######OpenITI#


#META# CREATED: 2022-12-21T20:51:32.397314+00:00

#META# CREATED BY: eScriptorium vv0.10.5b

#META#Header#End#

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_56.png)

# ~~فی فصوص آداب الصوفیة وعقایدهم واخلاقهم ومعاشرتهم ومعیشتهم
# ~~ولباسهم وسماعهم وصحبتهم مع الحق والخلق وشرایط الشبخ والمرید وما یجب
~~علیهما
# ~~وآداب الخدام فی انواع الخدمات والحمام وآداب المسافر وقت السفروالقدوم
# ~~وآداب الخلوة والاربعینیة وترتیب الریاضة والمجاهدة وخواصها، رضوان
~~الله علیهم اجمعین
# ~~بدان ای مرید صادق ارشدک الله الیه به ووفقک الله لمایحب و یرضی له و
~~فیه که هر کس
# ~~که طالب چیزی باشد لابد باید که ماهیت و حقیقت آن چیز را بداند تا رغبت
~~و شوق او در
# ~~طلب کمال یابد و سلوک طریق تصوف وقتی صحیح باشد که عقاید و آداب ایشان
~~را در
# ~~ظاهر و باطن بدانی وبر معاملات و اطلاقات محبوبه و اصطلاحات آداب و
~~کمال پسندیدهآ 10
# ~~ایشان در روش و محاوره عارف و عالم کردی، آنکاه همراهی وارادت تو به
~~ایشان درست آید
# ~~و متابعت اقوال و افعال آن پا کان توانی کردن .
# ~~درین زمان میدعیان راه بسیار شدهاند و فسادحال و کار ایشان عیان کشته
~~وروش طریقت
# ~~و آداب حقیقت کم شده و صورت و معنی این مدعیان فقر از طریقت تصوف و سنت
~~صاحب
# ~~شریعت صلوات الله علیه دور است . جهل برین مدعیان غالب است و کار ایشان
~~فاسد.
# ~~بس ما در این کتاب اورادالاحباب و فصوص الآداب در نصف اول چون بیان
~~اوقات و
# ~~اوراد اهل تصوف و سنن رسول الله صلی الله علیه وسلم در طاعات و عبادات
~~قلبی و بدنی که در
# ~~شب و روز شعار صوفیان است و بر آن اقامت و استقامت میبنمایند ذکر کردیم
~~، واجب
# ~~نمود آداب و اخلاق این طایفه را درین نصف آخر بیان کردن و آداب صورت و
~~صفت و
# ~~لفسم الثانی
# ~~1 PageV00P056
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_57.png)

# ~~نشست و خاست و یوشش و خورش وحر کت و سکون و قول و فعل و سفر و حضر
# ~~ایشان را باز نمودن، تااکر خواهی که ترا ازین مشرب ارباب تصوف نصیبه ای
~~باشد آن ms001 اوراد
# ~~و این آداب را شعار و دثار خودسازی و به این صفات واخلاق متصف و متحلی
~~کردی.
# ~~هرمریدی که به آن اوراد و این آداب آراسته کردد به او کمان خیری توان
~~بردن ، و
# ~~هر وجودی که به این آداب و آن اوراد متخلق و مشتغل نکردد از فقرو تصوف
~~و راه خدای
# ~~و متابعت رسول الله دور است ، تو نیز از صحبت او دور باش تادر هلا کت و
~~ضلالت1 نیفتی،
# ~~ان شاء الله تعالی .
# ~~و اکثر ابواب آداب که مشایخ وضع فرموده اند مروی و مأخوذ از قر آن است
~~و از
# ~~قول و فعل رسول الله وصحابهآ کرام او صلوات الله علیه و علی آله و
~~اصحابه اجمعین و امام
# ~~1 حافظ کبیر ابوالفضل محمدبن طاهر المقدسی رحمة الله علیه در ثتاب صفوة
~~التصوف هر ادبی ازاین
# ~~آداب را به احادیث مسندهآ صحیحه روایت کرده است و این کتاب او بنزد
~~اصحاب حدیث
# ~~پسندیده و معتبر است و در کتب احادیث و صحاح اکثر این آداب متفرقه آمده
~~است، تا ظن
# ~~نبری که واضع آداب اهل تصوف اند ، بلکه این طایفه اهل عمل اند به این
~~آداب و دایم در مذا کره
# ~~و معامله ایشان است . به این سبب آداب را به این قوم نسبت دادهاند و
~~آداب الصوفیه نام کرده.
# ~~والا این جمله از اخلاف قر آن وآداب وسنن رسول الله وصحابهآ عظام
~~اوست، صلی الله
# ~~علیه وسلم وعلی آله و صحبه ، از خوف تطویل الفاظ حدیث مکتوب نشد و
~~اعتماد بر آنکه
# ~~کثر این احادیث مدون است و در کتب معتبر مکتوب، و اهل علم و دین و
~~نقل اخبار سید
# ~~المرسلین بر آن واقف و مطلعاند ترجمهآ آن را نبشتیم . والله یعصمنا
~~وایلک من الزلل2 ویدخلنا
# ~~فی عباده الصالحین المحبوبین، والحمدلله رب العالمین.
# ~~5
# ~~اوراد الاحباب
# ~~15
# ~~1- اصل : صلالت.
# ~~2 - اصل: الذلل.

PageV00P057

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_58.png)

# ~~عقاید الصوفیة فی الوحدانیة والقیامة
# ~~اول چیزی که برمرید ms002 و اجباست آن است که احدیت خدای راتعالی و تقدس
~~بدایدو
# ~~ذات پباک اورا تنزیه کند از چیزی که اضافت و نسبت آن به ذات مقدس او
~~روانبود. "هو اللهاحتد"،
# ~~خدای یکیاست و اورا در خدایی شریک وضد و شبیه نیست . موصوف است به آن
~~صفاتی که او *
# ~~ذات خودرا به آن وصف کرده است و مسمیاست به اسمائی که اوخودرا به آن
~~نامها خوانده است.
# ~~هرنامی و صفتی که در کلام الله وخبر صحیح نیامده باشد آن نام و صفت را
~~نشاید کفتن .
# ~~اکر اورا شریک بودی وجود اشیاء محال بودی و نظام مصالح عالم فاسد کشتی،
~~از بهر
# ~~آنکه یکی وجود خواستی و آن دیکر عدم ، یکی خیر خواستی و آن دیکر شر.
# ~~و اگر هردو را موافق یکدیکر تقدیر کنی کوئیم هردو بر مخالفت یکدیکر
~~قادر 10
# ~~هستند یانه؟ اکر قادر نباشند عجز بود و عاجزغیر قادر خدایی را نشاید،
~~واکر کویی که قادراند
# ~~یس همان مخالفت ثابت کردد ، قال الله تعالی : "لو کان فیهما آلهة
~~الاالله لفسدتا".1
# ~~و مارا با مشر کان بر وحدانیت اقامت دلیل حاجت نیست ، از بهر آنکه مشرک
~~دراثیات
# ~~یکی با ما موافق است اله ثانی او زیادت می کند ، اقامت دلیل بروی است.
~~و درویش را دلیل
# ~~برتوحید همین مقدار کافی است ، چه وقت عریز است و سخن مخالف را وجود
~~نیست 15
# ~~والحمدلله مولانا.
# ~~واما تنزیه ذات اورا شناختن دشوارتر است از بهر آنکه مشبه و مجسمه
~~بسیاراند ، بلکه
# ~~کثر خلق آنند که بهزبان مشبهی را لعنت می کنند و خاطر و تصور ایشان
~~همه جسم و تشبیه
# ~~است که هر کس اله را باخود تصوری کرده است و چیزی فرض کرده و هرچیز که
~~فهم و
# ~~وهم وتصور وخیال و ادلهآ معقوله درو بوجه ماتصرف کند آن تشبیه و تجسیم
~~باشد، والله تعالی 20
# ~~فص
# ~~1- شمارهآ آیات قرآنی بااشاره به سور درفهرست انتهای کتاب خواهد آسد
~~وازذ کرهرمورد درپای ms003 صفحه خودداری میشود.

PageV00P058

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_59.png)

# ~~خلافه ، این سخن را نیکو فهم کن و اعتقاد در تنزیه خدای به این آیت کن
~~، قال الله تعالی:
# ~~"لیس کمثله شیء وهو السمیع البصیر" ، که این آیت ترابس است و
~~کاف را زاید دان ، پس
# ~~هروصفی که مناقض این آیت است آن مردود است.
# ~~و اله تعالی جسم و جوهرنیست، از بهر آنکه جسم مجزا باشد ، دو اجزا را
~~مؤلفی دیکر
# ~~باید تا جمع آرد و جسم سازد و جوهر بیمکان نباشد .
# ~~واله تعالی متحیز نیست ، بلکه آفرینندهآ اجسام و جواهرو اما کن است .
# ~~و نشاید که اله تعالی عرض باشد که عرض چیزی را کویند که دو زمان باقی
~~نماند.
# ~~واله واجب البقاست واز اجتماع وافتراق منزه ، هیچ ذکری وفکری وعبارتی
~~واشارتی
# ~~به ذات اوملحق نکردد، وهیچ دیدهای اورا درک نکند، وهیچ فهم وعقل وحدس
~~اورا در نیابد.
# ~~متی و کیف و این والی را به آن حضرت راه نیست :
# ~~اگر متی گوئی یعنی کی ، وجود اله بروقت سابق است ،
# ~~واکراین کوئی وجود آله برمکان مقدم است ،
# ~~و اکر کیف کوئی ذات اله از هرصفتی که مخلوقی اورا کوید محجوب و متعالی
~~است ،
# ~~و [اکر] الی کوئی لفظ الی انتهای غایت است ، و ذات اورا نهایت و غایت
~~نیست .
# ~~وازل وابداورا یکی است. ذات او علت و جود مصنوعات است، و صنع او راهیچ
~~علتی نیست.
# ~~درافعال خود مککف و در ذات خود مکیف نیست . از عقول محجوب است چنانکه
~~از ابصار محجوب
# ~~است. ذات او همچون ذات نیست، وصفات او همچون صفات نی، ومعنی علم وقدرت
~~درصفت
# ~~حق نفی جهل و نفی عجز نیست ، و در حدیث آمده است که : "کان الله
~~ولم یکن معه شیء "
# ~~و علما بر اینجا زیادت کردهاند که * وهو الان علی ما علیه کان".
~~خدای تعالی بود و هیچ چیز
# ~~2 بااو نبود وبعداز کون مکونات و وجود مخلوقات او برهما[ن] صفت است که
~~پیش ازین ms004 بوده
# ~~است. بسبب وجود مخلوقات هیچ صفتی و اسمی او را زاید و ناقص نکشت. خدای
~~را بی عالم [835
# ~~چه اعتقاد می کنی و تنزیه می گوئی ، باوجود عالم همان اعتقاد کن و ذات
~~اورا همچنا[ن] منزه
# ~~دان، تعالی الله عما یقول الظالمون علوا کبیرا.
# ~~اوراد الاحباب
# ~~1
# ~~15 PageV00P059
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_60.png)

# ~~آن جمله را ثابت دان بی تمثیل و تعطیل و به آن ایمان دار به این طریق
~~که معنی1 آن را به علم و
# ~~وهر آیتی و حدیثی که موجب تشبیه باشد مثل ذکر وجه وید و نفس و سمع و
~~بصر
# ~~مراد خدای حواله داری نه به علم و فهم خود و لغت عرب، چنانکه می
~~فرماید: دلیس کمثله
# ~~شیء وهو السمیع) البصیر" علی ماهو مراد الله من السمع والبصر.
# ~~یکی از مشایخ را از الله سؤال کردند. گفت اگر از ذات میپرسی "لیس
~~کمثله شیءه. 5
# ~~3
# ~~واکر از صفات میپرسی "فهو احد صمد لم یلد ولم یولد ولم یکن له
~~کفوا احد" .
# ~~وا کر ازاسم می پرسی " فهوالله الذی لااله الاهوعالم الغیب
~~والشهادة هو الرحمن الرحیم" .
# ~~وا کر از فعل الله می پرسی "فکل یوم هو فی شان".
# ~~وقول مشایخ در استوا آن است که مالک بن انسن گفته است : "الاستواء
~~معلومة والکیف
# ~~غیرمعقول والایمان به واجب والسؤال عنه بدعة و کذلک هذه فی
~~النزول".
# ~~و قر آن قدیم است و مخلوق نیست. مکتوب است در مصاحف: بی آنکه کتابت به
~~او
# ~~متعرض شود . ودر زبان و حفظ ماست ، بی آنکه زبان و حفظ بر او وارد شود.
# ~~و جمیع مشایخ دیدن خدای را در بهشت به بصر جایز داشتهاند "لاتدر
~~که الابصار" ،
# ~~خداای] تعالی ادراک به بصر را نفی کرده است که موجب کیفیت و احاطت است
~~. و رؤیت
# ~~خدای چنین نیست. آنکه رسول الله فرمود: "انکم سترون ربکم یوم
~~القیمة کما ترون القمر 15
# ~~لیلة البدر لا تضارون فی رؤیته" . مطلق نظر ms005 را به نظر تشبیه کرد
~~منظور را به منظور الیه .
# ~~و هر چیز که خدای تعالی ذکر کرده است و از رسول الله روایت صحیح آمده
~~است
# ~~از بهشت و دوزخ و لوح و قلم3 و حوض و صراط و شفاعت و میزان و صور و
~~عذاب کور
# ~~و سؤال منکر و نکیر و بیرون آمدن بعضی از دوزخ به شفاعت بعضی و باز
~~بعثت خلق بعد از
# ~~مرک و آنکه بهشت و دوزخ را فنا نخواهد بودن واهل جنت و نار در نعیم و
~~عذاب مخلد باشند 20
# ~~الا مؤمنان که جاویدان در دوزخ نمانند ایمان و اقرار به این واجب است.
# ~~عقاید الصوفیه فی الوحدانیة والقیامة
# ~~1- اصل : معنیو 21- اصل: السمیع العلیم البصیر.] 3- ابتدا قلم نوشته
~~وخط زده شده وبه علم تبدیل شده است.!

PageV00P060

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_61.png)

# ~~* والله خلقکم وما تعملون" وجمیع خلق به آجال خود میمیرند و شرک و
~~معاصی همه به قضاو
# ~~و جمیع مشایخ بر آنند که خالق افعال بند کان خداست، چنانکه خالق اعیان
~~ایشان است
# ~~قدر است بی آنکه کسی را این برخدای حجت گردد، بل هلله الحجة
~~البالغة". ارادت غیررضاست ه184
# ~~و خدای تعالی به کفر و معاصی بند کان رضاندارد.
# ~~و مشایخ در عقب هرنیک مرد و بد مرد نماز به جماعت رواداشتهاند که
~~بکزاری و ازاهل
# ~~قبله هر که به بهشت و دوزخ میرود نه به عمل صالح و نه به کناه کبیره
~~میرود. بلکه مرد را
# ~~به بهشت، فضل و رحمت خدای میبرد و به دوزخ، قهرو غضب او.
# ~~خلافت مرقریشی را ثابت است و امامت اورا روا باشد و بس . روانباشد که
~~با حاکمان
# ~~عهد خروج کنی اکرچه ظالم باشند .
# ~~و ایمان باید داشت به جمیع کتابها که فرو آمده است ، اکر تو دانی یانه،
~~و به انبیا
# ~~و رسل علیهم السلام و هرچه ایشان کفتهاند. ورسل از ملایکه افضل اند و
~~در تفضیل ملایکه
# ~~برمؤمنان خلاف است و ملایکه ms006 بعضی از بعضی افضل اند . و ایمان دار که
~~انبیا افضل بشرند
# ~~و افضل و خاتم انبیا محمد است ، صلی الله علیه وسلم.
# ~~و جملهآ صحابهآ رسول الله را دوست دار و عدل دان، و در میان صحابه فاضل
~~تر کسی
# ~~15 باشد که رسول الله برفضل او کواهی دهد، و البته هیچ صحابی را طعن
~~وجرح نشاید کردن، و
# ~~یکی را بر دیکری تفضیل نشاید نهادن مکر فضیلتی که خدای تعالی در قر آن
~~اورا گفته باشد
# ~~یا درحدیث آمده باشد، و عشرهآ مبشره افضل اند.
# ~~وبدان ای اخی که برتو واجب است که آن کس را که خدای و رسول تعظیم کرده
~~است
# ~~تو نیز تعظیم کنی، وهرچیز که از مشایخ طریقت حکایت کنندیادر کلام ایشان
~~باشد یا از ایشان
# ~~20 بینی ودر فهم و عقل تو نکنجد آن جمله را تسلیم آئی واز قصور دانش
~~خود در نکنی.
# ~~و باید که با جمیع خلایق سینه را پاک و سالم داری و به جملهآ خلق کمان
~~نیکوبری و
# ~~جمیع مسلمانان را در غیبت دعا کنی.
# ~~ومرید را هیچ چاره نیست از آنکه خدمت درویشان برخود واجب دارد و داند
~~ودران
# ~~اوراد الاحباب
# ~~1 PageV00P061
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_62.png)

# ~~خدمت فضیلت و مزیت ایشان را ببیند.
# ~~اگر درویش را هیچ فضیلتی دیکرنبود جزاین که تورا اجازت دهد تاخدمت او
~~کنی و
# ~~به خدمت کاری تو را یسند کند همین فضیلت اورا برتو تمام است و لابد
~~باید که بار درویشان را
# ~~برداری و جور و جفای ایشان را تحمل کنی و هر ایذاء ورنج که به تو
~~رسانند به صبر پیش آیی
# ~~و بر اخلاق فقرصبر کنی.
# ~~عقاید الصوفیة فی الواحدانیة والقیاسة PageV00P062
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_63.png)

# ~~طلب حلال فریضه است و زمین از حلال خالی نیست، از بهر آنکه خدای تعالی
~~به ترک
# ~~طلب حلال مطالبه خواهد کردن. اگر حلال محال بودی وممکن نبودی حق مطالبه
~~نکردی ، (ا14
# ~~5 الا آن است که در ms007 بعضی مواضع کمتر است و در بعضی بیشتر.
# ~~هر آن کس را که ظاهر او نیکو باشد و برجادهآ شریعت بود مال و کسب او را
~~به حرام
# ~~متهم مکن ، و کسب وتجارت وصناعت مباح است وشاید کردن بجهت قوت طاعت و
~~تقوی،
# ~~و این عمل را سبب رزق خود نداند که رزق خدای بسبب و علت نیست.
# ~~وپایان کسبها کدایی است و کسی را که جوان باشد، یا دست و پای درست باشد
~~واو
# ~~10 به قوت باشد او را کدایی حرام باشد و سؤال از خلق حلال نباشد.
# ~~ومریدرا لابداست که رنج خود از خلق بر کیرد و برهیچ کس کرانباری نکند و
~~ثقالت
# ~~خود بردیکری ننهد، و تا تواند باید که از زنان چیزی قبول نکند و رفق
~~نطلبد، نه برای خود
# ~~و نه برای غیری.
# ~~ودر کسب کردن وسخن کفتن در معامله ورع و پرهیز کاری بجای آرد، بلکه در
~~جمیع
# ~~15 حر کات ورع و تقوی را پیشه: کند و از آن که در قول و فعل او خلاف
~~رود دور باشد.
# ~~ودر خورش و پوشش و مسکن فراخی بسیار طلب نکند که حلال اسراف تحمل نکند.
# ~~و دیکر آن که مرید چون شهوات درنفس خود زرع کند بیخ او محکم گردد و
~~مرید
# ~~در باطن هیچ سعتی و راحتی نیابد، و عجب باشد که آن بیخ بر کنده شود.
# ~~و بدانکه اجماع مشایخ است که کمال ایمان در قول زبان و تصدیق دل و عمل
~~ار کان است .
# ~~2 هر که اقرار به زبان ترک کند کافر کردد، و هر که را تصدیق دل نبود
~~منافق است، وهر که
# ~~فص
# ~~آداب الایمان PageV00P063
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_64.png)

# ~~اعمال را ترک کند فاسق است ، وهر که متابعت رسول نکند مبتدع است . و
~~بعضی مردم درایمان
# ~~از بعضی افضل اند.
# ~~معرفت دل سود ندارد تا آنگاه که دو کلمهآ شهاده را بهزبان بکوید ، مکر
~~که عذری
# ~~باشد که شریعت ms008 آن را مسموع دارد. و گفتهاند که استثنا در ایمان چنانکه
~~کوئی "انا مؤمن
# ~~ان شاء الله * او از شک در ایمان نیست بلک تأ کید و مبالغت ایمان است ،
~~از بهر آنکه امر 5
# ~~ایمان حکم غیب است.
# ~~حسن بصری را سؤال کردن1 رضی الله عنه "امؤمن انت حقا؟* کفت اکر
~~مراد تو
# ~~ازین ایمان آن ایمان است که خون و مال مرا معصوم دارد و کشته و نکاح من
~~حلال کردد
# ~~من مؤمنم حقا، و اکر مراد تو آن ایمان است که با او به بهشت در آیم و
~~از دوزخ خلاص یابم
# ~~و خدای رحمن به او از من راضی کردد "انا مؤمن ان شاء الله. * خدای
~~می فرماید : "لندخلن
# ~~المسجد الحرامان شاء الله آمین." در سخن خدای ودر آمدن رسول به
~~مسجد حرام هیچ شکی
# ~~نیست ومع هذادان شاءالله" فرمود. پس معلوم شد که این کلمه درین
~~مقام به جهت شک را نیست.
# ~~بعضی از مشایخ را پرسیدن1 که مراد خدای ازین کلمهآ استثنادرین آیت
~~چیست؟ فرمود2
# ~~که مرادادب و تنبه بند کان3 است که خدای تعالی با کمال علم خود به
~~عواقب امورد ان شاءالله"
# ~~فرمود2. پس هیچ کس دیگررا با علم قاصر خود روا نباشد که حکم کند
~~و"ان شاءالله" نگوید، 15
# ~~و رسول خدای نیز چون به مقابر رسیدی کفتی : "السلام علیکم دار قوم
~~مؤمنین و انا ان شاء الله
# ~~کم لاحقین * ، و رسول الله را درمر ک ولحوق به مرد کان هیچ شکی نبود.
# ~~و شیخ سهل رضی الله عنه فرموده است :"من علامة الاولیاء انهم
~~یستثنون فی کل شیء".
# ~~و هر کس که گوید که چنین و چنین کنم و "ان شاء الله * نگوید روز
~~قیامت خدای از وی
# ~~بازخواست کند ، * ان شاء عذیه و ان شاء غفرله"
# ~~وخدای تعالی نهی کرده است رسول خود را صلی الله علیه و سلم که سخنی
~~گوید که
# ~~"ان شاء الله" به آن سخن ms009 نباشد ، "ولا تقولن لشیء انی
~~فاعل ذلک غداالا ان یشاء الله*
# ~~عقاید الصوفیة فی وحدانیة والقیاسة
# ~~10
# ~~1- کذا در اصل، در موارد دیگر هم (ازجمله صفحهآ بعد) این نوع استعمال
~~بحاورهای فراوان دیده میشود.
# ~~2- در هردو بورد "فرومود".
# ~~2 - اصل : بنده گان.

