
# ~~نهاذ؛ منتصر بمیان ترکان غوز افتاذ ، وایشان بسبب خویشاوندی ممقدم او
# ~~بولایت ایلگخان رفتند ؛ واو چون از قدوم منتصر خبریافت ، بانتصار
# ~~برخاست؛ وبا حشم ترک بحدود سمرقند آمذ؛ ولشکر غوز بر لشکر
# ~~ایلگخان شبیخون کردند ، وجمعی را از. سپاه او اسیرآوردند ، وبنهآ ایشان
# ~~بتاراج داذند ، وغنیمتی وافر حاصل کردند وباز گشتند ؛ درافواه افتاذ که
# ~~غوز از مجادلهآ ایلگخان پشمان گشته اند ، ودر عذر می کوبند، وإطلاق
# ~~اسیران بدو تقرب خواهند موذ؛ منتصر از آن اندیشه مستشعر شذ ،
# ~~وبی خواب وآرام کشت ؛ با قرب هفتصد سوار از خواص وثقاة خویش
# ~~ازمیان اغوز بیرون آمذ ؛ چون بکنارهآ جیحون رسیذ ، یخ بسته بوذ ؛
# ~~بفرموذ نا گاه برروی یخ بند پاشیذند وبگذشتند
# چون لشکر غوز بایشان رسیذند ، روز شذه بوذ وآفتاب عمل کرد، PageV01P111
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0122.png)

# تراکم امواج کربت ومقاسات شداید غربت بنالیذ ،
# ~~وبکنف اشفاق سایهآ اشبال او پناهیذ ، وزمام انقیاد بدست مراد
# ~~واختیار او داذ
# شعر (هزج)
# جگر در تاب ودل درموج خونست %~% گرآری رحمتی وقتش کنونست
# ~~اگر در سایهآ دولتم جای دهی ، چون سایه ملازم حضرت باشم
# واز خوف مضرت ترکان أغوزاز آمل گوچ کرد؛ وبدر مرو رفت ؛
# ~~وبابو جعفر خواهر زاده کس فرستاذ ، وازو برسد حاجت خویش معونتی
# ~~خواست ؛ واو از ارذال واندال شخصی بوذ ، در دولت آل سامان بدولت
# ~~رسیذه وببهرهآ ازد نیا محتظی گشته، از لؤم طبیعت ms068 ودناوت همت وخساست
# ~~ابوت بخدمت چنان پاذشاه مانع آمذ ، تا دست رد برروی آن ملتمسات
# ~~باز نهاذ؛ وبرآن اقتصار نکرد، بیرون آمذ، ودر مقابلهٔ‌ او بجنگ
# ~~بیستاذ ؛ غلامان منتصر بیک صولت او را چون حروف تهجی از هم
# ~~بیرا کندند ؛ ومنتصر برصوب ابیورد برفت ، ودر شهور سنه اربع
# ~~وتسعین وثلثمایه [394] بدر ابیورد فروذ آمذ؛ سلطان در قبول پیغام
# ~~حملی لایق بذو فرستاذ ؛ وبیسر خواهر زاذه در التزام خدمت وتحری
~~PageV01P112
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0123.png)

# ~~مراضی وتوخی مباغی او مثال داذ ، واو خدمت منتصر را کمر بستم
# ~~وبتحصیل مراد او قیام بموذ
# وابو نصر حاجب از امراء سلطان آنجا مقیم بوذ ، چون منتصر
# ~~بذان حدود رسیذ هواء دولت او برخاست؛ اهل نسا بر رای او در
# ~~مخالفت سلطان ومتابعت معارض ملک او منکرشذند ؛ واز وخامت
# ~~عاقبت وهمت رضاء ابو نصر وسمت مشارکت در آن جریرت محترز
# ~~کشتند ، بخوارزمشاه نامه فرستاذند ، ومدد خواستند؛ او ابو الفضل
# ~~حاجب را که از مشاهیر حماهیر حضرت او بوذ، مدد فرستاذ، تا دفع
# ~~مضرت وکفایت معرت آن لشکر بکنذ ؛ ابونصر برده از سر طبق
# ~~برگرفت ، وپیش رایت منتصر باز رفت ، برستاق استوا باهم رسیذنذ،
# ~~ودر نیم شی ، که شی تاری وهوائی قاری بوذ، سدی از ظلمت در
# ~~پیش مردمک چشم در آمذه ، بابو الفضل ولشکر خوارزمشاه مصاف
# ~~داذند ؛ تا شهباز صبح از نشیمن افق بال بگشاذ بکدیگران بی محابا
# ~~طعمهآ شمشیر وتبر وسنان میکردند؛ چون عروس روز از افق بجلوهگری
# ~~در آمذ ، ابو نصر حاجب وپسر حسام الدولة تاش با گروهی از انصار
# ~~منتصر بر صحراء معرکه کشته گشته، ودیکران آواره شذه PageV01P113
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0124.png)

# منتصر باسفراین افتاذ، مردم آنجا ازخوف فتنه بمانعت او برخاستند؛ واو
# ~~پا فوجی باز ماندگان چون گاو خراس گرد خویش برمی آمذ؛ وسرگردان
# ~~در عوادی میکرد؛ تا با سرحد سرخس افتاذ؛ آنجا چند روز توقف ممود،
# ~~تا سپاهی که از وی مفارقت کرده بوذند، بوی رسیذند؛ شحنه بخارا
# ~~ممدافعت او بیرون آمذ، واز جیحون گذرکرد ms069 . وبساحل قیطان فرو آمذ؛
# ~~واو تحکم آنک وجه مهرنی نداشت ، با او پیکار مموذ؛ واز جانبین کشش
# ~~وکوشش بسیار رفت ، عاقبت منتصر با دربند نور نشست ، وشحنهآ
# ~~بخارا بد بوسیهآ سغد ، وحشمی که آنجا مقیم بود باخود گرفت
# ومنتصر دیگر بار از دربند نور بر ایشان تاختن کرد ، وسلک جمعیت
# ~~ایشان فرو کسست، وهمه را آواره کرد؛ وپسر علم داری که اسفهسالار
# ~~سمرقند بوذ ، بتعصب منتصر بر خاست، وبا سه هزار سوار بذو پیوست؛
# ~~وخواجکان سمرقند سیصذ غلام ترک با مالی وافر یرسبیل تبرک وتقرب
# ~~بوی فرستاذند ؛ واز حشم اغوز جمعی کشر بذو پیوستند ؛ او مدد ایشان
# ~~مستظهر شذ ، وشعلهآ کار او دیگر باره بالا گرفت ؛ چون ایلگخان از
# ~~انتعاش قوت وارتیاش شوکت او خیر یافت ، روی بقصد او آورد ؟
# ~~وبدیه بورنمذ از حدود سمرقند مصاف داذند؛ خان هزیمت شذ ، PageV01P114
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0125.png)

# ~~وحشم اغوز از لشکر او غنایم موفور وذخایر نا محصور جمع کردند ؛
# ~~واین واقعه درسنه اربع وتسعین وثلثمایه [394] بوذ
# خان بولایت خویش باز گشت، ولشکرها جمع کرد ، وروی
# ~~ممنتصرآورد ؛ وحشم ا غوز ازو جذا شذه بوذند ، وروی بمساکن ومنازل
# ~~خوذ آورده، وبقسمت غنایم مشغول گشته؛ در فضائی که میان د زک
# ~~وخاوس است مصاف داذند ، دروقت موازاة صفین وملاقات فریقین
# ~~ابوالحسن طاق با پنج هزار مرد ، که از اتباع او بوذند ، با منتصر غدر
# ~~کردند ، وبا جانب خان گشت؛ منتصر ناچار راه هزیمت جزم کرد،
# ~~وخان با لشکر از میغ تیغ کوه وهامون از سیلاب خون پرکرد، وازان
# ~~طایفه سباع را إشباعی تمام ونسوررا سوری بنوا حاصل شذ؛ ومنتصر
# ~~بشط جیحون آمذ؛ کشتی نیافت ، درختی چند برهم بست ، وخوذ را
# ~~از مضرت لشکر رهانیذ ، واز آب بگذشت ؛ وگلها که درآن نواحی
# ~~وعلف زارهاء آن مراعی یافت ، براند ، وبر حشم خویش قسمت کرد؛
# ~~وبراه بیابان بپل زاغول آمذ
# سلطان را از وصول او خرداذند، پیش از انتظام کار واجتماع حال او
# ~~بتعجیل ببلخ آمذ ، وفریغون محمد را با چهل ms070 علمدار از افراد امراء بطرد
# ~~سواد وحصد فساد او فرستاذ؛ منتصر از پیش ایشان برخاست ، PageV01P115
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0126.png)

# ~~وبجانب قهستان رفت ؛ چه درهمه جهان مهری نیافت، ووجه مقصدی
# ~~ممی دیذ ؛ وبهر جانب که می شتافت، مالامال محنت وبلا می دیذ
# چون بقهستان رسیذ صاحب جیش نصر وارسلان جاذب والی طوس
# ~~وطغانجوق والی سرخس برعقب او روان شذند ؛ او از خوف ایشان
# ~~روی بجومند نهاذ ، واز آنجا ببسطام آمذ ؛ شمس المعالی قابوس دو هزار
# ~~مرد از کردان شاهجان ممدافعت او فرستاذ ، تا اورا ازان حدود إزعاج
# ~~کردند ، وبجانب بیار انداخت، واز انجا بنسا رفت ؛ وپسر سرخک
# ~~بذو نامه فرستاذ ، واورا بمواعید زور واقاویل غرور بفریفت ، وباغاثآت
# ~~ومساعدت ومقاومت ایلگ موعود گردانیذ ؛ واو بر امیذ آن عشوه بصوب
# ~~بخارا رحلت کرد؛ چون بچاه حماد رسیذ، لشکر او بمقاساة اسفار ومعانات
# ~~اخطار متبرم گشته بوذند ؛ واز مداومت ضرب وحرب بستوده آمذه ،
# ~~اورا فرو گذاشتند ، وپیش سلمان وصافی رفتند ، که حاجبان ایلگ
# ~~بوذند ، از حال ضعف مراکب وخفت مواکب وفلول مضارب وامداد
# ~~وجوه او خبر داذند
# تا منتصر را خر شذ، لشکر بسیار پیرامون خیمهآ او در آمذه بوذند ؛
# ~~ساعتی بمطاردت ومجادلت ایشان بایستاذ، پس روی بهزیمت نهاذ؛ براذران
# ~~وخواص او را برباط بشری بگرفتند ، وباوزکند فرستاذند PageV01P116
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0127.png)

# منتصر بحلهٔ‌ ابن بهیج اعرابی افتاذ ، که ماهروی نامی از قبل
# ~~سلطان برسر ایشان عامل بوذ؛ ایشان را بز قصد او تحریض داذ ،
# ~~وچون شب درآمذ ، أجلاف عرب برو هجوم اکردند ، وجان عزیز او
# ~~مر باذ داذند ، وخونش بر خاک ریختند ؛ وقالب او بدریاء مرغ از
# ~~ناحیت روذبار زم در خاک کردند ، در ماه ربیع الاول سنه خمس
# ~~وتسعین وثلثمائه [395] ، وچون خر این رزیت بسلطان رسیذ، عامل را
# ~~بگرفت ، وبزاری زار بکشت ، وحلهآ این مهیج بغارتیذ؛ ویکبارکی
# ~~شعلهٔ‌ آل سامان فرو مرد، وکواکب دولت ایشان ساقط گشت ؛
# ~~وکان الله علی کل شيء قدیرا (33 سورة الاحزاب ، 27)، والسلام
# ذکر امراء سامانی ومقادیر ایام دولت ایشان
# حملهآ ملوک ms071 آل سامان نه بوذند
# شعر (رباعی)
# # نه کس بوذند از آل سامان مذکور %~% دایم بولایت خراسان مشهور
# # سمعیلی   و احمدی   و نصری %~% دو نوح دو عبدالملک ودومنصور
~~PageV01P117
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0128.png)

# مدت ملک وسلطنت آل سامان بخراسان ودیگر ولایات که در
# ~~حوزه ملک ایشان بوذ از سیستان وجرجان وکرمان وطبرستان وری
# ~~تا حدود سپاهان صذ ودو سال  وشش ماه  وده روز بوذ
# اول ملکی از ارومهٔ‌ ایشان ابوابرهیم اسمعیل بن احمد بوذ که عمرو بن
# ~~لیث را بناحیت بلخ بگرفت ، واز ابتداء روزسه شنبه منتصف ماه
# ~~ربیع الاخر سنة سبع وثمانین ومأتین [287] یرملک مستولی شذ ومدت5
# ~~هشت سال ملک داشت وشب سه شنبه چهاردهم ماه صفر سنه خمس
# ~~وتسعین ومائتین [295] ببخارا فرو شذ
# وپسر او ابو نصر احمد بن اسمعیل بجای او بنشست ، وشش سال
# ~~وسه ماه پاذشاهی کرد ، وشب پنچشنبه بیستم جمادی الآخره سنهآ احدی
# ~~وثلثمائه [301] بر دست غلامان کشته شذ
# بعد ازو پسرش ابو الحسین نصر بن احمد وارث وقایم مقام او شذ،2
# ~~وسی سال در علو شان ونفاذ فرمان روزگار گذاشت
# وبعد ازو پسر او نوح ن نصر الملقب بالحمید برتخت سلطنت
# ~~دوازده سال وسه ماه وهفت روز فرمان داذ ، وررز شنبه نوازدهم
# ~~ربیع الآخر سنه ثلث واربعین وثلثمایه [343] ببخارا متوفی شذ
# ومنصب او بپسرش عبدالملک بن نوح رسیذ ، وهفت سال وشش
# ~~ماه ویازده روز حکم راند، وروز پنجشنبه پانزدهم شوال سنه خمسین 10
# ~~و ثلثمائه [350] از اسب بیفتاذ ، وجان تسلیم کرد
# وپسر او منصور بن عبد الملک الملقب بالسدید جای او بگرفت ،
# ~~وپانزده سال ونه ماه نوبت سلطنت زذ، وروز سه شنبه پانزدهم 21
# ~~شوال سنه خمس وستین وثلثمایه [365] ببخارا وفات یافت PageV01P118
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0129.png)

# وپسر او نوح بن منصور الملقب بالرضی در مسند امارت نشست،
# ~~وبیست ویکسال ونه ماه سلطنت راند ، وروز آذینه سیزدهم رجب
# ~~سنه سبع ومانین وثلثمایه [387] بجوار رحمت حق پیوست
# وپس ازوابو الحرث منصور بن نوح پاذشاه شذ، ویکسال وهفت ماه
# ~~یاذشاهی کرد ، وروز چهار ms072 شنبه هجدهم صفر سنه تسع وتمانین <وثلثمایه>
# ~~389] بسرخس بردست بکتوزون مکحول ومسمول شذ
# وبر براذر او عبدالملک بن نوح بیعت کردند، وپای نزمین نیاورد تا
# ~~در شهر بخارا بردست ایلگ خان گرفتار شذ ، وملک ماوراء النهر از
# ~~دست او بیرون کرد : ومد ت کار او هشت ماه وهفده روز بوذ ، وآن
# ~~یام مبتداء ملک وفاتحهٔ‌ دولت سلطان محمود بوذ، وبعد از آن علی
# ~~استمرار الایام عرصهآ ملک او متسع می گشت ، وشعلهآ دولت او مشتعل
# ~~می شذ ، وکواکب اقبال او در برج سعادت وسیادت ترفی می کرد ، تا
# ~~منایر اسلام بفر القاب همایون او منورگشت ، والله اعلم بالصواب
# ذکر موافقت ومخالفت که میان ناصرالدین سبکتکین وخلف
# ان احمد حادث شذ وعاقبت کار سلطان محمود ولایت از دست او
# بطریق کفایت انتزاع موذ
# در اول کتاب ذکر خلف ن احمد وجلاء از از مملکت واهتمام
# ~~امیر سدید منصور بن نوح بنصرت ومعاونت واستخلاص ولایت روشن
# ~~ابراد کرده آمذ ، تا ایام هرج ومرج کار خراسان وتزلزل ملک او بفراغ
~~PageV01P119
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0130.png)

# ~~تمام در ولایت خویش مطمثآن بنشت وبخزاین جهان مستظهر شد ب
# ~~ونخوت طغیان بر مزاج او استیلا یافت ، وخوذ را بمعارضهآ فحول وتعرض
# ~~فضول در معرض خطر آورد؛ وچون ملک هند آهنگ دیار اسلام کرد،
# ~~وناصرالدین سبگتگین ممدافعت او ترخاست، بذان موجب که در صدر
# ~~کتاب مذکور ومسطورست ، خلف بن احمد بست خالی یافت، لشکری
# ~~بذانجا فرستاذ ، وخطبه وسکه بنام خویش کرد ، ومال متوجهات آن
# ~~نواحی بستذ ، وچون ناصرالدین منصور باز گشت ، وببست رسیذ ،
# ~~اصحاب خلف شهر بگذاشتند وبرفتند؛ امیر از بی حفاظی وغدر او ممتغص
# ~~گشت ، وعزم ناحیت سیستان کرد؛ خلف پیغام فرستاذ ، وبعذرهاء
# ~~معلول وسخنهاء نا مقبول تمسک جست ، وگفت : این جرأت از
# ~~سر خلوص خدمت رفت، واگر از قبل من شحنهآ ببست رفت ، از
# ~~هر حفظ ولایت ورعایت رعیت بود ؛ وخراج ومعاشی که تحصیل
# ~~کرد ، از بهر خزانه تو کرد ؛ واگر ازین جهت غبار آزاری برحاشیهآ
# ~~خاطر شریف ms073 تو نشتست ، غرامت این جنایت را ملتزمم که بدهم
# ناصرالدین از سرکرم ومروت شمشیر انتقام در نیام کرد ، وبا سر
# ~~رضا آمذ ؛ ومال بست بستذ وحیاض مودت از شوایب کدورت صافی
# ~~شذ ، وذات البین معمور گشت؛ تا آن ایام که ابو علی بن سیمجور بدر
# ~~نیشابور مصاف داذ، بموجی که درپیش شرح داذه شذ ، خلف اظهار PageV01P120
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0131.png)

# ~~موافقت ومساعدت با ناصرالدین پیش گرفت ؛ وظاهرا مظاهرت
# ~~ومضافرت میکرد ، ودر باطن خلاف آن بوذ؛ چنانک در خدمت
# ~~رایت او تا بوشنج برفت : وامیر لشکر اورا با خوذ ببرد محاربهآ ابوعلی
# ~~بطوس، واو را بشکست ، ولشکر خلف را با تشریف ونواخت پیش او
# ~~فرستاذ
# وشرعه ولاء ومشرب هواء ایشان از تغیر زمان وتکدیر حدثان
# ~~مبرا ماند ، تا آنگاه که ناصرالدین از هر معاونت ملک رضی نوح بن
# ~~منصور ودفع ایلگ خان روی بماوراء النهر نهاذ، ومدی دران کار بماند،
# ~~خلف در اثناء آن حال بایلگ خان ملطفات می نوشت ؛ ودر اغوا واغراء
# ~~وتحریض بر محاربت ومغالبت ناصرالدین تضریی می زذ ، وگردن طمع
# ~~بولایات بست ومضافات آن نواحی می یازیذ ، ومموذند که بر مخاصمت
# ~~ابو علی ندامتی می مموذ، وناصرالدین را ملامت میکرد که قصد خاندانهاء
# ~~قدیم ودوذمانهاء کریم نا مبارک باشذ ، واستیصال واستقلاع پاذشاهان
# ~~منکر وملوم ؛ ناصرالدین از قوارص او در خشم شذ ، وعزم ولایت
# ~~سجستان مصمم کرد ؛ وابوالفتح بستی بانواع تلطف وتعطف وشواهد
# ~~اخبار واسمار مؤکد کرده آن وحشت از خاطر او برون برد ، تا از سر
# ~~کراهیت بر خاست ، وخلف بتجاشی ازین حالات وتبرا ازین مقالات
# ~~بناصرالدین مکاتبات فرستاذ ، واو آن معاذیر بسمع رضا إصغا کرد،
# ~~وبا سر صفاء معهود وخلوص قدیم رفت؛ وتا آخر عهد ناصرالدین
# ~~اسباب موافقت میان ایشان منتظم بوذ PageV01P121
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0132.png)

# بعد از حادثهآ ناصرالدین مسامع سلطان رسیذ.، که او درآن رزیت
# ~~ومصیبت آثار بشاشت وشماتت اظهار کرد؛ این سخن در ضمیر سلطان
# ~~مؤثر آمذ ، ونیز این ممیمه هدف قبول رسیذ ، وانتهاز فرصت میکرد؛
# ~~چون ملک ms074 خراسان برسلطان قرار گرفت ، واطراف ممالک از غبار نفاق
# ~~باک شذ ، وبایام واقعهآ ناصرالذین خلف پسر خویش طاهر را فرستاذه
# ~~بوذ ، تا قهستان وبوشنج با تصرف گرفته ؛ وبوشنج از مضافات هراة
# ~~بود، ودر اعتداد بغراجوق؛  او  از سلطان دستوری خواست ،
# ~~تا ولایت خویش از دست متغلب بیرون کنذ، وجواب معارض ومنازع
# ~~باز دهذ ؛ اجازت یافت؛ ببوشنج آمذ ؛ وطاهر بمناصبت او بیرون رفت،
# ~~وجنکی سخت میانشان قائم شذ ؛ عاقبت کار طاهر هزیمت کرد، وبغراجوق
# ~~برعقب او می رفت، واتباع اورا می کشت، ورحل وثقل او می ستذ؛
# ~~صاغری چند شراب خورده بوذ، وسورت مستی استیلا یافته ، از
# ~~معاقرت در سکرت غفلت مانده ، تا خوذرا در ورطهآ غرور وخطرانداخت؛
# ~~طاهر عطفهآ کرد، وبیک ضربه اورا از مرکب بینداخت ، وسرش برداشت،
# ~~وهر دوفرقه ازیکدیگر منهزم ومتفرق شذند ؛ طاهر لشکر خویش باهم
# ~~آورد ، وبا قهستان آمذ
# سلطان از خیر آن واقعه مضطرب وغمناک شذ ؛ سلطان در شهور
# ~~سنه تسعین وثلثمایه [390] بانتقام آن واقعه بسجستان رفت ، وخلف
# ~~در حصار اصفهبذ نشست ؛ قلعهٔ‌ که ألیف سماک وحلیف افلاکست ،
# ~~ابر در دامن حضیضش خیمه زنذ ، وستاره پیرامن أوجش طواف کنذ PageV01P122
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0133.png)

# شعر (خفیف)
# از بلندیش فرق نتوان کرد %~% آتش دیذه بان زجرم زخل
# وخلف در مضیق آن حصار بی قرار شذ ، ولذت زندگانی وخورد
# ~~وداع کرد ؛ ودر ظلمت آن حادثه وهول آن واقعه بی آرام گشت ؛
# ~~صذ هزار دینار زر سرخ وضمیمهٔ‌ آن تحف ومبار برسبیل نثار مقدم
# ~~سلطان قبول کرد ، وزنهار خواست؛ سلطان اگرچه براستخلاص
# ~~سجستان واستصفاء آن نواحی جازم بوذ ، حالی را بحکم مصلحت وقت
# ~~آن فدیه از خلف قبول کرد، وعنان بدیار هند معطوف گردانیذ؛
# ~~وبرظاهر مقدشور در واسطهآ بلاد هند نزول کرد ؛ خبر رسیذ ، که چییال
# ~~مستعد ومحتشد کارست ؛ سلطان از اعوان وأنصار اسلام با پانزده هزار
# ~~سوار بعزمی ثابت ویقینی صادق از پیش باز رفت ؛ وآن کافر فاجر
# ~~با دوازده هزار سوار وسی هزار پیاذه وسیصذ سرفیل ، که زمین از
# ~~آسیب ms075 پای ایشان می نالیذ ، مموازات رایات سلطان آمذ ، مغرور بکثرت
# ~~سواد وغلبهآ حشم واجناد
# چون مسافت میان هر دو لشکر نزدیک شذ ، کافر راه مطاولت
# ~~ومصاولت در محاربت پیش گرفت ، تا اذناب لشکر ورجالهٔ‌ حشم
# ~~برسند ، سلطان ازکید درون او آگاه شذ ، اختیار ازدست او بستذ ،
# ~~وصفوف بیاراستند ، ومبارزت ومناجزت را ساز کردند ؛ واز هواء
# ~~تاری فلک از غبار قاری نقاب بست ، تا قرب پنچ هزار جیفهآ کفار
# ~~بر صحراء آن مصاف طعمهآ کلاب ونجعهآ ذثاب کردند ؛ وپانزده سرفیل
~~PageV01P123
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0134.png)

# ~~بزخم تیغ وتیر از پای در آوردند؛ وبرجای بکشتند ؛ وچیبال را با اولاد
# ~~واحفاد واقارب واجانب با اعتبار بگرفتند ، ودرکمند قهر کشیذند
# شعر (رمل)
# آتش هیبت شه دوذ بر انگیخت زهند
# هندوان را رخ ازان دوذ سیه گشت چو قیر
# ~~وقلادهآ از گردن کوذکی بیرون کردند ، مرصع بزواهر جواهر
# ~~ثمین، که اهل خیرت آنرا دویست هزار دینار سرخ قیمت کردند؛
# ~~وازین جنس فراوان قلاید فراید در گردن خستگان وکشتگان خویشان
# ~~ایشان یافتند ؛ لشکر اسلام را در أثقال وغنایم ایشان مالهاء موفور
# ~~ورغایب نا محصور بدست افتاذ ، وقرب صذ هزار برده از اطفال
# ~~وذراری وجواری یافتند
# وسلطان را از دیار هند مملکتی میسر شذ، که عرصهٔ‌ خراسانآ 2
# ~~باضافت آن نقطهٔ‌ وسیط بوذ از محیط ؛ واین فتح روز پنجشنیه هشتم
# ~~ماه محرم سنه اثنتین وتسعین وثلثمایه [392) اتفاق افتاذ ؛ وبشایر آن
# ~~در آفاق سایر ومنتشر شذ
# بعد از انقضاء حرب وإنطفاء حمرهآ کارزار سلطان را رای افتاذ، که
# ~~آن ملعون را در شعار عار وخسار اسار با دیار کفار فجار فرستذ،
# ~~تا هیبت اسلام در بقاع وأصقاع آن نواحی مستفیض شوذ : وبا او
# ~~موافقه ومواضعه بست ، وپنجاه سر از أخیار فیلان او بستذ ؛ وپسری
# ~~را بنوا باز گرفت، تا از عهدهٔ‌ قرار موافقت بیرون آیذ؛ واو را سر در
# ~~ولایت خویش داذ ؛ چون بواسطهٔ‌ ولایت رسیذ ، نامه بپسر آمذ، که 21
~~PageV01P124
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0135.png)

# ~~پذر مرض جرض مبتلا گشت ولباس یاس پوشیذ ms076 ، وجام حمام خواهد
# ~~نوشیذ ؛ در میان هنود قاعدهآ مقررست ، که هر پاذشاه که دردست
# ~~اهل اسلام اسیر شذ ، پاذشاهی را نشایذ ، وحکم او درحل وعقد
# ~~نافذ نباشذ ، چیپال از آن سبب از پاذشاهی إعراض کرد ، وسر
# ~~بتراشیذ ، وخوذ را در آتش انداخت ، وبدوزخ رسانیذ ؛ وسلطان را
# ~~دیگر بار اهتزاز غزو ونشاط مجاهدات متجد د گشت ، ر صوب ویذهند
# ~~نهضت فرموذ ، ونواحئ آن مستخلص کرد؛ وطایفهآ از جنود هنود
# ~~ر آکام وآجام آن حدود بعیت وفساد وفسق وعناد برخاسته بوذند،
# ~~همه را طعمهٔ‌ سیوف وعرضهآ حتوف گردانیذ ، وبا فتحی رایع ونجمی
# ~~شایع با دار الملک غزنه آمذ
# خلف بن احمد در اثناء ابن حال پسرخویش طاهررا ولی عهد خویش
# ~~کرد ، ومفاتیح خزاین بذو سیرد ، ومقالید ممالک بذو تسلیم کرد ،
# ~~ومنزوی شذ ، وروی بطاعت وعبادت آورد ؛ واز ملک استعفا موذ ،
# ~~تا بوسیلت این حیلت کأس بأس ودور جور سلطان ازو در گذرذ ؛ بعد
# ~~از مد بی از کرده پشمان شذ ، وبترک ملک نادم ومتحیر گشت ؛ حیلتی
# ~~ر انداخت ، وخوذ را بمار ساخت ؛ وپسر را از بهر تجدید وصیت
# ~~وتمکین از خفایا وخبایاء ودیعت پیش خواند ، وطایفهٔ‌ از خواص
# ~~ومقربان را درکمین نشاند ، تا وقت وصول او چون خیل زباء پیرامن
# ~~جذممه در آمذند ؛ واو را محکم ببستند ، ودر مطمورهٔ‌ باز داشتند ؛
~~PageV01P125
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0136.png)

# ~~روزی اورا مرده از آن حبس برون آوردند، وگفتند : خوذ را
# ~~هلاک کرد : وطاهر بن ربیب ودیگر امراء وقواد خلف که آن حالت
# ~~دیذند ، ضمایر ایشان بر مخالفت خلف قرار گرفت ، وسرایر ایشان
# ~~ممباغضت او «ایل گشت : وشهری که دار الاماره بوذ، بدست باز
# ~~گرفتند . وخطبه وسکه بنام ولقب سلطان مطرز گردانیذند ، وشعار
# ~~دعوت او ظاهر کردند ؛ وقصه بشرح این حال بخدمت سلطان فرستاذنذ،
# ~~وراه وصول بخدمت مثول التماس کردند
# سلطان ملتمس ایشان مبذول داشت، وهمه را بنواخت، ودر
# ~~سنه ثلث وتسعین وثلثمایه [393] آن مملکت در قانون دیوان سلطان فزوذ؛
# ~~وعز مت سجستان وقصد حسم مادهٔ‌ فتنهٔ‌ خلف مصمم ms077 کرد. وخلف در
# ~~حصار طاق مقیم بوذ . رآن قلعهٔ‌ است مخحاط محیط هفت بارو ، که از
# ~~شرفات قصور هر یک سنبلهٔ‌ فلک بتوان چیذن . وزمزمه ملک بتوان
# ~~شنیذن ؛ وپبرامون آن خندقی بعید قعر کشیذه. که بیک کلنک سر او ممرکز
# ~~زمین رسذ
# لشکر سلطان چون دابیره پیرامون نقطهآ آن حصار در آمذند، واز بیشهآ
# ~~سعلون (؟) خار وخاشاک فراوان فراهم آوردند، وغور آن خندق بینباشتند:
# ~~وفیول وخیول سلطانی بهدم آن حصار وردم آن دیوار بر جوشیذند، ونطاق
# ~~استخلاص طاق بر بستند: اصحاب خلف ن احمد ممانعت ومدافعت برخاستند،
~~PageV01P126
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0137.png)

# ~~وشرر شر مشتعل شذ ؛ فیلی بقوت انیاب باب آن حصار برون کشیذ ،
# ~~ودر هوا انداخت ؛ خلق از اعوان خلف تلف شذند ، وباقیآ ایشان
# ~~باحصار اندرونی گریختند ، وبمحاصره بیستاذند ؛ خلف از بهر مطالعهٔ‌
# ~~واقعه ومشاهدهآ حادثه بیرون آمذ، وفضیحت آن مقام وبسالت آن
# ~~أقوام دیذ ، که عرصهآ زمین بعفاریت أنس وشیاطین بشر موج می زذ؛
# ~~وهمان فیل برابر چشم او شخصی را بخرطوم از پشت اسب در ربوذ،
# ~~ومقدار دو نیزه بالا بر انداخت ؛ چون بنشیب رسیذ ، هم در هوا
# ~~بدو نیم کرد ، وبمنکب تکیه فرا در قلعه زذ ، واز جای برگرفت
# خلف از غایت خوف ورعب بیم بوذ، که جانش از قالب بیرون روذ،
# ~~بفریاذ آمذ ، وآمان خواست ، سلطان ازکرمی که در طینت پاک او مفطور
# ~~بوذ ، اورا امان داذ ، وحسام انتقام در نیام کرد؛ خلف دست بجوایز
# ~~وعطیات ومواجب وکرامات ترکشوذ، وخوذ را در پیش سلطان افگند،
# ~~وشیبت سپیذ در خاک راه مالیذ، وبساط بارگاه بنثار چواهر پر ک د،
# ~~ود رهالی چند بر پاشیذ ، که نور آن شعلهآ خورشیذ بپوشیذ ، وچشمها
# ~~خیره کرد
# سلطان در اکرام قدر وتبجیل محل او آثار أر تحیت وسجیت باظهار
# ~~رسانیذ ، واورا از سر إعزاز در برگرفت : ورقم نسیان بر سر سوابق
# ~~وحشت کشیذ ؛ وحکم ذخابر قلعه باو باز گذاشت، تا باختیار خویش
~~PageV01P127
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0138.png)

# ~~بیرون آورد؛ واورا در مقام ومسکن بخیر گردانیذ، تا ms078 بهر طرف که
# ~~خواهذ متوطن شوذ، وبر وفق مراد وحسب ایثار واختیار روزگار
# ~~گذرانذ ؛ او ناحیت جوزجان اختیارکرد ، بسبب موافقت آب وهواء
# ~~آن بقعه آرام یافت ، بعد ازآن چند ملطفه که بایلگخان نوشته بوذ ،
# ~~ظاهر شذ؛ سلطان از هر صلاح ملک او را بقلعهٔ‌ گرد بز فرستاذ : وآنجا
# ~~بوذ تا وعدهٔ‌ حق درو رسیذ ، وصحیفهآ عمرش ختم شذ در رجب سنه
# ~~تسع وتسعین وثلثمایه [399]؛ سلطان مثال داذ تا ترکات او بیسر او امیر
# ~~ابوحفص سیردند ، وسجستان برسلطان قرار گرفت، ونجوم فتنه ساقط
# ~~شذ ؛ وحال آن ولایت بأمن وآمان رسیذ ، وطمع أولاد وأحفاد خلف
# ~~منقطع شذ
# سلطان بغزنه آمذ، وقنجئ حاجب را که از ثقات دولت بوذ بنیابت
# ~~آنجا بگذاشت، واو در رعایت رعیت وایالت ولایت آثارعدل وانصاف
# ~~ظاهرکرد ؛ وجمعی از رجوم فساد ونجوم عناد از بطر رفاهیت وشیطنت
# ~~عصبیت خوذ را بدیوار بلا در مالیذند ، وپذیرهٔ‌ عنا وشقا شذند؛
# ~~وشمشیر خلاف از غلاف بکشیذند ، وبعصیان سلطان ججاهرت تموذند ؛
# ~~چون سلطان را معلوم شذ ، که مرایر حکم نوآب او در آن اعمال از خبث
# ~~شریران مدابر منتقض خواهذ شذ ، با ده هزار سوار بسجستان رفت ،
# ~~وامیر نصر بن ناصرالدین والتونتاش حاجب وابوعبدالله الطائی زعیم عرب
~~PageV01P128
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0139.png)

# ~~در سایهآ رایت او مجتمع بوذند ؛ وآن مرد را در قلعهآ أرگ محصور کرد ،
# ~~وروز آذینه منتصف ذی الحجه سنة ثلث وتسعین وثلثمایة [393] جنگ
# ~~آغاز نهاذند ؛ بعد از یک لحظه محاریب سجزیان چون زیادتی قوت وفرط
# ~~شوکت لشکر سلطان دیذند، برمیذند، ودر پس دیوار حصارها گریختند؛
# ~~چون ذوالقرنین آفتاب بظلمات شب فرو رفت، وخط سواد برعارض
# ~~بیاض روز بد میذ ، جمعی هواء سلطان بیرون آمذند، وبشعار دعوت او
# ~~ندا زذند ، وراه لشکر باز داذند ، ودر قلعه افتاذند ؛ وچون برگ رزان
# ~~در خزان سرها از قلعه بزیر می ریختند ، وبقایاء ایشان خود را در چاهها
# ~~ومسارب زمین انداختند ، وآن بقعه از خبث وفساد خویش بیرداختند،
# ~~و شوایب کدورت از مشارب ومشارع آن مملکت برخاست ؛ سلطان ms079
# ~~ولایت ببراذرخویش نصر بن ناصرالدین داذ، وبا ولایت نیشابور وامارت
# ~~خراسان مضاف کرد ؛ وسلطان بدارالملک بلخ باز آمذ ، برنیت غزوی که
# ~~شرح آن مموضع خویش بیایذ والسلام
# ذکر شمس المعالی قابوس بن وشمگیر ورسیذن او باسر مملکت خویش
# شمس المعالی قابوس مدت هجده سال بخراسان بماند، وبرانقلاب حالات
# ~~وتصاریف ایام وحوادث روزگار مصایرت می مموذ؛ وهیچ کس از کبار
# ~~امراء خراسان ومعارف دولت بماند ، که معمور احسان ومشمول انعام او
# ~~نشذ ؛ وکس برو سلامی نکرد ، که نه از صلت وعطایاء او بحظی وافر
~~PageV01P129
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0140.png)

# ~~ونصیی کامل محتظی نگشت ؛ ملوک آل سامان می کوشیذند ، که اورا
# ~~ممراد با مقر عز خویش رسانند ، وسعادت مساعدت او حاصل کنند ؛
# ~~بسبب نوازل محن وعوارض فتن وعوایق ایام وعلایق روزگار تیز نمنای
# ~~ایشان بهدف مراد ممی رسیذ ، واو چون کوه برحملهٔ‌ عواصف وصدمهآ
# ~~زلازل مصایرت میکرد
# چون امیر ناصرالدین خراسان آمذ ، وابوعلی را از خراسان بیرون
# ~~کرد، مملاقات قابوس سرور وارتیاح بموذ، وخواست که بنصرة واستخلاص
# ~~مملکت او قیام ممایذ ؛ سفر بلخ درپیش آمذ ، وشواغل وقت مانع گشت؛
# ~~تا کار ابوعلی بزوال رسیذ ، وبسبب ابوالقسم سیمجور دیگر بار اتفاق
# ~~معاودت خراسان افتاذ ، عهد ملاقات تازه شذ ؛ ودر حق یکدیکر
# ~~ألطاف بی اندازه کردند ؛ وفخرالدولة علی ین بویه متصرف جرجان بوذ،
# ~~لشکر فراوان داشت ، وببدر حسنویه وجمعی انبوه از حشم کرد
# ~~مستظهر شذه
# ناصرالدین خواست که از بهر مقاومت ایشان سپاهی از انجاد ترک
# ~~حمع کنذ ، وبمساعدت ایشان در بمشیت آن کار متقوی شوذ؛ حاجب
# ~~بزرک التونتاش را بایلک خان فرستاذ؛ وده هزار سوار مدد خواست،
# ~~تا با شمس المعالی بجرجان فرستذ ؛ وخوذ بدارالملک بلخ رفت ، ومنتظر
# ~~وصول رسول بنشست؛ تقدیر موافق تدبیر نیامذ ، وناصرالدین پیش
# ~~از عود رسول تحویل کرد ؛ ومیان سلطان واو مال موافقه معین شذ، که
~~PageV01P130
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0141.png)

# ~~سلطان ولایت او از غبار اغیار پاک گردانذ ، واو را در مقر عز متمکین
# ~~بنشانذ ؛ سلطان از جهت وفات پذر وتشویش حال غزنه از ms080 کفایت آن
# ~~مهم بازماند ، وآن مراد در تعویق افتاذ
# وابوالقسم سیمجور بقومس مقیم بوذ ؛ چون فخرالدولة وفات
# ~~یافت ، بقابوس پیغام فرسثاذ ، واز وفات او وخلو عرصهآ ولایت
# ~~خبر داذ؛ واز ری فیروزان بن الحسن را بجرجان فرستاذه بوذند ،
# ~~با لشکری انبوه از کرد ودیلم؛ چون قابوس بجرجان نزدیک شذ ،
# ~~از بخارا نامه بابوالقسم بن سیمجور نوشتند ؛ وولایت قهستان بذوداذند،
# ~~او فابوس را فروگذاشت ، صبح این مواعید کاذب آمذ ، وباسفراین
# ~~رفت ؛ وقابوس باز گشت ، وبا نیشابور آمذ ، منتظر مساعدت ایام
# ~~وامکان فرصت بنشست
# وچون کار آل سامان روز بروز در نقصان دیذ ، واز هر گوشهء
# ~~وهنی بأطراف حادث میشوذ طمع منقطع کرد ، وبتدبیر کار خویش
# ~~مشغول شذ : واصفهبذ شهریار بن شروین را بناحیت شهربار فرستاد
# ~~باستخلاص آن دیار ؛ رستم بن المرزبان خال ابوطالب رستم بن فخرالدولة
# ~~آنجا مقیم بوذ ، اصفهبذ با او مصاف داذ ، واورا بشکست، واز لشکر
# ~~او غنایم فراوان حاصل کرد ؛ ودر آن نواحی خطبه بنام شمس المعالی
# ~~کردند ، وبابی تن سعید درمیان حمعی از جیل استنداریه مقیم بوذ ،
~~PageV01P131
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0142.png)

# ~~وبظاهر با ایشان ترد د می موذ ، ودل واندرون او بهوا وولاء شمس المعالی
# ~~مشعوف وملهوف بوذ؛ قابوس ونصر بن الحسن بن فیروزان بسبب قحطی، که
# ~~در ولایت دیلم حادث شذه بوذ ، بولایت ایشان افتاذند ؛ ودران طمع
# ~~کردند ، ولشکری بسر ایشان فرستاذند ؛ وهمه را آواره وبیچاره کرد ،
# ~~واصفهبذ ابو الفضل را بگرفت ، ومحبوس کرد، تا وفات یافت ؛
# ~~وبالی با نصر دوست شذ ، وهر دو دل بر استخلاص آمل نهاذند؛
# ~~وابوالعباس حاجب بآمل بود ، با هزار مرد از لشکر ری؛ وچون ایشان
# ~~بآمل رسیذند ، ابوالعباس از مقاومت ایشان عاجز آمذ ، عزیمت هزیمت
# ~~کرد ؛ وایشان آمل با تصرف گرفتند، وبانی بقابوس نامه فرستاذ؛ واز
# ~~حال فتح آمل خرداذ ، وبطاعت او تظاهر موذ ، واز صدق موالاة در
# ~~انتظار وصول رایات او إعلام کرد
# وبای از نصر جذا شذ؛ وبأستراباذ رفت ، ودعوت قابوس اظهار
# ~~کرد، از لشکر جیل هرکه برهواء قابوس بوذ، ms081 پیش او رفت؛ وشمس
# ~~المعالی باصفهبذ نوشت، تا پیش بانی رود، وبا او دست یکی دارذ؛
# ~~واصفهبذ حکم مثال قابوس ببابی پیوست ؛ وچون فیررزان بن الحسن
# ~~خبر اجتماع واتفاق ایشان بشنیذ ، از جرجان روی ممحاربت ایشان نهاذ ؛
# ~~برظاهر استراباذ جنکی سخت کردند، ونزدیک بوذ، که بای شکسته شوذ ؛
# ~~اما جمعی کرد واعراب از لشکر فیروزان بشعار شمس المعالی ندا کردند ،
# ~~وبا جانب بابی گشتند؛ ولشکر بانی بربی او ترفت واورا با بیست کس از
~~PageV01P132
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0143.png)

# ~~رسیذند ، سالار خرکاش ، که از حملهآ اقارب قابوس بود ، انجا رسیده
# ~~بوذ ، ممقاومت ایشان بیستاذ ، واز پیش او هزیمت شذند ؛ این بشارت
# ~~بقابوس رسیذ ، بذان شاذمان وخوشدل شذ ، وبدانست که ایام نکبت
# ~~ومحنت سیری شذ ، وروزگار اقبال برسیذ ؛ بدلی فارغ وصدری منشرح
# ~~روی بجرجان نهاذ ، ودر شعبان سنه بمان وممانین وثلتمایه [388] در مسند
# ~~ملک ومستقر عز متمکن بنشست
# وچون آن لشکر تهزیمت بری رسیذ ، ملامت بسیار یافتند ،
# ~~وتفوء تعییر وتشویر در روی ایشان انداختند ؛ وابوعلی الحسن بن  احمد
# ~~ابن  حمویه وزیربوذ ، ده هزار سوار ترک وعرب ودیلم جمع کرد؛
# ~~ومنوچهر بن قابوس وبیستون بن بیجاسف وکناز بن فبروزان ورشاموج
# ~~وموسی حاجب واسفار بن کردویه وابوالعباس بن جائی وعبد الملک بن
# ~~ما کان در موافقت رایت او روی بجرجان نهاذند؛ واین حماعت ارکان
# ~~دولت وانیاب امت دیلم بوذند ؛ چون بولایت شهریار رسیذند ، شمس المعالی
# ~~قابوس دل رمقاومت ایشان نهاذ ، وامیذ در عون باری تعالی واقبال
# ~~ایام دولت بست ؛ ابوعلی حمویه از جانب نصر بن الحسن بن فیروزان
# ~~وممالات وموالات او با قابوس نا امن بوذ ، نامه در استمالت واستعطاف
~~PageV01P133
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0144.png)

# ~~بذو نوشت ، وگفت : اسباب قرابت که میان تو ومجدالدولة ابو طالب
# ~~مستحکمست چنان اقتضا کنذ ، که بحفظ صلاح ملک ومراعات جانب او
# ~~قیام نمائی ، ومدد ومعاونت دریغ نداری؛ واگر ابن عزیمت بنفاذ رسانی
# ~~هر آنچه توقع افتد از ترتیب وترحیب وإکرام وإنعام وتقدیم وتفخیم
# ~~پیش گرفته شوذ ؛ وحالی را قومس در اعتداد تو آورده ms082 شذ ، تا اندیشهآ
# ~~انعام در بارهآ تو بإتمام رسذ ؛ ونصر بن الحسن بذین لمعهآ برق منخدع شذ
# ~~وروان؛ چون بساریه رسیذ، راه جرجان ازجانب چب بکذاشت، وچون
# ~~نزدیک قومس رسیذ؛ سر ضمیر خویش إظهار کرد، واندیشه2آ که
# ~~در مطاوعت مجدالدوله در آندرون داشت ، با أتباع خویش در میان نهاذ،
# ~~تا کلمهآ ایشان مختلف شذ ؛ حمعی با ولایت استنداریه رفتند ، وبعضی
# ~~میل جرجان کردند؛ ونصر با بقایاء لشکر بقومس رفت ، وبابو علی
# ~~حمویه کس فرستاذ ، وازو قلعهآ خواست ، که بذان مستظهر شوذ؛ او
# ~~قلعه جومند بذوداذ ، واو رحل وثقل وعیال واموال آنجا فرستاذ
# وچون ابو علی آن رخته برگرفت، واز عوادی شر وغوایل ضر نصر
# ~~فارغ شذ ، روی بساریه نهاذ ، بعزم جانب جرجان ؛ چون آنجا رسیذ،
# ~~منوچهر در سر کس بپذر فرستاذ ، واز معرض عقوق واهمال حقوق
# ~~تفادی بموذ؛ وابوعلی از بیستون بن بیجاسف ومخالفت او مستشعر شذ ؛
# ~~بسبب قرابت او با قابوس واشتباک واشتراک ایشان در نسب جیل ومیل قدیم
# ~~رفت، وبرظاهر شهر برجانب مشهد داعی فرو آمذ PageV01P134
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0145.png)

# واصحاب شمس المعالی دل برمقارعت ومماضغت قوم قرارداذند ،
# ~~واز بام تا شام در مقاسات لباس باس ومساقات جام حمام بوذند ؛
# ~~ودو ماه متواتر در ممارست آن روزگار گذاشتند ؛ در فرضهآ جرجان
# ~~قحط برخاست ، وطعام نا یافت شذ ؛ اصحاب قابوس در آن بؤس نفوس
# ~~خویش را باندک لقمهآ قانع گردانیذند ، وسد مجاعت ضروری میکردند ؛
# ~~ولشکر ری از حانب مشهد داعی بسبب ضیق حال وقلت زاذ وانقطاع
# ~~امداد با جانب محمد آباد بنشستند ، تا از جانب خیاشک علوفه بدست
# ~~توانند آورد ؛ بسبب تواتر أمطار وتزاحم أقطار ازمهمات واوطار وطلب
# ~~علوفه وزاذ باز ماندند؛ طوفای برخاست از صواعق رعد وبرق وعواصف
# ~~جنوب وشمال: خیمها فرونشست
# چون اصحاب قابوس ایشان را در آن حرت ومحنت دیذند، از
# ~~حصار بیرون آمذند، واز مطلع فلق تا مقطع شفق جنک کردند ؛ تا هزار
# ~~وسیصذ مرد از ایشانرآن صحرا ضحیع تراب وغذاء نسر وغراب
# ~~کردانیذند ، والله اعلم بالصواب ms083 ؛ واسفهسلار بن کرانکیر وزرین غول
# ~~وحستان بن آشکلی وبراذر او وحیدر بن سالار ومحمد بن وهسودان را
# ~~اسیر گرفتند ؛ وحشم جیل از لشکر دیلم غنیمتها یافتند ؛ وشمس المعالی
# ~~معالجه مجروحان آن لشکر ومواسات خستگان ومراعات اسر ان وبذل
~~PageV01P135
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0146.png)

# ~~انواع کرامات وتخصیص هریک بعطا وصلات آثارکرم وانوار شیم خویش
# ظاهر کردانیذ
# چون ابو علی ازان هزیم بقومس رسید، بنصر بن الحسن بن فیروزان 3
# ~~نامه نوشت ، واورا برسبیل استعجال استحضار فرموذ، تا بتدارک کار
# ~~وتلافئ عار مشغول شوذ ، وباستیناف مناصرت قیام تمایذ ؛ از خوف لشکر
# ~~قابوس بقومس توقف نتوانست کرد ، گوچ کرد ، وبری آمذ؛ نصر
# ~~تا سمنان بیامذ ، آنجا توقف کرد ، وبمجد الدولة نوشت ، ومدد خواست؛
# ~~واو بعد از امتداد ایام پسر بکتگین حاجب را با ششصد سوار ترک
# ~~بذو فرستاذ ، وبمکان ایشان مستظهرشذ؛ وقابوس بانی ن سعید را
# ~~بمحاربت ایشان فرستاذ ، وباصفهبذ شهریار نوشت، تا بصحبت او
# ~~منتظم شوذ ؛ بانی بنصر پیوست ؛ وراهها نگاه می داشت، ومستعد
# ~~ومتشمر بیستاذ ، ناگاه بابی ترسیذ ، ولشکر او از مکیدت  نصر خبر
# ~~نداشت ، غافل ومتفرق برعقب او می رفتند؛ بابی زمانی ممناوشت
# ~~ومهارشت بایستاذ ، عاقبت منهزم وشکسته بیرون رفت
# این فتح پیش مجدالدوله موقعی تمام داشت ، ومکان نصر پیش او عالی
# ~~شذ؛ مجدالدوله خال خویش زستم بن مرزبان را با سه هزار مرد مدداو
~~فرستاذ،
# ~~واصفهبذ ناحیت شهربار برخال خوذ تقریر کرد ؛ ونصرتا دماوند باستقبال
# ~~اوبیامذ برسبیل مظاهرت ومعاونت ، وولایت او مستخلص کرد؛ واصفهبذ
~~PageV01P136
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0147.png)

# ~~شهریار بساری رفت ، وبمنوچهر بن شمس المعالی التجا کرد ؛ ودرمیان اهل
# ~~شریم غلائی ظاهر شذ، بسبب ترد د لشکر وتفحص از موضع غلات
# ~~وأقوات وتاراج کردن آن بی عوضی وتمنی؛ نصر بذین سبب از رستم
# ~~تخلف نمود ، واز مصاحبت او جذا شذ ؛ واصفهبد چون رستم را از مدد
# ~~ومعاونت نصر خالی یافت برسراو تاختن آورد ، واز ولایتش بیرون کرد،
# ~~ومنکوب ومنهوب باری آمذ؛ واصفهبذ در ولایت خویش متمکن بنشست؛
# ~~ودر ابن ایام ابونصربن محمود الحاجب بسببی ms084 از اسباب بولایت شمس المعالی
# ~~افتاذه بوذ، وشمس المعالی در باب او ابواب صنایع ومواهب تقدیم فرموذ؛
# ~~واورا بمال بسیار واهبت تمام مستظهر کرد ، ودر بذل حاجات وسوانح
# ~~مهمات مزاح العله گردانیذ ، بمناصبت نصر فرستاذ ؛ واو بدلی قوی
# ~~ورغبتی صادق روی بذان مهم آورد ، وبارها بر سر نصر دوانیذ ،
# ~~تا سپاه او متفرق وآواره کرد؛ وجستان بن الداعی وپسر هندو را با چند
# ~~کس از اعوان او اسیر گرفت ؛ نصر از پیش او بهزیمت بسمنان افتاذ ،
# ~~ونصر بن الحسن با شرف ابوت وقدمت خاندان وکثرت عشابر سجیت
# ~~ظلم داشت ، وبطغیان وعدوان معروف وموصوف بوذ؛ بعد از آن
# ~~عرت پیانی بری مکاتبات می نوشت ، در استمداد واستعانت استغاتت
# ~~میکرد ؛ بعد از آن مجدالدوله وشمس المعالی با یکدیگر صلح کردند ،
~~PageV01P137
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0148.png)

# ~~ونصر را بفدا درمیان نهاذند ، وباتفاق یکدیگر حیلتی اندیشیذند ،
# ~~که نصر را بدست آرند ، وخاطر ازکار او فارغ گردانند
# نصر ازین حال آگاه شذ ، در حق ایشان بذگمان گشت ؛
# ~~در اثناء آن خبر رسیذ ، که ارسلان هندوبچه والی قهستان ، که از امراء
# ~~وقواد سلطان بوذ ، بر سر ابو القسم سیمجور تاخت، واو را بولایت
# ~~جنابد انداخت ؛ نصر پیش او رفت ، وبموافقت او اعتضاد جست؛
# ~~واو را بر قصد ری تحریض داذ ، وبر مخاصمت ومغالبت عجد الدولة
# ~~اغرا کرد ؛ ابو القسم بذین تسویل وتخییل فریفته شذ ، وزمام خویش
# ~~فرا دست نصر داذ ، تا خوار بیامذ؛ از ری لشکری مام پیش مراد
# ~~اوحایل ومانع شذ ؛ واو چون سورت آن شران وصولت آن دلیران
# ~~مشاهده کرد ، آنگشت ندامت گزیذن گرفت ، وخجل وپشمان خایبا
# ~~خاسرا باز گشت
# وشمس المعالی حمعی از عفاریت اکراد وشیاطین انجاد مقابلهء
# ~~ایشان فرستاذ ، تا حواشئ ولایت ونواحئ مملکت او از تعرض ایشان
# ~~نگاه داشتند ، وازان حدود براندند ؛ ایشان چون از جوانب نا امیذ
# ~~شذند، جهان بر ایشان تنگ شذ ، روی بحضرت سلطان آوردند ؛
# ~~وحال ابو القسم در خدمت سلطان بذان رسیذ ، که از حضرت او
# ~~بگریخت ، رآن موجب که ms085 در سابقه شرح داذه آمذ؛ ونصر مد تها
# ~~ملازم خذمت بوذ ، سلطان بیار وجومند بوی داذ ، واو بسر
# ~~اقطاع خویش رفت ، وعرصه4 آن ولایت برو تنگ بوذ ، بذان PageV01P138
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0149.png)

# ~~قناعت نتوانست کرد؛ ودر حناق این بی مرادی اضطراب میگرد ،
# ~~تا از ری او را بأنواع حیلت وخدیعت بفریفتند ، وبکمند مکر بخوذ
# ~~کشیذند ، ودر قید اسار محکم ببستند ، وبقلعه استوناوند فرستاذ
# شمس المعالی باستخلاص قلاع آن نواحی برداخت ، وحمله با تصرف
# ~~گرفت ، وبمعتمدان خویش سیرد ؛ واصفهبذ شهریار دراثناء آنحان
# ~~سلسلهٔ‌ مخالفت بجنبانیذ ؛ وبکثرت لشکر ووفور مال مغرورشذ ؛ از ری
# ~~رستم مرزبان را با صنادید دیلم بمحاربت او فرستاذ ؛ وبیستون بن بیجاسف
# ~~که بتهمت موالات قابوس متهم بود ، درحملهٔ‌ آن لشکر بفرستاذند ؛
# ~~واصفهبذ را بشکستند ، واسیر گرفت ؛ رستم مرزبان بشعار دعوت
# ~~قابوس ندا کرد، وبسبب وحشتی ، که با اهل ری در دل داشت ،
# ~~خطبهء آن خطه بنام شمس المعالی قابوس مطرز کرد؛ وصدق مطاوعت
# ~~خویش بقابوس نوشت ، وبیستون بذان حالت مسرور شذ ، وبمعاودت
# ~~وطن ومراجعت اهل ومسکن ووصول با ولی نعمت قدیم تقدم موذ؛ ومملکت
# ~~وولایت کیلان بأسرها با ولایت جرجان وطیرستان مضاف کشت؛ شمس
# ~~رویان وسالوس وحدود استنداریه بکلی مستخلص شذ؛ وبیمن معالی PageV01P139
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0150.png)

# ~~بنیان مودت وتأکید اسباب محبت مشغول شذ؛ ودر بمهید موالاة
# ~~رسولان بفرستاذ ؛ وباهتمام دولت وحمایت عزت سلطان اعتضاد واستناد
# ~~جست ، وتحف ومیار فراوان فرستاذ ؛ تا عقدهآ الفت وعصمت
# ~~مستحکم گشت ، واسباب مصافات ومصادقت بنظام پیوست؛ وجرجان
# ~~وطیرستان وبلاد دیلم تا ساحل دریا در حکم امر وتهی او منتظم گشت؛
# ~~وقابوس بسمت عدل ورأفت وانصاف ومعدلت آراسته بوذ ، ودر فنون
# ~~علوم وآداب متبحر ، ودر جمع میان درایت شمشیر وذلاقت قلم منفرد؛
# ~~ورسائل او در اطراف واکناف عالم مشهور ومذکور، والله اعلم بالصواب
# ذکر موافقت سلطان با ایلگخان وبمخاصمت رسیذن
### | ایشان بعاقبت
# چون سلطان محمود عرصهآ خراسان از معارضان پاک گردانیذ ،
# ~~ومعاندان آل سامان را نیست کرد، ایلگخان ماوراء النهر با تصرف
# ~~گرفت ، وملوک آل سامان وأولاد ms086 واخلاف ایشان را بدست آورد ،
# ~~وآن خطه از ارومه وجرثومهآ ایشان خالی کرد ، بسلطان فتح نامه
# ~~نوشت ، واورا بر وراثت ملک خراسان تهنیت کرد ، ودر شعف هوا
# ~~وسلوک ولاء او قدم گزارد ؛ ومیان ایشان وصلتی رفت ، واسباب
# ~~ممازجت ومواشجت مستحکم شذ ، وذات البین از صدق وداد بمحض
# ~~اتحاد رسیذ ؛ ودر وقت آنک سلطان از بهر دفع منتصر بنیشابور آمذ
# ~~ابوالطیب سهل بن < حمد بن » سلمان صعلوکی را، که امام حدیث بوذ،
~~PageV01P140
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0151.png)

# ~~برسالت بایلگخان فرستاذ ، ودر خطبهآ کریمهآ از کرائم او رغبت نموذ ،
# ~~وبیش از حد وعد وحصر ومر نفایس اموال از شفشهاء زر ویاقوتهاء
# ~~بهرمان وعقایل در ومرجان وتختهاء جامه وبیضهاء عنیر واوانی
# ~~زر وسیم مشحون بشمامات کافور ودیگر محمولات دیار هند از درختهاء
# ~~عود وتیغهاء بلارک وپیلان جنکی آراسته بانواع ملابس ومناطق
# ~~مرصع ، که وهم در وصف جواهر آن خیره می شذ ، وچشم در تلألؤ
# ~~لآلی آن تبره می گشت ، واسپان نامدار با زین وسرفسار زر
# چون امام ابو الطیب بدیار ترک رسیذ ، بمورد او اهتزاز وارتیاح
# ~~فزوذند ، ودر إعزاز وإکرام مقدم او بغایت برسیذند ، با وزکند مقیم
# ~~شذ ، تا مهم زفاف بیرداخت ، ونجیح السعی ومقضی الحاجة بازگشت؛
# ~~وبا در یتیمی ، که در ترکستان بتحصیل آن غواصی میکرد ، روی
# ~~بخدمت سلطان نهاذ ؛ با حملهاء گران ازمجلوبات دیار ترک از زر ساو
# ~~وسیم ناب ونافهاء مشک وماه رویان ختلی وکنیزکان ختائی وسنقور سپیذ
# ~~ودستهاء برطاس وقاقم وسمور وطرایف چینی ودیگر اصناف الطاف
# ~~هر دو مملکت ، معاقد مشابکت ومصاهرت مستمر گشت؛ واشتراک
# ~~در مراتع نعم واتحاد صنایع وخدم محقق شذ ؛ ومدتها حال برین
# ~~جمله منتظم ومتسق بوذ ، تا بچشم زخم ایام مشارع آن مودت
# ~~مکدر شذ ، وموارد آن محبت منغص گشت ، ومعاقد آن مخالصت
# ~~بانحلال رسیذ PageV01P141
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0152.png)

# بر حمله حمعی از مشاهیر جماهیر جضرت سلطان بوذند ، باکمال
# ~~براعت وحسن بلاغت ، که اگر بذکر مناقب ومآثر ابشان قیام بمائیم
# ~~مقصود کتاب فایت گردذ ، وملالت وسآمت رسانذ
# اکنون با ذکر ms087 غزوات ووقایع  سلطان آئیم ، وآثار تیغ وسنان او
# ~~در دیار هند وترک حکایت کنیم، والسلام
### | ذکر غزوهآ هاطیه
# چون سلطان ازکار سجستان سرداخت، وفتنه که درآن نواحی قام
# ~~بوذ سکون یافت ، وعارض آن عارضه منقشع شذ ، عزم غزو بهاطیه
# ~~مصمم کرد ؛ واز سیحون گذر کرد ، واز ناحیت مولتان بکذشت ،
# ~~وبظاهر بهاطیه نزول فرمود؛ وابن شهر سوری داشت ، که تسور بر
# ~~موازات شرف او ترسیذندی ، با سمک در کون مساوی وبا سماکین موازی،
# ~~وخندفی چون بحر محط با قعری بعید ، وعرضی بسیط در پیرامون
# ~~آن کشیذه ؛ ومردان کار وفیلان کارزار آراسته، وزعامت آن ملاعین
# ~~با طاغوی ، که به بچهرا معروف بوذ، موکول ؛ واو از سر نخوت
# ~~وسکرت غرور بکرت أتباع وأشیاع خویش از شهر بیرون آمذ ،
# ~~وباعتماد قوت ابطال وشوکت إقبال بمقاتلت بایستاد PageV01P142
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0153.png)

# وسلطان سه روزمتواتر بصواعق بوارق صفاح ولوامع شوارع أرماح
# ~~و را در کوره دمار وتنوره بوار می سوزانیذ؛ روز چهارم برشق
# ~~سهام ومشق سنان وحسام صحایف عمران مخاذیل واضالیل تباه وسیاه
# ~~گردانیذ ؛ وچون زورق خورشیذ نداء تکبیر احزاب دین ممسامع اهل
# ~~علیین رسانیذ ، از سر صدق یقین وبرای نصرت دن حمله کردند ،
# ~~تا سواد کفر از بیاض رقعهٔ‌ آن عرصه محو شوذ؛ سلطان چون فحل
# ~~هائج وبحر مائج دو دسته شمشر می زذ ، ومرد را با خوذ وزره بدونیم
# ~~می کرد ؛ وچند فیل که حصن قلب کافر بوذ بستذ ؛ وباذ نصرت
# ~~از مهب لطف ایزذی در وزیذن آمذ . ورایت سلطان را اعلام ابمان
# ~~در علو رفعت بتریا رسیذ، واسباب کامکاری وکامرانی مهیا شذ
# خصمان در اندرون حصار گریختند ، وبسور قصور اعتصام جستند،
# ~~1 وانصار دین زمام اختیار از دست ایشان بستذند ، ومداخل حصار فرو
# ~~گرفتند ، وخندق بینباشتند ، ودر تفسیح مضایق وتفتیح مغالق یکدیگر
# ~~را مظاهرت کردند : وبچهرا در وقت حرت حرب ووقدهٔ‌ آتش
# ~~1 طعن وضرب مصایبر آن کار بدیذه بوذ ، وعواقب آن عقوبت ببصر
# ~~بصیرت مشاهده کرده ، وبغیضهٔ‌ از غیاض مستظهر شذه ؛ سلطان
# ~~کوکبه از ms088 کواکب سپاه خویش براثر او بفرستاذ ، تا چون گریبان
# ~~1پیرامون او فرا گرفتند؛ او از هول آن صاعقه ورعب آن حادثه
# ~~خنچری که داشت برکشیذ، وسینهآ خویش فرو دریذ ، وجان مالک سیرد،
~~PageV01P143
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0154.png)

# ~~وبقایای سپاه او را بیکبارگی بتیغ بگذرانیذ ، وصذ وبیست سر فیل
# ~~ازان فتح نامدار در مربط فیلان خاص افزوذ ، وغنایم بسیار از اموال
# ~~واسلحه
# سلطان همانجا مقام کرد ، تا آن نواحی از خبث اهل شرک پاک
# ~~گشت ، وبساط دین وشریعت محمدی گسترده شذ؛ واهل آن بقعه را
# ~~در ربقهآ اسلام واستسلام کشیذ ، ومساجد ومنابر ترتیب داذ؛
# ~~وأئمه را برای تعلیم فرائض دین وسنن اسلام وتبیین وتعیین حلال
# ~~وحرام نصب کرد ؛ وبا لواء منصور وعلاء موفور بغزنه تافت ، الاآنک
# ~~موسم تقاطر اقطار وتکاثر امطار بوذ ، وراهی دراز ومخاوف بسیار درپیش؛
# ~~وخلقی از خدم وحشم او در آن أوحال واوجال بفنا رسیذند ، واز
# ~~رحال واثقال فراوان تلف شد ؛ وخذای تعالی ذات شریف ونفس نفیس
# ~~او از آفت آن مسافت ومهالک آن مسالک نگه داشت والله اعلم
# ذکر غزوةآ مولتان
# ابو الفتح والئ مولتان برجس اعتقاد وقبح إلحاد موصوف
# ~~ومعروف بوذ ، واهل خطهآ مولتان را برأی وهوای خویش دعوت
# ~~میکرد ، وخلایق را در مزله ضلالت ومهلکهآ جهالت می انداخت ؛
# ~~حال او بسلطان انها کردند ، حمیت اسلام وغیرت دین او را
# ~~برکفایت وحسم ماد 5 معرت او باعث ومحرض گشت؛ در تتمیم
# ~~این کار استخارت کرد ، وهمت برین مهم دینی گماشت ، وآماذهآ
# ~~کار شذ ، ولشکری بسیار جرار جمع کرد PageV01P144
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0155.png)

# چون نقاش ربیع نقشهای بدیع بر اطراف کوه وهامون نگاشت ،
# ~~آهنک ناحیت مولتان جزم کرد ، بأندپال پاذشاه هند کس فرستاذ ،
# ~~تا در واسطهٔ‌ مملکت خویش راه بدهذ ، تا لشکر اسلام بگذرذ؛ او
# ~~دست رد بر روی إلتماس سلطان نهاذ ، وراه مرد وتنمر پیش گرفت؛
# ~~سلطان ازین سبب در خشم شذ ، ونیت مثنی کرد ، در یک برده دو
# ~~نوا آغاز نهاذ ؛ وجازم شذ ، که بیضهٔ‌ ملک وآشیانه2 دولت او بصرصر ms089
# ~~قهر برباذ دهذ؛ بفرموذ تا دست نهب وإرهاق وهدم وإحراق بر دیار
# ~~وأمصار او دراز کردند ، وچیپال را از مضبق مضیق می انداخت ؛
# ~~وحواشئ حوزهٔ‌ ملک او می ستذ ، واطراف وحوالئ ولایتهاء او باز می
# ~~یذ ، تا اورا بنواحئ کشمیر انداختند
# چون ابو الفتح والئ مولتان مشاهده کرد ، که باچیپال ، که طود
# ~~رفیع وسد منیع هند بوذ ، آن رفت ، دانست که جالی که ببر وهزبر
# ~~کریزان روند ، ارانب وثعالب را مجادلت ممکن نگردذ ، ومکنت
# ~~مقاومت صورت نبندذ ، خزاین ودفاین خویش برپشت أفیال وأحمال
# ~~بسرندیب برد ، ومولتان باز گذاشت ؛ سلطان بذان نواحی رسیذ ،
# ~~واز عقاید ایشان استکشاف کرد، همه را در مخابط ضلالت ومهابط
# ~~جهالت دیذ ؛ وشهری که مسکن ومتوطن ایشان بود، در حصار گرفت،
~~PageV01P145
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0156.png)

# ~~بار هزار درم بأرش عصیان وفدیهآ عدوان وجزیه طغیان بر کردان
# ~~ایشان نهاذ
# ذکر مقامات او در تصرف دین وامارت عالم یقین از عرض
# ~~دریا بگذشت ، وتا دیار مصر برسیذ ، وهیبت تیغ اودر دیار هند وسند
# ~~مستفیض شذ : وماد ه فساد والحاد کفر وعناد در آن نواحی منحسم
# ~~گشت ، والله اعلم بالصواب
# ذکر کذشین ابلکخان از جیحون
# روزگاری میان سلطان وایلگخان موافقت قائم بوذ ، تا بدست
# ~~عقارب فساد وتضریب مکاید حساد مرایر مودت منقطع شذ ، ونوابر
# ~~خصومت مشتعل گشت؛ ایلگ فرصت امکان مجاهرت ومکاشرت
# ~~نگاه داشت ، چون رایات سلطان دوردست افتاذ ، وتحدود مولتان
# ~~نهضت کرد، وعرصهٔ‌ خراسان از کماة دولت وحماة حضرت
# ~~خالی ماند ، سباشی تکین را که خویش وصاحب جیش او بوذ،
# ~~با لشکری فراوان بخراسان فرستاذ ، وجعفر تگین را برسم شحنه کی
# ~~به دار الملک بلخ گیماشت؛ وارسلان جاذب والئ طوس بهراة مقیم
# ~~بوذ ، مأمور از قبل سلطان که چون از طرفی وهنی حادث شوذ،
# ~~واز جانبی خللی متولد گردذ ، با غزنه نشینذ ، از هراة رحلت کرد ،
# ~~وبغزنه، رفت ؛ وسباشیتگین بهراة آمذ ، والحسین بن نصررا بتحصیل
~~PageV01P146
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0157.png)