PageV00P064

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_65.png)

# ~~سفیان ثوری میفرماید : "من قال انا مؤمن عندالله فهو من الکذابین
~~و من قال انا مؤمن
# ~~حقأ فهو بدعة .* پرسیدن1 پس چکونه کوید ؟ فرمود که اکر کسی شما را سؤال
~~کند که تو
# ~~مؤمنی؟ در جواب بگوییت که "آمنا بالله و ماانزل الینا و ماانزل
~~الی ابراهیم و اسمعیل و اسحق
# ~~و یعقوب والاسباط"2، تا پایان آیت.
# ~~حسن بصری را رضی الله عنه پرسیدن1 که تو مؤمنی؟ کفت "ان
~~شاءالله". کفتند یا اباسعید
# ~~در ایمان استثنامی کنی ؟ گفت میترسم که بگویم من مؤمنم نباید که خدای
~~گوید که
# ~~"" کذبت یا حسن"، بعد از آن من دوزخی بمانم.
# ~~بعضی از علما این سؤال را که تو مؤمنی بدعت داشتهاند و کفتهاند که اکر
~~تو را پرسند
# ~~که تو مؤمنی جواب این بکوی که "آمنت باللهو کتبه و رسله."
# ~~وبعضی گفتهاند که اگرپرسند تومؤمنی جواب بکوی که من درایمان به شک
~~نیستم
# ~~واین سؤال تو از ایمان بدعت است.
# ~~ابراهیم نخعی رضی الله عنه می کوید که چون تو را از ایمان پرسیدن3 تو
~~کلمهآ "لاالله
# ~~الاالله* کوی.
# ~~علقمه را رضی الله عنه پرسیدن1" امؤمن انت ؟" ، قال :
~~"ذلک ان شاءالله.*
# ~~سفیان ثوری می کوید ما به خدای و رسل او و ملایکه و کتب ایمان آوردیم،
~~ولیکن
# ~~نمیدانیم که پیش خدای ماچه ایم؟
# ~~منصوربن زادان روایت می کند که از صحابهآ رسول سؤال کردندی که
~~"امؤمن انت4 * ،
# ~~کفتی "انامؤمن ان شاءالله."
# ~~استثنادر ایمان از عین ایمان است و ترسیدن از شرک و نفاق نیز مزید
~~ایمان است ، تاهیچ
# ~~2 بنده دل برچیزی سا کن نشود و نفس خود را بد صفتی تز کیه نکند .
# ~~سری سقطی ms010 می فرماید اکرمرد در باغی در آید که دروی انواع اشجار باشد و
~~برین درختان
# ~~انواع واجناس طیور باشند و هر مرغی از آن مرغان به زبان خود اورا گویند
~~که *السلام یاولی الله* و
# ~~نفس او به این معنی سا کن شود واین سخن را درخاطره راه دهد، او اسیری
~~باشد دردست نفس خود.
# ~~اورادالاحباب
# ~~11
# ~~1- کذادراصل ( پرسیدند)) 2 - "وماانزل الی ابراهیم واسمعیل واسحق
~~و یعقوب والاسباط" (136، الب
# ~~حاصل .پرستدل( PageV00P065
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_66.png)

# ~~فضیلة الفقر علی الغنی
# ~~اجماع مشایخ است بر آنک فقر ازغنا افضل است ، لکن وقتی که رضا قرین
~~فقرباشد.
# ~~چون کلید خزاین آسمان و زمین را بررسول الله عرض کردند و گفتند بکیر
~~آنچ خواهی
# ~~و ازین چه درجهآ تست عند الله تعالی1 به مقدار پر پشه ای کم نخواهد شدن
~~رسول الله فقر را5
# ~~اختیار کرد و جبرئل نیز اشارت کرد به رسول که تواضع کن و فقر را اختیار
~~کن : پس رسول
# ~~خدای گفت *اجوع یوما واشبع یوما ." چون کرسنه شوم تضرع به تو آرم
~~، چون سیر شوم
# ~~ترا شکر وحمد کویم.
# ~~و دعای رسول است صلی الله علیه وسلم: "احینی مسکینا و امتنی
~~مسکینا و احشرفی یوم
# ~~القمة فی زمرة المسا کین* . اکرازخدای خواستی که مسکینان را در زمرهآ
~~من حشر کن
# ~~ایشان را این فخرتمام بودی ، واین فضل عظیم کفایت آمدی ، خصوصا که از
~~خدای می خواهد
# ~~که مرا در زمرهآ مسکینان حشر کن.
# ~~و خدای تعالی مررسول خودرا به این تربیت می فرماید که در صحبت مسا کین
~~و فقرا
# ~~صبر کن : "و اصبر نفسک مع الذین یدعون ربهم بالغداة والعشی
~~ویریدون وجهه* .
# ~~کر کسی کوید که رسول الله فرموده است: "الید العلیا خیر من الید
~~السفلی " ، دست 15
# ~~بلند تو از آن دهنده است و دست سفلی از آن کیرنده ، ما جواب کوئیم که
~~دست توانکر
# ~~فضیلت به آن سبب میباید که آنچ در دست دارد ترک می کند ms011 و دست درویش
~~منقصت از ان
# ~~جهت مییابد که آنچ غنی ترک می کند او می کیرد.
# ~~و سخاوعطا که فضل دارد و در جملهآ ادیان محموداست دلیل است بر فضیلت
~~فقر که اکر
# ~~ملک چیزی محمود بودی ترک آن شیء به عطا مذموم بودی .
# ~~فص
# ~~10
# ~~1- پس ازین یک کلمه خوانده نشد.

PageV00P066

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_67.png)

# ~~مرفقیررا ، این سخن همچنان باشد که کسی کوید که معصیت بر طاعت فضیلت
~~دارد ، که اکر
# ~~و اکر کسی کوید که غنی فاضل تر است بجهت آنک او انفاق می کند و
~~عطامیدهد
# ~~معصیت نبودی او را فضیلت توبه حاصل نکشتی و این سخن خطاست از بهر آنک
~~توبه را
# ~~فضیلت بدان سبب است که معصیت مذموم را ترک می کند.
# ~~همچنین نیز فضیلت انفاق و عطا از آن جهت است که مالی که او را از خدای
~~مشغول
# ~~می دارد او ترک آن مال می کند و خدای تعالی می فرماید: * اولئک یؤتون
~~اجرهم مرتین بما
# ~~صبروا"، یعنی صبر کردند بر زهد در دنیا پس او را دوثواب دهند:
~~یکی برزهدویکی بر فقر.
# ~~وجای دیکر می فرماید : و"الملایکة یدخلون علیهم من کل باب سلام
~~علیکم بما صبرتم" ،
# ~~یعنی صبر کردیت در دنیا بر فقر.
# ~~10
# ~~فقیر زاهد را اجر دو یاره است و فقیر غیر زاهد را به مجرد فقر از
~~توانکر یکی اجر
# ~~زیادت است.
# ~~ودر حدیث است1 رسول صلی الله علیه و سلم آمده است: "یدخل فقراء
~~امتی قبل اغنیائهم
# ~~باربعین خریفا."
# ~~و در حدیث دیکر می آید :" یدخل فقراء المؤمنین قبل الاغنیاء بخمس
~~مائة عام".
# ~~1
# ~~تأویل این حدیث دوم آن است که فقیر زاهد به پانصد سال پیشتر از توانکر
~~مصلح
# ~~به بهشت در آید و اینها خواص فقرا باشند. و تأویل آن حدیث اول آن است
~~که عامهآ فقرا
# ~~بمجرد فقر پیش از اغنیا به چهل سال به بهشت در آیند.
# ~~پس به حکم هردو حدیث معلوم شد ms012 که اغنیا را بر فقرا فضیلتی نیست ، و
~~جمیع فقرا عوام و
# ~~خواص ایشان پیشتر از اغنیا به بهشت خواهند در آمدن، و جمیع اغنیا به
~~حساب موقوف خواهند
# ~~بودن و در مطالبهآ آنک کسب از کجا کردی و خرج به چه کردی.
# ~~و در حدیث دیکر می آید که : "اطلعت فی الجنة فرأیت اکثر اهلها
~~الفقراء و اطلعت
# ~~فی النار فرایت اکثر اهلها الاغنیاء.*
# ~~اورادالاحباب
# ~~1- " است " ظاهرا زائد بنظر می رسد.

PageV00P067

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_68.png)

# ~~رسول می فرماید که چون اهل بهشت [را] بیشتر فقرا دیدم پرسیدم که
~~"این الاغنیاء *
# ~~فقال "حبسهم الجد". توانکران کجایند ؟ کفتند آن بخت که در
~~دنیا داشتند امروز ایشان را
# ~~از در آمدن بهشت مانع شده است.
# ~~ودرخبر آمده است از رسول صلی الله علیه وسلم که: "تحفة المؤمن فی
~~الدنیا الفقر." فقر
# ~~اختیار رسول الله است و شعار انبیا و طریقهآ اکابر صحابه وتابعین و
~~اصفیا.
# ~~ودر خبر است که سیلمان بن داود بعد از جملهآ انبیا به بهشت در آید از
~~بهر آنک ملک دنیا
# ~~داشته است، و عبدالرحمن بن عوف آخرتر از جملهآ صحابهآ من به بهشت در
~~آید بجهت آنک
# ~~در دنیا توانکر بوده است.
# ~~و بدانک فقر غیراز تصوف است ، بلک نهایت فقر بدایت تصوف است، وزهد غیر
~~فقر
# ~~است. و مراد از فقر عدم چیز وفاقهآ فحسب نیست. بلک فقر محمود آن است
~~که وثوق توهمه 10
# ~~86] باالله باشد و بهرچه خدای برتو قسم کند ترا به آن رضا باشد.
# ~~و ملامتی را صوفی نکویند، از بهر آنک ملامتی آن است که خیر را اظهار
~~نکند و شر
# ~~نیز در باطن مضمر ندارد.
# ~~و صوفی آن است که به خلق مشغول نیست و به قبول و رد ایشان ملتفت نی.
# ~~فضیلة الفقر علی الغنی PageV00P068
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_69.png)

# ~~ماهیة التصوف و اسمه و اهله
# ~~این طایفهآ صوفیه راصوفیه بجهت صفای اسرار و پا کیز کی آثار ایشان
~~گفتند .
# ~~بشربن الحارث ms013 رضی الله عنه فرموده است که صوفی کسی است که دل او لله
~~راصافی گشته باشد.
# ~~و بعضی کفتهاند که ایشان را صوفی بدان سبب میخوانند که در حضرت خدای
~~درصف
# ~~اولاند . یعنی از غایت بلندی همت ایشان بسوی خدای و اقبال دل ایشان به
~~خدای و وقوف اسرار
# ~~ایشان پیش خدای هیچ صف از ایشان پیشتر نیست .
# ~~و قومی کفتند از غایت قرب اوصاف ایشان به اوصاف اهل صفه که درعهد رسول
~~بودهاند
# ~~ایشان را صوفی خواندند.
# ~~و بعضی کفتهاند که پوشش آن طایفه صوف است ، ایشان را صوفی به این نسبت
~~گویند.
# ~~هر کس که این طایفهرا نسبت به * صفه" و دصوف" می کند1 او از
~~ظاهر احوال ایشان
# ~~عبادت2 می کند، بجهت آنک ایشان قومیاند که ترک دنیا کردهاند و اوطان
~~خود کذاشته و از
# ~~دوستان هجرت گزیده و سیاحت بلاد و کرسنگی و برهنکی پیشه کرده ، از دنیا
~~به مقدار
# ~~ستر عورت و لقمهآ اندک ضرورتی بسنده کرده که پشت مرد را راست دارد.
# ~~سری سقطی می فرماید : "ا کلهم اکل المرضی ونومهم نوم
~~الغرقی". جامهآ نرم و خوب
# ~~منظر بجهت حظ نفس را نیوشند ، بلک به جامهآ درشت مویین یاغلیط پشمین
~~کفایت کنند.
# ~~پس ازین جهت که ترک اوطان کردهاند ایشان را "غربا" خوانند، و
~~از جهت بسیاری سفر
# ~~ایشان را "سیاحان" کویند ، و از جهت گرسنه باشیدن در بلاد
~~شام ایشان را "جوعیة * نام نهند،
# ~~واز این جهت که هیچ چیز را در ملک خود باقی نکذارند و مالک هیچ چیز
~~نباشند ایشان را
# ~~2 مفقراه خوانند ، و چون نظر به پوشش وزی ایشان کنند که از پشم است
~~ایشان را "صوفی *
# ~~فص
# ~~1
# ~~15
# ~~1- اصل : کنند.
# ~~2 - کذا در اصل ، ظاهرا عبارت.

PageV00P069

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_70.png)

# ~~گویند، واز بسیاری خلوت وعزلت از خلق "خلوتی" شان کویند ،
~~واز غایت انوار دل وانشراح1
# ~~صدر ایشانرا دنوریه" خوانند.
# ~~هریکی ازاین جمله صفتی است از صفات ایشان و به ms014 نسبت هر صفتی که در
~~ایشان است
# ~~اسمی مییابند .
# ~~اما تصوف معنی ای است غیراین جمله که جملهآ این احوال را شامل است،
~~یامعانی ای که 5
# ~~دربیان نیاید . ا کر چند الفاظ در ظاهر متغیر است اما معانی متفق است .
# ~~اکر مأخذ این اسم از صفا و صفوت است "صفویه" باید کفتن .
# ~~واکر اضافت به صف اول و صفه است "صفیه" یا "صفیه"
~~باید کفتن.
# ~~اما روا باشد از جهت کثرت استعمال و تداول السنه *واو" را زیادت
~~کرده باشند و بر
# ~~"فاه تقدیم داده ودرهردو موضع "صوفیه" کفته.
# ~~واکر مأخذاین اسم از "صوف * داری خود این لفظ "صوفیه* مستقیم
~~آید واین عبارت
# ~~به لغت صحیح افتد.
# ~~هرصفتی که آن عندالله محمود است از ترک دنیا و عزل نفس از راحات دنیا و
~~ترک اوطان
# ~~و ملازمت اسفار و منع حظوظ نفس و صفای معاملات وصفوت اسرار و انشراح
~~سینه و قدم سابق
# ~~در راه حق اسم صوفی این جمیع کمالات و حالات را جامع و حاوی است.
# ~~سؤال : حق عز اسمه اصناف کمال را درقر آن یاد فرموده است، مثل معرفت و
~~محبت و
# ~~تو کل و رضا وغیر اینهاو تصوف را یاد نکرده؟
# ~~جواب : حق عز اسمه به صریح2 این نام را ذ کرنکرده است ، اما به تعریض و
~~اوصاف
# ~~ذکر کرده است، و این طریق در تحقیق و تعظیم چیزی قوی تر و با مبالغت
~~تراز تصریح است.
# ~~از بهر آنک حقیقت اسم به معنی صفت آن چیز متحقق می کردد و در ذکر اوصاف
~~اختصاص لفظ و
# ~~رقت است و در صریح کردن اسم غلظت و خشونت. پس حق تعالی از غایت لطف که
~~با ایشان
# ~~دارد و از نهایت تلطف که در احوال ایشان است این اسم را به صریح ذکر
~~نکرد.
# ~~دلیل برین سخن قصهآ حبیب و خلیل و کلیم است ، صلوات الله علیهم اجمعین
~~که حق تعالی
# ~~ماهیة التصوف و اسمه و ms015 اهله
# ~~87
# ~~1- در اصل : اشراح.
# ~~2- کذا دراصل، شاید: به تصریح، ولی چهار سطر بعدهم استعمال شدهاست.
# ~~20 PageV00P070
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_71.png)

# ~~ابراهیم خلیل را صریح به "خلت "یاد کرد که "واتخذالله
~~ابراهیم خلیلا"، و کلیم رابه "تکلم"
# ~~و کلم الله موسی تکلیما "، وحال محمدرا که حبیب است مستور داشت و
~~تصریح نکرد ،
# ~~بلک اسم محبت برمتابعان و محبان بار کاه او نهاد که هر آن کس که متابعت
~~او کند و اقتفاء
# ~~آثار او کزیند و راه اورا سلوک کند اسم محبت بروی صادق آید و به این
~~شریف یاد کرد: "قل
# ~~ان کنتم تحبون الله فاتبعونی یحببکم الله." پی روان1 خلیل رالا
~~خلت" واجب نکردو متابعان موسی را
# ~~ل"اتکلم" ثابت نداشت وحال ایشان را کشف کرد. اما حبیب که
~~محمداست صلی الله علیه وسلم
# ~~درمحل غیرت است. حالت او را و نام او را بیوشید2 و به تعریض وصفت که از
~~کشف اعلا است
# ~~یاد کرد. وقتی که به نص کتاب متابعان دولت او محبوبان باشند آنانک
~~عاقلان باشند کار وحال
# ~~اورا از اینجا خود شناسند.
# ~~حق عز وجل درصفت اهل صفه می فرماید: "فیه رجال یحبون ان
~~یتطهروا". تطهیر ظاهر
# ~~از نجاسات است و تطهیر باطن از خواطرو هواجس است.
# ~~و از تعریضات که درقر آن در اوصاف این طایفه آمده است بعضی این است ،
~~قال الله [د
# ~~تعالی: "رجال لاتلهیهم تجارة ولابیع عن ذ کرالله"، وقال الله
~~تعالی: "الذین اذا ذ کرالله وجلت قلوبهم
# ~~واذا تلیث علیهم آیاته زادتهم ایمانا وعلی ربهم یتوکلون ، الذین
~~یقیمون الصلوة و مما رزقناهم
# ~~ینفقون ، اولئک هم المؤمنون.* حقا هر که در این آیت تأمل کند معانی
~~این قوم را بتمام
# ~~در اینجا بداند. قال الله تعالی : "الذین یذ کرون الله قیاما و
~~قعودا و علی جنوبهم و یتفکرون
# ~~فی خلق السموات والارض." وتاجمیع اجزا مرد را ذکر نکیرد و دل او
~~تمام روشن و ازعلایق
# ~~غیرت مصفا نکردد فکرت و مذا کرت ms016 بدین صفت که در این آیت است از وی
~~نیاید.
# ~~شیخ جنید را پرسیدن که تصوف چیست ؟ فرمود "ان یکون مع الله
~~بلاعلاقة.*
# ~~شیخ رویم را پرسیدن و همین سؤال کردند، کفت : "التصوف استرسال
~~النفس مع الله
# ~~تعالی علی مایریدد."
# ~~ابوجعفر خلدی گفت: تصوف حالتی است که ربوبیت در وی ظاهر کردد وعین
~~عبودیت
# ~~در وی مضمحل شود.
# ~~اورادالاحباب
# ~~1
# ~~1
# ~~2
# ~~)
# ~~2- " به پوشیده" هم میتوان خواند.
# ~~پیروان).