# ~~وجوهات وترویج ابواب المال بنیشابور فرستاذ ؛ حمعی از اعیان خراسان
# ~~مموالات وممالات ایشان برخاستند ms090 ، سبب امتداد ایام غیبت سلطان
# ~~وانقطاع اخبار ، وزیر ابو العباس الفضل بن احمد در حفظ مسالک
# ~~وضبط ممالک تا حدود مولتان وپنجهیر احتیاط بلیغ بجای آورد ؛ ومداخل
# ~~ومخارج آن نواحی ممردان کار ومحافظان هشیار سرد ، واز حال ایلگ
# ~~وتورد در عرصهآ ملک بسلطان مسر عان دوانیذ
# سلطان مهمات آن طرف مهمل فرو گذاشت؛ وچون برق خاطف
# ~~وریح عاصف سهول وظراب وشهوب وشعاب آن مسافت در نوردید ،
# ~~وباندک مایه روزگار بغزنه آمذ ، واز ترکان خلچ حمعی بانبوه ولشکری
# ~~جعفر تگین چون دیو از لاحول گریزان بجانب ترمذ برون شذ ؛ سلطان
# ~~ارسلان جاذب را با ده هزار سوار بسر راه او فرستاذ ؛ سباشی تگین
~~PageV01P147
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0158.png)

# ~~چون بکنار جیحون رسیذ ، آن دیار از غوغا جوشان وخروشان دیذ ،
# ~~روی بتافت،، وبا مرو آمذ ، تا براه بیابان بروذ ؛ طریق اجتیاز متعذر
# ~~بوذ ، وچاهها مطموم، وراهها مطموس ؛ روی با سرخس نهاذ ،
# ~~محسن بن طاق ، که امیر غوز بوذ، راه برو بکرفت، وکمانعت او بر
# ~~خاست ؛ سباشیتگین برو ظفر یافت، اورا بگرفت ، وبدو نیم کرد ؛
# ~~وخلق از جانبین هلاک شذند ؛ سباشیتگین مکنت مقام وفرصت
# ~~استجمام نیافت ، بأبیورد شذ ؛ واز آنجا بنیشابور رفت ؛ واز هر
# ~~مرحله که رجلت میکرد ارسلان جاذب فرومی آمذ ، مانند روز در
# ~~عقب شب بوذ ؛ عاقبت بجانب سیستان برون شذ؛ ولشکر بر عقب
# ~~او پیانی می رفت ، تا بحدود جرجان افتاذ ؛ وخود را درمیان مخارم
# ~~وآجام آن نواحی انداخت؛ وگردان گیلان دست قتل ونهب برو
# ~~زذند ، ونکایتی عظیم بأصحاب واحزاب او رسانیذند ؛ حمعی از أتباع او
# ~~در پناه حمایت وامان شمس المعالی گریحتند؛ واو براه دهستان با نسا
# ~~آمذ ، وبقایاء أاقال خویش بعلی بن مأمون خوارزمشاه فرستاذ، واز
# ~~جهت ایلکخان بودیعت بسرد ؛ وجمعی از رجالهٔ‌ لشکر وبازماندگان
# ~~حشم در مصاحبت آن روان کرد ، وبراه بیابان روی بمرو نهاذ
# سلطان بانتظار ارسلان جاذب بطوس مقیم بوذ؛ چون خبر
# ~~یافت ، که سباشیتگین براه بیابان بیرون آمذ، برراه مرو تهضت
~~PageV01P148
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0159.png)

# ~~کرد تا پیش او ms091 بکرذ ، واو را در دام انتقام کشذ؛ چون سلطان
# ~~برسیذ او از بیابان گذشته بوذ؛ ابو عبدالله الطائی را با لشکر عرب
# ~~برعقب او روانه کرد ، ودرمیان بیابان ، که آب جزلعاب شیطان نبوذ ،
# ~~وسیزی جز در صفحهآ تیغ ننموذ ، شمشر در حشم او بستند ؛ وبراذر
# ~~او را با هفت کس از وجوه افراد ورؤس قواد او بگرفتند ؛ سلطان
# ~~بفرموذ تا تیغ هر یک تخت بندی ساختند ، وبر کتف او نهاذ ، وهمه را
# ~~بغزنه بردند ؛ تا جهانیان از شومئ شقاق ونقض میثاق ایشان اعتبار
# ~~گیرند، بسباشیتگین باچند کس معدود جان بتک پای ببردند، واز
# ~~جیحون بگذشت، وبایلگخان پیوست؛ وایلگخان جعفر تگین را
# ~~با شش هزار سوار ببلخ فزستاذه بوذ ، تا سلطان را از قصد سباشیتگین
# ~~مشغول می دارذ؛ وسلطان چون خاطر ازو بیرداخت ، عنان برتافت ،
# ~~وناگاه بر سر ایشان تاخت ، امیر ابو المظفر نصر بطرد سواد وحصد
# ~~فساد ایشان قیام مموذ ، تا همگنانرا از عرصهٔ‌ خراسان بیرون کرد
# ایلگ ازین غصه بی آرام شذ ، بقدر خان ملک ختن فرستاذ ،
# ~~وازو مدد خواست ، دریای حشم ترک بجوش آمذ ، واز أقصاء أماکن
# ~~ومساکن خویش روی بذو نهاذند ؛ ولشکر ماوراء النهر بجملکی جمع
# ~~کرد ؛ وبا پنجاه هزار عنان ازجیحون گذر کرد . مغرور بحول وقدرت
~~PageV01P149
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0160.png)

# ~~بسلطان رسیذ ؛ حالی گوچ کرد ، وببلخ رفت ، تا ماد ه2 طمع ایشان
# ~~ازان نواحی منقطع کردانذ ، وراه زاذ وعلفه بر ایشان بسته شوذ ،
# ~~وبترتیب اسباب حرب مشغول گشت ؛ واز اصناف ترک وخلچ وهندو
# ~~وأفغانی وحشم أغوز لشکری فراوان. جمع کرد ؛ وبر چهار فرسنکی
# ~~بلخ بپل چرخیان بموضعی فسیح عریض فرو آمذ؛ ایلگ با حشم خویش
# ~~بمحاذات لو نزول کرد ؛ آن روز جوانان لشکر چالش میکردند ،
# ~~تا بساط ظلمانئ شب گسترده شذ ، بر میعاد محاربت از یکدیگر
# ~~جذا شذند
# سلطان قلب لشکر بامر نصر براذر خوذ ووالئ جوزجان ابو نصر
# ~~فریغوی وابو عبدالله الطائی سیرد ، با حمعی از افراد اکراد ، وجنود
# ~~هنود ؛ وامیر حاجب کبیر التون تاش را بمیمنه ms092 فرستاذ ؛ ومیسره
# ~~بارسلان جاذب سیرد؛ وحصن قلب بپانصذ سرفیل استوار کرد
# ایلگخان خویشتن در قلب بایستاذ ، وقدرخان را با لشکر ختن
# ~~برمیمنه بداشت ، ومیسره بجعفر تکین سیرد؛ روی بهم آوردند،
# ~~جهان از غریو رعد کوس ونهیب برق شمشیر بر مشعله شذ ، از
# ~~بوراق شمشیر رشاش خون باریذن گرفت؛ ایلگ پانصذ غلام ترک
# ~~پیاذه در پیش لشکر سرکرده بوذ ، که زخم تیر موی می شگافتند ؛
~~PageV01P150
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0161.png)

# ~~تحر حرب در موج آمذ ، وزمین مصاف متزلزل شد ؛ سلطأن چون
# ~~حد ت بأس وشد ت فراس مشاهدات کرد، بر پشتهآ برآمذ ، ودر
# ~~حضرت باری تعالی بتکفیر ممین وتعفر جبین بایستاذ ، وبتضرع بمام
# ~~بذو پناهیذ . وازو نصرت خواست؛ ونذرها تقدم کرد، وصدقات
# ~~را ملتزم شذ ؛ وپای برپشت پیل خاص آورد ، واز نیتی صافی
# ~~ویقینی صادق بر قلب ایلگخان حمله کرد؛ فیل صاحب رایت ایلگ را
# ~~در ربود ، ودر هوا انداخت ، وخلقی را زیر پای پست میکرد؛
# ~~وبحرطوم از پشت اسب می انداخت ، وبدندان از هم می شکافت ؛
# ~~اولیاء دولت سلطان از حرص فرصت ونشاط نصرت بجوشیذند ،
# ~~وشمشر بتضریب خصمان بر خاست ، وزبان سنان در طعن آمذ؛ لشکر
# ~~نرک بترک مقام بکفتند ؛ وراه هزیمت گرفت ؛ ولشکر سلطان ایشان را
# ~~بقهر وکسر مماوراءالنهر انداختند ؛ چنانک در خراسان از ایشان نشان
~~نماند
# چون سلطان را ابن فتح سنی ونجح هنی بمام گشت ، وفورت
# ~~آن مهم وسورت آن ملم فرو نشست ، عزم مناهضت نواسه شاه
# ~~مصمم کرد ، که یکی بوذ از اولاد ملوک هند ؛ وسلطان بعضی
# ~~ممالک ، که از کفار ستذه بوذ ، بذو سیرده ، وزمام آن نواحی بدست
# ~~امانت او داذه ، وبرو اعتماد کرده ؛ درین وقت از ربقه دین وخلعت
# ~~اسلام برون آمذه بوذ؛ وبرداء کفر مرتدی شذه ، ومرتد گشته ؛
# ~~ز مقام خویش بیک رکضت بر سراو تاخت ، واو را منزعج ومهزم
# ~~ز آن خطه بیرون انداخت PageV01P151
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0162.png)

# جامع التواری کریخ سلططن گود واسلاف ورف آو
# وابن دو فتح عظیم ودو کار جسیم برهانی ساطع وحجتی قاطع ms093
# ~~بوذ بر علو جاه سلطان وکمال اقبال وتأیید الهی ومدد قوت سماوی
# در کنف نصرت  ودولت روی با دار الملک غزنه نهاذ ، والله
# ~~اعلم بالصواب
# ذکر فتح قلعهآ بهیم نغرا
# سلطان بعد ازین دو فتح نامدار برقصد استراحت ونیست استجمام
# ~~بدار الملک غزنه آمذ ، تا چند روز جیاد وأنجاد را آسایش دهذ؛ پس
# ~~چون فلک سکون خویش در حرکت دیذ ، وچون ستاره آسایش
# ~~در سفر یافت ، وهمکئ اوقات او بر ابتناء ذکر حمیل واقتناء اجر جزیل
# ~~موقوف ومصروف بوذ ؛ وبموجب این قضیت نیت غزوی دیگر مصمم
# ~~کرد ، که اعلام اسلام بذان مرتفع گردذ ، ورایات کفر وشرک
# ~~بذان منتکس ونگونسار شوذ
# چون ازین سال سنه .. وثلثمایة ربیع الآخر بگذشت ؛
# ~~نهضت فرموذ ؛ چون بشط ویهند رسیذ ، پال بن آندپال با لشکری
# ~~فراوان ممقابل آمذ ، وازآن گاه بازگه شهباز صبح از نثسیمن افق
~~PageV01P152
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0163.png)

# ~~مرواز کرد ، تا غراب ظلمت بال بگشاذ ، آتش محاربت می سوخت،
# ~~تا از تیغ دلیران حقایق زمین رنگ شقایق گرفت؛ نزدیک بود ، که
# ~~چشم زخمی رسذ ، وکفار چیره دست شوند ؛ اما سلطان با خواص
# ~~غلامان خوذ حمله کرد ؛ واقدام کفار از مواقف خویش زایل شذ؛
# ~~بیکبار هزیمت شذند ؛ وسی سر فیل حصین هیکل کوه صفت دریا
# ~~گذار از آن کفار بدست سلطان افتاذ ؛ اعوان اسلام بر عقب کفار
# ~~بنفس خویش در طلب آن مخاذیل حرکت فرموذ ، واز اهل شقاق ونفاق
# ~~خلق بسیار را بر زمین انداخت ؛ وبیابان قلعهآ هیم نغرا فرو آمذ؛
# ~~وآن قلعهآ است در میان آی بسیار بر تند کوهی رفیع وجائی منیع بنیاذ
# ~~نهاذه ؛ واهل هند آنرا مخزنهٔ‌ صنم أعظم ساخته ، وقرنا بعد قرن
# ~~ذخایر وخزاین بر وجه تقرب بآنجا نقل کرده ، وآنرا سبب نجات
# ~~ورفع درجات دانسته ، ووسیلت قربت وزلفت تحضرت باری تعالی ساخته
# سلطان پیرامون آن قلعه فرو گرفت ؛ وبدلی قوی وعزمی درست
# ~~با حفظهآ آن قلعه جنک آغاز نهاذ؛ چون آن قوم قوت مقاومت بر
# ~~حروب وشوکت مساعر خطوب ندیذند ، هول وفزع ms094 مسکه2آ مماسک
# ~~ایشان بستذ ، وخوف ورعب دل ودرون ایشان فرا گرفت ، وکمند
# ~~قهر در گردن همه انداخت ، تا یزنهار آمذند ، وبشعار سلطان مجاهرت
# ~~کردند ، ودر قلعه بکشاذند ، وخوذ را در خدمت رکاب سلطان در
# ~~خاک انداختند ؛ سلطان را از فواید آن قلعه وبقع. بمره غراب وزبدهآ
~~PageV01P153
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0164.png)

# ~~أحقاب روی نموذ ؛ واز ذخایر وزواهر جواهر وبنات معادن وخزاین
# ~~چیزی یافت ، که انامل کتاب واوارج حساب از حد وعد آن
# ~~قاصر وفاتر آیذ ؛ وبا والئ جوزجان وخواص خویش در اندرون قلعه
# ~~رفت ؛ وحجاب خوذ التون تاش وآسغ تگین بحراست خزاین زر
# ~~وسیم نصب کرد ، وجمله بر پشت رحال وحمال نقل کرد ؛ آنچه در
# ~~ضبط کتاب وحساب آمذ ، هفتاد هزار بار هزار درم شاهی بوذ ؛
# ~~وهفتصد هزار وچهارصذ من زرینه وسیمینه ، واز اصناف جامهای
# ~~رومی وچینی وسوسی ودیگر انواع چندان بوذ ، که پیران دولت ودبیران
# ~~حضرت از ضبط آن عاجز آمذند ؛ در حملهٔ‌ موجودات یک خانهآ بزرک
# ~~بوذ از سیم خام ساخته ، سی گز طول وپانزده گز عرض ، بتختهاء
# ~~عریض ترتیب داذه ، وبعلاقات محکم کرده ، که جمع وتفریق وطی
# ~~ونشر وحط ونصب آن آسان بوذی ، وشراعی ازدیبا بدو قایمهٔ‌ زرین
# ~~ودو قامە سیمین در سرآن کشیذه
# سلطان جمعی ثقات از معتمدان حضرت بحفظ آن قلعه باز داشت ؛
# ~~ودر ضمان نصرت وکنف قدرت روی با غزنه نهاذ ؛ وچون در مقر عز
# ~~وساحت دولت خویش قرار گرفت ، بفرموذ تا در میان سرای او بساطی
# ~~بگستردند ؛ واز درهاء ستاره پیکر ویواقیت نارگون وزمردهای
# ~~آس رنگ وبارهاء الماس تمام سنگ بریختند ، ووفود اطراف وسفیران
# ~~أقطار حاضر شذند ، وانگشت تعجب در دندان تحیر گرفتند ؛ رسولان
~~PageV01P154
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0165.png)

# ~~طغان ملک ترک حاضر بوذند ؛ همه إقرار واعتراف کردند ، گه
# ~~این جنس در حوصلهآ ظنون نگنجذ ، وخزانهآ قارون بعشر آن
# ~~تزسذ ، والسلام
# ذکر آل فریغون
# ولایت جوزجان در مد ت ملک آل سامان آل فریغون را
# ~~بوذ ، أبا عن جد مراث رسیذه ، واز سلفی بخلفی منتقل گشته؛
# ~~وبعد همم وغور ms095 کرم ومکارم شیم ایشان از إدراک أفهام وأوهام
# ~~گذشته . واکناف واطراف ایشان مقصد غرباء وادبای اطراف شذه ،
# ~~وأسعار أشعار در بازار مروت ایشان رواج یافته ، وفتوت ایشان بجیر
# ~~کسیر وفک اسیر متقبل ومتکفل گشته؛ وافاضل واماثل جهان
# ~~رضیع إحسان وربیب إنعام ایشان کشته : وابو الحارت احمد بن محمد
# ~~غرهٔ‌ دولت وجمال جمله وطراز حلهآ ایشان بود ، همتی عالی ونعمتی
# ~~متوالی وکنفی رحیب ومرتعی خصیب ؛ وامر سبکتگین کریمهآ از
# ~~کرایم اواز هر پسر خواسته بود ، واو دری یتیم از بحر جلال ناصرالدین
# ~~از بهر پسر خویش ابو نصر حاصل کرده ، واسباب مواشجت وممازجت
# ~~میان جانبین مستحکم کشته ؛ چون ابو الحارث وفات یافت ، سلطان
# ~~آن ولایت برپسر او ابونصر مقرر داشت ، تا در شهور سنه احدی
# ~~واربعمایه [401] ، که از دار دنیا بدار عقی رحلت کرد ، والله اعلم
# ~~بالصواب والیه المرجع والمآب PageV01P155
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0166.png)

# ذکر القادر بالله واستقرار خلافت برو بعد از طایع وموافقت
# ار با سلطان بهاء الدولة بن عضد الدولة
# امیر بهاء الدوله وضیاء الملة  ابو نصر بن عضد الدوله بحکم
# ~~آنک امیر المؤمنین الطایع لله در مهمات ملک از مشاورت او عدول می
# ~~جست ، وبر خلاف موافقت او کارها می راند از آن سبب خللها
# ~~روی می مموذ، واز هر جانب فتقی حادث می شذ، همگئ همت برآن
# ~~گماشت ، که از هر نصب خلافت وتقلد امانت إمامت کسی را اختیار
# ~~کنذ ، که حق آن شغل عظیم وکار جسیم بشناسذ، ورعایت
# ~~مصلحت خاص وعام واجب دانذ؛ این فرصت نگاه میداشت تا در
# ~~شعبان سنه احدی وثمانین وثلثمایه [381] اورا از خلافت خلع کرد،
# ~~وأسباب واموال اوبا تصرف گرفت ، وببطایح فرستاذ ؛ والقادر بالله
# ~~ابو العباس احمد بن ابی  اسحق ن ی المقتدر بالله امیر المؤمنین 2
# ~~آنجا بوذ، او را ببغداذ خواند ؛ وبرو بیعت کرد ؛ وسد ثلمت وقوام
# ~~امت ممکان او حاصل آمذ : ودر رمضان این سال او ببغداذ رسیذ ،
# ~~وطبقات مردم ممبایعت او یازیذند ؛ وبامانت خلافت او تبرک وتیمن
# ~~نموذند ؛ واو در ms096 مصاب استحقاق واستیجاب، که ذات شریف او بذان
# ~~ممتاز بوذ ، در هیچ کس از امراء بنی العباس مجتمع نبوذ PageV01P156
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0167.png)

# واو بسبب قرابت نسبت وانساج لحمت بر طایع وخلع او رقت
# ~~آورد ، واورا درکنف عاطفت خویش گرفت ، وبمجالست ومؤانست
# ~~خویش مخصوص گردانیذ ، ودر حجر انعام واکرام خویش اختصاص
# ~~داذ ؛ ونگذاشت که بذو نکبتی ونکایتی رسذ ، تا روزگاری که مفرق
# ~~احباب وممزق اصحابست میانشان جمعیت بتفریق رسانیذ
# چون منابر بغر القاب القادر بالله زیب وزینت گرفت ، سلطان
# ~~گردانیذ ؛ وامیر المؤمنین القادر بالله مثالی اصدار کرد مشتمل برذکر
# ~~تفویض ولایت عهد با پسر خویش الغالب بالله واشارت بالحاق القاب
# ~~او برمنایر اسلام بألقاب پذر؛ وسلطان این مثال بامتثال تلقی کرده ،
# ~~ودر ممالک خویش در ایام أعیاد وجمعات خطبه باین هردو لقب منور
# ~~و مزین کرد
# اکنون با سر سخن بهاء الدوله ووشرح حال او بعد از وفات
# ~~عضد الدولة رویم
# در کتاب تاجی از تصانیف صالی در وقایع عضد الدوله با پسرعم
# ~~خویش بختیار تا اورا بدست آورد ، وخاطر از کار او بیرداخت ،
# ~~مقامات او با ناصرالدین ابو تغلب وانک ابن الجراح اورا بفریفت ،
# ~~وبطریق مهادات وملاطفت اورا بدست آورد وبکشت ، وسر او پیش
# ~~عضد الدوله فرستاذ ، مستوفی آمذه است ؛ در اعادت آن إفادی نباشذ ؛
~~PageV01P157
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0168.png)

# # پس عضد الدوله در رمضان سنه اثنتین وسبعین وثلثمایه %~% وفات
# ~~یافت ؛ ودرین ایام براذر او مؤید الدوله بمحاربت حسام الدوله تاش
# ~~وفایق ولشکر خراسان مشغول بوذ ، وابناء دولت واولیاء حضرت
# ~~برپسر او صمصام الدوله وشمس المله بیعت کردند ، ونطاق مطاوعت
# ~~ومتابعت او بستند ؛ وخلیفه الطایع لله در حراقه بر روی دجله بتعزیت
# ~~او تجشم فرموذ ؛ وعوام بغداذ نظارهآ آن محفل ومجمع بوذند ؛ چون
# ~~طایع نزدیک رسیذ ، صمصام الدوله از سرای بیرون دویذ ؛ ومراسم
# ~~تواضع وخدمت بجای آورد ؛ چون عزا منقضی شذ ، بجای پذر نشست ،
# ~~وبتدبیر ملک ورعایت رعیت مشغول شذ
# وابو الفوارس شیر زیل : که براذار مهین بوذ ، بکرمان مقیم
# ~~بوذ؛ چون خر وفات ms097 پذر بذو رسیذ ، بفارس آمذ ؛ وعلی بن نصر بن
# ~~هرون وزیر عضد الدوله را بکرفت ، واموال وبقایاء آعمال ، که در
# ~~تصرف او بوذ ، بستنذ ، وباهواز آمذ ؛ وبراذر خویش ابو الحسن
# ~~احمد بن عضد الدوله را ازان خطه براند وبرفت ؛ ودر رجب سنه
# ~~خمس وسبعین وثلثمایه [375] شهر بصره مستخلص کرد ؛ وروی
# ~~ببغداذ آورد ، تا جای پذر بگیرذ ؛ چون خبر قدوم او برسیذ ، صمصام
# ~~الدوله بحکم کبر سن مداراة وممارة وتفادی از وحشت وتجافی از
~~PageV01P158
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0169.png)

# ~~وغافل گردانیذ ؛ پس اورا بگرفت ، وچشمهاش داغ کرد ، وبقلعهٔ‌
# ~~کیوستان بجانب عمان فرستاذ ، وملک مستخلص کرد ؛ الطایع لله لووا
# ~~حمادی الاخرة سنه سبع وسبعین وثلثمایه [377] مفاجاة فرو شذ
# وشهنشاه هاء الدوله وضیاء المله ابو نصر بن عضدالدوله ملک
# ~~بکرفت ، ودر ضبط احوال وکفالت امور وسیاست جمهور وتمهید بساط
# ~~معدلت وتقریر مصالح مملکت ید بیضا ودم مسیحا نموذ ، وآثار خوب
# ~~اظهار کرد ؛ وجماعتی از اتراک بفارس صمصام الدوله را از قلعه
# ~~بیرون آوردند؛ وبرامارت ار بیعت بستند ؛ واو برملک فارس مستولی
# ~~وبخزانه2 معمور مستظهر گشت؛ پس همان ترکان برو خروج کردند ؛
# ~~وابو علی بن الی الفوارس را بیرون آوردند ؛ واورا شمس الدوله وقمرالمله
# ~~لقب داذند ، ودر مطالبت ملک راه مغالبت پیش گرفتند ؛ صمصام
# ~~الدوله روی بدفع ایشان نهاذ ، وایشان را بشکست ، تا خائبا خاسرآ
# ~~با بغداذ افتاذند ؛ وبهاء الدوله مناهضت ومناصبت صمصام الدوله پیش
# ~~گرفت ؟ میانشان بچند موقف حرب افتاذ ؛ بصره در ایام آن فتنه
# ~~خراب شذ ، وبیشتر نواحئ اهواز روی بخرابی نهاذ
# پسران بختیار در قلعهآ محبوس بوذند بناحیت فارس ؛ طایفهٔ‌ از
# ~~آحاد اکراد ایشان را از قلعه بیرون آوردند ؛ صمصام الدوله بدفع
~~PageV01P159
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0170.png)

# ~~ایشان مشغول شذ، وبا ایشان چند مصاف بداذ ، عاقبت شهید گشت ؛
# ~~بهاء الدوله تیغ انتقام با آن طایفه بیرون کشیذ ، وهمه را از نواحی
# ~~مملکت خویش بیرون کرد ، وسردار وامیر ایشان نورالدوله سالار بن
# ~~بختیار بوذ ؛ وکار او بجائی رسیذ که بخفارت کاروانها قانع شذ ؛ بهاء
~~الدوله
# ~~لشکری بمواقعهآ او ms098 فرستاذ ، بدر واشهر بذو رسیذند ، واورا هلاک
# ~~کردند ؛ غلامی از آن بهاء الدوله سراو بتقرب پیش بهاء الدوله آورد ؛
# ~~بهاء الدوله بذان ممتعض. وخشمناک شذ ؛ بفرموذ تا آن غلام را پوست
# ~~از سرتا پای بیرون کشیذند ، تا دیگران اعتبار گیرند ؛ وعمید الجیوش
# ~~را ببغداذ فرستاذ ، تا بتحصیل أموال ومراعاة مصالح آن اعمال قیام
# ~~نمایذ ؛ عمر او در آن بیایان رسیذ ، وزیر الوزراء قائم مقام او شذ ،
~~ودر
# ~~اکتساب خیرات واحتساب مبرات ودفع ظلامات ورفع رسوم جایره
# ~~وسد أطماع مستأکله برعمید الجیوش بیفزوذ ؛ وملک فارس وکرمان
# ~~با دیگر ممالک بهاء الدوله مضاف شذ، ونوایر فتنه منطفی گشت ؛
# ~~وخلایق از مضایق محنت ومفاسد ایام فترت خلاص یافتند
# وناحیت کرمان در عهد عضد الدوله ابو علی ین الیاس داشت ،
# ~~از قبل سامانیان ؛ وپسر خویش الیسع را بسبب خرفی که درو دیذ
# ~~وبرقی که در شمایل ومخایل او مشاهدت کرد ببعضی قلاع کرمان فرستاذ ،
# ~~ومد بی محبوس بوذ ؛ حمعی از جواری وسراری پذرش در آن قلعه
# ~~بوذند، ایشان را نظر بر محبس وی افتاذ ، برحالت او رقت آورند؛
# ~~مقنعهاء خویش برهم بستند ، واو را بروی قلعه فرو گذاشتند
# چون لشکریان از خلاص پسر آگاه شذند ، برو جمع آمذند ، PageV01P160
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0171.png)

# ~~واز تمادئ ایام پذر وطول مقاساة او تبرم مموذند؛ ابو علی برؤس
# ~~لشکر ووجوه حشم پیغام داذ ، واز موجب نفرت ودواعی وحشت
# ~~استعلام کرد ، وبتلطف وتألف سخن راند ؛ جوابی شافی نیافت ،
# ~~وجز نفرت وضجرت حاصل ندیذ ، همه جواب مطلق باز داذند ،
# ~~ومفارقت دیار وامصار کرمان وقطع طمع ازان حدود تکلیف کردند ؛
# ~~ندیذ ، از آنجا راه بخارا پیش گرفت ؛ وبسر بن مهدی وترمش
# ~~حاجب پیش پسر بگذاشت ، تا ممدد رای ایشان کار متمشی شوذ ؛
# ~~چون ابو علی ببخارا رسیذ ، در تعهد وتفقد واجلال واکرام قدر
# ~~او مبالغت رفت ؛ ودر حضرت ملک ملازم بوذ ، تا در شوال سنه
# ~~ست وخمسین وثلثمایه [356] سیری شذ
# والیسع ملآک کرمان با تصرف گرفت ، وکار او نفاذ یافت،
# ~~واوامر وزواجر او ms099 بامضا پیوست ؛ وبراذر او سلیمان بسبرجان مقیم
# ~~بوذ ، وایالت آن طرف بذو مفوض ، بسر بن مهدی الیسع را بر مغالبت
# ~~او آغالیذ ، وگفت : پیش از انتظام شمل واستقامت حال اورا بدست
# ~~بایذ آورد ؛ الیسع براذر را بعارضهآ مهمی وبهانهآ مشاورتی از سیرجان
# ~~بخواند ، واو بمعاذیر زور وأقاویل غرور مسک جست ؛ الیسع بذین
~~PageV01P161
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0172.png)

# ~~امتناع دلتنگ شذ ، وبذگمان گشت ، روی ممناجزت او آورد ، واورا
# ~~بشکست ؛ واموال ورحال واثقال او غنیمت گرفت ؛ وسلمان ببخارا
# ~~رفت ؛ والیسع چون بسرحد ولایت فارس رسیذ ، طایفهآ از لشکر
# ~~عضد الدوله بخدمت او رفتند ، ونوازش وخلعت یافتند؛ پس بعضی
# ~~از آن طایفه بگربختند وبا خدمت عضد الدوله آمذند ؛ الیسع بذین
# ~~سبب در حق بقایاء ایشان بذگمان شذ ، وهمه را مثله کرد ؛ لشکر
# ~~چون تفاوت حال هر دو طرف مشاهده کردند ، از الیسع دور شذند ،
# ~~ونفور وملول گشتند ؛ ویک نوبت هزار مرد وجوه دیلم از حشم
# ~~الیسع جذا شذند ، وبحضرت عضد الدوله پیوستند ، بناحیت اصطخر؛
# ~~بعد از ان گروه گروه می پیوستند ، تا عامهٔ‌ لشکر ازو جذا شذند ،
# ~~واو با خواص ممالیک وحشم خویش با واشهر آمذ ، ومملکت کرمان
# ~~با تصرف گرفت ، وکورتگین بن جستان را بنیابت وخلافت خویش
# ~~آنجا بگذاشت ، وروی بفارس آورد
# الیسع چون بجانب قهستان رسیذ ، رحل وثقل بخوس بگذاشت،
# ~~وبر امیذ استمداد واستنجاد ببخارا رفت ؛ ودر حضرت ملک در
# ~~مجلس انس ممرتبت معاشرت ومؤانست مخصوص شذ ؛ ودر بعضی
# ~~ایام در اثناء معاشرت ، که سورت شراب عنان تماسک ازو ستذه بوذ ،
# ~~مباسطتی بیش از قدر خویش آغاز کرد ، وبر لفظ راند، که اگر
# ~~دانستمی که همت آل سامان از إعانت ملهوف وإغاثت مکروب قاصراست ،
~~PageV01P162
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0173.png)

# ~~وامیذ مرتجی وملتجی از حضرت ایشان خائب وکاذب ، بطرتی دیدر
# ~~إلتجا ساختمی ، واز جانی دیگر مدد خواستمی؛ این کلمه مؤثر آمذ ،
# ~~او را بکرفتند ، وبخوارزم فرستاذند ؛ وابو علی بن سیمجور بخوس فرستاذ،
# ~~ورحل وثقل وحواشی ومواشی ومخلفات او بکلی قبض کرد ؛ والیسع
# ~~بخوارزم رمدی سخت ظاهر شذ ، که ms100 طاقت مقاسات آن الم نداشت ب
# ~~از سر ضجرت وملالت انکشت فرو کرد، وحدقهآ خویش بیرون
# ~~صحیفهآ الیاس خواندند : وبعد از آن کرمان جز در خواب ندیذند،
# ~~وملکث کرمان بأسرها برعضد الدوله قرار گرفت. تا بجوار رحمت جبار رفت ،
# ~~وبهاء الدوله وارث ملکث شذ. وآن طرف بعدل وانصاف او آراسته گشت
# چون سلطان ملک سجستان بکرفت ، ومیان او وبهاء الدول
# ~~حق جوار وقرب دیار ثابت کشت ، در خطبهٔ‌ کریمهآ مود ت ورغیت
# ~~در رغیبهآ محبت بسلطان مفاتحات ومخاطبات تقدم داشت ؛ وتحف
# ~~ومبار بسیار ، چنانکث لایق علو همت وشرف ابوت او بوذ ، بحضرت
# ~~سلطان فرستاذ ، سلطان در مقابلهآ آن أضعاف الطاف تقدیم فرموذ ،
# ~~واسبابب مصافات ومبانی موالات میان هر دو پاذشاه مستحکم شذ؛
# ~~هر دو دولت، در تشبیک اسباب عصبیت وتوشیح دواعیآ قربت وتشمیر
# ~~قواعد الفت ممسامرمصاهرت ومواصلت بوساطت وسفارت بیستادند ، تا
# ~~میان این دو پادشاه باتحاد واشتباک رسانیذند ، وفوائد موافقت وعواید
# ~~معاضدت ایشان بخاص وعام رسیذ ، والله اعلم بالصواب PageV01P163
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0174.png)

### | ذکر واقعهآ ناراین
# سلطان برمقتضئ سابقهٔ‌ پذر خویش نشاط جرأت فرموذ ،
# ~~بغزوی که طراز دیباجهٔ‌ دیگر مغازی ومقامات باشذ ، وصحایف ایام
# ~~بذکر آن متحلی گردذ ، با انصار حق واعوان اسلام ، که نجوم دین
# ~~ورجوم شیاطین بوذند ، روی بدیار هند آورد ؛ چون بواسطهٔ‌ دیار هند
# ~~رسیذ ، لشکر را بتخریب دیار وتعذیب کفار وتنکیس اسنام وتنکیل
# ~~خاص وعام دست بر گشاذ ، وعظیم آن مدابیر ومخاذیل را منکوب
# ~~ومکبوب بدوزخ فرستاذ ، ورذالهٔ‌ ابتاع او را چون هبا در مهب
# ~~صبا آواره ومتفرق کرد ، وسالما غانما با دار الملکث غزنه آمذ
# چون ملک هند اثر نکایات رایات. سلطان در اقاصی وادانئ
# ~~ولایت خویش مشاهده کرد ، وعجز خویش از مقاومت لشکر اسلام
# ~~در یافت ، اعیان اقارب وزبدهآ مواکب خویش را بخدمت سلطان
# ~~فرستاذ، وتضرعها کرد ، وملتزم جزیت وفدیت شذ، وسی مربط
# ~~فیل تقریر کرد ، که از نخب افیال خویش بخدمت فرستذ ، وموافقهآ
# ~~اتاوبی معین گردانیذ ، که هرسال از مبار آن دیار ومتاع آن بقاع ms101
# ~~خزانه می فرستذ ؛ وبر سبیل مناوبت دو هزار مرد بردرگاه قایم
# ~~میدارذ ، وعلی استمرار الایام وتکرر الشهور والاعوام بذین شریطه
# ~~وفا نمایذ؛ واولاد واعقاب ، که در دیار هند بصدد ملک ومعرض PageV01P164
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0175.png)

# ~~حکم باشند ، برین قضیت روند ، واین سبب را مطاوع ومتابع
# ~~باشند ؛ سلطان از هر شرف دین وعز اسلام بذین مصالحت راضی
# ~~شذ ، وبتحصیل این اموال معتمدان روان کرد ، وراه قوافل تجار
# ~~میان دیار خراسان وهندوستان گشاذه شذ ، والله اعلم
# ذکر غزوهٔ‌ غور
# سلطان را اتفاق اندیشهٔ‌ افتاذ در دیار غور، واز تمرد سکان
# ~~ومکاشرهآ سکان آن حدود در جوار مملکت ومرکز دائرهآ ولایت خویش
# ~~متأنف ، واز عیث وفساد وکفر وعناد وثقل وإرصاد ایشان بر قوافل
# ~~وصادر ووارد غیرت بر نهاذ او مستولی شذ ؛ عارداشت که فرقهٔ‌ از
# ~~دین عاطل وبسمت کفر موسوم بغرور حصانت جبال ومناعت قلال
# ~~بامصاقبت ومقاربت مستقر سربر ملک ببطالت واستطالت دست برآرند،
# ~~وراه تعد ی وتطاول سیرند؛ عزم تأدیب وتعریک ایشان مصمم کرد،
# ~~ولشکری فراوان از فارس وراجل بذان حدود کشیذ ، والتون تاش
# ~~حاجب راکه والئ هراة بوذ وارسلان جاذب مقد مهآ لشکر رران
# ~~کرد ، وایشان در طی آن منازل ومراحل ممضیق رسیذند ، که
# ~~حمهوری عام از سپاه غور بحراست آن ثغر موکتل بوذند ؛ میان فریقین
# ~~حرتی قایم شذ، که تیغها جز در قراب رقاب قرار می گرفت،
# ~~وخناجر جز با حناجر مضاربت می کرد، خیر بسلطان رسیذ ، با جمعی
# ~~از خواص ممالیک خویش برنشست ، وبمدد آن جمع شذ ، وآن مخاذیل
~~PageV01P165
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0176.png)

# ~~بتدریج ازان مضیق دور میکرد ، ومعاقل وموایل ایشان می ستد،
# ~~تا همگنان را بیچاره وآواره کرد ، وبمستقر زغیم وعظیم ایشان ، که
# ~~بسوری معروف بوذ ، راه وصول آسان کرد ؛ در قصبهآ قبضه ، که
# ~~بآهنگران معروفست ، جوانب حصار فرا گرفت
# او با ده هزار مرد بیرون آمذ، وبرابر سلطان صف کشیذ ،
# ~~وابواب احتیاط واسباب استظهار بمعاقل وثیق وخنادق عمیق باحکام
# ~~رسانیذ ؛ وتا نیمه روز در مغامست حرب ومارست طعن وضرب از
# ~~جانبین ms102 بکوشیذند ؛ سلطان بفرموذ ، تا بر سبیل استدراج واستنزال لشکر
# ~~پشت فرا داذ ، وآن مدابیر بذان خدعه مغرور گشتند ، واز موافقت
# ~~خویش بامیذ فرصت غنیمت واغترار بظاهر هزیمت بفضاء صحراء
# ~~آمذند ؛ لشکر سلطان عطفهٔ‌ کردند ، وهمه را بر مضاجع قتل در
# ~~خواب نوشین خوابانیذ ، وپسر سوری را اسیر گرفت ، واسلحهٔ‌ ایشان
# ~~بغنیمت بیاوردند ، وشعار اسلام درآن بقاع واصقاع ظاهر کرد ؛
# ~~وذکر فتح بزرگوار در جهان سایر گشت ، وسلطان مجناح نجاح ویر
# ~~فوز وبال اقبال روی بغزنه آورد
# پسر سوری مذلت خویش در کمند اسار وربقهٔ‌ خسار مشاهده
# ~~کرد ، واستیلاء اسلام برودایع حصار بدیذ ، نگینی مسموم در انگشتری
# ~~داشت ، از حسرت فرو مکیذ ، وجان مالک سیرذ ؛ خسر الد نیا
# ~~والآخرة ذلک هو الخسران المبین PageV01P166
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0177.png)

# ودر سنهآ احدی وار بعمایه [401 ] در خراسان عموما ودر نیسابور
# ~~خصوصا قحطی شامل وغلاتی نازل حادث شذ ، که کسی را از نا یافت
# ~~قوت قوت بماند ، دانهآ حبوب بقیمت از دانهآ مرواریذ در گذشت؛
# ~~شکم منعمان چون طبل تهی گشت ، ومطعوم معدوم شذ؛ اهل تمییز
# ~~از لحوم وشحوم بازار تقزز وتحرز بموذند ، والسلام
# ذکر خانیان بعد از معاودت ماوراء النهر
# سلطان بمین الدوله بعد از کشفهآ حشم ترک جاسوسان روان
# ~~کرد . واز حال ایلگ خان وبراذر او طغان خان تجسس وتفحص
# ~~مموذ ؛ طغان خان میل بجانب سلطان میکرد . وثبات بر عهد ومیثاقی که
# ~~با سلطان داشت در سابق الایام فرا می نمود : وبر زبان رسولان
# ~~از مکاشفهآ ایلگخان ترا می کرد ؛ چون ایلگخان تخلیط براذر مشاهده
# ~~اول مادە2 فتنهآ او که خصم خانکی است منحسم گردانذ ؛ بالشکر
# ~~ماوراء النهر بعزم مناهضت روی بولایت او نهاذ : چون از اوزکند
# ~~بگذشت ، برف بسیار بوذ ، وراه بسته شذه . باز گشت . تا وقت
# ~~إنکسار هوا واحتباس أنواء وانکشاف شتا وانقطاع سرما
# چون سباک ربیع سیم برف در مسام زمین گذاخت . وهیکل
# ~~زمین جوشن یخ بر کشیذ  وقرطهآ سیز نبات بیوشیذ . ایلگ با سر
~~PageV01P167
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0178.png)

# ~~مصاف وانتصار رفت ، وبا ms103 أنصار خویش روی ببراذر نهاذ ؛ وار
# ~~هر یک رسولی بحضرت سلطان رسیذ؛ سلطان بفرموذ، تا زمگاه او
# ~~بتعبیهآ خیول وتغشیهآ فیول بیاراستند ، وپیرامن آن بساط دو سماط از
# ~~ممالیک وغلامان ترک با زینتی ممام بداشت
# وصفت آن مجلس آن بوذ ، که دو هزار غلام از عقایل تبرک برابر
# ~~یکدیگر صف کشیذند با جامهاء ملون ، وپانصذ غلام از ممالیک خاصر
# ~~نزدیک مجلس او بایستاذند ، با قباهای رنگین ، ومناطق مرصع بجواهر
# ~~وشمشیرهاء مهند در غلا فهاء زر بر دوش بهاذه ؛ وچهل مربط فیل
# ~~در محاذات مجلس او بداشته بغواشیآ دیباهاء رومی وعصابات زربفت
# ~~ومعالیق زر سرخ مرصع بجواهر مین؛ وپس پشت هر دو سماط
# ~~هفتصذ فیل هیون شکل کوه پیکر شیطان صفت بداشتند ، با تجافیف
# ~~مشهر وغواشی مصور واسلحهآ نفیس مسور ؛ وعامه سپاه زرههاء
# ~~داودی پوشیذه ، وخود فرنکی در سرکشیذه ؛ ورجالهآ لشکر در پیش
# ~~ایشان سیرها در روی آورده ، وتیغها کشیذه ، وسنانها افراشته ؛
# ~~ودر پیش مجلس سلطان حمعی حجاب چون ماه وآفتاب ایستاذه ،
# ~~ودست بقبضهٔ‌ شمشیر یازیذه ، وچشم وگوش باشارت او باز بسته :
# ~~رسولانرا بار داذند ، تا از هیبت آن موقف با تشویری ممام بخدمت
# ~~تخت رسیذند ، وبشرایط خدمت وفرایض طاعت قیام بموذند ؛ ایشان را
~~PageV01P168
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0179.png)

# ~~بسر خوان بسرای ضیافت بردند؛ هشتی دیذند اراسته باحواض واطباق
# ~~زرین وسیمین منضد ، بأوانی مرصع وصحنهاء فایق وادوات رایق ؛
# ~~وپیش مسند سلطان طارمی زذه والواح وعضادات آن مسامیر وشفشهای
# ~~زر استوار کرده، وفرشهای رومی وابریشمین گسترده؛ ودر صدر
# ~~مجلس مثقلهآ نهاذه ، وحواشی آن بخانهاء مربع ومسد س ومد ور
# ~~منقسم کرده ؛ هر خانه6 بنوعی از انواع جواهر مشحون کرده، که
# ~~برتو نور آن دیذها را تبره وخبره میکرد ؛ وباتفاق گفتند ، که در
# ~~هیچ عهد اکاسرهٔ‌ عجم وقیاصرە7 روم واقیال عرب ورایان هند را
# ~~مئل این نفایس دست نداذه است؛ ودر حوالی مجلس طبقهای زرین
# ~~نهاذه مشحون مسکث أذفر وعنیر أشهب وکافور قیصوری وعود قماری
# ~~واتربجهای مصنوع وناربجهای مصبوغ از شمامات وعطر وانواع فواکه
# ~~وتمار از ms104 زر سرخ ساخته وعناقد لعل وبذخش
# چون شراب حاضر کردند ، حمعی از وشاقان خاص چون لؤلؤ
# ~~مکنون ودر مخزون شرالی مروق چون چشم خروس بدور دوستگانی
# ~~آن مجلس مماندند، اجازت مراجعت خواستند، باتشریفات شاهانه باز گشتند
# دست مجادلت میأن هر دو براذر قایم بود ، سلطان کار ایشان
# ~~بفیصل رسانیذ ، ومقرر کرد ، که هر یک تیغ مخاصمت در نیام کنند ،
# ~~وبا ولایت خویش قناعت ممایند ، والله اعلم PageV01P169
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0180.png)

### | ذکر فتح قصدار
# سلطان چون دل از جهت ترک فارغ کرد ، عزم قصد قصدار
# ~~مصمم کرد ، تا باذ غرور والی آن بقعه بسقوط تیغ مخروط از دماغ ا3
# ~~او بیرون کنذ . ودیو عشوه که اورا وسوسه میدهذ بصلیل تیغ هندی
# ~~در قارورهآ قهر مقید گردانذ ، ومصاعد قلال جبال او که موجب
# ~~تنمر وسبب تهور او گشتست ، بنفخهٔ‌ صورنای وکوس چون عهن
# ~~منفوش وهبأی منثور بر باذ راه دهذ : از غزنه گوچ کرد ، براه بست
# ~~بآوازهآ عزم هراة نهضت کرد ؛ خر قصد او بجانب هراة منتشر شذ ،
# ~~ناگاه تاختنی بناحیت قصدار برد؛ ووالی بر بستر خواب پیش از شروق
# ~~آفتاب از دبادب موکب سلطان در حوالی قصر خویش بی آرام شذ؛
# ~~مرگ مشاهده کرد ، وبزینهار برون آمذ : خوذ را در سم مرکب سلطان
# ~~انداخت . وپانزده هزار بار هزار درم ، که از مواجب گذشته برو
# ~~متوجه بوذ . ملتزم شذ . وبعضی بنقد ادا کرد ؛ سلطان باستیفاه باقی
# ~~مسلبان بگماشت . وپانزده مربط فیل ، که او از هر ذخیرهآ ایام
# ~~وعمدهآ اوقات خصام اندوخته بوذ ، بستذ ، وبتجدید منشور ایالت
# ~~او مثال داذ . وبا حصول ارادت وشمول سعادت روی با غزنه
# ~~نهاذ ، والسلام PageV01P170
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0181.png)

# ذکر هر دو شار ابو نصر بن راشد وپسر او ابو محمد
# پاذشاهان غرجستان را باصطلاح اهل آن بقعه شار خوانند ،
# ~~چنانک خان ترکانرا ، ورای هندوانرا وقیصر رومیانرا؛ وولایت
# ~~غرشستانرا شار ابو نصرداشت ، تا پسر او ابو محمد بحد مردی رسیذ ،
# ~~وبقوت شباب ومساعدت اصحاب واتراب بر ملک مستولی شذ؛ ویذر
# ~~منزوی گشت ms105 ، وملک بکفایت او باز گذاشت ، وبمطالعهآ کتب
# ~~ومجالس اهل علم رداخت ، وحضرت او منبع فضل ومستجمع افاضل
# ~~بوذ . وهنروران جهان ومحنت زذگان روزگار درگاه اورا مقصد امانی
# ~~وکعبهءآ مطالب ومباغی ساخته بوذند؛ واز اقطار وامصار روی فرا
# ~~اوکرده ، وهمه بنجاح مقصود ورواج مطلوب رسیذه ؛ ابوعلی
# ~~سیمجور چون عصیان ملک نوح آغاز کرد ، خواست که از ناحیت
# ~~غرشستان چیزی با تدبیر خویش گیرد ؛ هر دو شار دست رد بر روی
# ~~مراد او باز نهاذند ، واز جهت ولاء آل سامان ، که برطاعت ایشان
# ~~نشو ومما یافته بوذند ، ودر حجر رعایت ایشان روزگار گذاشته -،
# ~~بخدمت دیگری تن در نداذند ، وبوثوق حصانت قلاع ومناعت بقاع
# ~~خویش جواب ابوعلی باز داذند ؛ ابو علی ابو القسم فقیه را با حمعی
# ~~از أرکان دعوت وانیاب دولت ممحاصرهآ ایشان فرستاذ؛ وآن لشکر
~~PageV01P171
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0182.png)

# ~~کوههای چند که مساوی سما وموازایآ جوزا بوذ، در مسافت
# ~~آن دیار قطع کردند ؛ واز چند مخارم ، که از سم خیاط وضم
# ~~قماط تنگ تر بوذ ، بگذشتند ؛ وبا ایشان در چند موقف محاربت
# ~~ومناصبت بیستاذ ؛ سرهای بسیار چون برک از درخت فرو ریختند ،
# ~~وخونها چون سیل برروی زمین روان گردانیذند ؛ وهر دو شار از
# ~~مضیق ممضیق می تاختند، تا بقلعه از اقاصی ولایت خویش پناهیذند، که
# ~~در حضیض آن أطناب سحاب کشیذه شذی ، وعقاب را در مراقئ آن
# ~~عقاب بال گسسته گشتی
# ابو القسم آن ولایت بگرفت ، وخزاین وودایع واسباب ایشان
# ~~در قبضهٔ‌ مراد آورد ، تا امر ناصرالدین بخراسان آمذ ، ابو علی دل
# ~~مشغول شد ، ابوالقسم فقیه را باز خواند ؛ وهر دو شار در زمره6آ أعوان
# ~~ناصرالدین بنصرت ملک نوح برخاستند ، واز ابو علی انتقام کشیذند ؛
# ~~واو را دشمن کام بدیذند ، وبا سر مملکت وولایت خویش رسیذند ،
# ~~تا عهد سلطنت بمین الدوله سلطان محمود
# وعتبی آورده است کچون اصحاب اطراف سلطانرا انقیاد بموذند ،
# ~~ومنابر بذکر القاب میمون او بیاراستند ، مرا برسالت از برای عقد
# ~~بیعت پیش شار فرستاذند ؛ مرا باکرامی ممام تلقی کرد ، در ms106 شهور سنه
# ~~تسع وتمانین وثلثمایه [389] خطبه وسکه بنام همایون سلطان مطرز
# ~~گردانیذند ؛ ر عقب آن خبر رسیذ ، که ایلگخان ببخارا آمذ ، وملک
~~PageV01P172
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0183.png)

# ~~ستد ، ومعظم سیاه را در قید اسار وبند خسار کشیذ ، وبقایای آن قوم
# ~~آواره وبیچاره شذند ، برحمله پسر شار شاه بخدمت تخت سلطان آمذ ،
# ~~واز تقریب وترحیب تهرهآ ممام یافت ، ومد بی ملازم خدمت بوذ ؛
# ~~از سر شطارت طبع حرکات نامتناسب می کرد ، واز سر بخوت پاذشاهی
# ~~ازو سخنهای مکروه حادث می گشت ؛ واز جانب سلطان برآن هفوات
# ~~إغضا می رفت ، وزلات اورا بنظر عفو إغماض می بموذ ؛ دستوری
# ~~خواست ، سلطان اورا بتشریف شاهانه وخلعت گرانمایه روانه کرد ،
# ~~با نشیمن خوذ رفت ؛ برین حمله مدتی بگذشت ، تا سلطان را نیت
# ~~عزوی خاست ؛ خواست که از أطراف سپاهی جمع کنذ ، تا مزید
# ~~قونی وکترنی مستظهر گردذ؛ مثالی باستدعای شاه شار بفرستاذ ، وازو
# ~~حسن قیام بقضای حقوق إنعام واکرام ، که در باردآ او فرموذه بوذ ،
# ~~توقع کرد؛ دست خذلان دامن ادبار او بگرفت ، تا معاذیر نامقبول
# ~~وعلتهای معلول در میان نهاذ ، تا عصیان او ظاهر شذ
# سلطان کار او فرو گذاشت ، وروی بمهم خویش آورد ، وازان
# ~~سفر برمرکب ظفر باز گشت ؛ شاه شاررا پیش تخت خواند ، ودر
# ~~اثنای آن مثالی که باستدعای  او صادر شذه بوذ ، سطری از ایناس
# ~~وحشت وازالت عارضهآ ریبت وبندی از استمالت واستعطاف ابراد کرد،
# ~~تا تربیتیی که در حق او فرموذه بوذ ، بیک زلت باطل نشوذ ،
# ~~وغرس نعمتی که در حق او نشانده بوذ، بیک عثرت از بیخ بر
# ~~نبارذ ؛ شار ازان - ملطفات نفورتر شذ ، ومجاهرت او بعصیان پیش.

PageV01P173

# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0184.png)

# ~~سلطان روشن گشت : وسلطان امیر جاجب التون تاش وارسلان جاذب
# ~~را مناهضت او فرستاذ ، ایشان زعیم مروروذ را با خوذ ببردند ، چه ار
# ~~رمعاطف آن شعاب ومخارم آن هضاب اطلاع داشت ؛ وایشان
# ~~با لشکری که چون رنگ آهن خایند، وچون نهنگ بدریا فرو
# ~~شوند ، وچون ما، در مداخل ومخارج ومضایق زمین فرو ms107 شوند ، بذان
# ~~حدود رفتند ، وآن نواحی بستذند ؛ پذر بحکم وقوف برخواتم اعمال
# ~~وممارست شداید ایام بامان پناهیذ ، وزنهار طلبیذ ، ودر ذمت رعایت
# ~~وعنایت حاجب التون تاش گریخت ، واز عقوق پسر مستغاث کرد ؛ واز
# ~~حرکات وسکنات او تبرا موذ ، وبشفاعت او بحضرت سلطان توسل
# ~~ساخت ، تا خلوص اعتقاد خوذ در موالات عرض داشت؛ واورا
# ~~پاکرام واحترام بهراة آورد ، واو را درضمان امان گرفتند
# وپسر بقلعهٔ‌ که ملجأ ایشان بوذ، متحصن شذ ، وخزاین
# ~~وممالیک وحواشی ومواشی خویش بآنجا نقل کرد؛ حاجب التون تاش
# ~~وارسلان جاذب پیرامن حصار او فرو آمذند؛ واو حواشی حصار
# ~~ممردان کار بیاراست، وجنگ در پیوست
### | شعر
# همه سر ربض قلعه کرد آهن پوش %~% همه فصیل در حصن کرد آهن خای
# لشکر سلطان منجنیقها وعرادات بر جوانب قلعه راست کردند ،
# ~~ویک جانب از دیوار حصار بزمین آوردند ؛ رجالهآ لشکر چون گوزن
~~PageV01P174
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0185.png)

# ~~بذان دیوارها بر دویذند ، ودست بتر وتیغ یازیذند، شاررا چون کار از
# ~~دست رفت ، مستغاث کرد ، وزینهار خواست، تا مگر آلی بر چشم آن
# ~~حشم زنذ؛ وندانست ، که شیر شرزه چون از حد ت ضراوت چنگال بصید
# ~~یازیذ ، بی مقصود باز نگردد ؛ ومار گرزه که از شد ت حقد آهنگ
# ~~زخم کرد ، بی تشفی دندان برنگیرد ؛ وآن فتنه قایم بود ، تا اورا
# ~~بدست آوردند ، واز قلعه بیرون گشیذند ؛ واموال وخزاین او غارت
# ~~کردند ؛ وزیر اورا که جهینهآ اخبار وحقیبهٔ‌ اسرار بوذ ، بگرفتند؛
# ~~وشکنجه رکعب او نهاذند ، تا ذخایر ودفاین وودایع بدست ایشان باز
# ~~داذ ؛ وجریدهآ بقایای اموال تر عمال عرض کرد؛ وبرتحصیل آن
# ~~مسلبان گماشتند ، ووجوه ولایت غرش وآن نواحی در مجموع
# ~~ابو الحسین منیعی بستند ، واورا باستخراج آن وجوه نصب کردند ؛
# ~~وکوتوالی معتمد بر قلعه گماشتند
# از حضرت سلطان باستحضار شار مثال رسیذ ، اورا با تخته بند
# ~~بغزنه بردند، غلامی که موکل اوبوذ، شاررا تکلیف کرد، تا نامهآ
# ~~بخانهآ او نویسذ ؛ اواز ضجرت آن تحکم از بی مبالاتی غلام خیره وطیره
# ~~شذ : ویزن او نوشت ms108 که ای قحبهآ نابسامان مگر پنداری، که من
# ~~از تهتک تو در فسق وفساد وتفریق مال غافلم ، یا نمی دانم که همواره
~~PageV01P175
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0186.png)

# ~~بفجور وشرب خمور وتضییع مال. من در مصرف هر منگر ومحظور.
# ~~روزگار می گذرانی ؛ وهر روز با حریفی وهر شب با ظریفی بمعاشرت
# ~~ومباشرت مشغولی ، وخانە من برباذ داذی، وآب روی من بریختی؛
# ~~گر باز آیم سزای تو بدهم ؛ وجزای تو در کفارت نهم؛ ازین شیوه
# ~~اطنابی در نامه نوشت ، وبدست غلام داذ ؛ چون نامه بزن رسیذ ،
# ~~بیهوش شذ ، وشبهت کرد ، که دشمنی تقبیح صورتی کرده است،
# ~~یا حاسدی مجال فسادی یافته ، خانه بگذاشت ، وهراسان وبی آرام در
# ~~گوشهآ گربخت ، چون غلام بخانه رسیذ، سرای خویش چون قاع
# ~~صفصف خالی یافت ؛ واز کذبانو وخدمتکاران نشان ندیذ ، حیر ان
# ~~فروماند ، واز همسایگان استکشاف حال کرد ؛ ایشان از کیفیت نامها
# ~~إخبار کردند ، وآن فضایح وقبایح برو خواندند ؛ غلام بمراعات دل زن
# ~~وتسکین جانب وازاحت خوف واستشعار او مشغول شذ ؛ وبأمانی بلیغ
# ~~وضمانی وثیق زن را بخانه آورد؛ این اضحوکه در خدمت سلطان باز
# ~~گفتند ، از شطارت شار تبسم کرد ؛ چون شار را ببارگاه سلطان
# ~~رسانیذند اورا بتازیانهٔ‌ تأدیب وتعریک مالش داذند ؛ وبجانی محبوس
# ~~کردند ؛ ودر مواساة ومراعات آوقات وأقوات او وصایت فرموذ، بر
# ~~وجهی که اذن سلطان برو پوشیذه باشذ ، تا موجب جرأت وجسارت
# ~~وزعارت او نگردذ ؛ التماس کرد ، که از غلامان منظور او یکی را
# ~~پیش او فرستد ، سلطان بفرموذ تا ملتمس او باسعاف مقرون داشتند ؛
# ~~وپذر اورا از هراة بحضرت سلطان آوردند ، وبنظر احترام ملاحظت
~~PageV01P176
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0187.png)

# ~~فرموذ ؛ سلطان أملاک وضیاع ایشان بنواحی غرشستان تحرید ، وبا
# ~~دیکر ضیاع دیوان سلطنت گرفت ، وشیخ جلیل بمراعاة جانب شار
# ~~ابونصر قیام موذ، ودر کنف رعایت خویش میداشت ، تا بجوار رحمت
# ~~حق رسیذ ، در شهور سنهآ ست واربعمایه [406] ، والسلام
# ذکر واقعه ناردین
# سلطان من الدوله چون نواحئ هند بگرفت ، در اقاصی آن
# ~~ولایت بجانی رسیذ ، که هرگز رایت اسلام برآن ms109 نواحی طلوع نکرده
# ~~بوذ ؛ آن بقاع از طلمت کفر وشرک پاک کرد ، ومشاعل شریعت در آن
# ~~دیار بر افروخت ومساجد ومعابد بنا نهاذ، وشعار ایمان ظاهر کرد ؛
# ~~خواست که از بقایای اعداء دین وعبده أوثان دمار برآرد ،
# ~~ومنکران دین را ببرهان قاطع شمشیر مسخر گردانذ ، غزاة جنود وکماة
# ~~اسود خویش را پیش خواند ، وهر یک را مکرمتی جمیل وموهبتی
# ~~جزیل بنواخت ؛ مستظهر بدرع عصمت ومغفر مغفرت وقوام تقوی
# ~~وعروهٔ‌ وثق بعنایت ازلی در اواخر خریف روی براه نهاذ : چون بذان
# ~~حدود رسیذ ، برفهای عظیم بیفتاذ ، وراه برکوه وهامون بسته شذ ،
# ~~از سرمای سخت جاد ها مطموس شذ ، از سر ضرورت روی ازان نواحی
~~PageV01P177
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0188.png)

# ~~بتافت، وبا غزنه آمذ، تا روی هار پیذا شذ ؛ وغوغای سرما از بیم
# ~~خنچر بیذ در نشست ، وهوا معتدل گشت ؛ اوچون بحر اخضر جوشان
# ~~در حرکت آمذ ؛ چون باعداء نزدیک رسیذ ، لشکررا تعبیه کرد ،
# ~~میمنه را در اهتمام امیر نصرکرد ، ومیسره را بارسلان جاذب سبرد ،
# ~~وابو عبدالله الطائی را ممقدمه در پیش افگنذ ، وامیر حاجب التون تاش را
# ~~با خواص ممالیک در قلب بداشت
# ملک هند با حشم خویش از نهیب خصمان با پناه کوهی حصین
# ~~متین نشست ؛ وبمخرمی میان دو کوه بلند التجا ساخت ؛ ومدخل آن
# ~~مضیق بفیلان کوه پیکر استوار کرد ، وبأقطار دیار خویش نفیر نامه
# ~~نوشته ، وسوار وپیاذهآ ممالیک خویش بخواند ، وراه مطاولت در پیش
# ~~نهاذ ؛ سلطان بر سر سربرت وغور مکیدت وخدیعت او وقوف یافت، که
# ~~ازان إهمال آن میخواهذ تا مگر از طول ایام وامتداد مقام بستوه آیند،
~~واز
# ~~مقاتلت روی بتابند ؛ رجاله دیلم وعفاریت اففانیان را بر ایشان آغالیذ ،
# ~~تا بشیب وفراز وپس وپیش ایشان فرا گرفتند ، ومقناطیسوار بجاذبهآ
# ~~قهر ایشان را بخوذ کشیذند ؛ چون ازان مضیق بفضاء صحرا آمذند ،
# ~~چون مرغ در التقاط حبات ایشانرا بمنقار نقار برمی چیذند ، تا چند
# ~~روز بذین صفت بگذاشتند ، تا زمرهآ کفرهآ او بتمامی مجتمع شذند ،
# ~~واز دیار هند وسند هرکجا نافح ms110 ناری وطالب ثاری بوذ ، روی بذو آورد
~~PageV01P178
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0189.png)

# پس آهنگ جنگ آن نهنگ کرد، در مصاف پشت با کوه داذ،
# ~~وسد ی از هیاکل فیلان جنکی در حوالی لشکر کشیذ ؛ پس آتش حرب
# ~~سوزان شذ ، مبارزان صفوف چون زنبور بر جوشیذند ؛ وبزخم خنچر
# ~~سر وسینه2 یکدیگر می شکافتند ؛ وتیرها وروپین حلقوم وخرطوم می
# ~~در یذند ؛ آن کافر چون قوت وشوکت وچیرگئ خصم مشاهده کرد ،
# ~~با مشاهر أنجاد ومساعر ابطال روی بابو عبدالله الطابی آورد ، وازجوانب
# ~~اورا بزخمهای عنیف فرا گرفتند ، واو چون فحل مست روی بایشان
# ~~نهاذ ، چون سلطان اورا در مخالب آن محنت بدیذ ، کوکبهٔ‌ از غلامان
# ~~خاص بنجدة او فرستاذ ، تا اورا از دشمنان خلاص داذند؛ وچون
# ~~غربال همه جسم او چشم شذه ، وچون زره همه تن خلقه گشته ب
# ~~سلطان بفرمود ، تا اورا بر فیلی نشاندند ، تا از ألم جراحت جوارح
# ~~بنزد او استراحت راحتی یابذ
# شعلهٔ‌ حرب همچنان زبانه می زذ ، تا ابزذ تعالی بباذ نصرت فرو
# ~~نشاند ؛ وبنفحهآ نسیم محمودی ذرات وجود آن مخاذیل اضالیل متفرق
# ~~گشت ، وأجزای ایشان منثور شذ : وهمه را در اعطاف سهول وجبال
# ~~واکناف کهوف وتلال بفنا رسانیذند ، واموال وافیال ایشان بغنیمت
# ~~بیاوردند ؛ وخاص وعام در فواید آن غنایم متساوی شذند ، وبدرجت
# ~~غنا واستغنا رسیذند ؛ وناحیه ناردین در عرصهآ اسلام افزوذ PageV01P179
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0190.png)

# این غزو در جراید مقامات وتاریخ غزوات سلطان بمین الدوله ثبت
# ~~افتاذ ، واین صنع لطیف وعز منیف نصیبهآ ایام وقرینهآ اقبال او
# ~~آمذ؛ واز بت خانه سنکی منقور بیرون آوردند ، برکتابهآ آن ثبت کرده
# ~~بوذند ، که چهل هزار سالست تا بنای این خانه نماذه اند ؛ سلطان
# ~~تعجب مموذ ، که علماء شریعت وحکماء امت متفق اند ، که مدت
# ~~عمر بنی آدم قریب هفت هزار سال است ؛ از اعیان علماء ومشاهیر
# ~~حکماء استفسار رفت ، همه برآن منکر شذند ، وگفتند : شهادت
# ~~صخور همه افک وزورست ، ومنشأ غرور
# لشکر اسلام بآن غنایم نا محدود ورغایب نا معدود با غزنه آمذند ،
# ~~وسواد ms111 عدد سپاه اسلام درمیان عدد سیاهان هند ناچیز شذ؛ وبرده
# ~~از قیمت بیفتاذ ، چنانک هر حمال وحمال وکناس ونحاسخواجه شذند ،
# ~~والله اعلم واحکم
### | ذکر واقعه تانبشر
# بمسامع سلطان إنها کردند ، که بناحیت تانیشر از جنس فیل
# ~~خاص او، که آنرا صیلمان خواندندی ، فیلان بسیارند ، ووالی آن
~~PageV01P180
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0191.png)

# ~~بتمعه در کفر وکنود غالیست ، نیت آن غزو مقرر کرد ، تا رایت
# ~~اسلام افراشته ، واعلام اصنام بقهر آن نکوسار گردذ؛ وبا لشکری که
# ~~بأفاویق توفیق ودر حجر مجاهدت ما یافته بوذند روان شذ ، وبیابانهای
# ~~هایل طی کرد ، که مرغ در هوای آن بر بریزذ ، وستاره در فضای آن
# ~~راه گم کنذ ، که جز باذ نگذشته بوذ ، وجز آفتاب سایه نیفکنده ؛
# ~~نه از آب خبری ، ونه از عمارت اثری
# چون بذان نواحی رسیذند ، در پیش نهری صخاب وجوبی برآب
# ~~یافتند ، وکوهی شماخ وزمینی سنگ لاخ ؛ وکافر بذان کوه مستطهر
# ~~گشته ، لشکر سلطان بدو معیر از آب گذر کردند ، واز دو جانب با اهل
# ~~شرک جنگ در پیوستند ؛ شبهنگام اهل اسلام حمله حمله کردند، وهمه را در
# ~~میان آن مخارم ریختند ، واز تاب آن حراب وضراب راه گریز گرفتند؛
# ~~وآن پیلان مزخرف وهیاکل مصفف بجای بگذاشتند ، فیل بانان
# ~~سلطان بربی برفتند ، وهمه را با مربط حضرت آوردند ؛ وچندان
# ~~خون بریختند ، که آب آن نهر زخار وآب خون خوار با غزارت از حکم
# ~~طهارت بیرون شذ ، ومشارب آن ترشارب حرام گشت ، والله
# ~~اعلام واحکم PageV01P181
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0192.png)

# ذکر خاتمت کار شمسن المعالی قابوس ورسیذن ملک او بامیر
# منوچهر بن قابوس رحمهما الله تعالی
# شمس المعالی با خصایص مناقب ونفاذ بصیرت او در عواقب درشت3
# ~~خوی وسایس بوذ ، واز خشونت سطوت ومرارت کأس بأس او هیچ
# ~~کس را ایمنی نه؛ بکمتر زلتی عقوبات عنیف کردی ، وتأدیب وتعریک
# ~~بشمشیر قاطع وسنان ساطع ، حبس او مطمورهٔ‌ لحد بوذی؛ ازین
# ~~سبب خلق بر دست او فنا شذند ، ودلها ازو برمیذند ، وسینها بحقد
# ~~او آغشته گشتند ؛ وزعیم که حاجب او بوذ، ms112 مردی سلیم صدر وی
# ~~غایله بوذ ؛ واز حملهٔ‌ حشم وخدم او بسلامت موصوف ومعروف ،
# ~~واموال اعمال خطه استراباذ بوی سبرده بوذند ؛ نسبت او اختزالی بذو
# ~~گردند ، واو را بکشتند ؛ بسبب قتل او نفرت لشکر زیادت شذ ،
# ~~همه دل برخلع ربقهآ طاعت او نهاذند ، بسبب خشونت قرار داذند؛
# ~~کرده بوذ، واز اندیشهٔ‌ مفاسد ایشان بی خر؛ تا شبی پیرامن قصر
# ~~او فرو گرفتند، واسباب ومضارب ومراکب او غارت کردند؛
# ~~خواص حضرت او او را از مضرت عدوان ایشان رعایت نموذند ، PageV01P182
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0193.png)

# ~~متغلبان بجرجان رفتند ، وبتغلب وتطاول شهر باز دست کرفتند ، وامیر
# ~~منوچهر را از طرستان بخواندند ، واو بسبب حادثهآ پذر ونفاذ مکیدت
# ~~متابعت مموذ ، تا تدارک آن خلل بکنذ
# چون بجرجان رسیذ ، لشکری آشفته دیذ ، وکارها از دست
# ~~اقتدار رفته ، طبقات ووجوه سپاه بذو پیغام داذند ، که اگر در عزل
# ~~وخلغ پذر با ما موافقت ثمای همه از رغبتی صادق کمر بندیم ، ومطیع
# ~~باشیم ؛ واگر نه بردیگری بیعت کنیم ؛ امیر منوچهر جز مدارت ومساهلت
# ~~چاره ندیذ ، واندیشیذ که بردهآ حشمت دریذه شوذ ، وماد ه فتنه
# ~~وفساد متزاید گردذ ، وخانهآ قدیم از دست بروذ ؛ شمس المعالی چون
# ~~اجتماع کلمهآ ایشان برعناد واتفاق برنوازع فساد بدانست ، با خواصن
# ~~ممالیک وبقایای اسباب ببسطام تحویل کرد؛ ومنتظر خاتمت کار ومآل
# ~~حال بنشست ؛ چون لشکر ازو خیر یافتند ، منوچهر را بر محاربت پذر
# ~~وإز عاج او ازان نواحی تکلیف کردند ؛ او از سر ضرورت با ایشان
# ~~برفت ، وشری بشری دفع کرد ، وآتشی بآتشی بنشاند ؛ چون بنزدیک
# ~~قابوس رسیذ ، بخدمت پذر شتافت ، وزمین خدمت ببوسیذ ، واشک
# ~~از دیذه روان کرد؛ وبا هم از حدوث آن واقعه بث الشکوی ونفثة
# ~~المصدور آغازیذند
# امیر منوچهر پذر را گفت : اگر اجازت دهی در مدافعت قوم
# ~~سر در بازم ، وجان نازنین بذل کنم ، وخوذ را وقایهآ ذات وفداء
~~PageV01P183
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0194.png)