PageV00P071

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_72.png)

# ~~و ابوجعفرعلوی فرموده است که تصوف حالی است که نسب و شرف مرد را ببردو
# ~~نسب ومذلت وشرف حقیقی را بیارد.
# ~~علی بن نسهل کفته است که تصوف آن است که از غیر خدای بیزار کردی و
~~ماسوی الله1
# ~~راترک کنی.
# ~~شبلی کفته است که تصوف ضیط حواس است و مراعات انفاس است، و جای دیکر 5
# ~~فرموده است : "هو العصمة عن رؤیة الکون."
# ~~شیخ ابویزید می فرماید : " التصوف وفاء بلاعهد و وجد بلاتکلف
~~واسراربلاعبارة.
# ~~حسین بن منصور کفته است : "الصوفی وحدانی الذات لایقیله احد
~~ولایقیل احدا."
# ~~ذوالنون مصری می کوید که صوفی آن کس است که چون سخن کوید نطق او همه
# ~~کشف حقایق کند وچون خاموش شود جوارح واعضای او به قطع علایق ناطق باشد.
# ~~و کفتهاند صوفی کسی باشد که به علوم حقایق دانا کردد واز آن حقایق
~~لطایف بیرون
# ~~آرد وبه حال وجدانی خود براحوال خلایق مطلع شود.
# ~~واختلاف احوال مشایخ در تصوف از اختلاف احوال است . هر کسی از حال
~~خودجواب
# ~~گفته است، یاخود جواب بقدر مقام و فهم پرسنده و تحمل سایل کفتهاند.
# ~~کر سایل مبتدی و مرید است جواب او از ظاهر روش و معاملات کفتهاند ، و
~~اکر
# ~~متوسط است از احوال صوفیه کفتهاند ، واگر سایل عارف است او را جواب من
~~حیث الحقیة2
# ~~دادهاند.
# ~~بعضی از مشایخ کفتهاند اول تصوف علم است و اوسط او عمل و آخر او موهبت
~~حق.
# ~~علم صوفی را به سر مراد برد- یعنی که بداند ms017 که مراد چیست ، و عمل اورا
~~بر طلب مراد مدد کند،
# ~~وموهبت حق اورا بغایت امل رساند.
# ~~واهل تصوف سه طبقهاند : اول مرید طالب ، دوم متوسط سایر، سیم منتهی
~~واصل .
# ~~مرید صاحب وقت است ، ومتوسط صاحب حال ، ومنتهی صاحب نفس . و افضل
~~مقامات حفظ
# ~~انفاس و شمار آن است.
# ~~ماهیة التصوف واسمه و اهله
# ~~1- اصل : سوای الل
# ~~کذا دراصل، شاید: PageV00P072
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_73.png)

# ~~1
# ~~هرزمان از حالی به حالی نقل می کند ودر مطالبهآ آداب منازل است ؛
~~ومنتهی و اصل است و از مقامات
# ~~مرید درمقام نعب طلب1 مراداست ؛ ومتوسط درمقام تکوین و در زیادت شدن
~~است -
# ~~گذشته و به محل تمکین فرود آمده، هیچ حالتی از احوال اورا متغیر نکند و
~~اهوال دراومؤثر
# ~~نباید. چنانک زنان مصر چون یوسف را بدیدند همه دست خود بریدند و زلیخا
~~که در محبت او
# ~~5 صاحبهآ تمکین بود اکرچند در مقام محبت یوسف از ایشان کامل تر و تمام
~~تر بود لیکن دیدن
# ~~یوسف دروی هیچ اثر نمی کرد و از حال خود متغیر نشد.
# ~~مقام و کار مرید مجاهدات و مکابدات است و در کشیدن قدحهای مالامال زهر
~~بلا
# ~~و تلخی مجاهده وترک حظوظ وهرچیز که نفس را از آن تمتع باشد.
# ~~ومقام متوسط رفتن درطلب مراد و تحمل کارهای خطرناک و واقعات فز ع ناک و
~~رعایت
# ~~1 صدق درجمیع احوال ونکاه داشتن آداب درهمه مقامات.
# ~~ومقام منتهی صحوو تمکین و قبول و اجابت و دعوت حق است از هروجهی که
~~اورابه خود
# ~~خواند.
# ~~وبرمرد منتهی ، شدت ورخا ومنع وعطا وجفا ووفایکسان باشد که اوناظر به
~~حق است
# ~~و کل از حق میبیند. خوردن و کرسنکی، خواب و بیداری2 او هردویکی است و
~~حظوظ
# ~~1 وجودی اوفانی کشته است وحقوق باقی مانده ، ظاهر او باخلق است و باطن
~~او باحق است.
# ~~وجمله این مقامات منقول است از احوال رسول الله صلی الله علیه و سلم.
~~در اول خلوت
# ~~می کرد و ms018 به غارحرا می رفت وباز در آخرهمه باخلق بود . اورا میان خلوت
~~وجلوت هیچ فرق
# ~~نمانده بود.
# ~~وحال اصحاب صفه نیز چنین بود. چون به مقام تمکین رسیدند و اقالیم فتح
~~شد هریکی
# ~~1 از ایشان در ملکی امیر شدند یاوزیر کشتند . اختلاط خلق دیکر درایشان
~~اثرنمی کرد .
# ~~و کفتهاند صوفی آن است که : " لایوجد بعد عدمه ولایعدم بعد
~~وجوده."
# ~~شمه ای از اوصاف ایشان کفته شد تا باشد که در تو شوقی پدید آید تا
~~ازایشان شوی،
# ~~ان شاءالله، قدس الله ارواحهم ورضوان الله علیهم وعلی مجیبهم ، اللهم
~~اجعلنا منهم واقطعنا عناالیک
# ~~برحمتک یاارحم الراحمین .
# ~~اوراد الاحباب
# ~~1- کذا دراصل ، شاید : طالب PageV00P073
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_74.png)

# ~~محاسة النفس وحفظ الخواطر
# ~~اجماع مشایخ است که ترک اشتغال به انواع کسب وصناعات ، واوقات خود را
~~به عبادات
# ~~وطاعات مستغرق کردن بهتر و فاضل تر است ، لیکن کسی را که غم و اندیشه
~~طلب رزق ازدل
# ~~بیرون تواند کردن و بررزق او که خدای او ضمان کرده است وثوق و اعتماد
~~باشدش.
# ~~واکرمرد بدان مرتبه رسیده است که پیش او خلوت و انجمن و اختلاط باخلق و
~~عزلت
# ~~از خلق یکسان شده باشد و در کل حالات در مشاهدهآ قدرت باشد این چنین کس
~~به امری
# ~~مشغول کردد اورا روا باشد.
# ~~مشایخ کفتهاند در کار رزق خودرا به شک و متهم مداریت که آن رازق را
~~متهم می داریدو
# ~~درضمان او شک می آرید.
# ~~یکی از مشایخ را سؤال کردند که از کجا میخوری ؟ گفت اگر رزق از جایی
~~بودی
# ~~نیست شده بودی و به آخررسیده ، یعنی از عالم بیمکانی بی علت و بی سبب
~~بنده را رزق میرساند.
# ~~یکی دیکر را یرسیدن که از کجا میخوری ؟ فرمود که از آن کس که مرا طعام
# ~~می دهد بپرس که از کجا می آرد.
# ~~و مرید را لابد است که طعام اندک خورد تادر طاعت او را نشاط آردو کاهلی
~~ببرد.
# ~~و نیز لابد است ms019 که از خدای شرم دارد و دل خودرا نکاه دارد تا نا کاه
~~خاطر مذموم
# ~~حق در وی نکذرد و درامری که رضای خدای نباشد در آن باب حر کت و سعی
~~نکند .
# ~~شیخ محی الدین محمدبن اعرابی قدس الله روحه می فرماید که ما را شیخی
~~بود که هرحر کتی
# ~~که در روز از وی صادر کشتی به قلم بنوشتی. چون شب در آمدی آن مکتوب را
~~پیش خود
# ~~بنهادی و نفس خودرا به آنها حساب کردی.
# ~~ف
# ~~1 PageV00P074
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_75.png)

# ~~2
# ~~گذر می کند به قلم ثبت می کنم و از نفس خود آن را باز خواست می کنم.
# ~~و شیخ محی الدین می فرماید که من برشیخ خود این زیادت کرده ام که هرچه
~~در خاطرم
# ~~و شیخ العالم سیف الدین باخرزی را رضی الله عنه روزنامه بوده است
~~ینهانی که بعد از
# ~~وفات شیخ آن را دیدهاند که حر کات و سکنات جمیع عمر را شیخ بر آنجا ثبت
~~بوده و هر
# ~~5 هدیه که به حضرت شیخ آورده بودهاند تا به خمرهآ جغرات که پیرزنی
~~آورده باشد نبشته بوده ،
# ~~و نماز و دعایی که در عوض آن شیخ کرده بود نبشته تابحدی که مدت طهارت و
~~حیض زنان
# ~~و کنیز کان و اختلاف او چنانک حکم شرع است ثبت بوده است تانباید که سهو
~~شود ، و هر
# ~~جفائی وجوری را که دشمنان و حاسدان درحق شیخ کردهاند و شیخ در شب چند ر
~~کعت نماز
# ~~در عوض آن جفا وجور برای آن کس کزارده است و دعای خیری که اورا کرده
~~بود آن جمله
# ~~در روزنامه ثبت بود.
# ~~وراد الاحباب PageV00P075
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_76.png)

# ~~مشایخ را قدس الله ارواحهم اتفاق است بر آن که افعال بند کان1 سبب
~~سعادت و شقاوت
# ~~نیست . رسول الله [صلی الله] علیه وسلم فرمود : "السعید من سعد فی
~~بطن امه و الشقی من شقی
# ~~فی بطن امه."
# ~~ثواب فضل اوست و عقاب ms020 عدل او، ورضا وغضب دوصفت اندقدیم که به افعال بند
~~کان1
# ~~متغیر نمی ششوند بل که آن را که رضای خدای بااوست اورا در عمل اهل
~~بهشت میدارد وهر کس را
# ~~89] که سخط وغضب می راند اورا به اعمال اهل دوزخ مشغول میدارد.
# ~~رضا به قضا و صبر بربلا و شکر برنعما برهرموجودی واجب است ، وخوف و رجا
# ~~دوزمام اند که بنده را از بی ادبی بازدارند و هر آن دلی که در وخوف و
~~رجا نباشد خراب باشد .
# ~~و بدانک بنده مکلف است به امرونهی، و احکام عبودیت بر بنده لازم است
~~مادام که
# ~~عاقل باشد. و دل چون با خدای صافی شود آن دشواری و کلفت تکلیف شرعی
~~ازوی ساقط
# ~~شود ، یعنی که ازادای این تکلیف به وی همه لذت و راحت رسد، چنانک دراول
~~تعب و مشقت
# ~~می رسید، نی آنک عین تکلیف و نفس وجوب ازوی ساقط شود از بهر آنک بشریت
~~ازهیچ کس
# ~~زایل نخواهدشدن واکرچه برهوا رود. الا آنک کاهی قوت بشریت ضعیف کردد و
~~کاهی قوی.
# ~~اما این روا باشد که صدیقان از بند کی2 نفس به مقام حریت برسند و صفات
~~ذمیمه
# ~~از عارفان بکلمی فانی شود و صفات ذمیمه مریدان به صفات حمیده مبدل شود،
~~لکن در مرید
# ~~فانی نشود.
# ~~و همچنین مرید سالک از حال به حال نقل می کند تا به صفت روحانیان متصف
~~کردد ،
# ~~بعد از آن زمین درقدم او طی شود و برآب رود و از چشمها غایب تواند شدن.
# ~~وبدانک "الحب فی الله والبغض فی الله" محکم ترین ستونهای
~~ایمان است ، وامرمعروف
# ~~ف
# ~~1- اصل : بنده گان ، بنده گی. درسراسر کتاب چنین آمده است و به موارد
~~دیگر اشارتی نرفت .
# ~~15 PageV00P076
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_77.png)

# ~~31
# ~~و نهی منکر واجب است بر کسی که اورادست دهد به آن وجهی که مقدوراو
~~کردد.
# ~~و اولیاء الله را کرامت ثابت است، ودرعصر رسول الله کرامت اولیارا
~~ثابت رواداشتهاند
# ~~و بعد از ms021 روز کار رسول هم روا داشتهاند.
# ~~وبدانک نبوت انبیا علیهم السلم به اظهار معجزه ثابت نمی کردد، بل که
~~نبوت او به فرستادن
# ~~خدای تعالی ثابت می کردد .
# ~~و برولی و اجب است که کرامت را از خلق مستور دارد، مکر بی اختیار او
~~خدای تعالی
# ~~بر وی ظاهر کرداند.
# ~~وبرنبی واجب است که معجزه را اظهار کند.
# ~~اوراد الاحباب PageV00P077
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_78.png)

# ~~الباس والخرقة
# ~~انواع جامه ها پوشیدن مباح است، مگرجامه ای که شرعا پوشیدن آن بر مردم
~~حرام است
# ~~و آن جامهای باشد که اکثر او ابریشم باشد .
# ~~واختیار مشایخ آن است که مرد باید که به جامه اندک بها و کهنه و پاره
~~دوخته بسنده
# ~~کند وافضل این است، وبرین زیادت نکند که رسول علیه السلم فرموده است :
~~"ماقل و کفی
# ~~خیر مما کثر والهی."
# ~~و ازین زیادت دنیاست و حلال او را حساب و حرام او عذاب، قال رسول الله
~~صلی الله
# ~~علیه وسلم : * ان الله تعالی یحب کل متبدل لایبالی مالبس.
# ~~ومشایخ سلف کفتهاند: "اول النسک الزی" ، یعنی اول عبادت جامه
~~مناسب است .
# ~~وعلما کفتهاند هر که را جامه رقیق و لطیف باشد دین او نیز تنک و ضعیف
~~باشد .
# ~~* من رق ثوبه رق دینه".
# ~~وعبدالله مسعود رضی الله عنه می کوید: "لایشبه الزی الزی حتی یشبه
~~القلب القلب *،
# ~~هر که را جامه او مثل جامه قومی باشد دل او نیز مثل دل همان قوم باشد.
# ~~و رسول صلی الله علیه وسلم از تنعم نهی فرموده است و گفته که : * ان
~~عبادالله عز و جل 15
# ~~لیسوا بالمتنعمین ."
# ~~و عمررضی الله عنه جامه درشت پوشیدی ، و بهای پیراهن کرباسین او سه درم
~~بودی
# ~~یا پنج درم ، واز آستین خود آنچ از سرانکشت زیادت بودی بریدی1 و کفتی
~~که این به تواضع
# ~~نزدیک تر است و شایسته آن است که مسلمانی درین باب به من اقتدا کند.
# ~~مشایخ کفتهاند فقیر صادق هرچه پوشد بر وی خوب ms022 آید و او را در آن لباس
~~ملاحت ."
# ~~و مهابت باشد.
# ~~ف
# ~~10
# ~~(89
# ~~1- اصل : یرریدی، شاید " بردریدی" سیخواسته است بنویسد .

PageV00P078

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_79.png)

# ~~2
# ~~فبا بر قد سلطانان چنان زیبا نمی آید
# ~~شعر
# ~~و ادب لباس آن است که در حکم وقت باشد ، هرچه بیابد بیوشد بی تکلف .
# ~~که این خلفان کرد آلود بر بالای درویشان
# ~~و کرما به او دفع شود اقتصار کردهاند که این مقداررا رسول الله علیه
~~السلم از دنیا مستثنی نااداشته
# ~~و اختیار بعضی برجامه ای که فریضه به او ادا کنند یعنی سترعورت حاصل
~~آید و سرما
# ~~است وفرموده که "لیس من الدنیا."
# ~~و صوفیه از جامه بسیار ملالت نمایند و آنچ از ضرورت زیادت شود به
~~دیکران دهند .
# ~~رسول الله فرموده است که سه کس بی حساب به بهشت در آیند : مردی که جامه
~~را
# ~~بشوید و دیکری نیابد که بپوشد ، ومردی که جهت او را هیچ کس دیک بر آتش
~~دان ننهد ،
# ~~1 ومردی که کسی را آب دهد و نکوید که میخواهی .
# ~~وعلمامکروه داشتهاند که قیمت جملهآ جامهها که مردپوشیده باشد از چهل
~~درم زیادت.
# ~~باشد، وازین زیادت را اسراف شمردندی.
# ~~و جماهیر علما و کبار ایمه و بزر کان تابعین را قیمت جامه های ایشان
~~میان بیست درم
# ~~و سی درم بودی، و قیمت جامههای مقدمان صحابه رسول دوازده درم بودی تا
~~بیست و چیزی
# ~~به سی درم ترسیدی
# ~~ورسول الله صلی الله علیه وسلم بجهت خود جامه ای خرید به چهار درم ،
~~وهردو جامه
# ~~رسول الله را از ده درم یا بیست درم زیادت نبودی .
# ~~ورسول الله بردیمانی یاسحولی پوشیدی، اما برد باریک نپوشیدی ، ازارغلیظ
~~پوشیدی.
# ~~دلق من و جامههای زربفت ملوک
# ~~شعر
# ~~و عایشه می کوید که رسول الله را از هیچ چیزی دونبود.
# ~~گفش من و تاج سر کسری و قباد
# ~~وصوفیه درنظافت و ظرافت جهد کنند که رسول علیه السلم فرموده است :
~~"النظافة تدعوا
# ~~اورادالاحباب ms023
# ~~الی] الایمان."
# ~~- اصل: مستثا(بدون دندانهآ نون) ویعد زآن صراحة "ناداشته"
~~آمده است ویاعبارت عربی تناسب ندارد.
# ~~2- منسوب به وسحول" نام طایفهای از یمن و سحولی جامه ای بوده که
~~آنجا بافته میشده است .

PageV00P079

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_80.png)

# ~~ورسول الله یکی را دید با جامهآ چر کین. فرمود که این کس چیزی نمییابد
~~که جامهآ
# ~~خود را بشوید ؟ و دیکر جای فرموده است که خدای تعالی جامهآ چر کین را
~~دشمن میدارد.
# ~~و این قوم به جامههای مشایخ تبرک کنند، و اصل آن از آنجاست که رسول صلی
~~الله
# ~~عله وسلم با اصحاب به خانه در آمد و خانه مملو کشت. جریربن عبدالله
~~البجلی بیامد و جای
# ~~نیافت. بیرون خانه بنشست . رسول الله اورا بدید. جامهای از آن خود
~~بکرفت و در پیچید و 5
# ~~به سوی او انداخت و اورا کفت بر اینجا بنشین. جریر جامه را بکرفت و
~~برروی نهاد و بر آنجا
# ~~بوسه داد.
# ~~وقومی نیز بردوجامه اختصار کنند به مثل کسی که احرام کیرد ، یعنی یکی
~~را درمیان
# ~~بندند و یکی را در خود کشند. اما جمهور مشایخ این نوع را کراهت
~~داشتهاند ، مگرمحرم را
# ~~یا کسی را که مجاور مکه کردد که درین نو ع شهرتی است و اظهار زیادتی بر
~~اقران خودو
# ~~خلاف عادت است. و بریکی جامه اختصار کردن مستحب است .
# ~~شیخ محمد حریری1 می گوید در بغداد درویشی بود که زمستان و تابستان به
~~یکی جامه
# ~~می کذاشت. او را ازین سؤال کردند. گفت وقتی من در کثرت جامهها می
~~کوشیدم. شبی دیدم
# ~~که مرا دربهشت آوردند. جماعتی از یاران خودرا دیدم برمایده ای نشسته.
~~قصد ایشان کردم.
# ~~ملایکه در میان حایل شدند و مرا نکذاشتند و کفتند ایشان کسانیاند که در
~~دنیا یک جامه 15
# ~~داشتند و تورا جامهها بسیار است. از خواب بیدار شدم و نذر کردم که یکی
~~جامه بیش نپوشم
# ~~تا آنکاه که دیدار خدای را بینم.
# ~~و رسول الله صلی ms024 الله علیه وسلم کلیم پوشیدی وجامهآ نرم نپوشیدی وشب
~~کلیم خودرا
# ~~دو تاه کردی و بر آنجا خفتی. شبی عایشه رضی الله عنها فراشی نوساخته
~~بود . بینداخت . رسول
# ~~همهآ شب در آن فراش از پهلوبه پهلو برمی گشت و آرام نمییافت. چون
~~بامداد شد عایشه را گفت 20
# ~~همان کلیم کهنهآ مرا بیار و این فراش را از من دور کن که مرا دوشینه بر
~~آنجا هیچ خواب نیامد.
# ~~وهمچنین نیزشبی در خانه رسول الله پنج دینار یاشش دینار بود، آن شب نیز
~~رسول الله را
# ~~90
# ~~اللباس والخرقة
# ~~1
# ~~1- در کتب اعلام وطبقات صوفیه نام این شخص دیده نشد، شاید منظه ر
~~ابومحمدجریری باشد که درغالب کتب
# ~~تصرف ذکرش آمده و از بزرگان صوفیه بوده است .

PageV00P080

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_81.png)

# ~~2
# ~~خواب نیامد تا آخر شب آن را ازخانه بیرون کرد. بعداز آن درخواب رفت و
~~بعداز آن فرمود
# ~~که اکر مرا امشب مرک آمدی و دیدار خدای روزی شدی و این دینارها درخانه
~~من بودی
# ~~مرا به خدای چه ظن بودی که چه کردی.
# ~~وقتی دوال نعلین رسول الله کهنه شده بود آن را فرستاد تا نو کردند و با
~~آن نماز
# ~~کزا[رآد و چون سلام داد فرمود بروید وهمان دوال کهنه را بیاریت و این
~~نو را برداریت که
# ~~من در نماز به او نظر کردم.
# ~~و رسول الله صلی الله علیه وسلم از سفری بیامد و به خانهآ فاطمه در
~~آمد. بر در پردهای دید
# ~~آو بخته و دردستهای اودست بانهآ نقره دید . باز کشت. فاطمه کریان
~~واندوه[ناک شد]. ابو رافع
# ~~رضی الله عنه در آمد. فاطمه را کریان دید. او راخبر داد که رسول الله
~~جهت آن از خانهآ تو
# ~~1 باز کشت که آن دسبانه1آ نقره در دست تو دید و پرده بردر آویخته .
~~فاطمه پرده را پاره کردو
# ~~دسانه1 را به بلال داد که به حضرت رسول الله برو [و] بکوی تا صدقه دهد.
~~بلال ms025 آن را
# ~~به حضرت رسول الله برد. رسول الله فرمود که آن را بفروش و بهاهل صفه
~~ده. بلال آن هردو
# ~~دستبانه را به دو درم ونیم بفروخت و بر اهل صفه صدقه کرد . بعداز آن
~~رسول الله به خانهآ فاطمه
# ~~در آمد و کفت احسنت.
# ~~و خدای تعالی می فرماید: "قل ان کنتم تحبون الله فاتبعونی یحببکم
~~الله" و رسول
# ~~می کویده من احبنی فلیستن بسنتی. *
# ~~و شیخ ابو محمد سهل می کوید علامت محتت خدای محتت رسول الله است ،
~~وعلامت
# ~~محبت رسوال]الله محبت سنتاوست، وعلامت حب سنت او دشمن داشتن دنیا،
~~وعلامت بغض
# ~~دنیا آن است که از دنیا بجز از مقدار کفایت روز به روز هیچ دیکر نطلبی2
~~و نکیری.
# ~~20
# ~~ابوحاتم عطار3 چون اصحاب مرقعان بدیدی کفتی ای مهتران علمها برپای
~~کردیت و
# ~~طبلها فرو کوفتیت ، اما کاشکی بدانمی که در وقت مرک و دیدار خدای
~~چکونه مردان
# ~~خواهیت بودن؟
# ~~اوراد الاحباب
# ~~90
# ~~14
# ~~-کذا دراصل.]2- اصل: نه طلبی.] هاصل: عصار، تصحیح مبتنی برطبقات
~~الصوفیهآ سلمی و انصاری است.

PageV00P081

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_82.png)

# ~~و علی بن بندار می کوید هرجامه که در آن نماز کردن روا میدارم از برای
~~دیدن مردم
# ~~را به جامهآ بهتر بدل کردن مکروه دارم.
# ~~ابوحفص حداد میفرماید چون فقیر را روشنائی و صفا در جامه بینی بهیچ خیر
~~او
# ~~امید نداری .
# ~~ورسول علیه السلم می فرماید هر که جامهآ جمال و زینت را بجهت طلب رضای
~~خدای و *
# ~~تواضع لله تعالی ترک کند و او برپوشیدن آن قادر بود برخدای تعالی حق
~~باشد که او را در روز
# ~~قیامت حله های کرامت درپوشاند.
# ~~و جامهآ مرقع و کهنه پوشیدن به تواضع نزدیک تر است و از کبر و فساد
~~مانع است .
# ~~و عایشه می کوید که رسول الله مرا امر کرد که : "آن لا اطرح درعا
~~حتی ارقعه."
# ~~و عبدالله عمر می کوید که رسول خدای را دیدیم که برجامهآ خود پاره
~~میدوخت، و ms026 .1
# ~~ابوبکررا د[ید]یم که بر کلیم خود پاره در می آورد، و عمررا دیدم که
~~برجامهآ خود انواع پارها
# ~~دوخته بود تا چهارده پاره شمردم و بعضی از آن پارها ادیم بود.
# ~~و انس مالک می کوید که رسول خدای رنک سبز را از جملهآ الوانها دوستر
~~داشتی ،
# ~~وجامهآ اهل بهشت سبز است.
# ~~و این حدیث که روایت کردهاند که رسول علیه السلم فرموده است :
~~"خیر ثیابکم
# ~~البیض" معنی او آن است که از جامههای شما خوب تر و لایق تر به
~~سایر مردم جامهآ سفید است،
# ~~چون به آن تجمل کنند.
# ~~وجامهآ کوتاه تانیمه ساق ، و آستین کوتاه و فراخ داشتن از شعار اصحاب
~~تصوف است،
# ~~قال الله تعالی : "وثیابک فطهر" ، یعنی جامه را کوتاه کن.
# ~~حکم الخرقة
# ~~شیخ ما شیخ نجم الدین الکبری رضوان الله و سلامه علیه در آداب فرموده
~~است که هر ک را
# ~~ارادت این راه پدید آید و خواهد تا خرقه پوشد باید که از دست پیری پوشد
~~که علم شریعت و
# ~~اللمباس والخرفة
# ~~27
# ~~915 PageV00P082
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_83.png)

# ~~28
# ~~طریقت و حقیقت نیکو داند و به اصول شریعت عالم باشد و به آداب طریفت
~~عارف و بر اسرار
# ~~حقیقت واقف. تاچون مرید را در شریعت اشکالی افتد او به علم خود بیان
~~کند، وچون در طریقت
# ~~واقعهای روی نماید به معرفت تقریر کند، وچون در حقیقت اورا سری پیداشود
~~به بصیرت خود
# ~~تحقیق آن را باز نماید.
# ~~ومرید باید که وقتی خرقه پوشد که داند که بر آن استقامت تواند نمودن بر
~~عناورنج و
# ~~مشقت طریقت و مجاهدهآ ریاضت اهل حقیقت صبر تواند کردن و از عهدهآ آن
~~خرقه به تمامی
# ~~تواند بیرون آمدن.
# ~~و معنی خرقه پوشیدن آن است که خود را به رنک مشایخ ماتقدم باز می نماید
~~و آن
# ~~دعوی است. اکر معنی با این نباشد جمله مشایخ روز قیامت خصم او باشند، و
~~اگر معنی بجای آرد
# ~~1 جمله شفیع ms027 اوشوند، واکرمعنی بجای نیارد و به دعوی قناعت کند خرقه داد
~~خود ازوی بستاند ، و
# ~~دعوی داربی معنی روز قیامت سیاه روی باشد.
# ~~و در خبراست که این جماعت فقر[ا]راروزقیامت درصف دزدان حشر کنند. ایشان
~~کویند
# ~~ما در دنیا چیزی ندزدیده ایم و از دزدان نبوده ایم. ایشان را کویند شما
~~دزدان طریقتیت1. لباس و
# ~~صورت مردان را دزدیده ایت، وهر که درین راه آید و باز کردد مرتد طریفت
~~باشد و او بدتر
# ~~14 ازمرتد شریعت است . زیرا که مرتدشریعت چون کلمهآ "لااله
~~الاالله" بکوید نجات یابد ا کرچه
# ~~هر طاعت که کرده بود برباد داده باشد، اما مرتد طریقت به عمل تقلین به
~~سر کار نیابد.
# ~~بزر گان گفته اند: "طلبالحال بعد الزوال محال"، وهر آینه
~~باید که اقتدا به شیخی
# ~~کند وخرقه ازو پوشد تالقمهآ فقر بروی حلال باشد. وچون خواهد که خرقه
~~پوشدوجامهها،
# ~~اول، جامهای که عادت داشته باشد بیرون کند و بیفکند. آن کاه خرقه پوشد.
~~و بهترین جامه های
# ~~اهل خرقه یشمین است.
# ~~اول کسی که خرقه بوشید آدم بود وحوا علیهما السلام، چون از نعمت بهشت
~~به محنت
# ~~دنیا افتادند برهنه بودند. جبرئل علیه السلام بیامد و کوسفندی بیاورد
~~تا ایشان یشم آن گوسفند
# ~~باز کردند، و حوا برشت و آدم برببافت و درپوشیدن3.
# ~~اورادالاحباب
# ~~2- کذا دراصل، (درپوشیدند).
# ~~1- (طریقت ایت).

PageV00P083

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_84.png)

# ~~و موسی علیه السلم همیشه جامهآ پشمین داشت و یحیی و زکریا1 و پیغامبر
~~ما محمد
# ~~رسول الله علیهم السلم هم صوف داشتند ،"و کان علی هابیل جبة صوف
~~یوم قتل."
# ~~وعیسی علیه السلم همیشه جامهآ مویین پوشیدی و از پوست درخت خوردی و هر
~~کجا
# ~~شب در آمدی همانجا خفتی ، وقیل : "لما رفع عیسی الی السماء کان
~~علیه مدرعة من شعر اسود
# ~~و کان فیها ابرة مغروزة2" و او را مسیح از بهر آن می خوانند که
~~همیشه سیاحت کردی و مسح 5
# ~~بوشیدی یعنی جامهآ مویین.
# ~~و به روایت ms028 عایشه آن است که رسول خدای کلیم مویین سیاه پوشیده است.
# ~~و ابن عباس روایت می کند که از رسول الله شنیدم که شبی جبرئل به من
~~فرود آمد و در
# ~~پهلوی من بنشست. من دست برپشت او مالیدم. دست من برجامهآ مویین رسید.
~~کفتم این چیست؟
# ~~جبرئل کفت این صوف است . من باخود کفتم سبحان الله !ا ملائکه صوف می
~~پوشند 2 10
# ~~جبوئل کفت یا محمد لباس حملهآ عرش صوف است ، وفایدهآ این حدیث اعلام
~~جبرئل است
# ~~مررسول را علیهما السلم به تهذیب اخلاق و افتقار به خدای و قطع نظر از
~~غیر از بهر آنک
# ~~جامهآ صوف و شعر بجهت مذلت نفس است و اظهار عبودیت راست.
# ~~و رسول خدای اصحاب صفه را فرمود : "علیکم بلباس الصوف لامور ثلاثة
~~تجدون
# ~~به حلاوة الایمان فی قلوبکم و به تجدون قلة الامل وبه تعرفون طریق
~~الاخرة."
# ~~فواید صوف بسیاراست خصوصا که سیاه باشد، و کمترین فایده آن است که
~~تقدیم
# ~~درویشی است برتوانکری، و ذل نفس بر عزت او ، و تواضع بر تکبر، و خمول
~~برشهرت.
# ~~و ابوذر غفاری می کوید که رسول خدای مرا وصیت کرد و کفت :
~~"یااباذر البس الخشن
# ~~الضیق حتی لاتجد العز والفخر فیک مجالا.*
# ~~و مالکث اشتر رضی الله عنه می کوید که امیرالمؤمنین علی را دیدم یوم
~~الدار و علی راسه 0"
# ~~عمامة سوداء من صوف ، با عمامهآ پشمین سیاه.
# ~~و عاصم بن رزین می کوید که امیرالمؤمنین حسن بن علی بعد از وفات پدر
~~خود علی خطبه
# ~~گفت و عمامهآ صوف سیاه برسر او بود واین لفظ فرمود که : "لقد
~~فارقکم بالامس رجل لم
# ~~یسبقه الاولون ولا تدر که الاخرون.*
# ~~اللباس والخرقة
# ~~1- اصل : ذ کریا.
# ~~2 - اصل : مغروره.

PageV00P084

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_85.png)

# ~~و مرید چون خرقه پوشد باید که حق آن از خود طلب کند که صوف سه حرف است:
# ~~صاد و واو و فا. هصاده صدق است وصفا وصیانت وصلاح، و"واو"
~~وصل است ms029 و وفا و وجد ،
# ~~و"دفاء فرج وفتح و فرح؛ و این همه از خود طلب کند تا پوشیدن صوف
~~اورا مسلم شود.
# ~~وا کرمرقع یوشد بدان نیت پوشد که سنت است و میرات است از آدم و حوا
~~علیهماالسلم
# ~~قوله تعالی : "وطفقا یخصفان علیهما من ورق الجنة.*
# ~~و دیکر آنک مرقع چهار حرف است : میم و را و قاف و عین. همیم"
~~تمامی معرفت و
# ~~مجاهدت ومذلت است ، و"راه بینهایتی رحمت و رأفت و ریاضت وراحت ،
~~و"قاف" ظهور
# ~~قناعت وقوت و قربت و قول صدق ، وحرف "عین * عیان شدن علم و عشق و
~~عمل و جملة
# ~~این معانی که دراین چهار حرف مرقع است از خود طلب کند .
# ~~السوال
# ~~و اکر کسی سؤال کند که خرقه پوش را خرقه چه رنگ باید؟
# ~~الجواب
# ~~کوئیم که صورت درویش باید که مناسبت سیرت او باشد. اگر رنکی و صورتی
# ~~کیرد که حقیقت آن در وی نبود شعبهای از نفاق باشد. پس باید که رنک و
~~صورت مناسب
# ~~15 حال باطن و سیرت و سیر او باشد.
# ~~کر مرید نفس را مقهور کرده است و به تیغ مجاهده کشته ، درماتم نفس
~~نشسته ، جامهآ
# ~~سیاه و کبود بوشد که این رنک اصحاب مصیبت است.
# ~~واول کسی که بااین رنک سیاه و جامهآ مویین تمثل کرد جبرئل بود که
~~خودرابه این رنک
# ~~بر آدم عرضه کرد .چون آدم از بهشت به زمین فرود آمد و اندوه او دراز شد
~~و غم و حسرت او عظیم
# ~~2 گشت او در عبادت وقیام وصیام بسیار کوشیدو کریه راعادت کرد. جبرئیل
~~درصورت راهبی بروی
# ~~پیدا شد . "علیه مدرعة من شعر اسود و فی وسطه زنار من
~~الوبر." چوآدم به اونظر کرد پرسید
# ~~که تو کیستی و این چه حزن است که از تو ظاهر شده است؟ یعنی رنگ سیاه و
~~جامهآ مویین.
# ~~جبرئل کفت : حزن من بر گناه من است ، و این لبس من از برای مذلت نفس ms030 من
~~است مرخدای
# ~~اورادالاحباب
# ~~1 PageV00P085
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_86.png)

# ~~خودرا، و این زنار ازبرای قوت پشت را در طاعت بستهام. چون آدم این سخن
~~بشنید در عبادت
# ~~و مذلت و تضرع وخضوع وخشوع بیفزود .
# ~~جامهآ ازرق کسی را مسلم است که مراد خودرا ترک کند واز نفس خود روی
~~بکرداندو
# ~~اشغال دنیا را از پیش خود بردارد. و فی الجمله بهترین الوان جامهآ
~~درویش ازرق است واین لون
# ~~مناسبتر است .
# ~~وجامهآ فوطه نیز پسندیدهاست، و جامهای که رسم اصحاب رعونت است نشاید
~~پوشیدن :
# ~~و مشایخ جامهآ به شهرت پوشیدن را مکروه داشتهاند.
# ~~وا کر مرید از جملهآ مخالفات توبه کرده بود و عمر خودرا به صابون انابت
~~شسته و صفحهآ
# ~~دل را از نقش اغیار وهر هوا[ی] نفس باک و صافی کرده سفید پوشیدن اورا
~~مسلم کردد.
# ~~وا کر به همت از عالم سفل1 بر کذشته است و به عالم علوی رسیده و آسمان
~~صفت کشته و
# ~~از هرمنزلی و مقامی نصیبی یافته و از انوار حالات لمعهای بر وی تافته
~~ملتمع پوشد.
# ~~وا کرمهرامانت بر ظاهر و باطن نهاده است و دل خودرا خزانهآ اسرار کرده
~~است فراویزنهد.
# ~~ومستحب است داشتن استره ومسواک و شانه وناخن پیرای و سوزن و منقاش و
~~چیزی
# ~~ز آهن که به آن سرخارند و میلی که به آن کوش پاک کنند و سرمه دان و
~~ظرفی از کرباس که
# ~~آن را کنف کویند.
# ~~وا کربر تخت محبت نشسته است و بر سریر علم تکیهزده جوز کره برجامه و
~~کلاه بنهد.
# ~~واکر زره مجاهدهآ نفس پوشیده است و خود مقابله با شیطان بر سر نهاده
~~کلاه را
# ~~قبه بر نهد.
# ~~ر اکر از راه مداهنت نفس برخاسته است و با او به محاسبت در طریق محاریه
~~آمده
# ~~خشن در بپوشد.
# ~~واکر برخود ضربت مجاهده زده است و هزار شربت زهر نوش کرده و نهاد خود
~~را
# ~~به سوزن نا کامی دوخته هزار میخی در بیوشد.
# ~~اللمباس ms031 والخرقة
# ~~31
# ~~1
# ~~1- کذا درمتن ، اما بمناسبت استعمال "علوی" در چند کلمهآ بعد
~~سفلی اصح است .

PageV00P086

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_87.png)

# ~~31
# ~~شیخ عالم شیخ سیف الدین باخرزی رضی الله عنه می فرماید که ، درویشی
~~باخرقهآ هزارمیخی
# ~~میرفت. سکی برراه خفته ببود. آن درویش عصابر آن سک بجنبانید تاازراد بر
~~خیزد. سک
# ~~برخاست. نا کاه صدیقی صاحب ولایت بر آنجا رسیده، آن سک با آن صاحب
~~ولایت به زبان
# ~~آمد و گفت شیخا میباید که این خرقهآ هزار میخی ازین درویش بیرون کشی که
~~او لایق
# ~~این خرقه نیست . من اینجا خفته بودم، او در آمد ومرا برنجانید و مرا از
~~حال خود پریشان کرد.
# ~~و اکر مرید جامهآ وجود خود را چاک کرده است فرجی پیش کشاده در پوشد ، و
# ~~فرجی پوشیدن مکروه است الا مشایخ را که فرجی به منزلهآ طیلسان است.
# ~~وا کر نفس خود را به اشکال امرو نهی بسته است و بندهای شریعت بر خود
~~نهاده
# ~~اشکال برجامه نهد، و بعضی آن را "چب و راست" کویند.
# ~~و اکر ردای وفا پوشیده است و به عهود شریعت و طریفت وفا کرده ردا
~~برافکند.
# ~~و اکر مادون حق را از پیش بر گرفته است و پس پشت انداخته شاخ دستار از
~~پس
# ~~بشت افکند.
# ~~و اکر از آزار خلق کذشته است ایزار برسرنهد ، یعنی فوطه یا شملهٔ‌ خرد
~~بربندد .
# ~~و اکر از صفات بشریت نیست شدهاست و به عالم هستی رسیده است دستار بهلام
~~و الف
# ~~برسر بندد، یعنی یک کوشه را به اریب فرو کذارد.
# ~~واکر مقبل به شریعت شدهاست و محرم طریفت کشته جورب درپای کند و این
# ~~شعار مشایخ است ، جوانانی1 مبتدی را نشاید.
# ~~واکر قدم را از الواث نکاه داشته است ودر عالم یا کی نهاده است
~~"یاچیله" در پوشد و
# ~~آن کفشی است تنک که اهل تصوف چون پای افزار از پای بیرون کنند آن را
~~در پوشند و
# ~~بر روی بساط یا به ms032 سجادهآ خود با آن روند و آنجا بیرون کنند وپای
~~برسجاده نهند؛ واین از ان
# ~~مشایخ است، نوعهدان را وجوانان را نشاید پوشیدن، آن عیب باشد. و قبقاب
~~پوشیدن کسی را
# ~~مسلم است2 که نفس خودرا در زیر پای مالیده باشد و قدم بر کونین نهاده.
# ~~اورادالاحباب
# ~~1- کذا دراصل، شاید یای الحاقی بجای کسرهآ اضافه آمده باشد.] 2_ در
~~حاشیه به "گردده اصلاح شده است.

PageV00P087

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_88.png)

# ~~وا کر چشم و زبان از ننگ شیطان برهانیده است و دیدار حق را سزاوار کشته
~~روی
# ~~استره برافکند ، یعنی روی مال یا دستارچه بر کردن اندازد و هر دو سر
~~اورا درپیش بربندد .
# ~~و پیراهن را جیب شاید نهادن. و جیب مرقع مقام رازست و پناه خلق. یعنی
~~راز کس آشکارا
# ~~934] نکنم و درماند کان را پناه دهم.
# ~~و آستین مرقع سلاح است که پیش دشمن برم و سترست که بربرادران بپوشم .
# ~~کلاه تاج کرامت است که بر سر نهادهام و تکبر و تجبر از سر خود بنهاده
~~ام.
# ~~دستار دستور امانت است ، یعنی همهآ خلق از من ایمن اند.
# ~~و عمامهآ با ریشه البته ندارد.
# ~~میان بند کمربند کیاست که بستهام، کریبان بازانداخته ، یعنی بادبان
~~فرجی رحمت
# ~~است که باز افکندهام تا برهمه کس رحمت و شفقت نمایم.
# ~~سجاده بساط قربت است که کسترده ام و پای رحمت بر او نهاده.
# ~~و از آداب معتبراست نماز را برسجاده کزاردن، و به مسواک دیکران مسواک
~~کردن . و
# ~~برسجادهآ دیکران نماز کزاردن نشاید، مکر داند که بردل آن کس گران
~~نیاید.
# ~~و هریکی را باید که ابریفی خاص باشد و نعلین چوبین که آن را قبقاب
~~خوانند از برای
# ~~وضورا.
# ~~وخریطه ای با آستر جهت کفش را در سفر باخود داشتن از شعار درویشان ااست
~~.
# ~~وچون بعداز وضو پایهاش تر باشد بر بساط عوام پای برهنه نرود ، میزری
~~بکستراند و
# ~~بروی میرود تا به سرسجاده، واکر بردامن خود رود نیز شاید.
# ~~و عصا ms033 که عرب عکاز کویند تکیه کاه منفعت و دفع مضرت است.
# ~~ابریق منیع طهارت است و مشرب رحمت است .
# ~~کنف خزانهآ اسرار و کنجینهآ نیکویی و صندوق علم است .
# ~~اللباس والخرقة
# ~~3
# ~~1- اصل : درویشنان(2).