# ~~مصالح تو گردانم ؛ شمس المعالی او را دلخوشی داذ ، واستعطاف تموذ ،
# ~~وچشمهاش ببوسیذ ، گفت : غایت کار ونهایت حال همین خواهذ ms113 بوذ،
# ~~وراثت ملک وخانه برتو وقف است ؛ واین کار را در حالت حیوة 3
# ~~وبعد از وفات من متعین تونی ؛ وخاتم ملک بذو سبرد . ومقالید
# ~~خزاین ودفاین بذو تسلیم کرد ؛ وبذان مقرر شذ ، که شمس المعالی در
# ~~قلعهآ چناشک بنشینذ ، وبأوراد. عبادات مشغول گردذ؛ وکار
# ~~ملک وحل وعقد منوچهر باز گذارذ ، ودرعماری بقلعهآ چناشک
# ~~تحویل کرد ، با حمعی از حواشی وخدم که ممصالح او قایم بوذند
# منوچهر بجرجان آمذ ، وبضبط امور واستمالت صدور واستعطاف
# ~~حمهور مشغول شذ ؛ مع هذا آن جمع را از سابقهآ زلت خویش خوف
# ~~از عوادی مضرت وغوایل معرت قابوس نقصان بمی پذیرفت ، وبانواع
# ~~حیلت ومکیدت بهر مدخل فرو رفتند ، تا خاطر از کار او فارغ کردند؛
# ~~وبتمنای خوذ رسیذند ، وبوفات وفوات روح او همداستان وراضی
# ~~بگشتند ؛ تا در مفرش فراش او رفتند ، وردای رد ی از غرە غرای
# ~~او باز کشیذند ، واورا مرده بدیذند ، وبمراد خویش رسیذند ؛ واز
# ~~صواعق سیف وبوارق سنان او بیارامیذند ، واو را در قبهآ که بظاهر
# ~~جرجان براه خراسان ساخته بوذند ، دفن کردند ؛ امیر منوچهر سد روز
# ~~بر قاعدهآ دیلم ماتم داشت ؛ آنگاه در منصب امارت آرام گرفت ،
# ~~وبیعت لشکر از سرگرفت ؛ وقابوس را فراموش کردند PageV01P184
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0195.png)

# شعر (طویل)
# ~~کأن لم یکن بین آلحجون الی الصفا
# آنیس ولم یسمر بمکة سامر
# ز دیوان خلافت بامیر منوچهر مثالی رسیذ ، ر تعزیه وتولیت ؛
# ~~وخلیفه القادر بالله او را فلک المعالی لقب داذ ؛ وبحبل ولاء سلطان
# ~~اعتصام ساخت ؛ وممتابعت ومشابعت او استظهار جست، وجمعی از
# ~~معارف حضرت ببارگاه او فرستاذ ، وبمبار موفور ونفایس مذخور
# ~~ورغایب نا محصور بذو تقرب موذ ، واز صدق نیت وصفای طیت اعلام
# ~~داذ ؛ سلطان آن وسایل وذرایع بنظر قبول ملاحظت فرمود ، ومباغی
# ~~ومراضئ ار را بایجاب مقرون داشت ، وعیار موالات او برمحک
# ~~اختیار واعتبار زد ؛ ومثال داذ ، تا در ولایت خویش خطبه وسکه
# ~~بألقاب همایون او مطرز گردانذ ؛ وابو محمد مهران را بذین سفارت
# ~~بذو فرستاذ ، با نوازش وخلعتی تمام ms114 ؛ امیر منوچهر آن مثال مسموع
# ~~ومقبول داشت ، وبر مقتضئ فرمان برمنابر ممالک جرجان وطیرستان
# ~~وقومس ودامغان شعار دعوت سلطان ظاهر گردانیذ؛ وپنجاه هزار
# ~~دینار بر سبیل اتاوت ملتزم شذ ، که هر سال بخزانه می رسانذ PageV01P185
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0196.png)

# ودر وقت نهضت سلطان بغزو ناردین ازو لشکر خواست ، دو
# ~~هزار مرد از خواص دیلم وخلاصهٔ‌ حشم، که در فراز چون گوزن
# ~~ودر نشیب چون سیل بوذند ، بخدمت فرستاذ ؛ وچون آثار مساعیآ
# ~~او در حضرت سلطان موقع احماد رسیذ ، وحقوق خدمت متأ کد شذ .
# ~~ابو سعد شولکی رثیس جرجانرا که یگانهٔ‌ روزگار ومقدم احرار
# ~~بوذ، بحضرت سلطان فرستاذ، تا معاقدت مصادقت مرایر مواصلت
# ~~مستحکم گردانذ ، واز حجر سلطنت تخطبهآ کریمهٔ‌ قیام نمایذ ، سلطان
# ~~باسعاف سؤال وانجاح مأمول سمح الجنان شذ، وحق کفاء ت فلک المعالی
# ~~بایجاب پیوست ، وچون آن بزرگ بحضرت فلک المعالی رسیذ ، واهتزاز
# ~~سلطان در إجابت دعوت وانجاز مطلوب باز گفت ، فلک المعالی او را
# ~~دیگر بار بحضرت سلطان فرستاذ ، وقاضی جرجان را، که راوی
# ~~حدیث وعلامهآ روزگار بوذ ، مرافق اوگردانیذ ، تا باتمام مهم
# ~~مواصلت قیام نمایند؛ هردو چون بحضرت رسیذند، خدمت بجای
# ~~آوردند ، وبتنجیز وعده وتأکید عقد نکاح مطالبت کردند ؛ سلطان
# ~~شیطان غیرت را با عقال حکم شریعت ببست ، وکریمهٔ‌ که جگر
# ~~کوشهآ او بوذ وفریده که زهرهٔ‌ آسمان سلطنت بوذ ، بفلک المعالی داذ
~~PageV01P186
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0197.png)

# ودر مجلس این عقد از لطافت وبشائر استبشار ونفایس تحف چندان
# ~~وذ ، که تاریخ ایام وطراز مساعئ کرام شذ؛ ورسولان بحصول
# ~~مقصود ووصول مطلوب باز گشتند ؛ وفلک المعالی حملی روان کردکه
# ~~ذکر علو همت وغزارت کرم اودرجهان سایر شذ؛ واز أرکان دولت وابناء
# ~~حضرت هیچ کس از الطاف بر وعوایدکرم او بی نصیب مماند، وسلطان
# ~~خدمات اوبانواع صنایع وابواب مکارم مقابل کرد ، وبشرایط مجازات
# ~~خدمات ومکافات قربات او قیام بموذ؛ وافراد قواد وآحاد اجناد
# ~~ورا بتشریفهاء سنی وخلعتهاء نفیس تعهذ وتفقد مموذ ؛ ودر صحبت
# ~~در صدف ملک ویاقوت شرف سلطنت مالی روان کرد ، که ms115 درمجموع
# ~~اقلام کتاب ومعلوم افهام حساب نگنجذ
# چون کار فلک المعالی بمظاهرت از مصاهرت ووسیلت آن قوام
# ~~گرفت ، بتدبیر کار لشکر وانتقام از حمعی، که درخون پذرش قیام
# ~~مموذه بوذند ، إقدام بموذ ؛ وبوجوه حیل وانواع علل سلک حمعیت
# ~~وموافقت ایشان بشکست ، وهمه را بقتل آورد؛ وپسر خرکاس که
# ~~خویش عاق ومایةآ شقاق بوذ، از میان برکران گریخت ، ودر جهان
# ~~آواره شذ ، وکس ازوی نشان نیافت ؛ واز حملهٔ‌ جالبان ضر ابو القسم
# ~~جعدی بوذ ، صاحب جیش شمس المعالی، بسرحد ولایت میان خوف
# ~~ورجاء بنشست ، منتظر طوارق بلا وصواعق عنا ؛ فلک المعالی نظر
# ~~زو بینداخت ، وطریقه إمهال وإهمال سیرد ، وباغلوطهء تغافل PageV01P187
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0198.png)

# ~~وتهارن او را مغرور گردانیذ ، وبدواعی تطمیع وترغیب بدام آنتقام
# ~~کشیذ ، ودر محتبس طلب قصاص باز داشت ، وراه خلاص او بر بست؛
# ~~اما هرکاری را وقتی معین وغایتی محدود وآمدی معلوم مقد رست ؛
# ~~ودر تدارک آن حال تعجیل وتأجیل نا متصور ؛ ابو القسم بحیلتی ازحبس
# ~~فلک المعالی بگریخت ، ودر اقطار جهان از طرفی بطرفی تردد میکرد،
# ~~تا بنیشابور بحضرت سلطان آمذ ، وبذمت او ملتجی شذ، پنداشت
# ~~که باتشاج ذات البین واتحاد مصالح جانبین سلامت خواهذ یافت، سلطان
# ~~اورا بند بر نهاذ ، وبمنوچهر فرستاذ ، تا براه یاران برفت ، والسلم
# ذکر محد الدوله بن فخر الدوله
# چون فخرالدوله بسرای آخرت تحویل کرد، لشکر بر امارت پسراو
# ~~مجدالدولة بیعت کردند ، وماذر او خواهر اصفهبذ بریم بوذ ؛ متعضد 12
# ~~بکثرت اقارب وشوکت عشایر ، واز سر تحکم وتغلب در حل وعقد
# ~~وامر ونهی با لشکر دیلم سحن مراند ؛ میان اووماذر بذین سبب وحشت
# ~~افتاذ ، ماذر کس فرستاذ ، وبدر بن حسنویه را بخواند ، وری بتصرف
# ~~گرفت ، ودست نواب پسر کوتاه کرد، بذین سبب مناوشات بسیار
# ~~رفت ، وبإراقت دماء وفتنه وغوغا کشیذ ؛ وحشم دیلم واهل ری بی طاقت
# ~~شذند ، واز نوایر آن فتن ودوایر آن محن طبقات لشکر بفنا رسیذند،
~~PageV01P188
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0199.png)

# ~~ن ولایت ری روی بخرالی آورد، ومردم متفرق شذند؟ مجدالدوله
# ~~ز احتذام آن فتنه ms116 ، وایقاد شرر آن شر ملول گشت، ونفور شذ ، از
# ~~در طاعت او مقهور گمردانیذ ، وخلایق را از ورطهٔ‌ آن محنت برهانیذ،
# ~~وممطالعهآ کتب ومنادمت دوات وقلم اشتغال بموذ
# براذرش شمس الدوله ولایت همذان وقرمیسین تا حدود بغداذ
# ~~در تصرف داشت ؛ وبدر بن حسنویه در عهد ایشان اموال بسیاز وبجمل
# ~~فراوان جمع کرد ، ودر وجوه صلات وابواب مروات صرف وخرج
# ~~کرد ؛ واین پولاذ همچنین در ایام آل بویه مجالی عظیم یافت ، وکار
# ~~او درجاه ورفعت بذان رسیذ، که صنادید دیلم ومشاهیر کرد وعرب
# ~~در زمرە2 حشم اوجمع آمذند ؛ او بمجد الدولة وماذرش ، که کافلهآ
# ~~ملک بود ، نامهٔ‌ نوشت، وقزوین باقطاع خواست ، تا محصول آن بر
# ~~الشکر صرف کنذ ، مهمات ملک وممانعت دشمن ازحوزه6آ دولت قیام
# ~~مایذ ؛ ایشان بحکم تقلص عذری پیش نهاذند ؛ واوبر ایشان عاصی
# ~~شذ ، وبر حدود ری می تاخت ، وغارت میکرد ؛ بذین سبب راهها
# ~~بسته شذ ، ومادهآ أقوات وغلآت منقطع گشت
# مجد الدوله وماذرش این شکایت باصفهبذ بریم نوشتند ، وازو
# ~~مد د خواستند؛ او با حشری ممام از سیاه جیل بیامذ، وبکرات با یسر پولاذ
# ~~مصاف داذ ، واز جانبین خلایق بسیار هلاک شذند؛ پسر پولاذ را
~~PageV01P189
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0200.png)

# ~~زخمی رسیذ ، باز گشت ، وبجانب دامغان بیرون شذ؛ وآنجا مرمت
# ~~حال ومعالجت جراحات توقف کرد ؛ واز فلک المعالی مدد خواست ،
# ~~تا ری از بهر وی مستخلص کنذ ، وخطبه وسکه واتاوی معین بر سبیل
# ~~مسانهه مسلم دارذ ، او دو هزار مرد گزیذه مدد فرستاذ؛ پسر پولاذ
# ~~با آن لشکر بدر ری رفت ، ودست نهب وغارت دراز کرد؛ ولشکر
# ~~دیلم از آن سبب در بلای عظیم وغلای شنیع افتاذند ؛ وبا مجد الدوله
# ~~وکافلهٔ‌ ملک باضطرار رسیذند ، اورا استمالت کردند ، واصفهان بذو
# ~~داذند ؛ اودست ازعیث وفساد بداشت ، وبیارامیذ : وسیاه را با جاد65
# ~~سداد ورشاد آورد ، وماده شطط وخلاف منقطع گردانیذ ؛ در سنه سبع
# ~~واربعمایه [1407 باصفهان رفت ، وشعار دعوت مجد الدوله ظاهر میداشت
# نصر ن الحسن بن فیروزان از ببار وجومند روی بری آورد، ms117
# ~~واز خوف مکیدت قابوس ونکایت لشکر او براه بیابان بیامذ؛ چون
# ~~بری رسیذ، مدت دو سال بحرمتی هر چه تمامتر درمیان ری مرجوع الیه
# ~~بوذ در مهمات دولت ، موثوق علیه دررای وتدبیر وتقدیم وتأخیر ؛
# ~~پس بسبب زلتتی اورا بگرفتند ، وبقلعهآ استوناوند فرستاذند ؛
# ~~مدتی آنجا محصور ومأسور بوذ، تا رقم عفو بر ذلت او کشیذند ، واو
# ~~را با میان ملک آوردند PageV01P190
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0201.png)

# درین ایام که مجدالدوله انزوا کرده بوذ، واز ریاست بدراست
# ~~گردانیذه ، وحشم دیلم لجام طاعت ان سر کشیذه ، ودست تطاول
# ~~وتعد ی بر آورده ، هر کس هر چه میخواست از قتل ونهب وغارت
# ~~میکرد، مکرکسی که بسبب تقوی وخوف عفی منزجر ومرتدع گشتی ؛
# ~~آواره گردانیذ ، که ایشان ید واحدة شذند ، وبر نصر هجوم کردند ،
# ~~وپیرامن سرای او فرو گرفتند ؛ او با خواص خویش یک زمان مدافعت
# ~~ایشان بیستاذ ، عاقبت هزیمت شذ ، واسباب وتجملخویش بایشان باز
# ~~گذاشت ، ودر خناق آن محنت اضطراب میکرد ، تا سیری شذ والسلام
# ذکر بهاء الدوله ومآل کار او
# چون ولایت سجستان سلطان را مسلم شذ ، بهاء الدوله رغبت
# ~~موالاة وخطبت مصافات آغاز نهاذ ، وتحکم جواری، که میان هر دو
# ~~محلکت وقرب داری که میان هر دو ولایت بوذ، همواره سبیل
# ~~مکاتبات ومخاطبات مسنلوک میداشت ؛ ورای سلطان را تحکم شرف
# ~~ابوات وخصایص ذات او آن تود د ومحبست موافق می آمذ ، وبحکم
# ~~کفاءت ملک وعلو شرف هر دو خانه میان ایشان در مواصله سخن
# ~~رفت ؛ ودرین باب سفیزان در میان آمذند ، ودلها بر مودت قرار
# ~~گرفت ، ونیتها در اتحاد صافی شذ PageV01P191
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0202.png)

# سلطان میخواست که آن موالات بمجاهرت رسذ، واین مصافات
# ~~ممصاهرت پیوندذ ؛ قاضی ابا عمرو بسطامی ، که شیخ اهل حدیث بوذ به
# ~~نیشابور، ووجاهت قدر ونباهت ذکر ورزانت رای وفطانت علم او در
# ~~اقطار جهان سایر ومنتشر، بذین سفارت بفارس فرستاذ ؛ بهاء الدوله
# ~~در إجلال واکرام او آنچه لایق بوذ تقدیم داشت ؛ متعاقب وصول
# ~~فخرالدوله ، که عم وقایم مقام پذر وحاکم دوذمان وبزرگ ms118 خانذان بوذ ،
# ~~ببغداذ مقیم بوذ ، وبی مشورت او إتمام آن کار نا متصور؛ قاضی را
# ~~ببغداذ فرستاذ ، تا آن مفاوضة مسامع او رسانذ ، ورضای او درین
# ~~قضیت حاصل کنذ ؛ چون او از بغداذ باز گشت ، بهاء الدوله جهان
# ~~خالی کرده بوذ ، ووفات یافته ؛ پسراو ابو شجاع قایم مقام پذر شذه ،
# ~~واز سریر خلافت بتقریر منصب او مثال صادر گشته ، او را سلطان
# ~~الدوله لقب داذه ، ولشکر سر برخط مطاوعت او نهاذه، وبحکم آنک
# ~~مخاطب درآن رسالت یذر بوذ ، جواب او بوجه نتوانست داذ ؛ أما
# ~~قاضی را باکرام تمام باز گردانیذ ، ودر هوا خواهی سلطان ومخالصت
# ~~مراسلتی مشبع ومکاتبتی مستوقی اصدار کرد ؛ وامیر ابو الفوارس براذر
# ~~او بکرمان مقیم بوذ ، ومابین هر دو براذر بفاتحهآ مشاحنتی ظاهر شذه ؛
# ~~سلطان الدوله مدافعت او لشکر » بکرمان فرستاذ، تا آن ولایت
# ~~از دست او انتزاع مایذ ؛ مصاف داذند ، لشکر ابو الفوارس شکسته
# ~~شذ، واو بقصد خدمت سلطان بسجستان رفت، سلطان یزبان نواب PageV01P192
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0203.png)

# ~~امیر نصر ن ناصرالدین بذو پیغام داذ، تا مقدم او مکرم دارد ، ودر
# ~~وقامت أنزال ومراعاة حشم او تنوق وتکلف واجب بینذ، وده هزار
# ~~دینار ترتیب دهذ ، وبذو فرستذ ؛ امیر نصر در تقدیم ابواب اکرام
# ~~بغایتی رسانیذ ، که جهانیان تعجب موذند ، که مثل آن بذل وسخاوت
# ~~از ابر ودریا مستغرب بوذست ، علی الخصوص از همت ومروت بشر
# چون بحضرت سلطان رسیذ ، باستقبال او بیرون آمذ، ودر
# ~~وجلال وتعظیم او مبالغت فرموذ ؛ واز زر وسیم وخیل وانعام چندانک
# ~~در وهم نکنجذ، ودرهمت بشریت نیایذ، مگر در همت شاهان انعام کرد؛
# ~~سه ماه ملازم حضرت سلطان بوذ ، از فرزاندان صلبی گرامیتر ،
# ~~واز براذران نسبی عزیزتر؛ بعد از سه ماه عزم ولایت خویش کرد ،
# ~~واز سلطان مدد ولشکر خواست ؛ سلطان بخزاین بسیار وساز وسلاح
# ~~فراوان مراعات کرد؛ وابو سعید طابی را، که از افاضل کتاب
# ~~ومعارف حساب بوذ ، در خدمت او روان گردانیذ
# امیر ابوالفوارس با آن سپاه بکرمان شذ ، ولشکری که آنجا ms119 مقیم بوذ،
# ~~چون دانستند ، که طاقت مقاومت ندارند ، از پیش برخاستند؛ واو
# ~~در مملکت خویش بر قاعده متمکن بنشست ؛ وابو سعید بعد از
# ~~انتظام حال واستقرار کار او با سپاه خوذ باز گشت ؛ واز هر مراقبت
# ~~ومحافظت حرمت سلطان کس تعرض اونرسانیذ، تا سلطان عزم غزنه کرد ،
# ~~ومهابت رایت او دور افتاذ؛ امیر ابوالفوارس بی ظهیر ومجیر بماند ،
# ~~سلطان الدولة باز لشکر فرستاذ ، واو را شکسته بهمذان گریزانیذ ، پیش
~~PageV01P193
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0204.png)

# ~~شمس الدوله : واو باهتمام مناظم احوال واغتنام قیام بمصالح او مبالغت
# ~~کوذ ، ویکچند پیش او مقیم بوذ ؛ بعد از آن بخیالی ازو متنفر ومتبرم
# ~~شذ ؛ باندیشهٔ‌ آن که از جانب شمس الدو له با او غدری خواهذ رفت،
# ~~واورا گرفته ، بسلطان الدو له خواهذ سیرد؛ بذین سبب از همذان
# ~~یبغداذ رفت ، وبقیت حال او بمواضع خوذ بیایذ ، والله اعلم واحکم
# ذکر ابلکخان وعاقبت کار او
# ایلگخان چون از هزیمت بلخ با ولایت خویش رفت ، وبر غصه
# ~~آن وهن متلهف ودر اضطراب آن عجز متأسف شذ ، با براذر خوذ
# ~~طغان خان برقعود آو از نصرت عتاب میکرد ، وبقد ر خان استمانت
# ~~می فرستاذ؛ وتقدیر آسمانی با او معاندت می نموذ، تا ازین غصه در
# ~~فراش مرگ افتاذ ، واز دنی بعقی رحلت کرد ؛ وچون حرص خوذ
# ~~بطمعهآ خاک سر گشت ، همت اوکه با فلک تدویر وچرخ اثیر
# ~~برایری میکرد ، بدست قضا وقدر زبون شذ ؛ ووفات او در سنه ثلاث
# ~~واربعمایه [403] بوذ
# براذرش طغان خان برملکث ماوراء النهر مستولی شذ ، وبا سلطان
# ~~طریق مهادات ومهادنت پیش گرفت : وجرایر وجرایم براذر را باخلاص
# ~~تودد وایثار تقرب تلافی نموذ PageV01P194
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0205.png)

# واز جانب ختای لشکری با صذ هزار خرگاه بمخاصمت او وقصد
# ~~بلاد اسلام خروج کردند ؛ طغان خان از اطراف ممالک اسلام
# ~~مدافعت ایشان بلشکر مدد خواست ؛ صذ هزار مرد ترو جمع شذ ،
# ~~ودر دلهای اهل اسلام رعبی قوی حادث شذ ، وهول وفزع
# ~~در ضمایر متمکن گشت؛ طغان خان با آن گروه روان شذ، ms120 ودل
# ~~بر استقبال أجل قرار گرفت ؛ وچند روز در مقاحم ومبارک آن معارک
# ~~از لطمهآ حدود طغاة وخدود کمات وصدمهآ خناجر غواة آن عراة
# ~~وزحمت آن مناصل انجاد بر مفاصل آن أوغاد ولمع بوارق سیوف وخطف
# ~~صواعق حتوف باران خون چون نزول انوا وذؤب اندا می چکیذ ،
# ~~تا یک روز آتش حرب بالا گرفت ، اولیاء دین از وقت لمعهٔ‌ فلق
# ~~تا گاه مسقط شفق در طلایع مرگ در تکاپوی بوذند ؛ نا گاه از مهب
# ~~لطف ذی الججلال نسیم نصرت بوزیذ ، وگروهی انبوه از مرد هآ کفار
# ~~را بر فضاء آن مصاف برزمین انداختند؛ سرها وداع تن کرده ، وجانها
# ~~از قالب مفارقت نموذه ؛ وغراب تیغها از جیفهآ کفار محتظی گشته ، وضباع
# ~~وسباع از رخص آن مراتع بفراخی رسیذه ؛ وچندین هزار برده از ذراری
# ~~وجواری بدست اهل اسلام افتاذ ، واز مواشی وغنایم اغنام چندانک
# ~~محاسب از حصر آن عاجزآیذ ؛ وبقایاء آن مدابیر برمیذند ، وراه
# ~~هزیمت گرفتند ؛ وبشارت این فتح عظیم ونجح جسیم بجملگی دیار اهل
# ~~اسلام برسیذ ؛ ودلها بیارامیذ ، وجانها بیاسوذ PageV01P195
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0206.png)

# وبر عقب ابن فتح طغان خان راا عمر بآخر رسیذ، وروح او بفردوس
# ~~علی پیوست؛ وملک بر براذر او که درتقوی ورای وکفایت موافق
# ~~سیرت ومطابق سریرت او بوذ، قرار گرفت؛ وبر قضیت موافقتی، که
# ~~طغان خان را با سلطان رفت ، وسوابق مصافات او بلواحق مؤاخات
# ~~وموالات معمور گردانیذ ؛ ودرعهد ایلگخان سلطان عقیلهٔ‌ از مخدرات
# ~~اولاد او از بهر امیر ابو سعید مسعود نامزذ کرده بوذ ؛ درین ایام
~~سفیران
# ~~باتمام آن وصلت وساطت کردند ؛ واز ثقات حضرت سلطان حمعی از جهت
# ~~نقل آن درهآ یتیمه برفتند ، تا آن ودیعت مصب استحقاق رسانیذ ،
# ~~وجمهوری ازمشاهیر علماء وأثمه درخدمت مهد او ببلخ آمذند ، وآن ودیعت
# ~~باز سیردند ، با محمولات واموالی که داشتند ، ببلخ این ولیمه وزفاف
# ~~این کریمه تمام شذ
# سلطان بفرموذ تا پیش از وصول ایشان در بلخ آذین بستند ،
# ~~وشهر بیاراستند ؛ واز هر انواع تجهیز وتزیین هیچ باقی نگذاشتند ms121 ؛ سلطان
# ~~هراة بذوداذ ، واو را در سنهآ بمان واربعمایه [408] روان کرد ، واو
# ~~بهراة آمذ ، وآیین داذ وعدل پیش گرفت
# وابو احمد محمد ین بمین الدوله را از عقایل اولاد ابونصر
# ~~فریغوی کریمهآ از هر او بخواست ، وأعمال جوزجان بذو داذ ؛ PageV01P196
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0207.png)

# ~~وپسر مهران را بوزازت او معین کرد ، ورعایاء آن بقعه را دلها بر
# ~~مهر او قرار گرفت، والله اعلم بالصواب
# ذکر خوارزمشاه وخاتمت کار او ورسیذن ملک او بسلطان محمود
# چون ملک ملک خوارزم مأمون بیسر او علی رسیذ، ولایت خوارزم
# ~~وجرجانیه اورا مسلم شذ، خواهر سلطان را خطبه کرد، واسباب قرابت
# ~~مؤکد گشت ؛ واین قاعده تا آخر عهد او ممهد بود، بعد از انقراض عمراو
# ~~براذر او مأمون بن مأمون بجای او بنشست ، وبسلطان فرستاذ ؛ ومنکوحهآء
# ~~براذررا خطبه کرد؛ سلطان ملتمس او باجابت مقرون داشت، وحال
# ~~هر دو دولت در اشتراک واشتباک منتظم شذند ، تا سلطان ازو التماس کرد ،
# ~~که در ممالک خویش خطبه وسکه بنام او کنذ؛ او ازبن تحکم سر به
# ~~پیچیذ ، وبا او التوا واستکبار پیش گرفت؛ رسول باخدمت سلطان آمذ،
# ~~وآنچه مشافهه شنیذه بوذ ومعاینه دیذه باز راند : اهل خوارزم هراسان
# ~~شذند ؛ ومقدم همه یثالتگین بوذ ، صاحب جیش مأمون؛ بتدبیر کار او
# ~~سلام تحدمت او رفتند ، ودر حال خر وفات او از اندرون به بیرون آمذ؛
# ~~وحقیقت حال معلوم نشذ ، که چگونه افتاذ ؛ آنگاه حمله بربیعت پسر او
# ~~مجتمع شذند ، واورا بجای پذر بنشاندند ؛ دانستند که سلطان ازین حادثه
~~PageV01P197
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0208.png)

# ~~ممتعض شوذ ، وانتقام ان جریمه تخواهذ، با یکدیکر بمخالفت سلطان
# ~~اتفاق کردند ، وبعهود ومواثیق استظهار بستند ، که اگر جانب سلطان
# ~~قصدی روذ ، همه ید واحدة باشند ، وبجواب او قیام مایند
# همانا ابن کلمه تلقین دولت سلطان بوذ، وموجب این عزیمت سعادت
# ~~ایام او، تا بوسیلت آن مخالفت آن ممالک در مملکت او افزایذ، وبادیگر
# ~~ولایات مضاف گردد
# سلطان با لشکری تمام بخوارزم رفت ، ونیالتگین بر طلیعهٔ‌ سلطان
# ~~شبیخون آورد ؛ خر ایشان بسلطان ms122 رسیذ ؛ با لشکری مام روی بایشان
# ~~نهاذ ، واز وقت طلوع لواء صبح با استواء آفتاب میان ایشان مناجزت
# ~~رفت ؟ خوارزمیان بر امیذ ظفر ونصرة پای بیغشردند؛ چون بوقت
# ~~زوآل رسیذ ، از صدمهآ خیول وحملهآ فیول خلقی تمام از خوارزمیان
# ~~در آن رزم بی جان شذند ، وباقی روی بهزیمت آوردند : درمیان بیشتهاء
# ~~ساحل جیحون متفرق شذه ، وقرب پنچ هزار آدمی اسیر کشته
# بالتگین جهد کرد ، تا مکر ازجیحون یکذرذ ، وجان برون برذب
# ~~وندانست ، که غادررا در شش درهٔ‌ غدر راه خلاص بستست، ومخرج
# ~~ومخلص نجات مسدود؛ چون در کشتی نشست. دیگری بسببی خصومتی
# ~~میکرد ؛ میانشان بمجادله کشیذ : او نیالتگین را ببست ، ومقود کشتی
~~PageV01P198
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0209.png)

# ~~بدست ملاح داذ ، تا اورا بلشکر سلطان سیرد ؛ سلطان او را با دیدر
# ~~اسرا پیش خواند ، واز موجب جرأت برولی نعمت سؤال کرد؛ چون
# ~~دانست که خلاصن نخواهذ یافت، جوابهای سخت داذ؛ وباقی اسیر ان
# ~~سر در پیش انداختند ، واز تشویر وخجالت جواب نداذند ؛ سلطان
# ~~کشیذند ؛ وبقایاء اسیران را در سلاسل واغلال کشیذه ، بغزنه فرستاذ ؛
# ~~بعد ازمدتی در زمرهٔ‌ مستخدمان دولت بدیار هند فرستاذ؛ وخوارزم
# ~~بحاجب کبیر التونتاش داذ ، تا بقایاء اهل فساد را تتبع کرد ، وهمه را
# ~~از بیخ برکند ، وکار ولایت خوارزم نظام والتیام یافت ، والله اعلم
# ذکر فتح مهره وقنوج
# چون سلطان از مهم خوارزم فارغ شذ ، وآن ولایت با دیگر
# ~~ممالک او مضاف گشت، خواست تا آخر سال آسایشی دهذ، بر جانب
# ~~بست حرکت فرموذ ؛ چون آفتاب بوقت آنکه قصد جانب شمال کنذ ،
# ~~وبنقطه اعتدال رسذ ، جهان ازو زیب وزینت گیرذ ؛ چون ببست رسیذ،
# ~~ممطالعه أعمال واحوال رعیت مشغول شذ ؛ اگرچه مسافت مقصد
# ~~امتدادی داشت ، وراه دور گشته ، واغلب بلاد هند در دیار اسلام
~~PageV01P199
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0210.png)

# ~~فزوذه ، وهمه بشعار دولت حق آراسته شذه، وتا بذان جدود بیابانهای
# ~~دور دست بوذ ، که مرغ در هواء آن نبریذی، وباذ در فضاء آن
# ~~گم شذی
# درین ایام قریب بیست هزار مرد از مطوعهٔ‌ اسلام از ms123 اقصای
# ~~ماوراء النهر آمذه بوذند ، ومنتظر ایام حرکت سلطان نشسته ، وشمشیرها
# ~~کشیذه ؛ ودواعی همت وبواعث نهمت ایشان محرک عزم ومحر ض قصد
# ~~سلطان شذ؛ خواست تا با آن حشر بناحیت قنوج روذ ؛ واین ناحیتی
# ~~است ، که از بدو عالم هیچ پاذشاه بیگانه برآن بقعه دست نیافت ،
# ~~مگر گشتاسب ، که زعیم ملوک وسر پاذشاهان بوذ؛ واز غزنه تا آن
# ~~نواحی سه ماهه راه بوذ؛ سلطان بعد از استخارت عزمت بر آن
# ~~مصمم کرد ، واز لذت خواب وقرار مفارقت موذ ؛ وبا ابن جم غفیر
# ~~وجمع کثیر از سر شوق سعادت فرو رفت، واز رودهاء سیحون
# ~~وچیلم وچند راهه وابراهه وبیت هرز وشتلدر گذرکرد ؛ وازین
# ~~غمرات بسلامت بیرون افتاذ ؛ واین روذ خانهاء عظیم است ، که سنگهاء
# ~~گران بکردانذ، او از مضار آن معایر مصون ماند؛ وهرکجا رسیذ ،
# ~~رسولان باستقبال آمذند؛ چون بحدود کشمیر رسیذ، چنکی بن سمهی
# ~~که صاحب درب کشمیر بوذ ، تخدمت پیوست ، ودانست ، که با إفراط
# ~~بأس وهیبت تیغ او جز اسلام واستسلام چارهآ نیست ، وکمر بندگی برمیان
~~PageV01P200
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0211.png)

# ~~بست ؛ وبقلاوزی مقدمهآ لشکر می رفت ؛ وادی بعد از وادی
# ~~میگذاشت ، وهر شب پیش از نعرهٔ‌ خروس غوغاء کوس بر خاستی ،
# ~~واز حرکت سپاه زمین متزلزل شذی ؛ تا بیستم رجب سنهآ تسع واربعمایه
# ~~[409] ماء جون را پس پشت گذاشة بوذند ؛ ونواحی قلاع وصیاصئ آن
# ~~دیار در قبضه مراد آورده ، تا بقلعهٔ‌ برنه از ولایت هرد ب رسیذند
# واو شاهی سترگ با لشکری بزرگ بوذ؛ چون برکترت أنصار اسلام
# ~~اطلاع یافت ، ودریاء لشکردر موج دیذ ، با قرب دوهزار سوار بیرون
# ~~آمذ، وبشعار دعوت اسلام تظاهر بموذ ؛ واز آنجا بقلعهآ کلچند رفتند ،
# ~~واو از حملهآ فراعنهٔ‌ شیاطین ورؤوس ملاعین بوذ ، وببسطت ملک
# ~~وهیبت حکم از حمله یاذشاهان استغنا یافته ، وکس را برو فرصت
# ~~تغلب نبوذه ، وبعزت حال وکثرت مال وقوت افیال وشوکت رجال
# ~~ومناعت منازل وحصانت معاقل از طوارق ایام وحوادث روزگار
# ~~مصوک ومحروس مانده
# چون سلطان آهنگ مجاهدت اوکرد ، اسباب حشم وخیول ms124 وفیول
# ~~ترتیب داذ ، مستظهر ببیشهآ که شعلهآ آفتاب را در منابت آن راه نبوذی،
~~PageV01P201
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0212.png)

# ~~وسوزن از اوراقی واغصان آن زمین ترسیدی ؛ سلطان طلایع خویش را
# ~~فرموذ ، تا خود را در میان آن بیشها انداختند ، از بالاء قلعه راهی
# ~~بیافتند ؛ چون دریاء اخضر در سر کفار افتاذند ، وشمشیرها در ایشان
# ~~گشاذند ، وخلق را در زمین انداختند ؛ آن مخاذیل از آن حالت تعجب
# ~~موذند ، با یکدیگر می گفتند : ان طایفه از جنس انس وزمرهٔ‌ بشر
# ~~خارج اند؛ تیغهاء ما که صخره2آ صما می گزارذ ، واز برق خاطف
# ~~میگذرد ، برفرق ایشان کارگر نمی آیذ ؛ واز مناکب ایشان تنکب می
# ~~جویذ ؛ مگر نشان خذلانست ، تا ادباری روی مموذه ، وباتفاق خوذ را
# ~~در میان آب انداختند ، تا بعضی بتیغ در آمذند ، وبرخی در آب غرق
# ~~شذند ؛ پنچاه هزار مرد ازیشان هلاک شذند ، ورفیق فریق دوزخ گشت؛
# ~~واز غنایم ایشان صذ وهفتاذ وینج سر فیل با انواع غنایم وأثقال
# ~~بسلطان رسیذ
# ز آنجا بشهری رفت که متعبد اهل هند بوذ ، چون آنجا سیذ ،
# ~~شهری دیذ از غرایب مبانی وعجائب مغانی ، که عقول حکایت آن مقبول
# ~~ندارذ ؛ قواعد آن برتلسی بلند استوار نهاذه ، دیوار آن از سنگهاه عظیم
# ~~برآورده ، وبر حوالی وجوانب آن هزار قصر از سنک رخام ومرمر بنیاذ
# ~~نهاذه وآنرا بتخانه ساخته ، وبمسامیر آهنین محکم کرده ؛ ودر واسطهآ
# ~~شهرخانهٔ‌ عالی براز همه ساخته ، که أقلام کتاب وخامهاء نقاشان از
# ~~تحسین وتزیین نقوش آن عاحز آیند ؛ وبغایت تأنق وتنوق آن رسیذه؛
# ~~در نامهآ که سلطان از آن سفر نوشته بوذ ، یموذ ، که اگر کسی خواهذ که
~~PageV01P202
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0213.png)

# ~~مثل آن ابنیه انشاکنذ ، صد هزار بار هراز دینار برآن خرج وصرف
# ~~شوذ؛ ودر مدت دویست سال بردست استادان چابک دست ورسامان حاذق
# ~~باتمام نرسذ ؛ ودر حملهآ أصنام پنچ صنم بوذ ، از زر سرخ ساخته ،
# ~~ممقدار پنچ گز ارتفاع،قامت او ، ودو یاقوت آبدار آتش بار در چشمها
# ~~ترکیب کرده ، که اگر سلطان در بازار عرض یافتی، ms125 به پنجاه هزار
# ~~دینار مسترخص دیذی ، وبرغبتی تمام بخریذی؛ وبر صنمی دیگر پارهٔ‌
# ~~یاقوت آبدار بوذ ، بوزن چهار صذ وپنجاه مثقال ؛ واز دو پاء مصنم
# ~~چهار هزار وچهار صذ مثقال زر بوزن آمذه بوذ ، وصد پاره صنمهاء
# ~~سیمین افزون بوذند ؛ سلطان بفرمود تا بت خانه را آتش در زذند ،
# ~~وابنیهآ آن خراب کردند
# واز آنجا بعزم قنوج بگذشت ، وبتصحیف آن فال گرفت ؛
# ~~ومعظم سپاه را با پس گذاشت ، تا چیپال رای قنوح چون خفت أعوان
# ~~سلطان بنیذ ثبات بمایذ ، وهزیمت عار دارذ ؛ چه از مقدم ملوک هند
# ~~بوذ ، وهمه فرمان او را منقاد ؛ ودرین مسافت هر بقعه که رسیذی ،
# ~~وهر قلعه که دیذی بستذی ، وخراج کردی؛ تا ثامن شعبان بقنوج
# ~~رسیذ؛ رای چیپال از پیش برخاست ، واز آب گنگ گذر کرد، که
# ~~زعم اهل هند عزت وخطری عظیم دارذ ؛ ومنبع آن از چشمهآ خلد
# ~~شناسند ، ومرده را چون بسوزانند ، در آن آب پاشند ؛ وانرا از حسنات
~~PageV01P203
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0214.png)

# ~~وطهره آثام وسیئات او دانند ؛ واز مواضع دور براهمه بیانید ، وخوذ را
# ~~در آن آب سوزانند ، وانرا سبب نجات ورفع درجات خوذ شناسند
# سلطان در حدود قنوج هفت باره قلعهٔ‌ عالی دیذ ، برکنار آب
# ~~گنگ نهاذه، وقرب ده هزار بتخانه دریین قلاع ورباع بناکرده ؛ واهل
# ~~هند نسبت بد و آن بسیصذ وچهار صذ هزار سال کرده اند؛ ویر آن
# ~~اعتقاد نشو ونما یافته ، وبتقلید عقاید ایشان بران مستمر گشته ؛ معظم
# ~~قوم از خوف لشکر سلطان أوطان باز گذاشته بوذند ؛ سلطان در یک
# ~~روز قلاع هفت گانه بستذ ، وغارت کرد ؛ واز آنجا بقلعه منج که
# ~~قلعهٔ‌ براهمه خوانند ، تاختن کرد؛ اهل آن قلعه بمقاومت مبادرت
# ~~نموذند؛ چون دانستند که مکنت ثبات وقدرت نجات نیست، خوذرا
# ~~از شرفهاء قلعه فرو انداختند ؛ وبعضی خوذ را برششر وروپین زذند ،
# ~~وبدار البوار رفتند
# سلطان از آنجا بقلعهآ رفت، که چندال بهور داشت، که به
# ~~بسطت ملک وکرت جنود رای قنوج از آن تنگ آمذه بوذ ، وبارها
# ~~قصد ms126 ولایت او کرده وبعجز باز گشته ؛ چه قلعهآ او بواسطهٔ‌ بیشهآ بانبوه
# ~~نهاذه بوذ ، وپیرامون آن خندقهای عمیق کشیذه ؛ چون چندال زحمت
# ~~موکب وصدمه2 مرکب سلطان دیذ ، دانست که اجل چنک بگریبان PageV01P204
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0215.png)

# ~~او یازیذست، وملک الموت دندان برقلع او تبزکرده ؛ از قلعه فروامد ،
# ~~وراه گریز گرفت ؛ لشکر سلطان برعقب ایشان میرفتتد ، ومیکشتند ،
# ~~ومی غارتیذند ؛ چندال همیشه باتباع خویش مغرور بوذی، وایشانرا از
# ~~کماة کتایب وحماة مقانب شناختی؛ چون سورت أبطال وصولت رجال
# ~~سلطان مشاهده کرد ، بدانست که کمان مجلحان خون خوار نه ببازوی
# ~~محلجان دست کارست
# سلطان چندال را آواره کرد ، واز آنجا روی بچند رای نهاذ، که
# ~~صاحب حصنی حصین بوذ ؛ وهرگز مقود انقیاد بکس تداذه ، وبتعز ز
# ~~وتجیر نشو ومما یافته ؛ میان او وبروچییال بکرات مناوشات رفته ،
# ~~وحروب عظیم قایم گشته ، ودست محاربت میانشان قایم مانده؛
# ~~عاقبت بروچیپال از هر حسم ماد هٔ‌ خصومت واستدامت أبواب ألفت
# ~~دختر او برای پسر خویش بهمال خطبه کرده، پسررا پیش وی
# ~~فرستاذ ، چون داماذ در دست او افتاذ، او را بگرفت ، ومقید کرد؛
# ~~وعوض مال واسبانی ، که در مقاومت تلف شذه بوذ، ازو مطالیت
# ~~کرد ؛ وبروچیبال از استخلاص پسر عاجز آمذ؛ در أثناء این حال
# ~~رایات سلطان بذان حدود رسیذ ، ومعاقل وحصون دیار هند بگرفت؛
# ~~بروچیپال از تهیب صدمهٔ‌ سلطان بیکی از متعززان أقصای هند ملتجی
# ~~شذ ، وچندرای بوثوق مناعت قلعه وحصانت حصن وکثرت لشکر
# ~~عزم مدافعت مصمم کرد، ومستعد کار شذ؛ بهمال کس یوی PageV01P205
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0216.png)

# ~~فرستاذ، وگفت : محمود نه از جنس اکایر هنود است ، که با او تر
# ~~رقعهآ محاربت ملاعبت شایذ کرد ، یا در معرض رایات او ثباب شایذ
# ~~مموذ ، هزمت تو غنیمت بایذ شناخت ؛ این نصیحت قبول کرد ،
# ~~وبکوهی که با ثور مناطحه میکوشیذ ، وبیشهآ که روی زمین از
# ~~چشم کواکب می پوشیذ ، التجاکرد ؛ وکس را معلوم نشذ که بکذام
# ~~جانب رحلت کرد ، وغرض بهمال از نصیحت چندرای آن بوذ، که
# ~~از هجوم لشکر سلطان ms127 می ترسیذ ، ومی اندیشیذ ؛ چون سلطان برسیذ ،
# ~~آن بستذ ، وباموال وغنایم آن منفرد شذ؛ ودر میان منابت آشجار
# ~~ومساقط احجار بی او گرفت ، وقرب پانزده فرسنگ براثر او یرفت،
# ~~وبیست وپنجم شعبان درو رسیذ ؛ آن مخاذیل رخت وبنهآ خود بریختند،
# ~~تا مگر وقایهآ جان وسبب خلاص ایشان شوذ؛ اهل اسلام بذان التفات
# ~~ننموذند ، سه روز متواتر در عقب ایشان می رفتند ومیکشتند ، وسلاح
# ~~وسلب می ستذند ؛ بعضی از فیلان بقهر بدست آورند ، وبعضی بطوع
# ~~با مرابط سلطان آمذند؛ ایشان را خذای آورد نام نهاذند ؛ واز خزاین
# ~~چند رای از زر وسیم وجواهر نفیس ویواقیت مین سه هزار بار هزار
# ~~دینار زر سرخ حاصل شذ ؛ وکثرت برده نجانی رسیذ ، که از دو درم
# ~~تا غایت ده درم افزون نبوذ ؛ وبشار ابن تا حدود مشرق واقصای
# ~~مغرب رسیذ
# سلطان چون از دیار هند مظفر ومنصور باز گشت ، باموال موفور
# ~~ونفایس نا محصور جامعی نزرک درمیان غزنه بنا نهاذ ؛ واز نواحی واقطار
~~PageV01P206
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0217.png)

# ~~سند وهند درختان آوردند ، در رزانت ورصانت متقارب، ودر تخانت
# ~~متناسب ، واز معادن سنگهای مرمر ورخام مربع ومسد س ومثمن
# ~~آوردند ؛ ومسجد را بألوان وأصباغ چون عرصهء باغ بیاراستند ؛ وچون
# ~~روضه زبیع برنقش بدیع کردند ، وشفشهای زر از قدود بدود واجسام
# ~~صفتی بوذ از مجموع اوصاف او، وابداع غباربی از صنعت الطاف او؛
# ~~ودر جوار مسجد مدرسه بنا نهاذ، وبنفایس کتب وغرایب تصانیف
# ~~ایثمه مشحون کرد ؛ واز اوقاف مدرسه وجوه رواتب ومواجب ایشان
# ~~موظف میکشتند ، ومشاهرات ومسانهات ایشان رابح میرسیذ ؛ وهریک
# ~~از أفراد آمرا وآحاد کرا حظیرهٔ‌ مفرد بنا نهاذ ، با تسکینی ممام
~~وطمانینتی
# ~~بنظام ، والسلام
# ذکر افغانیان
# چون هواجر ظهایر تابستان بشکست ، سلطان از هر دفع افغانیان ،
# ~~که مصاعد قلال ومعاقل جبال وطن ساخته بوذند، وبوقت معاودت از
# ~~غزو قنوج دست تطاول بأذیال حاشیت او بازیذه ، مشغول شذ؛ تا
# ~~تاختنی کنذ، وماد5 فتنهآ آن قوم منقطع گردانذ ؛ بآوازهآ قصد جابی دیگر
# ~~از غزنه بیرون آمذ <...
# خواست ، که بقیت ms128 کفر وکنود از دیار ومساکن هنود جحود
# ~~ر اندازذ، روی بجانب هند تاقت ، با مردانی که ایشان را شهوات
~~PageV01P207
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0218.png)

# ~~صهوات خیول بوذ ، ولذة ملا قات فحول : وباذ رفیق وشب تار شفیق ،
# ~~ازان بیابان بگذشت ، وآن مخایض ومعابر باز بکذاشت؛ وجمعی ایمان
# ~~آوردند ، وقومی کشته شذند ؛ وچندان غنایم جمع کرد.، که آب وآتش
# ~~نخوردی، ودر ضبط حساب وعقد کتاب نیامذی؛ تا بآبی رسیذ ، که
# ~~تراهب معرف بوذ؛ ومدخلی داشت چنانک سوار وپیاده فرو میخورد ،
# ~~وبرو چییال مستعد کار نشسته ؛ وبغزارت آن مستظهر شذه؛ سلطان
# ~~مکیدت او بشناخت ، غلامان خویش را فرموذ، تا خیکها پرباد کرده
# ~~وبر شکم بسته : واز آب بگذشتند ؛ وچون روچیپان ایشانرا برروی
# ~~آب بدیذ ، پنچ فیل با فوجی مردان ممدافعت ایشان فرستاذ؛ غلا مان
# ~~بزخم تبر اطراف وتجفاف پیلان برهم دوختند ؛ سلطان لشکریان را
# ~~ممدد ایشان اشارت فرموذ؛ بریکدگر مزاحمت کردند ، تخیکها
# ~~وبعضی بنواصئ اسپان کذشتند ، ویر پشت اسیان سوار شذند ؛
# ~~وآن ملا عین را بعضی بتیغ آوردند ، وبعضی را اسبر گرفتند ؛ وهفتاذ
# ~~پیل را ممقود قهر وکمند قسر بمرابط سلطان آوردند ، کافر هزیمت شذ،
# ~~غنایم را جمع کردند ، وباز گشتند ، والسلام
# ذکر امیر نصر ن ناصرالدین سبکتگین
# چون سلطان ملک خراسان بکرفت؛ امیر نصر بن ناصرالدین
# ~~بتمضاء حق کیر سن وقیام بلوازم طاعت او وفا بمود ، واز امیر اسمعیل
~~PageV01P208
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0219.png)

# ~~کرانه کرد؛ سلطان جای خویش در امارت جیوش وایالت نیشابور
# ~~بوی داذ ، وبتفویض آن منصب حقوق خدمت او بأدا رسانیذ ؛ چند سال
# ~~در ایالت آن بقعه آثارحمیده ومساعی پسندیذه تقدیم داشت ، ودر دفع
# ~~منتصر جد ی بلیغ موذ ؛ آنگاه سلطان اورا بخدمت تخت خواند :
# ~~وبمشاهدهآ اواستیناس مموذ ؛ واو در سفر وحضر ملازم خدمت بوذ ؛
# ~~در جوار قاضی ابوالعلاء صاعد مدرسهآ حنفیان ساخت؛ وعقار فراوان
# ~~برآن وقف کرد ، تا حد ی بمکارم اخلاق متحلی بوذ ، که در مدت عمر
# ~~یک کلمهآ موحش کس ازو نشنیذه بوذ؛ وجور وجفا روا نداشته؛ بجوانی
# ~~فرو رفت، وجهان را ms129 از کردار خوب وآثار محبوب خوذ عاطل
# ~~گذاشت ر... ی
# ز آخرین روزهاء سلطان محمود ووفات او
# ~~وسلطان در مرض الموت پیش از واقعه بدو روز فرموذ تا از خزانه
# ~~صرهاء درم سپیذ وبدرهای دینار سرخ وجواهر نفایس ومقتنیات
# ~~عزیز ، که بکد مین وعرق جبین بایام خوذ جمع کرده بود ، حاضر
# ~~کردند ؛ وبر صحن صنهآ بسیط عریض بگستردند ؛ مانند گلستانی بانواع
# ~~گل وریاحین سیز وسرخ وزرد وبنفش وکبوذ شگفته ، بدیذهٔ‌ اعتبار
# ~~دران می نگرست؛ وبر خوذ زار زار می گریست؛ وهمچنین بر محفه
# ~~نشست ، وبمیدان سیز آمذ با غلامان وبنذگان گونا گون ، واسپان متنوع
# ~~رو عرضه کردند؛ برخوذ واحوال وعاقبت کار نوحه ومویه می کرد PageV01P209
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0220.png)

# از ابوالحسن علی میمندی روایت است ، که روزی سلطان محمود
# ~~ز ابوطاهر سامانی برسیذ ، که سامانیان از جواهر نفیس چه مقدار
# ~~جمع کردند؟ گنمت : چنان شنیذم ، که رضی را هفت رطل از جواهر
# ~~حاصل بوذ؛ سلطان محمود خوذ را در خاک انداخت، وگفت :
# ~~الحمد لله ، که حق تعالی وتقد س مرا از خزاین ودفاین اعدای دین
# ~~صد رطل افزون بخشیذه است
# وهم از میمندی روایت است که روزی محمود برسطح قصر بوذ ،
# ~~وباطراف وجهات نظر می انداخت ؛ از طرفی کوکبهآ سواران دیذ ،
# ~~قرب ده هزار، رسیذ که کیستند؟ گفتند : از آن التونتاش خوارزمشاه؛
# ~~ودرعقب آن کوکبهآ مثل آن دیذ، برسیذ که ایشان کیستند ؟ گفتند :
# ~~از آن ارسلان جاذب، پاذشاه خراسان؛ خوذ را از التفات
# ~~بذیشان تجاهل بموذ، وتا دیرگاه ایشان را تخوذ بار نمی داذ ، وبخوردن
# ~~تعللی میکرد، تا بذین غایت متمکن ومستظهر بوذ
# ودر حالت نزع (!) پسران خود مهین محمد وکهین مسعود حاضر
# ~~کرد ، واز محمد برسیذ ، که اگر حالت ناگریز برمن واقع شوذ، تو بعد
# ~~از من چه خواهی کرد ، وبکذام مهم قیام خواهی بموذ ؟ گفت : بصیام
# ~~وصلات وصدقه داذن وملازم تربت پذر بوذن، وقرآن خواندن وثواب
# ~~آن رحمت بخاک تو فرستاذن ؛ آنگاه مسعود را برسیذ، که تو بعد از
# ~~من ms130 چکنی؟ گفت: اگر ترا بکشند ، من شمشر بکشم ، وخصمان ترا
# ~~با خاک مغاک راست کنم ؛ وبغزوات وفتوحات قیام نمایم ، وبمجازات
~~PageV01P210
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0221.png)

# ~~غزوات کسان را بحج فرستم ، وثواب آن بتو دهم؟ گهت : با برادر
# ~~خوذ چکنی؟ گفت : آن کنم، که تو با براذر خوذ کردی؛ محمود
# ~~خشمناک شذ ، وغرض محمود از آمذن بری آن بوذ ، تا مسعود را از
# ~~از خراسان بعراق فرستذ ، تا ملک بعد از وی بمحمد مانذ ؛ چون ممالک
# ~~عزاق بروی عرض کرد، مسعو دگفت : ملک عراق آنگاه من می دهی، که
# ~~مال وی بستذی ، ومردم را درویش گردانیذی ؛ من با تو بخراسان می آیم؛
# ~~بعد از آن اورا استمالت ودلخوشی مموذ ، وهفده هزار مرد بوی داذ ، تا
# ~~بشهر ری ودار الملک عراق متمکن وراضی شذ؛ واورا سوگند داذ، که
# ~~بعد از پدر براذر خوذ را تعرض نرسانذ؛ گفت : من این کار آنگاه
# ~~کنم ، که تو از من بیزار شوی: محمود گفت : ای فرزند چرا چنین
# ~~میگوبی؟ گفت : رای آنک اگر فرزند تو باشم هر آینه مرا در خراسان
# ~~هم حقی باشذ در املاک واموال ؛ سلطان فرموذ ، که براذر تو حقوق تو
# ~~بتو رسانذ ، سوگند بخور، که با او جنگ وجدل ولجاج وخصومت
# ~~نکنی ؛ گفت : اگر او حاضرشوذ ، وحق من ادا کنذ، هر آینه سوگند
# ~~مرجمله مسعود با پذر بجواب وسؤال گستاخ بوذ
# از ابوبکر علی بن الحسن کاتب محمد بن السلطان محمود بن سبکتگین
# ~~روایت است ، که سلطان محمود در تاریخ یوم الخمیس ثالث وعشرین
# ~~رحلت کرد؛ واورا شصت وسه سال عمر بوذ ، ودر بیماری صاحب فراش
# ~~نشذ ، ودر حالت عرض مرض مردم را بار میداذ ، وبرتخت مینشست؛
# ~~و پهلو برزمین ننهاذ ، وبر مسند خوذ جان نازنین بداذ؛ واورا بقصر
~~PageV01P211
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0222.png)

# ~~فیروزئ غزنه دفن کردند ، وآن در شی بوذ تاریک، که باران
# ~~می باریذ ، والسلم
# ذکر سلطنت پسرش محمد بن محمود
# چون مین الدوله سلطان محمود طیب الله بعبیر الحنة مرقده وفات
# ~~یافت ، امرا وارکان ms131 دولت پسر مهتر را محمند که حاضر بوذ، بحکم
# ~~وصیت پذر بجای یذر نشاندند ، وبرو بیعت کردند بسلطنت ، وخطبه
# ~~و سکه بنام وی
# ومسعود درین وقت متولی2 اصفهان وری بوذ؛ چون خر مرک
# ~~پذر بوی رسیذ ، از همذان متوجه صوب خراسان شذ؛ ودر عراق
# ~~عجم نواب وعمال برگماشت؛ چون او ترفت اصفهانیان نواب وسپاهیان
# ~~اورا بیکبار بکشتند ، وعاصی شذند ؛ چون نعی این آوازه بوی
# ~~رسیذ ، باز گشت ، واصفهان را محاصره کرد ، وبتهر وعنوة
# ~~بگرفت ؛ ونایی آنجا نصب کرد ، وبخراسان رحلت موذ؛ وببراذر
# ~~محمد نامه فرستاذ ، که من ازن بلاد ، که پذر ترا وصیت کرده
# ~~است ، هیچ ممی خواهم ؛ آنچه از جبان وطیرستان فتوح کرده ام ،
# ~~مرا کفمایت است ؛ مگر آنک از تو موافقت وآیین مطابقت میطلبم ،
# ~~وآنک نام من درخطبه مقدم باشذ ؛ محمد جواب او مغالطه گفت ؛
# ~~چون مسعود بنیشابور رسیذ ، محمد با لشکر متوجه براذر شذ؛ اصحاب
# ~~محمد مسعود را برای سماحت وسخاوت دوست میداشتند؛ محمد برمقد مهآ
# ~~جیش خود عم را یوسف بن سبکتگین بداشت ، بوقت رکوب کلاه از PageV01P212
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0223.png)

# ~~سرش بیفتاذ ؛ این را بفال بذ داشتند ؛ لشکریان اورا بگرفتند. وبقلعه
# ~~تگیناباذ حبس کردند، بأمر علی حاجب ویوسف عمش
# چون مسعود از نیشابور هراة رسیذ ، لشکر استقبال موذند ؛
# ~~علی حاجب خواست ، که دستش ببوسذ، وبذان جسارت وجرأت که
# ~~موذ بر وی منت نهذ؛ بفرموذ تا او را بگرفتند وبکشتند ؛ وعمش
# ~~یوسف را محبوس کرد، وبنام خوذ بجمله دیار خراسان خطبه فرموذ؛
# ~~واز نیشابور بغزنه رفت . ولشکر فرستاذ ، وتیز ومکران مستخلص کرد ؛
# ~~وما جاورها وکرمان هم بگرفت ؛ ووزیر او احمد بن الحسن المیمندی
# ~~مماند ؛ مسعود در سنهٔ‌ خمسن وعشرین واربعمایه [1425 قلعهٔ‌ سرستی از
# ~~دیار هند بگرفت ، وچند قلاع دگر؛ ودر سنهآ تسع وعشرین واربعمایه
# ~~429] ابوطالب طغرلبک محمد بن میکاییل خراسان بگرفت : وسببش
# ~~آن بوذ ، که أغوز چون سلطان محمود مماند ، بنهب وسلب دست
# ~~مرگشاذند؛ مسعود چون از تهتک ایشان خبر یافت، سی هزار سوار
# ~~با حاجب خوذ ms132 سوباشی بدفع شر ایشان فرستاذ ؛ عسکرین یکسال ممطاوله
# ~~ومدافعه سبری کردند؛ وبر در مرو جنگ میکردند : اغوز در شب
# ~~شبیخون کردند، سوباشی بگریخت، وایشان چون جراد بر خراسان
# ~~منتشر شذند ، وتمامت بلاد آنجا بگرفتند
# مسعود در سنهآ ثلثین واربعمایه [430] از غزنه بخراسان آمذ ،
# ~~وسلچوقیان را از بلاد خراسان بیرون کرد : غوزان باز اتفاق کردند ،
# ~~ولشکر مسعود را هزیمت کردند : مسعود با تمامت لشکر خوذ قصد ایشان
~~PageV01P213
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0224.png)

# ~~کرد ، غوزان بکنار آب جیحون نزول کردند ، تا چهار پایان را فربه
# ~~کنند ، وباز قصد مسعود کنند؛ داود چغر بیک بمرو رفت، وبکرفت؛
# ~~وخطبه وسکه بنام خوذ کرد؛ مسعود چون این خیر بشنیذ : از هراة
# ~~بنیشابور آمذ ؛ غزان در بی او گردند ؛ خراسانیان مسعود را خذلان
# ~~کردند ؛ مسعود منهزم با صذ سوار در حصار رفت ، واز آنجا بغزنه ؛
# ~~سلچوقیان بامت ممالک خراسان بکرفتند ؛ وداود بسرابردهٔ‌ مسعود
# ~~فروآمذ ، وبرتخت او نشست؛ مسعود خواست ، که مودود پسر خوذرا
# ~~بدفع آغوز ببلخ فرستذ ، براذر محمد را طلب کرد ، وفرموذ که با او
# ~~برو، محمد گفت : مرا میل کشیذی؛ بشومئ تو ازدنیا وممتع او مهره1
# ~~نیافتم ، من بنابینای جنگ اوغوز را چگونه کنم ؟ مرا هر روز در عدد
# ~~نان ودو کاسهٔ‌ آش تمام است ، تودانی؛ وملک مودود رفت ، ومنهزم
# ~~ومردود باز گشت؛ ومحمد را دو پسر بوذند عبد الرحمن وعبد الرحیم ،
# ~~منتهز فرصت بوذند، برعم مسعود ظفر یافتند؛ اورا بکشتند، ودر چاه
# ~~انداختند ، ویخاک بینباشتند؛ وخون او براحمر نیالتکین بستند، والسلام
# ذکر سلطنت بوانفتح مودود بن مسعود بن محمود در سنهآ
# اثنتین بوثلثین واربعمایه
# بعد از آن باتفاق مودود را بجای مسعود پذرش برتخت نشاندند ،
# ~~واو اول کاری که کرد آن بوذ ، که عم خوذرا بکشت ، وگفت : PageV01P214
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0225.png)

# ~~چون پذرم کاند عم کو ممان؟ ومودود را براذری مجدود نام در دیار
# ~~هند بوذ ؛ چون خبر مرگ پذر بوی رسیذ ، با سپاهی آراسته بسلاح
# ~~وسلب وخواسته از دار الملک لهاوور بقصد براذر بیامذ ؛ روز عید اضحی ms133
# ~~مجد ود را برفراش مرده یافتند ؛ لشکریان او روی بمودود نهاذند ،
# ~~وبمساعدت او اتفاق کردند ؛ مودود لشکری محافظت خراسان فرستاذ ؛
# ~~چغر بیک داود پسر خوذ الب ارسلان را با سپاهی برابیر او فرستاذ ،
# ~~برلشکر مودود ظفریافتند ، ووزیر او را بکشتند ، وبه بست وسیستان
# ~~رفتند ، وبگرفتند
# ودرین سال سه پاذشاه از دیار هند باهم اتفاق کردند، ولهاووررا
# ~~محاصره کردند؛ مودود را خیر کردند، لشکری فرستاذ، وایشانرا بردند،
# ~~وآواره کردند ؛ ودرسنهآ احدی واربعین واربعمایه [441] مودود وفات
# ~~یافت ، نه سال پاذشاهی کرد وده ماه
# بعد ازو عمش عبد الرشید بن محمود قائم مقام او برتخت سلطنت
# ~~غزنه نشاندند؛ مودود حاجب خوذ را برکشیذه بوذ طغرل نام وامیر الامراء
# ~~کرده ، وخواهر خوذ را بوی داذه؛ چون نوبت عمش عبد الرشید شذ ،
# ~~او نیز طغرل را نیکو میداشت ، وتعهد وتلطف میکرد ؛ اورا با لشکری
# ~~ممقابله سلچوقیان فرستاذ ، بقلعهٔ‌ طاق باهم ملتقی شذند ، با ابو
~~الفضل، که
# ~~از قبل یبغو امیر آنجا بوذ ، مصاف داذند ؛ طغرل در جنگ کشته شذ؛
# ~~واز آنجا بتاختن تا غزنه برفتند ، وعبد الرشید را هم بکشتند ؛ سه سال
# ~~پاذشاهی کرد PageV01P215
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0226.png)

# هل غزنه فرخ زاذ پسرش بجای او بنشاندند، در سنهٔ‌ اربع وار بعین
# ~~واربعمایه [444]، مدت هشت سال پاذشاهی کرد ، ودر سنهآ احدی
# بعد ازو برادرش ابراهیم بن عبد الرشید را در سنهآ احدی وخمسین
# ~~واربعمایه [2451 بجای او بنشاندند ، واو در سنهآ اثنتین وسبعین
~~واربعمایه
# ~~472] با لشکری جرار بدیار هندوستان رفت ، وقلعهٔ‌ اجود که حصنی
# ~~حصین ومعقلی متین بوذ بکرفت بمدت چهار ماه، که در آن ده هزار
# ~~رجال مقاتله بوذ؛ وبزمین وره رفت وبگرفت ، ومنصور ومظفر
# ~~یا غزنه آمذ؛ پنجاه وهشت سال پاذشاهی کرد، عاقبت در سنهآ بمان
# ~~وخمس مایه [508] وفات یافت (!)
# بعد ازو ارسلان شاه بن مسعود بن ایراهیم بن الی سعد مسعود بن
# ~~محمود بجای او برتخت مملکت غزنه آرام داذند ، ماذرش خواهر سلطان
# ~~الپ ارسلان بن داود بود؛ چون در سلطنت متمکن شذ ، براذران را ms134
# ~~بگرفت، ومقید ومحبوس کرد؛ براذرش هرامشاه نام گرپخته، پیش
# ~~سلطان سنجر رفت ؛ سنجر از ارسلان شاه عفو طلبیذ ، اجابت ننموذ ،
# ~~سلطان سنجر برنجیذ ، وبا لشکری متوجه رزم او شذ؛ چون بغزنه رسیذ ،
# ~~هزار سوار وصذ وشصت سر فیلان قوی هیکل برایر آمذ؛ فیلان برقلب
# ~~زذند ؛ سنجر بفرموذ تا تبر باران کردند ، وچشمهاء فیلان بتیر ناوک
# ~~بدوختند ؛ ارسلانشاه بکریخت ، عاقبت گرفتارشذ ؛ سلطان سنجر بغزنه
# ~~در آمذ ؛ وبراذرانش را از قید وبند آزاذ کرد ؛ سنجررا پنج تاج مرصع
~~PageV01P216
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0227.png)

# جامع التواریخ :تاریخ سلطان خود واسموف وخرف هو
# ~~بدست افتاذ ؛ که قیمت هریک دوهزار دینار سرخ بوذ؛ ارسلانشاه را
# ~~مقید ومحبوس کرد ، وبهرامشاه را برتخت نشاند در سنهآ بمان وخمسمایه
# ~~508] ، واو را بلشکر واموال قوی دست ومتمکن گردانیذ
# مهز امشاه علوم دوست ودانشمند برور بود؛ برحمله کلیله ودمنه
# ~~ابن المقفع بنام او کردهاست (!)، وممدوح سنابی غزنوی است ودیگر شعرا ؛
# ~~وخطبه بنام سلطان سنجر کردند، وسلطان بازگشت؛ هرامشاه ارسلانشاه
# ~~را خفه کرد ودر هلوی پذر وجد دفن کرد ؛ مدت عمرش بیست
# ~~وهشت سال بود؛ وقتل او در سنه اثنی عشرة وخمسمایه [512] بوذ ؛
# ~~هرامشاه بر رعایا ظلم واغتصاب اموال مردم میکرد ، مردم بر سنجر
# ~~لعنت میکردند که چنین ظالمی را تربیت میکند ؛ سلطان سنجر متوجه غزنه
# ~~شذ ، هرامشاه رسولی باظهار اخلاص بندکی فرستاذ: وسلطان سنجر
# ~~مقرب جوهر را برسانت وسفارت پیش هرامشاه فرستاذ. تا اورا
# ~~بیرون آورد ؛ هرامشاه منهزم بکوهستان غزنه کریخت : سلطان بغزنه
# ~~در آمذ ، وخانهآ اورا تهب وغارت فرمود . وبذو پیغام فرستاد ، که
# ~~گشتن تو چه باشد، وموجب گرتحین چیست؟ هرامشاه گفت : از
# ~~مهابت وصلابت پاذشاه گریختم؛ سلطان اورا با سر سریر خوذ اجازت
# ~~انصراف داذ، وبازگشت
# بهر امشاه با سریر خوذ معاودت ومراجعت مود ، ومتمکن بنشست ،
# ~~تا سنهآ ثلث واربعین وخمسمایه [543] سوری بن الحسین ملک غور
~~PageV01P217
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0228.png)

# ~~بعزنه رفت ، ومحاصره کرد ، وبکرفت ؛ وسببش آن بوذ که براذرش
# ~~محمد بن الحسین با بهرامشاه مصاهرت ومخالطت کرد ؛ چون بغزنه رسیذ ،
# ~~هرامشاه اورا ms135 بگرفت ، وبکشت؛ براذرش سوری لشکری کرد
# ~~بقصناص خون براذر؛ هرامشاه از خوف او ببلاد هند گ بخت . وبا لشکری
# ~~بازگشت ؛ بغزنه میان او وسوری مصاف افتاذ ، اهل غزنه سوری ملک را
# ~~بگرفتند ، وبدست هرامشاه باز داذند ، تا او را ببازار بیاویخت ؛
# ~~وبر غزنه مالک شذ ، ودر سنهآ سبع واربعین وخمسمایه [547] وفات یافت ،
# ~~سی ونه سال پاذشاهی کرد
# وبعد ازو پسرش خسرو شاه بن هرامشاه بجای او بنشاندند ؛
# ~~غوریان نواحئ ملک اورا همه بگرفتند ، وغیاث الدین ابوالفتح محمد بن
# ~~سام وبراذرش شهاب الدین ابو المظفر محمد بن سام غزنه بگرفتند وخسرو
# ~~شاه را ناچیز کردند ؛ وباو انقراض ملک ودولت سبکتکینیان بود ،
# ~~والسلآم علی من آتبع الهدی، والله اعلم
# م تاریخ سلطان محمود ین سبکتگین انار آلله برهانه
# ووسع علیه رضوانه ، والحمد لله رب العالمین
# وصلوته علی رسوله محمد
### | وآله أحمعین
# واز عقب آن تاریخ سلچوقیان می آیذ - إن شاء الله وحده - PageV01P218
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0229.png)