PageV00P088

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_89.png)

# ~~3
# ~~اریختن.
# ~~و پای افزار آلت رفتن است به حضرت و سفر کردن و طاعت و از هرچه دون
~~خداست
# ~~تر ازو نماز است که نماز مقیاسی است که دوست و دشمنرا ابدان وزن کند.
# ~~و بدانک خرقه را خود مطلقا معنی آن است که اغیار را برون کردم و غیر
~~خدای را
# ~~به یک سون1 نهادم.
# ~~و در خانقاه نصیبه بر کرفتن را معنی آن است که اگر از کسی عیبی در وجود
~~آید آن
# ~~عیب را به دیدهآ خود اضافت کنیم و عیب یار نه بینیم
# ~~پس هرچه درظاهر صوفی پیدا شود مصدق آن از باطن خود طلب کند تا در طریقت
# ~~صادق کردد نه کاذب، مخلص و موافق باشد نه مرائی ، محقق باشد نه مدعی.
# ~~و ذکر لباس رسول الله و صحابه و تابعین و مشایخ طریقت این بود که درین
~~فص
# ~~بیان کردیم.
# ~~اما در حکمت و حقیقت و سرلباس ورنک او ازوقت سخنی میآید، بشنو تا مقلد
~~نباشی.
# ~~حقیق الوان خرفه
# ~~بدانک حق سبحانه و تعالی برعالم و عالمیان متجلی است ازلا و ابدا ، و
~~حق را دو صفت
# ~~14 است که آن را جمال و جلال خوانند. بهشت و دوزخ از آثار و احکام این
~~دو صفت است.
# ~~و سالک عارف متجلی علیه را به این دو تجلی دو حالت حاصل می آید؛ اکر
~~حقیفت
# ~~را] این سالک عارف مشاهده یافت انس و انبساط جمال دروی پدید آید،
~~واگرمشاهدهآ جلال
# ~~یافت3 است هیبت و انقباض در وی پدید آید.
# ~~وعلمای طریقت که مشایخاند و حکمای طبیعت که اطبااند متفق اند که صاحب
~~خلوت [930]
# ~~2 و ریاضت باید که ملبس و مطعم و مسکن او مناسب حال وموافق مزاج ms034 و بنیت
~~او باشد تا تقویت
# ~~نفس ناطقهآ مدبرهآ روحانیه و بدن او شود.
# ~~اوراد الاحباب
# ~~1
# ~~-کذا در اصل بدون "ه،
# ~~2- اصل : نه بینم
# ~~- در اصل : بیکسون (سوی وطر PageV00P089
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_90.png)

# ~~پس اول لباس او میباید که به رنکی و لونی و صفتی باشد که مناسب ارواح و
~~قوی و
# ~~مزاج بدن او باشد و موافق حال و مقام وی آید ، تاچون نظر اوبر لباس
~~افتد ، من حیث الطبیعة
# ~~والحقیقة والمزاج ومناسبة الحال والمقام درین، سالک صاحب ریاضت را انسی
~~و بسطی پدید آید
# ~~که تدارک آن خلل وضعف که از شدت ریاضت با او راه یافته باشد بکند.
# ~~و باید که بر جامهآ او الوان مختلف و نقوش دقیق و مختلط نباشد تانفس
~~سالک مبتندی 5
# ~~به تأمل آن میل نکند و مشغول نشود و از جمعیت حضور و استحضارمذ کور درذ
~~کر بازنماند ،
# ~~و از این است که اطبای حاذق و حکمای طبیعت صاحب مرض سرسام را از نظر در
~~نقوش باریک و
# ~~شعلهآ آتش منع کردهاند و بعضی را کتان پوشیدن یادر سبزی یادر زردی نظر
~~کردن نافع داشتهاند.
# ~~وفی الجمله رنکی که به سذاجت و بساطت و صفا نزدیکتراست اولی باشد و آن
~~رنک
# ~~سید است که قابل همهآ رنکهاست و صورت و فطرت اصل دارد. قال [رسول
~~الله] علیه السلم1: 10
# ~~* کل مولود یولد علی الفطرة الا آن ابواه یهودانه وینصرانه و
~~یمجسانه" ، وازین است که پیغامبر
# ~~علیه السلم2 جامهآ سیید را دوست داشتی، اکر چند3 لون سیاه و غیر آن
~~ببوشیده است .
# ~~و عدی کوید: "افضل الالوان البیاض واجملها الحمرة واحسنها الخضرة
~~واشکلمها الصفرة
# ~~واهولها السواد وهو معصفر الرجال ونهایة الالوان.*
# ~~رنک سفید عبارت است از آنک نور بصر را منتشر و متفرق کند ، و رنک سباه
~~عبارت 15
# ~~از آنک نور بصررا جمع کند. و در مثل کویند که "از سیاهی بلندتر
~~رنکی نیست.*
# ~~شعر
# ~~لیس غیر التقی ندیم
# ~~ولیس بعد الاله ms035 عون
# ~~ولیس بعدالخمول زهد
# ~~ولیس بعد السواد لون
# ~~و فقرا را دو اعتبار است: یکی [را] *فقر تام" کویند، ودیکر راه
~~فقر اتم" خوانند. ."
# ~~اما فقر تام عبارت است از خالی شدن حفیقت فقیر از همه چیزها و حکمها، و
~~مستهلک
# ~~شدن او در علم خدای عزوجل مگر از استعداد و طلب ذاتی خود. و به این
~~اعتبار فقیر کسی باشد
# ~~اللباس والخرفة
# ~~*
# ~~3 - (م اگرچه).
# ~~1- اصل : علیه والسلم.
# ~~2 - اصل : علی السلم.

PageV00P090

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_91.png)

# ~~3
# ~~که محتاج به همه چیز باشد وهیچ چیز به او محتاج نبود ، "والاحتیاج
~~هوحکم الاستعداد" یس
# ~~از جهت استعداد و طلب ذاتی مرقبول وجودرا محتاج باشد به همهآ موجودات
~~من حیث وجوده
# ~~و ازینجا کفتهاند : "الفقر احتیاج ذاتی، فبهذا لاعتبار یلزمه
~~احتیاج کما لزم الغنی الاستغنا.*
# ~~ودر مقابلهآ این فقرتام مرتبهآ غنا است که "الغنی هو الله لایفتقر
~~الی شیء ویفتقر الیه [946)
# ~~کل شیء."
# ~~و امافقر اتم عبارت است از خالی شدن حقیقت فقیر از همه چیزهاو ازهمه
~~حکمها، تااستعداد
# ~~و طلب ذاتی نیز . ودر علم حق مستهلک کردد، واز اضافت چیزی نیز از این
~~جمله به خود کردن
# ~~متجنب باشد.
# ~~پس به این اعتبار فقیر کسی باشد که به هیچ چیز محتاج نباشد، از بهر آنک
~~از استعداد و
# ~~1 طلب ذاتی خالی شده است ، و از وی در وی هیچ نمانده واز شعور و احساس
~~به همهآ اشیا خالی
# ~~شده، واین حالت در مقام ردو امانت انیت وجودی باشد به اهل آن که آن حق
~~تعالی است،
# ~~قوله عزوجل : "ان الله یأمر کم ان تؤدوا الامانات الی
~~اهلها."
# ~~و همانا فقر صفتی سلبی است مرذات فقیر را.
# ~~وچون دانستی که احتیاج به حکم استعداد و مقتضای وی است و فقر اتم از
~~استعداد و
# ~~1 حکم استعداد خالی باشد یس لاجرم او به هیچ چیز محتاج نبود
~~"واذلاحاجة فلاطلب، واذلاطلب
# ~~فلا ارادة." و ازینجا کفتهاند: "من لم یکن سلب الارادة وصفه، ms036
~~فلایطمئن فی شم رائحة الفقر" ،
# ~~وهر که مسلوب الاراده شود او غنی باشد.
# ~~و ظاهر آن است که لفظ فقر از اسمای اضداد است که احتیاجرا گویند و عدم
~~احتیاج را
# ~~نیز کویند ، و مثل این درقر آن هست که خدای تعالی لفظ ظن را در موضع
~~یقین نیز ذکر کرده
# ~~
# ~~راجعون." و از اینجا کفتهاند : " الفقیر لایحتاج الی
~~الله" ، از بهر آنک ازوصف استعدادو طلب و
# ~~اضافت چیزی به خود فانی شده است و چون استعداد از وی منتفی شداضافت طلب
~~و استعداد مرحضرت
# ~~حق را ثابت شد بمقتضای قول خدای عزوجل که "فاحببت ان اعرف"،
~~و این محبت الهی که
# ~~اورادالاحباب PageV00P091
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_92.png)

# ~~اصل همه محبتهاست و ارادتها و طلبها و میلهاست ازلی است و هم ازینجا
~~کفتهاند که : " اذاتم
# ~~الفقر فهو الله."
# ~~چون اضافت طلب اتحادی و استعداد که فرع است از اصل * فاحببت" به
~~حضرت عزت
# ~~کرده شد طالب و مطلوب و [معدو] مستعد و قابل و مقبول و محب ومحبوب در و
~~جود نماند ،
# ~~"الا الله الواحد القهار ولاشیء معه فی حضرة غناه عن
~~العالمین."
# ~~و این مقام فقر اتم است که مفخر محمد است صلی الله علیه وسلم ،
~~"الاتری کیف اشار
# ~~الی ان الفقر الاتم هو الله تعالی" بقوله *الفقر فخری * ،
~~"وبه افتخر لاستحالة افتخاره بشیء سوی
# ~~اله تعالی."
# ~~و چون این مقدمات معلوم شد بدانک حال آن فقیر که اورا هیچ حاجتی معین و
~~مطلبی
# ~~مخصوص نبود از سه حال بیرون نباشد: یا در حالت مشاهده تجلی جمالی باشد
~~، یا در حالت 10
# ~~تجلی جلالی، یا در حالت تجلی کمالی یعنی ذاتی. اکر درشهود تجلی جمالی
~~باشد لباس او
# ~~باید که سیاه و خشن و غلیظ باشد ، و اکر در شهود تجلی جلالی باشد لباس
~~او باید که به الوان
# ~~باشد که به صفا و اشراق نزدیک تر باشد، و اکر در شهود تجلی کمالی ذات
~~جمعی کلی الهی
# ~~کانی باشد ms037 او مخبراست هرچه خواهد از ملابس بیوشد - خواهد سفید و نرم و
~~باریک و خواه
# ~~سیاه و خشن و غلیظ. از بهر آنک مقام او در خلق وسطیت و کمال جمعیت است.
# ~~و او در برزخی است میان دو بحر: یکی بحر ذات و دیکر بحر صفات، واین
~~مرتبه را
# ~~مفام انسان کامل کویند، وحضرت احدیت جمع نیز خوانند.
# ~~و بروی در آن حضرت هیچ حکمی ازاحکم و صفتی از اوصاف و خلقی از اخلاق و
~~قوتی
# ~~از قوتهاو حالی از احوال غالب نبود. در اعتدال محض باشد.
# ~~وهر که درین مقام شریف و حضرت منیف باشد هیچ کونی ولونی و عیبی و اینی
~~دروی .2
# ~~اثر نتواند کردن بل ، "الکل یتأثرون منه ."
# ~~واین مرتبه[را] مقام شهود تجلی جمعی کمالی کلی ذاتی کانی خوانند ، واین
~~مقام مختص
# ~~است به محمد رسول الله صلی الله علیه و سلم که صاحب فقر اتم است و مظهر
~~اسم الله است که
# ~~الباس والخرقة
# ~~37
# ~~1 PageV00P092
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_93.png)

# ~~38
# ~~جامع جمیع مراتب اسماو صفات و احکام است و رسالت او هم از حضرت اسم
~~الله صادر است و
# ~~به حقیقت عبدالله ورسول الله اوست، وازین جهت که خلیفة الله وحاجب
~~فقراتم بود هررنک که
# ~~خواستی پوشیدی وهرجا که خواستی بنشستی و همه چیز خوردی و هیچ چیز دروی
~~اثرنکردی ،
# ~~بلک همهآ کاینات از و متأثراند.
# ~~و اما مقام اول که مقام شهود تجلی جمالی است و آن مقام عیسوی است علیه
~~السلم و از
# ~~جهت این حکمت عیسی علیه السلم بجز پلاس نه پوشیدی1 که آن را مسح
~~خوانند، و ازین سبب
# ~~اورا مسیح کفتند که مسح میپوشید. پس هر که درین مقام باشذ به روح او
~~حال بسط غالب شود و
# ~~برمزاج بدن او حرارت ورطوبت مستولی کردد، لاسیما هر آینه باید که بجز
~~از جامهآ سیاه خشن
# ~~غلیظ نیوشد که اکربعکس آن رنگی دیکر ازرنکها[یآمشرف چون بیاض و حمرت و
~~خضرت ms038 و
# ~~1 صفرت بپوشد بسط بر وی غالب تر شود و زیادتی بسط بر بسط مؤدی شود به
~~انبساط و انبساط
# ~~مؤدی شود به سوء ادب وسوء ادب مؤدی شود به طرد و دوری و کفته اند :
~~"اقعد علی البساط و
# ~~یاک والانبساط *. یس صاحب این حال واین مقام چون یلاس ویاچیزی غلیظ
~~وخشن پوشد
# ~~حال روح و مزاجبدن او معتدل کردد.
# ~~و اما مقام دوم که مقام تجلی جلالی است و آن مقام موسوی است علیه السلم
~~، وازجهت
# ~~این حکمت موسی علیه السلم بجز از پشم نرم سفید نپوشیدی . هر که درین
~~مقام باشد خصوصا که
# ~~بر روح اوحال هیبت و حزن و قبض غالب باشد و برمزاج بدن او "مرة
~~السودا" مستولی شود
# ~~هر آینه بجز از جامهآ نرم لطیف مشرف نیوشد که اگر بعکس آن رنک سیاه یا
~~کحلی بپوشد
# ~~قبض وحزن بروی غالب تر شود و ازیادتی قبض بر قبض و حزن و برحزن مؤدی
~~شود به اخراق
# ~~مزاج و مرض سوداوی و مالیخولیا شود و آن داء عضال است که برء آن
~~بعیداست.
# ~~و آنچ کفتهاند . "الفقر سواد الوجه فی الدارین * آن عبارت است از
~~خلو حقیفت فقیر از
# ~~وجود خود ، و کدام روی سیاهی ازین عظیم تر باشد که اورانه ذات ماند و
~~نه صفات.
# ~~اورادالاحباب
# ~~(
# ~~55
# ~~2
# ~~نپوشیا PageV00P093
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_94.png)

# ~~بواسطهآ شهود تجلی ذاتی کلی که از خواص او طمس اسما و صفات و افعال و
~~ذوات است ، و
# ~~استعارت روسیاهی از مقام فنا مناسب است .
# ~~خاصیت بیاض آن است که ضوء بصر را منتشر کند، و عرب چون از کسی کمالی و
# ~~فضیلتی بینند کویند فلان در میان قوم و قبیله "ابیض الوجه"
~~است، و چون بخلاف آن بینند
# ~~کویند "اسود الوجه" است در میان قوم. یعنی هیچ خیری و فضیلتی
~~ندارد، نی مالی و
# ~~نی صفتی.
# ~~و چون فقیر حقیقی که از همه چیز خالی شده است و از اوصاف ظاهر ms039 و باطن
~~اصلی و
# ~~عارضی و فضائل دینی و دنیایی و کمالات نفسانی و بدنی هیچ چیز را به خود
~~اضافت نمی تواند
# ~~کردن بلک اضافت به موجد و خالق می کند که "الله خالق کل شیء"
~~تقدیرا و ایجادا.
# ~~وچون در میان اهل دنیا و آخرت او را هیچ چیزی نماند لاستغراقه فی بحر
~~الفناء و المحو 10
# ~~وخلود بالکلیة عن عینه واثره ، بضرورت روی سیاهی او شود از جهت فنای
~~وجود خود در بحر
# ~~وجود حق تعالی، و فنای صفات خود درساحل صفات حق بالکلیة عینا واثرآ، و
~~پیش اهل اخرت
# ~~هم روی سیاه باشد از جهت عدم ظهور خود به وصف فضیلت و کمال و جاه
~~وحشمت.
# ~~و چون نفس فقیررا ظهور غیبی واثری نماند پس صفات را محل ظهور نماند تا
~~در نظر اهل
# ~~دنیا و آخرت ظاهرشود، از بهر آنک وصف قایم به نفس شیء شود ، یا به بقای
~~چیزی از آن شیء،
# ~~و فقیررا هیچ باقی نمانده است.
# ~~پس ازین جهت درویشی روی سیاهی هردوجهان باشد، و از اینجا کفتهاند که :
~~"من
# ~~لم یتحقق بالتجرد عن الکونین والتفرد عما یتعلق بالدارین وبالفناء عن
~~نفسه عینا واثرا واسما وخبرا
# ~~و رسما و نظرا بحیث یکون هو مع الله الان کما کان فی الازل لاعین
~~ولااثر علم یکن
# ~~فقیرا حقیقیا ".
# ~~و چون این مقدمات معلوم شد لایق به درویش آن باشد که خرقهآ او همرنک
~~حال و
# ~~مزاج وی باشد تا صورت او از سیرت او خبر دهد و میان حال خود و حلیت و
~~صورت خویش
# ~~جمع کرده باشد، پس لایق ترین رنکها مرفقیررا رنک سیاه است که اشارت به
~~استهلاک جملهآ
# ~~اللباس والخرقة
# ~~15 PageV00P094
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_95.png)

# ~~4
# ~~رنکهاست دروی. چنانکه مقام فقر اشارت به استهلاک حقیقت فقراست به و
~~ساطت انواع تجلیات
# ~~الهی غیبی وشهادتی، "فان التجلی الاول الغیبی اعطی کل شء خلقه وهو
~~الاستعداد، و التجلی
# ~~الثانی الشهادتی هداه حتی استوفی حقه.* ms040
# ~~به نور دل و توحید هنوز نرسیدهاند ایشان رنک کبود پوشند که این رنک
~~ازرق ، متوسط
# ~~و کسانی که از ظلمت طبیعت و غفلت عادت بواسطهآ توبه و سلوک قدم بیرون
~~نهاده اندو
# ~~است میان سفید و سیاه.
# ~~یاچنین کوئیم که سالکانی که از بدایت و سذاجت و قابلیت قدم پیشتر
~~نهادهاند ولکن
# ~~به کمال فقر اتم واصل نکشتهاند ایشان نیز اکر کبود پوشند شاید ، چه
~~ازرق رنکی است از
# ~~ساد کی سفیدی که قابل است مرجمیع الوان را بیرون آمده است، و به کمال
~~رنک سیاهی که
# ~~از وی بلندتر رنکی نیست و جمیع الوان در وی مستغرق و مستهلک اند
~~نرسیده.
# ~~و چنانک بعداز رنک سیاه لونی دیکر نیست فقیر را نیز بعداز مقام شهود
~~فنا[ی] خود
# ~~در توحید مقامی دیکر نیست مکر مقام بقا و آن غناست نه فقر،
~~"والبقاء هو ان یکون الله ولا
# ~~شیء معه کمالم یزل.* از بهر آنک پیش از آنک تجلی اول وی را شیئیت داده
~~بود اولا شیء بود،
# ~~چنانک حق تعالی می فرماید: "اولا یذکر الانسان انا خلقناه من قبل
~~ولم یک شیئا ."
# ~~و چون تجلی اول شیئیت است که عبارت است از استعداد قبول وجود " من
~~الرحمن
# ~~قبل ایجاده فلما اعطی خلقه وهو شیئیة فی التجلی الاول الغیبی هداه فی
~~التجلی الثانی الشهادتی
# ~~الی مایستحقه من الوجود." یس لباس مقام تجلی اول که معطی است
~~مرشیئیت را این است : "انما
# ~~امره اذا اراد شیئاان یقول له کن فیکون."
# ~~ولسان مقام تجلی دوم که معطی است مروجودرا این است که : "انما
~~قولنا لشیء اذا اردناه
# ~~ان نقول له کن فیکون .*
# ~~وچون قاعدهآ " کل شیء یرجع الی اصله* محقق است جهد باید کردن تاهر
~~چندزودتر
# ~~به اصل خود باز روی، و آن امانتی که به تو دادهاند به اهل او باز رسانی
~~و آن امانت نیست بجز
# ~~ازهستی ، و مادام که چیزی از اصل خودیا از وطن اصلی ms041 خود دوراست درالم
~~فراق است وچون
# ~~اورادالاحباب PageV00P095
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_96.png)

# ~~به اصل خود باز رسد و به وطن خود باز کردد عصای اقامت بنهد و سفر باقی
~~نماند و در راحت
# ~~ابدی افتد.
# ~~کنون امانت هستی وجود تست و صاحب امانت و اهل آن خداست که هستی و بقا
# ~~اوراست و بس، وحکم این که "ان الله یأمر کم ان تؤدوا الامانات الی
~~اهلهاء وجهد آن کن که
# ~~تا امانت و هستی موهوم را به سلامت و طیب و طاهر و مطهر باز رسانی ، ان
~~شاء الله.
# ~~وبدانک مقام جمال که مقام عیسوی است علیه السلم از مقام تجلیات اسمای
~~رحمن1 است،
# ~~مانند اسم جمیل و منعم و محسن و آنچ جاری مجرای آن است .
# ~~و مقام جلال که مقام موسوی است علیه السلم از معانی تجلیات اسمای جبروت
~~است ، مانند
# ~~اسم قهارو جبار و منتقم و آنچ جاری مجرای آن است.
# ~~و مقام کمال که مقام محمد است صلی الله علیه و سلم و جامع جمال وجلال
~~است از معانی
# ~~تجلیات اسمای ذات است ، مانند اسم الله ورحمن و رحیم ورب و ملک و آنچ
~~جاری مجرای آن است.
# ~~واز تقابل این دواسم عزیز خدا[ی]تعالی دومقام این دو بندهآ کریم موسی و
~~عیسی علیهما
# ~~السلم و فعل ایشان هردو متقابل یکد کر افتاد تا ازین مقام جمال عیسی
~~علیه السلم قوم خود را
# ~~کفت : " قابل السیئة بالحسنة فمن لطمک علی خدک فاورله الحد الاخر
~~و من اخذ ردائک فزده
# ~~قمیصک ومن سخرک میلا فامض معه میلین". و دایما عیسی علیه السلم
~~بسام و بشاش وهشاش بودی 15
# ~~تا یحیی علیه السلم او را کفت ای عیسی چنان تبسم می کنی که کوئیا از
~~خدای ایمن کشته ای.
# ~~عیسی اورا کفت ای یحیی تو چنان می کربی که کوئیااز خدای ناامید2 گشتهای
~~.
# ~~و از مقام جلال ، موسی قوم خود را کفت : "یا قوم انکم ظلمتم
~~انفسکم باتخاذ کم
# ~~العجل فتوبواالی ms042 بارئکم فاقتلوا انفسکم " و به این سخن موسی دریک
~~موقف هفتاد هزار کس
# ~~کشته شد که پسر پدر خودرا می کشت و پدر پسرخودرا.
# ~~اما پیغامبر ما محمد صلی الله علیه وسلم صاحب کمال بود وجامع هر دو
~~مقام بود. فکان
# ~~"اولی بالمؤمنین من انفسهم * فی رحمته لهم "و کان بالمؤمنین
~~رحیما.* پس صفت محمدصلی الله علیه و سلم
# ~~الباس والخرقة
# ~~1
# ~~10
# ~~2- اصل: تاامیدی.
# ~~- اصل : رحمول.