# # آسغ تگین 156 %~% ابو الحارث 88 ، 97،96 ،
# # آنچ. حاجب 46، 48،477 %~% 98، 499 158 ونیز رجوع
# # ایا عمر بسطامی، قاضی 194 %~% کنید به منصور بن نوح
# # ابراهیم بن عبدالرشید 218 %~% ابوالحارث احمد بن محمد 157
# # ن مهیج 119 %~% ابوالحارث فریغونی 47 ، 65456
# ~~ابن پولاذ 119 ورجوع کنید به
# پسر پولاذ %~% ابو الحارت مکحول بن نوح بن
# # این الحراح 159 %~% منصور 108
# # ان الخضرمی 38 %~% ابو الحسن احمد بن عضد الذوله160
# عبد الله بن عزیر %~% 18
# # ابن المقفع 219 %~% ابو الحسن سیمجور (_ سیمجوری)
# # ابو ابراهیم 108 ، و رجوع کنید %~% 11 %~% 25244204 ،26
# به اسمعیل بن بوح %~% 36435433، 37
# ~~ابو اسحق - رجوع کنید به الپتگین
# # ابو بکر علی بن الحسن ، کاتب213 %~% ابو الحسن طاق 117
# # ابو جعفر ن ذی القرنین 55 %~% ابو الحسن عبدالله ن احمد 19
# # ابو جعفر خواهر زاده 114 %~% ابو الحسن عتبی 18 ، 19 ، 20،
# ~~ابو جعفر عتی 20 PageV01P219
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0230.png)

# ~~ابو الحسن علوی همذانی ، سید 97ابو العباس بن جائی 135
# # ابو الحسن علی میمندی 212 %~% ابو عبد الله خوار ms136 ز مشاه 56 ، 72،
# # ابو الحسن کثیر 69 %~% 77
# # ابو الحسن مزتی 31، 32 %~% ابو عبدالله طائی ، زعیم عرب ،
# # ابو الحسین منیعی 177 %~% امیر 130 ، 151،180،
### | 81
# # ابو حفص ، این خلف ، امیر130 %~% ابو العلاء صاعد ، قاضی 11
# # ابوالخیر بن الی علی سیمجور 82 %~% ابو علی بلعمی 49
# # ابو زکریا سامانی109 %~% ابوعلی بن الی القسم فقیه 94
# # ابو سعد شولکی : رئیس جرجان %~% ابو علی بن الی الفوارس 111
# 188 %~% ابو علی ن الیاس 162 ، 163
# # ابو سعید شبیی 30، 35، 38 %~% بو علی بوغرا (بغرا) 68
# # ابو سعید طابی 195 %~% ابو علی حمویه، الحسن بن احمد
# # ابو سهل، ابن الی القسم سیمجوری %~% حمویه ، وزیر162،136،135
### | ابو علی دامغانی ، وزیر 43
# ~~ابو شجاع 194 . رجوع کنید به ابو علی بن الی الحسن سیمجور
# سلطان الدوله %~% (ابو علی سیمجوری) 31، 32،
# ~~ابو صالح سامانی 109
# ~~ابو طاهر سامانی 212
# ~~بو الطیب سهل بن محمد بن سلیمان
# صعلوکی 142، 143
# ~~بوالعباس ، حاجب 134 و رجو
# کنید به تاش
# # بوالعباس الفضل بن احمد ، وزیر %~%
### | ،174 PageV01P220
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0231.png)

# # ابوعلی نسفی 45 %~% ابو نصر، این احمد ، ازآل فریغون
# # ابوالفتح ، والئ مولتان 146 ، 147 %~% 157 ورجوع کنید به ابو نصر
# # ابوالفتح بستی 8 ، 9 ، 84 ،123 %~% فریغونی
# # ابو الفضل ، اصفهبذ 134 %~% ابو نصر بن ای زید ، وزیر 43 ،
# # ابوالفضل ، امیرطاقی 217 %~% 65  8277877
# # ابو النضل حاجب 115 %~% ابو نضربن راشد 173 ،174
# ~~ابو الفوارس بن بهاء الدوله 194، ابو نصر بن محمود حاجب 139
# 195 %~% ابو نصرحاجب 60 ، 62 ، 115
# # ابو الفوارس شیرزیل 160 ، %~% ابونصر فارسی 54
# # ابوالقسم برمکی، وزیر 96 %~% ابو نصر فریغونی 152، 198
# # ابو القسم جعدی 189،190 %~% ورجوع کنید به ابو نصر
# # ابوالقسم سیمجوری ، براذر ایو %~% ابن احمد
# علی 58 ، 66 ، 79 ، 80، %~% ابونصر محمد ، حاجب 80
# 101496،95494482)
# 11211 ، 113 %~% بو یعقوب ین نوح 108
# 140133،13 %~% احمد بن اسمعیل سامانی 119،120
# # ابو القسم فتیة 66 ، 173،95. %~% احمد بن الحسن المیندی ، وزیر215
# 7 %~% احمد خوارزمی 18 ،20
# # ابو محما ، بن الی انصر173 %~% احمر (لعله احمد) نیالتکین 216 ms137
# # ابو محمد مهران 187 %~% ارسطاطالیس ، ازخادمان نوح
# # ابوالمظفر زغشی، وزیر 82، %~% ابن منصور50
# 86،9687 %~% اسفهسلار بن کرانکیر 137
# # ابو المظفر محمد بن احمد 48 %~% ارسلان 47
# # ابو المظفر نصر، امیر 151 %~% ارسلان 103 ، نیز رجوع کنید به
# # ابو منصور اسفیجابی 87، 88 %~% ارسلان شاه امیر PageV01P221
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0232.png)

# ~~ارسلان بالو ، حاجب 109 ، 110، اغم یاوقوی 3
### | اغوز، پسردیب یاقوی 3، 5
# # ارسلان جاذب 149،148، %~% الپ ارسلان 218،217
# 150- 152 . 167- 176 ، %~% الیتکین ، ابو اسحق 6،5
# 21218 %~% التون تاش، حاجب 130، 132،
# # ارسلان شاه : امیر،10 %~% 156152، 26،167
# # ارسلان شاه بن مسعود 218 . 219 %~% 180)1 %~%  %~% 1
# # ارسلان هندوبچه 140 %~% الیاس 165
# # استاذ ابو علی عارض 42 %~% الیسع ، این الی علی ت الیاس 6162،
# # اسغار بن کردویه 38- 135 %~% 165164162
# # اسنیجانی 88 - رجوع کنیا به %~% آمیر رضی 84 ورجوع کنی به
# ابو منصور اسشیجانی %~% بوح بن منصور
# # اسمعیل ن احمد سامانی 120 %~% امیر سدید - رجوع گنید به منصور
# # سمعیل بن سبکتگین 78، 89 ، %~% این نوح سامانی
# 9392،149) %~% امیرک طوسی 66 . 68، 83
# 10510 210 %~% اندیال 147
# # سمعیل ن عباد ، صاحب ، 30، %~% ایلگ ، ایلگخان 26،75،71
# )2،38)
# ~~سمعیل بن نوح ، ابو ابراهیم ، منتصر
# 111،110،109.108
# 114411341، 115)
# 11941 %~% 1494148 1514150)
### | 174،19152،196
# # صفهبذ 124 ورجوع کنید به %~% 1988
# ابوالنضل اصفهبذ PageV01P222
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0233.png)

# # بابی بن سعید 133 ، 134، 138 %~% بیستون ن بیجاسف 135، 136،
# # بایتوز 7 ، 9،8 %~% 41
# # بچهرا 144، 145 %~% پال بن اندپال ،15
# # بختیار 27 %~% پسر بکتگین حاجب 138
# # سختیار ، از آل بویه 161،159 %~% پسر پولاذ 191 ، 192 ورجوع
# # بدر ین حسنویه 190.132،39 ، %~% کنید به ابن یولاذ
# 19 %~% پسر حسام الدوله تاش 115
# # بروچیپال 207 ،210 %~% پسر خرکاس 189
# # بسر بن مهدی163 %~% پسر سرخک 118
# # بغراجوق ، راذر سبکتگین 80، %~% پسر سوری 168
# 102492،124 %~% پسر سیمجور 60 ، رجوع کنید
# # بغرا خان 46، 48 ،50،49 %~% به ابو علی سیمجور
# 51،52 %~% پسرعتبی19 رجوع کنید به ابوالحسن
# # بکتو زون ، حاجب 47 ، 88 ، %~% عتبی
### | پسر علم داری 116
### | یسر فقیه 112
### | بسرمهران 199
### | یسر هندو 139
### | تاش ، حسام الدولة ابو العباس ،
### | حاجب 19،20 ،26،24،
### | 333231430429
### | 160 PageV01P223
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0234.png)

# # ترمش، حاجب 163 %~% حمید رجوع کنید به ms138 نوح بن نصر
# # توزتاش حاجب ، 113 %~% سامانی
# # توقاق ، برادر طغرل 3 %~% حیدر بن سالار 137
# # تیکین خان 109 %~% خسروشاه بن هرامشاه 220
# # جذ ممه 127 %~% خلف بن احمد 12، 22، 23،
# # جستان بن آشکلی 137 %~% 121،65426425)
# # جستان بن الداعی 126 %~% 1241234121)
# # جعفر تگین 109، 149،148، %~% 125، 1294128،127)
# 152،15 %~% 130
# # حمشیل 110 %~% خورفیروز بن رکن الدوله 34
# # جوهر، مقرب 219 %~% دارا بن شمس المعالی قابوس 59،
# # جهینه 177 %~% 1
# # چغر بیک ، داود ، از آل سلچوق %~% دوقور یاوقوی 3
# ،217 %~% دیب یاوقوی 3، 5
# # چندال 206، 207 %~% ذوالقرنین 131
# # چندرای ، 207، 208 %~% رستم ن فخرالدولة ، ابو طالب
# # چنکی بن سمهی 202 %~% رستم بن المرزبان (مرزبان) 133 ،
# # چییال 11 ، 12 ، 13،14، %~% 1394138)141
# 41 126،125،127 %~% رضی، ملک سامانی 212 ، رجوع
# 2054142 %~% کنید به نوح بن منصور
# # الحسین ن نصر 148 %~% رکن الدولة 26، 27
# # حسین ، این طاهر 22،6 %~% زباء 127
# ~~حمولی 98 ، رجوع کنید به ابو زرین غول 137
# الحسن حمولی %~% زعیم ، حاجب 184 PageV01P224
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0235.png)

# # سالار بن بختیار 162 %~% سنانی غز نوی 219
# # سالار خرکاش 135 %~% سو باشی، حاجب 215
# ~~سامان خداة = سامان یاوقوی 3 سوری 168
# # سامان یاوقوی 3 %~% سوری بن الحسین 219
# ~~سبکتگین ، ناصرالدین ، امیر 3، سوری ، براذر محمد بن الحسین
# 5)6)8،7)10) %~% 22
# 15،14،12،11، 16، سیف الدوله محمود 62،61،59،
# 157،63 ونیز رجوع کنید %~% 65،64463،6،67،75،
# به ناصرالدین سبکتگین %~% 77،79،78، 8،83،82
# # سباشی تگین 148، 150،149، %~% 91،9،89،793،92)
# 15 %~% 101،100498،102،
# # سرنک 5،4 %~% 103 ، ونیز رجوع کنید به
# # سلطان- محمود غزنوی همه جا %~% سلطان محمود ومحمود بن
# # سلطان الدوله ین بهاءالدوله ، %~% سبکتگین
# ابو شجاع 194، 195، 196 شار 56
# ~~سلطان محمود ، یمین الدوله 114، شمس الدوله بن فخرالدوله 191،
# 19174،142،12 %~% 190
# ونیز رجوع کنید به سیف الدوله شمس المعالی ، قابوس - رجوع کنید
# محمود ومحمود بن سبکتگین %~% به قابوس بن وشمگیر
# # سلیمان ، حاجب 118 %~% شهریار بن شروین، اصفهبذ
# # سلمان، ابن ابی علی بن الیاس %~% 133، 141،139138
# 1644 %~% شهنشاه بویهی 161
# # سنجر 218، 219 %~% شهاب الدین ابوالمظفر محمد بن سام
# # سنان الدوله 88، رجوع کنید %~% 22
# به بکتوزون %~% شیخ جلیل 179 PageV01P225
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0236.png)

# # صاف ، حاجب 118 %~% عبدالله بن عزیر 36،32، ms139 443
# # صانی 159 %~% 6149)77 7877
# # صاحب کافی 60،55، 63 ونیز %~% 8887 ، ورجوع کنید به
# رجوع کنید به اسماعیل بن عباد %~% ابن عزیر
# # صمصام الدولة 160 ،161 %~% عبدالله کاتب 81
# # طاهر بن حسین 21، 22 %~% عبدالملک بن ماکان 135
# # طاهر بن خلف 124: 127 %~% عبد الملک : نوح سامانی 100 ،
# # طاهر بن ربیب، امیر 128 %~% 103)7104 10884107
# # طاهر ن فضل 48 %~%  %~%  %~% 21
# # االطایع 161،160،159،158 %~% عتیی ، مورخ 84،174
# # طغان ، ملک ترک 157 %~% عرقوب 50
# # طغان خان ، براذر ایلگخان 169، %~% عضدالدوله 18،26، 27 ،
# 181976 %~% 434،28 160،159
# # طغان ، والی بست 7،8 %~% 1654164،16
# # طغانجوق 118 %~% علی 7
# # طغرل 3 %~% علی ، حاجب 215
# # طغرل ، حاجب سلطان مسعود 217 %~% علی بن مأمون بن محمد ، خوارزمشاه
# # طغرلبک محمد ن میکاییل، ابو %~% 150،86)199
# طالب 215 %~% علی ن نصر بن هرون، وزیر160
# # عبدالرحمن ، فقیه 69 %~% علی کامه 30
# # عبدالرحمن بن محمد 216 %~% عمرو بن لیث 120
# # عبدالرحیم بن محمد 216 %~% الغالب بالله 159
# # عبدالرزاق 35 %~% غیات الدین ابو الفتح محمد بن سام
# # عبدالرشید بن محمود 217 %~% 210 PageV01P226
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0237.png)

# # فایق 44،43،36،32،29،20، %~% القادر بالله 106، 158،29
# # 47،8)514545344) %~% 8
# # 65،6463462،61،58، %~% قارون 157
# # 6946867266،71،70، %~% قدرخان 151) 96،152
# # 8779)9598988، %~% قراشیت 4،3
# # 1077)1160   1914100499496، 193 ، %~% قنجی ، حاجب 130
# # فخر الدوله ، لبو الحسن . علی بن %~% کلچند 203
# # بویه 26، 27، 28 ، 31،30. %~% کناز بن فیروزان 135
# ~~34، 35 . 39،37- 42،40، کورتگین بن جستان 164
# ~~55 ،60 ، 62 ، 63 ،80، کوکم یاوقوی 3،4
# # 481 482 483 86 87 ، %~% گشتاسب 202
# # 132494 ، 133،190 ، %~% مالک 168.145
# # فریغون محمد 117   فرخ زاذ ، ان عبدالرشید 218 %~% ماه روی 119 %~%
~~مأمون  مأمون ، والیء جرجانیه،
# # فلک المعالی 187 . رجوع کنید به %~% خوارزمشاه 56 ، 2،70،
# # منوچهر بن قابوس %~% 20119984.74
# # فیروزان بن الحسن 39،133.134 %~% محسن بن طاق 150
# # قابوس بن وشمگیر 28027026 . %~% محمد مصطقی . صعلم -ا
# # 31)110، 11841124 ، %~% محمد ، والئ جرجانیه 73 .
# # 13 4132 1344133، %~% محمد بن الحسین غوری 220
# # 192،189 %~% حمد بن وهسودان 127 PageV01P227
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0238.png)

# جامع التواریخ : تاریخ سلطان حمود واسلاف واخلاف او
# ~~محمود بن سبکتکین بن سرنک بن مودود بن مسعود 216، 217
# ~~اغم یاوغوی، بمین ms140 الدوله، سلطان موسی حاجب 135
# ~~2،1 ،12،10، 13، 58، مونس خادم 82
# ~~208،89 ، 212،211 ، مؤید الدوله بویهی 26، 27، 28،
# 21421 ، 215، ونیز %~% 30429)34)160
# ~~رجوع کنید به سیف الدوله محمود میمندی - رجوع کنید به احمد بن
# # مجدالدولة ابو طالب رستم 87، %~% الحسن المیمندی ، وزیر
# ~~94، 136  139،138: ناصرالدین- رجوع کنید به
# # 140)190)1932192191 %~% ناصرالدین سبکتگین
# # مجدود بن مسعود 7!ا %~% ناصرالدین ابو تغلب 159
# # مسعود ، ابوسعید  امیر 198 %~% ناصر الدین سبکتگین ، ابو منصور
# # مسعود بن محمود 212، 213 . %~% 7ی17e7/5)
# 216،21521 %~% 62،61.59، 13،415
# ~~مسیحا 161
### | 69686761،75،
# ~~ملک رضی 97 ، رجوع کنید به
### | 8079.7877476
# ~~نوح بن منصور
### | 81-82-84483 87_
# ~~منتصر سامانی 109.142- 211 ،
### | 90.89. 91. 1214105
# ~~رجوع کنید به اسمعیل بن نوح
### | 12312.132،124-
# ~~منصور بن نوح سامانی، ابوالحارث
### | 174 و نیز رجوع کنید به
# ~~20175:21) 2922
### | سبکتگین. ناصر الدین
# ~~88087،86 119289.
### | نصر. احمد سامانی 119.120
# 121.12
# # منوچهر بن قابوسن 110 . 111 . %~% نصر بن الحسن ین فیروزان 38،
### | 134 136135،
# ~~14113913622،
### | 139132)192140)
### | 192 PageV01P228
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0239.png)
~~PageV01P229
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0240.png)

# فهرست اسماء الامکنة والقبائل والطوائف
# # بسکون 37 %~% اسییجاب 46
# ~~آل بویه 1 . 2. 191.60.34 استراباذ 3028-184،134،37
# ~~آل سامان 1 . 44 ، 46:45. استنداریة 133، 136 -141
# 52050. 54 89 : 103 ، %~% ورجوع کنید به جیل استنداریه
# 107 . 108 ، 114109  استوناوند 28 . 192،141
# 119- 120  132 4 133، اسغراین 110.94.64،
# 142، 17341640157: %~% 133:116
# و نیز رجوع کنید به سامانیان اسنزار 21
# ~~آل سیمجور 43، 44، 62، 79 اصطخر 164
# 959 %~% اصفهان 192.214
# # آل عباس 110 %~% اعراب 134 ورجوع کنید به عرب
# # آل عتبه 33 %~% اغوز 51، 113 ،114 . 116،
# # آل فریغون 157 %~% 117- 152، 216،215
# # مل 32،134   آسنگران - قصهآ  168   آمل شط 14،110،69.50.49 %~% افغانی
# : افغانیان 209.180،152 %~% ورجوع کنید به غزان وغوز
# افغانیان   ابغانیان 16 ، رجوع کنید به %~% اکراد 112. 140. 152. 161،
~~%~% و رجوع کنید به کرد ، کردان
# # ابیورد 33 . 056 104.68، %~% اندرخ 66
# 150،114،11 %~% اوزکند 108. 118، 169،143
# ~~اتراک 161 . و رجوع کنید به ترک اهواز 161،160،40
# # اجود 218 %~% ابراسه 202
# # رک 23،131:26 %~% باذغیس 31،21 PageV01P230
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0241.png)

# # بخارا 16،420،17 28،22، %~% بنی آدم 182
# 36،3443143، 37، %~% بنی کیم 38
# # 46،4544443، 47) %~% بنی العباس 158
# # 52،51،49،48، 53، %~% بورکذ 116
# # 4746561،56454 %~% بوزجان111،110
# # 478477 3 96488) %~% بوشنج 44 096 124.123
# # 104:130897 ،17. %~% هاطیه 144
# # 116،109.108، 118 ms141 %~% مهیم نغرا154. 155
# ~~1214120 ،133 : 1640163 بیار 192140.118
# # نه 203 %~% بیت هرز 202
# # بست 172،1230122،97،7. %~% بریم 190 0 191 ونیز رجوع
# 2،217 %~% کنید به فریم
# # بسطام 118 . 185 %~% ال چرخیان 152
# # بشه 15 %~% بل زاغول 99. 100، 117
# # بصره 161.160،40،39 %~% پنچهیر 149 %~% تازیک . تازیکان 31
# # بطایح 158 %~% تانیشر 182
# # بغداذ 158 -160 161. 162. %~% رک- ترکان 1.5 .10 .16 ،
# 196194:19 %~% 76472817-77،
# # بلخ 48.47432. 49، 75. %~% 116113968379
# # 80.79 82 . 91.73 . %~% 132- 135- 138. 143 .
# # 9792-105-120117- %~% 144-151- 152 . 153 -
# # 13. 132 ،148  149. %~% 157-17016161-
# # 151- 196.152-198. %~% 1772 173 - و رجوع کنید
# 2 %~% به اتراک PageV01P231
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0242.png)

# ~~ترکان خلچ 149
# ~~تگیناباذ 215
# # یز215 %~% جون 203
# # جبال 214 %~% جوین 64
# ~~الجحون 187
### | 1
### | جیل 27) %~% 136
### | 131 ، 191 و رجوع کنید
# 13622222» %~% به گیلا نیان
### | جیل استنداریه 1133 و رجوع کنید
# # 184 185)186) 187) %~% به استنداریه
# # 188 و رجوع کنید به جرجانیه %~% چاه حماد 118
# # و گرگان %~% چند راهه 202
### | چیلم 202
# # جرجانیه 72،71،70،56، 73، %~% خاکستر 79
# # 19109،86 %~% خانیان 169
# ~~جردیز 78 ورجوع کنید به گردیز خاوس 117
# # جناب 140 %~% ختل 15
# # جناشای 184،186 %~% ختن 152،151
# # جودی 53 %~% ختای 197 PageV01P232
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0243.png)

# ~~خراسان 16،5-18،17 . 19، خیاشک 137
# ~~2. 22 23. 24 . 25، داری (؟، نیازی) 7
# ~~1122130،2 دامعان 82، 111، 192،187
# ~~35، 38، 42  43 . 45، دبوسیهآ سغد 116
# ~~46، 63.62.5655 دجله16
# ~~6564 8076،75 دزک 117
# ~~81. 83 87، 88- 89 دماوند 138
# ~~491 97- 98 . 103 -4 10: دهستان 37)150
# ~~1074106 119 120 دیار اسلام 122
# ~~131.126.1244121. دیار ترک 16
# ~~4232 142 148: 149. دیار هند 166
# ~~151 . 153 -160 - 167، دیلم ، دیالم 27، 329،28،
# # 210،186.174169. %~% 37731،38،
# ~~2134212-214، 215.
# ~~217-21
# ~~خر اسانیان 37. 1
# # خلچ ، خلچان 16. 152149 %~% 192،191،193
# # و رجوع کنید به ترکان خلچ %~% راهب 210
# # خوار 140 %~% رباط بشری 118
# ~~خوارزم 30-43، 72،49. 86. رخج 9
# # 4109 200.1994165 . %~% رستاق استوا 115
### | رشاموج 135
# # خوارزمیان 200 %~% روم 171
# # خوزستان 26، 39 %~% رومیان 173
# # خوس 164  165 %~% رویان 141 PageV01P233
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0244.png)

# ~~ی 28، 29 ، 439،37 سلچوقیان 2- 215-116:
# 6241، 11083،
# 111 222112رضد 4845.52 78،
# 4134 136،135- 137) %~% 10 112113
# 138 141،140،139. سمنان 39.138
# 191،19 ، 192 2134 سند61801486
# # زاولستان 75 %~% سهلاباذ ، سرای سبکتگین 85
# # زم، روذبار- 119 %~% سهلان 93
# # ساری 136، 139 %~% سیحون 144
# # سالو س 141 %~% سیحون ms142 ( در هند) 202
# ~~سامانیان 3. 23 ، 24 ، 162سرجان 163
# سامان %~% 15 150،122،120،
# # سپاهان 120 %~% 217، 218 ونیز رجوع کنید
# # سحزیان 131 %~% به سحستان
# ~~سحستان 123 ، 124 ، 125، سممجوریان رجوع کنید به آل
# 165144،130،128، %~% سمجور
# 194،193 ونیز رجوع کنید شاهجان 118
# به سیستال %~% شتلدر 202
# ~~سرخس 68،50، 69 ، 99، شهربار 133:138
# 1181164112  121، صغانیان 48 ،75
# 150 %~% الصفا 187
# # سرستی 215 %~% طاق 128026، 217
# # سرندیب 147 %~% طبرستان 110، 141،120،
# # سعلون (بیشهآ -) 128 %~% 4142 185، 187،21 PageV01P234
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0245.png)

# # طرک 86 %~% 18177، 2ی
# # طبس 104 %~% 201 4 420942084202
# # طخارستان 151 %~% 213، 214، 22215،
# # طوس 61 ، 65 ، 66. 83 ، %~% 4217 218، 3
# 103 ،104-118 ،123 ، غور 167 ،219
# 955 %~% غوریان 220
# # عجم 17128 %~% غوز وترکان -113 ، 150 ،
# # عراقی 26 ، 81. 213،83 %~% 216215
# # عراق عجم 214 %~% فارس 36، 160، 161، 162،
# # عرب 28، 36، 47 ، 119 ، %~% 164،194
# 413 135، 151، 171) فریم 139
# 19 %~% فیروزی، قصر - 214
# # عمان160 %~% قاین 82،5
# # غرجستان 173 ورجوع کنید به %~% قرمیسین 191
# غرشستان %~% قزوین 191
# # غرش 177 %~% قصدار ، 10 ، 172
# # غرشستان 73!-179 %~% قطوم (؟، قطوان) 78
# ~~غزان 51 ، 216 ونیز رجوع قلعهآ براهمه (- منج) 106
# کنبد به اغوز وغوز %~% قتوج 201 02 ان20.21،
# # غز نه ، غرنین 45 6، 12 4 1 : %~% 09
# 55، 8475 ،90 ، 92، قومس 29 ، 38 ، 39 ، 82،
# 9743، 11،105
# 41461334130،127 قهستان 79،25، 95،96،
# 148،154،151149
# 164151 1724168، PageV01P235
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0246.png)

# جامع الثوازیخ : تاریخ سلطان محمود واسلاف واخلاف او
# # قهندز (قلعه6-) 37 %~% ماوراء النهر3، 46. 49، 54،
# # قیطان (قطنان) 116 %~% 477
# ~~کرد ، کردان 118، 133
# ~~کرمان 8 ، 26 ، 26، 120)
# 165،194، 195، 215 %~% مدینه 18
# ~~کش 75،55
# # کشمیر 202،147 %~% مرو 43043 444،32 50،
# ~~کعبه 18
# ~~کلات 67
# ~~کوهستان 129
# # کوهک، قنطره 109 %~% شر امزر.47، ا1 78)
# ~~کیوستان 161
# # گردیز 130 ورجوع کنیاد به %~% مصر 148
# جر5یز %~% مقدشور 125
### | مکة 187
# و نیز رجوع کنید به جربان %~% مکران 215
# # گنج رستاق 31 %~% منج 206
# ~~گنک 206،205
# # گیلان 141 ،150 %~% 149148
# # گیلانیان 28 %~% مهر5 201
# # لمغان 15 %~% نار این 166
# ~~لهاوور 217 PageV01P236
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0247.png)

# # نسا 56، 115، 150،118 %~% هراة 32 ، 44،43، 59،
# # نسف 75 %~% 9246،1095
# # نیشابور 17، 28 ، 29، 30، %~% 175،16741484110،
# # 433432431 36435) %~% 198،178،216،215
# # 5،53442، %~% هزارسف 72
# # 1،59،56،12 3، %~% همذان 195،191،40427،
# ~~6665464، 67 468
# ~~69، 75،79،8، 82،
# # 83، 94،88 ،96495، %~% 1079376464456
# # 9949897 4103 10) %~% 4122 ms143 143،126،125،
# # 11241114110410) %~% 148،14، 154،153،
# # 133،122، 142، 149) %~% 179،171،167،166،
# # 194،190،169،150، %~% 185، 182، 251،20،
# 21،215،214،2 %~% 2064205، 2084207،
# # نور (دربند) 116 %~% 20 %~% 209، 215، 218،217،
# # تهر موسی 39 %~% هندو (هندوان ، هنود) 12 ،
# ~~واشهر 162 ،164
# # ویذهند 127،154 %~% 2941/171
# فهرست الکتب
# # کتاب تاجی 159 %~% کلیله ودمنه 219 PageV01P237
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0248.png)
~~PageV01P238
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0249.png)

# ~~4
# ~~رشتدالدینزفضا الده
### | کی
### | 
### | حامد
# ~~بسهی واهمام
# ~~احمد آتش PageV01P239
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0250.png)
~~PageV01P240
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0251.png)

# ~~تددر تاریخ آل سلچوق . ............ . .
# ~~غاز کتا...
# ~~اولهم السلطان المعظم رکن الدنیا والدین ابو طالب طغرلبک محمد
# این میکائیل بن سلچوق............ %~% .
# ~~ذکر پاذشاهئ سلطان عضد الدولة ابو شجاع الپ ارسلان بن
# ابی سلیمان چغریبک داود ن میکائیل . . . . ..
# ~~ذکر سوم پاذشاه سلطان جلال الدولة والدین ملکشاه ابو الفتح
# ابن الب ارسلان ححمد ن داود-.....)
# ~~چهارم پاذشاهئ سلطان اعظم رکن الدنیا والدین ابو المظفر
# رکیارق بن ملکشاه. .. ..... . . . . ... 55
# ~~خامسهم السلطان غیاث الدنیا والدین ابو شجاع محمد بن ملکشاه
# ابن چغریبک بن میکائیل بن سلچوق . . .. . ..7
# ~~سسادسهم سلطان السلاطین معزالدنیا والدین ابو الحارت سنجر
# ابن ملکشاه بن الپ ارسلان بن جغریبک . ..... 79
# ~~سابعهم السلطان مغیث الدنیا والدین محمود ن محمد بن ملکشاه
# این الپ ارسلان . .. . . .. . . . . ..
# ~~ثامنهم السلطان المعظم رکن الدنیا والدین ابو طالب طغرل ن
# مخمد بن ملکشاه بن الپ ارسلان . . .. . . . .
# ~~تاسعهم السلطان الاعظم غیاث الدنیا والدین ابو الفتح مسعود بن
# محمد بن ملکشاه ن الپ ارسلان .. . . ،. . . .

PageV01P241

# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0252.png)

# ~~عاشرهم السلطان مغیث اللنیا والدن ملکشاه بن محمود
# ~~محمد بن ملکشاه. ....... . ...
# ~~یازدهم السلطان الاعظم غیاث الدنیا والدین ابو شجاع محمد
# ~~ابن محمود بن محمد بن ملکشاه . .. .... . .
# ~~دوازدهم السلطان معز الننیا والدین ابو الحارت سلمانشاه بن
# # محمل بن ملکشاه-... .... ....... %~% 5
# ~~سیزدهم السلطان الاعظم رکن الدنیا والدین ارسلان بن طغرل
# ~~ابن محمد بن ملکیشاه بن الپ ارسلان . ...... .
# ~~چهاردهم السلطان الاعظم رکن الدنیا والدین ابو طالب طغرل
# ~~این ارسلان بن طغرل بن محمد بن ملکشاه بن الپ
# ~~ارسلان محمد بن داود ین میکائیل بن سلچوق که آخرین
# ~~سلچوقیان بوذ رحمهم الله تعالی . . . . . . . . . . . 176- 180
# ~~این ذیل ابو حامد محمد بن ابراهیم تألیف کرده است بعد
# ~~از تصنیف اصل ms144 وآن مشتملست برخاتمهٔ‌ کار سلطان طغرل 181 _ 194
# ~~فهرستهای کتاب ... . ... . . .. ... .. .
# ~~فهرست اسماء الرجال والنساء ..... .و
# ~~فهرست اسماء الامکنة والقبائل والطوائف05
# ~~فهرست الکلمات الترکیة والاصطلاحات . . ..ب.
# ~~فهرست اسماء الکتب ............
# ~~جدول الخطأ والصواب . ....... ....7
# ~~دیباچهآ ناشر کتاب یزبان ترکی . .. . . . . . ...
# ~~1 - موضوع وماهیت «ذکر تاریخ آل سلچوق» که یکٹ
# جزء جامع التواریح را تشکیل میدهد5 PageV01P242
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0253.png)

# ~~-_ منابع این جزء....-....
# ~~ا. قسمتهائی که متعلق برشید الدین فضل الله ال . . . 7-8
# ~~ب. ذیل تاریخ آل سلچوق که متعلق به ابو حامد محمد .
# ابن ابراهیم است . ..........10
# ~~ج . قسمتی که تا حال متعلق براوندی پنداشته شدهسمت 8- ،
# ~~د . مقایسهٔ‌ راحة الصدور راوندی با این جزء جامع
# التواریح.......
# ~~ه . آیا منبع مشترک این جزء وراحة الصدور راوندی
# سلچوقنامه ظهیر الدین نیشابوری مل؟ ... 15
# ~~و.ابوحامد محمدبن ابراهیم کیست؟9-16
# ~~ز. نتیجه.....-......
# ~~3- ارزش ذکر تاریخ آل سلچوق از حیث یک منبع
# تازشحی ....- ...0- PageV01P243
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0254.png)

# فهرست رموزها واختصارات که در حواشی این کتاب
### | استعمال شده است
# ~~11: نسخهآ موزه طوپقاپوسرابی، شماره ،165، نسخه ایست که در 3
# ~~حمادی الاولی 717 بنام رشید الدین فضل الله نوشتهاست .
# ~~1: نسخه همان موزه ، شماره 1653 . نسخه ایست که در تاریخ اواخر
# ~~حمادی الآخره 714 برای خود رشید الدین فضل الله استنساخ شده است
# ~~والآن در زبدة التواریخ حافظ ابرو که نسخه خود او است محفوظ است.
# ~~8: نسخه همان موزه، شماره قسم احمد ثالث 2935، نسخهایست که برای
# ~~خزانه کتب الغ بیک نوشته است.
# ~~4: جامع التواریخ ، برای یسخه بدلهای مشترک در هر سه نسخه ، یعنی
# ~~4و8.
# ~~ان الاثیر : الکامل فی التاریخ وچاپ Tornber2 .ل .) ، ج 10 - 12.
# ~~اخبار : صدر الدین الحسینی ، اخبار الدولة السلجوقیة ، چاپ م : اقبال ،
# ~~لاهور ، 1933 .
# ~~تاریخ گزیده : حمد الله مستوفیآ قزوینی ، تاریخ گزیده، چاپ O. Brovme .
# ~~الندن، 1910، ج1.
# ~~حبیب السیر : خواندمیر ، حبیب السر فی اخبار افراد بشر، هران 333)
# ~~س ، ج 2.
# ~~راوندی : راوندی ، راجة الصدور وآیة السرور ، چاپ م . اقبال، لیدن -
# ~~لندن ، 1921.
# ~~روضة الصفاء : مرخواند ، روضة الصفاء ، نولکشور ، 1308، ج 4 .
# ~~زبدة : عماد الدین الکاتب الاصفهانی ms145 ، زبدة النصرة ونخبة العصرة،
~~اختصار
# ~~البداریی ، کسر 1I. I1on11la، لیدن، 1889.

PageV01P244

# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0255.png)
~~PageV01P245
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0256.png)

# تاریخ %~% ال سلحوق
# سپاس وستایش خذای را جل جلاله وتقدست اسماؤه ، که 3
# ~~موصوفست ذات او ببقاء قدم ومنزه است صفات او از نقص حدوث
# ~~وعدم ؛ موجد خانهآ که سقف آن عرش وافلاکست ، وصانع ایوانی که
# ~~فرش آن بساط خاک، آن خذاوندی که نیست وهست وشیب ویست
# ~~ایجاد صتع قدرت اوست ؛ ودروذ برسید ثقلین وصاحب قاب
# ~~قوسین (9/53) که شرع او شرایع رسل امم را فسخ کرد ، وحکم او
# ~~احکام ملوک عرب وعجم را نسخ کرد؛ وسلام وتحیت بر اهل بیت
# ~~ویاران او که مصابیح ممالک تقوی بوذند ، ومفاتیح ابواب هدی ، رضوان
# ~~الله علیهم احمعین
# اما بعد ببایذ دانست که گزیذگان خلایق ملایک وانبیا
# ~~وپاذشاهانند، وهر صنفی را مرتبهایست؛ ملایکه مقربان حضرت قدس
# ~~وساکنان حظرهٔ‌ انس اند، وانبیا واسطه انذ میان خلایق وخالق
# ~~ومبین راه هدی وضلال وممیز میان حرام وحلان ؛ وماوک راعئ
# ~~رعیت اند وحامئ خلایق از انواع آفت ومخافت ؛ حلیت ملائکه تسبیح
~~PageV01P246
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0257.png)

# ~~وتهلیل است ، وحلیت انبیا علوم وعبادت ، وحلیت ملوک عقل وسیاست؟
# ~~وهر پاذشاه عادل را که از علوم بهره داذنذ، شرف او بر ملوک دیگر
# ~~زیادت باشذ ، وبدرجهآ انبیا نزدیکتر ؛ واز علمی که ملوک را بذان
# ~~حاجت آیذ ، بعد از علم توحید ومعرفت أحکام شرع نبوی وأرکان
# ~~دین سیر مرضئ ملوک وتاریخ پاذشاهان ماضی است ، که چون بران
# ~~واقف شوند ، وسیرت وطریقت هر یک بدانذ ، آنچه خلاصهآ اخلاق
# ~~گذشتگان وسبب صیت ورفعت بوذ در دنیا وموجب ثواب ومغفرت
# ~~در عتبی اختیار کنند ، وآنرا پیشوا ومقتداء سازند، وتواریخ ملوک
# ~~کذشته بسیارست ، ومورخان در آن فن بإشباع واختصار تصانیف
# ~~ساختهاند ، ومجلتدات برداخته ؛ ومعلوم است که در ملت اسلام بعد
# ~~از صحابه که نجوم آسمان دین وخلفاء راشدین اند - رضی الله عنهم
# ~~خلفاء آل عباس بن عبد المطلب اند ، وپاذشاهان وسلاطین در دیار
# ~~عراق وخراسان که معاصر ایشان بوذند طاهریه وصفاریه وسامانیه
# ~~وبر رعیت ms146 مشفق تر وبرعایت خلق سزاوارتر از ملوک آل سلچوق
# ~~-رحم الله الماضین منهم - نبوذه اند ، والله یؤتی ملکه من یشاء
# ~~(247/2)، وقال جل ذکره وربک بخلق ما یشاء و یختار ما کان
# ~~لنهم الخیرة (68/28) ؛ چه چندان خیرات ومیرآت که در ایتام دولت
# ~~ایشان ظاهر گشت از إحیاء معالم دین وتشیید قواعد مسلمانی وبناء وانشاء
~~PageV01P247
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0258.png)

# ~~مساجد ومدارس ورباطات وقناطر ومسبلات واوقاف وادرار وانظار که
# ~~بر علما وصلحا وقضاة وسادات وزهاد وعباد واخیار وابرار کرده اند
# ~~در هیچ روزگاری نبوذست ، وآثار آن در ممالک اسلام هنوز باقیست
# إن آثارنا تدل علینا %~% فآنظروا بعد نا الی الآثار
# ~~وجد وجهدی که نموذهاند وجهادی که فرموذه بر غزو کفار وقمع
# ~~وقهر اشرار وارباب بدعت وفجار بر روی روز گار مانده است ، وجهد
# ~~وسعی که بایام خلفاء بنی عباس - رضی الله عنههم - کرده اند ، ومآثر آن
# ~~لایح ومنتشر است ، درین مختصر ذکر آن بجای خویش کرده آیذ ؛
# ~~پس ملوک وپاذشاهان عصر را بآداب وسیر پسندیذهآ ایشان اقتدا کردن
# ~~سبب تأ کید دین ودولت وتأسیس قواعد ملک وملت باشذ ، وچون
# ~~ما تحکم اشارت نافذه - لا زال نافذا- تواریخ حملهآ اهل عالم در جامع
# ~~التواریخ جمع میکنیم ، تحکم ابن مقد مات واجب بوذ در انساب واحساب
# ~~وآداب و سیر پسندیدهآ ایشان آنچه درکتب مدون بوذ، تصنیق مختصر
# ~~کردن ، وذکر ابتدای دولت ونهضت وحرکت ایشان در طلب ملک
# ~~ومد ت عمر وپاذشاهئ هریک ووقایع غریب که در ایام دولتایشان
# ~~افتاذه برسبیل ایجاز ایراد کردن. وهمچنین اسائ وزراء وامراء
# ~~وحجاب ونواب ایشان؛ ارجو که بمحل ارتضا و منزلت إحماد
# ~~پیوندذ ، والله الموفق لإتمامه PageV01P248
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0259.png)

# آغاز کتاب
# ز اصحاب اخبار وارباب اسمار چنان معلوم شذ، که سلچوق س
# ~~لقمان از اقربای سلچوق از استخوان قنیق بوذ ، از نزثاذ طوقشورمیش
# ~~یسر کرکچو خوجه که خرگاهتراش پاذشاهان ترکٹ بوذ، طغرل
# ~~سلطان بوذ از اروق قنیق
# رآل» سلچوق دوذمانی تزرگ وعددی بسیار وخواستهآ بی شمار
# ~~وتنکئ چراخور بولایت ماوراء النهر آمذند ms147 ، زمستان گاهشان نور بخارا
# ~~بوذ ، وتابستان گاه سغد سمرقند ؛ سلچوق مردی بوذ بحسن سیرت
# ~~معروف وبیمن نیکونامی موصوف ، وپنج پسرداشت همه مهیر ان: اسرائیل
# ~~ومیکائیل وموسی یبغو ویوسف ویونس، هر یک شایستهآ امیری ، PageV01P249
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0260.png)

# ~~ودرخور مهتری ؛ هر روز أتباع وأشیاع ایشان در ارتفاع وازدیاد بوذ ،
# ~~ونعمت وتروت چون ماه نو روی بکمال داشت، ویمامی پذیرفت؛
# ~~ومردان کار وجوانان نامدار میان آن جمع با عد ت عمام واسباب بنظام
# ~~فراوان شذند ؛ ستچوق بماند ، فرزندانش مهتران قوم شذند
# وچون محمود سبکتکین با ایلکخان پاذشاه ترکستان وسمرقند
# ~~صلح کرد ، ومحمود بکنار جیحون آمذ ، وبا یکدیگر دیذار کردند ،
# ~~وعهود ومواثیق بستند ، وحدود ممالک هریک معین شذ، ایلگخان
# ~~ازیشان خایف شذه بوذ، نزد سلطان محمود بحکم مصاهرت ووداد که
# ~~از جانبین منعقد ومنبرم بوذ، کس فرستاذ، که در ممالک این رقعه
# ~~ومسالک ابن بقعه قومی با قوت تمام وشوکت بنظام از تراکمه سالهاست،
# ~~که از ترکستان آمذه اند ، وبنور بخارا ونواحئ سغد سمرقند مقام
# ~~ساخته ، وآن مسارح ومراعی حمله فرو گرفته ، واهبت وآلت وساز
# ~~وعد ت لشکر ساخته ، ومهیا اند ، وخیلشان نیروی تمام یافته ، وعددی
# ~~فراوان شذه ، دغدغهآ خاطر و وسوسهآ ضمیر اقتضاء آن میکند ، که
# ~~اکر شمارا وقتی بطرف هندوستان عزیمت وحرکتی افتذ، بر وفق تغیر
# ~~وتبدل روزگار وانقلاب ایام غدار ازیشان فتنه وفسادی حاصل
# ~~آیذ ، که تلافی وتدارک آن متعذ ر بود ، بقصد ناحیتی یا بطمع ولایتی؛
# ~~با ایشان استظهاری ووثیقتی کردن واجب است ، ونوابی در خواستن متعین
~~PageV01P250
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0261.png)

# سلطان محمود مدبی در قعر این تحر غواصی میکرد ، تا رای اقتضاء
# ~~آن کرد ، که بدیذن ایلگخان بجانب بخارا نهضت مموذ ، وسفیری چرب
# ~~زبان با ایشان فرستاذ ، وپیغام داذ ، که همواره ما را بدیار سند واقصاء
# ~~هند عزبمت غزو میافتذ ، ودر بلاد اسلام مرافقت وموافقت ما می بمایند،
# ~~از شما فوجی بإحراز چنین سعادت مبادرت ننموذیذ ، واز جانب ما
# ~~التماسی نکردیذ ؛ مارا بدوستیآ شما رغبت مام است ؛ وچون بعد مسافت
# ~~بقرب مبدل ms148 شذ ، بایذ که مقد م وسرور شما عزم حضرت کنذ ،
# ~~وآنچ مصلحت ومقتضای وقت باشذ ، استماع کرده ، با خلع شاهانه
# ~~مراجعت ممایذ ؛ چون پیغام ورسولان بایشان رسیذ، اسرائیل را که مقد م
# ~~ایشان بود ، با ده هزار مرد گزیذه وسواران سزیذه عزم خدمت
# ~~سلطان جزم کرد ، سلطان باز رسول فرستاذ ، که حالیا ما را مددی
# ~~حاجت نیست ، جریده بیایذ، که مقصود دیذار است و گفتار و استظهاری،
# ~~که از جانیین بروذ
# مموجب امر وامتثال فرمان اسرائیل با سیصذ نفر از جوانان
# ~~خوب منظر مرغوب پیکر بگزیذ ، وتحضرت آمذ؛ وفرزند خوذ
# ~~ابو الفوارس قتلمش را با خود بیاورد ؛ چون بشرف تقببل بارگاه مستسعد
~~PageV01P251
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0262.png)

# ~~گشتند ، سلطان اورا ترحیب واکرام تمام کرد ، وبا خویشتن بر گوشه
# ~~تخت ملک نشاند بالای تمامت امرا؛ آنگاه مجلس بزم بیاراستند ؛ در
# ~~اثناء محاوره ومعارضه سلطان ازو استنطاق واستکشاف موذ ، که ما را
# ~~هروقت بجانب هند بغزاء کفار مبادرت می بایذ بموذ ، وبلاد خراسان
# ~~مهمل ومعطل میمانذ ؛ توقع بشما چنانست که میان جانبین عهدی
# ~~واستظهاری باشذ ، تا اگر وقتی از طرفی خصمی پدیذ آیذ، ومددی
# ~~حاجت افتذ ، شما معاونت ومدد دریغ نداریذ؛ امیر اسرائیل بپاسخ
# ~~گفت ، که از ما دربندگئ سلطان عالم تقصیری وتأخیری نباشذ ؛
# ~~محمود گفت : اگر وقتی ما را بلشکری حاجت افتذ ، بچه مقدار مدد
# ~~ومساعدت توانیذ بموذن؟ اسرائیل کمان را از سلاح دار بستذ، واز سر
# ~~غرور باذه ونخوت جوانی گفت : چون ان کمان را بقوم خوذ فرستم
# ~~سی هزار مردکار در حال سوار شوند ؛ سلطان باز برسیذ ، که اگر
# ~~بزیادت احتیاج افتذ؟ یک چوبه تبر پیش محمود انداخت ، وگفت :
# ~~هرگاه که این تیر را بنشان بفرستم نزد خیل خوذ ده هزار مرد دیگر
# ~~بیایند ؛ وهمچنین می برسیذ ، تا بکمانی وسه چوبه تر بصذ هزار سوار
# ~~ملتزم شذ؛ محمود گفت : اگر زیادت بایذ؟ گفت : ازین تیرها یکی
# ~~ببلخان کوه فرست، صذ هزارسوار دیگر بیایند ؛ محمود گفت: اگر
# ~~زیادت بایذ ، وضرورت بوذ؟ گفت : این ms149 کمان را بترکستان فرست ،
~~PageV01P252
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0263.png)

# ~~تا اگر دویست هزار سوار خواهی بیارئ پاذشاه بیایند؛ محمود بغایت
# ~~مستشعر ومتفکر شذ ، ودردل خوذ گفت: کسی که بکمانی وسه
# ~~چوبه تبر بی جامکی وجرایت این همه لشکر آماذه ومعد می توانذ داشت،
# ~~کار او خوار نشایذ گرفت؛ وتا سه شبانروز صبوح بغبوق وغدا بعشا
# ~~پیوستند، سلطان او را ونوکران او را خلعت بسیار وخواسته
# ~~بی شمار داذ
# یسن با امراء خوذ فرموذ ، که اسرائیل تا سه روز با فرزند وده
# ~~نفر از مطیعان مهمان ما باشند ، وباقی نوکران او را شما مهمان خوذ
# ~~سازیذ ؛ چنان کردند ، و در نیم شب که شراب خام در کلتهاء ایشان
# ~~اثر کرد، همه را گرفته، مقید ومحبوس کردند بأغلال گران؛ ومحمود
# ~~اسرائیل را با یاران هم درشب بهندوستان فرستاذ بقلعه کالنجر بحدود
# ~~مولتان ؛ چون اسرائیل از خواب در آمذ ، خوذرا خسته وبسته دیذ ،
# ~~تن در قضای آسمانی داذ، ومیگفت :
# شعر[ بسیط]
# # یا راقد اللیل مسرورا بأوله %~% إن الحواد ث قد یطر قن اسحارا
# # لاتأ  منن بلیل طاب أوله %~% فرب آخر لیل اجج النارا
# ~~وبه پیش باقئ اولاد سلچوق رسولی فرستاذ با خلعتهای شاهانه ،
~~PageV01P253
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0264.png)

# ~~ومموذ ، که چون اسرائیل تحضرت رسیذ ، نوازش مام یافت ، اما سبب
# ~~آنک درگاه پاذشاهان ندیذه بوذ، وآداب وفرهنگ آن ندانسته ، ازو در
# ~~حالت مستی حالتی صادر شذ ، که روزی چند برای ناموس سلطنت
# ~~مقید ومحبوس شذ ؛ بایذ که ایشان ازو فارغ البال ومنتظم الحال
# ~~باشند ، که هر چه زود تر با تشربف مراجعت خواهذ کرد؛ براذران
# ~~بعد از استماع پیغام خواستند ، که خروج کنند ؛ اما از عاقبت کار
# ~~ترسیذند ، رسول را بتازه رویی با إنجاز مآرب وعطایا باز فرستاذند ،
# ~~وبموذند ، که فرمان سلطان عالم را انطیاع وانقیاد واجب دانیم ، وهمه
# ~~بندگان کمینه ایم
# واسرائیل تا هفت سال در قلعه محبوس بوذ ، دو ترکمان از خیل او
# ~~بیامذند ؛ ومد تها بران محروسه آب کشی کردند وحمالی وساقیآ ، تا روزی
# ~~فرصت یافتند ، واسرائیل ms150 را بدیذند ، وطریق سگالیذند ، که او را در
# ~~شب بدزدند؛ چنان کردند ، و راه خراسان گرفتند؛ بیشهآ در پیش
# ~~آمذ ، از اندیشهٔ‌ بریشان راه گم کردند ، ومبهوت وحبران ماندند ؛
# ~~بامداد که طاوس خاور بجلوه در آمذ، کوتوال خبر یافت، با سپاه
# ~~بر عقب ایشان بیامذ؛ چون لشکر باو نزدیک رسیذ ، ودانست که گرفتار
# ~~خواهذ شذ، ترکمانان را گفت : از من طمع ببریذ ، وبراذرانم را از من
# ~~سلام برسانیذ ، وبکوییذ ، که در طلب ملک خراسان سعی وجهد بلیغ
~~PageV01P254
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0265.png)

# ~~نماییذ ، وبکوشیذ که این پاذشاه بنده زاذه است، نسبتی زرگی ندارذ،
# ~~واین مملکت برو نمانذ ، بکوشیذ تا بدست شما افتذ ، که مرا بی گناه
# ~~معین محبوس کرد ، والباد ی أظلم ؛ ترکمانان در زیر گیاه پنهان شذند ،
# ~~وآن جماعت اسرائیل را بگرفتند ، وبند سخت تر کردند ؛ هم آنجا وفات
# ~~یافت - رحمه الله - بشربت سم
# پسرش قتلمش بناشناس چندسال در آن ولایت میگشت ، بعد از استماع
# ~~واقعهء پذربراه بیابان برصوب مستنج سرخ کلاهان از بیابان بخان نشین (؟)
# ~~وسیستان آمذ ؛ واز آنجا براه اسفزار وشفورقان با معبرگاه ترمذ ببخارا
~~شذ
# ~~پیش عمان وخیل خویش ؛ واحوال کما هی بگفت ، ایشان خوذ در طلب
# ~~ملک بوذند، وقصد ثار براذرخوذ اسرایل میکردند، وفرصت می جستند؛
# ~~کس ممحمود فرستاذند . که ما را مردم وحواشی ومواشی بسیار شذ ،
# ~~و ازکثرت وازدحام وانبوهئ گروه موضع مسارح ومراعی بر ما تنگ
# ~~شذ ، واین مراعی مواشی ووفور حواشئ ما وفا نمی کنذ ؛ توقع بکرم
# ~~عمیم سلطانی آنست ، که دستوری دهذ ، تا ما از آب بگذریم ، PageV01P255
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0266.png)

# ~~وبحراسان میان نسا وباورد مقام سازیم ؛ ارسلان جاذب والئ طوس
# ~~که رباط سنگٹ پشت او بنا کرده ، وآنجا مدفونست، گفت :
# ~~صواب نیست ایشان را بخراسان راه داذن، که خیلی فراوان اند ،
# ~~وساز وآلت وعد ت ی پایان دارنن، نبایذ که ازیشان فسادی تولد
# ~~کنذ ؛ سلطان برای استظهار وتوفیر خزانه وشعف حرص وولوع
# ~~ایشاد را اجازت داذ ، که ازآب عبورکنند، وبسخن عاقلانهٔ‌ او التفات
# ~~نکرد؛ عقلاء ms151 گفته اند که میان طامع وحریص کار زوذ تمشیت یابذ؛
# ~~وتا سلطان محمود زنده بوذ، هیچ حرکت نکردند ، ومخالفت وعناد ننموذنذ
# در اثناء آن میکائیل نیز در گذشت ، وبعدم آباذ عقی رحلت
# ~~کرد ؛ وازو دو پسر ماندند : چغریبک ابو سلیمن داود وابو طالب طغرلبک
# ~~محمد ؛ ودرمیان خیل وخویشان وجیه ومقدم شذند، تا در شهور سنهآ
# ~~احدی وعشر بن واربعمایة [421] محمود وفات یافت، وحیوة عاریت ازو
# ~~باز خواستند، ومسمار فنا بردر بقاء او زذند، میان دو پسر او مسعود
~~ومحمد
# ~~درسلطنت خلاف افتاذ، ودرکار مملکت فتنه وآشوب ظاهر شذ، تا سلطنت
# ~~بر مسعود مقرر شذ ؛ در اثنای این فترت درسنهٔ‌ بمان وعشرین واربعمایة
# ~~[428] کس بعمید نیشابور فرستاذند سوری ان المعتز که قبهآ علی بن
# ~~موسی انشا کرده است، ودرخواستند که در آن نواحی مقام گاه ایشان معین
# ~~کنذ ؛ عمیدالشر ق نامه بخدمت سلطان مسعود بن محمود فرستاذ، واودر آن
~~PageV01P256
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0267.png)

# ~~وقت بحرجان بوذ ، برابر شرف المعالی نوشروان بن فلک المعالی منوچهر
# ~~ن شمس المعالی قابوس بن وشمگیر فرو آمذه ، بطمع مواضعهآ که ازو
# ~~میخواست، وانتظارحمل شهرری وقم که عمید ابوسعد حمدوبی خواست
# ~~فراستاذ، میکرد ؛ چون خط عمید الشرق بخواند، درحال بنیشابور
# ~~آمذ ، تا تدبیر کار سلچوقیان بکنذ؛ لشکر او ازسفر مازندران کوفته وخسته
# ~~بوذند ، وسلاحها بمکین وتباه شذه ، وستوران بهار ناخورده ، نهضت
# ~~این مهم وتاختن تمی توانست کردن
# سلطان مسعود تخست کس فرستاذ، ومال خواست؛ نداذند ،
# ~~وبجواب گفتند : مال بکسان خود می دهیم، چه ما نیز از نرثاذ پاذشاهانیم،
# ~~ودر غیبت ملا منشی مسعود بجرجان ومازندران چغریبکث داود وابو
# ~~طالب طغرل بک محمد کنکاج کردند ، که بروند ، وغزنین تخت گاه
# ~~محمودیان بگیرند؛ مسعود چون ازین حال خیر یافت ، با سی هزار
# ~~سوار بیامذ ، وبتن خویش تهضت ابن مهم بمی توانست کردن ،
# ~~چند امیر از سپاه خوذ اختیار کرد ، وبا عد تی بمام بجنگ ایشان
# ~~فرستاذ؛ سلچوقیان غافل وناساخته بوذند ، اما إقبالشان بیذار
# ~~وذ ؛ این قوم ناگاه تحدود حصار طاق میان ms152 ولایت نور وشهرستانه
# ~~برایشان زذند ، وبغارت مشغول شذند ؛ سلچوقیان از هر گوشهآ رجعت
# ~~کردند، وجنکی سخت داذند؛ عاقبة الامر لشکر مسعود بزاری ونامرادی
~~PageV01P257
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0268.png)

# ~~شکسته شذند، وسلچوقیان پانصذ هزار دینار زر وسلاح وتجملات
# ~~وچهاریا برداشتند: واز اتفاق بذ مسعود را قضیهٔ‌ صادر شذه بوذ در
# ~~هند ، که اورا مجال توقف بخراسان نبوذ، بحسب مصلحت وقت با سلچوقیان
# صلحی از سر ضرورت بکرد ، وبرفت
# کار ایشان هر روز بالائی می گرفت؛ وبقوت تر می شذند ، امارت
# ~~پاذشاهی از صفمحات احوال ایشان می تافت ، وشعاع اقبال از صفحات
# ~~احوال ایشان می درخشیذ ، وصبح دولت از مطلع رایات ایشان می دمذ؛
# ~~سلطان مسعود سال دیکر از هندوستان با غزنه آمذ، وحالی از استیلا
# ~~و شوکت آل سلچوق بتحقیق خبر یافت ؛ بتعجیل مسرعان بامیر خراسان
# ~~دوانیذ ، که بی توقف وترد د بجنگ سلچوقیان روذ ، وایشان را از
# ~~ولایت خراسان بیرون کنذ ؛ اوجواب داذ ، که کار ایشان زیادت از
# ~~آنست ، که من بنده وامثال من کفایت شوذ، تا با ایشان مقاومت
# نوانم کرد
# مسعود گفت : او بازار خویش تیز میکنذ ، واگر نه ایشان را چه
# ~~محل تواند بوذ؟ جزما مثال فرستاذ ، که این مهم ترا کفایت میبایذ کرد ؛
# ~~بعد از آن از امتثال چاره ندیذ ، مصاف کشیذن همان بوذ ، وشکسته
# ~~شذن همان ؛ وسلچوقیان بعد از شکست امیر خراسان در مملکت خراسان
~~PageV01P258
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0269.png)

# ~~را گنده شذند ، ودر اثناء ان فترت تراکمه دست تطاول وراه زذن
# ~~وشور وآشوب بکشوذند ، ودیار خراسان را آشفته ومخبط کردند
# [اولهم السلطان المعظم رکن الدنیاء والدین ابو طالب
# طغرلبک محمد بن میکائیل بن سلچوق]
# طغرلبکث در رمضان سنهآ تسع وعشرین واربعمایة [429] بنیشابورآمذ،
# ~~وبشاذیاخ برتخت ملک مسعود ن محمود نشست؛ اضطراب وانقلابی
# ~~در مردم شهر افتاذ، منادی فرموذ ، که هیچ کس را با سکان شهر
# ~~ورعایا کاری نیست ، وهیچ آفریذه را تربجانند ؛ چون این خبر بسمع
# ~~مسعود رسیذ ، سخت از جای برفت ، وبغایت متفکر ومترد د شذ ؛
# ~~از غزنین بالشکری وعد ms153 بی بمام براه تکیناباذ وبست بجانب اسفزار
# ~~برصوب هراة بخراسان آمذ ؛ ودرین حال طغرلبک بولایت طوس
# ~~بوذ ، از براذر چغریبک جذا
# مسعود خواست که تاختن برذ از راه جام بطوس ، ونگذارذ که
# ~~ایشان بهم پیوندند ؛ چون شب در آمذ، بر ماذه پیلی سبکرو نشست،
# ~~وبا لشکری جریده روی بطوس نهاذ : میان ایشان بیست وپنچ فرسنگ
~~PageV01P259
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0270.png)

# ~~مسافت بوذ؛ رپشت پیل آن شب در خواب شذ ، وکس او را بیذار
# ~~نیارست کردن ، وپیلبان پیل را بتند بمی یارست راند ؛ چون روز شذ،
# ~~خیر یافت که طغرلبک بگذشت، وببراذر چغریبک پیوست؛ مسعود
# ~~بیل بان را سیاست فرمود، والفائت لا یستدرک؛ واز آنجا عنان بجانب
# ~~سرخس تافت، وجنگ را بساخت، واوروق قنیق سلچوق رسولان
# ~~می فرستاذند ، وتفحص احوال میکرد ؛ در حصار دندانقان مروشاهجان
# ~~برهر دروازهٔ‌ صذ مرد حامی نشانده بوذند با سلاح ، ومیعاد کرده، که
# ~~روند، وبر دشمن شبیخون برند ؛ نیم شب مرد در مناجات میخواند، که
# ~~یا داود إنا جعلناک خلیفة فی آلآرض (26/38) ؛ داود تفسیر
# ~~این برسذ ، چون فحوی ومعنی آیت معلوم کرد ، بغایت خرم وخوشدل
# ~~شذ؛ باز استراق سمع نموذ؛ مقری میخوانذ بر مناره ، که تعز من
# ~~رشاء وتدل من تشاء بید ک الخیر إنتک علی کل
# ~~شبیء قد بر (26/3)؛ معنی این آیت نیز برسیذ، ومعلوم کرد ،
# ~~هر دورا بفال نیکو گرفت ، ودلیر ودلاور شذ ؛ وبا براذر
# ~~طغرلبک واتفاق امراء بدلی قوی واملی فسیح ازشهر بیرون رفتند :
# ~~واز چند جهات ر آعدا شبیخون کردند ؛ و میان بیابان سرخسن
# ~~وباورد تحدود حصار دندانقان مرو شاهجان با ایشان مصاف داذ در سنهآ
~~PageV01P260
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0271.png)

# ~~تسع وعشرین وار بعمایة [429]؛ ودرآن بیابان چاههای بسیار بوذ، سلچوقیان
# ~~می شناختند ، آب بر گرفته بوذند ، وچاهها حمله بینباشته؛ لشکر مسعود را
# ~~در آن موضع که آب چشمه وکاریز نباشذ از چهار سو ستوران ایشان مست
# ~~شذند، وبستوه آمذند ، مع هذا بسیاری بکوشیذند ، عاقبت پشت بداذند
# وچون سلطان حشم را متفرق وخوذ را تنها دیذ، عنان ms154 بگردانیذ ؛
# ~~وبر پیل نشست ، وروی تهزیمت نهاذ بجانب فاریاب وپنچ دیه ، چه هیچ
# ~~اسب اورا با سلاح نتوانستی کشیذ ، الا بدشواری ؛ وخزاین واسباب
# ~~وتجملات جمله برجای ماند ؛ ترکمانی چند ترعقب مسعود راندند، چون
# ~~سواری زذ ، واورا با اسب خرد بشکست ، وبر خاک انداخت، هر
# ~~فوج سوار که بعد از آن آنجا می رسیذند یمی گذشتند، وازان زخم رستمی
# ~~متحیر ومدهوش می ماندند ؛ شخصی در آن حال مسعود را گفت : ای
# ~~خذاوند آنرا که چنین زخم و بال باشذ، چگونه هزیمت روذ ، وملک
# ~~مورث گذارذ؟ گفت : ای جوان اگرچه زخم چنین است، اما اقبال
# ~~نمانده است، وتأیید آسمانی بر وفق تدبیر انسانی نیست
# چون سلچوقیان مسعود را بذین صفت بشکستند ، بیکبار نیرو
# ~~کرفتند، ولشکرهای براکندهآ اطراف خراسان بیشتر بایشان پیوستند ،
# ~~وایشان را در دلها وقعی تمام پدیذ آمذ؛ مقد مان ایشان هر دو براذر
~~PageV01P261
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0272.png)

# ~~چغری وطغر ل وعمان ایشان موسی یبغو ویونس بن سلچوق واین عمان
# ~~وخویشان باهم بنشستند، وعهدی کردند با یکدیگر در موافقت ومساعدت
# ~~ومعاونت که در همه مواضع یکی باشند ؛ گفتند : عیاذا بالله اگر درمیان
# ~~ما خلافی پدیذ آیذ ، خصمان خیره بر ما چیره شوند، واین ملک
# ~~بمشقت گرفته از دست ما آسان بروذ ، آنگاه ندامت مفید نباشذ؛ آخر
# ~~صلح کردند ، وقرار نهاذند، که سیستان وغزنین ودیار سند وهند سلطان
# ~~مسعود را باشذ، واز خراسان تا باقیآ ممالک دست باز دارند ، ومتعرض
# ~~نشوند ؛ وایشان نیشابور وطوس بگرفتند ، وخواستند که قتل وغارت
# ~~کنند ، ماه رمضان بوذ، این تهدبد ووعید را تا عید در توقف داشتند
# وباتفاق یکدیگر بحضرت خلیفه القایم بامرالله نامه نوشتند ، که
# ~~ما بندگان آل سلچوق بن لقمان گروهی هستیم همواره مطیع وهوا خواه
# ~~دولت عباسی ومطواع ومنقاد فرائض وستن، ودر بیشتر اوقات بغزو
# ~~وجهاد کوشیذه ایم ، وما را عمی بوذ مقد م وسرور ما اسرائیل نام؛
# ~~مین الدولة سلطان محمود- نور الله قبره - اورا بی جرم وجنایت وخیانتی
# ~~بکرفت ، ومحروسهآ کالنجر هند فرستاذ، ومد ت ms155 هفت سال در
# ~~بند بداشت، تا هم آنجا سبری شذ، وبسیاری دیگر از خویشان
# ~~وپیوستگان ما بقلاع باز داشت ، تا جمله مانذند؛ وچون محمود - رحمه الله
~~PageV01P262
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0273.png)

# ~~در گذشت، پسرش مسعود بن محمود بجای او بر تخت نشست؛ وبمصالح
# ~~ملک ومعدلت قیام بمی بمود ، وبلهو ومماشا وطرب مشغول می بوذ ،
# ~~وملک وملت معطل ومهمل میماند ، واهل بدعت مجال فرصت
# ~~وفساد می یافتند؛ اعیان ومشاهیر خراسان از ما در خواستند ، تا بمعاونت
# ~~ومساعدت ایشان قیام بمائیم ، وحمایت ایشان کنیم؛ امرا ولشکریان
# ~~او چند نوبت روی بما نهاذند ، ومیان ما وایشان کر وفر ومصاف
# ~~وحرب بسیار شذ ، نصرت وظفر که قائد دولت وعلامت اقبال است ،
# ~~بیشتر اوقات ما را می بوذ؛ عاقبت بیارئ خذای تعالی ونصرة او که
# ~~وما النصر إلا من عند الله (1263)، واقبال حضرت مقد س نبوی
# ~~نصرت ما را بوذ ، وما غالب ومستولی آمذیم ؛ شکر ابن موهبت ونعمت
# ~~وسپاس ابن نصرت وسعادت را معدلت وانصاف در میان خلایق
# ~~گستردیم ، واز راه بیداذ وجور کرانه کردیم؛ ومیخواهیم که این کار
# ~~برنهج دین وقانون اسلام بفرمان خلیفه باشذ
# واین مکتوب بردست معتمد ابو اسحق الفقاعی فرستاذیم
# ودر آن وقت پیش کار ایشان ووزیر سالار ابو القسم بوزجانی بوذ ،
# ~~کریم عهد خویش وممتاز از حمله اقران؛ چون نامه بنرستاذند ، ولایت
# ~~قسمت کردند ، وهر یکی از مقد مان بطرفی نامزذ شذند ؛ چغریبک براذر
# ~~بزرگتر مرو را دار الملک ساخت، وخراسان بیشتر خاص کرد؛ وموسی
~~PageV01P263
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0274.png)

# ~~یبغو بولایت بست وزمین خاور وحدود هراة واسفزار وسیستان وخان
# ~~نشین چندانک توانذ داشت نامزذ شذ؛ وقاورد پسرمهین چغریبک
# ~~بولایت طبس ونواحی کرمان وحوالئ قهستان رفت ؛ وطغرلبک بجانب
# ~~عراق آمذ ؛ وابراهیم ینال که براذرش بوذ از طرف ماذر وپسر براذرش
# ~~امیر یاقونی وپسرعمش قتلمش بن اسرائیل ملازم او بوذند؛ چون شهر
# ~~دار الملک ساخت ، وابراهیم ینال را بهمذان فرستاذند، ویاقونی را بشهر
# ~~ابهر وزنجان ونواحئ آذربیجان ، وقتلمش را بولایت جرجان ودامغان
# ~~با سایر ولایت قومس، والپ ms156 ارسلان محمد بن چغریبک براذر زاذه
# ~~او در خدمت او بوذ، وتا زمان سلطان سنجر - نور الله ضریحه - از قصد
# ~~خاندان سلطان مسعود ومحمودیان دست باز داشتند
# چون نامهآ ایشان بخلیفه القائم بامرالله رسیذ ، هبة الله بن محمد
# ~~المأمونی را با رسول ایشان پیش طغرلبک فرستاذ بری، وپیغام را
# ~~بنیکوترین وجهی جواب داذ ؛ وهبة الله را فرموذ ، که پیش او باشذ ،
# ~~تا اورا ببغداذ آورذ ونصیحت وتهدید ایشان را؛ وبتخویف نصیحت
# ~~درده ، که با بندگان خذا گستاخ مباشیذ ، و ولایت خراب مکنیذ،
~~PageV01P264
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0275.png)

# ~~و وعد ووعید رسانیذ، وتشریف ولوا فرستاذ ، فی الحمله مأمول ایشان
# ~~بأسر ها مبذول افتاذ
# روز عید برنشستند ، تا نیشابور بغارتند، طغرلبک گفت : روز عیدست،
# ~~اهالی را نشایذ رنجانیذن؛ چغریبک لجاج مموذ، وکارد بکشیذ ، که اگر
# ~~میگذاری که بغارثم، وإلا خوذ را بکشم؛ طغرلبک تواضع مموذ، وبچهل
# ~~هزار دینار قسط اورا راضی کرد؛ هبة الله مدت سه سال آنجا بماند ،
# ~~بحکم آنک طغرلبک را از ولایت ونواحی گرفتن فراغت ببغداذ رفتن
# ~~تبوذ ؛ واندر سنه، سبع واربعین و اربعمایة [447] خلیفه بفرموذ، تا بر
# ~~منایر بغداذ بنام طغرلبک خطبه کردند ؛ ونام او برسکهآ دار الضرب
# ~~نقش زذند ، والقاب او رکن الدولة ابو طالب طغرلبک < محمد»
# ~~این میکائیل نهاذند ، وبعد از نام او نام والقاب ملک رحیم ابو نصر
# ~~ابن انی الهیجاء سلطان الدوله
# وهم در بن سال در ماه رمضان طغرلبک ببغداذ رسیذ ؛ خلیفه
# ~~اورا بسیار نثارها کرد، ونزلها فرستاذ؛ وملک رحیم باستقبال بنهروان
~~آمذ؛
# ~~او را بگرفت، وبند کرد ، وبمحروسهآ ری بتبرک فرستاذ؛ واز آنجا
~~PageV01P265
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0276.png)

# ~~نخست بدر حرم وسدە شریفه آمذ ؛ وشرایط تعظیم ومراسم تفخیم
# ~~بجای آورد ؛ چون باز گشت . بنوبتی فرو آمذ، خلیفه او را نثارها
~~ونعمتهاء
# ~~فراوان وتکلفهاء بی پایان فرستاذ، وسلطانئ او بر عراق وجملگئ قهستان
# ~~مقرر گشت ؛ وفرموذ ، تا برکنار دجله بالای بغداذ شهری ساختند ،
# ~~جامعش هنوز باقیست ، بجامع سلطان مشهور
# وچون طغرلیک از بغداذ بازگشت در سنهآ تسع واربعین واربعمایه ms157
# ~~[449]، بساسیری که اسفهسالار ومقدم لشکر بغداذ بوذ، روی از خلیفه
# ~~القائم بامرالله بکردانیذه، وبخلیفهآ مصر المستنصر بالله اقتدا کرده،
~~وبغداذ
# ~~بگرفته ، وخلیفه را اسیرکرده ، وبحدیثهآ عانه محبوس گردانیذه ؛
# ~~خلیفه در قید وبند بوذ ، نزد طغرلبک پیغام فرستاذ ، وبذو استغاثت
# ~~مموذ ، واستعانت جست ، وبتعجیل هرچه مامتر او را باز خواند؛ طغرلبک
# ~~طریق مطاوعت سیرد ، وروی بدیوان عزیز نهاذ؛ بساسیری واتباع او
# ~~از بیم او بسوی شام گریختند ؛ ابراهیم ینال از طغرلبک باز گشت ،
# ~~وبهمذان رفت بقصد خزانهآ سلطان ، طغرلبک برعقب او برفت ،
# ~~تا آنگاه که او را بکشت PageV01P266
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0277.png)

# وچون خیر باز گشتن طغرلبک به بساسیری رسیذ، دیگر بار بتعجیل
# ~~بغداذ باز آمذ ، وقرواش بن المقلد که امیر مکه وپاذشاه موصل بوذ ،
# # وقریش بن بدران با او ضم شذند ، %~% و آن فتنه پدیذ آمذ ،
# ~~وخلیفه را درحرم بحصار بگرفتند ؛ وبی اذن درحرم رفتند، ورسم
# ~~وآداب از میان بر داشتند؛ ورئیس رؤسا که در آن وقت پیشکار بوذ ،
# ~~وبکمال عقل ووفور فضل وکفایت و درایت تمام آراسته، بزاری وخوارئ
# ~~هرچه مامتر او را بکشتند ؛ وخلیفه را بعانه فرستاذند ، وبعرنی مهارش
# ~~نام سبردند ، که حاکم حدیثه بوذ ، ودار الخلافه را بغارتیذند ، وسه سال
# ~~در بغداذ خطبه وسکه بنام خلفای مصر کردند ، بعد از بن واقعه
# ~~آیتگین سلیمانی که شجنهآ بغداذ بوذ ، بگریخت ، وبحلوان آمذ، وازخلیفه
# ~~ملطفهآ بوی رسیذ، که درآن ملطفه نوشته بوذ: الله الله مسلمانی را در
~~یاتب،
# ~~که دشمن مستولی شذ ، وشعار قرمطیان ظاهر گردانیذ
# چون نامه بسلطان طغر لبک رسیذ ، وبر مضمون آن واقف شذ،
# ~~در ساعت عمید الملک. ابو نصر کندری را رحمه الله فر موذ ، تا جوابی
~~مختصر
# ~~بنو یسذ بآیتگین، تا راهها نگاه دارذ ، مترصد باشذ، که ما اینکث برعقب
# ~~می رسیم ، وآیتگین این ملطفه را پیش خلیفه فرستذ ، تا او را سکونی
~~PageV01P267
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0278.png)

# ~~وطمأنینت قلب پدیذ آیذ ؛ عمید الملک ابو نصر کندری صف ابو العلاء
# ~~حسول را که بقیت کتاب عصر وبغایت فاضل بود ms158 نخواند ، ونامهء
# ~~آیتگین بذوداذ ، وصورت حال کما هی با او تقریر کرد ، وفرموذ که
# ~~ابن را جوای مفید مختصری بایذ نوشتن ، چنانک اگر برخلیفه عرض
# ~~افتذ، بوصول ما با لشکر تمام بر عقب ابن ملطفه بی هیچ شهت واثق
# ~~باشذ ؛ صفی ابوالعلاء ملطفهٔ‌ آیتگین بستذ، وان آیت قرآن برپشت
# # ملطفه نوشت ، که ارجع الیهم فلنأ تینهم بجنود %~% لا قبل
# ~~لهم بها و لنخر جنهم منها اذ لة وهم صاغرون (37/27)؛
# ~~چون عمید الملک این جواب بر سلطان عرض کرد، ومعنئ آن باز
# ~~کفت ، سلطان را سخت خوش آمذ، وکفت : فالی خوبست ، ان شاء الله
# ~~چنین برآیذ؛ وصفی ابو العلاء را استری با زین مذهب از بار گیران
# ~~خاص با ساخت وسرفسار زر وتختی جامه بداذ ، ودرجهآ او بلندتر گشت
# پس سلطان از عراق روی ببغداذ نهاذ ، با لشکری که از وطأت
# ~~ایشان زمین می لرزیذ، وکوه از آلت وعد ت ایشان می جنبیذ؛ وآن حادثه
# ~~در یافت ، ودر مصاف بساسری را بکرفت ، وسر او ببغداذ فرستاذ ،
# ~~ودر دو الحجهآ سنهآ احدی وخمسین واربعمایة [451] خلیفه را از عانه
# ~~بیاورد؛ سلطان پیشتر بیامذ، وبباب النوی بجای حاجب بنشست ؛ PageV01P268
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0279.png)

# ~~چون ترسیذ ، سلطان لگام اسپ خلیفه بکرفت ، وتا در حجره ترفتب
# ~~وآن روز دوشنبه بود بیست وپنجم ذی القعده سنهآ احدی وخمسین
# ~~واربعمایه [451] ؛ ودر مقر خلافت ومرکز دولت وامامت نشاند ؛ وچون
# ~~بدر بغداذ رسیذ ، پیاذه شذ ، ودر پیش محفه رفت؛ خلیفه فرموذ ، که
# ~~ارکب یا رککن آلد بن ، واو را ثنای بسیار کرد ، ولقبش از دولت
# ~~بدین بدل شذ
# وبعد از چند روز طغرلبک عمید الملک را بخواند، وبخلیفه پیغام داذ ،
# ~~که بهر وقت از اوقات چند روزی ببغداذ از برای مصالح ملک ودین
# ~~مقام می بایذ کرد ، وبا من لشکری بسیارست ، وإخراجات فراخوار آن
# ~~حاجت، ببغداذ وحوالیآ آن بجهت من معیشتی معین فرمای، که خرج
# ~~ما را کفافی باشذ، وبهر وقت محقرات وجزؤیات دیوان عزیز را تصدیع
# ~~نبایذ داذ ؛ عمید الملک ms159 با طغرلبک گفت : دور نبوذ، که خلیفه ابن التماس
# ~~خوذ از تو کنذ ، ویا نی که ناحیتی بتودهذ؛ اما بحکم فرمان بروم ،
# ~~وامر ترا انقیاد بمایم؛ چون روی بسرای خلیفه نهاذ ، در راه وزیر خلیفه
# ~~برابر افتاد ، گفت : پیغامی تزدیک سلطان می برم؛ عمید الملک با او بهم
# ~~باز گشت ، وننموذ، که بکجا می رفتم ، وچه عرض داشتم؛ پیش سلطان
# ~~آمذ ، وگفت : وزر خلیفه بیپغامی آمذه است ، وظن بنده آنست ، که
# ~~از جهت خلیفه نان پاره میخواهذ ، اگر ازین معنی سخنی گویذ، جواب
~~PageV01P269
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0280.png)

# ~~ده ، که منت دارم که من خوذ درین اندیشه بوذم، خواجه را بگویم،
# ~~تا ترتیب کنذ ؛ قضا را وزیر پیش سلطان همین پیغام آورده بوذ ، که
# ~~گمان عمید الملک بوذ؛ سلطان همچنانک ملقن بوذ جواب داذ ، وبخواجه
# ~~حوالت کرد ؛ بعد از آن عمید الملک کتاب را بخواند ، وقانون بغداذ
# ~~بخواست ، ونان خلیفه معین کرد ، وسلطانیات بغداذ را حمله با قلم
# ~~خویش گرفت ، چنانک از هیچ جانب غبار آزاری ننشست ، ودولت
# عباسیان باز تازه وطری شذ
# وسلطان از آنجا گوچ کرد، وبجانب آذربیجان رفت ، بشهر تبریز
# ~~نزول کرد ؛ وقتلمش را بفرستاذ. مموصل ودیار ربیعه وشام ، تا حمله را
# ~~مسخر کرد، وپاذشاهیه طیرستان ومازندران بذ و داذ؛ وعمید الملک را
# ~~وکیل کرد، تا سیده خواهر خلیفه را برای او بخواهذ؛ خلیفه در آن باب
# ~~مضایقتی میکرد ؛ عمید الملک دست نواب خلیفه را دربند آورد، ومعایش
# ~~خواص بیشتر موقوف کرد ، تا خلیفه نیک مضطر شذ ، ورضا داذ
# ~~بخطبهآ خواهر ؛ واین خطبت اجابت کرد ؛ آنگاه قاضی القضاة بغداذ
# ~~با مهد سیده بفرستاذ تا بمحروسهآ تبریز خطبه خوانند، بر مهر چهار صذ
~~PageV01P270
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0281.png)

# ~~درم نقره وبریک دینار زر مهر سیدة النساء فاطمة الزهراء علیها السلام ؛
# ~~چون مهد سیده بتبریز رسیذ ، حملهآ شهر آذین بستند ، ونثارهاء فراوان
# ~~ریختند ؛ وقاضی القضاة بغداذ خطبهآ نکاح بخواند ؛ آنگاه سلطان
# ~~از تبریز بجانب شهر ری رفت ، تا زفاف بدار الملک باشذ ؛ اندک مایه
# ~~رنجی ms160 برو مستولی شذ ، یقصران بیرونی بدیه طجریشت بدر ری
# ~~می نشست ؛ از جهت خنکی فروآمذ ، که گرما بغایت بوذ؛ ورعافی
# ~~برو غالب ومستولی شذ، وهیچ دارو إمساک نمی پذیرفت، تا عاقبت
# ~~قوت او ساقط شذ ؛ وهم در آن ربح از دنیا برفت در ماه مبارک رمضان
# ~~سنهآ خمس وخمسین واربعمایة [1455؛ وسیده را همچنان بمهر
# ~~بکری با بغداذ بردند
# وچون طغرلبک فرمان یافت، وبجوار حق تعالی رسیذ ، اورا فرزند
# ~~نبوذ ؛ الپ ارسلان محمد پسر براذرش داود را ولی عهد کرد ،
# ~~واو مرو بوذ، براذر کهین او را سلیمن برتخت نشاندند بنیابت او ؛
# ~~قتلمش چون خر وفات طغرلبک شنیذ، بطلب پاذشاهی برخاست ، PageV01P271
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0282.png)

# ~~وگفت : سلطنت ما میرسذ ، وپذر ما که هتر ومهتر قوم بوذ باین واسطه
# ~~کشته شذ؛ لشکر کشیذ ، وشهر ری تحصار گرفت؛ نا گاه خبر وصول
# ~~الب ارسلان شنیذ ، اندیشیذ، که اگر تا رسیذن او توقف کنذ ، از دو
# ~~جانب دفع خصم نتوانذ کردن ؛ تا اسفراین برفت ، آنجا با الپ ارسلان
# ~~ورا ملاقات افتاذ؛ ومصافی عظیم وقتلی وافر برفت ؛ عاقبت اسپ
# ~~قتلمش خطا کرد ، والپ ارسلان را صواب بموذ، کشته شذ؛ الپ
# ~~ارسلان خواست که هر که از خویشان واتباع او باشذ همه را بکشذ ؛
# ~~وپسرش سلمانشاه را اگرچه خرد بود، فرمود ، که هلاک کنند ؛
# ~~نظام الملک وزیر صواب ندیذ، گفت : خویشان را کشتن خطا
# ~~ونامبارک بود ؛ الپ ارسلان ایشان را بسرحد مملکت فرستاذ،
# ~~تا در ثغور اسلام اقامت کنند ، واز ایشان رسوم امارت وملکی
# ~~راندازند ، تا در مذلت ومسکنت می باشند؛ پس دیاربکر ورها
# ~~معین کردند؛ وسلیمانشاه پذر سلاطین روم است؛ والپ ارسلان
# ~~در ذوالحجهآ ابن سال بیامذ، ویرتخت نشست ؛ سلیمان را بر کنار گرفته،
# ~~وپاذشاهیء خراسان وعراق برو مقرر شذ
# ونام طغرلبک برسر منشورها السلطان ابو طالب طغرلبکث محمد بن
# ~~میکائیل بوذ، واول ملکش در سنهآ تسع وعشرین واربعمایه [429] اتفاق
# ~~افتاذ ، ووفاتش بدر شهر ری بدیه طجریشت بوذ که خانهآ او بوذ ،
# ~~در سنهآ خمس وخمسین واربعمایه ms161 [455] ماند؛ مدت ملکش بیست PageV01P272
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0283.png)

# ~~وشش سال بوذ ؛ طغرلبک بخواب دیذ ، که او را بآسمان بردند ،
# ~~و برسیذند که چه میخواهی؟ گفت : عمر دراز؛ گفتند : ترا هفتاذ
# ~~سال عمرست؛ چون بهفتاذ رسیذ ، طغرلبک در بماری بأرکبان دولت
# ~~گفته بوذ ، که مثل مردم بمار چون حال گوسفندی است، که دست
# ~~وپای وی می بندند ، تا پشمش ببرند؛ وپندارذ او را خواهند کشت ،
# ~~اضطراب ممایذ ؛ چون بگشایندش شاذ شود؛ وهر بار که پشمش
# ~~رند همین حال باشذ ، تا این معنی او را عادت شوذ وطبیعت؛ واز
# ~~نا گاهش یکبار ببندند ، ویگشند ؛ حال این همه بیماری چون دست
# ~~بستن آخرین است ؛ ودرین مدت او را چندین وزیر بوذند :
# الوزیر : سالار ابو القسم بوزجانی
# الوزیر : ابو القسم کومانی
# الوزیر: احمد دهستانی
# الوزیر الاجل : عمید الملکث ابو نصر کندری عمیدوکث
# الحجاب : عبد الرحمن الپ زن الاغاچی PageV01P273
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0284.png)

### | ذکر پاذشاهی
# سلطان عضد الدوله ابو شجاع الپ ارسلان محمد ر
# ابی سلیمان چغریبک داود بن میکائیل
# الپ ارسلان محمد بن چغریبک پاذشاهی سخت با هیبت وسیاسنت
# ~~وبیذار بوذ، وخصم افگن ودشمن شکن جهان گیر وگیتی گشای عظیم شکل
# ~~رشیق قد ، محاسنی تنک دراز داشت، بوقت تیر انداختن آن را گره
# ~~زذی؛ وگویند هرگز تیر او خطا نشذی؛ وکلاهی دراز بر سر نهاذی،
# ~~روز بار سخت مهیب وباشکوه بوذی؛ از سرتکمهٔ‌ کلاه تا نهایت
# ~~محاسن او دو گز بوذه است ؛ رسولان اطراف اوزو بغایت بهراسیذندی،
# ~~ومهابت او در ایشان اثرکردی
# در سنه خمس وخمسین واربعمایه [455] بعراق آمذ بعد از واقعه
# ~~عم ؛ وعمید الملک ابو نصرکندری را که وزیر عم او بوذ بگرفت،
# ~~ووزرات بنظام الملک الحسن بن علی بن اسحق طوسی داذ ؛
# ~~ابو نصر پیش از آن در خدمت سلطان بوذه بوذ؛ او را با خود
# ~~میگردانیذ ، واحوال ولایات وقانون هر ناحیت وشهر ازو می برسیذ
# ~~مقید؛ ونظام الملک پیوسته او را ساعی وبهلاکت او راضی بوذی ، چه
# ~~از کفایت ودرایت ودور اندیشی وباریک بینیآ او ms162 مستشعر بود ؛ عاقبت
~~PageV01P274
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0285.png)

# ~~بخون او اجازت حاصل کردند ، عمید الملک از کشندهآ خوذ یک زمان
# ~~مهلت خواست، ووضوئی بشرائط بساخت ، وچند رکعت مماز وداع
# ~~بگزارد؛ واو را سوگند داذ، که چون فرمان پاذشاه بجای آوری،
# ~~واز قتل من فارغ شوی، حسبة لله از من پیغامی بسلطان وخواجه
# ~~برسانی، سلطان را بگوی که فلانی گفت : بس خجسته خدمتی ومبارک
# ~~وسیلتی که از خدمت درگاه شما مرا بوذ ؛ عمت طغرلبکث این جهان را
# ~~من داذ ، تا بر آن حکم کردم؛ وتو آن جهانم داذی، که از تو درجت
# ~~شهادت یافتم ؛ خوذ از شما مرا دنی وآخرت حاصل شذ، ورای این
# ~~سعادت نتوانذ بوذ ؛ وخواجه را بگوی : بد بدعتی وزشت قاعده ای
# ~~درجهان آوردی بوزیر کشتن ، وعاقبت آن نیندیشیذی، ترسم که این
# ~~سنت در حق خوذ واخلاف واعقاب باز بینی ؛ این دو سخن چه خوب
# ~~است !
# وسلطان الپ ارسلان بجهان گیری باطراف تاختن کرد ، تخست
# ~~پارس بگرفت ، واز آنجا بشبانکاره تاختن برد ، وخلقی بی عدد ازیشان
# ~~بکشت ، وباز گشت؛ ولشکر بدربند خزر وملک ابخاز فرستاذ، پاذشاه
# ~~کرج بقراط گیورگ صلح طلبکرد، ودختر بسلطان داذ، ومالی قبول کرد
~~PageV01P275
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0286.png)

# ~~که هر سال بدهذ؛ سلطان او را نخواست ، وبعد از مدتتی بنظام
# ~~الملک بخشیذ
# ودر عهد او قیصر ارمانوس با سیصذ هزار سوار خروج کرد؛
# ~~سلطان چون این حال بشنیذ ، در حال قصد آذربایگان کرد ، وبا
# ~~او لشکری نبوذ ، ترکان خاتون ونظام الملک را بتبربز بگذاشت ، وخوذ
# ~~با پانزده هزار سوار قصد اخلاط کرد ، ونظام الملک برعقب او بیامذ،
# ~~وملازگرد میان اخلاط وارز روم ملاقتشان افتاذ ؛ چون لشکر سلطان
# ~~اندک بوذ بارمانوس فرستاذ ، ومصالحت طلبیذ، که هر سال چیزی
# ~~بدهند ؛ ارمانوس گفت : مملک ری صلح می کنم ؛ سلطان منزعج شذ
# سلطان روزی با صذ سوار در شکار بوذ ، او را دشمنان با صذ
# ~~نوکر سوار بگرفتند، وبند کردند ، و ندانستند ، که سلطانست ؛
# ~~شخصی نظام الملک را خیر کرد، گفت : زنهار این سخن ms163
# ~~با هیچ کس مگوی، وفرمود تا هیچ کس را در بارگاه سلطان
# ~~نگذارند ؛ واراجیف انداخت ، که سلطان بمارست، وبا اطبا می آمذ
# ~~و میرفت ؛ واز زبان سلطان حکم میکرد ، در اثناء آن از آن جانب
# ~~رسولان آمذند ، وصلح طلبیذند ؛ نظام الملکث گفت : بمارست ، فامتا
# ~~قبول کرد ، که صلح کنذ ؛ بوقت استرجاع رسولان گفت : چون PageV01P276
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0287.png)

# ~~شما صلح می طلبیذ، چرا حمعی بندگان ما را گرفتهایذ در شکار گاه ،
# ~~وحبس کرده؟ ایشان را باز فرستیذ؛ ایشان رفتند، وحال باز بموذند ؛
# ~~ارمنوس بفرموذ ، تا در حال ایشان را باز فرستاذند ؛ نظام الملک
# ~~وامراء استقبال نموذند، وزمین بوسیذند؛ رومیان چون حال چنان
# ~~بدیذند ، متحیر ومدهوش ماندند ، وبر فوات آن تلهف و تأسف
# ~~میخوردند
# وسلطان بوقت آنک بتبریز رسیذه بوذ ، خواجگان درگاه را
# ~~فرموذه بوذ، که در خزاین بگشایند ، وچندانک توانند ، لشکر
# ~~إجراخوار بگیرند؛ چون بحضور سلطان عرض اجناد ورجاله می فرموذند،
# ~~در وقت عرض غلامی که در هیچ شمار نیامذه بوذ، در عرض میگذشت؛
# ~~امیر عارض لشکر برو بانگ زذ ، و رد کرد، و گفت : از تو چه کار
# ~~آیذ ؟ سلطان فرموذ : مگوی ، باشذ که سلطان روم بردست او گرفتار
# ~~شوذ ، آنگاه سلطان با امراء چون أرتق وسلتق ومنکوجک
# ~~ودانشمند وچاولی وچاو لد ر با پانزده هزار سوار وپنچ هزار پیاذهآ کار
# ~~دیذه مستعد شذند
# روز چهارشنبه سلطان با امرای مذکور رپشتهآ رفت ، ولشکرگاه
# ~~ارمانوس را برأی العین بدیذ؛ از سیاهی آن سپاه هراسان شذ، وفرموذ که
~~PageV01P277
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0288.png)

# ~~ما را باین قدر لشکر که داریم چگونه محاربت ومدافعت ابن طایفه
# ~~جافیه میسر گردذ؟ ملک محمد دانشمند سر بر زمین نهاذ، و گفت :
# ~~بنده را اندیشهٔ‌ ابمانی بزدانی در باب مسلمانی روی مموذه است، اگر
# ~~اجازت بوذ، عرض روذ؛ سلطان اجازت داذ، ملک دانشمند
# ~~گفت : امروز چهارشنبه است ، بسعادت باز گردیم، وامروز وفردا
# ~~سلاحها مرمت مماییم ، وجامها نمازی ککنیم، وکفنها که بآب زمزم شستهایم
# ~~در گردن اندازیم، وروز آذینه علی الصباح بعد ms164 از حی علی الفلاح با حشم
# ~~منصور بحرب گاه آییم ، وآن زمان که خطباء بر منابر اسلام دعاء
# ~~اللهم آنصر جیوش المسلمین وسرایاهم گویند، بجمیع بإخلاص
# ~~تمام تکبیرکنیم ، وبر کفار فجار زنیم ؛ اگر سعادت شهادت یابیم ،
# ~~نعم الثواب وحسنت مرتفقا (31/18) ، واگر مظفر ومنصور
# # آییم ، ذلک هو الفوز العظیم (73/9 و %~% 1) ؛ حمله امرا را غیرت
# ~~دین داری که از امارات بختیاری باشذ ، در باطن در حرکت آمذ ، وبر
# ~~فکرت دانشمند محمدت کردند ، وباز گشتند
# وروز آذینه که خروس صباح صیاح حی علی الفلاح در داذ، ونرادان
# ~~سماوات مهرهاء ثوابت وسیارات بربساط ازرق ونطع سیماب گون PageV01P278
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0289.png)

# ~~چرخ سقلاطون باز چیذند ، سلطان وامراء بعد از أدای فرض وسنت
# ~~وخواندن أوراد روی بقتال خصمان نهاذند ؛ وآن مدابیر مخاذیل
# ~~کالفراش المبثوت (4/101) والجراد المنثور بعدد الرمل والنمل باستقبال
# ~~آمذند ، ودر مقابلهٔ‌ سلطان مقاتله آمذند؛ چون وقت موعود محقق
# ~~گشت ، لشکر اسلام بیک بار آواز تکبیر رآوردند ، وبتأیید
# ~~الهی بدلی قوی بر قلب دشمنان حمله آوردند ، وصف ایشان که از کوه
# # آهنین محکم تر بوذ ، کآلعهن المنفوش %~% 5) کردند ،
# ~~وبدبور إدبار خاک خسار ر سرکفار پاشیذن گرفتند ؛ وبیشتر
# ~~کفرهآ فجره را بدار البوار فرستاذند ؛ فقطع دابر القوم آلیذ بن
# ~~ظلموا والحمد لله رب العالمین (45/6) ؛ وچندان غنائم گرانمایه
# ~~از نقود واجناس وبرده ومواشی وحواشی دردست مسلمانان افتاذ، که
# ~~دبیر فلک از تحریر آن در حیز تشویر آیذ
# اتفاق را آن غلام رومی که عارض او را رد میکرد ، قضا وقدر
# ~~موافق اجابت قبول بوذ ، ارمانوس قیصر در زیر گردوبی گریخته بوذ ،
# ~~وپنهان شذه ، در یافت وبشناخت ؛ بحکم آنک اظهار محبت مخدوم
# ~~برستی مینمایذ ، گریه وزاری آغاز کرد؛ قیصر فرموذ، که وقت چاره
# ~~جستن است ، واز دام بلا جستن ؛ غلام گفت : اگر من چاره سازم ،
# ~~وترا بسلامت ممقر إعزاز وپاذشاهی رسانم ، مکافات ابن حسنات چه
# ~~فرمابی؟ ملک تسبیح دین مسیح علیه السلم بر زبان راند ، که برهر شهر
# ~~که انگشت اختیار والتماس بر آن نهی، ms165 مبذول دارم، ودامن امانیآ
~~PageV01P279
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0290.png)

# ~~ثرا چون جیب روز گار بانواع اصطناع مشحون گردانم، ودر ملکث
# ~~مساهمت ومشارکت دهم ؛ غلام زمین ببوسیذ ، وگفت : ملک را
# ~~تا آنگاه که عروس جهان چاذر کحلی در پوشذ؛ وبحلی حلک
# ~~نجوم زواهر آراسته گردذ، صبر بایذ، تا من دو سر اسب باذ رفتار
# ~~صرصرتک تیز رو حاضر کنم ، وتا وقت صبح برانیم ، تا خوذ را
# ~~بحدود ممالک روم رسانیم
# و غلام زوذ ببارگاه پاذشاه شتافت ، وزمین ببوسیذ ؛ وحال
# ~~قیصر عرض داشت ؛ الپ ارسلان فوجی از عساکر منصور را فرموذ ،
# ~~تا با غلام بروند وقیصر را بیاورند؛ چون او را بخدمت سلطان آوردند،
# ~~از آنجا که نفس طاهر وذات مکرم سلطان بوذ، ملک الروم را
# ~~استقبال موذ، وبنواخت، وبا خوذ برتخت نشاند، وعذرها خواست،
# ~~و نوازشهای بلیغ برای تسکین خاطر او تقدیم فرموذ ؛ بعد از آن خوان
# ~~بنهاذند، ومجلس عشرت ویزم نصرت بیارستند؛ وساقیان زرین
# ~~کلاه سیمین ساق أقداح أفراح روان گردانیذند؛ وطاسات را در انداختند
# ~~ومطربان خوب الحان خوش آواز آهنگ چنگ وآغاز ساز کردند ؛
# ~~وچون بلبل در غلغل افتاذند ، وراه عراق واصفهان در بردهٔ‌ نوا بر
# ~~آواز بربط انداختند، با شراب ارغوانی سماع ارغنوبی را ساختند ؛
# ~~در وقت آنک شراب طرب افزای د ماغها را گرم کرد، محدرهآ دهشت
# ~~نقاب حیا از چهرهٔ‌ مکالمت بر انداخت ، سلطان از قیصر پرسیذ ، که
~~PageV01P280
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0291.png)

# ~~اگر ظفر چنانک مرا بوذ، ترا بوذی، با من چه خواستی کرد؟ چون
# ~~سورت ام الخبائث در ذات ملک اثرکرده بوذ، وعقال ادب از دست
# ~~عقل رفته ، گفت : در ساعت ترا سیاست فرموذمی؛ سلطان فرموذ که
# ~~لا جرم سر دل تو قضای سر تو شذ. اکنون چه گمان می بری، در حق
# ~~تو چکنم؟ گفت : یا بکشی، یا گرد بلاد اسلام بگردانی ؛ سلطان
# ~~گفمت : اما من بشکرانهٔ‌ آنک حق تعالی مرا بر تو ظفر داذ ، وفتح
# ~~ونصرت کرامت کرد، با تو آن کنم که از من سزذ
# چون مجلس ms166 بآخر رسیذ . ومستان عزم شبستان کردند ، سلطان
# ~~چند کس را از موکلان ملازم قیصر فرموذ جهت احتیاط را ،
# ~~وفرموذ که با او بچرب زبانی وآداب ونیکو محضری خدمت بجای
# ~~آریذ ؛ وهمچنین چند روز او را بمجلس استحضار میفرموذ ، وبحرفت
# ~~گرد آن حرقت از چهرهٔ‌ حال او می سترد؛ روزی قیصر در اثناء مستی
# ~~از سر ملالت وکلالت بسلطان گفت: اگر پاذشاهی ببخش، واگر قصابی
# ~~بکش، واگر بازرگانی بفروش؛ سلطان دو حلقه در گوش او کرد،
# ~~وبجانش امان داذ ، وفرموذ که بخوش دلی عزم ممالک خوذ کنذ؛
# ~~قیصر قبول کرد ، که هر روز هزار دینار بخزانهٔ‌ خاص فرستذ، در
# ~~هر سالی دو نوبت این جزیت می فرستذ؛ ودر وقت احتیاج چون استنجاد
# ~~روذ . ده هزار سوار کار زاری ممدد فرستذ؛ وهر اسیر مسلمان که در
~~PageV01P281
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0292.png)

# ~~روم است اطلاق کنذ؛ سلطان اورا تشریف مام وجنیبت زرین نعل
# ~~بعل وزبرجد ستام داذ ، وهمچنین با حملهٔ‌ اعوان وانصار او فرموذ ،
# ~~وزمانی برسم وداع با او عنان مکرمت را حرکت فرموذ
# وان فتح اسلام را در ربیع الاول سنهآ ثلث وستین واربعمایه
# ~~463 بوذه است
# وسلطان از ملازگرد در حدود ارزنجان روم بصوب اخلاط
# ~~وآذر بیجان باز گشت؛ وامراء مذکور را فرموذ که بجهت احتیاط
# ~~ملک روم اقامت کنند
# چون ملک الروم بولایت خوذ رسیذ ، شیطان خذلان در دل
# ~~و دیو وسوسه در دماغ او آشیان ساخت، وراه عصیان وطغیان سیردن
# ~~گرفت ، وبإرسال خزانه تقصیر وتأخیر مموذ ؛ چون ابن حال بحضرت
# ~~سلطنت إعلام کردند ، امرا را فرموذ که در ممالک روم توغل
# ~~کتند، وهر ملک که بگیرند ، ومیسر گردانند ، او را وأحفاد واولاد
# ~~او را باشذ، وغیراو هیچ کس را در آن مدخل وتصرف نباشذ؛ امیر
# ~~سلتق ارزنالروم ولواحق ومضافات آنرا بیکبارگی بگرفت؛ وامیر ارتق
# ~~ماردین وآمد ومنجگرد وملطیه وخرتبرت وهرچه الی یومنا هذا بذان
~~PageV01P282
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0293.png)

# ~~مضاف ومنسوب است ، ودانشمند قیصریة وزمند و وسیواس ود ولو
# ~~وتوقات ونکیسار وآماسیه را ، وچاولدر مرعش ms167 وسروسرا ، وامیر
# ~~منکوجک غازی ممالک ارزنجان وکماخ وکوغونیه ودیگر ولایات را بگرفت ،
# ~~وتمکن وتسلط هر چه بیشتر یافت؛ وهر سال ییلاق بصحراء نیکو
# ~~میکردند ، وروزگار بکامرانی میگذاشتند ؛ در اوقات میان ایشان
# ~~اختلاف واقع میکشت ، واز روی ترفع وتکبر منازعت ظاهر میشذ ؛
# ~~در زمان سلطان ملکشاه باستصواب نظام الملک وزیر سلیمان را
# ~~بحکومت ملکث روم فرستاذند، تا مخالفت میان امرا قطع کنذ ، واقلیمی
# ~~در ممالک پاذشاه افزوذه باشذ ، واگر کشته شوذ ، خاری از پای دولت
# ~~بیرون آمذه باشذ PageV01P283
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0294.png)

# سلطان در آخر عهد خویش روی ماوراء النهر نهاذ ، بجنگ خان
# ~~خانان ، که ماذر او ترکان خاتون از قبیلهٔ‌ ایشان بوذ در سنهآ خمس
~~وستین
# ~~واربعمایه [465]؛ از معیر گاه آمویه که طریق تجار است ، از جیحون
# ~~عبره کرد، قلعهآ مختصر برلب آب بوذ، که آن را رزم گویند، حشم الپ
# ~~ارسلان آن قلعه را خراب کردند، بعد از واقعهٔ‌ او؛ وآن چنان بوذ،
# ~~که غلامی چند اوباش از حملهآ حشم بصدمهآ خوذ آن قلعه بستذند ،
# ~~وکوتوال قلعه یوسف نام را پیش تخت سلطان آوردند ؛ سلطان ازو
# ~~احوال ولایت وچگونکی وچندی لشکرها می برسیذ ، راست ممی گفت؛
# ~~فرموذ تا او را سیاست کنند ؛ کو توال چون طمع از جان خوذ ببریذ ،
# ~~وقضابی آسمانی در رسیذ ، کاردی ازساق موزهٔ‌ خوذ بدر آورد ،
# ~~و آهنگ سلطان کرد ؛ سلاح داران وغلامان خواستند ، که او را
# ~~بگیرند ؛ سلطان کمان بدست داشت ، وبر تبر خوذ اعتماد مام ؛ بانگ
# ~~بر ایشان زذ ، وتبری بذو انداخت ، خطا شذ، واز تبر اجل که در قفا
# ~~بوذ ، غافل شذ ؛ کو توال پیش دستی کرد ، ودر رسیذ ، وکاردی بر
# ~~سلطان زذ ، ومجروح کرد ؛ از مقربان یکی خوذرا برسلطان افگند ،
# ~~او را نیز کارد زذ ؛ او زیست، وسلطان بجوار حق پیوست ؛ وآورنگ
~~PageV01P284
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0295.png)

# ~~وتخترا پدروذ کرد؛ قرب دوهزار غلام بی نام وننگ در خدمت
# ~~ایستاذه بوذند، یکیرا حمیت وغیرت بران نداشت، که یوسف را هلاکث
# ~~کردی ، حمله بگرپختند ؛ یوسف برزمی کارد بدست ms168 میرفت ، بامیذ
# ~~آنک جان بیرذ؛ جامع نیشابوری که مهتر فراشان بوذ ، از روی حمیت
# ~~میخ کوب بدست داشت ، از پس پشت او در آمذ ، وچنان بر سرش
# ~~زذ ، که برجای ممرد
# وبعد از مدتی در عهد ملکشاه پسر این جامع فراش را غلامی ازان
# ~~سلطان بکشته در بغداذ ، ودر حرم خلیفه گریخت ؛ جامع بدرحرم
# ~~آمذ ، وخاکٹ بر سر کرد، وفریاد میکرد ، هیچ مفید می آمد،
# ~~غلام را باز می داذند؛ روزی عنان سلطان بگرفت سبب حقوق
# ~~خدمت قدم ، وگفت : ای خذاوند عالم با کشندهآ پسر من همان کن
# ~~که من بنده با کشنده پذر تو کردم ؛ سلطان را موافق آمذ ، وامیر
# ~~حاجب قماج را بفرستاذ ، تا غلام را ازحرم خلیفه بدر آوردند ، وخلیفه
# ~~مقتدی ده هزار دینار خون بها داذ ، تا ناموس حرم نشکنذ ؛ سلطان
# ~~نپذرفت، وگفت : ناموس شکستن بهتر از فرمان بزدان گذاشتن ،
# ~~وقصاص بحق نا فرموذن ؛ غلام را بدست خصم داذ ، تا قصاص فرموذ
~~PageV01P285
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0296.png)

# ولادت الپ ارسلان شب آذینه دوم محرم سنهآ احدی وثلاثین واربعمایه
# ~~431 بوذ، ومد ت ملکش دوازده سال، ده سال بعد از وفات عمش
# ~~طغرلبک ودو سال بخراسان پیش ازآن، بعد از وفات پذربش چغریبکث ؛
# ~~ومد ت عمرش سی وچهار سال بوذ؛ وچون الپ ارسلان را بر لب جیجون
# ~~آن حادثه افتاذ ، عراق وخراسان وآذربیجان حمله او را مستخلص
# ~~بوذ، ودر هیچ طرفی خصمی مماننه ؛ وپیش از واقعه ملکشاه را از میان
# ~~فرزندان بر گزیده بوذ ، وولی عهد کردانیده ؛ وبر مناشیر وامثله توقیع
# ~~ابن سلچوق بوذی
# ذکر سوم پاذشاه سلطان جلال الدولة والدین ملکشاه
# ابو الفتح بن الپ ارسلان محمد بن داود
# سلطان ملکشاه ن الپ ارسلان پاذشاهی جبار کامگار مساعد بخت
# ~~موافق روزگار بوذ ؛ حمله اسباب سلطنت اورا مهیا ، وحشمت ودولت
# ~~مهنا ، مؤید بتأیید آسمانی موفق بتوفیق ربانی ؛ پذران او جهانگیری
~~PageV01P286
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0297.png)

# ~~کردند ، واو جهانداری؛ ایشان درخت دولت نشاندند، واو بر خورد؛
# ~~ایشان تخت وتاج وسلطنت بستذند وبنهاذند، واو برنهاذ ms169 وبنشست،
# ~~او قلاده عقد دولت وبهار جوانئ ملک وطراز کسوت پاذشاهی بوذ ؛
# ~~رایت حشمت منصور، واعداء دولت مقهور، سپاه مطیع ورعیت
# ~~خشنوذ ومطاع ، وبلاد معمور ؛ یکچندی در میدان جهان گوی سلطنت
# ~~زذ ، واسپ کامرانی تاخت ، وبر باط ملک شطرنج شاهی باخت؛
# ~~وروی بهیچ طرف ومراد ومرام ننهاذ، که وصول آن غرض بحصول
# ~~موصول نگشت ؛ واز حمله اقبالهای او آنک وزیری داشت مانند نظام
# ~~الملک که وزیری مثل او نادر افتذ ، مقتدای صدور عالم وپیشوای دهاة
# ~~نی آدم
# وبعد از وفات پذرش با وجود نه براذر مهتر وکهتر ازوسلطنت
# ~~برو مقرر شذ ، وملک اورا مسلم گشت، رأی صایب وعزم نافذ
# ~~وحسن کفایت نظام الملک ؛ اگرچه او ولی عهد پذر بوذ ، اما طالبان
# ~~ملک بسیار بوذند؛ وچون از خراسان بعراق آمذ، خصمی چو
# ~~قاورد که عمش بوذ ، ازکرمان با لشکر گران وعدت وآلت فراوان
# ~~بقصد ملک گیری روی بعراق نهاذه بوذ، وجمله ممالک خوذرا
# ~~مسلم دانسته ، بدر قصبهآ کرج .... و... میان هر دو لشکر ملاقات
~~PageV01P287
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0298.png)

# ~~افتاذ ، وسه شبانروز متوارتر ومتوالی مصاف کردند ؛ حشم قاورد
# ~~باستران کوه نشستند ، وقاورد عاقبت پشت بداذ ، وسببش آن بوذ ، که
# ~~از خیل ملکشاه سواری بر سواری از حشم قاورد زحمی زذ: که
# ~~از کمر گاه نیمهٔ‌ بالای او بگذرانیذ ، وازو جذا شذ ، دو کفل
# ~~وران بریشت اسپ ماند.: قاورد چون آن زخم بدیذ، فرار بر قرار
# ~~اختیار کرد، روی بهزیمت نهاذ، وپشت بداذ؛ بدست حشم ملکشاه
# ~~گرفتار شذ ، وچندان خزاین وسلاح وسلب وأسباب ومتاع بدست
# ~~سپاه ملکشاه افتاذ ، که در حد وعد نیایذ
# واز مصاف گاه براه نهاوند با همذان آمذند ، وستوران لاغر را
# ~~بحدود سیلاخر وکزستان شهر بروجرد فرستاذند ؛ ولشکر تطاولی
# ~~می کموذند ، وتجاسری میکردند، بنا بر آنک فتحی چنین کرده ایم ،
# ~~وسپاهی گران شکسته، نان پارهآ زیادت میخواستند ؛ ودر حضور
# ~~نظام الملک بسهو لفظی بر زبان راندند ، مبنی برآنک اگر إقطاع
# ~~وجامکئ ما زیادت نخواهذ بوذ ، سعادت قاورد باذ ! نظام الملک قبول
# ~~کرد ms170 ، که امشب بوقت خلوت این معنی با سلطان بگویم : ومقصود PageV01P288
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0299.png)

# ~~شما حاصل کنم ؛ ودر شب رمزی ازین معنی با سلطان بگفت ، وصلاح
# ~~وفساد آن کلمه برو روشن کرد، وبفرمود، تا قاورد را شربت زهر
# ~~داذند ، وهر دو پسرش را میل کشیذند ؛ روز دیکر که لشکر بتقاضاء
# ~~جواب باز آمذند، گفت : دوش چیزی ازین معنی با سلطان عالم نیارستم
# ~~گفت ، که متفکر وتنگدل بوذ ، ومجال سخن نبوذ ، بسبب آنک عمش
# ~~قاورد دوش در حبس از سر ضجرت وقهر زذن زهر از نگین انگشتری
# ~~در مکیذه بوذ ، سلطان بسیار پازهر هندی وتریاق محی وسلسال بزوری
# ~~بوی داذه بوذ ، اما چون زهر در اعضا براگنده بوذ ، واجل در آمذه
# ~~جان بداذ؛ ایشان چون این سخن بشنیذند ، بغایت از سخن گذشته
# ~~بترسیذند ، وجمله دم در کشیذند، ودیگر کسی حدیث نان پارهآ زیادت
# ~~نیارست کرد ، بدانچه داشتند راضی شذند
# ودر سنهآ احدی وسبعین واربعمایه [471] سلطان ملکشاه حصار
# ~~سمرقند داذ ، وبستذ ، وخان سمرقند را پیاذه پیش اسب او کشیدند ؛
# ~~او خاک راه ببوسیذ ، جان او ببخشیذ ، واو را بسته باصفهان آورد ،
# ~~باز او را امیر  نصب کرده باز پس فرستاذ؛ وبوقت باز گشتن چون
# ~~لشکر سلطان از جیحون بگذشتند ، نظام الملک رسم اجرت ملاحان
# ~~رات بانطاکیه نوشت؛ ملاحان بدرگاه سلطان فریاذ کردند ، که ای
~~PageV01P289
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0300.png)

# ~~خذاوند عالم ما قومی درویشانیم ، ومعیشت ما از عبور ابن آب باشذ ؛ اگر
# ~~جوانی از ما بطلب وجوه بانطاکیه روذ، پیر بازآیذ ؛ سلطان نظام الملکث
~~را
# ~~گفت ای پذر این چه سردی است؟ ما را درین ولایت چندانی دست
# ~~رس نیست که این درویشان مسکینرا بر انطا کیه برات حواله می بایذ
# ~~کرد ؟ نظام الملک گفت : ای پاذشاه ایشان را بانطاکیه رفتن حاجت
# ~~نباشذ ، هم اینجا حواشیآ ما برات بزرنقد باز خرند، وبنده ابن برات را
# ~~برآنجا از بهر تعظیم ووسعت ملک وفسحت ولایت پاذشاه عالم فرموذ ،
# ~~و ناقلان در تواریح بنویسند ؛ سلطان را بغایت خوش آمذ
# ودرمد ms171 ت ملک وپاذشاهئ خوذ دو بار از انطاکیه بأوزکند شذ ،
# ~~واز اوش بأوزکند هفت فرسنگ بوذ ؛ وحوالیآ اوزکند هفت پاره دیه
# ~~بوذ درین کوه پایها .... ونهایت ملک ملکشاه بوذ در طرف ترکستان
# نوبت آخرین در سنهآ احدی وثمانین وار بعمایه [481 ] بانطا کیه
# ~~شذ ، واز آنجا بلاذقیة بکنار دریا ، واسپان را از دریا آب داذند ؛
# ~~وسلطان آنجا دو رکعت مماز بگزارد ، وشکرانهآ آنرا روی بر زمین
# ~~وبر روی روزگار مخلد گشت؛ وبندگان خاص خویش را از اقصاء
# ~~ولایت شام وساحل دریا إقطاع داذ ؛ شهر حلب بقسیم الدوله اقسنقر
~~PageV01P290
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0301.png)

# ~~داذ . وانطاکیه باقسان داذ ، وموصل بجگرمش داذ؛ واز آنجا باز گشت ،
# ~~و بسمرقند شذ ، وبستذ، وخان را اسیر وذلیل کرد؛ واز آنجا بأوز کند
# ~~شذ ، وتا حدود خطا وختن در هر شهری والیآ از بندگان خویش
# ~~بگماشت ؛ واز آنجا بخوارزم رفت ، که والی آنجا محمد بن داود بوذ؛
# ~~واین حمله اسفار مذکور در مدت یکسال بوذ؛ واز آنجا باصفهان آمذ ،
# ~~وچون بیشتر ممالک خوذ را مطالعه فرموذ ، وهرجائی والئ ومقطعی
# ~~بگماشت ، ورسوم محدث وقوانین ناپسندیذه بر داشت؛ وخطبه
# ~~وسکه بنام او در حمیع این بلاد از اقاصئ ترک تا نهایت ممن وروم وشام
# ~~می کردند ، وحملهٔ‌ ملوک عصر مطیع او بوذند
# وسپاهی که همواره ملازم رکاب او بوذندی، واسامئ ایشان
# ~~در جریدهآ إقطاعات ثبت ، پنجاه هزار مرد کار بوذند، واقطاعات ومعایش
# ~~ایشان در بلاد ممالک براگنده بوذی، تا هر طرفی که رسیذندی، ایشان را
# ~~علوفه ونفقات منعد وآماذه بوذی، وبقرض ومنت وهبت بیکدیگر
# ~~داذندی ؛ وقیصر هر سال هزار مزار دینار جزیت قبول کرده بوذ ، اول
~~PageV01P291
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0302.png)

# ~~ببوزان میداذ ، پس از آن بقسیم الدوله اقسنقور سبردی، تا او بخزانهآ
# ~~معموره رسانیذی بدو قسط؛ وعدل وسیاست سلطان ملکشاه تا حد ی
# ~~بوذ ، که بروزگار او هیچ آفریذه ظلمی نیارستی کرد ، چه متظلمان را
# ~~حجای نبوذ؛ مشافهه گفتی وشنوذی، وداذ هر یکی بداذی؛ واگر
# ~~از کسی خلافی ظاهر شذی، مستوجب سیاست وغرامت ms172 گشتی؛ واز
# ~~خیرات او مصانع است : که در راه مکته فرموذه است ؛ وخفارت
# ~~از حجاج بر داشت ، وامیر حرمین را اقطاع ورسم نیکو داذه ، چه
# ~~پیش ازو رسم چنان رفته بوذ، که از هر حاجی مسکین هفت دینار سرخ
# ~~بستذندی ، سراسر آن بدعتها بر انداخت
# وبغایت شکار دوست بوذ ؛ بخط ابو طاهر خاتونی  شکار نامهٔ‌
# ~~او دیذم»، آورده بوذ ، که یک روز هفتاذ آهو بتیر زذه بوذ؛
# ~~و قاعده او چنان بوذ، که بهر شکاری که بزذی یک دینار مغربی 5
# ~~بدرویشان بصدقه داذی ؛ وبهر موضعی وزمینی وشکار گاهی در عراق
# ~~وخراسان منارها از سم آهو وخرگور فرموذه بوذ، وبولایت
# ~~ماوراء النهر همچنین ، وببادیهآ عرب ومرج وخوزستان بذین قرار،
# ~~بو باصفهان وآن نواحی هر کجا که شکارگاهی یافته است، آثاری
# ~~گذاشته بوذه، وتا غایت وقت باقی مانده PageV01P292
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0303.png)

# وازجهت دار الملک ونشست خوذ از همه ممالک وبلاد اصفهان
# ~~ختیار کرده ، و آنجا عمارتهای بسیار فرموذه در شهر وخارج آن از کوشکها
# ~~وباغها ، چون باغ کاران وباغ بیت المال وباغ احمد سیاه وباغ دشت
# ~~ونفائس بر آنجا داشتی ؛ ونظام الملک بغایت مستولی ومتمکن شذه
# ~~بوذ در مملکت او؛ وترکان خاتون دختر طمغاج خان سمرقند در حکم
# ~~سلطان به ذ در غایت صباحت وملاحت ، ونسبت بلند وحشمت موروت
# ~~استیلای بی اندازه داشت؛ واورا وزبری بود ازحدود پارس تاج
# ~~الملکث ابو الغنائم نام ، خذاوند منظر ومخیر ، بکفایت وفضل وهمت
# ~~معروف؛ ونیز کتخذای جامه خانهآ سلطان بوذ، وترکان میخواست،
# ~~که او را بر روی نظام الملک برکشذ؛ وسلطان را برآن میداشت ، که
# ~~وزارت بذو دهذ ، پیوسته تقبیح صورت نطام الملک در خلوت میکرد ،
# ~~وعترات او می شمرد ، تا عاقبت سلطان را برو متغیر گردانیذ؛ وسبب
# ~~ین عداوت آن بوذ، که ترکان خاتون را از سلطان پسری بوذ محمود
# ~~نام ، میخواست که سلطان اورا ولی عهد کنذ، واو سخت خرد وطفل
# ~~بوذ؛ برکیارق از زبیده خاتون بوذ دختر امیر یاقونی خواهر ملک
# ~~سمعیل ، ومهترین ms173 فرزندان سلطان بوذ ؛ ونظام الملکث میل با او میکرد،
~~PageV01P293
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0304.png)

# ~~چه در ناصیهآ او اثر پاذشاهی وفر شهریاری میدیذ ، وسلطان را ترغیب
# ~~میکرد ، تا اورا ولی عهد گردانذ، وزمام ملک بذو تفویض کنذ ؛
# ~~سمع سلطان از عترات نظام الملک برکردند ، روزی سلطان بوی
# ~~پیغام داذ، که همانا با من در ملک شریکی، که ولایت وإقطاع بأولاد
# ~~خوذ میدهی، وهر تصرف که در ملک میخواهی بی مشورت من میکنی؛
# ~~خواهی تا بفرمایم، که دوات وزارت از پیش ودستار از سرت بردارند؟
# ~~نظام الملکث جواب داذ ، که دوانت من وتاج تو در هم بسته است ،
# ~~و توأمان اند ، اما فرمان او را باشذ؛ ناقلاز جهت رضای ترکان بر آن
# ~~أخوات بسیار مزید میکردند؛ حشم وغض سلطان از بن سخن زیادت تر
# ~~گشت ، او را بدست تاج الملک باز داذ ؛ او زا با ملاحده در نهان
# ~~انتسابی وآشنابی بوذ ، وسلطان ازین خبر نداشت ؛ وسلطان را درآن
# ~~نزدیکی از اصفهان بطرف بغداز نهضت افتاذ؛ چون بنهاوند رسیذند ،
# ~~ملاحدهآ مخاذیل نظام الملک را کارد زذند هم باغراء تاج الملکث ؛ واو
# ~~در آن حال نیک پیر بوذ ، سال او از هشتاذ گذشته
# وتحقیق آن فال علی ماجری گشت ؛ سلطان نیز چون ببغداذ رسیذ ،
# ~~بعد از هجده روزدر گذشت ؛ میان سلطان ووزیرکمتر ازیک ماه بوذ ؛
# ~~امیر معزی در مرثیهآ سلطان حسب حال گفته است : PageV01P294
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0305.png)

# شعر [رمل]
# رفت در یک مه بفردوس برین دستور پیر
# شاه برنا از پسن او رفت در ماه دگر
# کرد ناگه قهر بزدان عجز سلطان آشکار
# قهر نزدانی ببین وعجز سلطانی نگر
# قضارا در آخر عهد دولت خوذ سلطان حملهٔ‌ اصحاب مناصب
# ~~دیوان که قدمی بوذند ، تبدیل فرموذ ؛ وآن نیز برو مبارک نیامذ ؛
# ~~نشایذ پاذشاه را هیچ وجه بندگان قدم خوذ را آزردن، واز مرتبه
# ~~و درجه بینداختن ؛ سامانیان این خصلت نداشتندی ، چون با آلپ تگین
# ~~که خواجهآ سبکتگین بوذ آغاز نهاذند ، واو هندوستان رفت، ملک
# ~~ایشان در تزلزل واضطراب ms174 افتاذ؛ نظام الملک وزیر را بتاج الملک
# ~~ابوالغنائم بدل خواست کردن ، وشرف الملک ابوسعد مستوفی را ،
# ~~که منعم جهان بود ، بمجد الملک ابو الفضل قمی که ابو طاهر خاتونی
# ~~در حق او قطعهآ میگویذ
# شعر [خفیف] :
# # می بنازذ ببخل مجد الملکث %~% چون زن قحبه از تجمل خویش
# # هست راجح بذان تجمل او %~% جامهآ رنده زنی درویش PageV01P295
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0306.png)

# ~~وکمال الدوله ابو رضا فضل الله بن محمد را که طغرابی حاکم بوذ ومنشی
# ~~هم بمؤید الملک یسر نظام الملک ، وبعد ازو بکمال الملکث ابن المختار
# ~~الزوزبی که او هم از چاکران کمال الدوله ابورضا بود ، وسدید الملکث
# ~~ابو المعالی ؛ وابو المعالی نجاشی درین معنی که حمله نا پسندیذه
~~خذاوندان
# ~~عقل وممیزان روزگار بوذ ، قطعهٔ‌ میگویذ واسامئ ایشان برتنسیق
# ~~یکدیگر نیکو نگاه داشته
### | شعر [مجتث] :
# ~~زبو علی بذ واز بو رضاء واز بو سعد
### | شها که شیر بپیش تو همچو میش آمذ
# ~~در آن زمانه زهر کآمذی بدرگه تو
### | مبشر ظفر وفتح نامه پیش آمذ
# ~~زبو الغنائیم وبو الفضل وبو المعالی باز
### | زمین مملکتت را نبات نیش آمد
# ~~گر از نظام وکمال وشرف تو سیر شذی
### | زتاج ومجد وسدیدت نگرچه پیش آمذ
# ~~سلطان ملکشاه صورنی خوب داشت ، وقد ی مام ویالی افراخته
# ~~اندکمایه بضخمی مایل بوذ، محاسن گرد داشت، وبچهره سرخ وسپیذ بوذ؛
~~PageV01P296
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0307.png)

# ~~یکث چشم اند کمایه شکسته داشتی از عادت نه از خلقت؛ حمله سلاحها را کار
# ~~فرموذی؛ در سواری وگوی باختن وطبطاب زذن بغایت چست وچالاکث بوذ
# ~~وولادت میارکش جمادی الاولی سنه حمس و اربعین واربعمایه [445] بود
# مد ت ملکش بیست سال ، اول ملکش بعد ار قتل پذرش الپ
# ~~ارسلان در سنه4 خمس وستین واربعمایه [465] ، جمیع مذت عمرش
# ~~سی وهشت سال بوذ، ونه پسر داشت :
# مهین السلطان برکیارق بن ملکشاه که بری مینشست ، واز
# ~~زبیده خانون دختر یاقونی بن چغریبک در وجود آمذه بود؛ وبرکیارق
# ~~پسری داشت ملکشاه نام
# 2 السلطان ناصر الدولة والدین ابوالقسم محمود بن ملکشاه ms175 ، از ترکان
# ~~خاتون آمذه، وبطفنی نماند
# 3 ملک الملوک احمد بن ملکشاه از ترکان خاتون آمذه
# 4السلطان غیاث الدنیا والدین ابو شجاع محمد بن ملکشاه از جاریه
# ~~زاذه ونامش بشولی بوذه
# 5 سلطان السلاطین معز الدنیا والدین ابو الحراث سنجر بن ملکشاه
# ~~از ماذر سلطان محمد زاذه PageV01P297
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0308.png)

# ~~6 الملکث طغرل بن ملکشاه
# ~~7 الملک داود بن ملکشاه از ترکان خاتون آمذه
# ~~8 الامیر حمارین چون در وجود آمذ بر حمله اندام او موی سپیذ 3
# ~~بوذ ، ومرهها نیز سپیذ برو بوذ
# ~~و دو پسر دیگر هم آورده اند یکی از ترکان خاتون ، ویکی از ماذر
# ~~سلطان محمد وسنجر وبطفلی در گذشتند ، بشهر ری مدفون اند
# ~~الوزیر : نظام الملک الحسن بن علی
# ~~الحاجب : امیر حاجب قماج
# ~~مدت وزرات نظام الملک در ایام الپ ارسلان محمد وسلطان
# ~~ملکشاه سی وچهار سال بوذ ، وقتلش روز شنبه عاشر رمضان سنهآ
# ~~حمس ومانین واربعمایه [485]، وحاجب یکی برروز گار کورخان زیادت
# ~~شذ ، بعد از آن در خوارزم ، وإلا3 با نام قدیم وزیر وحاجب یکی
# ~~بودی ، والله اعلم PageV01P298
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0309.png)

# چهارم پاذشاهئ سلطان اعظم رکن الدنیا والدین ابو المظفر
# ترکیارق بن ملکشاه برهان امیر المؤمنین»
# سلطان برکیارق بن ملکشاه پاذشاهی خوش خوی خوب روی
# ~~وذ ، تازنده وبحشنده: بروزگار او بسیار حوادث ووقایع وانقلاب
# ~~و اضطراب صادر شذ ، با آنک کوذک بوذ ، روزی نیاسوذ ، تا همه را
# ~~تدارکث کرد ؛ وچون پذرش سلطان ملکشاه از دنیی بعقبی رحلت کرد،
# ~~او سیزده ساله بوذ، وبزر گترین براذران ؛ وپذر اورا ولی عهد خویش
# ~~کرده بوذ، وتعیین فرموذه ، امرا را بر مبایعت او إغرا کرده ؛
# ~~و او در حالت وفات پذر در بغداذ با اصفهان بوذ؛ وترکان خاتون
# ~~از سلطان پسری داشت محمود نام شش ساله ، وبا شوهر بوذ ببغداذ ؛
# ~~ز خلیفه در خواست تا محمود یسر او را سلطنت دهذ ، وبنام او
# ~~خطبه فرمایذ در بغداذ : خلیفه اجابت نکمی کرد ، گفت : پسر تو
# ~~هنوز طفل است ، پاذشاهی را نشایذ ms176 ؛ ترکان بسیار خزاین ونفائس
# ~~خرج کرد ، وپسری را ازان خلیفه جعفر نام که ماذرش مهملک
# ~~خاتون بوذ دختر ملکشاه ، واورا ترکان خاتون می برورد، وبا وجود
~~PageV01P299
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0310.png)

# ~~پذرش مقتدی ترکان خاتون او را امر المؤمنین میخواند ؛ عزم داشتند
# ~~پیش از وفات ملکشاه که در بازار لشکر اصفهان آنجا که مدرسهآ
# ~~ملکه خاتون است ، دار الخلافه وحرمی بسازند ، واو را آنجا بخلافت
# ~~بنشانند ؛ مقتدی ازین معنی متفکر ومستشعر بوذ ؛ ومحل آن داشت ،
# ~~چه نسبت ومکنت حاصل بوذ ؛ ترکان خاتون در ماند ، این جعفر را
# ~~با پیش خلیفه فرستاذ ، آنگاه خلیفه التماس او اجابت کرد ، و بنام
# ~~پسرش محمود خطبه فرمود ، ومنشور ولایت بنوشت
# وترکان حالی امیر کر بوقا را بر نشاند ، تا هفتهآ از بعذاذ
# ~~باصفهان روذ ، وبرکیارق را بکیرذ؛ غلامان نظام الملکث ازین حال
# ~~آگاهی یافتند ، اورا حالی در اصفهان حمایت کردند ، ودر شب اورا
# ~~از شهر> بیرون بردند بجانب ساوه وآوه پیش اتابک کمشتگین
# ~~جاندار که آتابک او بوذ ؛ این آتابک او را بری برد، ویر تخت
# ~~نشاند ، وابو مسلم رئیس ری تاجی مرصع از بالای سر او بیاویخت،
# ~~وقرب بیست هزار سوار کار بدر ری برایشان جمع آمذند
# ترکان خاتون از بغداذ با پسر باصفهان آمذ ، وشهر بر خویشتن
# ~~حصار کرد ؛ وسلطان برکیارق با آن همه لشکر بدر اصفهان آمذ ،
~~PageV01P300
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0311.png)

# ~~ونزول کرد؛ ترکان خزانه می برداخت ، ودفع او میکرد ؛ وامراء
# ~~ومقربان را زر بی دریغ میداذ ؛ وتاج الملک ابو الغیائم ومجد الملک قمی
# ~~هر دو مدبر ملک وپیشکار بوذند ؛ وامرا  چون » آنر وبلگابک
# ~~سرمز در میانه افتاذند ، وقرار داذند ، که ترکان پانصذ هزار دینار
# ~~نقد از خزانه ببرکیارق دهذ از میراث پذرش، تا از در شهر
# ~~برخیزذ؟ از طرفین راضی شذند؛ چون مال بگزاردند، رکیارق
# ~~روی بجانب همذان نهاذ؛ ترکان خاتون ملکن اسمعیل را که خال
# ~~برکیارق بوذ بأتابکئ پسر وشوهریآ خویش باصفهان وعده داذ، که
# ~~خزاین بذو سیارذ، بشرط آن که او برکیارقرا بکشذ ms177 ؛ واو را آلت واسباب
# ~~وخزاین بسیار فرستاذ ، وزراد خانهآ اصفهان حمله بوی داذ ؛ وملک
# ~~اسمعیل بنواحی کرج میان قزوین رو... یا سلطان برکیارق مصاف
# ~~داذ در اول سنهآ ست ومانین واربعمایه [486] ، شکسته شذ ،
# ~~با پیش زبیده خاتون خواهرش آمذ ماذر بر کیارق در رجب این
# ~~سال ، وهم در نهم رمضان این سال او را بکشتند PageV01P301
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0312.png)

# آنگاه تتش عم برکیارق پسر الپ ارسلان که شام ودمشق
# ~~اقطاع او بوذ از ملکشاه بعد از براذر طلب ملک کرده ، وچهار ماه
# ~~در بغداذ خطبه بنام او کردند ، خروج کرد ، بکهستان عراق آمذ؛
# ~~سلطان بر کیارق بأندک لشکر باصفهان شذ ، که طاقت مقاومت ملکث
# ~~تتش نداشت ؛ وترکان خاتون نمانده بوذ در رمضان سنهآ
# ~~سبع وتمانین واربعمایه [487] ؛ وشوال ابن سال بر کیارق در اصفهان
# ~~شذ ، وبراذرش محمود باستقبال او بدر آمذ ؛ واز پشت اسپ
# ~~یکدیگر را درکنار گرفتند ؛ برکیارق از روی شفقت واخوت او را
# ~~بوسه داذ، وکرم بیرسیذ؛ هم در روز انر وبلگابک که امیر بزرگ
# ~~وپسر خواندهآ ملکشاه بوذ، وتبع بسیار و غلامان بی شمار داشت ،
# ~~بر کیارق را در کوشکث میدان اصفهان باز داشتند؛ و اتفاق کردند،
# ~~که او را میل کشد ، که ازو هراسان بوذند ، و ولی عهد او بوذ ،
# ~~تا ملک بر محمود قرار گیرذ؛ ناگاه محمود را آبله برآمذ ، مصلحت در
# ~~توقف دیذند ، تا حال محمود بچه رسذ ؛ محمود هم در آن هنمته در
# ~~شوال سنهآ سبع وتمانین واربعمایه [487] وفات یافت PageV01P302
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0313.png)

# برکیارق را  برون آوردند، وبر تخت نشاندند ؛ ومؤید الملک
# ~~پسر نظام الملک از خراسان در رسیذ ، وقت کار وزیر شذ؛
# ~~وبرکیارق را نیز آبله بر آمذ ، چنانک ازو نیز مأیوس شذند، وطمع
# ~~حیوة ببریذند ، پس شفا یافت وتندرست گشت ؛ سپاه جمع کرد ،
# ~~وبهمذان آمذند ، وبا تتش مصاف داذند در صفر سنهآ ثمان وثمانین
# ~~واربعمایة [488] ، وظفر برکیارق را بوذ : ودر مصاف تتش کشته
# ~~شذ ، عمرش سی وسه سال وپنج ماه بوذ
# در اثنای آن فخرالملک ms178 بن نظام الملک از خراسان برسیذ ،
# ~~وبسیار آلت پاذشاهی وپیش کشی وتجمل از برای درگاه سلطان
# ~~آورد از سرایردهٔ‌ جهرمی ونوبتیآ اطلس وسلاحهاء نیکو وساختهاء
# ~~مرصع ، ووزارت بستذ ؛ مؤید الملک ببراذر خوذ فخرالملک نوشت
# شعر [هزج اخرب] :
# # من سخت بخانه کردنت بسته کمر %~% تو تیز بخانه کندم کرده تبر
# # از روی خرذ نزیبذ ای جان پذر %~% از من همه خیر آیذ واز تو همهشر
~~PageV01P303
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0314.png)

# بعد از آن ملاحده برکیارق را کارد زذند ، در وقت زذن کارد
# ~~نبترسبذه بوذ ، بروی زیادت اثر نکرد ، ومهلک نبوذ ؛ این سخن
# ~~مجرب وآزموذه است : هر وقت که کسبی را زخمی زنند ، واو نبترسذ ،3
# ~~وبازاء آن مکافاتی بکنذ، قطعا او را از آن زخم مضرفی نرسذ ؛ اما
# ~~اگر بهراسذ وبترسذ ، وزخم نیز ضعیف بوذ ، بیم هلاکت بوذ
# برکیارق چون ازان رخم شفا یافت ، روی بخراسان نهاذ بجنگا 6
# ~~عم خوذ ارسلان آرغو ؛ وبراذر خوذ سنحر را واتابک امیر حاجب
# ~~قماج را مقد مهآ لشکر بفرستاذ ، واو بر عقب ایشان با لشکری ساخته
# ~~میرفت در سنهآ تسع وثمانین واربعمایه [489]؛ وبا خوذ سخت اندیشناکث «
# ~~می بوذ از ارسلان آزغو ، واز حشم پنهان میداشت ، چه او پاذشاهی
# ~~دلیر متهور با شکوه بوذ ؛ قضا چنان افتاذ در ازل که پیش از وصول
# ~~ارسلان آرغو را در مرو غلامچهآ کاردی زذ ، وبکشت ؛ وبرکیارق
# ~~من غیر سیف ود م مهراق بسر پاذشاهی وخزاین نامتناهی
# ~~رسیذ؛ واز آنجا بمعبر کیلفت بترمذ رفت ، ومال وخزاینی که PageV01P304
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0315.png)

# ~~آنجا از قدم باز مد خر بوذ از قلعه بزیر آورد ، وملک سنجر براذر
# ~~خوذ را بخراسان مملکی بنشاند ، وروی بعراق نهاذ
# ودر آن وقت که مؤید الملکث از وزارت معزول شذ ، و برکیارق
# ~~بخراسان رفت، مؤید الملک پیش انر بلگابک شذ باصفهان، که
# ~~بندهٔ‌ خاصن ملکشاه بوذ، وگفت: تو از محمود پسر ترکان خاتون
# ~~چه کمتری؟ نیز پاذشاهئ او از تو بوذ ، وپسر خواندهٔ‌ سلطان بوذی،
# ~~واز همه فرزندان عزیزتر ؛ وامروز وقع ms179 وشکوه تو در دلها بیش
# ~~ازانست ، که ازان دیگر ملکان ، ومردی ومردمی ولشکر وبهمه
# ~~هنرها افزوی؛ ورعیت دوستدار وهواخواه توأند از جان ودل ؛
# ~~مرا ایشان برآن میدارند ، که ترا بپاذشاهی بنشانیم ، واین شهر ونواحی
# ~~نگاه داریم ، ومردم در حصب وآمن افتند ؛ چندانچه یک فتح
# ~~بکردی ، جهان ترا مسلم شذ
# انر بلگابک این دمدمه وغرور ازو قبول کرد، وبریسمان او
# ~~در چاه جاه وپاذشاهی رفت، ونخوت سلطنت در دماغ او جای
# ~~گرفت ؛ وسرایردهٔ‌ پاذشاهانه ونوبتی در خور آن سرخ القاب او بر
# ~~دهلیز سرایرده نوشته بزذند، وبارگاهی بنهاذند ، وباطراف پارس
# ~~وکرمان مسر عان وپیکان دوانیذند ، که پاذشاه نو بر خاسته است؛
~~PageV01P305
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0316.png)

# ~~تر بلگابک بعزم عصیان روی بری نهاذ، بناحیت ساوه مرحلهآ
# ~~انجیلاوند باطنیانش کارد زذند ، در اوائل محرم سنهآ اثنتین وتسعین
# ~~واربعمایه [492] کشته شذ
# مؤید الملک چون آن گناه کرده بوذ ، وازو آن حالت واقع
# ~~شذه، بگنجه  گریخت پیش سلطان سعید محمد - أنار الله برهانه
# ~~وأسکنه جنانه ؛ واو را بر طلب عراق وخراسان داشت ، ورایهاء
# ~~امیذمند زذ ؛ ودر شوال سنهآ اثنتین وتسعین واربعمایه [492] از
# ~~گنجه نهضت فرموذند باندک سپاهی بصوب عراق ؛ وسلطان
# ~~برکیارق از خراسان باز گشته بوذ، وبکهستان عراق آمذه ؛
# ~~ومجد الملک ابو الفضل قمی مستوفی حضرت سلطان بوذ وکار ممالکث
# ~~بذو مفوض؛ وچون از قم بوذ، امرای ذولت وارکان حضرت را با او
# ~~نسبت مذهب واعتقاد خوش نبوذ ؛ سابر حشم بذین واسطه بر سلطان
# ~~برکیارق بیرونآمذند ، چون اینانچ یبغو آخربک و پسران امیر اسفهسالار
# ~~برسق و غیر ایشان قصد سر مجد الملک میکردند ؛ سلطان اجابت نمی
# ~~کرد ، و گفت : مهابت و ناموس ونفاذ حکم بر خیزذ ؛ غوغای کردند،
# ~~وقصد خیمهٔ‌ محد الملکث کردند ؛ او بگریخت ، ودر نوبتیآ سلطان
~~PageV01P306
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0317.png)