PageV00P096

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_97.png)

# ~~وهر کس که بر دین محمد است از امت محمد او این باشد که : "اذلة
~~علی المؤمنین" وهی من
# ~~مقام الجمال ، وکان هو ومن هو علی قلبه من امته "اعزة علی
~~الکافرین" وهی من مقام الجلال.
# ~~و همچنین برین ترتیب "اشداء علی الکفار" از مقام جلال است .
~~"رحماء بینهم" از مقام
# ~~جمال است. و جمع میان این دو مرتبهآ جمال وجلال مقام کمال است ، و
~~ازینجاست که محمد
# ~~5
# ~~ضلی الله علیه وسلم افضل رسل وخلفای خداست وامت او افضل امم انبیاست ،
~~واعنی بالخلیفة
# ~~من قرن السیف برسالته فالجمال فی الصفات و الصفات فی الجلال و الکمال
~~فی الذات لان فیها
# ~~الجمال والجلال . جعلنا الله وایا کم متن جمع له بین مقام الجمال
~~والجلال فی حضرت احدیة
# ~~الجمع والکمال.
# ~~اورادالاحباب PageV00P097
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_98.png)

# ~~ادابهم فی فروع الدین واحکامه و بیان مذهبهم
# ~~هرچه در شرع بروی واجب است از طاعات و عبادات و دانستن حلال و حرام در
~~ان
# ~~کاری و شغلی که او مباشر آن است ، احکام این جمله را دانستن به اتفاق
~~مشایخ بر مرید واجب
# ~~است تا عمل او موافق علم افتد.
# ~~گفتهاند که علم بی عمل عقیم باشد ، یعنی نه ثمرهای و فایده ای ندهد.
~~وعمل بی علم بیمار
# ~~96] باشد، صحیح نباشد. قال رسول الله صلی الله علیه وسلم مطلب العلم
~~فریضة علی کل مسلم ومسلمه"،
# ~~انما معناه طلب علم مالایسع جهله من علم التوحید واصول الامروالنهی
~~والفرق بین الحلال والحرام
# ~~اذلا غایة لسایر العلوم بعد ذلک.
# ~~واز ms043 مذاهب مجتهدان این امت ، مشایخ صوفیه مذهب اصحاب حدیث را اختیار
~~کرده اندو 10
# ~~اختلاف علما و اقاویل مجتهدان را انکار نکردهاند که رسول خدای صلی الله
~~علیه و سلم
# ~~فرموده است : " اختلاف العلماء رحمة."
# ~~از بعضی مشایخ پرسیدند که این علما که اختلاف ایشان رحمت است کدام اند؟
# ~~فرمود که "هم المعتصمون بکتاب الله ، المجاهدون فی متابعة رسول
~~الله، المقتدون بالصحابه.*
# ~~و این طایفهآ علمای دین سه صنفاند : اول اصحاب حدیث اند ، دوم فقهااند،
~~سوم 15
# ~~علمای صوفیه اند.
# ~~اما اصحاب حدیث کسانی اند که به ظاهر حدیث رسول تعلق [دارند] وعمل می
~~کنند و
# ~~بنیاد دین نیز برحدیث رسول است. خدای تعالی میفرماید : "وما
~~اتیکم الرسول فخذوه ومانهکم
# ~~عنه فانتهواه. و اصحاب حدیث نکاه دارند کان و نکاه بانان دیناند و شغل
~~ایشان سماع احادیث و
# ~~نقل کردن وجمع کردن آن است و صحیح را از سقیم تمییز کردن.
# ~~ف PageV00P098
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_99.png)

# ~~4
# ~~استنیاط می کنند و درو به نظر دقیق در ترتیب احکام و حدود دین تعمق می
~~کنند و تمییز
# ~~واما فقها کسانیاند که به قوت فقه وفهم از احادیث رسول علیه السلم
~~معانی مخصوصه
# ~~می کنند میان ناسخ و منسوخ و مطلق و مقید ومجمل و مفسر و مفصل و خاص و
~~عام و محکمو
# ~~متشایه، واین چنین فقها حا کمان دین و اعلام اسلام اند.
# ~~واما صوفیه با هردو طایفه در رسوم و معانی احکام دین متفقاند. چون
~~اتفاق با ایشان
# ~~ازهوای نفس دورتر است وبا اقتدا منوط است ، وهر آن صوفی ته علم حدیث و
~~فقه نداند باید که
# ~~در احکام شریعت و حدوددین به علما رجو ع کند. اکر در آن مسئله فقها را
~~متفق یابدبه آن
# ~~عمل کند وا کرمخالف باشند صوفی باید که نظر کند آن قول که اولی و احسن
~~باشد و به تقوی
# ~~نزدیک تر آن را بکیرد. مذهب صوفی طلب تأویل و پیرویاشهوت و آرزوی خود ms044
~~نیست .
# ~~1 آنچ بر نفس شدیدتراست واولی و احوط است و اجماع بر آن است ایشان به
~~آن عمل کنند، و
# ~~هر چکاه دیدی که مرید به رخصت میل کرد بدانک در هوای نفس ساعی است.
# ~~و شیخ ابوطالب مکی در قوت القلوب می فرماید که هر چگاه از علما مسئله
~~ای سؤال کنی
# ~~چنین سؤال کن که درین مسئله خدای و رسول چه میفرموده است ، یا صحابه در
~~ین مسئله
# ~~چه حکم کردهاند. اکر آن عالم آن را بیان کندغرض توحاصل آید، واکر قول
~~خدای راورسول [975)
# ~~1 را نکوید از اختلاف و اقاویل ایمه کوید ترا باری معلوم شود که اودر
~~این مسئله حکم خدای را و
# ~~رسول را نمیداند. بروی واز کسی پرسی که حکم خدای و رسول را داند تا به
~~آن عمل کنی
# ~~که خدای ورسول فرموده است.
# ~~و این طابفهآ صوفیه بعدازین علمها مخصوص اند به علوم عالیه واحوال
~~شریفه و سخنی که
# ~~ایشان کفتهاند در علوم معاملات و عیوب حرکات و سکنات است و در مقامات
~~شریفه مثل علم
# ~~2 توبه وندم وزهد و ورع و صبر وشکر، و علم رضا و تو کل و محبت و خوف و
~~رجاء، وعلم
# ~~مشاهده و طمأنینه ویقین و قناعت و صدق و اخلاص و ذکر و فکر ومراقبه و
~~محاسبه، وعلم
# ~~اعتبار و وجل واجلال وتعظیم وحیا وجمع وتفرقه وفنا وبقا ، ومعرفت نفس
~~ومجاهده وریاضت
# ~~نفس و دقایق علم ریا وشهوت خفی وشرک خفی.
# ~~اوراد الاحباب PageV00P099
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_100.png)

# ~~بر اهل فقه و کلام مشکل است، مثل تجرید توحید و منازل تفرید و جنابات
~~سر وحقایق افکارو
# ~~و طریق خلاص از هر دو وهم برین نمط صوفیه را استنباطهای شریف است در
~~علومی که
# ~~عوایق و عوارض راه ومتلاشی شدن حادث در مقابلهآ قدیم وغرایب احوال و
~~جمیع متفرقات .
# ~~وایشان به این علوم مخصوص اند و اعیان دین اند وحماة راهاند وجان خودرا
~~بدل کردهاند
# ~~تا برین ms045 منازل کذر کردهاند و این کمالات را مباشرت نموده و برین اسرار
~~مطلع کشته و برین 5
# ~~مشکلات واقف شده و برمدعیان این احوال دلایل بیان کرده و در صحت وسقم
~~آن سخن کفته.
# ~~و ازین سه نوع علم هر کس را که چیزی مشکل شود باید که به ائمهآ آن علم
# ~~رجوع کند.
# ~~هر که را علم احادیث و احکام سیدالمرسلین و معرفت رجال خواهد باید که
~~به ائمهآ
# ~~حدیث رجوع کند.
# ~~و هر که را از اصول فقه و حقایق آن مشکلی شود باید که به ائمهآ فقها
~~رجوع کند.
# ~~وهر که طالب علوم احوال و ریاضات و دقایق ورع و مقامات اهل تو کل و
~~دقایق توحید
# ~~باشد این مشکلات را خواهد تاحل کند باید که رجوع به ائمهآ صوفیه کند نه
~~به غیر ایشان، و
# ~~هر که خلاف این کند که بیان کردیم خطا کند وراه صواب نیابد.
# ~~آدابهم فی فروع الدین
# ~~45
# ~~1 PageV00P100
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_101.png)

# ~~و بدان که مذهب را ظاهری است و باطنی. ظاهر او در عمل آوردن آداب است
~~باخلق ،
# ~~و باطن او منازلهآ احوال و مقامات است باحق.
# ~~رسول خدای علیه السلم دید که شخصی نمازمی کزارد ودست1 و چشمرا به جای
~~نمی داشت.
# ~~فرمود که اگر در دل او خشوع بودی جوارح واعضای او نیز خاشع بودی. پس
~~معلوم شد که
# ~~آداب ظاهر بی حال باطن کمال ندارد.
# ~~شیخ جنید، ابوحفض حداد را ، قدس الله روحهما، کفت اصحاب خود را آداب
~~ملو کانه
# ~~آموختهای؟ یعنی ادبهایی که مقربان ملوک در حضرت ملوک به جای آرند ایشان
~~به آن مؤدباند.
# ~~10 ابوحفض فرمود: یا ابالقاسم لکن "حسن ادب الظاهر عنوان ادب
~~الباطن."
# ~~سری سقطی می فرماید ادب ترجمان عقل است.
# ~~و درمیان صوفیه رعایت ادب برجملهآ امورمقدم است و نمی بینی که حق تعالی
~~اهل ادب را
# ~~چکونه مدح می کوید و شرف محل ایشان را بیان می کند : "ان الذین
~~یغضون ms046 اصواتهم عند
# ~~رسول الله اولئک الذین امتحن الله قلوبهم لتقوی لهم مغفرة واجرعظیم*
# ~~و شیخ رویم، ابوعبدالله خفیف را کفت : "اجعل یا بنی عملک ملحاو
~~ادبک دقیقا."
# ~~و کفتهاند کل تصوف ادب است. هروقتی را ادبی، هر مقامی را ادبی، وهر
~~حالی را ادبی.
# ~~هر که این آداب را ملازمت نماید به درجهآ مردان برسد، و هر که ازین
~~آداب محروم
# ~~کردد از کمال قربت به غایت دورشود و از امید قبول مردود.
# ~~و کفتهاند هر که از ادب محروم کردد از جمیع خیرات محروم شود، و قیل : 9
~~من لم
# ~~2 یتأدب للوقت فوقته مقت."
# ~~فص
# ~~فضیلة الآداب
# ~~(91
# ~~15
# ~~1- اصل : درست.

PageV00P101

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_102.png)

# ~~ادب نفس آن است که او را برخیر عارف کنی و برعمل آن تحریض کنی، و بر شر
# ~~عارف کنی و از آتش بازداری.
# ~~اهل ادب سه طبقهاند : اهل دنیااند، واهل دین، واهل خصوص.
# ~~اما اهل دنیاا کثر ادب ایشان فصاحت و بلاغت وحفظ علوم و اخبار ملوک و
~~اشعار
# ~~عرب است .
# ~~و اما اهل دین اکثر آداب ایشان با وجود این علوم ریاضت نفس و تأدیب
~~جوارح و
# ~~تهذیب طبع وحفظ حدود دین وترک شهوات وشبهات و مسارعت در خیرات.
# ~~واما اهل خصوص، ادب ایشان بعداز آداب این دوطایفه حفظ دل و رعایت سر
~~وعلانیه را
# ~~با سر راست داشتن است.
# ~~و فضیلت مریدان بریکدیکر به عمل است. آن را که عمل بیشتر او افضل و پیش
~~قدم تر. 10
# ~~و فضیلت متوسطان به ادب است.
# ~~و فضیلت عارفان به هتت است ، و همت چیزی است که هم از نفس تو پیدا آید
~~و ترا
# ~~برطلب معالی دارد، وقیمت هرمردی بقدر همت اوست1.
# ~~شیخ ابوبکر واسطی را از حال بعضی از مشایخ سؤال کردند. فرمود که ایشان
~~از خود در
# ~~خود سفر کردند، "ما اخرجوا من نفوسهم الا الی نفوسهم.* و فرمود که
~~طایفه ای از بند گان نعیم 15
# ~~فانی را کذاشتند از ms047 برای نعیم باقی را ، "فاین خالق البقاء
~~والفناء"، ازخدای فنا و بقا غافل ماندند .
# ~~یعنی طالب خدای باش نی طالب بقا ونعیم .
# ~~شیخ جنید را ازین آیت پرسیدند که "لایسألون الناس الحافا."
~~فرمود که علوهمت این فقرا
# ~~ایشان را مانع شد که حوایج خود را به غیر خدای خود کویند2.
# ~~فضیلة الآداب
# ~~7
# ~~1- "فکر هر کس به قدر همت اوست" (حافظ
# ~~2- اصل : گوید.

PageV00P102

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_103.png)

# ~~بزر ک ترین خصال صوفیان اخلاق ایشان است.
# ~~5
# ~~عایشه را رضی الله عنها از خلق رسول الله صلی الله علیه وسلم پرسیدند.
~~گفت : "کان
# ~~خلقه القر آن". قال الله تعالی : "خذ العفو وأمر بالعرف
~~واعرض عن الجاهلین."
# ~~و رسول خدای صلی الله علیه و سلم فرمود که خبر دهم شما را که در روز
~~قیامت که
# ~~دوست تر خواهد بودن به نزدیک من و که نزدیک خواهد نشستن ؟ کفتند بلی یا
~~رسول الله.
# ~~فرمود که کسانی که اخلاق ایشان نیکوتر باشد و خویشتن را فروتن و مسکین
~~دارند تا همه
# ~~کس با ایشان الفت کیرند و ایشان با همه کس. و دیکرفرمود خلق بد شوم است
~~و بدترین شما
# ~~10 آن کس است که خلق او بدتراست.
# ~~شیخ ابوبکر کتانی می کوید که تصوف همه خلق است. آن را که یکی خلق از
~~توزیادت
# ~~باشد در تصوف از تو نیز زیادت باشد.
# ~~و بعضی از اخلاق ایشان این است که شمرده میشود: حلم و تواضع و نصیحت و
~~شفقت و
# ~~تحمل و موافقت و احسان و مدارات و ایثار و خدمت و الفت و بشاشت و کرم و
~~فتوت و بذل
# ~~14 جاه و مروت وتوریه کردن - یعنی بدیهای دیکران را و نیکوییهای خودرا
~~پوشانیدن - وجود
# ~~و عفو ودر کذاشتن از برادر مسلمان و سخاو وفا و حیا و لطف و تازهرویی و
~~کشاده رویی و
# ~~آرام و وقار و دعاو ثنا مردیکران را و حسن ظن درحق خلق و تسخیر نفس خود
~~و ms048 عزیزو کرامی
# ~~داشتن برادران و توقیر ایشان کردن و بزرک داشتن مشایخ و برخرد وبزرک
~~ترحم کردن.
# ~~هرچند نیکویی و خدمت کنی دیکری را آن عمل خود را حقیر و خرد بینی اکرچه
# ~~2 بسیار باشد.
# ~~اخلاق الصوفیة
# ~~فص
# ~~9 PageV00P103
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_104.png)

# ~~شیخ سهل بن عبدالله را از حسن خلق سؤال کردن1. گفت کمینهآ اخلاق آن است
~~که جفاو
# ~~بار خلق را تحمل کند و مکافات را ترک کند و برظالم رحم کند و در عوض
~~ظلم او دعای خیر
# ~~کوید او را.
# ~~اخلاق صوفیه این است که بیان کردیم، نی آنک نادانان و متشتهان به این
~~قوم
# ~~گویند و کنند.
# ~~طمع را زیارت و دریافتن بزر کان نام کردهاند، و بی ادبی را اخلاص، و
~~کار باطل را
# ~~و سخن ناصواب را شطح، و کفتارمذموم را طیبت ، و پیروی2 هوا را ابتلا، و
~~رجوع به دنیا را
# ~~وصول، و باخلق بیادب زیستن را مردانکی، وصولت وبخل را دانائی، و سفاهت
~~وتیززبانی را
# ~~با خلق ملاحت . این چنین افعال واقوال طریق این قوم صوفیه نیست . کار
~~این طایفه همه ادب
# ~~است و خلق .
# ~~شیخ ابویزید بسطامی روزی یاران را می گفت برخیزید تا برویم که شیخی می
~~گویند که
# ~~98] آمده است و خودرا بهزهد مشهور کرده تا وی را ببینیم. جمع رفتند .
~~آن شیخ در بیرون خانه
# ~~استاده بود. نا کاه آب دهان انداخت به جانب مسجد. شیخ ابویزید ازدور آن
~~را بدید. اصحابرا
# ~~گفت از هم اینحا باز گردیت که شخصی که برادبی اورا امانت نبود برمقام
~~اولیا چکونه امین
# ~~باشد ؟ باز کشتند و بروی سلام نکردن .2
# ~~وسخن شیخ ابویزید است : "ما وصل من وصل الا بحفظ الحرمة وما وقع
~~من وقع
# ~~الابترک الحرمة.*
# ~~کلی سخن آن است که مرید را لابد است که هرچه مکارم اخلاق است بجای آرد
~~و
# ~~از کل اخلاق مذمومه دور باشد.
# ~~وبدانک اخلاق نیکو به انواع واصناف است، چنانک خلق نیزاصناف واجناس ms049
~~است.20
# ~~باید که با هر جنسی و صنفی از خلق خلقی بجای می آری که موافق و مناسب
~~حالت و عادت
# ~~ایشان باشد. مکر خلقی باشد که در آن مخالفت خدای و رسول شود که نشاید
~~کردن.
# ~~اخلاق الصوفیه
# ~~49
# ~~1-( کردند).
# ~~2 - ( نکردند).

PageV00P104

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_105.png)

# ~~50
# ~~اذی ازیشان. لکن در کاری که رضای خدای با آن قرین باشد اکر بد کننده را
~~به آن بدی
# ~~و آنچ شایستهآ جمیع خلق است بی خلافی ایصال راحت است به ایشان و دفع
~~مضرت و
# ~~جزا کنی در کاری که مخیر باشی تونیزهمچواوبدی کرده باشی، اکرچه درشرع
~~مأذون باشی .
# ~~ازبهر آنک حق تعالی جزای بدی را هم بدی نام فرموده است ، قوله تعالی:
~~"وجز آء سیئة سیئة
# ~~5 مثلهاء، واکر از وی در کذاری و عفو کنی در جریدهآ آنها در آیی که
~~خدای میفرماید: "فمن
# ~~عفا واصلح فأجره علی الله."
# ~~یس هر آنجا که مخیرباشی زینهار تا قصاص نکنی تا اجر تو بر خدای شود و
~~هر آنجا
# ~~که شرع امر کرده است ترا که غضب کن یاقتل کن تونیز حکم شرع را بجای آر
~~که غضب
# ~~الله را از مکارم اخلاق است باخدای تعالی.
# ~~ورادالاحباب PageV00P105
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_106.png)

# ~~بدانک قربت بنده به خدای تعالی به مقدار عبادت اوست لله را به اعمال
~~ظاهر یابه اعمال
# ~~قلب. پس مقامات مقامهای بنده را کویند به حضرت خدای تعالی در عبادات
~~او. قال الله تعالی:
# ~~وما منا الاله مقام معلوم.*
# ~~و اول مقامات مقام انتباه است یعنی بیدار شدن، وانتباه آن است که از حد
~~غفلت
# ~~بیرون آیی.
# ~~باز مقام توبهاست، و توبه باز کشتن به خدای تعالی باشد با دوام ندامت و
~~کثرت استغفار
# ~~بعداز آن از در او به ترک عبادت و طاعت دورشده باشی.
# ~~باز مقام انابت است، و آن رجوع است از غفلت به ذ کرو اقبال به حق
~~تعالی. وقیل: "التوبة 10
# ~~الرهبة والانابة الرغبة* ، وقیل :"التوبة ظاهرا والانابة
~~باطنا." ms050
# ~~99
# ~~باز مقام ورع [است، وورع] آن است که هرچیزی که در آن شبهه افتد آن را
~~ترک کیری.
# ~~بازمقام محاسبهآ نفس است، و محاسبه آن است که زیادتی حال نفس و نقصان
~~او را و آنچ
# ~~اورا سود دارد و آنچ اورا زیان دارد آن را باز طلبی و بر آن واقف شوی.
# ~~باز مقام ارادت است، [و ارادت آن است] که رنج نفس و مجاهدهآ برجاده را
~~بردوام 15
# ~~داری و ترک راحت نفس کنی.
# ~~بازمقام زهداست، وزهد آن است که حلالهای دنیارا همه ترک کنی واز
~~دنیاوشهوات او
# ~~روی بکردانی.
# ~~باز مقام هشتم فقر است ، و فقر آن است که در دست تو هیچ چیز نباشد و
~~ترا هیچ ملک
# ~~نبود ودل تو ازهرچه در دست تو نیست فارغ و خالی باشد.
# ~~مقامات الصوفیه
# ~~فص PageV00P106
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_107.png)

# ~~52
# ~~باز مقام صدق است ، وصدق آن است کد سر با علانیه راست باشد.
# ~~خودرا در مکاره متحمل داری و تلخیهای مجاهده وناکامی و مذلت را تجرع
~~کنی ، واین آخر
# ~~بازمقام تصبراست - یعنی خودرا به تکلف و رنج برصبرداشتن، و تصبر آن است
~~که نفس
# ~~مقامات مریدان است .
# ~~باز مقام یازدهم مقام صبراست ، و صبر آن است که ترک شکایت کیری.
# ~~باز مقام رضاست ، و رضا آن باشد که از بلا لذت یابی چنانک از نعمت
~~مییابی.
# ~~باز مقام اخلاص است ، و اخلاص آن باشد که خلق را از میان معاملهآ خود
~~با حق
# ~~دور کنی.
# ~~باز مقام تو کل است، و تو کل آن است که طمع خود را از غیر خدای زایل
~~کردانی و
# ~~اعتماد برخدای کنی.
# ~~4
# ~~ورادالاحباب
# ~~1 PageV00P107
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_108.png)

# ~~معاملهآ دل مریدرا باخدای تعالی "حال" گویند. یعنی آن معانیی
~~که از صفای اذ کار بردل
# ~~وی فرو می آید ودر وی حال می کردد.
# ~~شیخ جنید فرمود: "الحال نازلة تنزل بالقلب ولایدوم.*
# ~~و ازاین احوال یکی مراقبه است ، وبه صفای یقین در مغیبات نظر کردن ms051 را
~~مراقبه کویند،
# ~~و بیان مراقبه همان است که در آخر نصف اول این کتاب به شرح گفته
~~شدهاست.
# ~~بازحال قرباست ، وقرب آن است که در حضرت خدای تعالی جمیع هموم
~~وافکارخود
# ~~را جمع کنی واز ما سوی الله غایب شوی.
# ~~بازحال محبت است، و محبت مواففت محبوب است درهرچیزی که محبوب و مکروه
~~است. 10
# ~~بازحال رجاست، واین تصدیق حق است دروعدهای حق.
# ~~باز[حال] خوف است ، وآن حال مطالعهآ دل است مرسطوات خدای را وانتقامهای
~~اورا .
# ~~بازحال حیاست ، وحیا آن است که دل خودرا از انبساط مخصوص داری.
# ~~و بدانک اهل قرب را حالات است. بعضی آنهااند که درحال قرب به عظمت خدای
~~و
# ~~هیبت او ناظراند، برایشان حال خوف و حیا غالب می آید. وبعضی آنهااند
~~که به لطف حق و 15
# ~~احسان قدیم او ناظراند ، پس بر دل ایشان محبت و رجاغالب میشود.
# ~~بازحال شوق است، وهو هیمان القلب عندذ کر المحبوب.
# ~~بازحال انس است، و انس آن باشد که به خدای سا کن کردی ودر جمیع امور
~~استعانت
# ~~از خدای خواهی.
# ~~بازحال طمأنینه است ، و اطمینان قلب آن باشد که دل مرید در تحت جریان
~~قضا وقدر
# ~~احوال الصوفیه
# ~~ف
# ~~9
# ~~20 PageV00P108
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_109.png)

# ~~54
# ~~سا کن و آرامیده شود وازهرچه درصورت و معنی پدید آید ظاهرو باطن او
~~متغبر نشود .
# ~~باز حال یقین است ، ویقین تصدیق است با ارتفاع شک.
# ~~از [حال] مشاهده است ، و آن حالتی است میان رؤیت یقینی ورؤیت عیانی ،
~~چنانک
# ~~رسول الله فرمود : "اعبدالله کانک تراه * ، واین مشاهده صحیح
~~وثابت است.
# ~~و چون ازین مقام مشاهده در کذری بعد از آن فواتح و لوایح و متایح است .
~~آن معانی
# ~~نر عبارت و اسامی نمی آید وحروف ونطق زبانی بدان محیط نمیشود ، "و
~~ان تعدوا نعمة الله
# ~~تحصوها.
# ~~5
# ~~وراد الاحباب PageV00P109
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_110.png)

# ~~راهها بسیار و مختلف است . اما مقصدو مقصود یکی است و اختلاف طرق بسبب
~~اختلاف
# ~~احوال قاصدان و مقامات ms052 سالکان است. چه امزجه و طبایع و نیات و عقول من
~~حیث الفطرة
# ~~درضعف و قوت متفاوت افتادهاند.
# ~~طایفه ای سلوک طریق عبادت می کنند و آب و محراب را ملازمت مینمایند و
~~به کثرت
# ~~ذکر و نوافل طاعات مشغول اند و بر اوراد مواظ اند.
# ~~وطایفه ای سلوک طریق ریاضات و مکایدات ونهی و منع نفس از مخالفات می
~~کنند.
# ~~و طایفهای سلوک طریق خلوت و عزلت کزیدهاند و از اختلاط با خلق به کوشه
~~ای
# ~~سلامت اختیار کرده.
# ~~و طایفه ای سلوک طریق سیاحت و سفر و غربت و کم نامی وبینشانی پی کنند.
# ~~و طایفهای سلوک طریق خدمت و بذل جاه درخدمت این طایفه و دلهای ایشان را
# ~~به خدمتهای مناسب شادمان کردن بر کزیدهاند.
# ~~وطایفه ای سلوک طریق مجاهدات و تحقل اهوال و مباشرت احوال می کنند.
# ~~وطایفهای سلوک به این طریق می کنند که جاه خودرا به نزدیک خلق ساقط می
~~کنندو
# ~~آب روی خودرا میبریزند و به خلق التفات نمی کنند و به خیرو شر ایشان
~~مشغول نمی شوند.
# ~~وطایفه ای سلوک طریق عجزو شکستکی می کنند، چنانک خدای تعالی میفرماید :
# ~~وآخرون اعترفوا بذنوبهم خلطوا عملا صالحا و آخر سیئا*
# ~~وطایفه ای سلوک طریق تعلیم علم و مجالست با علما و سماع اخبار و حفظ
~~علوم 20
# ~~بجای می آرند.
# ~~اختلاف المسالک
# ~~فص
# ~~15 PageV00P110
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_111.png)

# ~~56
# ~~آداب را که مشایخ کفتهاند بجای نیارد در راه بماند و به مقصد نرسد و در
~~فتنه و حیرت افتد.
# ~~و هریکی ازین راهها را آدابی و شرایطی است که اکر درهر کدام راه که
~~باشد آن
# ~~قال الله تعالی : "شهد الله انه لا اله الاهو والملائکة واولو
~~العلم قائما بالقسط" . اول خودرا
# ~~پس اول آن است که هرراهی که پیش کیری به آداب آن راه عالم باشی تا
~~بازنمانی ،
# ~~فرمود و دوم ملائکه را و سیم اهل علم را .
# ~~ورسول خدای صلی الله علیه وسلم فرمود ms053 : "العلماء ورثة الانبیاءه
~~ودیکر فرمود: "فضل
# ~~العالم علی العابد کفضلی علی ادنا کم* وقال :" الناس رجلان عالم و
~~متعلم و سائرهم همج."
# ~~علم روح است وعمل جسد. علم اصل است وعمل فرع. به عقل این راه را نتوان
~~رفتن.
# ~~علم باید که علم برعقل حا کم است و عقل برعلم حکم ندارد، والله الموفق
~~المستعان .
# ~~اوراد الاحباب
# ~~00 PageV00P111
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_112.png)

# ~~درسخن کفتن باخلق مراد و قصد ارباب تصوف نصیحت و ارشاد و طلب نجات
~~ایشان است و
# ~~هرسخن که کویند چنان کویند که نفع آن به همه خلق رسد.
# ~~و آداب سخن آن است که باهر کس به مقدار عقل وفهم او گویند، قال رسول
~~الله صلی الله 5
# ~~علیه وسلم : "امرنا معاشر الانبیاء ان نکلم الناس علی قدر عقولهم*
# ~~ومسئلهای را که نیرسند صوفیه در آن سخن نکویند، وچون پرسند جواب
~~بقدرحوصلهآ
# ~~سائل کویند.
# ~~جنید را پرسیدند که از تو مسئلهای میپرسند و تو آن را جواب می کویی و
~~همان
# ~~مسئلهرا دیگری مییرسد جوابی دیکر میگویی؟ جنید فرمود : "علی مقدار
~~السائل الجواب." 10
# ~~وا کر صوفی سؤال کند باید که از چیزی که او به آن نرسیده باشد و مقام
~~او نبود ودر
# ~~عمل نیاورده باشد نیز نپرسد.
# ~~اما بعضی این چنین سؤال که حال ومقام او نبود هم روا داشتهاند به این
~~وجه که رسول
# ~~فرمود : "رب حامل فقه الی من هو افقه منه.*
# ~~وعلم را با کسی بیان کند که او شایسته و اهل آن باشد و استعداد قبول آن
~~داشته باشدو 15
# ~~پیش کسی که ازو اعلم باشد تکلم نکند.
# ~~به حضور سفیان ثوری از عبدالله بن مبارک سؤالی کردند . عبدالله کفت من
~~به حضرت استاد
# ~~آن تکلم نکنم.
# ~~و کفتهاند بیان علم از کسی نیکو آید که افعال او به علم اوناطق باشد
~~وعلم در وجود او
# ~~عیان باشد.
# ~~آدابهم فی المحاوره
# ~~ق PageV00P112
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_113.png)

# ~~5
# ~~سود ندارد.
# ~~و کفتهاند هر کسی که ms054 خاموشی او ترا سود ندارد و به خدا نخواند کلام او
~~نیز تو را
# ~~کند که از فواید مقطوع کردی، و برحذر باش تا به علم جاه و منزلت به نزد
~~خلق طلب نکنی و
# ~~و ادب علم آن است که پیش ازوقت او آن را بیان نکنی که اگر بکنی از و
~~آفات تولد
# ~~حطام دنیاوی نجویی تااز آن طایفه نباشی که خدای تعالی ایشان را از
~~منفعت علم محروم کرده است.
# ~~رسول خدای فرمود : "اعوذبک من علم لاینفع" ، ودیکر فرمود :
~~"من طلب العلم لیماری
# ~~به العلماء و یحاذی به السفهاء او لیصرف به وجوه الناس الیه فلیتبوأ
~~مقعده من النار."
# ~~و جهد کند تاهرچه بشنود آن را بیاموزد و در عمل آرد که کفتهآ مشایخ است
~~که هر کس
# ~~که از علوم این قوم چیزی بشنود و به آن عمل کند آن دردل او حکمتی شود و
~~شنوند کان ازو
# ~~فایده و منفعت یابند و هر که بشنود و عمل نکند حکایتی باشد که چند روز
~~یاد بکیرد و باز [100
# ~~فراموش کند، و کفتهاند : "الکلام اذا خرج من القلب وقع علی القلب
~~و اذا خرج من اللسان
# ~~لم یجاوز الاذان."
# ~~شیخ شبلی روایت میکند که رویم، جنید را کفت که چند خدای را در پیش عوام
~~خوانی؟
# ~~جنید فرمود من عوام را در پیش خدای میخوانم، کسانی که اسرار ایشان به
~~حظوظ نفسانی و ابصار
# ~~15 ایشان به نظرهای شهوانی فانی شده باشد ایشان را به ذکر خدای راه
~~نباشد.
# ~~حسیننوری را کفتند تو در میان خلق چرا سخن نمی کویی ؟ فرمود : "
~~لانهم فی
# ~~سفر الوحشة."
# ~~شبلی در مجلس جنید نعره زد گفت "الله". جنید کفت اکرحاضری
~~حاضررا خواندن ترک
# ~~حرمت واکر غایبی غیبت حرام !
# ~~وقتی شبلی را حالی شد. از آن مقام خود مسئلهای از جنید پرسید . جنید
~~فرمود ای شبلی
# ~~میان تو و اکابر این قوم ده هزار مقام در راه است که منزل ms055 اول او آن
~~است که آنچ ترا پدید
# ~~آمدهاست آن را محو کنی.
# ~~اورادالاحباب
# ~~2 PageV00P113
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_114.png)

# ~~در لغت و استعمال ، دشطح" سخنی را کویند که ظاهر آن به ظاهر شرع
~~راست نبود،
# ~~اما حالی که آن سخن نتیجهآ آن حال است بحق باشد.
# ~~سخنهای شطحیات که از ابویزید است و از بعضی مشایخ روایت کردهاند آن از
~~غلبهآ 5
# ~~حال و قوت سکر و افزونی وجد به ظهور آمده است. آن را نی قبول باید کردن
~~و نی رد
# ~~شاید کردن.
# ~~ادنی مراتب انبیا علیهم السلم حیرت است که از ابتدای فطرت و معرفت
~~باایشان همراه است .
# ~~جهت آنک هر کز نبوده است که ارواح انبیا هم عنان معرفت حق نبوده است.
# ~~واقصی مراتب اولیا مستی وحیرت است . الا تفاوت آن است که حیرت انبیا
~~علیهم السلم 10
# ~~در طریق است و حیرت و سکرت اولیا عندالمنزل است .
# ~~و این طایفه در دنیا زیستند و هیچ چیز ایشان را از خدای مشغول نکردانید
~~و در آخرت
# ~~نیز چون محشورشوند هیچ چیز ایشان را از خدای محجوب نکرداند.
# ~~ومقامات ومستی حیرت برچهار وجه است : اول مستی محبت است ، دوم مستی
~~خشیت
# ~~است ، و سیم مستی حمیت است، و چهارم مستی منت است .
# ~~اول مستی محبت از معرفت خدای حق معرفته تولد کند ، و مستی خشیت از
~~معرفت
# ~~بنده مرنفس خودرا کما هو صفته تولد کند، و مستی حمیت از اعتقاد فرضیت
~~طاعت مرا وامرو
# ~~نواهی او را چنانک حق خداست تولد کند ، و مستی منت از دید احسان خدای
~~تعالی برخود
# ~~در جمیع اقسام و احوال به صدق بند کی تولد کند.
# ~~وهر فعلی وزللی که در حال مستی از بنده در وجود آید بروی عتاب نبود،
~~چنانک خدای
# ~~فص
# ~~1
# ~~20 PageV00P114
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_115.png)

# ~~6
# ~~تعالی در قصهآ موسی و هرون می کوید :" و اخذ برأس اخیه بجره
~~الیه"، هیچ مسلمان را روانباشد [1019
# ~~که کسی را بی کناهی ms056 بکیردو در حق او مثل این صنع کند که موسی کرد علی
~~الخصوص پیغامبررا،
# ~~و ازین جبر که موسی در حق هرون کرد بروی هیچ عتاب نیامد جهت آنک در
~~حالت مستی
# ~~حمیت بود، لامرالله تعالی.
# ~~و همچنین عمررضی الله عنه ردای رسول اللهرا علیه السلم کرفته بود و می
~~کشید و رسول الله را
# ~~مانع میشد از نماز بر عبدالله أبی که از منافقان بود. رسول الله این
~~فعل عمررا هیچ انکار نکرد
# ~~جهت آنک قعل عمردر مستی حمیت بود للواحد القهار.
# ~~و نیز روایت است که ابوطیبهآ حجام رضی الله عنه مررسول خدای را حجامت
~~کرد و ان
# ~~خون را بیاشامید و معلوم است که شرب خون حرام است [و] غیر مشروع است
~~ومع هذا
# ~~1 رسول الله علیه السلم ابوطیبه را این تشریف فرمود که "حرم الله
~~جسدک علی النار". جهت آنک
# ~~ابوطیبه آن خون را درمستی محبت لله ولرسوله آشامیده بود، پس بروی
~~مؤاخذه نکرد و کواهی
# ~~نیز داد که تو بر آتش دوزخ حرام شدی.
# ~~و حکم این که برمست مؤاخذه نیست باید که برهیچ کس مشکل نباشد، جهت آنک
# ~~حکم خطاب به خواب ساقط میشود و خواب نیز به منزلهآ مستی است.
# ~~و همچنین نیز ابراهیم علیه السلم در آن روز که او را به آتش میانداختند
~~جبرئل خود را
# ~~بروی عرضه کرد و کفت : " هل من حاجة". ابراهیم کفت :
~~"اما الیک فلا". پس ابراهیم در
# ~~مستی محبت منعم قهار و معرفت منت و احسان او در کل احکام ترک استغاثت
~~کرد به جبرئل.
# ~~پس او را خدای در مکان جحیم محفوظ داشت و آتش را بروی سرد و سلیم
~~کردانید که اکر
# ~~این مستی نبودی در چنین حالتی که هلاک وقتل عیان بود ترک استغاثت به
~~کسی که اورا خلاص
# ~~2 دهد حلال نبودی.
# ~~و همچنین نیز آن کوشت زهر آلوده در معدهآ رسول [صلی] الله علیه و سلم
~~هیچ اثر
# ~~نکرد ms057 و مقرر است که زهر از آتش سوزان تراست و معده از تن ضعیف تر.
# ~~اوراد الاحباب
# ~~1 PageV00P115
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_116.png)

# ~~و همچنین نیز ابوبکر را رضی الله عنه در حالت بیماری کفتند که ترا
~~طبیبی بیاریم؟ گفت:
# ~~"الطبیب امرضنی"، یعنی حال من همچو حال آن صحیح البدن است که
~~طبیب او را دارو دهد و
# ~~بیمار کند و طبیب عالم شهیداست ، و اصل این سخن از آنجاست که هر کس که
~~ترک اسباب رزق
# ~~کیرد و بکلی به رزاق مشغول شود رزق او من حیث لایحتسب خود به او بیاید
~~و عیش او
# ~~بی کسب خوش و مهنا وصافی باشد.
# ~~و هر کس که از اما کن غافل کردد و به مولی خود مشغول باشد بر وبحر اورا
~~منقاد و
# ~~101] فرمان بر شوند و چنانک اورا باید او را بردارند.
# ~~وهر که از اقسام غافل کردد و به قسام مشغول کردد خیر و شر عالم همه
~~نافع او کردد.
# ~~وهر که به آمرچنان مشغول کردد که از او امرو نواهی غافل ماند حکم ادای
~~امرونهی
# ~~نیز از وی متأخر کردد تا آنکاه که از آن استغراق به خود باز آید، الا
~~آن است که دوام چنین 10
# ~~سکری در انبیا علیهم السلم جایز نباشد و همان مقدار اندک و زلل قلیل که
~~در نبیی پدید آید
# ~~موجب استغفار باشد تا هیچ کس از امت در آن زلت به ایشان اقتدا نکند.
# ~~ولهذا که موسی علیه السلم چون با برادر خود هرون در مستی حمیت آن فعل
~~کرد که
# ~~اخذ برأس اخیه* بعداز آن به مقام استغفار باز آمد و کفت : درب اغفرلی
~~ولاخی."
# ~~و دیکر بدان ای مرید سالک که حیرت در مستی شراب محبت بمنزلهآ غفلت و
~~حیرت 15
# ~~است در مستی خمر، واز خوردن شراب مقصود مستی نیست بلک مقصود انس و نشاط
~~است.
# ~~پیس انبیا را علیهم السلم راانس و نشاط به شراب محبت دایم حاصل است ms058 و
~~از مستی محفوظ اند،
# ~~کرامة من الله تعالی، که ایشان امام امت اند و مقتدای خلق اند.
# ~~اما غیر انبیارا این کرامت نیست که به حکم درین باب متابعت ایشان کند،
~~بلک دیکران
# ~~در مقام بند کی و متابعتاند چنانک انبیا در مقام مهتری و مقتدایی اند .
# ~~پس این سکر به شراب محبت برایشان جایز است و هرچه درین انواع سکر از
~~اولیاءالله
# ~~در وجود آید آن را انکار نباید کردن و اقتدا هم نشاید کردن.
# ~~الشطحیات
# ~~1 PageV00P116
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_117.png)