# ~~پیش حرم آمذ، خیلخانهآ او حمله غارت کردند، وبسلطان پیغام داذند،
# ~~که اورا مما سپار؛ سلطان اجابت نمی کرد، ومجد الملک میگفت : ای خذاوند
# ~~عالم چون میدانی که مصاحت ملکث تو درین است ، بگذار، تا بنده
# ~~بیرون ms180 شوذ، تا آنچه مرادست ایشان را بکنند؛ سلطان دستوری نمی داذ ،
# ~~وسپاه حمله ر نشسته بوذند ، وپرامون سرا یردهآ سلطان صف زذه ،
# ~~دست بغارت بردند، واز حشمت کناره کردند، ودر نوبتی شذند؛
# ~~ومجد المک را ریش بدر کشیذند ، وپاره پاره کردند
# چون سلطان خون بدر نوبتیآ خاص بدیذ ، وتجاسر وجرأت آن
# ~~سرایرده بیرون دویذ ، وروی بخیمهآ آخر بک نهاذ ، وشمشیر بدست
# ~~وشاقی داذ؛ آخربک پیش باز آمذ ، وزمین ببوسیذ ، ودر خاک
# ~~افتاذ ؛ سلطان گفت : این چه بی رسمیست ، که این حماعت میکنند ؟
# ~~حرمت حرم ما نداشتند ، وناموس سلطنت بردند؛ برنشین، وبانکی
# ~~برین ناکسان زن، وبیرس که ملتمس شما چیست؟ آخربک منافق
# ~~خدمت کرد ، وسلطان را در خیمه بنشاند ، وخوذ بر نشست؛ چون
# ~~با ایشان همداستان بوذ وموافق ، حاجی را باز فرستاذ ، که این قوم
# ~~سخن بنده نمی شنوند، ورای بی رسمی دارند؛ تدبیر سلطان آنست،
# ~~که سر خویش گبرذ ، واز جانی بیرون روذ؛ سلطان گفت : PageV01P307
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0318.png)

# ~~چندان تسکین ایشان بکن ، که من با چند غلام وشاق بیرون روم؛
# ~~ودر حال با چند نفر غلام از لشکرگاه بیرون رفت ، وبر صوب
# ~~ری روان شذ
# سلطان محمد نزدیک رسیذه بوذ ، همذان آمذ؛ وپنج نوبت
# ~~بزذ، وتمهید رسوم سلطنت کرد؛ مؤید الملک وزیر در خفیه بر
# ~~عداوت بر کیارق او را باعث میبوذ، وقصدها میکرد؛ برکیارق از
# ~~خراسان وگرگان وری وحوالیآ آن سپاهی جمع کرد؛ سلطان محمد
# ~~روی بذو نبهاذ ؛ مصاف داذند ، سلطان محمد منهزم شذ ، ومؤید الملکث
# ~~گرفتار گشت؛ چند روز در بند بوذ، بسلطان پیغام فرستاذ، وگفت :
### | شعر [رمل ] :
# ز ابتدای کون عالم تا بعهد پاذشاه
# از بزرگان عفو بوذست از فرودستان گناه
# و در اثنای پیغام گفته بوذ، که بغرامت این جریمت خزانه را
# ~~صذ هزار دینار خدمت میکنم ، بشرط آنک گناه بنده ببخشذ ،
# ~~وتشریف وزارت ارزانی فرمایذ ؛ سلطان از سر مرحمت ولطف
# ~~اجابت کرد ؛ او بیکث هفته ممام بگزارد ؛ قرار رفته بوذ، که دیگر
# ~~روز چون مال تمام ms181 بگزارذ ، دوات وزارت پیش او نهند ، میان او واصحاب
~~PageV01P308
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0319.png)

# ~~خزانه در تفاوت نقد وجنس خلافی میرفت ؛ اودر استیفاء آن استقصاء
# ~~میکرد ، ودر آن روز تأخیر وتقصیر افتاذ ، تا دیگر روز گرمگاهی
# ~~سلطان در خیش خانه آسایش داذه بوذ ؛ طشت داری بظن آنک
# ~~سلطان خفته است، با شخصی دیگر برسبیل مفاوضه میگفت ، که
# ~~آل سلچوق بی حمیت قومی اند، مردی این همه سختی بر روی سلطان
# ~~آورد، یکبار بندهٔ‌ پذرش را بران داشت ، که پاذشاهی طلبذ ،
# ~~و عصیان کنذ، و آلت سلطنت از سرارده وچتر جهت او راست کرد؛
# ~~وباز بگنجه رفت ، وبراذرش را برانگیخت، واو را یکچندی یاوگی
# ~~گردانیذ ؛ اکنون او را وزارت میدهذ ، وبرو اعتماد میکنذ ، وبطمع
# ~~مال بگفتار ناهموار او راضی ومغرور میشوذ ؛ سلطان در خشم شذ ،
# ~~وبا نیمه چون آب بر دست از خرگاه بیرون آمذ، ومؤید الملک را
# ~~حاضر کرد ، وبفرموذ، تا چشمش باز بستند، وبر کرسی نشاندند ،
# ~~و بیک زخم سرش از تن جذا کرد ؛ سلطان باطشت دار نگریست،
# ~~وگفت : حمیت سلچوقیان چنین باشذ ، وآن وزیر بر سر آن کلمهآ
# ~~بیهوذهآ طشت دار رفت PageV01P309
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0320.png)

# میان براذران برکیارق ومحمد پنج نوبت مصاف بوذ، چهار
# ~~بار ظفر برکیارق را بوذ، ویکبار محمد را
# برکیارق روز پنچشنبه دوم ربیع الآخر سنهآ ممان وتسعین واربعمایه
# ~~1498 وفات یافت بعد از مصاف محمد بن ملکشاه؛ برکیارق
# ~~یسری چهارده ساله داشت ، نام او ابو الفتح ملکشاه ؛ اتابک او
# ~~امیر ایاز سلطنت بجهت او طلبیذ ، ودر اصفهان وبغداذ وری ودیگر
# ~~بلاد خطبه بنام او خواندند؛ سلطان محمد او را بگرفت ، ودر
# ~~حمادی الآخر سنهٔ‌ تمان وتسعین واربعمایه [498] میل کشیذ ، وباصفهان
# ~~در بند کرد ، وایاز را بکشت
# ولادت برکیارق باصفهان بوذ در محرم سنهآ اربع وسبعین
# ~~واربعمایه [474] ، و اول پاذشاهئ اودر سنهآ ست وممانین واربعمایه
# ~~486]، مدت ملک وپاذشاهئ او دوازده سال بوذ، ومدت عمرش
# ~~بیست وپنچ سال
# بغایت خوب چهره ومعتدل قامت ، خط ومحاسن او بهم
# ~~پیوسته ، ابرو گشاذه ms182 ولب از هذیان بسته، واوقات او بر خیرات
# ~~مقصور ومصروف بوذ
# الوزیر : عز الملک الحسین بن نطام الملک PageV01P310
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0321.png)

# ~~وقع ملاحده مجاهدت بی اندازه کرده ، ودر حفظ بیضهآ اسلام ید
# ~~بیضا کموذه ، وبداس قهر خار کفر وبدعت دروذه؛ وهر که در کوه
# ~~بدر شهر اصفهان دیذه باشذ ، دانذ ، که او در فتح آن قلعه وقمع
# ~~آن طایفه چه زحمت وکلفت تحمل کرده، وسختی کشیذه؛ مدت هفت
# ~~سال در آن مجاهدت نیاسوذ ، تا هر کرا با ایشان نسبتی بوذ، همه را
# ~~نیست کرد ، وجرثومهآ ایشان از بیخ بکند
# بغایت کریم وخیر وجواد بوذ، وعفیف نفس متفی متورع
# ~~پارسا ؛ ومکوس وضرائب از حجاج وتجار بینداخت؛ وهر قصه
# ~~که باو داذندی، تا آخر تمام بخواندی ، ومموجب عدل وانصاف
# ~~و راستی جواب آن فرموذی
# در ابتدای حال پاذشاهی ببغداذ رفت بجنگ صدقه وایاز ،
# ~~که. بنده2 پذرش بوذند ، وعاصی شذه ، وسپاهی بی قیاس برایشان جمع
# ~~آمذه ، چنانک در مصاف شوکت وعد ت ایشان بر سلطان راجح بوذ ؛
# ~~سلطان را مدد آسمانی ونصرت ربانی بوذی
# آورده اند که در آن روز مصاف از آسمان بالای خصمان ابری
# ~~سیاه وآتشی و رعد وبرق بادیذ آمذه بوذ ، وشکل ارثدهائی که آتش
# ~~از دهان او بیرون می آمذ ، که از هیبت آن حمله سلاحها بینداختند ،
# ~~و مرگ را بشناختند ، وهول وفزع قیامت معاینه مشاهده کردند ،
~~PageV01P311
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0322.png)

# ~~وخوف وخذلانی بر ایشان افتاذند ، که با یکدیگر نایستاذند ؛ صدقه
# ~~در مصاف کشته شذ ، وایاز گرفتار آمذ ، او را نیز سیاست فرموذ؛
# ~~وسر صدقه را پیش ملک سنجر فرستاذ بخراسان
# وبأیام فترت برکیارق ومخاصمت ومکاشفت بجهت ملک کار
# ~~ملاحده مخاذیل نیرو میگرفت ؛ وبهر شهری داعیان ایشان براکنده
# ~~شذند ؛ در اصفهان ادیی بوذ ، او را عبد الملکث عطاش گفتندی ؛
# ~~در ابتداء خوذ را بتشیع نسبت میکرد ، أئمهآ اصقهان بقصد او
# ~~رخاستند ؛ او بری گریخت، واز آنجا پیش ... حسن صباح آمذ،
# ~~وبخط او پس از آن مکتوبی یافتند ، که بتازی بدوستی نوشته بوذ ms183 ؛
# ~~در اثنای آن گفته ، که وقعت بالباز الآشهب فکان لی عوضا
# ~~عما خلفته ، وعبد الملک عطاش پسری داشت احمد نام ، در عهد
# ~~پذر کرباس فروشی کردی و چنان مموذی ، که من بر مذهب
# ~~وعقیدت پذر منکرم ، وازو ترا کردی ؛ چون پذرش بگریخت ،
# ~~او را تعرضی نرسانیذند PageV01P312
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0323.png)

# وقلعهآ درگوه که سلطان ملکشاه بنا فرموذه بوذ ، وشاه در نام
# ~~بهاذه ، در غیبت سلاطین خزانه واسلحه ووشاقان خرد ودختران
# ~~سرای را آنجا تردندی، وحماعتی از دیالمه ومعتمدان حافظ وحارس آن
# ~~بوذندی؛ احمد بن عبد الملکث خوذ را بمعلمی وشاقان وغلامان بر آنجا
# ~~جای کرد ، وگه گاه بشهر آمذی، واز بهر دختران سرای جامه خریذی
# ~~ومقنع وهر متاع که ایشان را بایستی ؛ وبا دیالمه خلوتها
# ~~میساخت ، تا همه دعوت او قبول کردند ، او خاکم قلعه شذ ، وحمله
# ~~حافظان تبع او گشتند؛ بعد ازآن بدر شهر بنزدیکئ دشت گور دعوت
# ~~خانهٔ‌ ساخت ، هرشب از شهر حماعتی بیامذتدی، ودعوت پذیرفتندی،
# ~~وبایشان تقریر کردی، تا هر قومی در محلت خوذ حماعتی را بر بدعت
# ~~دعوت کردندی، وتخم ضلالت وجهالت در ساحت سنیهآ ایشان
# ~~براکندندی، وبدعوت خانه بردندی؛ تا قریب سی هزار مرد بدعوت
# ~~او رغبت کردند ، ومسلمانان را میذردیذند ، وهلاک میکرد
# در عهد او شخصی نابینا پدیذ آمذ، اورا علوی مدنی خواندندی ؛
# ~~آخر روز بر در کوچهآ خوذ بایستاذی عصای دردست، ودعا کردی، که
# ~~خذایش بیامرزاذ که این نابینا را دست گیرذ ، ودرین کوچه برذ ،
# ~~بدرخانهآ او که راه نا هموارست ؛ وآن کوچهآ بوذ دراز وتاریک چون
~~PageV01P313
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0324.png)

# ~~راه عدم ، وسرای او در آخر کوچه بوذ؛ ودر دهلیز سرای خوذ
# ~~چاهی کنده بوذ، قاعدهٔ‌ آن بیست گز وسرش دو گز؛ چون
# ~~مسلمانان او را بدر سرای رسانیذندی، قومی آن شخص را بگرفتندی ،
# ~~ودر دهلیز کشیذندی، ودر آن چاه نگون کردندی؛ واز آن چاه
# ~~منفذها با سردابها ساخته بوذند وبا سراها؛ مدة شش ماه برین
# ~~برآمذ ، وخلقی بسیار از جوانان شهر وپیران مفقود شذند ، وهیچ ms184
# ~~کس بی بسر آن نمی برد؛ تا روزی زنی درویش ازین سرای چیزی
# ~~میخواست، نالهٔ‌ شنیذ زار زار؛ زن دعا کرد، خدای تعالی بیمار شما را
# ~~شفا دهاذ! مردم خانه اندیشیذند ، که یمکن که زن را برحیلت ایشان
# ~~وقوف افتذ ، خواستند، که اورا ببهانهٔ‌ نان داذن در خانه کشند ؛ زن را
# ~~وهمی شذ ، بترسیذ ، وبگریخت ، وبدر کوچه قومی را گفت : از فلان
# ~~خانه ناله زار ومنکر شنودم، وقومی قصد من کردند؛ ومردم شهر حمله
# ~~در جست وجوی غائبان خوذ بوذند ، حماعت بسیار بدر آن خانه آمذند ،
# ~~وناگاه در آن سرای رفتند ؛ افزون از سیصذ چهار صذ مرد وزن وجوان
# ~~در آن سردابه دیذند ، بعضی کشته ، وبعضی بچهارمیخ بدیوار باز بسته،
# ~~و دو سه تن را از حیوة هنوز رمی مانده ؛ آوازه در شهر افتاذ ، خلایق
~~PageV01P314
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0325.png)

# ~~روی بذان خانه نهاذند؛ هرکسی خویشی وفرزندی و براذری باز میجست،
# ~~غریوی ونفیری در شهر اصفهان افتاذ ، علوی مد بی وزنش را بگرفتند ،
# ~~و دیگر یاران اورا در غلوای آن فتنه بحستند ، وایشان را درمیان
# ~~بازار لشکر بسوختند
# ~~قوی شذه بوذ، وذخابر بسیار بر قلعه برده؛ تا مدت هفت سال
# ~~در آن کار شد با جد ومبالغت ؛ سلطان وآلت وعد ت لشکر ومدد
# ~~عوام شهر وولایت تا آن قلعه بصلح بستذند
# و وزیر سلطان سعد الملک آوی را حماعت أئمهآ اصفهان چون
# ~~قاضی صدرالدن وعبد الله خطیبی متهم میداشتند ، وچند بار حال
# ~~او با سلطان گفته بوذند ، باور بمی کرد، وبر وی اعتماد تمام
# ~~داشت ؛ اورا حاجی بوذ ، که ر حمله خفایاء اسرار او واقف
# ~~بوذی، وهیچ سر ازو پنهان نداشتی ؛ درین میانه احمد عطاش کس
# ~~بسعد الملک فرستاذ : مردان کار نماندند ، وقلعه بخواهیم داذ؛ سعد
~~PageV01P315
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0326.png)

# ~~الملکث جواب داذه بوذ ، که یک هفتهآ دیگر چنانک هست صبر کنید ؛
# ~~چندانک ما این سگ را از میان برگیریم ، یعنی سلطان را، وذخبره
# ~~سعد الملکث فصادی آورده بوذ، ویکٹ هزار دینار سرخ وتختی جامه ms185
# ~~وی داذه ، وآن بدیخت را بغرور فاسد بفریفته ، ونیشی زهر آلوذ
# ~~داذه ، تا سلطان را بذان نیش فصد کنذ؛ از سگالش بذ وزیر وپیغام
# ~~عطاش وجواب سعد الملک حاجب خیر داشت ، با زن خوذ بگفت ،
# ~~در اثناء خکایات وعتاب از سر ناز ودوستی آن حال با مول بگفت؛
# ~~آن مول با کامل نامی دوستیداشت ، که وکیل صدر الدین خجندی بوذی؛
# ~~او هم در شب این ماجرا با صدرالدین بگفت ، واو بی توقف هم
# ~~در شب بدر سرای سلطان آمذ، وبخلوت این سر عرضه داشت؛
# ~~سلطان دیگر روز تمارض مموذ، وفصادرا بخواند؛ چون فصاد
# ~~بازوی سلطان ببست، ونیش بیرون آورد، سلطان از روی هیبت
# ~~وسیاست وانکار تیز در وی نگاه کرد ، فصاد را لرزه بر اعضا افتاذ،
# ~~و گفت : ای خذاوند بجان زینهار! وصورت حال براستی تقریر کرد؛
~~PageV01P316
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0327.png)

# ~~سلطان فرموذ ، تا هم بذان مبضع فصاد را فصد کردند ، درحال سیاه
# ~~شذ؛ وجان بداذ
# سلطان را در إلحاد سعد الملک هیچ شکی وشبهتی نماند؛ تا دیگر
# ~~روز اورا وابو العلاء مفضل را بیاویحت؛ وبعد از دو روز قلعه بسبردند،
# ~~واحمد عطاش را بزیز آوردند؛ دست بسته براشتری نشانده، در اصفهان
# ~~بردند ؛ وافزون از صذ هزار مرد وزن وکوذک بیرون آمذند ،
# ~~ومحنثان با دهل ودف وطبلک اورا در شهر می بردند؛ ونثارها از سرکین
# ~~وخاکستر وامثال آن برسر وی می ریختند؛ شخصی اورا در آن حالت
# ~~برسیذ ، که تو دعوی نجوم میکردی، عجب که در طالع خوذ چنین
# ~~روز ندیذی ؛ جواب داذ ، که در أحکام طالع خوذ دیذه بوذم ، که
# ~~بحالتی در اصفهان روم ، که هیچ پاذشاه نرفته باشذ، أما برین صفت
# ~~ندانستم؛ آنگاه او را بنکالی وعقوبتی سخت هلاکٹ کردند ، وبسوحتند،
# ~~وقلعه را خراب کردند ، وبفتح آن قلعه فورت فتنهآ آن مخاذیل در
# ~~عراق فرو نشست
# بعد از آن آتابک شیر گیر را با سپاهی تمام وعدت بنظام بپایان
# ~~ألموت فرستاذ، ومد تی آنجا حصار داذ، کار بر ایشان تنگ ms186 شذ ب
~~PageV01P317
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0328.png)

# ~~ناگاه خبر وفات سلطان بایشان رسیذ؛ امرای حضرت ایشان را
# ~~باز خواندند
# سلطان محمد پاذشاهی عادل خذای ترس عالم دوست بوذ ، اما
# ~~باد خار مال میلی مام داشت؛ خواجه احمد بن نظام الملک در وزارت
# ~~او قصد امر سید ابو هاشم همذانی کرد جد علاء الدولة ، واز سلطان
# ~~پانصذ هزار دینار قبول کرد ، که ازو حاصل کنذ، بشرط آنک او را
# ~~بدست او باز دهذ؛ پیش از رسیذن قاصد سید را خبر شذ، برنشست
# ~~با سه پسر، وبراهی مجهول بیک هنته باصفهان آمذ ، وپنهان در شهر
# ~~رفت : واز خواص سلطان خادمی را بطلبیذ ، که او را درپیش سلطان
# ~~برذ، لالا قراتگین را تعیین کردند؛ او را نخواند ، وده هزار دینار در
# ~~ده صره حاضر کرد، گفت : این خدمتیآ تو است، اگر امشب مرا
# ~~بخدمت سلطان بری، که با او کلمهٔ‌ چند دارم بجهت مصلحت ملک؛
# ~~لالا قراتگن هرگز چندان زر ندیذه بوذ ، متحیر مماند ، گفت : این زر
# ~~بسلطان می بایذ داذ؛ گفت : نه این خدمتئ خاص تو است ؛ لالا
# ~~عظیم مقرب وگستاخ بوذ ، او را در شب پیش سلطان برد ؛ سید
# ~~ابو هاشم مردی پیر بوذ ، وچشمهاش پوشیذه ، قتلغ خاتون زن سلطان
# ~~حاضر بوذ؛ سید سلطان را دعابی بشرط وتضرع وتخشع بکفت ، PageV01P318
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0329.png)

# ~~وبگریست ؛ قتلغ خاتون را برو رحم آمذ ، دری یتم داشت بیش نها ،
# ~~که نهاء آن کس نمی توانست کردن؛ پیش سلطان بنهاذ ، وبگفت :
# ~~خواجه احمد مد تهاست ، که قصد من وخان ومان من میکنذ ، شنیذه ام ،
# ~~که بنده را بیانصذ هزار دینار از پاذشاه عالم خریذه است؛ از خذاوند
# ~~عالم سزذ وروا باشذ ، که فرزند زاذهآ رسول پیر عاجز را بفروشذ ،
# ~~این بذنامی پاذشاه را بوذ، اکنون من بنده پانصذ هزار دینار که او
# ~~قبول کرده است ، بهشتصذ هزار دینار میکنم ، ودر حال میگزارم بشرط
# ~~آنک اورا بدست من بنده باز دهذ ؛ سلطان را دوستیآ مال بر حفظ
# ~~وزیر غالب آمذ ، از ms187 سید ابوهاشم قبول کرد ؛ سید خدمت کرد ،
# ~~وباز گشت ، هم بذان راه با همذان رفت
# شحنهآ خزانه بر اثر او بیامذ، تا مال قبض کنذ؛ چون بهمدان
# ~~رسیذ ، خواست که بسرای سید نزول کنذ ، ونزل خواهذ ؛ سید
# ~~مردی پیش او فرستاذ، که منزل تو کاروان سرای است یا صحرا،
# ~~ونفقه واخراجات از کیسهٔ‌ خوذ بایذ کرد؛ مقام تو اینجا همان مقدار
# ~~باشذ، که زر وزن ونقد کنند؛ غلام سخنی افزوبی بگفت ، خواست که
# ~~پای از حد ادب بیرون نهذ، اورا گفت : با ادب باش، والا
# ~~بفرمایم ، که همین ساعت ترا از در سرای در آویزند، وصذ هزار
# ~~دینار دیگر باضافت این مال برم ، که بهای هزار غلام نیکو باشذ
~~PageV01P319
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0330.png)

# ~~هر یک به از تو؛ غلام بترسیذ ، بیک هفته کار او بساخت ، چندانک
# ~~وزن ونقدکردند ، که دانکی قرض نکرد ، ونه ملکی فروخت
# و بفرموذ تا درختها بر مقدار سه شیر ببریذند ، و میانشان کاواک
# ~~وتهی کردند ، هشتاذ پاره چوب و کیسهای زندنیجی بدوختند ، ودر
# ~~هر کیسهآ ده هزاردینار ح تعبیه » میکردند ، ودر میان ان چوبهاء مجوف
# ~~نهاذند ، وتختهٔ‌ بر سر آن میدوختند ، وکمرهاء آهن در گرد آن
# ~~میکرفتند ؛ وبر چهل سر استر هشتصذ هزار دینار با این غلام روانه
# ~~کرد ، ویک پول بغلام نداذ ؛ غلام بکمتر از یک ماه باصفهان رسیذ
# ~~و آن حمل پیش سلطان نهاذ؛ سلطان برسیذ ، که این مال بذین زوذی
# ~~از کجا حاصل کرد؟ غلام گفت : همه از خانهآ خویش بیرون آورد،
# ~~واین روزگار نیز در وزن ونقد وتعبیه کردن رفت ؛ سلطان در آن
# ~~حال وکثرت مال آن مرد تعجب تموذ ، وخواجه احمد را بذو تسلیم
# ~~کرد ، تا انتقام خویش ازو بکشیذ ، وهر چه در حق سید ابو هاشم
# ~~سگالیذه بوذ ، بذان گرفتار شذ ؛ وچنین گفته اند ، که بالمال تهان
# ~~اعسناق الر جال PageV01P320
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0331.png)

# ~~ولادت سلطان محمد در شعبان سنهآ اربع وسبعین واربعمایه [474
# ~~بوذ ، واول پاذشاهئ او بعد از وفات برکیارق در سنهٔ‌ ms188 ثمان وتسعین
# ~~واربعمایه [498] ، مدة پاذشاهئ اوسیزده سال تمام بوذ ؛ ومدت 3
# ~~قمرش سی وهفت سال وچهار روز بوذ
# ~~حلیت او : تمام بالا کشیذه ابرو لون اند کمایه بزردی مایل محاسن
# ~~سیاه وانبوه بطول مایل والله تعالی اعلم
# ~~(وزراء او»: الوزیر : سعد الملک الآبی
# ~~الوزیر : خطیر الملکث ابو منصور المیبذ ی
# ~~الوزیر : ضیاء الملک ابو نصر احمد بن نظام الملکث
# ~~الوزیر : ربیب المدولة ابو منصور القیراطی
# ~~الحجاب»: الحاجب : عبد الملک
# ~~الحاجب : عمر قراتگین
# ~~الحاجب : علی بار
# ~~سلطان محمد در حالت مرض پسر خوذ محمود را گفت: تاج
# ~~بر سر نه ، وبر تخت نشین؛ پسرش گفت : امروز روزی نیکو نیست؛
# ~~گفت: ر پذر تو نیکو نیست؛ والا بر تو نیکوست ؛ بعد ازو پسر اورا
# ~~بخای او بنشاندند، ودر خراسان سلطان سنجر پاذشاه بوذ، حکایت او بیایذ
~~PageV01P321
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0332.png)

# سادسهم سلطان السلاطین معز الدنیا والدین  ابو الحارث
# سنجر بن ملکشاه بن الپ ارسلان بن چغریبک
# سلطان سنجر پاذشاهی بوذ از آل سلچوق ممتع بطول عمر وطیب عیش
# ~~ونشر ذکر وجمع مال وفتح بلاد وقع أضداد وتسلیت عباد وترتیب
# ~~أجناد وظفر ومراد ، خذای ترس وشرمگین جواد کریم رعیت دوست
# ~~سپاهداز بوذ، فر کیان وآیین خسروان واهبت جهانداری وقواعد
# ~~شهریاری نیکو دانستی ، وناموس ملک در همه وقتی نگاه داشتی ؛
# ~~و اگرچه در جزؤیات امور ساذه دل بوذی ، اما رانی صایب وعز کمتی
# ~~صادق داشت ؛ در وقت لشکر کشیدن وبا خصم مصاف داذن مراسم
# ~~و دقایق آن بشرط داشتی
# واز ابتدای عهد که بخراسان ملک شذ از قبل براذر برکیارق ،
# ~~تا چهل سال نوزده فتح بکرد ؛ در هیچ وقت او را وهنی نرسیذ ،
# ~~وشکستی نیفتاذ ؛ ودار الملکث غزنه که از اولاد سلچوقیان هیچ کس قصد
# ~~آن نکرد، بگرفت؛ و از فرزندان محمود یکیرا مملکی بنشاند، که
~~PageV01P322
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0333.png)

# ~~نام او بهرامشاه بن مسعود بوذ ؛ وهر روز قرار افتاذ که هزار دینار از
# ~~فرضهء شهر بخزانه میرسانذ ؛ وعاملی از برای تحصیل این مال آنجا
# ~~نصب کرد ، وبنشانذ؛ ms189 وملک سمرقند همچنین بگرفت ، که بعد از
# ~~وفات برکیارق احمد خان عاصی شذه بوذ ؛ سلطان چهار ماه حصار
# ~~داذ در سنهآ اربع وعشرین وخمسمایه [524] بستذ ، واحمد خان را
# ~~بگرفت ؛ وچندان ولایت که پذرش ملکشاه داشته بوذ مستخلص
# ~~کرد ، همچنین ملک سیستان وخوارزم در ضبط آورد ؛ وآتسز
# ~~ابن محمد ن نوشتگین غرچهیرا خوارزمشاهیداذ ، وتاج الدین امیر
# ~~ابو الفضل را ملک نیم روز وزابلستان داذ ؛ ودر مصافهای معظتم
# ~~بهلوان لشکر او بوذی ، واو را در مصاف غزنین وجنگث پیلان
# ~~مقامات است
# و بعد ازوفات براذرش سلطان محمد درابتدای سنهآ احدی عشر وخسمایه
# ~~511] بعراق آمذ؛ سلطان محمود ین محمد بپاذشاهی نشسته بوذ ، امراء
# ~~او را برآن داشتند ، که با عم مصاف داذ، شکسته شذ، وبهزیمت باصفهان
~~PageV01P323
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0334.png)

# ~~آمذ؛ با امرا مشورت کرد ، هر کسی بحسب مرتبه چیزی میگفتند ، که
# ~~یاز لشکر جمع کنبم، وبا سلطان سنجر نیرد کنیم؛ شخصی سرخک نام
# ~~بوذ، گفت : هر چند مرا مرتبهآ مشورت نیست ، اما بندهآ قدیم این
# ~~خاندانم ؛ آنچه مرا می مایذ مصلحت در آنست ، که با شمشیر
# ~~وکنمن تخدمت عم روی، رای او همه بپسندیذند؛ وسلطان سنجربری بوذ،
# ~~وولایت میبخشیذ؛ علی بار که حاکم ملک محمود بود، کذخذای
# ~~خویش را ابو القسم آنساباذی را پیش سلطان فرستاذ، واز زبان
# ~~محمود عذر خواست ، که این حرکت از سر کوذکی رفت؛ وقرار
# ~~افتاذ ، که بخدمت عم روذ، ویک ماه در خدمت باشذ؛ وبوقت
# ~~رکوب ونزول بوق ترکی نزنذ، وسرا بردهٔ‌ جهرمئ سرخ ندارذ،
# ~~وبوقت بر نشستن وفرو آمذن در رکاب سلطان سنجر پیاذه بروذ؛
# ~~وآنچه شعار وآیین سلطنت باشذ بگذارذ ؛ برن جمله یکن ماه در
# ~~خدمت ببوذ ، سلطان سنجر محمود را نیابت سلطنت عراق بداذ ،
# ~~وکسوت خاص از قباء بجواهر واسپ نوبت وساخت لعل وپیل با مهد
# ~~بداذ همه مرصع؛ وامراء او را همچنین برقدرمراتب تشریفها بداذ ،
~~PageV01P324
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0335.png)

# ~~واو را باز گردانیذ ، بشرط آنک در خطبه نخست نام او برند ، آنگاه
# ~~نام محمود ، ودر هر شهری ms190 از امهات بلاد عراق وآذربیجان ضیاعی
# ~~وضریبهی با خاص خویش گرفت، تا عمال دیوان از بلاد عراق
# ~~منقطع نباشذ؛ واز شهرها ری وساوه وخوی با خاص گرفته بوذ ،
# ~~وباتی بحشم داذه
# از آن زمان نام او سلطان السلاطین شذ ، وخطبهٔ‌ او از حدود
# ~~بلاد کاشغر تا أقصای بلاد من ومکه وطایف وعمان ومکران
# ~~واران وآذربیجان تا < حد4 روم وبلغار برسیذ؛ وبعد از وفاتش
# ~~یک سال زیادت در اطراف جهان هنوز خطبه بنام او میکردند ، چه
# ~~پاذشاهی مبارک سایهٔ‌ بلند پایه خذای ترس خجسته لقا بوذ؛ خراسان
# ~~در عهد اومقصد جهانیان بوذ ، ومنشأ علوم ومنبع فضایل ومعدن
# ~~فرهنگ وهنر؛ علما وحکما را بغایت احترام فرموذی ، وبا زهاد
# ~~وابدال نفسی داشتی، با ایشان خلوتها کردی؛ وبیشتر اوقات لباس
# ~~او قبای زندنیجی بوذی، یا عتالی ساذه ونیمچه پوستین از پوست بره
# ~~داشتی ، اما مدام بر تخت نشستی، وبار داذی ، وآنچه خصایص
# ~~سلاطین وآیین پاذشاهی باشذ نبگذاشتی PageV01P325
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0336.png)

# وچون همه جهان اورا مسلم شذ، وملوک اطراف اورا مسخر
# ~~شذند ، وفرمان او در شرق وغرب نفاذ یافت، امراء دولت وحشم
# ~~خدمت او در فسحت اسباب نعمت ووسعت ووفور تروت طاغی
# ~~وباغی شذند، دست تطاول وجور وإجحاف بگشوذند بر رعایا
# ~~وزیردستان؛ ناگاه قطورخان پاذشاه ماوراء النهر با صذ هزار مرد بولایت
# ~~خراسان آمذ؛ اتفاقا روزی قطور با سیصذ مرد بشکار رفت؛ سلطان
# ~~منتهز فرصت بوذ ، بزغوش را با سواری چند بفرستاذ بشکارگاه او،
# ~~تا قطور را اسیر کردند ، وپیش سلطان آورد؛ بفرموذ تا در حال
# ~~گردنش بزدند ، ولشکرش براکنده شذند ؛ دز شهور سنهآ خمس وثلتین
# ~~وخمسمایه [535] در ولایت ماوراء النهر سلطان از دار الملک مرو
# ~~بسمرقند شذ ، بمطالعةآ ولایت که بذان طرف بعید العهد شذه بوذند ،
# ~~وکارها از نسق بیفتاذه، ونیز آوازهٔ‌ کافر ختای میداذند ، که قصد
# ~~بلاد اسلام میکنند ؛ وولایت ماوراء النهر از وطأت لشکر خراسان
# ~~ونا هموارئ حشم ایشان بستوه آمذه بوذند ؛ وخیل غزان که بارها
# ~~منکوب ومنهوب شذه بوذند از سپاه خراسان ms191 مقد مان ایشانن ، در
~~PageV01P326
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0337.png)

# ~~سر پیغام بکافر ختای فرستاذه بوذند ، واز جور وبیداذ حشم سلطان
# ~~فریاذ کرده :
### | شعر [طویل] :
# کفی بک داء أن تری الموت شافا
# هزج] . بخشای ر آنک  راحتش مرگ بود
# ~~ودر آن وقت حاکم سمرقند احمد خان نزرگ بوذه، که اورا دوازده هزار
# ~~بندء زر خریذه بوذ ، مغلوج شذ؛ سلطان سنجر شش ماه حصار
# ~~سمرقند داذ ، تا روزی احمد خان را در محفه پیش سلطان آوردند ،
# ~~سخن نمی توانست گفتن ، چه دهانش کر شذه بوذ، ولعاب ازو
# ~~میرفت ؛ سلطان اورا تحرم خوذ فرستاذ، جهت خویشاوندئ ترکان
# ~~خاتون؛ وپسرش را نصرخان بجای او بتشاند ؛ امراء او سنقور عزیزی
# ~~وامیر قاج وقزلچه وعلی چتری
# واول وهنی که سلطان را رسیذ از لشکر قراختای بود ؛ وسببش
# ~~آن بوذ ، که مراعئ ایشان در نواحی سمرقند بوذ ، وایشان در طاعت
~~PageV01P327
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0338.png)

# ~~سلطان بوذند، خواص سلطان گفتند: ایشان را دفع می باید گردن؟
# ~~سلطان فرموذ، که چهارپای ایشان برانند؛ ایشان گنتند : ما پنچ هزار
# ~~سراسب وپنج هزار اشتر وپنجاه هزار کوسفند بخدمت نواب سلطان
# ~~رسانیم ، ودر طاعت باشیم ؛ قبول نکردند ؟ ایشان گربخته ، نزد
# ~~کورخان رفتند، واحوال عرض کردند، که ملک خراسان
# ~~مشمر است، وکوذکان وغلامان ظلم میکنند؛ آتخان لشکر بجنگ
# ~~سلطان کشیذ؛ سلطان با هفتاذ هزار مرد بوذ ، اما متفق نبوذند ؛
# ~~وخراسانیان همچنان بر سر غلواء بغی وضلالت ونا همواری ودر دماغ
# ~~تبره مصور ومقرر که کسی در جهان قوت مقاومت وقدرت مبادرت
# ~~ما ندارذ؛ صذ هزار سوار عرض داذند، آتخان ختای کافر بعدد
# ~~الرمل والنمل وخیل غزان قرب پنجاه هزار سوار دیگر روی
# ~~بذیشان نهاذ، واز پس در آمذند ؛ ووهنی عظیم بر لشکر خراسان
# ~~افتاذ ، قرب سی هزار کشته شذند؛ ازآن حمله دو هزار از معارف
# ~~وامراء واصحاب مناصب بوذند
# سلطان ممیان معرکه فروماند ، اورا نه از یس راه بوذ ، نه از
# ~~پیش؛ تاج الدین ابو الفضل کفت : ای خذاوند جایی ثبات وقرار نیست؛
~~PageV01P328
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0339.png)

# ~~کرفت؛ بعد از ms192 آن در مدت هفت سال در سنهآ ثلاث وار بعین
# ~~وخمسمایه [543] بری آمذ ، وسلطان مسعود از راه بغداذ باز گشت،
# ~~وتخدمت عم رفت ؛ ورسولان اطراف بری آمذند بدرگاه سلطان
# ~~اعظم ؛ ودر حضور سلطان مسعود بار داذ
# سلطان بهر امشاه بن مسعود از غزنین سر سلطان سوری بن
# ~~الحسین بن الحسن بن سام ملکث غور وتمامت قندهار براذر سلطان علاء الدین
# ~~فرستاذه بوذ پیش سلطان اعظم سنجر بعراق، آن روز رسول
# ~~بهر امشاه را در آوردند با آن سر؛ فرید کاتب موافق وقت این
# ~~دو بیت بگفت :
# شعر [رباعی] :
# آنها که بخدمتت نفاق آوردند سر حملهآ خویش طاق آوردند
# د وراز سر تو سام بسرسام مرد %~% وینک سرسوری بعراق آوردند PageV01P329
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0340.png)

# ~~سام هم ملک غور بوذ ، عم سلطان سوری پذر سیف الدین سلطان که
# ~~ولی عهد پذر بود، وچون او را بناحیت قتوار (؟) وکالیون (؟) جمعی
# ~~امراء لشکر از سر غداوت بکشتند ، بعد از آن باتفاق امرا عم زاذه
# ~~او سلطان محمد ن سام غیاث الدین را برتخت نشاندند ، وبراذر او
# ~~سلطان شهاب الدین محمد ان سام ، که لقب او معز الدین بوذ، در آن
# ~~حالت بدرگاه اسه (؟) بوذ ؛ واو ملک غزنه وهندوستان مسلم کرد ؛
# ~~ملاحده او را در سنهآ احدی وستمایه[601] شهید کردند
# وچون سلطان سنجر عهد با سلطان  مسعود  تازه کرد،
# ~~مدت شانزده روز بری بوذ ، واو را وحملهآ امراء او را تشریف گرانمایه
# ~~داذ ، که بذان سبب خوش دل ومستظهر گشتند ، وسلطان باز گشت
# ~~در رمضان این سال
# وبعد از یک سال ملک غور علاء الدین الحسین بن الحسین
# ~~ابن الحسن بن سام از غور خروج کرد بکین خواستن براذر خوذ سوری،
# ~~که اورا بغز نین سلطان بهرامشاه بن مسعود کشته بود ؛ واین سلطان
# ~~علاء الدین پاذشاهی سخت متهور بی رحم بوذ وجبار وقهار ، ودر آن
~~PageV01P330
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0341.png)

# ~~تاریخ که براذر اورا کشته بوذند ، کس را مجال آواز بلند کردن
# ~~نبوذی، وستوران را بشهیق ونهیق نگذاشتندی، تا غایتی ms193 که نوبت زذن
# ~~مر داشته بوذ، تا آنگه که غزنین فتح کرد، آنگاه نوبت زد، وبشب
# ~~بخفت؛ واو چون خبر قتل سلطان سوری براذر بشنوذ ، این رباعی
# ~~پیش قاضی القضاة غزنه فرسبتاذ
### | شعر [رباعی] :
# # اعضای ممالک جهان را بد م %~% جویندهآ خصم خویش ولشکر شکنم
# # گر غزنین را زبیخ وبن بر نکثم %~% پس من نه حسین ن حسین حسم
# ~~وغزنه را همچنانکث گفت خراب کرد ببیداذی، که غزان وتاتار
# ~~نکردند ؛ وچون این فتح غزنه او را بر آمذ ، وبهرامشاه از پیش او
# ~~بکرمان وبتوران شذ ، غروری در دماغ او پدیذ آمذ، ولشکر بسیار
# ~~برو جمع شذ از غزنه وقندهار وگرمسیر وجبال غور؛ وامیر علی
# ~~چتری که امیر حاجب سلطان سنجر بوذ، ووالئ هراة عاصی شذ،
# ~~وبمدد سلطان علاء الدین رفت با حشم انبوه ؛ عصیان امیر علی چتری
~~PageV01P331
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0342.png)

# ~~رسلطان سنجر سخت بوذ، وعجب داشت، چه بروردهآ او بوذ،
# ~~ودر حق او اصطناع فراوان فرموذه، واو را از حد مسخرگی بدرجهٔ‌
# ~~امر حاجبی ومقطعئ هراة رسانیذه
# سلطان از مرو» بنواحئ هراة آمذ ، ودر صحراء اأوبه
# ~~هریو الروذ سفلی از حدود سفیذ اسبنچ، که قصبهآ اوبه است ودیه پاپ
# ~~با سلطان غور مصاف داذ، وخصمان کوشش بسیار بکردند، عاقبت شکسته
# ~~ومنهزم شذند ؛ وملک علاء الدین وعلی چتری گرفتار آمذند؛ سلطان
# ~~سنجر در حال بفرموذ تا علی چتری را میان بدو نیم زذند بزیر علم ،
# ~~وعلاء الدین حسین را بدست خواجه مثقال خازن باز داذ ، واسیران
# ~~غور را آزاذ کرد ، وزبان روزگار این بیت می سراییذ
### | شعر [هزج] :
# چو کفر نعمتش بشکست گردن %~% چنین گفتند یکسر حق شناسان
# که بایذ برسر خاکش نوشتن %~% که لعنت بر روان نا سپاسان
# وبذین فتح معتر باز هیبتی وحشمتی ووقعی تمام در دلهاء مردم
# ~~افتاذ ، چه بعد از آنک واقعهآ ختای افتاذه بوذ، هیچ فتحی ترفت؛ وکار
# ~~ملک باز طراوبی نو گرفت، ورونقی تازه با روی ملک آمذ PageV01P332
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0343.png)

# ودر آخر سنهٔ‌ ثمان واربعین وخمس ms194 مایه [548] واقعهآ شوم
# ~~غزان ظاهر شذ، ویکسال ونیم بوذ، تا سلطان مسعود بعراق
# ~~در گذشته بوذ؛ غزان خیلی بسیار بوذند ، ومقام وچراخوار
# ~~ایشانبحدود ختلان از أعمال بلخ وچغانیان ونواحئ ولایت
# ~~وخش ؛ وهر سال بیست وچهار هزار سر گوسفند وظیفهآ ایشان بوذ ،
# ~~که ممطبخ سلطان داذندی ، وآن در مجموع خوانسالار بوذی، وکس
# ~~او رفتی باستیفاء آن ؛ وچنانک عادت تسلط وتجبر حاشیهٔ‌ سلطان
# ~~بوذ ، ان شخص که از قبل خوانسالار میرفت، رایشان تعدی
# ~~وجور میکرد ، ودر رد وبدل گوسفندان مماکسه ومناقشه می نموذ ،
# ~~وبزبان مبالغت وسفاهت میکرد
# ودر میان ایشان امراء بزرگ متمیز بوذند ، با تجمل ونعمت
# ~~وحشمت ، احتمال آن مذلت می کردند ، ابن محصل را در خفیه
# ~~هلاک کردند؛ چون این شخص موسم خویش باز نرسیذ، صورت
# ~~حال معلوم کردند، با سلطان نیارستند گفتن، خوانسالار آن غرامت
# ~~میکشیذ ، ورواتب مطبخ از خویشتن ترتیب میکرد ؛ تا امیر اسفهسلار
# ~~قماج که والئ بلخ بوذ، بدار الملک مرو بخدمت سلطان آمذ ؛ خوانسالار
# ~~آن چال با وی بگفت PageV01P333
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0344.png)

# قماج بوقت رفع مهمات ان مهم نیز با سلطان بگفت ؛ ودر ان
# ~~بن کلمات درج کرد ، که حماعت غزان بیکبارگی مستولی شذه اند ،
# ~~وناهمواری میکنند ، وبولایت بنده نزدیک اند ، اگر خذاوند عالم
# ~~شحنکیآ ایشان  ببنده ارزانی دارذ ، بنده ایشان را مقهور ومالیذه
# ~~دارذ ، ووظیفهآ مطبخ خاص هر سالی سی هزار گوسفند تطبح رسانذ،
# ~~تا مقالات منقطع شوذ ؛ سلطان اجابت کرد ، ومثال فرموذ
# قماج چون ببلخ رسیذ ، شحنهآ بسر ایشان فرستاذ ، وجنایت گذشته
# ~~و گوسفندان باقی خواست ؛ ایشان تن در نداذند ، وشحنه را تمکین نکردند ؛
# ~~گنمتند : ما رعیت خاص سلطانیم ، در حکم کسی دیگر نباشیم ؛ وشحنه
# ~~باهانت واستخناف مام براندند ؛ قماج وپسرش ملک الشرق
# ~~با سپاهی ممام بتاختن غزان بیرون آمذند ، ومصاف داذند؛ قماج
# ~~وپسرش هر دو شکسته ومنهزم شذند ، چون خیر این حادثه بدرگاه
# ~~سلطان رسیذ ، امراء دولت بجوشیذند ، وگفتند : بر مثل ابن إقدام
# ~~إبقا وإعضا روا نباشذ، واگر ایشانرا جواب نگویند ، تعد ی وتجاسر ms195
# ~~ایشان در ولایت زیادت شوذ ، کار ایشان خرد نبایذ داشت
# غزان چون از حرکت ونهضت سلطان خبر یافتند، اندیشناک
# ~~شذند ، حالی رسولی فرستاذند ، وپیغام داذند، که ما پیوسته بندگان
~~PageV01P334
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0345.png)

# ~~مطیع بوذه ایم ، وبرحکم فرمان پاذشاه عالم رفته ، چون قماج وپسرش
# ~~قصد خانهآ ما کردند ، ضرورت ما نیز جهت أطفال وعیان بکوشیذیم ،
# ~~او وپسر بقصد وسعی ما کشته نشذند ، تقدیر قضا چنین بوذ ؛ اکنون
# ~~بغرامت این بذ بندکی صذ هزار دینار وصذ نفر غلام ختائی یغمائی سیاه
# ~~موی سیاه چشم درازقد بلند گردن باریک میان کشیذه یال دراز
# ~~موی شگرف ساق ماه روی خورشید طلعت میدهیم ، تا سلطان از سر
# ~~کناه ما در گذرذ، وهر بندهٔ‌ را که پاذشاه یرکشذ، قماجی بوذ؛
# ~~سلطان چون از عجز وبیچار گی ایشان واعتراف بگناه خویش استماع
# ~~مموذ، بقبول خدمتی راضی شذ ؛ امرا در نفی ونهی آن مبالغت کردند ،
# ~~وبقهر وزجر او را بران داشتند ، تا روی بدیار ایشان آورد ، راهها
# ~~سخت وناهموار بوذ، هفت آب بگذشتند؛ چون بنزدیک غزان
# ~~رسیذند ، غزان <زنان و» اطفال خرد را در پیش داشتند ،
# ~~وتظلم وزرای کنان پیش باز آمذند ، < وزنهار خواستند»؛ واز هر
# ~~خانهٔ‌ با آن خدمتی که اول قبول کرده بوذند ، هفت من نقرهٔ‌ پاک
# ~~دیگر باضافت آن بردند که بدهند ؛ سلطان را برایشان رحم آمذ ،
# ~~وعنان منعطف خواست کرد، اما دولت سلطان پیر شذه بوذ . وتقدیر
# ~~آسمانی بنوعی ذیگر رفته PageV01P335
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0346.png)

# شعر [خفیف] :
# ~~خواست تا از مصاف کردن غز مرکب خویش را عنان تابذ
# ~~نتوانست چون قضا آن بوذ چون مانذ اجل قضا آیذ
# امیر مؤید بزرگ ویرنقش هروی وعمر عجمی عنان سلطان
# ~~بگرفتند ، وگفتند : باز گشتن بهیچ طریق مصلحت نیست، چه روی
# ~~در عجز وضعف دارذ این ساعت ، وناموس پاذشاهی را در ثانی الحال
# ~~مضر باشذ ؛ وبیشتر لشکر را با مؤید بظاهر وباطن خصومت بوذ ،
# ~~گفتند : اگر ما بکوشیم نام او برخوامد آمذ، که او سلطان را
# ~~رها نکرد ، که رجوع کنذ ms196 ؛ فی الجمله مصاف داذند ، ودر چنگ بیشتر
# ~~لشکر تهاون وسستی کردند ؛ غزان چون از عاطفت ومرحمت سلطان
# ~~نا امیذ شذند، مردانه میان در بستند ، وروی بکار آوردند، وکوشش
# ~~بسیار مموذند ؛ ودر یک لمحه لشکر سلطان شکسته ومنهزم شذند ،
# ~~سلطان را بگرفتند ، وبزیر آمذند، واورا زمین بوسی کردند ، وبر
# ~~تخت نشاندند
# غزان برعقب ایشان بیامذنذ ، وخلایق بسیاررا درآن آبها غرق
# ~~کردند ، وسلطان را در میان گرفتند ، وحشمت او همین مقدار نگاه
# ~~داشتند ، که او را نگرفتند ، با غلامی چند او را بدار الملک مرو
~~PageV01P336
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0347.png)

# ~~آوردند از راه علیاباذ وکفشگران ؛ وحاشیه وخدمتکاری چند ترتیب
# ~~کردند مستجد از خویشتن ، وهر هفته تغییر وتبدیل میکردند ؛ وشهر
# ~~مرورا که دار الملک سلاطین وملوک عجم وابران بوذ ، واز روزگار
# ~~چغریبک وپیش از ن بذخابر وخزاین امراء وملوک وأرباب دولت
# ~~از نعمت آگنده بوذ، بغارتیذند، سه شباتروز ومتواتر ؛ روز
# ~~اول زرینه وسیمینه وابریشمینه ، وزوز دوم رویینه وبرنجینه ومفروش
# ~~ومطروح ، روز سوم در همه شهر هیچ مانده بوذ ، الا حشو چیزها چون
# ~~نهالیها وبالشها وخنب وخنبره، ودر وچوب آن نیز بردند ،
# ~~واغلب مردم شهر را اسیر کردند ؛ بعد ازین غارت بأنواع شکنجه
# ~~وعذاب میکردند ، تا نهانیها ودفاین می مموذند، تا بر روی زمین
# ~~و زیر زمین هیچ نگذاشتند
# بعد از آن با سلطان روی بنیشایور نهاذند براه باورد ، وبعض
# ~~براه سرخس برفتند ، وسه امثال عدد ایشان قراسول واوباش واراذل
# ~~خلق ونتایج حشم از خراسان بایشان پیوستند ؛ مردم نیشابور از اول
# ~~جهد وکوشش بکردند، وقومی از ایشان در شهر کشیذند، و هلاکث
# ~~کردند ؛ چون ایشان را خبر شذ ، بیکبار غوغاء حشر آوردند؛ PageV01P337
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0348.png)

# ~~و مردم یکدل ومتفق نبوذند ، هریک مموجب خیالی دست ازهم
# ~~بداذند ، واغلب خلایق از زن ومرد واطفال وعیال در مسجد منیعی
# ~~گربختند ؛ غزان کافر فعل تیغ در نهاذند ، وچندان خلایق را در مسجد
# ~~از خرد وبزرگ بکشتند ، که کشتگان در میان خون ناپیذا شذند ،
# ~~وشب را مسجدی دیگر رفتند ، که قبهٔ‌ عالی داشت ms197 از چوب منقش
# ~~مذهب مدهون کرده ، وجمله ستونها مذهب ، آتش در آن زذند ،
# ~~وشعلهاء آتش چندان ارتفاع گرفت، که حمله شهر روشن شذ،
# ~~وتا روز از روشنائی آن غارت میکردند، واسیر می بردند ؛ ومدتی
# ~~بردر شهر بماندند ؛ هر روز بامداذ بغارت باز آمذندی
# وچون بر روی زمین ظاهرا چیزی نماند ، نهان خانها وزیر زمینها
# ~~و دیوارها می سفتند ، وسرایها خزاب می کردند ، واسیرانرا شکنجه
# ~~میکرد ، وخاک با نمک در دهان می آگندند ، تا مدفون می نموذند ،
# ~~واگر نه از درد ورنج می مردند ؛ بقایای تیغ در ثقبها وسوراخها وچاهها
# ~~وکاریزها می گریختند، تا نماز شام که غزان از شهر بیرون شذند ، بیرون
# ~~می آمذند ؛ همسایگان هر قومی مموضعی جمع می آمذندی، واحوال روز
# ~~گذشته گفتندی، ومی دیذندی که غزان چه خرابی بزیشان کرده اند؛
# ~~ر حمله خلقی بسیار پکشتند : ومالی بی اندازه ببردند ؛ وجایی که امثال
~~PageV01P338
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0349.png)

# ~~عبد الرحمن أ کاف که مقتدی مشایخ خراسان بوذ ، وخلف سلف
# ~~صالحین ، ومثل محمد بن یحی که پیشوای أیمهآ دین ومصباح ظلمات راه
# ~~و بریشان رحمت وشفقت نکردند ، حال دیگران توان دانست؛ کام ودهانی
# ~~که مدی مطلع علوم شرعی ومنبع عیون حکمی ومخرج تسبیحات وتهلیلات
# ~~حضرت وحدت صمدیت بوذه باشذ ، بخاک خواری بزاری بیآگندند،
# ~~تا در آن هلاک شذند ، واتقوا فتنة لا تصیبن الذ بن ظلسموا
# ~~منکم خاصة (25/8) ؛ وامیر خاقانی رحمه الله مرثیهآ مطول گفته
# شعر [مضارع] :
# در ملت  محمد مرسل نداشت چرخ
### | فاضلتر از محمد یحی فنای خاک
# آن کرد روز مهلکه دندان فدای سنگ
### | وین کرد روز قتل دهانرا فدای خاک
# وچون غزان از نیشابور برفتند براه جام وباخرز، میان مردم
# ~~شهر بسبب اختلاف مذاهب حقاید قدیم بوذ، هر شی فرقتی از محلتی
# ~~حشر میکرد ، وآتش در محلت مخالفان می زذند ، تا خرابهای PageV01P339
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0350.png)

# ~~که از آثار غزان مانده بوذ أطلال شذ؛ وقحط ووبا ظاهر شذ ،
# ~~تا هر که از زیر تیغ وشکنجه جسته بوذ ، بنیاز وفاقت بمرد ms198
# و قومی علویان در غوغای شنهر کهن دز را آباذان کرده بوذند ؛
# ~~وبر برجهاش منجنق نهاذه ؛ بقیتی که از ضعفا مانده بوذند، همه با پناه
# ~~ایشان آمذنذ ، ومیدان شاذیاخ که سرای سلطان بوذ ، وخانهآ امرا
# ~~وسوری قدیم داشت، آباذان کردند ، وآنچه از چوب وآجر در شهر مانده
# ~~بوذ ، با آنجا نقل کردند ؛ وبعد از دو سال نیشابوری بذان آراستکی
# ~~و مجموعی چنان خراب ویباب شذ ، که کسی محلت وسرای خویش
# ~~باز می شناخت؛ وآنجا که مجامع انس ومحافل طرب وعشرت اکابر
# ~~وصدور بوذ ، مراعئ أغنام ومکامن وحوش وطیور رهوام شذه بوذ ،
# ~~وماعب ممتع وراحت بشد ت ویسر وبعسر مبدل گشته ، گوییا
# ~~معز ی آن حال مشاهده کرده بوذ ، وبدیذه، تا گفت :
### | شعر :
# ~~آنجا که بوذ آن گلستان با دوستان در بوستان
# شذ گرگ وروبه را مکان شذ بوم وکرکس را وطن PageV01P340
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0351.png)

# ~~بر جای رطل وجام می گوران نهاذستند بی
# بر جای چنگ ونای ونی آواز زاغست و زغن
# ~~ایرست بر جای قمر سنگست بر جای گهر
# زهرست بر جای شکر خارست بر جای سمن
# ~~آری چو پیش آیذ قضا مروا شوذ چو مرغوا
# جای شجر گیرذ گیا جای طرب گردذ شجن
# ~~زین سان که چرخ نیلگون کرد این بناها را نگون
# دیار کی گردذ کنون گرد دیار یار من
# ~~نتوان گذشت از منزلی کانجا نیفتذ مشکلی
# در قصهآ سنگین دلی نوشین لی سیمین ذقن
# ~~وبا حمله بلاد خراسان ونواحئ عراق این معامله بکردند ، مگر بشهر
# ~~هراة، که سوری محکم داشت، بیضهٔ‌ شهر بسلامت ماند ، اما خارج
# ~~شهر خراب وغارت کردند؛ وهشت ماه در نلان (؟) هراة بوذ ،
# ~~ومردم دزدیذه می آمذند ، ومی رفتند
# ~~وسلطان سنجر دو سال درمیان ایشان ماند، تا اتفاق افتاذ، که بدر
# ~~بلخ شذند ، وبعض از بندگان خاص سلطان چون مؤید آیپه PageV01P341
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0352.png)

# ~~وآقسنقور جامه دار ولاچین خوارزمی والپ سنقور شامی وجماعی
# ~~دیکر با خدمت سلطان باسیری آمذه بوذند وعاجزی ، وخود را
# ~~بر غزان بسته ms199 که ما را جای دیگر امکان مقام نیست ؛ هر چند این
# ~~حملیت کرده بوذند ، اما بی حضور امراء غز چون قرقود وطوطی
# ~~بک وسلمناجی وداوود بزرک در پیش سلطان نیارستندی رفت ، وسخنی
# ~~گفت ، ومفاوضه ومکالمه راند ؛ تا عاقبت مؤید آیپه فوجی را بفریفت
# ~~از غزان، وبنان پارهٔ‌ بزرگ وملکی از سلطان موعود کرد؛ یک روز
# ~~این فوج را نوبت خدمت سلطان بوذ، باسم تماشای شکره برنشستند، واسپ
# ~~تا لب جیحون براندند برابر ترمذ ؛ واز پیش لاچین خوارزمی دو پاره
# ~~کشتی خریذه بوذ، وبر معر گاه کیلفت درآب انداخته ؛ وچنان بوذند ،
# ~~که می آزماییم ، اگر درست است تخریم ، وبذان تعیشی کنیم؛ سلطان را
# ~~از آنجا زوذ بگذرانیذند ، آنگاه ستوران را ؛ وچون وقت فرو آمذن
# ~~سلطان در گذشت ، ونیامذند ، امراء اغوز حمله برنشستند، وبر اتر
# ~~رفتند ؛ چون بکنار آب رسیذند ، ایشان از آب گذشته بوذند ، خایب
# ~~وخاسر باز گشتند PageV01P342
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0353.png)

# سلنان بر قلعهٔ‌ ترمذ رفت، وکوتوال آنچه مانده بوذ پیش
# ~~سلطان آورد ؛ وچون خیر بأطرف خراسان رسیذ ، که سلطان خلاص
# ~~یافت ، امراء وبزرگان یگان و دوگان می رسیذند ، تا بلشکر وأعیان
# ~~مستظهر شذ؛ آنگاه سلطان روی بدارالملک مرو نهاذ، وبکوشک
# ~~اندرابه ی فرو آمذ؛ چون نیک در روی کار نگاه کرد، فکر
# ~~بی نوانی برو مستولی شذ ، که خزاین از ذخایر خالی دیذ ، وولایت خراب
# ~~ورعیت منتشر ولشکر مفقود ، وبد لناهم بجنتهم جنتین
# ~~16/34)؛ فکر واندیشهٔ‌ نفسانی وضعف وعجز انسانی برو غالب
# ~~و مستولی شذ، وبمرضی انجامیذ، که آخر امراض بوذ، ومنغص
# ~~أغراض ؛ ودر سنهآ احدی وخمسین وخمسمایه [551] مرو از دنی بعقبی
# ~~واز سرای فرار بدار قرار پیوست؛ ودر دولت خانهٔ‌ که مرو ساخته
# ~~بوذ ، او را دفن کردند
# ولادت او در سنجار شام در حدود موصل بوذ در سنهٔ‌ تسع
# ~~وسبعین واربعمایه [479] ، عمرش هفتاذ ودو سال بوذ واند ماه ،
~~PageV01P343
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0354.png)

# ~~ومد ت پاذشاهیش شصت ویک سال ، بیست سال در ملک خراسان
# ~~پاذشاه بوذ ، وچهل ویک سال سلطان سلاطین جهان ms200
# ~~حلیت او : گندم گون بوذ، نشان آبله داشت، محاسنی مام طولانی
# ~~وعرضانی، وبعضی از موی شارب از زخم آبله رفته ، پشت وبالای مام
# ~~افراشته ، تمام هیکل، نیکو صورت، آثار مرحمت در سیماء چهرهٔ‌ او
# ~~ظاهر ولاحق وبدلها مرغوب
# ~~وزراء وحجاب :
# ~~الوزیر : شهاب الاسلام ابو المحاسن براذر زاذهآ نظام الملکث
# ~~الوزیر: شرف الدین ابوطاهر القمی
# ~~الوزیر: تغان بکث الکاشغری
# ~~الوزیر : معین الدین مختص الکاشی
# ~~الوزیر : قوام الدین ابو القاسم
# ~~الوزیر : مجد الملک بن نظام الملکث
# ~~الوزیر : صدرالدین محمد بن فخر الملک بن نظام الملک
# ~~الوزیر : ناصر الدین طاهر بن فخر الملک بن نظام الملکث PageV01P344
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0355.png)

# 7 الحجاب:
# الحاجب : الا میر قزغلی سوله جوت (؟)
# الحاجب : الحسین بن داود المرغزی
# الحاجب: نظام الدین محمود کاشانی
# الحاجب : فلک الدین علی چتری
# وصفی الحضرة ابو طاهر کاشی کریم بزرکی بوذه است، چنانک 6
# ~~ورا با برامکه مقابل کنند ، وخواهر زاذهآ او معین الدین مختص الملکث
# ~~ابو نصر کاشی است ، که از برکت او بوزارت شرق وغرب رسیذ ،
# ~~وصفی کتخدای امیر حاجب بزرک قماج بوذه ، وترشک صوانی صفی
# ~~الحضرة را بقتل آورد، ومعین الدین مختص الملکث ابو نصر احمد بن
# ~~الفضل بن محمود کینهآ او از ترشک باز خواست، ومعین الدین را بشهر
# ~~مرو باطنیان شهید کردند ، چون وزارت سنجر میکرد ، وسلطان
# ~~مغیث الدنیا والدین ابو الفتح داود بن محمود بن محمد بن ملکشاه را
# ~~هم باطنیان بشهر تبریز شهیدکردند ، واورا از آنجا بدولتخانهآ مرو بقبه
# ~~الپ ارسلان آوردند بجامع مرو، والله أعلم PageV01P345
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0356.png)

# بعد از سلطان سنجر لشکر او محمود خان خواهر زاذهآ سلطان را
# ~~بسلطنت قبول کردند، ودر نیشابور برتحت نشاندند ؛ بعد از آن مؤید
# ~~آیپهآ سنجری بر نیشابور مستولی شذ ، محمود خان را بگرفت ، ونیست
# ~~کرد ، ومرو وبلخ وحمله خراسان در دست غزان بوذ، هر تی راهیآ
# ~~که ممکن بود میکردند
# سابعهم السلطان مغیت الدنیا والدین محمود بن محمد
# این ملکشاه بن الپ ارسلان
# سلطان محمود پاذشاهی بوذ زیباصورت نیکوسیرت لطیف ms201 طبع
# ~~خوش سخن شیرین بذله موزون نکته مطبوع حرکات نیکوخط وعبارت،
# ~~در آل سلچوق ازو برمعنی تر ودراک تر هیچ ملک وپاذشاه نبوذ ،
# ~~وبر دقایق امور وغوامض احوال ملکث هیچ کس مانند او نه ، واقف بر
# ~~حملکئ احوال ملکٹ؛ اما چون گل کوتاه عمر ومانند حباب اندک PageV01P346
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0357.png)

# ~~زندگانی بوذ ، واز بسیارئ مباشرت علتهای مزمن برو مستولی شذ
# شعنی عظیم وولعی بکمال داشتی بکبوتر ومرغان قفصی وشکرهآخوب ،
# ~~چون سنقور ترکستانی وشاهین تحری وکوهی وباز شاهی ودهستانی
# ~~و روستابی وآشیانی وباشهآ جرجانی وکیدانی وسگان غوری وکهساری
# ~~و عراقی ویوز قمی ونیم روزی وقهستانی وبامیانی ، وانواع
# ~~شکره که ملوک و سلاطین را باشذ ، بداشتن هر صنفی رغبتی ومحبتی
# ~~هر چه ممامتر داشت ، وممامت اوقات او برطعمه وباولی وحل وعقمد
# ~~ایشان مصروف، چنانک مصالح جزؤی مملکت تمی رسیذ، وبروای
# ~~هیچ کاری دیگر نداشت ؛ آورده اند که چهار صد سک شکاری
# ~~داشت بقلادهآ زر، وبعضی مرصع وبندهای ابریشمین وجلها زربفت
# بعد از وفات پذر در سنهآ احدی عشر وخمسمایه [511] بر تخت
# ~~نشست؛ وچون عمش سلطان سنجر بعراق آمذ بعد از هشت ماه ،
# ~~با او مصاف داذ، وشکسته شذ؛ عم اورا باز خواند ، وبنواخت،
# ~~وبعراق بسلطنت بنشانذ ، ودختر خویش مهملک خاتون را بزنی بوی
# ~~داذ؛ ودختر را از خراسان با اهبتی تمام ومهاد مرصع وپیلان کوه
# ~~هیکل بعراق فرستاذ؛ بعد از مدتی مهملک خاتون در سن هفده PageV01P347
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0358.png)

# ~~سا لکی مرد، خواهرش را امر ستی خاتون ماذر گوهر نسب را بجای
# ~~او فرستاذ ، واین سلطان محمود در پاذشاهی ممکن بوذ ، واغلب مقام
# ~~او باصفهان بوذی وبغداذ ؛ یک نوبت میان او وخلیفه المسترشد
# ~~وحشتی پدیذ آمذ، وکار بذانجا انجامیذ، که بغداذ را حصار داذ
# ~~وبستذ؛ وبعد از ان مصالحتی میان ایشان ترفت، واز خلیفه عذر
# ~~خواست؛ سلطانی مبارک سایه بوذ، خادمان بسیار داشت؛ بحکم آنک
# ~~در سرای زنان بسیار نشستی ، لا جرم خادمان او همه بدولت ونعمت
# ~~نی گران رسیذند ؛ و در عراق مدارس ms202 و خیرات ساخته است
# ~~هر مواضع
# وبر احوال دیوان ودفاتر نیک وقوف داشتی ، واز إقطاعات حشم
# ~~باخیر بوذی ؛ وهر روز دفتر روزنامج ودستور أوارج وجامع الخساب
# ~~از مستوفی بخواستی، ومطالعه کردی، وهیچ احوال برو پوشیذه نبوذی؛
# ~~وهمچنین از عارض دفتر عرض حشم وتوجیهات ایشان از ممالک طلبیذی،
# ~~وجرایت حواشی ووظایف ورواتب ساکنان درگاه دانستی؛ واز
# ~~عراق بهیج طرف سفر نکرده بوذ ، اما بهر موضع که شکارگاهی
# ~~و مرغزاری بوذی، آنجا نزول کردی، و شکره برانیذی ، PageV01P348
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0359.png)

# ~~وآهو دوانیذی، ووحوش وطیور صید کردی؛ در سنهٔ‌ اربع وعشرین
# ~~وخمسمایه [524] براذرش مسعود خلاف کرد، وبقصد او از آذر بیجان
# ~~لشکری بیاورد ، سه شنبه شانزدهم ربیع الاول در حدود اسد آباذ
# ~~جنگ کردند ، طلایع سلطان مسعود شکسته شذ ، وهزیمت ممیمنه
# ~~رسیذ؛ امیر قسیم الدوله برسوقی در کمین بوذ ، بر لشکر مسعود حمله
# ~~کرد ، وایشان را بشکست؛ مسعود وچبوش بک ولشکر بگریختند ،
# ~~و رسوفی براثر مرفت، وایشان را میکشت؛ مؤید الدین طغرائی
# ~~وزین الکتاب اسیر شذند؛ هر دورا پیش تخت سلطان محمود آوردند ،
# ~~بفرموذ، تا هر دو را هلاک کردند: وبرسوفی بر اثر سلطان مسعود
# ~~می تاخت تا حدود قری همذان !و را بگرفت، وپیش براذرش محمود
# ~~آورد؛ محمود خلعتی که سلطان سنجر باو داذه بوذ درو پوشانیذ،
# ~~وهر چه از رخت او بغارت برده بوذند، باز داذند
# وسلطان محمود شانزدهم شوال سنهآ خمس وعشرین وخمسمایه [525] PageV01P349
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0360.png)

# ~~بشهر همذان وفات یافت ، مدت پاذشاهی او چهارده سال بوذ ، ومدت
# ~~عمرش بیست وهفت سال
# ~~حلیت او : گرد چهرهآ سرخ واسفید گرد محاسن ربع القامة
# ~~قوی بازو متناسب اعضا مبارک لقا سیاست بها
# ~~اسامئ وزراء و حاجبانش :
# ~~الوزیر : ربیب الدولة ابو منصور القسیراطی
# ~~الوزیر : کمال الدین شمس الکفاة السمیرمی
# ~~الوزیر : شمس الملک عثمان ین نظام الملکث
# ~~الوزیر : شرف الدین انوشروان بن خالد الکاشی
# ~~الحجاب : محمد بن علی بار، طغایرک، ارغان
# ~~چون سلطان محمود وفات یافت ، براذرانش مسعود وسلچوق PageV01P350
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0361.png)

# ~~با خلیفه سوگند خوردند، که در ms203 طاعت او باشند، وبا لشکری بحدود
# ~~دینور با عم خوذ سنجر مصاف داذند ؛ از طرفین چهل هزار کس
# ~~کشته شذند ، وبراذران منهزم گشتند ؛ سلطان سنجر طغرل بن محمد
# ~~ن ملکشاه را بپاذشاهی نشاند ، ومظفر ومنصور با خراسان رفت
# ثامنهم السلطان المعظم رکن الدنیا والدین ابو طالب
# طغرل بن محمد بن ملکشاد بن الپ ارسلان
# سلطان طغرل بن محمد پاذشاهی بوذ بعدل وسیاست موصوف
# ~~وبا حیا وحمیت، وکرم وشجاعت براخلاق اوغالب، واز هزل
# ~~وفواحش دور؛ در مد ت اییالت سلطان محمود او با خدمت وملازم عم
# ~~بوذی سلطان سنجر نور الله قبره ؛ وبعد از وفات سلطان محمود سلطان
# ~~سنجر ولی عهدی بذو تفویض کرد ، و مسعود وداود وبراذران ببغداذ
# ~~رفتند منهزم؛ در صفر سنهآ سبع وعشرین وخمسمایه [527] خلیفه PageV01P351
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0362.png)

# ~~مسترشد در بغداذ خطبه بنام او کرد ، وبعد ازو بنام براذرش داود
# ~~بن محمود ، وایشان را تشریف داذ ، وبآذربایگان فرستاذ؛ طغرل چون
# ~~بعراق آمذ، میان او وبراذران مسعود وداود چند نوبت مصاف رفت،
# ~~آخر طغرل شکسته شذ ، مسعود بهمذان مقام ساخت؛ در سنهآ تمان
# ~~وعشرین [528] ببغداذ رفت، طغرل را ملک مهنا نبوذ، بجانب
# ~~خوزستان میرفت، خواجه قوام الدین را که وزیر او بوذ دز لیشتر
# ~~بیاویخت ، چه سرگردانیآ خویش همه ازو میدانست ، واز نحن
# ~~قسمنا بینهم معیشتهم فی الحیوة آلد نیا (32/43) ممی اندیشیذ ،
# ~~ورفعنا بعضهم فوق بعض درجات (32/43) می دانست؛
# 529] بدر همذان وفات پافت
# عمرش مدت بیست وپنچ سال بوذ ، پاذشاهیش سه سال PageV01P352
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0363.png)

# ~~دراز قامت باعتدال قطر یال وپشت او بسته ارو گشاذه ستبرساق وبازو
# وزراء وحجاب :
# الوزیر : قوام الدین ابو القسم الدرگزینی
# الوزیر: شرف الدیین علی بن رجاء
# الحجاب : منکویرز، یونس . تتار
# تاسعهم السلطان الاعظم غیاث الدنیا والدین ابو الفتح
# معود بن محمد ن ملکشاه بن الپ ارسلان
# ~~سلطان مسعود پاذشاهی بوذ با فر وشکوه همتن حیدر دل رحیم
# ~~گرمم عادل ، در آل سلچوق بقد وقامت وقو ت وشوکت او پادشاهی
# ~~تبوذ؛ آرایش تخت وزینت میدان ms204 بوذ ، وشکوه باغ وایوان ؛ بحمله سپاهی
# ~~بشکستی، وبزخمی شیری ؛ خوش خوی بوذ ، طرب وهزل دوست داشتی ،
# ~~مبارک سایه وفرح بی ؛ در عهد او خلایق عالم آسوذه بوذند ، ودر نعمت
# ~~و مسرت وشاذی برجهانیان گشاذه ، سپاهی با ساز وعد ت ، ورعیی
# ~~در پناه امن ورفاهیت وراحت ، عالم زاهد دوست بوذ ، ودرویش بخشای
~~PageV01P353
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0364.png)

# ~~وبا مردم سلیم القلب ومجانین ومرغان محبوس انسی دوست داشی؛
# ~~و با ایشان از زبان سر سخنها گفتی؛ برحمله از تنعم وتکلف ورعونت
# ~~و تکبر دور بوذی، واز شکار سیری نیافتی، وبه تنها بر شیر گشتن
# ~~دلیر وماهر بوذی، چنانک هیچ آفریذه معاون ومساعد او نبوذی؛ ودر
# ~~صفهاء مصاف خوذ حمله بردی، کس را مجال ننهاذی ؛ خزانهاش
# ~~اغلب خالی بوذی ، وحملها که از أطراف رسیذی، هم در بارگاه
# ~~بیخشیذی
# وچون براذرش سلطان طغرل بهمذان در سرای علاء الدولة فرمان
# ~~یافت ، او ببغداذ بوذ ؛ امراء عراق مسرعی دوانیذند باستحضار او ؛
# ~~و سلطان داود بتبریز بود، واتابک قراسنقور درخدمت او؛ پیش
# ~~و هم قاصد فرستاذند ، واو را بپاذشاهی خواندند ؛ بدر همذان سلطان
# ~~مسعود مسابقت موذ ، چون از حلوان بکذشت، راههای عراق ببرف
# ~~آگنده بوذ؛ وسرما بغایت سرد؛ شتر ان در پیش داشتند ، تا راه
# ~~میکوفتند ، وسواران برعقب ایشان میراندند ، تا تحدود کرمانشاهان
# ~~ودر . .. . وروذراور ناگاهی بدر همذان رسیذند ، امرا بضرورت
# ~~آنچه بذو راضی بوذند ، وآنچه با براذرش داود بیکبار دست بوس
~~PageV01P354
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0365.png)

# ~~کردند؛ و دیگر روز برتخت نشست، وبار داذ ؛ وسلطان سنجر دختر
# ~~خوذ گوهر خاتون را بزنی بوی داذ
# خلیفه مسترشد در بغداذ از پائمه استفتا خواست ، وخطبه از
# ~~نام مسعود بینداحت، وبانام سلطان سنجر کرد، واز بغداذ روی
# ~~بکوهستان عراق نهاذ: خواست که ملک خراسان وعراق در ضبط
# ~~آرذ؛ برای استمداد واعتضاد ان کار سلطان داود واتابک اقسنقور
# ~~را بخواند : چون از دینور بگذشت، وتحدود اسد آباذ رسیذ ،
# ~~مر حله پنج انگشت نزول کرد ، سلطان مسعود بذو رسیذ ؛ بعد از
# ~~ملاقات امراء بغداذ هزبمت شذند ، وروی ms205 لشکر مسعود ندیذند؛
# ~~مسترشد بر سر تلی با خواص ایستاذه ، حاجب تتار را بفرستاذ،
# ~~تا او را زمین بوس کرد، ونگاه داشت؛ وبرای او نوبتی وسرابرده
# ~~و دهلیزی نو بزذند ، وأسباب مطبخ وشرابخانه وما لابد او حمله ترتیب
# ~~کردند ؛ دیگر روز بگاه برسم طواعیت پیش او رفت ، خلیفه او را
# ~~بنشاند؛ از آنجا بیرون آمذ، ودر روز روی بآذربیجان نهاذ؛ چون
# ~~ممراغه رسیذ، بدیه نالق نزول کرد؛ رسولان سلطان سنجر
# ~~برسیذند ، سلطان مسعود باستقبال ایشان رفت ؛ باطنیان فرصت نگاه
~~PageV01P355
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0366.png)

# ~~داشتند ، در نوبتی رفتند ، واو را کارد زذند ، وبکشتند ؛ این واقعه
# ~~در ذی القعدهآ سنهآ تسع وعشرین وخمسمایه [529) بوذ
# سلطان ازان حادثه مهموم ومحزون شذ ؛ آنگاه بکزستان عراق
# ~~کشیذ ، واز آنجا ببغداذ آمذ با سپاهی گران؛ وراشد پسر مسترشد
# ~~عزم لشکرکشی وانتقام خون پذر خویش داشت ، وقحط سالی عظیم بوذ
# ~~درهمه عراق وکوهستان ؛ راشد از بغداذ بیرون رفت، بعزم اصفهان ،
# ~~و مدبی آنرا حصارداذ، از غلاء وتنگی مردم یکدیگر را میخوردند ؛ سعد
# ~~الدوله والئ اصفهان بوذ، ملاحده راشد را کارد زذند ، شهید شذ ،
# ~~و اوخطبه از نام مسعود با نام داود کرد؛ سلطان براذر مسترشد المقتفی
# ~~لأمر الله را بیرون آورد، وبخلافت بنشاند، وبرو بیعت کرد؛ خلیفه فاطمه
# ~~خواهر مسعودرا بخواست، واز بغداذ بهمذان آمذ؛ حماعتی امرا با برسق
# ~~صاحب الیشتر هم عهد شذه بوذند بر مخالفت سلطان ، و در خواستهاء
# ~~نا واجب میکردند ، بحدود الیشتر در مرغزاری فرو آمذه بوذند ؛ سلطان
~~PageV01P356
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0367.png)

# ~~از همذان شب را برنشست ، ونیم روز بایشان رسیذ ، ایشان همه خفته
# ~~وآسوذه ، سلطان میان لشکر گاه درخیمهآ امیری فروذ آمذ ؛ چون امرا را
# ~~خبر شذ ، برو جمع آمذند ، همه را عفو کرد ، واز سر گناه ایشان
# ~~رخاست
# وزمستان دیکر بجانب بغداذ رفت ، وکمال الدین محمد خزانه داز را
# ~~وزرات داذ ، واو مردی متهور ومبارز بوذ ، وکفایت وشهامت بمام
# ~~داشت ، وبر دقایق امور ملک ودولت نظری بکمال ؛ امرا را حشمت
# ~~وحرمت ممی داشت ،  وبقدر واندازهآ ms206 لشکر» نان پاره بکسان
# ~~میداذ ؛ امرا باتفاق نامه باتابک قراسنقور نوشتند ، که این وزیر بر ما
# ~~استهزا واستخفاف میکنذ؛ وکس را محل بمی دهذ؛ وسلطان را بر
# ~~تو متغیر گردانیذه است ، تدبیرکار خویش بکن ، مباذا که استیلاء او
# ~~زیادت شوذ
# قراسنقور در خدمت سلچوقشاه از آذربیجان بیامذ ، وبمر غزار سگ
# ~~فروآمذ، که سلطان او را نامزذ پارس کرده بوذ ؛ وبراذرش سلچوقشاه را
# ~~آنجا مملکی بنشاند ؛ از مرغزار سگ پیغام بسلطان فرستاذ ، که بذین
# ~~کار قدم برندارم ، تا سر ودست محمد خازن را من نفرستی؛ سلطان
# ~~مضطر شذ ، ومدهوش ماند ؛ عاقبت محمد خازن را بگرفتند بتغلب،
~~PageV01P357
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0368.png)

# ~~پارس شذ؛ ومنکو نزررا بشکست ، وسلچوقشاه را ملکیآ آنجا نصب کرد
# و وزارت سلطنت همذان بعز الملک داذند ، که کتخذای قرا
# ~~سنقور بود؛ قراسنقور از پارس باز گشت ، منکوبرز باز آمذ، سلچوقشاه
# ~~نجور بوذ ، در محفه میگریخت، بحدود محروسهٔ‌ بهنزاد منکو برز پیش
# ~~آمذ، وزمین ببوسیذ، گفت : من بنده6 فرمان بردارم ، وولایت < از آن
# ~~تواست، کجا می روی، وچرا روی؟ اگر بنده لایق بندگی نیست ، اینکٹ
# ~~سر وتیغ : وبسیاری زاری کرد ، واو را بشهر شیراز باز آورد ؛ وبقلعهٔ‌
# ~~دز سپیذ فرستاذ بکرم سیر بحدود نو بندگان وبرشاور، ودر روی زمین
# ~~قلعهآ از آن حصینتر ومحکم تر ویزرگتر نیست؛ بران چندان چشمهاء
# ~~آب است ، که آسیاها بگردانذ ، ودرختان میوه دار از انگور ونار
# ~~وسیب وانجیر وانگبین بسیار، وچندان زراعت وعمارت دارذ ، که
# ~~حد وحصر آن ممکن نباشذ ، همه بشیراز آورند ؛ بدیوار حاجت ندارذ
~~PageV01P358
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0369.png)

# ~~از غایت بلندی ورفعت، وجمله کمر وکوه است؛ سلچوقشاه آنجا بماند ،
# ~~ووفات یافت
# اتابک قرا سنقور با همذان آمذ ، از سلطان تشریف یافت ،
# ~~وبآذربیجان رفت، وآنجا فرمان یافت ؛ بعد از وفات او چاولیآ جاندار
# ~~بزرگ ومعتبر شذ ؛ وسلطان مسعود از همذان بری آمذ، که سلطان
# ~~اعظم سنجر بر عباس <والیآ ری » متغیر بوذ ؛ وساطان مسعود را
# ~~فرهوذ، تا او را بگرذ، وری ازو باز گیرذ؛ چون سلطان بری رسیذ ms207 ،
# ~~عباس استقبال کرد ، وپیشکشهاء غریب وخدمتهاء پسندیذه آورد ؛
# ~~سلطان مسعود مصلحت ندیذ اورا رنجانیذن ، که مردی غازی
# ~~بوذ ، وبذنامی حاصل میشذ؛ از ری بهمدان آمذ ، واز آنجا باصفهان
# ~~شذ ؛ ودرین وقت امیر حاجب عبد الرحمن بوذ ، سلطان را مهمانی
# ~~کرد ، چنانک در هیچ عهدی مثل آن کس مشاهده نکرده بوذ از
# ~~هم عهد شذه بوذند در مخالفت سلطان ، وسوگندهاه مغلظه
# ~~خورده ، که باقیآ عمر موافق باشند در غیبت وحضور ، و دائم یکی پیش
# ~~تخت سلطان ملازم باشذ ، ومحافظت غایبان کنذ PageV01P359
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0370.png)

# عبد الرحمن پیغام بایشان فرستاذه بوذ ، وایشان را خوانده؛ نا گاه
# ~~خبر وصول بزاپه باصفهان رسیذ ، وهر دو ملک زاذگان محمد
# ~~وملکشاه را آورده بقصد مخالفت؛ وبا سلطان زیادت لشکری نبوذ ، حالی
# ~~مسرعان دوانیذ بآذربیجان باتابک ایلدگز ، که مطواع ترین بندگان
# ~~خاص بوذ ، و فرموذ ، که هر چه زوذتر بما پیوندذ ؛ سلطان بطرف
# ~~بغداذ گوچ کرد ؛ هنوز سه مرحله پیش ترفته بوذ ، که بزاپه همذان
# ~~رسیذ ؛ واتابک ایلد گز با سپاهی تمام ساخته وامراء آذربیجان از راه
# ~~سیاه کوه ودینور بکرمانشاهان خدمت سلطان رسیذند ؛ سلطان
# ~~بایشان مستظهر شذ ، ولشکر را طمانینت پدیذ آمذ ؛ بحلوان برفی آمذ ،
# ~~که در سرد سمر چنان نیایذ
# و سلطان سه ماه زمستان ویک ماه بهار ببغداذ مقام کرد ، واز آنجا
# ~~براه دربند قرابیلی بجانب آذربیجان رفت ، وملکث زاذگان ارسلان
# ~~وملکشاه ن سلچوق را که در خدمت بوذ ، بقلعهآ تکریت بسیرد بامیر
# ~~مسعود که ، شحنهآ یغداذ بوذ، وکوتوال قلعه تکریت
# سلطان از آتجا مراغه آمذ ، وامراء آذربیجان با چاولی بخدمت PageV01P360
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0371.png)

# ~~آمذند ، چند روز آنجا مقام بوذ ؛ واز آنجا با خدمت سلطان بمیانه
# ~~وکاغذ کنان آمذند، سلطان در آن وقت خاصبکٹ پلنگری را
# ~~بر کشیذه بوذ ، وروز بروز اورا تربیت وعنایت زیادت میکرد ؛
# ~~وامراء حساد را دشوار می آمذ، وعثرات او میگفتند، وقصد او میکردند؛
# ~~وبا چاولی که دوم سلطان بوذ شکایتها کردند ، وفتنها انگیختند ،
# ~~تا عاقبت چاولی را با او بذکردند، وقصد ms208 مؤاخذت او تموذند ، امیر
# ~~چاولی نیز بگرفتن راضی گشت
# سلطان را ازین سگالش درحق خاصبکث پلنگری خیرشذ، کس بچاولی
# ~~فرستاذ ، که من ترا پیش خویش بجهت دفع خصم آورده ام، تا معاون 9
# ~~ومساعد من باشی ، بابتدا توقصد خاصبک وبر کشیذه من میکنی ، از خرذ
# ~~ودرایت ورای وکاردانیآ تو عجب است ؛ چاولی بترسیذ ، وده هزار
# ~~دینار در باریذ ، وپبغام بخواجه یاقوت قدیی داذ ، وأعذار تمهید کرد،
# ~~وخوذ را از آن قصد وسگالش بری گردانیذ ؛ سلطان عذر او قبول
# ~~کرد ، وخاصبک را پیش چاولی بمیدان فرستاذ ، تا او گوی بازذ ،
# ~~واز چابک سواری وشجاعت خوذ اثری بوی نمایذ ، تا چاولی نیز 15
~~PageV01P361
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0372.png)

# ~~دانذ، که سلطان تربیت او بی معرفت وعمدا بمی کنذ، در إعزاز وتقرب
# ~~می افزایذ
# چون چاولی گوی باختن واسب تاختن خاصبک بدیذ، انگشت
# ~~تعجب بدندان تحیر گرفت ، وآیت وإن یکاد الذ ین کفروا (68/51)
# ~~رو دمیذ، وگفت : مثل اودرین عصر نباشذ
# شعر [مجتث] :
# ~~نزاذ مثل تو از ماذر زمانه سوار
# سبک عنان و گران گرز و آهنین اندام
# ~~شگرف قامت وشیرافگن وقوی بازو
# رفیع همت وکوته ید ودراز حسام
# ~~واو را بفرزندی قبول کرد ، وتشریفی فاخر از اسپ خاص وسرفسار
# ~~وقلاده مرصع وکسوتهاء گرانمایه واسلحت شاهانه بخدمت سلطان فرستاذ
# وخاصبک پسر ترگمانی بوذ ، از بقیت غزان که بآذربیجان آمذه
# ~~بوذند ؛ روزی غلامان سلطان در حدود سراو واردبیل از رکاب
# ~~سلطان دور افتاذند؛ بخاصبک رسیذند ، در زیر او اسی باقیمت نیکو
# ~~صورت یافتند ؛ او را گفتند : این اسپ می فروشی؟ گفت: نی که
# ~~زان پذرم است ، ومرا بر مال پذر حکم نیست ؛ إلحاح بسیارکردند ، که
# ~~پذرت چون بها بسیار بینذ ، راضی شوذ، إبا تموذ، غلامان دزدیذه
~~PageV01P362
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0373.png)

# ~~در هم نگاه می کردند ، که صذ دینار بوی دهیم ، واسپرا بتغلب ببریم ؛
# ~~چون زیرک بود ، ومقد مه اقبال دولت او خواسته بود ، حس آن
# ~~هدایت عقل وادراک در یافت، وراه خانهٔ‌ او از پیش گرفته بوذند،
# ~~بذان صوب ms209 مجال رفتن نبوذ ، باز پس نگریست ، راه گشاذه دیذ ،
# ~~اسپ را بدوانیذ ، وغلامان بر اثر وی می دوانیذند؛ هیچ یک بذو
# ~~نرسیذند ، نا گاه در هلوی تلی بکوکبهآ سلطان رسیذ؛ خوذ زا در
# ~~پیش سلطان انداخت ، وندانست ، که کیست ؛ گفت : ای امیر وسالار
# ~~حماعتی از خیل شما آمذه اند، ومیخواهند ، که این اسپ از من باز
# ~~گیرند، ومن بی اذن پذر این بیع نتوانم کرد ، الله الله مرا فریاد وس!
# سلطان وأمرا در صورت روی وتناس أعضا وقامت وبالا
# ~~و حرکات وسکنات موزون زیباء او نگاه کردند، حمله بزبان حال گفتند :
# # ما هذا بشرا ان هذ ا إلا ملکث کریم %~% 1)؛ سلطان
# ~~امیری را فرموذ، که بنکر، تا ستانندهٔ‌ اسپ او کیست ؟ امیر بسیار
# ~~طلبیذ ، وجست وجوی کرد ، هیچ کس را نیافت ؛ با خدمت سلطان
# ~~آمذ ، وگفت : خصم او را بمی یابم ؛ سلطان دانست که این متظلم
# ~~راست گوی است ، وصورت کذب ندارذ، ولابد غلامان خاص
# ~~بوذه باشند ، که بر امثال این تجاسر إقدام توانند مود ، سلاحداری را
~~PageV01P363
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0374.png)

# ~~فرموذ که ، نیک بنگر در میان غلامان ما هر کدام اسپ را خوی کرده
# ~~است ، ایشان را پیش من آر؛ سلاح دار در میان غلامان آن غلام را
# ~~بیاورد ؛ سلطان از ایشان حال برسیذ ؛ همچنانک خاصبک کفته
# ~~بوذ، غلامان گفتند : راست میکویذ ، وما این اسپ را بجهت
# ~~خذاوند عالم می خریذیم ، واو را می ترسانذیم؛ سلطان آنجا فرو آمذ ،
# ~~ومرغی بخنی وقدری حلوا شکر پیش سلطان آوردند ، بخاصبک داذ ،
# ~~وهمین غلام را با او بفرستاذ تا پذر او را حاضر کنند
# ر حمله پذر را با دو سه نوکر پبش سلطان آوردند ، سلطان ازو
# ~~رسیذ ، که این پسر واسپ ازان توست؟ گفت : آری ای پاذشاه
# ~~جهان ؛ گفت : اسپ می فروشی؟ گفت: نه ، اما چون خریذار
# ~~خذاوند عالم است ، اسپ را وپسر را با چندان متاع وقاش دیگر
# ~~پیشکش خذاوند عالم کردم ؛ واگر امشب بخیلخانهآ بنده نزول بوذ،
# ~~بقدر اندازه ضیافت پاذشاه ms210 عالم بکنیم ، که در عهد دولت تو در کنف
# ~~أمن آسوذه ایم ، واز امیر چاولی شکرها داریم؛ سلطان بمکافات آن
# ~~بفرموذ ، تا از خزانه هفت هزار دینار ممجازات آن اسپ بدهند ، وآن
# ~~علف خوار او را مسلم داشت
# سلطان با حشم از میانه بزنجان آمذند ؛ وملک سلمان با عباس
# ~~بانبط از ناحیت أعلم فرو آمذه بوذ ، وبزاپه با هر دو ملک زاذه
~~PageV01P364
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0375.png)

# ~~محمد وملکشاه فرزندان محمود آنجا نزول کرده بوذند با لشکری
# ~~فراوان ؛ وسپاه سلطان از بسیارئ ایشان می شکوهیذند ، بامداذ که
# ~~میان هر دو لشکر در یک مرحله مصاف خواست بوذ ، شب را ملک
# ~~سلیمانشاه از لشکرگاه بسوی ری شذ؛ چون عباس از رفتن او خیر
# ~~یافت ، نیکث مستشعر شذ ، ورعی بر ایشان غالب گشت ؛ عباس هم
# ~~در شب براند ، وبربی او برفت ؛ چون یزاپه مسیر هر دو محقق کرد ،
# ~~اندیشناک گشت ، با خوذ گفت : هر آینه در زیر این حرکت حاکمتی
# ~~باشذ؛ دیگر روز گوچ کرد ، وبا هر دو ملک باصفهان آمذ
# سلطان امیر چاولی را با لشکری بر عقب زاپه بفرستاذ، تا بحدود
# ~~اصفهان برفتند، وبذو نرسیذند ، باز کشتند ؛ ساطان از إنبط گوچ
# ~~کرد، و بری رفت ، بآخر رستم فرو آمذ؛ عباس بأردهند گریخت؛
# ~~سلطان درری شذ، وملک سلمان باستقبال آمذ، وزمین ببوسیذ؛ سلطان
# ~~او را بنواخت، واز کردهآ او در گذشت، مجلس شراب ومیدان
# ~~گوی حریف می بوذ ؛ بعد از آن امیر حاجب عبد الرحمن و حماعت امرا
# ~~سلطان را گفتند ، که ان براذر هر آینه خصم ملک بوذ ، نا گاه او را
# ~~حماعتی بفریبند ،وبر سر عصیان دارند؛ ابن سخن در دل سلطان
# ~~مؤثر آمذ ، بعد ازیک ماه او را در آن حجره که بوذ موقوف کرد
~~PageV01P365
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0376.png)

# وعباس از أردهند که محروسهآ حصین است از قلاع مازندرآن
# ~~تا ذخیره باشذ ، هیچ آفریذه بر وی بهیچ طلسم وحیلت ومنجنیق
# ~~دست استیلا نباشذ ، و محروسه استوناوند نیز در قرب جوار اوست
# ~~با مسافت ms211 چهار فرسنگ ، رقلعهٔ‌ فیروز کوه نیز از فروذ او بدربند
# ~~مازندران نزدیک ؛ هر چند که این چهار قلعه از بیرون مازندران
# ~~اند ، اما پیوسته بحکم پاذشاهان مازندران بوذه است ، وإلی یو منا
# ~~هذا ر قرار؛ اما بسیار وقت بوده است، که والیان وحاکمان نزر گب
# ~~ری اردهند را بستانند ، وبذیشان بدهند از جهت مصاحت وقت ، اما
# ~~حکمش از مازندران کنند ؛ عباس بخدمت سلطان آمذ ، گرفتن
# ~~سلمانشاه مشورت واستصواب او بوذ، اگر چه با او هم عهد وسوگند
# ~~بوذ؛ وچون چاولی از عقب بزاپه باز گشت، سلطان او را
# ~~باتابکیآ پسر خویش ملکشاه بن مسعود که از عرب خاتون زاذه ،
# ~~بقلعةآ برجین بوذ ، بفرموذ ، تا او را بیاوردند ، وبچاولی سردند ؛
# ~~وملکث سلیمانشاه را ببر جین فرستاذند ، جماعت أمرا با او برفتند
~~PageV01P366
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0377.png)

# چاولی از در همذان بصوب آذربیجان ترفت، وسلطان او را از
# ~~ری تشریف اتابکی فرستاذ؛ چاولی چون بزنجان رسیذ، فصد کرد ،
# ~~قمر در جوزاء بوذ؛ بعد از آن تبر انداخت، از قضاء خذا رگش از
# ~~تأثر فلکی بگسست ، ودر حال جان بداذ؛ سلطان اتابکیآ پسر خویش
# ~~بجاجب عبد الرحمن داذ ، وولایت گنجه واران بذو داذ؛ عبد الرحمن
# ~~پسر سلطان را با صحبت چند نفر أمرا بأران فرستاذ ، بحکم آنکث سوگند
# ~~خورده بوذ ، که یکی ملازم حضرت سلطان باشذ ، او مقام کرد ،
# ~~و در حضرت می بوذ ؛ وبوقت فرصتها سلطان را میگفت : بزایه بندهآ
# ~~شایسته است، باندکٹ گناهی او را از بندکی مسترد نتوان کرد،
# ~~نبایذ که از درگاه نفور باشذ، واو از کرده پشیمانست، وامید وار عفو
# ~~و مرحمت؛ اگر فرمان نافذ شوذ، بنده بروذ، واو را ببندگئ درگاه
# ~~آورذ با ملک محمد ، سلطان إجازت داذ، تا عبد الرحمن بیارس رفت
# وسلطان از در همذان روی بجر باذقان نهاذ، وبزاپه وملکث
# ~~محمد وعبد الرحمن باصفهان رسیذه بوذند ؛ بدر جرباذقان هر سه بدست
# ~~بوس رسیذند ، بزاپه ار راه تخلق و گربزی هشت بار روی بر زمین
# ~~نهاذ ترسان ولرزان؛ ms212 عبد الرحمن در اثنای آن بر زبان راند ، که مضی
~~PageV01P367
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0378.png)

# ~~ما مضی، بندگی تو از امروز پیذاست ؛ وشفقت سلطان هر چند
# ~~شراب خوردند
# بعد ازآن ملک محمد وبزاپه بر صوب رجین بدر همذان
# ~~آمذند ، وسلطان براه دیکر؛ چون همذان رسیذند ، سلطان
# ~~دختر خویش را که از گهر خاتون داشت ، ودر حکم ملک داود بوذ ،
# ~~ومیانشان سازکاری وموافقت نه ، مملکٹ محمد داذ ، وولی عهدئ
# ~~خویش بذو ارزانی داشت؛ وبزاپه را امر حاجی  وآتابکی ملک
# ~~محمد  داذ یرضای امیر حاجب عبد الرحمن با تشریفی ملوکانه، واتابک
# ~~عبد الرحمن نیابت امیر حاجئ خوذ بعباس داذ ، تا ملازم حضرت باشذ،
# ~~ووزارت بتاج الدین فارسی
# ~~وعبد الرحمن میخواست که بگنجه واران روذ ؛ از سلطان در خواست ،
# ~~تا شمس الدین اتابکث ایلد گز را وخاصبک پلنگری را وبهاء الدین قیصر را
# ~~با وی بفرستذ ، که در حضرت باشند؛ سلطان اجابت موذ، هر یک
# ~~حماعت بخلوت . با سلطان سخنی گفتند PageV01P368
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0379.png)

# سلطان ایشان را بآذربیجان فرستاذ ، وخوذ روی ببغداذ نهاذ
# ~~با عباس وتاج الدین وزیر فارسی ؛ وامرا که مصاحب عبد الرحمن بوذند،
# ~~هر یک دل وجان سپار بوذند در خدمت سلطان ، واز مکر وسگالش
# ~~عبد الرحمن وبزاپه وعباس آگاه بوذند، وبا سلطان گفته، که ما هر گاه
# ~~که فرصت یابیم ، بر دشمن پاذشاه وملک إبقا بخواهیم کرد ؛ چون
# ~~بگنجه رسیذند ، بتاختن کرج اتفاق کردند ، بحدود شمکور وقلعهآ
# ~~آسمان بین رفتند ؛ در آن میان فرصت یافتند ، وعبد الرحمن را بکشتند ؛
# ~~سلطان پسر عبد الرحمن فخرالدین را همان روز از شحنکی بغداذ معزول
# ~~کرد ، واو را بقلعهٔ‌ خلخال فرستاذ ، که بفیروز آباذ مشهوراست ،
# ~~و اجازت نداذ ، که هیچ آفریذه در روی او سخنی تلخ گویذ
# وچون خر قتل او ببغداذ عباس بشنود ، با خلیفه مقتفی مقرر
# ~~کرد ، که روز عید چون سلطان بصحرا بنماز آیذ، او را بگیرند ،
# ~~وبزایه مملک همذان بنشیند، وعباس بجنگ خاصبک روذ بآذربیجان؛
# ~~اتفاق حسنه را روز عید بارانی عظیم می باریذ ms213 ، چنانک هیچ کس از
# ~~خانه بیرون نتوانست آمذن، باری تعالی آن آب رحمت از آسمان بفرستاذ،
# ~~وآن شر از سلطان بگردانیذ PageV01P369
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0380.png)

# بعد از عید بیک هفته سلطان را سگالش عباس معلوم شذ از اثر
# ~~احوال صفحهٔ‌ عباس، و نیک مستشعر شذه ، وقصد گربختن کرده
# ~~بطرف خوزستان بجانی دیگر؛ وسبب دانستن این سر آن بوذ، که
# ~~کوذکی را از اهل بصره بدین سگالش وقوف بوذ، واو شاگرد طشت
# ~~دار سرای خلیفه بوذ، با غلامی جامه دار سلطان آشنانی داشت ؛ در اثناء
# ~~شراب از سر مستی گفت : فقد آستولی الوسواس علی عباس من
# ~~مطر یوم العید؛ این غلام را فراستی بوذ ، حالی متوهم شذ ،
# ~~با پسر گفت : تو چرا چیزی میگوبی که معین ممی دانی؟ وازین حالت
# ~~من باخرم ، وفلان خاصکیآ سرای با من گنمته است؛ اگر راست
# ~~می گوتی، بر گوی تا من دانم ، که تو نیز میدانی ؛ کوذک مست بوذ ،
# ~~حان براستی باز گفت از ابتداء تا انتهاء ، فراش او را تحسین وآفرین
~~کرد،
# ~~ودر حال بسلطان إنها کرد
# سلطان عباس را بسرای خویش خواند ، وبفرموذ، تا بگرفتند،
# ~~وسرش از تن جذا کردند ، وجثهآ او بدجله انداختند؛ میان کشتن
# ~~عبد الرحمن وعباس کم از یک ماه بوذ : وسلطان تاج الدین وزیر را
# ~~معزول کرد ، وبپارس فرستاذ ؛ وبزبان او به بزاپه پیغام داذ، که
# ~~دیذی که با هم عهدان تو چه کردم ، اگر خواهی که بایشان در رسی،
~~PageV01P370
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0381.png)

# ~~چون عمیان مرغزار بدیه کهران رسیذ ، بزاپه در مقابل رسیذ، وهم
# ~~در زمان صفوف برکشیذند ؛ جنکی سخت رفت ، کوشش بسیار مموذند،
# ~~ومیسرهآ سلطان را خالی کردند ؛ عاقبة الامر بزاپه را در میان مصاف
# ~~پیاذه بیافتند ، سیاهی رستم نام بوذ چاکر حسن جاندار، او را بشناخت،
# ~~گفت : یک ده از ولایت پارس بتو دهم ، اگر اسپی ممن دهی ،
# ~~ومرا ازین میان بیرون بری؛ سیاه رفت، وحسن جاندار را خیر
# ~~کرد؛ حالی حسن جاندار برفت، واو را اسیر کرده، پیش سلطان ms214
# ~~آورد؛ سلطان گفت: پیغامت فرستاذم، که بترک مخالفت بگوی،
# ~~وبجای خوذ بنشین، ببین که با همعهدان تو چه رفت؛ وشمشیر خویش
# ~~باتابک خاصبک داذ ، تا او را بدو نم کرد ، وسرش ببغداذ فرستاذ ،
# ~~تا از در سرای خلینه بیاویختند دو معنی را ، وهر دو ملک زاذگان را
# ~~بسوی فارس روانه کرد، وسلطان با کوشک کهن آمذ بدر همذان؛
# ~~این مصاف درسنهٔ‌ احدی واربعین وحمسمایه [541)] بوذ
# وسلطان آن زمان بساوه رفت ، و از آنجا بآذربیجان آمذ ؛ ودر
# ~~آخر تابستان با درهمذان آمذ ، وبآخر خریف سنهآ ثلث وار بعین وحمسمایه
# ~~[543] قصد بغداذ کرد در ماه شعبان؛ واتابکث خاصبک وجمله امرا
~~PageV01P371
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0382.png)

# ~~در خدمت بوذند؟ چون مرحلهآ اسد آباذ رسیذ، خیر امذ، که
# ~~رایات اعلئ سلطان اعظم سنجر بری رسیذ
# آتابک خاصبک سلطان را بر آن می داشت، که ببغداذ روذ،
# ~~و عم را نبینذ ، چه خاصبکث از سلطان سنجر مستشعر بوذ ، وحماعتی
# ~~نا دانسته میگفتند ، که بقصن خاصبک می آیذ، وبجهت او با سلطان
# ~~مسعود عتاب خواهذ کرد ، برتربیت خاصبک ؛ چه خاصبکث با سلطان
# ~~گفته است ، تا او ملکث عراق فرو گیرذ ، وبا عم عصیان کنذ ؛ سلطان
# ~~با خاصبک گفت : بر کشیده وبزرگ کردهآ من بر کشیذهٔ‌ سلطان
# ~~اعظم باشذ ، وامثال این اراجیف از مردم عوام منتشر گشته
# القصه بران قرار افتاذ، که سلطان مسعود جریده با دو سه کس
# ~~بخدمت عم روذ ، وخاصبک وامرای باقی ولشکر وبنه باسد آباذ مقام
# ~~سازند، تا رسیذن سلطان ؛ برین قرار برفتند، وسلطان مسعود
# ~~بخدمت عم سلطان سنجر رفت بری، وشرایط بندکی تهید کرد ،
# ~~ودر مواقف عبودیت خدمتهاء شایسته بموذ؛ در اثنای حکایات و ماجرای
# ~~روز گار از اختصاص خاصبک وآمذن پذر او نزد سلطان مسعود با سلطان
# ~~سنجر بگفت ، وعذری خواست ، که خاصبک با بنده نبوذ، وبمهمی
# ~~بطرفی رفته بود ، عن قریب بر اثر بنده ببنده گی رسذ ؛ ودر حال کس
~~PageV01P372
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0383.png)

# ~~فرستاذ ، وخاصبکث را بخواند ، او تحیف بسیار و پیشکشهای بی شمار ms215
# ~~ونفایس غریب ساخته کرد، وبری آمذ، ودر میدان مبارک
# ~~بدستوس اعلی برسیذ ؛ وهم در روز سلطان اعظم او را حریف گوی
# ~~وطبطاب گردانیذ ؛ وچون طرد وناورد وچابکسوارئ او دیذ ،
# ~~سلطان مسعود را گفت : خاصبک استحقاق بزیادت ازین درجه دارذ
# سلطان مسعود هجده روز بر در ری بوذ ، و از عم بسیار نواخت
# ~~وتشریف یافت : امراء خراسان بوجود او مستظهر شذند ، وتشریف
# ~~او پوشیذند؛ وسلطان مسعود در منتصف رمضان باز گشت از ری،
# ~~وبصوب بغداذ ترفت ، گذر ر اسدآباذ کرد؛ وسلطان اعظم
# ~~با خراسان مراجعت فرموذ ؛ ودر صفر سنهآ اربع واربعین وخمسمایه [544]
# ~~از بغداذ با در همذان آمذ ، ودر رجب ان سال بساوه رفت ، ودر آخر
# ~~شوال بجانب آذربیجان شذ ، ومرحلهٔ‌ دول بیک منزلیآ تبریز فرو آمذ ،
# ~~ومدت دو ماه مقام ساخت ؛ ملک محمد بن محمود بجانب ارمن بوذ؛
# ~~سلطان رشید جامهدار را وموفق گردبازورا بفرستاذ، تا دختر وی
# ~~گهر خاتون را که در حکم ملک محمد بوذ ، ومیانشان احیانا وحشتی
# ~~می شذ ، بیاورند ، او را بیاوردند ؛ آنگاه ملک محمذ بدر همذان بخدمت
# ~~سلطان آمذ PageV01P373
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0384.png)

# وسلطان بفصل تابستان در صفر سنهآ خمس واربعین [545] با
# ~~در همذان آمذ؛ وزمستان بساوه رفت ، در رجب سنهآ خمس واربعین [545]؛
# ~~ودر آخر شوآل باز بسوی آذربیجان شذ ، بدر مراغه فروآمذ ؛ ومراغه را
# ~~حصارداذ، بدو روز بستذند، وباروی شهرخراب کردند؛ میان اتابک
# ~~ارسلانپه وخاصبک پلنگری وحشتی قائم بوذ از قدیم ؛ امراء دولت
# ~~در میان آمذند ، وآن وحشت ظاهر برداشتند ؛ وایشان بدر قلعهآ رویین
# ~~دز با یکدیگر دیذار کردند ؛ سلطان باز گشت ، وبدر همذان آمذ؛ ودر
# ~~سنه ست واربعین وخمسمایه [546] در فصل خریف بجانب بغداذ رفت،
# ~~و آنجا تماشای شکره کردن شکره داران کرد ، وملکشاه بن محمود در
# ~~خدمت بوذ
# روی، نهار باز بهمذان آمذ، وبکوشک خویش نزول کرد ؛ وجهان
# ~~آن مقدار که در حکم او بوذ مسلم شذه بوذ ، وخصمان اطراف مقهور
# ~~گشته ، وامرای دولت وملوک اطراف مطیع ومنقاد ؛ وسپاهی
# ~~با برگ وساز تمام ورعیت ms216 آسوذه ؛ در آخر حمادی الآخره سلطان را
# ~~اندک مایه عارضهٔ‌ روی نموذ؛ ابو البرکات طبیب در خدمتش بوذ
# ~~از بغداذ رسیذه ، ممشورت اطبای دیگر معالجتی بشرط میکردند؛
# ~~بیک هفته آن رنج زائل شذ ، اما در شب اول رجب سنه سبع واربعین
# ~~وخمسمایه [547] برحمت خذای عز وجل رفت در کوشک نو که در میان شهر
~~PageV01P374
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0385.png)

# ~~همذان ساخته بوذ ؛ هم در شب او را بهمذان بردند بمدرسهٔ‌ که حمال
~~الدوله
# ~~اقبال بناکرده بوذ بمحلت سربرزه ، او را آنجا دفن کردند
# ~~ملکش هجده سال بوذ ، ومدت عمرش چهل وپنچ سال
# ~~حلیت او : اسمر بوذ ، خفیف العارضین بقامت وبسطت از حمله
# ~~مبارزان افزون دراز رکاب قوی یال فراخ بر وسینه
# ~~وزرای او :
# ~~الوزیر : شرف الدین انوشروان بن خالد الکاشی
# ~~ااوزیر : عماد الدین ابو البرکات درگزینی
# ~~الوزیر : کمال الدین محمد الخازن
# ~~الوزیر : عز الملک بروجردی
# ~~الوزیر : مؤید الدین طغرائی
# ~~الوزیر : تاج الدین شیرازی
# ~~الوزیر : شمس الدین ابو نجیب
# ~~الحجاب :
# ~~منکوبرز ، تتار ، حاجب عبد الرحمن ، حاجب خاصبک پلنگری PageV01P375
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0386.png)

# عاشرهم السلطان مغیث الدنیا والدین ملکشاه
# ابن محمود بن محمد بن ملکشاه
# سلطان ملکشاه پاذشاهی بوذ با قوت وشوکت ، قوی بازو سخت کمان
# ~~خوش خوی وسخی وجواد ، اما هزل دوست ودون برور مولع
# ~~برشراب وشکار ومباشرت، ومابر ملک خاصبک پلنگری بوذ
# اول ملکش در رجب سنهآ سبع واربعین وخمسمایه [547] بوذ بعد
# ~~از وفات عمش سلطان مسعود ، وعزلش هم در شوال این سال بوذ ؛
# ~~وسبب عزلش آن بود، که شب وروز با دو سه مجهول فضول نا جنس
# ~~مثل زنکی جمال بشراب ولهو وعیش وعشرت مشغول می بوذ ، وآآمرا را
# ~~کمتر بار میداذ، بکار ملک تمی برداخت؛ با یاران سگالیذه بوذ ، که
# ~~خاصبک را بگیرذ ، پیش ازانک او شام خورذ ، او چاشت خورد ،
# ~~وآمرا با او کنکاج کردند ، حسن جاندار وغیر او؛ رای بران قرار
# ~~گرفت ، که او را بگیرند؛ اورا با زنکی و دو خدمتکار دیگر در خانه
~~PageV01P376
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0387.png)

# ~~بکرفتند ، وموقوف کردند ؛ وبعد ms217 از آن همذان در برجی در بند کردند ،
# ~~سه ماه یاذشاهی کرد ، وبراذرش محمد شاه را از خراسان بیاوردند ،
# ~~وبجای او برتخت نشاندند
# ملکشاه بعد از پانزده روز شی از راه آیریز که بر صحرا داشت
# ~~بریسمان بزیر آمذ، وبا غلامی راست کرده بود، واو اسی نیک معد
# ~~و آماذه داشته ، برنشست ، وبگرتحت، بجانب خوزستان رفت ؛
# ~~وخواهرش گوهر سب میل بذو بیشتر داشتی، روزی از اصفهان
# ~~بطرف خوزستان میرفت، واز جهت براذر بخروارها زر وعدت
# ~~پاذشاهی می برد ، تا لشکر برو جمع شوذ ؛ سلطان محمد را ازین حال
# ~~خیرشذ ، اتابکث ایاز را با لشکری بفرستاذ ، تا آن مال وخزاین حمله
# ~~ببردند ، وغارت کردند؛ ملکشاه را قوت مقاومت ومحاربت براذر نبوذ
# سلطان محمد برکوشک بود ، خاصبک را بخلوت بخواند، تا
# ~~بکشذ ؛ او بیامذ با امیر زنگیآ جاندار وکشطوقان معروف بشومله ،
# ~~چون نشیب تردبان رسیذند ، شومله در یافت ، باز گشت، ودامن
# ~~خاصبک بکشیذ، تا بازگردد؛ او باز نگشت ، شومله بگریخت؛
# ~~خاصبک وزنکی بر بالا رفتند ، هر دو را بفرمود سر بریذن ، وجثه
# ~~ایشان ممیدان انداخت؛ مردم ازو نفور شذند ، سرهای ایشان ممشورت
~~PageV01P377
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0388.png)

# ~~وزیر جلال الدین درگزینی بشمس الدین ایلدگز ونصرة الدین خاصبک
# ~~این اقسنقور صاحب مراغه فرستاذ : پنداشت که ایشان را خوش آیذ ،
# ~~وعصیان نتوانند کرد؛ ایشان لشکر برگرفتند ، وسلمان بن محمد را که
# ~~عم او بوذ از زنگان بیاوردند ، ودر همذان بپاذشاهی نشاندند
# محمد شاه بکریخت ، وباصفهان رفت ؛ وچون سلمان از همذان
# ~~برفت، با همذان آمذ ، امیر اینانج صاحب ری با او بود ، واین درسنهآ...
# ~~وخمسمایه [3: 5] بوذ ، ببغداذ فرستاذ پیش مقتفی ، تا خطبه بنام محمد
~~شاه
# ~~کنذ ، خلیفه التفات نکرد ؛ وبعد از سلطان مسعود سلچوقیان را در
# ~~بغداذ رونق بماند ، وامرائی که اقطاعشان در عراق بوذ ، وخلیفه بریذه ،
# ~~چون الپغوش کونه وصاحب لحف ومسعود بلال سلطان را برجنگ
# ~~خلیفه اغرا میکردند ، سلطان رضا نداذ ، امراء چون نومیذ شذند ،
# ~~گفتند : ما برویم، واین کار بسازیم ، وسلطنت برای تو مقرر داریم ms218
# از ترکمانان بسیاری با خوذ جمع کردند ، وبا خوذ بتکریت بردند ،
# ~~که هنوز نایب مسعود بلالی آنجا بوذ ؛ ودرآنجا از ملوک سلچوفی دو کس
# ~~در بند بوذند : ملکشاه ین سلچوق ین محمد ن ملکشاه : دیکر ارسلان
~~PageV01P378
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0389.png)

# ~~این طغرل بن محمد بن ملکشاه ؛ ارسلان را بیرون آوردند ، وبقصد بغداذ
# ~~رفتند ؟ مقتفی خلیفه نیز با لشکرها بدرآمذ، میانشان مصافها رفت ؛
# ~~سیاه خلیفه غالب آمذ ، ازیشان بسیاری بکشتند ، وبعضی گریخته پیش
# ~~محمد بشاه آمذند ، واو را بذان داشتند ، که خوذ بدر بغداذ آمذ، واورا
# ~~کاری از پیش ترفت، از بغداذ بحسرت باز گشت
# ملکشاه باصفهان رفت ، ونزدیک شذ، که ملک سلمان شاه مشوش
# ~~ومخبط شوذ؛ بعد از پانزده روز که در اصفهان بوذ در پانزدهم
# ~~ربیع الاول سنهٔ‌ خمس وخمسین وخمسمایه [555] فرمان یافت
# مد ت عمرش سی ودو سال ودو ماه بوذ؛ ومد ت پاذشاهی
# ~~بعد از وفات سلطان مسعود چهار ماه، ونوبت دیگر در اصفهان
# ~~شانزده روز
# حلیت او : آبله نشان بوذ ، چهره بزردی مایل ، محاسنی گرد
# ~~سیاه قوی بازو ویال معتدل قامت
# وزراء وحجاب :
# الوزیر : ایضا ابو نجیب شمس الدین
# الحاجب : خاصبک PageV01P379
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0390.png)

# یازدهم السلطان الاعظم غیاث الدنیا والدین ابوشجاع
# محمد بن محمود ین محمد بن ملکشاه
# سلطان محمد ن محمود پاذشاهی لطیف خلق زیبا خلق بود،
# ~~فقلی کامل ورای صایب وطبعی سایس داشت ؛ نیکو عهد ثابت قدم
# ~~دین دار محب علما نیکو لفظ دقیق نظر معانی شناس دشوار پسند
# واول ملکش در محرم سنهآ ثمان واربعین وخمسمایه [548] بوذ ،
# ~~چون براذرش را بهمذان بتخت نشاندند ، اتا بک خاصبک امیر
# ~~حمال الدین قفشد بن قیمازرا بخواندن او بخوزستان فرستاذ؛ چون
# ~~حمال الدین قفشد با سلطان محمد مقرر کرد ، که اول روز که بهمذان
# ~~رسند ، اتابک خاصبکٹ را بگیرذ، گفت : او را عزم چنانست ، که
# ~~اگر بفر مان او نباشی ، با تو همان کنذ ، که با براذرت کرد ، وبا خلیفه
# ~~مقرر کرده است، که پاذشاهیآ عراق بوی دهذ، وسلطنت ازین ms219
# ~~خاندان بر اندازذ ؛ سلطان محمد را ابن سخن دلیذیر آمذ ، وآیت إن
# ~~جاء کم فاسق بنبأ فتبینوا أن تصیبوا (6/49) بر خاطرش
# ~~فراموش شذ PageV01P380
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0391.png)

# ودر محرم سنهآ ثمان واربعین [548] بهمذان رسیذ، امراء دولت
# ~~حمله استقبال کردند ، واینانج وخاصبک وجمله مسعودیان آن روز
# ~~ممرغزار قراتگین شراب خوردند ؛ وروز دیگر بکوشک مرغزار در همذان
# ~~فرو آمذند ، ودر کوشکٹ مسعودی بار داذ؛ وامراء دولت آن روز
# ~~پیش کشها کردند ، اتابک خاصبک از انواع غرایب ونفایس ونوادر از
# ~~اسلحه کونا گون وأثواب وخیول گزین ، که در هیچ عهد کس مثل
# ~~آن نذیذه بوذ ، پیش کش کرد ؛ سلطان چون پیشکشهاء او بدیذ از قصد
# ~~خون او پشمان شذ ، میخواست که ببهانهٔ‌ بر خیزذ ؛ اما اجل او در
# ~~رسیذه بوذ ، وروز بآخر آمذه
# بعد ازآن از زحمت أغیار خلوت کردند، جمال الدین قیفشد وبراذرش
# ~~وخاصکیان سلطان وزنکی جاندار وشومله هردو با خاصبک بوذند ؛
# ~~خاصبک آغاز سخن کرد ، که قواعد وترتیب پاذشاهی چگونه می بایذ
# ~~نهاذ؛ جمال الدین قفیشد مانند عزرائیل از پس یشت او در آمذ ،
# ~~وگریبان قباش بگرفت ، گفت : برخیز، چه وقت نصیحت است
# ~~وموعظت ؛ او وصارم ومحمد ویونس او را بگرفتند، ودر خانه بردند ،
~~PageV01P381
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0392.png)

# ~~و سرش بتیغ جذا کردند ؛ شومله پیش از وقوع بغراست ضمیر آن
# ~~نقش دیذه بوذ ، دامان خاصبک بگرفت ، یعنی بیا ، واو در نیافت ؛
# ~~شومله از کوشک بزیر آمذ ، وانگشتری برکابدار خاصبک داذ، بنشان
# ~~که امیر می فرمایذ ، که اسپ من ده ، که مهمی نازک بشهر می روم:
# ~~اسپ خاصبک بر نشست ، وراه خوزستان گرفت، وتا شب سی وپنچ
# چون اضطراب در کوشک افتاذ ، لشکر خاصبک بسیار بوذند .
# ~~آهنگ کوشک کردند؛ مشورت وزیر جلال الدین الدرگزینی سر خاصبکث
# ~~و سر زنگئ جاندار از بام کوشک بزیر انداختند ؛ جمله برمیذند ،
# ~~ویراگنده شذند ؛ پس از آن سپاهیان سلطان وقفشد بسر خزانه
# ~~وسرای وپایگاه او رفتند ؛ از حمله غارات که در خزانهآ او یافتند سیزده
# ~~هزار اطلس سرخ نا بریذه ms220 بوذ غیر رنگهاء دیگر وآلات زرین وسیمین،
# ~~هفت خم سیمین یافتند ، وسه خم زرین گردن آن مرصع کرده ،
# ~~وعد ت وترتیب پایگاه را قیاس نبوذ ؛ هزار وچهار صذ سر اسپ
# ~~واستر زینی همه اختیار، بغیر اسپان غلامان وحواشی سرای وآنچه بهر
~~PageV01P382
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0393.png)

# ~~شهر ونواحی بسته بوذند ؛ فی الجمله آن مال وتجمل ونقد وجنس که
# ~~از خاصبک بخزانهٔ‌ سلطان رسیذ ، هیچ سلطانی را نبوذ ، ودفاین وودایع
# ~~وذخایر که فا سر آن نیفتاذند ، وندانستند ، خذای دانذ وبس
# شعر [منسرح ]
# قد یجمع المال غیر آکله %~% ویأ کل آلمال غیر من جمعه
# ودر آن وقت که سلطان مسعود از دنیا رفته بوذ، وملکشاه
# ~~بپاذشاهی نشسته - این حال در فصل متقد م مذکور است ، همانا
# ~~مکرر توانذ بوذ ، والله اعلم، بموجبی که در اصل بوذ نقل رفت-
# ~~آنگاه سر هر دو بشمس الدین اتابک ایلد گز وامیر نصرة الدین خاصبک
# ~~این اقسنقور صاحب مراغه فرستاذ ، وپنداشت ، که ایشان را خوش
# ~~آیذ ، ومن بعد عصیان نتوانند کرد ؛ ایشان لشکر بر گرفتند ، وسلمان
# ~~این محمد را که عم او بوذ از زنگان بیاورند ، ودر همذان بپاذشاهی
# ~~بنشاندند ، محمد شاه باصفهان گریخت ؛ وچون سلمان از همدان رفت ،
# ~~با همذان آمذ؛ امیر اینانج صاحب ری با او بوذ ، وخاصبک که پیشکار
# ~~واتابک سلمانشاه که محبوس بوذ از دست براذر در قلعهآ برجین مد ت
~~PageV01P383
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0394.png)

# ~~هفت سال : بتدبیر کوتوال قلعه ورضاء او امین الدین مختص بزیر آمذه
# ~~بوذ ، وبجانب آذر بیجان رفته ، وأمراء اطراف را بدست آورده؛ چون
# ~~آتا بک ابلدگز واتا بک ارسلانپه والپغوش کونهخر وفخرالدین زنگی
# ~~ومظفر الدین الپ ارغو پسر یرنقش بازدار وامیر خوارزمشاه یوسف که
# ~~براذر زنش بوذ، وچون سلطان محمد خاصبک را برداشت بی اندیشهآ
# ~~عواقب امور سلمانشاه با لشکری گران روی بهمذان نهاذ؛ وبا سلطان
# ~~محمد سپاه سخت اندک بوذ . که لشکر خاصبک رپلنگری جمله برا گنده
# ~~شذه بوذند : إعتماد را نمی شایست؛ مع هذا این مقدار که بوذند ، دو
# ~~هوابی آغاز ms221 نهاذند ، وسلطان محمد از هر تسکین ایشان بکلاه زر می بخشیذ،
# ~~وبجوال جامه؛ می ستذند ، ومی گریختند ، تا خزاین خاصبکی سپری شذ،
# ~~ولشکر نماند ، وخصم نزدیک رسیذ
# سلطان از همذان روی باصفهان نهاذ با حسن جاندار وجماعتی مقربان
# ~~ومطیعان ؛ بعد از سه روز سلمانشاه برسیذ با لشکری انبوه وگروهی
# ~~بشکوه ، وبر مرغزار در همذان دو فرسنگ طول در دو فرسنگ عرض
# ~~لشکرگاه بوذ ، ازیشان هیبتی وحشمتی وشکوهی در دلها می نشست ،
~~PageV01P384
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0395.png)

# ~~واز لشکر سلطان محمد آنها را که خانه بهمذان بوذ می گربختند، تا
# ~~مدد او بغایت کم شذ ، همه عراق دل بر پاذشاهئ سلمانشاه نهاذند
# فخرالدین کاشی وزیر اوبوذ، وخوارزمشاه یوسف امیر حاجب،
# ~~آمرا میخواستند که این هر دو منصب تغیبر وتبدیل کنند ، وزارت
# ~~بشمس الدین ابو نجیب دهند ، که وزیر سلطان مسعود بوذ ، وحاجی
# ~~مظفر الدین الپ ارغو ؛ خوارزمشاه یوسف حاجب از سگالشر ایشان
# ~~آگاه شذ . با خواهر خویش که در حبالهٔ‌ سلمانشاه بوذ تقریر کرد ، که
# ~~شی که موعود کرده باشذ : با سلطان بگویذ ، که حمله لشکر بر تو
# ~~خروج خواهند کرد ، وسلطان محمد را باز می خوانند ، وامشب حمله
# ~~بگرفتن تو بر می نشینند؛ خوارزمشاه حاجب در آن شب سپاه خویش
# ~~برنشانده بوذ ، وپیر امن سرایردهآ سلطان بداشته ، یعنی محافظت خوابگاه
# ~~سلطان میکنم؛ سلمانشاه از سبکساری وبی ثباتی حالی اسپ نوبت
# ~~بخواست ، ونقدی که در خزانه موجود بوذ، برداشت، وخویشتن را
# ~~چون موی از خمیر ملک بدر آورد ، وبارگاه وپایگاه وشرابخانه وخزانه
# ~~واسباب پاذشاهی همچنان برجای ماند ، وبجانب مازندران وخراسان
~~PageV01P385
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0396.png)

# ~~برون رفت ؛ وامرا ازین حال بی خیر تا روز دیکر لشکرگاه بر قرار
# ~~بوذ ، وسلطان ناپیذا ، ودر سرابردهٔ‌ سلطان لاداعی ولا مجیب ؛
# ~~آنچه مانده بوذ ، لشکریان بغارتیذند ، وهمه از یکدیگر اندیشناک 3
# ~~شذند ؛ وهر قومی بجای رفتند ، وبیکدیکر پیغامها می داذند ، که این
# ~~چه حالتست ، که رفت
# ومد ت ان پاذشاهی بیست وهفت روز بوذ همذان
# چون ان خبر بسلطان محمد رسیذ ms222 ، باور نکرد ، پنداشت که
# ~~امرا کیدی سگالیذه اند ، ویراگنده شذه ، تا او بهمذان باز آیذ ، واورا
# ~~بگیرند؛ تا خیر متواتر شذ ، ومعتمدان برسیذند ، سلطان روی بهمذان
# ~~بهاذ ، وکفتی الله المؤمنین القتال (25/33) برخواند ؛ وبنزدیکی
# ~~شهر قصری بنا کرد سخت عالی ، وامرا آلاتی که از کوشکهاء قدنم
# ~~مانده بوذند ، بذان موضع آوردند ؛ وکوشکهاء بسیار در حوالیآ آن
# ~~بساختند ، وملک برو مقررشذ ؛ وجمال الدین قفشد امیر حاجب
# ~~بوذ، جلال الدین را از وزارت دست کوتاه کردند ، وبشمس الدین
# ~~ابو نجیب داذند
# وسلیمانشاه از آتجا بخراسان کشیذ ؛ در سنهآ وخسین وخمسمایه [550]
~~PageV01P386
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0397.png)

# ~~از راه بیابان از تون وجنابذ بطبس گیلکی آمذ، ویر صوب یزد
# ~~بدر شهر اصفهان آمذ با سواری پانصذ ، رشید جامه دار شحنهآ اصفهان
# ~~بوذ ؛ سلمانشاه بذو رسولی فرستاذ ، وبمواعید دلیذیر امیذ وار گردانیذ
# ~~أعثقابا بعد أعقاب وإکراما بعد إنعام ، تا اورا در شهر آورذ ،
# ~~اجابت نکرد ، وگفت : ان امانت از براذر زاده تو دارم ، و من
# ~~در امانت خیانت نکنم . تو جواب او باز ده : که اصفهان وجمله
# ~~نواحی خوذ مسلم باشذ نی تیغ وخصومت ؛ چون ازو نومیذ گشت ،
# ~~وحصنی دیگر نداشت ، سوی بغداذ رفت ، وبا خلیفه استجارت کرد؛
# ~~خلیفه اورا ترتیب کرد، ویرگ وآلات سلطنت بداذ ، وبسلطنت
# ~~نامزذ کرد
# از بغداذ بجانب آذر بیجان رفت ، واز در خیمهآ اتا بک ایلدگز باز
# ~~شذ، وملکشاه براذر محمد با او بوذ، واقسنقور فیروزکوهی از
# ~~اینانج مستوحش شده بوذ ، هم با ایشان بوذ ؛ ایلدگز را ضرورت شذ
# ~~معاونت او کردن ، لشکری انبوه جمع آمذند ؛ سلطان محمد را خبر شذ
# ~~ازان حمعیت از در همذان با لشکری تمام روی بایشان نهاذ ؛ اینانج
~~PageV01P387
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0398.png)

# ~~در خدمت بوذ ، بکنار ارس زیر بیلقان بر گذرگاه ناو اغوش مصاف
# ~~داذند ، اینانج در مقد مه بآب بگذشت ، وسلطان محمد بر اثر ایشان ،
# ~~وایشان هزیمت شذند ، ودست از هم بداذند ؛ سلیمانشاه مموصل
# ~~افتاذ ، واتابک ایلدگز را سلطان بنواخت باستمالت واستعطاف تمام ،
# ~~واو را معذور داشت ؛ او پسر ms223 خویش یهلوان محمد را در خدمت سلطان
# ~~بعراق فرستاذ
# وسلطان چون از طرف آذربیجان اعمن شذ در آخر سنهآ خمسین
# ~~وخمسمایه [550] روی ببغداذ نهاذ ، چه حماعت امراء که اقطاعشان در
# ~~عراق بوذ ، وخلیفه بریذه ، سلطان را رجنگ خلیفه إغرا میکردند ؛
# ~~چون بتکریت رسیذ ، آنجا دو کس از ملوک سلچوئی در بند کرده
# ~~بوذند : یکی ملکشاه ین سلچوق ، ودیگر ارسلان بن طغرل بن محمد
# ~~ابن ملکشاه ؛ ارسلان را از بند ببرون آوردند ، وبقصر قضاعه یکث
# ~~ماه توقف کردند ، که موفق گرد بازو قبول کرده بوذ ، که
# ~~زین الدین علی کوچک را عمدد سلطان آورد ، بعد از آن بناحیت بت
# ~~وراذان در آمذ ، جای مخاضی را یافتند ، برآب دجله بگذشتند ؛
~~PageV01P388
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0399.png)

# ~~زین الدین علی برسیذ ، با سپاهی آراسته وانبوه ، بدر بغداذ آمذند ؛
# ~~سلطان وزین الدین وخواص او بجانب غربی فرو آمذند، وپسران
# ~~قیماز وآتابک ایاز وشرف الدین گردبازو بجانب شرفی بوذند ؛ ولشکر
# ~~سلطان وزین الدین برابر نهر معلی منجنیقها بنهاذند ، واز عراق پسران
# ~~مظفر الدین حماد برسیذند با چهار صذکشتی بر مرد وسلاح ؛ واز حله
# ~~پسر زاذهآ د بیس دو سه هزار رجاله بیاورد، لشکری انبوه وحشر
# ~~بسیار جمع شذ
# وهر روز از هر دو طرف چالشی میکردند ، وسنگی چند بیکدیگر
# ~~می انداختند ؛ ودر دجله کشتیها بر هم می راندند ، وافواج پیاذگان
# ~~وبازار لشکریان با هم میکوشیذنذ ، هیچ روز لشکر بیکبار برننشست
# ~~وجنکی سلطانی نکردند؛ امراء خلیفه از درون شهر سلطان را عشوها
# ~~می داذند ، که فلان دروازه می سپاریم ؛ ومیان موفق گردبازو وپسران
# ~~براهل شهر تنگ شذ ، چه إرتفاعت وربوع شهر حمله سلطانیان بر
# ~~میداشتند ، ویک من بار در شهر نمی گذاشتند PageV01P389
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0400.png)

# ناگاه خر رسیذ ، که اتابک ایلدگز با ملکشاه بدر همذان فرو
# ~~آمذ ؛ وخمر این حادثه زوذ فاش شذ، چه این کار باستدعای ایشان
# ~~بوذه بوذ ک: لشکر از جهت خان ومان خویش ونان پاره که آنجا
# ~~داشتند فوج فوج روی بگریز نهاذند ، ومیرفتند ؛ چون دانستند . که ms224
# ~~ضبط حشم ممکن نیست ، واصلاح نخواهذ پذیرفت ، سلطان فرموذ، که
# ~~فردا رآب عیره کنیم، وروی نهمذان وجانب خصم نهیم ، که آن
# ~~مهم ازین واجب ترست ؛ لشکر وحاشیه اندیشیذند ، که فردا زحمت
# ~~وانبوهی باشذ ، هم امروز بگذریم ؛ حالی اضطران در مردم افتاذ ،
# ~~جسر بگسست ، وبشکست، ملآحان کشتها بسیاه سلطان بگذاشتند ،
# ~~وبگریختند ، هر که کشتی میبافت میگذشت ؛ چون روز رستاخیز
# ~~هزاهزی در مردم افتاذ ؛ واز محال غربی رجاله بکوشیذند ، وعجمیان را
# ~~می غارتیذند ، واز شهر لشکر بیرون آمذند؛ هزیمت ومقاتلت بنزدیک 2
# ~~سلطان رسیذ ، ربر شرقی سرای سلطان متاع تجار ورخت سپاهیان بوذ ،
# ~~رجاله بغداذ آن را بغارتیذند ، ولشکری که بر جانب شرن بوذند ،
# ~~در سلاح شذند ، وصف کشیذند ، وخیلخانهٔ‌ خوذ نگاه داشتند
# و سلطان در سرای سعد الدوله با غلام وخاصگی، چند ، که مانده PageV01P390
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0401.png)

# ~~بوذ ، در سیاره نشست ، وبگذشت ؛ وسرا برده وبنه گاه وخزانه
# ~~ودختران سرای وجمله آلات واسباب سلطان برجانب غرتی بماند ؛
# ~~زین الدین علی کوچکث با حمله لشکر خویش بر نشسته بوذ ، وبا مقابله
# ~~کشتی جنگ میکردند ، ونگذاشتند ، که بغادذه با جانب غربی آیند؛
# ~~وچون هر آلتی نقل نمی شایست کردن، حمله بسوختند با منجنیقها، وهمچنان
# ~~صف کشیذه ایستاذه بوذ ؛ تا بنه گاه وخزانه ودختران سرای سلطان،
# ~~با لشکر براه کرد ، آنگاه بر عقب ایشان می آمذ
# و سلطان با لشکر آن شب تا روز برجانب شرفی بر پشت اسپ بوذ،
# ~~بامداذ که صبح دمیذن گرفت، بنه بر نهاذند ، وروان گشتند ، بیک
# ~~فرسنگئ بغداذ فر و آمذند : واگرچه لشکر سلطان را تزلزل وپریشانی
# ~~بوذ ، لشکر بغداذ را چندان قوت وقدرت وتوانابی نبود ، که بر اثر
# ~~بیامذندی ، وناموسی نگاه داشتندی ؛ وسلطان را از اسباب سلطنت
# ~~دهلیزی وپنج باره زیلوی شاهی واسیی چند از بارگیران خاص مانده
# ~~بوذند امرا وخواص سلطان از مطبخ خویش تغذی وتعشئ سلطان
# ~~مهیا میداشتند ، تا بحلوان رسیذند؛ آنجا زین الدین علی کوچک
# ~~رسیذ با اسباب پاذشاهئ سلطان ، ودختران سرای وخدم وحشم
# ~~باز رسانیذ ، چنانچه ms225 هیچ ضایع نشذه بوذ ؛ سلطان را آن کفایت ازو
# ~~خوش آمذ، او را بنواخت PageV01P391
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0402.png)

# از آنجا گوچ کردند ، چون بپنچ منزلی همذان رسیذند ، اتابک
# ~~ایلدگز باز گشت ، وملکشاه تنها ماند ؛ او نیز بجانب خوزستان رفت ،
# ~~وسلطان بکوشک همذان فروآمذ ، فصرنا کما کنا والعناء زیادة ،
# ~~سعی ضایع وخزانه تهی وجهد مهمل
# بعد از آن بزمستان بشهر ساوه رفتی، وتابستان همذان آمذی ،
# ~~ناگاه رنجی برو مستولی شذ ، مدتی افتان وخیزان می بوذ، تا در ذی الحجه
# ~~سنه: اربع وخمسین وخمسمایه [554] از کوشک ممحفه با شهر آمذ؛ بعد
# ~~از یک هفته بجوار حق پیوست ؛ پیش از آنک سلطان به بغداذ رفت ،
# ~~مثقال بزرگ را فرستاذه بوذ، وامام الأئمه عماد الدین عبد الصمد شیبانی
~~را
# ~~بخطبه خواندن خاتون کرمانی خوانده ، وآوردن مهد او بدار الملک
# ~~همذان در رجب سنه اربع وخمسین وخمسمایه [554] بوذ؛ شهر آذین
# ~~بسته ، زیادت از پانصذ کوشک زذه بوذند، ومطر بان نشانده ،
# ~~و سلطان در محفه، از تکسری که داشت، باستقبال او رفت؛ مدت
# ~~ینچ ماه در حباله او بوذ ، وبحکم بیماری بذو ترسیذ، همچنان بمهر
# ~~درست کماند
# مدت عمرش سی ودو سال بوذ، ومدت پاذشاهیش
# ~~هفت سال PageV01P392
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0403.png)

# ~~حلیت او : خوب چهره سرخ وسپیذ فراخ چشم دراز موی متناسب
# ~~قد لطیف اندام چابک سوار ، یال فراخ محاسن تنک واندک داشت
# ~~بلنگ همت شیرخوی آهومیان
# ~~وزراء او :
# ~~الوزیر : جلال الدین ابو الفضل
# ~~الوزیر : شمس الدین ابونجیب
# ~~الحجاب :
# ~~امیر حاجب حمال الدین قفشد بن قیماز
# ~~ناصرالدین اتابک ایاز
# داوزدهم السلطان معز الدنیا والدین ابو الحارث
# سلمانشاه بن محمد بن ملکشاه
# ~~سلیمانشاه پاذشاهی خوش خوی خوب روی بذله گوی معاشر
# ~~طبع بوذ ، اما ثبات ووقار واصطبار نداشت ، واقبالش مساعد ومرافد
# ~~نبوذ؛ چند روز برتخت ملک نشست ، اما بختش یاری نداذ PageV01P393
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0404.png)

# چون سلطان محمد از دنیا برفت ، موفق گرد بازو از حملهآ امر
# ~~بعد ت وآلت ولشکر قویتر بوذ ؛ واز امراء بزرگ ناصرالدین آقش
# ~~وعز الدین صمان واتا بکث ms226 ایاز مانده بوذند ، با یکدیگر در باب سلطنت
# ~~مشورت کردند :  ودانشق ساختند_؛ قرار برآن افتاد ، که
# ~~اینانج را از ری بخوانند ، وباستصواب رای او کار کنند؛ چون بیامذ،
# ~~بعد از کنکاج رای بر سلیمانشاه قرار گرفت ، باستحضار او کس بموصل
# ~~رفت ، اتا بکث قطب الدین مودود ، که والئ موصل بود، او را گسیل
# ~~کردند ، با اهبت وعدت وسازی تمام ؛ دوازدهم ربیع الاول سنهآ
# ~~خمس وخمسین وخمسمایه [555] بدار الملک همذان رسیذ ، برتخت ملک
# ~~نشست ، ووزارت بر خواجه شهاب الدین ثقه قرار افتاذ، وامیر
# ~~حاجی بر مظفر الدین الپ ارغو؛ واز جهت استمالت جانب اتابک
# ~~ایلدکز ملک ارسلان را که پیش او بوذی، ولی عهد کردند ، ودر
# ~~خطبه وسکه نام او ثبت گشت
# اینانج باز گشت بری ؛ ومیان موفق گرد بازو وعز الدین صتمان
# ~~وناصر الدین آقش همواره در اندرون نفاری بوذی، چه گردبازو را
~~PageV01P394
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0405.png)

# ~~عداوت از روزگار سلطان محمد هنوز در اندرون باقی بوذ : بحکم آنک
# ~~سلمانشاه همه روز بنشاط وعشرت مشغول می بوذ، وعز الدین وناصر الدین
# ~~آقش بیشتر بذو می رسیذند، ومی سگالیذند، که سلطان را بر آن دارند، که
# ~~گرد بازو را بگیرذ، یک روز سلطان را بمهمانی بردند، تا مگر
# ~~فرصت غمز یابند ، میسر نشذ ، که گرد بازو لشکر بسیار داشت ،
# ~~وهشیار ومحتاط بوذ ، هرشب لشکری با سلاح گرد سرای او می خفتند ؛
# ~~درین میانه گرد بازو کس باتابک ایلدگز فرستاذ، واو را بآمذن
# ~~وآوردن ملک ارسلان تحریض کرد : وسلیمان از مداومت شراب وحشی
# ~~طبع شذه بوذ ، وبیکبار مخبل شذه؛ امراء که با او معاشرت
# ~~میکردند ، بذو راه نمی یافتند : کار هیچ کس متمشی نمی شذ، وهیچ
# ~~کس را مجال گفتن نبوذ، 2 مصراع
# ترسم که چو بیذار شوی روز بوذ
# امرا ازو نومیذ شذند ؛ وبا گرد بازو متفق گشتند بر استدعای
# ~~ایلد گز وملک ارسلان : وسلمانشاه در غلواء مستی از حال مخالفت
# ~~آمرا آگاه شذ، وخواندن ارسلان؛ بایشان پیغام فرستاذ ، که اگر
# ~~شما از ms227 من مستوحش شذه ایذ ، واز آوردن من پشمان گشته ، از من
# ~~بشما هیچ رنجی نرسیذ، بگذاریذ مرا تا آن اهبت وعدت PageV01P395
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0406.png)

# ~~وبرگ وآلت وساز پاذشاهی که از موصل آوردم، رگرم، وبجانب خوزستان
# ~~روم ؛ امرا این التماس خواستند اجابت کردن ؛ باز گفتند : بی مشورت
# ~~اینانج إجازت او نتوان داذ ؛ پیغام باینانج فرستاذند ، جواب باز آمذ،
~~که
# ~~الله الله اگر شیما را ازو کراهیتی هست ، وپاذشاهی دیگر برو اختیار
# ~~می کنیذ ، او را دست باز داشتن مصلحت نباشذ ، که اگر بخراسان روذ،
# ~~اممن نتوان بوذ ، که لشکری بیارذ ، وخلایق را دل مشغونی دهذ،
# ~~واول درد سرما بوذ، واو را موقوف دارند، تا سلطان دیگر برسذ،
# ~~آنگاه حکم او را باشذ
# مرا اندیشیذند، که در خفیه بطرفی بدر روذ، هر شب از
# ~~خیلخانه سواران با سلاح پیرامون کوشک او پاس میداشتند ، تا اتابک
# ~~ایلد گز وارسلان برسیذند در آخر رمضان سنهآ خمس وخمسین وخمسمایه
# ~~555]؛ سلطان ارسلان برتخت ملک نشست ، وسلمانشاه را در
# ~~کوشکی در میان باغ موقوف کردند ، وموکلان برو گماشتند
# وبعد از یک ماه که سلطان ارسلان وایلدگز بجانب اصفهان
# ~~مرفتند ، سلمانشاه را با قلعهٔ‌ علاء الدوله بهمذان نقل کردند، وهم
# ~~درین قلعه دوازدهم ربیع الاول سنهآ ست وخمسین وخمسمایه [556]
# ~~در گذشت ، در مرقد راذرش سلطان مسعود دفن کردند PageV01P396
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0407.png)

# ~~مد ت ملکش شش ماه وکسری بوذ، ومدت عمرش چهل
# ~~وپنج سال ، واتفاق ولادت او در رجب سنهآ احدی عشر وخمسمایه
# ~~(51] بوذ
# ~~حلیت او : چهرهآ او اسمر بسرخی مایل محاسن متوسط کوتاه
# ~~گردن گردمهره ربع القامه حلیم صورت رحیم سیرت متوکل عمر
# ~~وزراء وحجاب او :
# ~~الوزیر : شهاب الدین ثقه محمود بن عبد العزیز الحامدی
# ~~الحاجب : مظفرالدین الپ ارغر بن برنقش البازدار
# ~~سیزدهم السلطان الاعظم رکن الدنیا والدین ارسلان بن طغرل
# ابن محمد ن ملکشاه ن الپ ارسلان
# ~~سلطان ارسلان پاذشاهی بوذ خوب طلعت نیکو سیرت، باحیا
# ~~وحمیت دیر خشم زوذ رضا ، کرم ومروت بر احوال او غالب وحلم
# ~~وسکون ms228 باحوال اوظاهر؛ هیچ خواهنده از ولفظ لا ناشنوذه، وهیچ کس
# ~~ازو جور وقهری ندیذه، از کار دخل وخرج وضبط اموال خزاین و پایگاه
~~PageV01P397
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0408.png)

# ~~متغافل بوذ ، ودر تفتیش وتفحص اجوال مسامح ومساهل ، تنعم
# ~~دوست و ترفیه جوی بوذ، در پوشیش وخور ش وتکلف الوان
# ~~وتنوق طبایع بغایت ، لباسهاء فاخر وکسوتهاء متلون وجامهاء ختأیئ
# ~~زرکشیذهآ مثتل در عهد او قیمت ورواج گرفت ؛ وملاطفت ومکالمت
# ~~او در مجلس شراب ومعاشرت بغایت کمال بوذی؛ وهرگز در بزم او
# ~~فخش ولغو ولسهو وجفا ودشنام بر لفظ کس ترفتی، و حرکتی
# ~~نا محمود در وجود نیامذی
# چون پذر او سلطان طغرل بن محمد فرمان یافت ، او کم از یکساله
# ~~بوذ ، وعم زاذهآ او ملکشاه ن سلچوق بن محمد هم درین سن وحد
# ~~بوذ؛ سلطان مسعود ایشان را می برورد ، وتربیت وتنمیت میداذ ،
# ~~وایشان را با خوذ گردانیذی، تا در سنهٔ‌ اربعین وخمسمایه [540] که
# ~~از بغداذ براه دربند قرا بیلی بآذربیجان می آمذ ، برای جمع کردن لشکر
# ~~ودفع بزاپه از دار الملکث همذان ، ایشان را بقلعهآ تکریت فرستاذ ،
# ~~وبامیر مسعود بلال که شحنهآ بغداذ وکوتوال تکریت بوذ سبرد ؛
# ~~ایشان مدت بضع سنین در تکریت مماندند ، تا روزگار منقلب تغیر در
# ~~احوال پدیذ کرد ، وسلطان مسعود از دنیا برفت PageV01P398
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0409.png)

# و بعد ازو ملکشاه بن محمود مدت چهار ماه برتخت ملمکث نشست ب
# ~~نگاه راذرش محمد که ولی عهد وداماذ سلطان مسعود بوذ، از
# ~~خوزستان بیامذ باستدعا خاصبک پلنگری که آتا بک وحاکم عراق در
# ~~آن زمان او بوذ ، وملکشاه را موقوف داشته بوذ بیامذ، وبرتخت
# ~~ملک نشست در آخر شوال سنهآ سبع واربعین [547] ، وسنهآ مان
# ~~واربعین [548)] امیر مسعود بلال از بغداذ گربخته بیامذ، وایالت
# ~~بنواب دار الخلافه باز گذاشته ، تحکم استشعاری که او را از خلیفه
# ~~بوذ ؛ بعد از آن از سلطان محمد دستوری خواست ، که ببغداذ باز روذ ،
# ~~با حسام الدین الیغوش السلاحی که صاحب دز ماهکی بوذ وولایت
# ~~بندنیجان باستخلاص بغداذ ودفع ms229 جیوش خلیفه ، وگفت : ما را از
# ~~خذاوند بجهت ناموس از چیزی چازه نباشذ ، که اگر خلیفه بنفس
# ~~خویش بیرون آیذ . امرا هیچ یک در مقابلهآ او نه ایستند ، ازین
# ~~دو شه زاذه که در تکریت اند ، یکی را رخصت بایذ داذ ، تا در مقابله
# ~~حشم خلیفه با چتر بداریم ؛ از سلطان محمد رخصت یافت
# و بعد از اذن ورحلت مسعود بلال پشمان شذ ، ونامه فرستاذ
# ~~بتوقیف ملک محمد ، وخوذ با حسام الدن الیغوش در استخلاص بغداذ
# ~~میکوشیذ ؛ ویأبی الله الا آن یتم نوره (32/9) ، قضاء کار خوذ
~~PageV01P399
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0410.png)

# ~~بکرد ، وارسلان شاه را بیرون آوردند ؛ وخلیفه مقتفی با ایشان مصاف
# ~~داذ ، اول شکست بر لشکر خلیفه افتاذ ؛ این حماعت بنهب و سلب وغارت
# ~~مشغول شذند ، لشکریان خلیفه رجعتی کردند ، وهزیمت بر لشکر الپغوش
# ~~افتاذ ، پناه با ولایت دز ماهکی داذند ؛ وملک ارسلان را الپغوش
# ~~با خوذ میداشت، ناگاه الیغوش فرمان یافت ، سنقر همذانی با ملک
# ~~ارسلان نزد اتابک ایلدگز آمذ ، که والدهٔ‌ ارسلان در تحت حبالهٔ‌
# ~~ایلدگز بوذ ، وآنرا تقربی وذخیرهٔ‌ مغتنم دانست؛ وملک ارسلان
# ~~بإعزاز وإکرام نزد والده واتابک که او را بمحل پذر مشفق بوذ ماند
# واتابک ایلد گز بندهآ خاص کمال الدین سمیرمی بوذ وزیر
# ~~سلطان مسعود ، کمال الدین سمیر می را در بغداذ ملحدان بکشتند ؛ ایلد گز
# ~~بخدمت سلطان مسعود افتاذ ، وخدمتهاء شایسته میکرد ، ودرو آثار رشد
# ~~بوذ ؛ سلطان او را بزرگ کرد ، وولایت أرانیه باقطاع باو داذ؛ بعد
# ~~از وفات سلطان طغرل بن محمد زن او را که ماذر ارسلان بوذ، باو
# ~~داذ ؛ او زن را با خوذ ببردع برد ، وارسلان را تربیت میکرد؛ اورا
# ~~از ماذر ارسلان دو پسر شذند : اتابک نصرة الدین جهان پهلوان محمد ،
~~PageV01P400
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0411.png)

# ~~و دیکر اتابک مظفر الدین قزل ارسلان عثمان ؛ واتابکان آذر بیجان از
# ~~فرزندان اتابک ای بکر بن محمد جهان بهلوانند
# واما اقسنقور اتابک مراغه وآذربیجان بندهٔ‌ احمدیلی بوذ ان
# ~~ابراهیم بن وهسوذان که حاکم آذربایگان بوذند: ms230 وچون احمدیلی را
# ~~بکشتند ، اقسنقور یزرگ شذ ، وبر مراغه وتبریز وولایت آذر بیجان
# ~~مستولی گشت ، پیوسته میان او وایلدگز وجهان بهلوان منازعت وحرب
# ~~بوذی : سلطان محمد شاه ین محمود پسر خوذرا باو سیرده بود ،
# ~~میخواست تا او را بسلطنت نشانذ : چند بار ببغداذ فرستاذ ، تا خطبه
# ~~با نام او کنند ، بجائی نرسیذ ، پسر او خاصبکث عم امیری بزرگ بوذ ،
# ~~ومد تی حکم آذربیجان وحدود مراغه بایشان بوذ
# چون سلطان محمد ازدنیا برفت در آخر سنهآ اربع وخمسین وخمسمایه
# ~~554) سلمانشاه نوبت خویش بداشت بذان مقدار که مقدور و میسور
# ~~بود بحسب بحت وطالع ، چنانک پیشتر مذکور است ، وامراء
# ~~حضرت که بدرگاه حاضر بوذند شرف الدین گردبازو وعز الدین واتابکان
# ~~او ایاز واقش در بابب پاذشاهی وجهانداری حمعیتی کردند ، وامیر
# ~~ابنانج را از ری همذان خواتدند در فصل زمستان از برای تعیین
# ~~پاذشاهی؛ اختیار بر سلطان سلیمان افتاذ ، او را از موصل بیاوردند ؛
~~PageV01P401
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0412.png)

# ~~وچون اتابک ایلد گز رکن معظم ترین در تأسیس ملک ودولت
# ~~وپاذشاهی بوذ، وابن بنیاذ بی مشورت او نهاذه بوذند ، قرار بر آن
# ~~افتاذ ، که خطبهٔ‌ سلمان شاه مرد ف باشذ بولایت عهدی ملک ارسلان
# ~~تا تألیف جانب اتابکی اندر آن امر وتعطیف رای او حاصل باشذ
# و چون روزگار در تمهید کار ولی عهد تعجیل می مموذ بخت صاحب
# ~~تخت روی بنشیب وپای در رکاب میآورد ، تا مدت هفت ماه اورا
# ~~از کاتب فلک هفتمین منشور عزلت پاذشاهی ومثال عطلت شهر یاری
# ~~در رسیذ ، وزمام آن مملکت و تفویض آن سلطنت بسلطان مبارک ارسلان
# ~~باز افتاذ ، ورایت جهان آرای از آذربیجان یدار الملکث همذان خرامیذ ،
# ~~وجهان بفر دولت سلطان وسیاست تیغ واصابت رای اتابک اعظم
# ~~روایتی ورونقی دیگر گرفت؛ وامراء اطراف سربر خط بندگی نهاذند ،
# ~~ورعایا در سایهآ عدل وعاطفت ایشان بیاسوذند ، وتخت سلطانی بوجود
# ~~ارسلان مزین گشت: وصدر دیوان وزارت ومسند دربت وجلادت
# ~~بشهاب الدین ثقه منور ومکرم گشت ؛ ومهد رفیع خاتون کرمانی بعقد
# ~~سلطان ms231 مکلتل شذ ، وامور مملکت از همه وجوه انتظام یافت
# بعد از دو ماه همذان سلطان واتابک معظم در آخر سنهآ خمس
# ~~وخمسین وخمسمایه [555] بر صوب ساوه باصفهان رفتند در فصل PageV01P402
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0413.png)

# ~~زمستان ؛ امیر عزالدین صتمان که والئ . . . بوذ وحسام الدین اینانج بر
# ~~مخالفت سلطان یکی شذند  وهر دو کس فرستاذند با استدعاء ملک
# ~~محمد بن طغرل از پارس ، عز الدین صتمان عصیان ظاهر کرد ؛ وسلطان
# ~~وشرف الدین گرد بازو وامیر ناصرالدین با لشکرها با در همذان آمذند ،
# ~~واتابک باصفهان بماند ؛ وملک محمد از پارس باصفهان آمذ ، واینانج
# ~~وصتمان با او براه کابله قصد همذان کردند ؛ وسلطان واتابک ایلدگز
# ~~پیش از آمذن محروسهآ فرجین مصانی سخت ببوذ : عاقبت هزیمت
# ~~بر لشکر ملک محمد افتاذ ، واقبال ارسلان غالب آمذ ؛ ملک محمد
# ~~منهزم بخوزستان رفت ، وعز الدین بقم واینانج بطرف ری شذ ؛ سلطان
# ~~واتابک برعقب اینانج بری شذند ، واوبگرگان ومازندران رفت
# وچون اتابک را بسبب مشیت و معاونت سلطان ارسلان از اران
# ~~وآذربیحان غیبت ضروری افتاذ ، ملک ایخاز را در استطراف بلاد
# ~~اسلام طمع گرفتن افتاذ ، از جای بجنبیذ ، وجرس هوس بجنبانیذ ؛ سپاه
~~PageV01P403
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0414.png)

# ~~اسلام در ظل رایات سلطان واستظهار رای ورویت وشوکت ودرایت
# ~~اتابکی روی بدیار کفر نهاذند ، وبنیت مجاهدت و إدراکث درجهآ شهادت
# ~~میان عزیمت چست در بستند؛ وچون از حدود گنجه بگذشتند ،
# ~~وبایشان نزدیک برسیذند ، امراء سلطان بقوت آلت واستظهار عدت
# ~~مقاومت وتأیید نصر الهیت بر فور بر سر ایشان تاختند. وخزانهآ او غارت
# ~~کردند ، وخاج زرین وخم سیمین همه بیاوردند ، وملک ابخاز بحشاشه
# ~~لی موزه بر نشست ، وبجست
### | شعر [مجتث]:
# مجست با رخ زرد از نهیب تیغ کبوذ
### | چنانک برگ بهاری زبیم باذ خزان
# نه آرمیذ ونه از خواب وخورد داشت خبر
### | زهی مهابت تیغ خذایگان جهان
# ~~و در آن بر میان نکنجیذ که لشکر اسلام بذین جهاد مشغول بوذند ،
# ~~ملاحده فرصت یافتند ، وتا اهل قزوین آگاه شذند ، سه پاره قلعهء
# ~~محکم بر سر کوههاء حصین برآورده ms232 بوذند برسه فرسنکیآ شهر؛ از حشت
# ~~وگج مقدار گزی در گزی دیوارها کرده بوذند ، وبرپشت ستوران نقل
~~PageV01P404
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0415.png)

# ~~کرده. چنانک مد ت اندک دیوارها بلند کرده بوذند، ومنجنیق
# ~~وعراده بنهاذه ، وذخیره میکشیذند ، وإحکام می ساختند ؛ اهالی
# ~~قزوین خروشان وجوشان بدرگاه سلطان آمذند ، ونفیر بآسمان رسانیذند ،
# ~~سلطان وامراء دولت بطوع ورغبت تمام روی از جهاد آصغر بجهاد
# ~~اکبر نهاذند ، ومدت چهار ماه آن قلاع بستذند ، وخراب کردند
# واز حدود قزوین بولایت مهاب آمذند ، وقلعهآ که در عهد سلطان
# ~~مسعود <آن مخاذیل > بنا نهاذه بوذند ، وجهان گشای نام کرده بر سر
# ~~کوهی بلند ، وسلطان مسعود با حمله امراء دولت خوذ سه ماه در پای
# ~~آن قلعه مقام کرد : منجنیقها بر حوالی آن بنهاذند، وحصاری سخت
# ~~میداذند ، چنانک فتح آن نزدیک بوذ ، میان امرا اختلافی افتاذ ، از
# ~~پای قلعه بر خاستند ، وهمه اسباب وآلات حصارگیری آنجا بگذاشتند ؛
# ~~آن مدابیر بذان سبب نیرو گرفتند ، ودر عمارت واستحکام آن قلعه
# ~~بیفزوذند ، وآن را با خوذ بفال داشتند ، که سلطان مسعود وامراء
# ~~وسیاه عراق از ستذن آن عاجز شذند؛ بعهد سلطان ارسلان آن قلعه بعد
# ~~از فراغ فتح قلاع نو بستذند ، در ولایت طارم بر لب آب سپیذ روذ، که
# ~~از طارم بگیلان می روذ ، واز آنجا بدریای گیلان می ریزذ؛ وقلعه را
~~PageV01P405
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0416.png)

# ~~بعد از فتح ارسلان گشای نام نهاذند ، وکوتوالی مسلمان با چند مرد
# ~~مبارز در آن قلعه نشاندند
# در ابتداء دولت سلطان ارسلان این دوفتح که پشت اسلام بذان
# ~~قوی شذ ، وأعلام دین بذان افراخته گشت بر آمذ ، ومردهآ آن بأقطار
# ~~وأطراف جهان رسیذ ، ودور ونزدیک سر بر خط فرمان او نهاذند
# ودر آخر سنه2 تسع وخمین وخمسمایه [559] سلطان ارسلان
# ~~واتابک وامراء دولت باصفهان آمذند ، ودر حمادی الاولی سنهآ ستین
# ~~وخمسمایه [560) مرغزار هزارخانی رفتند ، که اتابک زنکی از فارس
# ~~مخدمت سلطان می آمذ ؛ ووزیر شهاب الدین ثقه بمار بوذ در اصفهان
# ~~محلت تماورد د خانهآ خوذ توقف کرد ، بیست وهشتم این ms233 ماه در
# ~~گذشت ، وتابوت او بهمذان بردند ، ممرقدی که ساخته بوذ
# ودر نوزدهم شعبان این سال اتا بکث زنکی از پارس بخدمت سلطان
# ~~رسیذ ، وتشریف پوشیذه ، باز گشث ؛ سلطان واتابک وامراء یازدهم
# ~~شوآل این سال ممرغزار قراتگین بدر همذان فرو آمذند ؛ ودر بیست ویکم
# ~~ذی القعده ازین سال وفات ناصرالدین آقش بوذ بدر همذان؛ وروز
# ~~یکث شنبه آخر ذی الحجهآ این سال وآخر سنهٔ‌ ستین وخمسمایه [560]
~~PageV01P406
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0417.png)

# ~~سلطان ارسلان وآتابک وامراء از همذان حرکت کردند بجانب ری ،
# ~~وبمرحله کوشکث باغ فرو آمذند ؛ وروز یکث شنبه چهاردهم محرم سنهآ
# ~~احدی وستین وخمسمایه [561] امیر عز الدین صتمان وفات یافت نزدیکث
# ~~مرحلهٔ‌ از در همذان، روز دوشنبه هنتم صفر وزیر فخرالدین بن معین الدین
# ~~کاشی از در همذان بجانب ساوه رفت بخدمت سلطان ، ووزرات برو
# ~~مقرر شذه بوذ
# روز چهارشنبه نهم صفر سلطان با امراء دولت از ساوه بجانب ری
# ~~حرکت کردند؛ و< پیش ازین بپنچ شش روز ب در ساوه باذی بر
# ~~خاست ، که سر منارها بنیداخت ، وخیمها ر کند، وستوران جمله
# ~~مشمر شذند در صحرا ، وبسیار خرابی بکرد ؛ روز آذینه هجدهم صفر
# ~~سلطان در شهر ری شذ ، وبسرای امیر اینانج نزول کرد بباغ شورما ،
# ~~وهم درین روز وزارت بفخر الدین کاشی داذند ، تا ذر دست بالش
# ~~وزارت نشست ، وچند توقیع بکرد ، بر توقیع نصرة الدین پهلوان محمد
# ~~کرد ؛ روز چهارشنبه چهارم جمادی الاولی سنهآ احدی وستین وخمسمایه
# 561] وفات گردبازو بوذ در ظاهر ری بزیر گنبذ شهنشاه ، وتابوت
# ~~او همذان بردند بمدرسهٔ‌ که ساخته بوذ؛ اتابک پهلوان محمد سه روز
~~PageV01P407
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0418.png)

# ~~در بارگاه او تعزیت داشت ، وامراء واعیان دولت برای آتابک محمد
# ~~همه حاضر شذند ، واینانج پناه با خسرو مازندران داذه بوذ
# روز چهارشنبه یازدهم حماذی الاولی ازین سال سلطان ارسلان
# ~~از ری بیامذ ، وبسر دولاب طهران نزول کرد ، وهم درین روز رسول
# ~~شاه مازندران واینانج بدرگاه رسیذند؛ وپیش ازین اینانج ساوه
# ~~وجرباذقان ونانی که بیرون از ری » داشت باز ms234 میگذاشت، تا ری
# ~~تنها رو مقرر دارند ، وسلطان دل با او خوش کنذ؛ چون خیر مرگ
# ~~گردباز و بوی رسیذ ، یشمان شذ ، وساوه وجرباذقان ونانهاء افزونی
# ~~میخواست ؛ رسول او را این نوبت مستحف باز گردانیذ ، وملتمس او
# ~~باجابت مقرون نکشت؛ از سلطان جواب این بود ، که اگر بخدمت
# ~~ما آیذ ، بنانی که فرماییم قناعت بایذ کردن
# روز سه شنبه هفتم ماد رجب ابن سال والدهآ سلطان ومظفرالدین
# ~~قزل ارسلان بعزم نخجوان از لشکرگاه حرکت فرموذند ، وببالای
# ~~طهران فرو آمذند؛ روز سه شنبه منتصف رجب سنهآ احدی وستین
# ~~وخمسمایه [561] اتابک اعظم وامراء دولت بجانب قلعهآ فیروز کوه
# ~~مازندران رفتند ، میان استوناوند وآرد هند ، وآنجا نزول کردند ؛
# ~~سلطان بر سر دولاب مقیم بود؛ اینانج از سلطان مستوحش ونا امیذ
# ~~گشت ، پیش سلطان خوارزمشاه ایل ارسلان رفت بمدد خواستن؛ PageV01P408
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0419.png)

# ~~وسلطان با در همذان آمذ؛ وآتابک بسوی آذربیجان روان شذ ،
# ~~وایالت ری بعمر ن علی بار داذند، واو قلعهٔ‌ طبرک را عمارت
# ~~فرموذ ، وآلات وذخایر بسیار نهاذ ، که بر اینانج وقصد او
# ~~امن نبوذ
# ودر سنهآ اثنتین وستین [562] سلطان بمرغزار شرویاز آمذ
# ~~بدر زنجان، واینانج بحضرت سلطان خوارزمشاه رفته بوذ ، ومدد آورده ،
# ~~و روی بعراق نهاذه. در آن وقت بری آمذ با لشکری گران؛ وچند
# ~~روز طیرک را حصار داذ. بزوذی امیذ فتحش نبوذ، وعمر علی بار
# ~~نامه باتابک ایلد گز باذر بیجان فرستاذ ، واو را بر آمذن تحریض
# ~~مموذ ؛ اینانج حصار داذن طبرک بگذاشت، وروی بأبهر وزنجان
# ~~آورد بر عزیمت مصاف، چه لشکر خوارزم توقف نمی کردند ،
# ~~میخواستند ، که جنگ کنند ، وغارت گیرند ، وزوذ باز گردند ؛
# ~~چون اینانج روی بزنجان نهاذ ، ایلدگز از تریز نزدیک رسیذه بوذ ،
# ~~سلطان از زنجان یک مرحله پیش او باز رفت بر سبیل استقبال
# ~~و مصلحت وقت؟ چون اینانج خبر وصول آتا بک شنیذ ، از أبهر
# ~~پیشتر نشذ ، باز گشت ؛ وخوارزمیان در أبهر وقزوین وآن حدود بسیار
~~PageV01P409
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0420.png)

# ~~بی رسمی کردند ، وفرزندان مسلمانان اسیر گرفتند ms235 ، تا چهارپایان غارتیذه
# ~~براندند ؛ واز در قزوین دوهزار شتر براندند، وباز گشتند ؛ وسلطان
# ~~واتا بک وامرا براثر ایشان بری آیذند ، واینانج بجرجان رفت، وبخار
# ~~سوخته که مرغزاری نامدارست در حدود استراباذ نزول کرد ، ولشکر
# ~~خوارزم براه د هستان بخوارزم رفتند
# اینانج من بعد جای صلح نگذاشته بوذ ، سلطان زمستان بری مقام
# ~~کرد ، ودر فصل تهار سنهآ ثلاث وستین [563] بنعل بندان آمذ
# ~~بنزدیک مشهد ، واتابک بآذربیجان شذ ، ودر زمستان ان سال سلطان
# ~~بساوه آمذ ، وعمر علی بار بحکم استحکام قلعه وذخبرهٔ‌ تمام که داشت ،
# ~~گرد عصیان میگشت ، وباذ طغیان در دماغ او می جنبیذ ؛ جزما با خوذ
# ~~راست کرده بوذ ، که عاصی شود، وبمقد مه در امضا وامتثال مثالهاء
# ~~اتابک تهاون وتغافلی میکرد ؛ سلطان را ازین حال بفراست رای
# ~~روشن آگاهی شذ ، او را بفریفت ، وبعشوهٔ‌ غرور بدرگاه خواند بساوه؛
# ~~چون برسیذ ، روز دیکر بسرای دیلمان بخدمت آمذ ، خلوت ساختند ؛
# ~~سلطان اورا ومعین ساوجی را که مستوفی بوذ، در آن روز بکرفت ،
# ~~وهر دو را موقوف کردند ، وبنه وخزانه وآنچ موجود بوذ ازیشان جمله
# ~~بغارت ببردند ، واستیفا بخواجه عز الدین داذند PageV01P410
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0421.png)

# سلطان بتابستان سنهآ ثلث وستین [563] بدر همذان آمذ ،
# ~~وزمستان بساوه رفت بار دیگر ، وچون خر ؤاخذت عمر بن علی
# ~~بار باینانج رسیذ، قصد ری کرد ، واز شاه مازندران مدد خواست؛
# ~~مددی بسیار بیاورد ، امیر حاجب نصرة الدین محمد هلوان وجمال الدیین
# ~~این عمر وامراء که در خدمت بوذند، بری رفتند ؛ ومیان اینانج وایشان
# ~~ملاقات افتاذ بدر ری ، در ابتدا شکست ر اینانج بوذ ، اما سبب
# ~~بی ترتیی ومخالفت لشکر سلطان وهنی تمام برایشان افتاذ ، بهزیمت شذند؛
# ~~وسلطان از جانب ساوه همذان آمذ، وبچال داودآباذ بسیار خلایق
# ~~از سرما» هلاک شذند ؛ و براثر سلطان نصرة الدین محمد بهلوان
# ~~وامراء بهمذان آمنند؛ اینانج از ری بساوه < ومزدقان  آمذ،
# ~~وبسیاری خرانبی در ولایت کرد وتا مردوی بر عقب لشکر هزیتی
# ~~بتاخت، وهر کرا یافت، گرفت؛ اما قصد همذان نیارست کرد ،
# ~~بری ms236 باز گشت
# و در آخر سنهٔ‌ ثلاث وستین [563] و در اول سنهآ اربع وستین
# ~~564] اتا بک اعظم چون خر این واقعه شنیذ ، روی بعراق نهاذ ،
# ~~و بدر ری رفت در فصل تابستان با سپاهی گران ، وسلطان بخرقان آمذ؛
~~PageV01P411
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0422.png)

# ~~اینانج إحکام دیوار شهری ری وقلعه میکرد ، ومنجینق وعراده می ساخت؛
# ~~وولایت حمله اتابک از حدود خرقان وأعنلم خرج کرد ، وکار بر
# ~~ابنانج تنگ گشت، دانست که شهر بحصار نتوانذ داشت، رسولان را
# ~~در میان داشت ، میخواست که عهذی وسوگندی رود میان او وسلطان
# ~~تا در شهر باز کنذ؛ رسولان در تردد بوذند ، ودیگر روز قرار
# ~~نهاذند ، که میان ایشان ملاقات باشذ ؛ سلطان واتا بک نزدیک شهر
# ~~آمذه بوذند ، چون روز شذ ، اینانج را کشته یافتند در خیمهآ که بر
# ~~دروازهآ طهران زذه بوذ در پس باروی شهر ، وغلامان که آن شب
# ~~بیتاق بوذند گریخته ؛ شهر وولایت بی خصومت مسخر شذ سلطان را ،
# ~~وقلعه را خراب کردند : وری بر حاجب نصرة الدین محمد مهلوان
# ~~نوشتند ، وکارها استقامت گرفت . وعمر علی بار در بند بمانذ در
# ~~دست موکلان اتا بک اعظم مدة سه سال تا آنگاه که وفات یافت :
# ~~ومعین ساوجی از بند خلاص یافت ، اما زوذ بر عقب آن در گذشت
# ودر آخر سنهآ خمس وستین [565] سلطان باصفهان آمذ از
# ~~ساوه ، واتابک اعظم ویهلوان آتابک محمد وامیر سیهسلاو مظفرالدین
# ~~قزل ارسلان ووالدهآ سلطان حمله باصفهان آمذند ؛ وخواجه جلال الدین
~~PageV01P412
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0423.png)

# ~~این قوام الدین وزیر شذ ، وبر اثر سلطان باصفهان آمذ ؛ وهم در روز
# ~~دوات وزارت پیش او نهاذند؛ ممحلت تماورد در خانه پذر خوذ فرو
# ~~آمذ ؛ ودر سنهآ ست وستین وخمسمایه [566] دو فصل هار سلطان از
# ~~اصفهان مرغزار کندمان وبلاسان شذ، وتابستان بدر همذان؛ وکار
# ~~ملک بر نسق وطراوت تمام وامور ممالک انتظام یافته ؛ وسلطان بعد از
# ~~آن زمستان گاهی بساوه، وگاهی بهمذان وبهارگاه مرغزار نعلبندان
# ~~ومرغزار چرخ می بو ذ
# ودر سنهآ تمان وستین وخمسمایه [568] مرحله سعید آباذ ms237 بدر
# ~~تبریز مقام ساخت ، وآن سال عبدالعزیز قلعه رویین دز بدزدیذه بوذ ،
# ~~وآنجا نشسته ، ودم عصیان می زذ؛ سلطان همذان بوذ
# ودر آخر سنهآ تسع وستین [569] والدهآ سلطان از آذربایگان
# ~~همذان آمذ ، باستدعاء سلطان که مسلک ابخاز حرکت خواست کردن؛
# ~~چون هوا خوش شذ ، سلطان روی بجانب آذر بیجان نهاذ ، < و هیچ
# ~~جای مقام نساخت زیادتی ؛ عید اضحی بنخجوان کردند ، در زیر
# ~~بخجوان در مرغزار پارس بازاری شذ ، واتا بک 7 اعظم وامیر حاجب
# ~~کبیر - نصرة الدین محمد و امیر اسفهسلار مظفرالدین  قزل ارسلان
# ~~وامراء دیگر حمله آنجا بوذند ، وترتیب جنگ ملک ایخاز میکردند ؛
~~PageV01P413
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0424.png)

# ~~رراه شهر دو بن سلطان بیمار شذ، دو سه روزی توقف افتاذ ب
# ~~سلطان را بجانب قلعهآ الکیا روان کردند با والده اش ، وسلطان وخواجه
# ~~وحماعت اصحاب ولشکر حمله بتاختن ابخازی رفتند
# بماریآ سلطان دراز شذ،واز قلعهٔ‌ الکیا با دز دون آمذند، که
# ~~کنون آن را د زآذر میخوانند ، بعد از چهل روز بکنار أرس رسیذند ،
# ~~وبائی بر لشکر افتاذ ، که از هر صذ تن یک کس زنده بماند ؛ سلطان
# ~~همچنان بمار از کنار أرس بنخجوان رفت ، وبقایاء رنجوران در راه فرو
# ~~شذ ؛ واتا بک در مقابلهٔ‌ ملک ابخاز با لشکری بی قیاس وسپاه ارمن
# ~~با او فرو آمده ، ابخازی پناه با بیشه وکوهی داذه بوذ : قوت مقاومت
# ~~نداشت ، وسپاه اسلام را در آن مضیق راه نبوذ؛ عاقبت آن شهر
# ~~وجای که ملک ابخاز پناه با آنجا برده بوذ بغارتیذند ، وبسوختند ،
# ~~وولایت خراب کردند ، وبنخجوان آمذند؛ وسلطان مد ت پنجاه روز
# ~~بنخجوان بوذ ، با شاه ارمن وامراء اطراف خلعت پوشیذند ، آنگاه
# ~~بجانب همذان حرکت فرموذ
# چون بتریز رسیذ ، خر وفات والدهٔ‌ سلطان آوردند؛ چون
# ~~همذان رسیذ ، تعزیت ماذر بداشت؛ گوئیا نظام وواسطهٔ‌ مملکت PageV01P414
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0425.png)

# ~~رقوام آن سلطنت بذان خاتون باز بسته بوذ ، وبر اثر آن بعد از یکماه
# ~~خر وفات اتا بک ایلدگز رسیذ در سنهآ احدی وسبعین وخمسمایه
# ~~571] ، وپسرش نصرة الدین جهان ms238 هلوان اتا بک اعظم شذ ، مرقد
# ~~ایلدگزرا بهمذان بردند ، مدرسهآ که برای مضجع خود ساخته بوذ ؛
# ~~سلطان در همذان در حمادی الاولی سنهآ احدی وسبعین [571] خطبهء
# ~~ستتی فاطمه خواهر امیر فخرالدین علاء الدوله کرد ، وسلطان در اوایل
# ~~حمادی الآخر با سرای علاء الدوله تحویل کرد ، وبعد از یک هفته در
# ~~منتصف رجب سنهآ احدی وسبعین [571] وفات یافت
# مدت پاذشاهئ او پانزده روز، ومدت عمرش چهل وسه سال
# حلیت او : سرخ چهره بوذ خوب روی کشیذه محاسن تنک
# ~~موی ربع القامه تمام گوشت حلیم صورت
# وزراء وحجاب او :
# الوزیر : شهاب الدین ابوالقسم
# الوزیر : فخرالدین بن معین الدین مختص القاشی
# الوزیر : جلال الدین بن قوام الدین درگزینی
# الحاجب : مظفرالدین بازدار
# الحاجب : اتا بک ایاز
# الحاجب : نصرة الدین محمد بهلوان بن اتابک ایلدگز PageV01P415
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0426.png)

# چهاردهم السلطان الا عظم رکن الدنیا والدن ابو طالب طغرل بن
# ارسلان بن طغرل بن محمد بن ملکشاه بن الپ ارسلان
# محمد بن داود بن میکاییل بن سلچوق که آخرین
# سلچوقیان بوذ رحمهم الله تعالی
# سلطان طغرل ین ارسلان پاذشاهی بوذ د آشیان دولت زاذه و در ریاحین
# ~~اقبال نشو ونما یافته ، ملکی نا بیوسیذه بذو رسیذه بوذ ، وکسوت سلطنت
# ~~نا کوشیذه یوشذه بوذ؛ از مهد بتخت تحویل کرده ، واز مکتب ادب
# ~~بی تعب طلب بر مرکب ملکٹ سوار گشته، ودر بند وعدهٔ‌ ایام وعسرت
# ~~اعوام وتأثیر طالع واحکام نجوم نا بوذه ، مرغ دولتش بی دانه بدام آمذه
~~.
# ~~وتو سن ملکش بی افسار ولگام رام شذه ، رنج یاو کی نا برده ، ونان
# ~~تاو کی نا خورده بر سر خوان آراسته وخزانهٔ‌ بر خواسته نشسته بوذ
# واین همه اقبال ودولت بفر معدلت ویمن تربیت ورای ورویت
# ~~وتیغ جهان گیر کشورگشای اتابک اعظم نصرة الدنیا والدین محمد بن
# ~~ایلدگز روی نموذ ، که ملکی از دست رفته بوذ ، وملکی در میان ولایت
# ~~بزد واصفهان مقام ساخته چون محمد بن طغرل بن محمد بن ملکشاه
~~PageV01P416
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0427.png)

# ~~واصحاب أطراف عنان معاونت باخوذ ms239 گرفته بوذند، ومنتظر تقلب
# ~~روزکار نشسته بی مدد ویارئ ایشان اعتماد برعون حق تعالی کرد،
# ~~وبقوت بازوی کامگار که داشت ممد ت یک ماه دو تاختن کرد یکی
# ~~بپارس، ودیگری بآذربیجان ، وملک دو اقلیم باندک روز گاری
# ~~مستخلص کرد ، ودو ملک طامع را مملازمت ونشستن قلاع قانع کرد
# ~~بی منت ومعاونت امراء اطراف؛ وهواخواهان دولت لاجرم چون
# ~~بدیذند ، که دولت متابع تیغ اوست ، واقبال ملازم رکاب او وجهان
# ~~مسخر فرمان او، از روی عجز سر برخط بندگی نهاذند ، وپای بر
# ~~جاد 5 اخلاص ووفا ثابت گردانیذند
# وبعد از ظفر ونصرت بر بلاد وقع وقهر اضداد هیچ شخص را
# ~~در آن فتور دوهوائی مؤاخذت نفرموذ، وچنانک از طینت وعنصر
# ~~لطیف وحسن اخلاق او سزذ همگنان را بنواخت، وبزیادتئ نان پاره
# ~~وإقطاع مخصوص گردانیذ ، وشعار استشعار از روی کار ایشان برداشت ،
# ~~تا حمله در مشرع عذب ومرتع خصب أمن وآسوده می باشند ؛ ودوام
# ~~دولت وشول نعمت او از خذای تعالی میخواهند ؛ از فرط این معدلت
# ~~وفیض ابن عاطفت آن تقاضا میکنند ، که تا نه بس روزگار بمامئ اقالیم
# ~~جهان در تحت فرمان وضبط بندگان سلطان اعظم آیذ؛ خاصه که PageV01P417
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0428.png)

# ~~هرروز این سلطان حمشیذ فر حیدر دل تهمتن تن خاتم کف که دولتش
# ~~بدوام مقرون باذ ، وزندگانی بکام دل موصول، بر وی اثری از آثار
# ~~سلطنت وجهانداری پدیذ می آیذ ، ورشدی از خصایص پاذشاهی ظاهر
# ~~میگردذ ؛ وامارت جهانداری بر صفحات ناصیهآ او معین میشوذ، وامیذ
# ~~بندکان وامراء دولت در ایام سلطنت او بغبطت استدامت می پیوندذ ؛
# ~~چه هیچ پاذشاه را از پذران وجد ان او این خصایص جمع نبوذه است،
# ~~وابن ممالکث بإرث بایشان نرسیذه ، که بذو رسیذ ؛ امیذست بفضل
# ~~حق تعالی که با این کمال عقل ووفور علم وشمول حکم ونشر عدل
# ~~وتیقظ وتحفمظ از مصالح بلاد وعفت نفس شریف وعلماء دوستی
# ~~و مداومت ر خط وبلاغت وچابک سواری ونیزهداری وهنرها
# ~~و فرهنگ که لایق ملوکث باشذ ، ومستحب حالت ایشان ms240 ، او را در
# ~~عنفوان جوانی ومطلع زندگانی باری تعالی داذست وارزانی داشته، هر
# ~~روز دولتی ونعمتی وموهبتی دیگر می افزایذ، تا بفرق وقدم مر تاج
# ~~وتخت را می آرایذ ؛ ان قوانین وقواعذ بجابی برسذ ، که وهم عقلاء
# ~~و ذهن فضلاء از إدراک آن قاصر آیذ
### | شعر [هزج] .
# بوی تو نکردست جهان فاش هنوز    تا بر تو وزذ باد صبا باش هنوز
~~PageV01P418
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0429.png)

# وبر جمله اسم سلطنت بر طغرل بوذ ، ومدبر ملک قزل ارسلان
# ~~وجهان پهلوان بوذند ؛ طغرل چون دیذ، که مانند اسم زیادتیآ جسم است،
# ~~وبخوذ تدبیری نداشت، از همذان بگریخت ، حمعی از امراء جهان یهلوان
# ~~با او بوذند ؛ ایشان را باندک تهمتی بکشت؛ ووزیر خوذ عزالدین بن
# ~~رضی الدین وبراذرش را بتهمتی حقیر بکشت، وهمچنین فخرالدین علوی
# ~~رئیس همذان را ، کار سلطان واهی شذ، وکار قزل ارسلان محکم
# طغرل بحسن قفجاق پناه برد، وخواهرش بخواست، وبا او
# ~~بیامذ ، تا او را نصرت کنذ ؛ چون بأرمنیه رسیذند ، اهل اورمیه
# ~~دروازها بربستند ؛ ایشان شهر را بقهر بستذند ، وغارت وتاراج کرد ؛
# ~~وملک ناصر صلاح الدین یوسف رسولان فرستاذ، بتسکین نایرهآ
# ~~فتنه؛ نزدیک بوذ، که صلح تمام شوذ، در همان روز سلطان برسیذ؛
# ~~قزل ارسلان اورا بگرفت ، وباز داشت، ونام سلطت برخوذ نهاذ،
# ~~وپنچ نوبت بر درش بزدند ؛ در شعبان سنهآ سبع وثمانین وخمسمایه
# ~~2587  قزل ارسلان » را برجامه خواب کشته یافتند، و ندانستند
# ~~که کی کرده است ؛ پس پسر براذرش نصرة الدین ابو بکر بن جهان
# ~~بهلوان بآذربیجان شذ ، وآن مملکت بدست فرو گرفت؛ وقتلغ اینانج
# ~~ابن جهان پهلوان بری رفت، وبگرفت؛ وبعضی امراء سلطان ارسلان را
# ~~از حبس بیرون آوردند ، ودر همذان بپاذشاهی نشاندند PageV01P419
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0430.png)

# ~~ودر سنه تسع وممانین وخمسمایه [589] سلطان علاء الدین خوارزمشاه
# ~~بتهییج وإغراء قتلغ اینانج بطمع ملک عراق بیامذ ، بعد از مضاف
# ~~طغرل کشته شذ؛ سرش ببغداذ فرستاذند ، تا در. خزانهآ سلاح
# ~~نهاذند با سر بساسیری
# دولت سلچوقیان نخست از طغرل بوذ، وبطغرل منتهی ومتمادی
# ~~شذ ms241 ، ایشان چهارده سلطان بوذند ، ومدت ملک ایشان صذ وچهل
# ~~سال بوذ ، تمامئ این تاریخ ایام دولت وذکر مقامات محمود که از اختر
# ~~سعد بذان موعودست ، واز خذای عز وجل مسئول، وعد کم الله
# ~~مغانم کشرة تاخذ ونها فعجل لکم هذه و کف ایدی
# ~~آآلناس عنکم (20/48)
### | شعر [خفیف] :
# گرچه بی تو در آتشتی رفتم %~% بخذایت سیردم و رفتم 2
# از لب دلبران لبت خوش باذ %~% روز من تیره شد شبت خوش باذ PageV01P420
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0431.png)

### | ییل
# ~~ابوحامد محمد بن ابراهیم تألیف کرده است بعد از تصنیف اصل
# وآن مشتملست بر خاتمهٔ‌ کار سلطان طغرل
# ~~در وقتی که جهان از امن وراحت در آرایش بوذ، ودل وجان
# ~~خلایق در آسایش ، چون ابو حامد محمد بن ابراهیم اینجا رسیذ ،
# ~~خواست که تتمهٔ‌ این تاریخ تا آخر عهد وخاتمت سلطنت در قلم آزد ،
# ~~واین ذیل در ربیع الاخر سنهآ تسع وتسعین وخمسمایهآ [599] هجری نوشته
# ~~آمذ ، هشت سال ودو ماه از واقعهآ سلطان سعید شهید طغرل بن ارسلان
# ~~گذشته ؛ فریاذ از نهاذش برآمذ ، واین یک بیت از گفتار سنابی در قلم آمذ
### | شعر [هز ج] :
# ~~سر الپ ارسلان دیذی زرفعت رفته برگردون
# امرو آتا بخاک اندر تن الپ ارسلان بینی
# سلطان طغرل یاذشاهی باعدل وسیاست بوذ ، که ابزذ تعالی از
# ~~خلق وخلق وعدل وعنف وهنرها هیچ ازو دریغ نداشته بوذ؛ در PageV01P421
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0432.png)

# ~~مردی رستم عهد بوذ ، ودر عدل وسخاوت وبلاغت یگانهآ دهر ،
# ~~عالم دوست ودرویش نواز بیش از حد ؛ اما او را یک عیب
# ~~بوذ ، که بر ساقه افتاذه بوذ ، تا اتابک محمد پهلوان در حیوة بوذ ،
# ~~سلطان وخلق عالم در آسایش بوذند
# وچون در ذی الحجهآ حجهآ احدی وثمانین وخمسمایه [581]
# ~~اتابک محمد بن ایلدگز متوفی شذ بشهری ری: وسلطان طغرل بساوه
# ~~بوذ با بعضی امراء ، وبعضی بری با خدمت قتلغ اینانج وجمال الدین
# ~~ایپه چاشنی گیر وسیف الدین روس وجمال الدین ازپه باصفهان. بوذند،
# ~~سلطان خواست که کار ملک بقواعد گذشته باز آرذ ms242 ، چنانک حکم
# ~~سلاطین بوذست وباشذ ؛ امرا در خفیه وملا کس می فرستاذند بخواندن
# ~~اتا بک قزل ارسلان ، قزل با لشکری گران بدر همذان آمذ ، وبکوشک
# ~~باغ ملاقات افتاذ ؛ قزل از غایت تکبر ونجبر سلطان را دستبوس
# ~~می کرد ، عاقبت آن مهم بگزاردند ؛ حماعت بدگویان وفتانان عراق که
# ~~از مایهٔ‌ فضل بی بهره بوذند ، او را بر سلطان وسلطان را براو نا اممن
# ~~کردند ؛ وکار سلطنت بوجود آتابک از دست سلطان برفت، رقزل
# ~~ارسلان کار سلطان بیکبارکی بتمام فرو گرفت، وطمع در ملک داشتن
~~PageV01P422
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0433.png)

# ~~بی حضور ومشورت. سلطان کرد ؛ وبعضی را از خواص سلطان محبوس
# ~~کرد ، وبعضی را ممال بفریفت، وکار معاش رسلطان تنگ فرو گرفت؛
# ~~بقول اصحاب أغراض. وجمال الدین آییه وسیف الدین روس عصیان
# ~~ظاهر کردند ، ودرخفیه احوال با سلطان می بموذند
# پس اتابکث با سلطان روی باصفهان نهاذند ، وایشان قصد ری
# ~~کردند؛ اتابک بز اثر ایشان بساوه رفت ، وآنجا آتابک خاتون بنت
# ~~اینانج را در حبالهآ خویش آورد ؛ واز آنجا بری شذند ، ودر محافظت
# ~~سلطان إحتیاطی تمام میکردند ؛ وجمال الدین آیپه وروس بسمنان شذند ،
# ~~تا یک شب سلطان فرصتی یافت در حمادی الاولی سنهآ ثلث ومماثین
# ~~[583] با خواص خویش از سر دولاب بر نشست ، وپیش ایپه
# ~~وروس رفت بسمنان ؛ اتابک با حملهآ لشکر بر عقب او رفت ،
# ~~وسلطان بدامغان پشت با کوهی بلند داذ که بر راه مهریون با شذ
# ~~میان چهارده وگرد کوه؛ وچند روز میان ایشان جنگ می بوذ ،
# ~~یک روز مصاف رو با روی داذند ؛ اتابک با کثرت حشم وسواد
# ~~انبوه شکسته شذ ، با ری باز آمذ ، وسلطان بدر دامغان دیه دایه که
# ~~ملحدان داشتند حصار داذ، وبستذ، وخراب کرد؛ بعد از آن
# ~~ممازندران شذ پیش شاه آنجا ، ازو خدمتی پسندیذه یافت ؛ بذگویان
~~PageV01P423
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0434.png)

# ~~سلطان را مستوحش گردانیذند ، تا یک روز که سلطان را مهمان
# ~~خواست کردن ، سلطان بر نشست، وبراه شاه دز بسمنان آمذ؛ ملک
# ~~کس فرستاذ ، وبی گنلهی خوذ باز ms243 بموذ، وعذرها خواست، سلطان
# ~~قبول کرد
# وآتابک در رمضان سنهآ ثلاث وثمانین [583] بشهر همذان آمذ ،
# ~~وامراء عراق قصد وآغازیذن مخالفت میکردند ، وآوازهآ آمذن سلطان
# ~~افگندند ؛ آتابک نا امیذ شذ ، در چهارم رمضان سنهآ ثلاث وثمانین[583
# ~~در شب ناگاه عزم آذربیجان کرد ، وجمله بنه برجای بماند بر در همذان ؛
# ~~ودر آن وقت امیر ابو بکر بشهر بروجرد بوذ ، وسراج الدین قیماز
# ~~باصفهان ؛ بتعجیل براند ، ودر نهم رمضان مهمذان آمذ ، وقتلغ اینانج
# ~~از راه زنجان با محروسهٔ‌ ری شذ ، وامیر ایاز بقلعهآ بهستان ؛ ودر
# ~~چهاردهم رمضان سنهآ ثلاث وثمانین [583] وزارت بعزیز الدین داذند ،
# ~~وسراج الدین قماز از اصفهان بیامذ ، وبا امیر ابو بکر یکی شذ ، وروی
# ~~بآذربیجان نهاذند ؛ ودرین وقت سلطان طغرل از راه بیابانک بساوه
# ~~آمذ ؛ فصل زمستان بوذ ، وامیر علم دار بهمذان؛ چون خیر رفتن امیر
# ~~ابو بکر شنیذ ، سلطان با حمعی جوانان وبزرگ زاذگان روزگار جهان
# ~~ناذیذه در محرم سنهٔ‌ اربع وتمانین [584] ممرحلهآ کرکهری شذ ، وراه
# ~~بریشان بگرفت؛ امیر علمدار کشته شذ ، وجماعتی از بزرگ زاذگان
# ~~وجوانان PageV01P424
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0435.png)

# ~~وچون فصل بهارآمذ ، قتلغ اینانج از ری بخدمت سلطان امذ ، وبا هم
# ~~دوی بآذربیجان نهاذند ؛ آوازه اتابک بعراق آمذن میداذند ؛ در آخر
# ~~صفر سنهآ اربع وتمانین [58] خر آمذ ، که پانزده هزار سوار با وزیر
# ~~بغداذ می رسند بقصد ملک ومدد اتابک؛ سلطان از کنار سپیذ روذ
# ~~بتاختن بدو شبانروز بدای مرج آمذ ششم ربیع اول سنهآ اربع وتمانین
# ~~[584) ، وبا او اندک سپاهی مانده بود؛ با لشکر بغداذ مصاف
# ~~وچون خیر باتابک رسیذ از سپاه بغداذ ، بتعجیل بعراق راند
# چون سلطان بهمذان آمذ ، اتابک بیک منزلی رسیذه بوذ ؛ سلطان
# ~~در کوشکهاء همذان فرو آمذ ، واتابک بکوشیک کهن فروآمذ؛ مدت
# ~~ایک ماه کما بیش میان ایشان جنگ قایم بوذ، وکار بر لشکر اتابک
# ~~تنگ شذ ؛ باز آوازهآ لشکر بغداذ در افواه میداذند ، بذان سبب
# ~~اتابک برخاست ، وبولایت اسد آباذ رفت؛ وسلطان در حمادی الاولی
# ~~سنهآ اربع ومانین [584] در کوشک کهن ایپه وازپه ms244 را که دو بندهآ
# ~~زرگ قدممی بوذند ، بکشت ، بجهت استیلا که میکردند ؛ وبذین
# ~~سبپ قتاغ اینانج مستوحش شذ ، علاء الدین پلاس پوش وقتلغ اینانج
# ~~بی اجازت سلطان بر نشستند ، وبری شذند ؛ وسلطان جهت مراقبت
# ~~خاتون بنهآ اورا از پس او بفرستاذ ، وعلاء الدین را استمالت واستعطاف
~~PageV01P425
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0436.png)

# ~~فرموذ ، وملکی خویش بذوداذ، ودستوری داذ، تا برفت ؛ وساطان
# ~~بآذر بیجان شذ ، وملک ارمن بخدمت آمذ ، وامر علم را از قلعه
# ~~خلاص داذ؛ واتابک از اسد آباذ با لشکر بغداذ بهمذان آمذند ، ودر
# ~~ماه رجب سنهٔ‌ اربع وتمانین [584] خطبه وسکه ممالک بنام سنجر
# ~~ابن سلیمانشاه کردند ؛ وبعد از یکچند میان اتابک وسپاه بغداذ وحشتی
# ~~بیذا آمذ ، تا نا گاهی اتابک عزم آذربیجان کرد ، وبغاد ذه باز
# ~~گشتند ؛ وسلطان روی بعراق نهاذ، فصرنا کما کنا والعناء
# ~~زیادة
# وهفتم ذی الحجه سنه اربع وثمانین [584] چون زمستان در آمذ ،
# ~~سلطان خواجه عزیزرا با دو پسر موفق وحیدر وقتلغ طشتی بفرموذ ،
# ~~تا هلاک کردند؛ وقتلغ اینانج درین تاریخ از ری باصفهان آمذ با
# ~~الشکری ، آزد مر شحنه أصفهان بوذ از قبل سلطان ؛ شهر دو هوانی
# ~~شذند ، ومد تی جنکث می بود؛ وپسر ازد مر فریاذ نامه بسلطان
# ~~می نوشت ؛ وسلطان بسبب زمستان تأخیر میکرد ، تا در ماه صفر
# ~~سنهآ خمس وتمانین [585] نیمهآ شهر که ازد مر داشت بستذند ،
# ~~و او را بکشتند
# چون بهار آمذ ، سلطان عزم اصفهان کرد ؛ قتلغ اینابج با سپاه
# ~~خویش از پیش ر خاست ، وسلطان بر اثر ایشان میرفت ، تا از
# ~~زنگان بگذشتند ؛ وقتلغ اینانح پیش عم خویش اتابک قزل ارسلان
~~PageV01P426
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0437.png)

# ~~می رفت ، واورا مدت نزدیک با لشکر بسیار بعراق آورد ؛ سلطان را
# ~~حشم اندک بوذ، خواست که باصفهان رود ، حماعتی غدر کردند ،
# ~~ودر نهان ملطفها می نوشتند ، وعزم سلطان از رفتن باصفهان باطل
# ~~کردند ، تا اتابک همذان رسیذ
# سلطان راه بر وجرد بیرون شذ، واتابک با لشکر بسیار در دنبال
# ~~سلطان ، سلطان را چون دو هواییآ لشکر خویش معاوم ms245 شذ ، مصاف
# ~~نداذ ، وهمچنان میرفت و اتابک بر بی ، تا حملهٔ‌ بنه واسباب وخزانه
# ~~ازو باز ماند ، وبعضی از لشکر پیش اتابک گریختند ، و دیگران دست
# ~~از هم بداذند ؛ سلطان با حمعی از خواص روی بآذر بایجان نهاذ ، در میان
# ~~خیل عز الدین حسن قفجاق رفت ، وبا او وصلتی کرد، تا لشکر
# ~~واسباب مهیا شذ؛ کار سلطان بالا کرفت ، رسولی بدار الخلافه فرستاذ،
# ~~وعذر مقاومتی که با وزیر کرده بوذ تخواست ، وچون رسول باز آمذ ،
# ~~دز خواست کرده بوذند ، که پسری از پسران خویش آنجایگاه فرستذ
# ~~باختیار حسن قفچاق روی بآذربیجان نهاذ
# و چون سلطان ترفت ، اتابک همذان آمذ، وسنجر بن سلیمان را
# ~~بر تخت نشاند؛ چون مدتی بر آمذ، خبر آمذ، که سلطان با ده هزار
# ~~سوار قفچاق بآذر بیجان رسیذ ، وخرانی میکنذ ، اتابک مستشعر شذ ،
~~PageV01P427
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0438.png)

# ~~وعزم آذربیجان کرد؛ ومقابلهآ سلطان فرو آمذ ، اما طاقت مقاومت
# ~~او نداشت؛ چیلت کردند ، ورسولان آمذ شذ بموذند ، وعهدی
# ~~میانشان رفت ، که فما بعد اتابک قصد عراق نکنذ ، وبا سلطان گذارذ؛
# ~~بذین شرایط سوگند بخوردند ؛ وچون سلطان ایمن شذ، لشکر قفچاق
# ~~راکنذه کرد در ولایات، ودستوری داذ
# واتابک این فرصت نگاه میداشت ، نا گاهی بسر سلطان دوانیذ ،
# ~~واو را هزیمت کرد؛ او روی نهمذان نهاذ؛ ودرآن ایام تکسری
# ~~داشت ، تا بهمذان رسیذ چند جایگاه با اتابکث جنگ کرده بوذ ،
# ~~با   ذ مرد بهمذان رسیذ ؛ اتابک حشمی ساخته فرستاذ، تا راه
# ~~اصفهان نگاه دارند ، تا اتابک ترسذ؛ سلطان اگرچه ناتوان بوذ ،
# ~~حماعتی صواب دیذند ، که مقام شازذ، وتروذ تا اتابک بر سذ؛ بعد
# ~~دو روز اتابک رسیذ ، سلطان از سرضرورت ومصلحت وقت رسم
# ~~استقبال بمهید کرد ؛ حالی که باتابک رسیذ ، سلطان را فرو گرفتند
# ~~در رمضان سنهآ ست و تمانین [5/86] ؛ وبعد از چند روز اورا وپسرش
# ~~ملکشاه را بآذربیجان فرستاذ ، بقلعهٔ‌ کهران در ولایت قبان برکنار
# ~~روذ آرس موازی کران وابراهیم آباذ
# واتابک را حملکیآ عراق مستخلسص گشت، وبران قرار افتاذ ms246
# ~~که بسلطنت بنشینذ ، ورسوم سلطنت آل سلچوق بر داشتند ، وچون PageV01P428
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0439.png)

# ~~اسباب سلطانی بساخت در شوال سنه سبع وثمانین وخمسمایه [587]
# ~~بدر همذان بکوشک کهن اتابک را کشته یافتند ، پنجاه زخم کارد
# ~~ر اندام وی، بذین سبب دست از جنگ بداشتند
# وچون خبر واقعهٔ‌ اتابک قز ل بآذربیجان منتشرشذ ، کو توال
# ~~قلعه کهران معاونت محمود اناسغلی وبدر الدین دزماری سلطان را
# ~~خلاص داذ ، تا از آنجا بتبریز آمذ، وهر روز از جوانب لشکرها
# ~~قرا از قزوین بذو پیوست ، وناصرالدین عمر پسر شرف الدوله هرچه
# ~~بینواتر وقتلغ اینانج با دوازده هزار لشکر عراق همه مردان شیر دل
# ~~و مبارزان صف گسل روی بذو نهاذند؛ بدر قزوین روز آذینه پانزدهم
# ~~حمادی الاخرة سنهآ ثمان وثمانین [588] مصاف داذند ؛ سلطان برایشان
# ~~ظفر یافت ، قتلع اینانج بهزیمت بری شذ ، وسلطان بهمذان رفت ،
# ~~تا لشکرها برو جمع شذند
# ودرین تاریخ که سلطان محبوس بوذ ، واتابک قزل بسلطنت
# ~~نشسته، سلطان خوارزمشاه تکش بن ایل  ارسلان بن اتسز بن محمد
# ~~ابن نوشتگین خیر یافت ، وخواست که حق گذاری خاندان آل سلچوق
# ~~کنذ، ومدد فرستذ؛ اما چون سلطان محبوس بوذ، در توقف میداشت؛
# ~~و او را نیز در آن تاریخ با براذر خویش سلطانشاه محمود بن ایل
# ~~ارسلان مناقشه ومعاتبه می بوذ ، نتوانست آن معاونت کردن PageV01P429
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0440.png)

# چون اتابک را واقعه افتاذ، ملک مهمل ومعطل ماند؛
# ~~سلطان خوارز مشاه بطلب ملک والا بجهت حق گذاری روی بعراق
# ~~نهاذ ؛ چون بری رسیذ ، سلطان خلاص یافته بوذ ، و قتلغ اینانج را
# ~~شکسته ، واز جوانب لشکرها بذو پیوسته ؛ ودرین وقت قتلغ اینانج
# ~~با ماذر خوذ خاتون بری بوذ ، از پیش لشکر خوارزم بقلعهآ سرجهان
# ~~رفت ؛ وسلطان با لشکر فراوان وحشمی بی پایان بدر ری بسر دولاب
# ~~فروآمذ ؛ ودر حمادی الآخرهٔ‌ سنهآ تمان وتمانین [588] خوارزمشاه
# ~~چون کار سلطان طغرل بنوعی دیگر دیذ، وصورت حال مشکلی دیگر
# ~~یافت ، وبا او لشکر ممام نبوذ ، طمع در ملک عراق کرده ، رسولان
# ~~پیش سلطان طغرل فرستاذ ms247 ، که بایذ که در حملهآ عراق خطبه وسکه
# ~~میکرد ، چند نوبت رسولان آمذ شذ بوذند ، تا قرار افتاذ، که
# ~~ری بذو باز گذارذ ؛ بربن عهد قرار کردند ، وخوارز مشاه باز گردیذ
# حماعت اتابکیان قرآن خوان وقراگوز ومیاق وقیاپه وشمله کش درین
# ~~وقت بولایت خرقان بوذند ؛ وچون سلطان تکش باز گشت، این حماعت
# ~~بر آتر او برفتند ، واورا بر نقض عهد داشتند ، خوارزمشاه باز گشت ؛
# ~~سلطان والدهآ قتلغ اینانج را در عقد نکاح خویش آورد ، ودر رمضان
# ~~سنهآ ثمان وثمانین وخمسمایه [588] او را از قلعهآ سرجهان بهمذان آورد ؛
# ~~و قتلغ اینانج بآذربیجان رفت ، ولشکر از اطراف روی بوی آوردند ؛
~~PageV01P430
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0441.png)

# ~~با براذر خوذ اتابک ابو بکر مقاومت نموذ ، وسه چهار مصاف داذ ؛
# ~~ابو بکر مظفر آمذ ؛ ودر محرم سنهٔ‌ تسع وثمانین وخمسمایه [589]
# ~~طغانشاه بن مؤید از لشکر سلطان تکش منهزم شذه بوذ ، پیش سلطان
# ~~طغرل آمذ ، ودر ربیع اول ازین سال معین الدین وزیررا فرو گرفتند،
# ~~بسبب آنک ملاطفه ببغداذ نوشته بوذ
# و چون نقض عهد خوارزمشاه بسلطان رسیذ، بری رفت؛
# ~~خوارزمیان بر قلعه گریختند ، ومدتی حصار داذند، و بستذند ،
# ~~وخوارزمیان را هلاک کردند ، وبعض بگربختند؛ در شعبان این سال
# ~~سلطان بفرموذ، تا آن قلعه را خراب کردند؛ و وزارت باز معین
# ~~الدین داذند؛ سلطان بمارشذ، دیگر باره بهمذان آمذ؛ وشحنه را
# ~~با وزیر بری بگذاشت؛ ودرین تاریخ قتلغ اینانج منهزم از آذر بیجان
# ~~بقزوین آمذ، ومظفرالدین باز دار با او متفق شذ، وروی بری نهاذند ؛
# ~~و شحنه ووزیر بساوه باز آمذند ، وبهمذان شذند ؛ سلطان امیر علم را
# ~~با چهار هزار سوار در شوال این سال بری فرستاذ ؛ قتلغ اینانج از ایشان
# ~~منهزم شذ ، وبدامغان رفت؛ وبعد از یکچند امیر علم بیمار شذ؛
# ~~قتلغ اینانج فرصتی یافت ، بحضرت خوارزمیان رفت ؛ وساطان
# ~~بساوه آمذ ، وامیر علم را محفه بهمذان آوردند
# سلطان در ذو الحجهٔ‌ این سال عزم ری کرد با سپاهی جرار،
# ~~وقتلغ اینانج با دامغان رفت؛ سلطان براثر او بخوار ms248 ری شذ؛ وقتلغ
~~PageV01P431
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0442.png)

# ~~اینانج را هفت هزار سوار خوارزمی از سلطان تکش مدد آمذ؛ در
# ~~چهارم محرم سنهآ تسعین وخمسمایه [590] بدر ری مصاف داذند ؛
# ~~قتلغ اینانج وخوارزمیان شکسته شذند ، وبسیار گرفتار آمذند ؛ قتلغ
~~اینانج
# ~~بگرگان رفت ، ودرین فتح این دو بیتی گفته اند
### | شعر %~% رباعی]:
# ای پیش عزیزان تو خوارزمی خوار %~% وز خنچر بران تو خوارزمی خوار
# زین پیش نیارند که بینند بخواب %~% از بقعه سمنان تو خوارزمی خوار
# سلطان طغرل بری آمذ ، ومعین الدین وزیررا بگرفت ، وآوازه
# ~~آمذن خوارزمشاه متواتر شذ ؛ واز اتفاق بذ وتقدیر آسمانی سلطان همه
# ~~روز شراب میخورد ، ولشکریان در آمذن تهاون می نموذند ، وبعضی
# ~~مراء معروف ملطتفات نخوارزمشاه می نوشتند ، واورا برآمذن إغرا
# ~~میکردند ؛ تا ناگاه روز پنچ شنبه آخر ربیع الاول سنهآ تسعین وخمسمایه
# ~~2590 خوارزمشاه تکش با لشکر بی حد وعد وسپاهی بی حصر ومر
# ~~وحشمی بی اندازه بدروازهٔ‌ ری فروآمذ؛ سلطان طغرل از تهور وکوذکی
# ~~وقضاء بذ وروز رسیذه با اندکمایه حشم مصاف داذ ، ویر قلب مقد مهآ
~~PageV01P432
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0443.png)

# ~~سپاه خوارزم زذ بی معاونت وموافقت سپاه ؛ وچون تقدیر ایزذی را
# ~~رد نیست ، لآ راد لقضاثآه ، ولا مفر لبلائه تنها ماند ؛ او را
# ~~درمیان گرفتند ، وچون ننس معدود بآخر رسیذ ، هیچ حیلتی اجل را
# ~~دفع نکنذ ، کما قال الله تعالی فاإذا جتاء اجلهم لا یستأخرون
# ~~ساعة ولا یستقد مون (33/7)؛ وعراقیان سلطان تکش را بر آن
# ~~داشتند، تا سر او را از ین جذا کردند، وتن او را در بازار ری
# ~~بیاوبختند، وسرش ببغداذ فرستاذ؛ زرگی در آن روز دو بیتی گفته است ،
# ~~موافق حال ولایق وقت وارد شذه
### | شعر [رباعی] :
# امروز شها مرا بسی ذلتنگی است   پیروزهآ چرخ هرزمان از رنگیست
# ~~دی از سر تو تا بفلکٹ یک گز بوذ امروز زسر تا بتنت فرسنگیست
# وبعد ازو در عراق هیچ آفریذه از رفاهیتن وخصب آسایش
# ~~تیافت ، ومعدلتی ندیذ
### | شعر [رباعی] :
# ~~خلقیست همه معجب وصذ رنگ اکنون
# د وریست تهی ms249 زصلح وپر جنگ اکنون
# ز تنگئ انصاف وفراخئ ستم
# یا رب چه فراخست دل تنگٹ اکنون PageV01P433
# ![image filename](./0718RashidDinTabib.JamicTawarikh_0444.png)

# ~~سلطان تکش را عراق مسلم شذ ، وفرزند خویش یونس خان را
# ~~در عراق بگذاشت ، ومحمد خان را در ری ایالت داذ ، وتخت همذان
# ~~باینانج داذ ؛ عزالدین فرخ از اصفهان بخدمت آمذ ، شحنگئ اصفهان
# ~~برو مقرر فرموذ ؛ وجملهآ امرا را ولایت بمراد ایشان بداذ ، واز راه
# ~~میاجوق را مدد ایشان بعراق فرستاذ، تا جواب خصمان میگویذ
# ~~باقیآ این حکایات در تاریخ خوارزمیان از ولاء توان یافت
### | والسلم
# تمام شذ تاریخ سلچوقیان واز ولاء آن تاریخ
# سلاطین خوارزمی می آیذ ان شاء الله
# اتعالی ومنه PageV01P434 ms250