# ~~61
# ~~علم ظاهراست همچو امرونهی و احکام و حدود شرع ، ودیکر علمی است مع الله
~~تعالی و آن
# ~~و سهل بن عبدالله فرموده است علم این طایفه سه علم است : یکی علمی است
~~من الله تعالی و آن
# ~~علم خوف و رجا و محبت و شوق است ، و یکی علمی است بالله تعالی و آن علم
~~به صفات
# ~~و اسما ونعوت اوست.
# ~~و کفتهاند علم ظاهر علم طریق است و علم باطن علم منزل .
# ~~و کفتهاند علم باطن از علم ظاهر مستنبط است ، هر باطنی را که بی عذر
~~شرعی ظاهر
# ~~مستقیم نبود باطل باشد ، وقیل : " العالم یقتدی به والعارف یهتدی
~~به.*
# ~~چون خواهی که عاقل را از احمق بدانی با او سخنی محال بکوی. اکر قبول
~~کند
# ~~بدانک احمق است.
# ~~وهر وقتی که در علمی به کسی محتاج باشی باید که عیبهای او را در نظر
~~نیاری که
# ~~کر به عیوب او نظر کنی از علم او و تعلیم ازو محروم شوی.
# ~~هر کس را که بر وی معنی کشف کردد و سری متجلی شود باید که در کتمان آن
# ~~بغایت کوشد و به زبان نکوید و به فعل ظاهر نکرداند.
# ~~آنانک بالغان راهاند به خلاف معهود و غیر از جادهآ مسلوک از ایشان چیزی
~~صادر نشده است و
# ~~هیچ آفریدهای را از اهل آسمان و زمین از ملائکهآ مقرب و انبیای مرسل
~~این نرسد که کوید ms059
# ~~الله را کماهی شناخته ام و دانسته ، بلک همه در ترس وخوف بودهاند از
~~بهر آنک جمله کویند کان
# ~~در کفته های خود و مقربان در قرب خود و عارفان در عرفان خود از کنه
~~قرین خدای و حقیفت
# ~~توحیداحد وعظمت تعظیم عظیم محجوباند، وهر کس را که در مرتبهای به وجهی
~~سری برو
# ~~کشف کردند و او آن سررا از غلبهآ حال وضعف بنیت ظاهر کرداند آن پسندیده
~~نیفتد، "افشاء
# ~~سر الربوبیة کفر"
# ~~موسی علیه السلم چون از غلبهآ حال و مغلوبی خود به هوش آمد از کفتهآ
~~خود این گفت :
# ~~"سبحانک1 تبت الیک وانااول المؤمنین."
# ~~و بدانک اکر خدای تعالی صدهزاران بارهزار همچنین عالم بیافریند و درهر
~~عالمی از آن
# ~~اورادالاحباب
# ~~1- در متن پس از سبحانک "انی" دارد.
# ~~02 PageV00P117
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_118.png)

# ~~عوالم صدهزاران بارهزار به مثل این خلق آسمان و زمین بیافریند و هریکی
~~ازین خلق در کمال و
# ~~عرفان همچون اکمل خلق این عالم باشند وجملهآ این خلایق با چنین کمالات
~~و عرفان در آن
# ~~عوالم خود ابدالابدین ودهر الداهرین در الهیت الله سیر کنند ودرهر
~~طرفة العینی ایشان را صد
# ~~هزاران هزار علم و معرفت دیکر حاصل آید از الله همین مقدار بیش نشناخته
~~باشند که سر سوزنی را
# ~~در بحر محیط زنی. بر آن سوزن چه مقدار آب باشد و در آن بحر محیط چه
~~مقدار تصرف کرده 5
# ~~باشی ا"سبحان ربک رب العزة عمایصفون"،"والله غالب علی
~~امره ولکن اکثرالناس لایعلمون.*
# ~~و شیخ جنید در معنی این آیت که "ومایتبع اکثرهم الاظنا" می
~~فرماید که بر ارباب
# ~~توحید این آیت بغایت دشوار است و حکمی قاطع است تا به حدی که ابویزید
~~نیز از این عالم
# ~~بیرون نرفت الا برتوهم.
# ~~ابوبکر واسطی میفرماید "الاظتآ" آن است که جملهآ واصلان در
~~کمان خوداند. 10
# ~~می پندارند که رسیدند و ایشان هنوز در محل انفصال اند از بهر آنک در
~~حقیقت نی و صل است و
# ~~تی ms060 فصل . ذات او از اتصال ممتنع است چنانک از انفصال ممتنع است .
# ~~شیخ ابوحفص حداد می فرماید چکونه روا باشد که ما در حقایق سخن کوئیم، و
~~خدای
# ~~میفرماید :"وما یتبع اکثرهم الاظنا.*
# ~~شیخ ابوعثمان را پرسیدند که ظن چه باشد؟ فرمود که هواجس نفس در طلب
~~مراد خود ، 15
# ~~والله الهادی الیه.
# ~~الشطحیات
# ~~3 PageV00P118
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_119.png)

# ~~آداب المشیخة وشرایطها وما یجب علی المشایخ
# ~~قال رسول الله صلی الله علیه وسلم: "والذی نفس محمد بیده لئن شئتم
~~لاقسمن لکم ان احب
# ~~عبادالله الی الله تعالی الذین یحببون الله تعالی الی عباده ویحببون
~~عبادالله الی الله تعالی ویمشون فی
# ~~4 الارض بالنصیحة."
# ~~این معنی که رسول الله درین حدیث فرموده است مرتبهآ شیخی و دعوت خدای
~~تعالی است.
# ~~از بهر آنک شیخ خدای را در دل بند کان حقیقة1 دوست می کرداند و بند گان
~~را محبوب حضرت
# ~~عزت می کرداند.
# ~~اما محبوب کردانیدن بند کان به این وجه است که شیخ مریدان را سالک
~~طریق اقتدا
# ~~به رسول الله می کرداند ظاهرا وباطنا، قولا وفعلا. وچون اقتدا واتباع
~~صحیح شد محبت خدای
# ~~ثابت شد، قال الله تعالی: "قل ان کنتم تحبون الله فاتبعونی یحببکم
~~الله"
# ~~و اما تحتب خدای به نزد بند کان او به این وجه است که مریدان را سالک
~~طریق تز کیهآ
# ~~نفس میکند، و چون نفس تز کیه یافت آینهآ دل روشن کردد و انوار عظمت
~~الهی دروی منعکس
# ~~شود و جمال توحید در وی بتابد، وحدقهآ بصیرت مطالعهآ جلال انوار قدم
~~کندو کمال ازلی بیند.
# ~~1 پس این بنده لامحاله محب رب خود کردد واین سعادت نتیجهآ تز کیه نفس
~~است، قال الله تعالی:
# ~~قد افلح من ز کیها.*
# ~~و فلاح ظفریافتن نفس است به معرفة الله تعالی و آینهآ دل چون متجلی شد
~~قبح دنیا و حقیقت و
# ~~ماهیت او برو روشن کردد و آخرت و بقای او و کنه و غایت او بر ms061 وی عیان
~~شود، و بصیرت
# ~~مرد منکشف حقیقت دارین وحاصل منزلین کردد و لامحاله باقی را دوست کیرد
~~و در فانی زاهد آیده
# ~~فص
# ~~- اصل : حقیقتا.

PageV00P119

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_120.png)

# ~~و این تز کیهآ پرفایده از شیخ و تربیت او حاصل می آید که شیخ از جنود
~~الله است که مریدان را
# ~~ارشاد می کند و طالبان را راه می نماید.
# ~~و مقام شیخوخت نیز با علو درجت و مرتبت، غایت مقامات و نهایت کار نیست
~~که شیخ
# ~~نیز طالب است از حضرت عزت احوالی را که هنوز به آن نرسیده است و خدای
~~تعالی پیغامیر
# ~~خودرا علیه السلم با کمال معرفت ونبوت که به او بخشیده بود چنین فرمود
~~که :" قل رب 5
# ~~زدنی علما."
# ~~ارباب وصول به جناب قدس احدیث من بعض الوجوه برسه قسماند :
# ~~اول واصلی است ممسوک، وهو الذی استهلک فی ابدالابدین لارجوع له.
# ~~ودوم واصلی است که در سیرو معارف و مراتب بقیه ای از صلاح او مانده است
~~و اورجوع
# ~~می کند به اختیار خود به حال و مقام خود ، جهت استکمال احوال و مقامات
~~خویش.
# ~~و سیوم واصلی است که او را باز می فرستند بجهت تکمیل دیکران را عن اذن
~~الهی و
# ~~بصیرة تامة وهذا مرشد الحقیقی والداعی الی سواء السییل.
# ~~ومراد از شیخ این چنین کس است که به الهام الهی به تربیت1 مریدان و
~~ارشاد ایشان
# ~~مشغول کردد وقال الله تعالی :" اولئک الذین هدی الله فبهداهم
~~اقتده."
# ~~و تفاوت احوال واصلان درین سه مرتبه از آن افتاده است که واردات الهی
~~بر سه
# ~~قسم است :
# ~~یکی قسم واردی است که کمتر از قوت بشری می آید و تغیر مزاج نکند.
# ~~و قسم دوم واردی است متوسط که تغیر مزاج کند ولکن سلطنت آن چندان نباشد
~~که
# ~~اورا از تمیز2 معهود غایب کند.
# ~~و قسم سیوم واردی است که چون نزول کند قوت بشری طاقت آن نیارد و منزعج
~~شود 20 ms062
# ~~و آن کند که خبرندارد.
# ~~اکنون سخن و غرض ما درین شیخی است که مرشد است به الهام و اذن الهی
~~وداند که
# ~~آداب المشیخة و...
# ~~5
# ~~15
# ~~103
# ~~2- کذا در اصل.
# ~~1- اصل : ترتیب .

PageV00P120

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_121.png)

# ~~چه می کند. وصفت ونشان او آن است که به خواطر عارف باشد ، یعنی خاطر
~~نفسی و شیطانی و
# ~~ملکی و ربانی را بداند و تمیز داند کردن و به آن اصلی که خواطر از او
~~منبعث میشود عارف
# ~~باشد ، وحرکات ظاهر او را بداند، وعلل و امراض که نفس را از صحت وصول
~~به عین الحقیقة
# ~~صارف و مانع می آید به آن عالم و عارف باشد، و داروهایی که این امراض1
~~نفس را زایل می کند
# ~~بداند و به اعیان این ادویه وشناسا باشد ، یعنی که به رأی العین آن را
~~دیده باشدوخود استعمال کرده
# ~~نه آنک شنیده باشد و یاد گرفته که اکر طبیب عقاقیر را به چشم نشناسد هر
~~آینه غلط کند.
# ~~همچنین نیز شیخ می باید که صاحب ذوق باشد و راه دیده که اکر راه ندیده
~~باشد و
# ~~به کتاب و رساله و سخن شنیده خواهد تا تربیت مرید کند و ریاست و مرتبه
~~و شیخی خود
# ~~ظاهر کند هر کس که پی روی او کند در کمراهی و هلا کت افتد.
# ~~1
# ~~شیخ را می باید که قوت دین انبیا باشد و تدبیر اطبا وسیاست ملوک، و به
~~زمان استعمال
# ~~ادویه و مزاج مرید هم عارف باشد ، و به عوایق و علایق خارجی که مشوش
~~حال مرید است
# ~~هم عارف باشد، و این همه وقتی باید که مرید را در راه خدای رغبتی باشد
~~و خواهد تاسلوک
# ~~کند. واگر او را در خود رغبتی و شوق طلبی نبود و به تکلف و تقلید و
~~آرزو برین صورت
# ~~فقر در آید این سخنان وحالات شیخ اورا هیچ سودی ندارد. قال رسول الله
~~صلی الله علیه و سلم ،
# ~~حاکبا ms063 عن ربه ."اذا کان الغالب علی عبدی الاشتغال بی ، جعلت همه
~~ولذته فی ذکری . فاذا
# ~~جعلت همه ولذته فی ذ کری، عشقنی وعشقته و رفعت الحجاب فیمابینی وبینه
~~، لایسهو اذا سها
# ~~التاس. اولیک کلامهم کلام الانبیاء اولئک الابطال حقا اولئک الذین اذا
~~اردت باهل الارض
# ~~عقوبة او عذابا ذکرتهم فصرفته بهم عنهم."
# ~~و شرط شیخ آن است که البته نکذارد مرید را تا از منزل خود بیرون آید به
~~حاجتی
# ~~2 مکر به اذن شیخ، وهر اندک خردهای که از مرید دروجود آید باید که بروی
~~مؤاخذه و عقاب
# ~~کند ، و البته هیچ زلتی را از مرید درنکذارد و اغماض نکند که اکر چنین
~~نکند حق مقام
# ~~شخوخت و خدمت رب الارباب بجای نیاورده باشد و غش و خیانت ورزیده باشد
~~که رسول
# ~~اورادالاحباب
# ~~1- اصل : امراضی.

PageV00P121

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_122.png)

# ~~خدای صلی الله علیه وسلم چنین فرمود : "من ابدا لنا صفحته اقمنا
~~علیه الحد.*
# ~~و مرید را شرط کند تا هیچ خاطری که در نفس او در آید و حالی از احوال
~~که به او
# ~~فرو آیدینهان ندارد و بکوید.
# ~~و برشیخ واجب است که مرید را در ارادت و طلب اول بیازماید ، آنکاه روی
~~به کار او
# ~~آرد وحر کات وانفاس اورا بروی حساب کند و بقدر صدق او درارادت و
~~متابعت بروی سخت و 5
# ~~تنک کیرد که این راه طریقت راه سختی است. آسانی را دروی هیچ مدخلی
~~نیست. رخصت و
# ~~رخا از آن عوام است که به اسم ایمان و ادای فرایض الله قناعت نمودهاند
~~و ترک زیادتی کردهاند.
# ~~اما هر که طالب نفایس و جواهر[است] وزیادتی منزلت خواهد لابد اورا تحتل
~~شداید و
# ~~تجرع کاسات تلخ بلا وملامت باید کردن.
# ~~هر کس که خواهد تادرسینهآ خود در معرفت بیند ناچار مقاسات ظلمت
~~بحرباید کشیدن و 10
# ~~راه کدر حیات را برخود بسته کردن که دوستی نفس خود با طلب کوهر راست
~~نیاید.
# ~~شعر
# ~~جانان طلبی ز مرد ms064 جان دوست خطاست عیاری و بد دلی به هم ناید راست
# ~~شیخ ابومدین یکی از اقطاب بوده است. می کوید مرید از کجا ورخصت از کجا!
~~خدای
# ~~می فرماید :" و الذین جاهدوا فینالنهدینهم سبلنا"، کسانی که
~~جهاد کردند و مجاهده کشیدند 15
# ~~آنکاه ما ایشان را راه نمائیم.
# ~~وجهاد و ریاضت پیش از راه یافتن است و سلوک بعد از آن تواند بودن که
~~را[ه
# ~~بیابی. وراه رفتن سفر است و "السفر قطعة من العذاب وانت تنتقل من
~~عذاب الی عذاب فلاراحة.*
# ~~و شرط آن است که مرد در مقام شیخوخت ننشیند تا آنکاه که شیخ اورا به
~~شیخی بنشاند
# ~~یاخدای تعالی به ربوبیت درسر او القا کند بدان معهود که او را بارب
~~بوده باشد که معانی و 20
# ~~اسرار از حق تعالی می کرفته است ، بر همان طریق و الهام در سر او القا
~~کند و او را در مقام
# ~~شیخی بنشاند.
# ~~و از شرایط شیخ آن است که چون در معنی و مسئله ای تکلم کند و منازعی به
~~جدال و
# ~~آداب المشیخة و...
# ~~67 PageV00P122
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_123.png)

# ~~68
# ~~ن زاع برون آید و اعتراض کند شیخ باید که سخن را نگوید و کلام را قطع
~~کند که اصحاب
# ~~تصوف رضی الله عنهم به حضور نفس منازع سخن نکفتهاند . از بهر آنک علوم
~~ایشان قابل منازعت
# ~~ننست، از محض ورائت نبوت است ، وخلق رسول علیه السلم آن بود که چون به
~~حضرت او در
# ~~چیزی نزاع کردندی فرمودی که نزاع مکنیت.
# ~~است و عقول را قابلیت2 درک آن نیست، چنانک در آخرنصف اول این کتاب بیان
~~کردیم وجز
# ~~و دیکر آنک معارف الهی و اشارات لطیفهآ ربانی از مدارک1 حدس و نظر عقول
~~خارج
# ~~بطریق کشف آن را درک نمیتوان کردن.
# ~~و هر که از عیان و مشاهده خبری دهد شنونده را روا نباشد که در آن نزاع
~~کند
# ~~بل کی واجب آن باشد که اگر مرید ms065 است تصدیق کند و اگر اجنبی است تسلیم
~~آید. از
# ~~بهر آنک مرید قول شیخ را اکر به صدق پیش نیاید هر کز ازوی فلح نیابد.
# ~~وهر کاه شیخ مرید خود را بیند که در مسائل بهادلهآ شرعیه یاعقلیه
~~استدلال می کند اورا
# ~~زجر و منع نکند و جهت تأدیب او را ازو هجرت نکند درتربیت مرید خیانت
~~کرده باشد،
# ~~از بهر آنک کلام مرید می باید که بجز از مشاهده و عیان از چیزی دیکر
~~نباشد.
# ~~مرید را خاموشی واجب است و فکر در دلایل و حجت حرام ، ونظر به ادله
~~محظور.
# ~~1 اورا متابعت شیخ می باید کردن و بس.
# ~~هر آن شیخی که مریدرا دراین حالات بکذارد او مرشد نباشد. در هلاک مریدو
~~تضعیف
# ~~حجاب او ساعی بوده باشد و اورا از در خدا طرد کرده باشد ودور انداخته.
# ~~و اولی آن است که شیخ چون مرید را بیند که در نظریات به استعمال عقل
~~احتجاج
# ~~می کند و به رأی شیخ خود رجوع نمی کند اورا از خانقاه براند که از نفس
~~وی بیش فلح نیابدو
# ~~2 بقیهآ اصحاب را به فساد آرد.
# ~~تشبیه مرید در خانقاه [را] به حوران بهشت کردهاند ، "حور مقصورات
~~فی الخیام" .
# ~~چنانک حورا[ان] چشم خودرا در غیر خصم خود باز نمی کشایند مرید نیز می
~~باید که جزبه چیزی
# ~~که شیخ اورا بدان اشارت کند به هیچ و جهی دیکر میل و عمل نکند .
# ~~اورادالاحباب
# ~~2- اصل : قابلمییت.
# ~~1- اصل : مدارکی.

PageV00P123

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_124.png)

# ~~به سیاست1 تمام از منزل خود براند که او اکبر الاعداست و در مثل است که
# ~~و برشیخ واجب است که چون دانست که حرمت او از دل مرید ساقط گشت مریدرا
# ~~احذرعدوک مرة واحذر صدیقک الف مرة   فلر بما هجر الصدیق فکان اعرف
~~بالمضرة
# ~~وبر مرید واجب است که درعموم احوال وازمان به طریق ظاهر شریعت به
~~عبادات محبوبه
# ~~مشغول باشد و در خلوت خود را بسته یا فراز ms066 دارد تا اهل و اولاد او و
~~بقیهآ اصحاب او مشوش *
# ~~ندارند که مرید را هیچ چیزی مضرتر از صحبت ضد نیست.
# ~~و شیخ را باید که سه مجلس باشد : یکی مجلس عام ، و دوم مجلس اصحاب، و
~~سیوم
# ~~مجلس خاص باهرمریدی علی الانفراد.
# ~~آما در مجلس عام واجب آن است که هیچ مرید سالک را نکذارد که آنجا
~~حاضرشود ،
# ~~و اکر حضور مریدان را روا دارد در حق ایشان بد کرده باشد. وشرط این
~~مجلس آن است که
# ~~سخن از نتایج معاملات که آن احوال و کرامات است و محافظت آداب شریعت
~~که رجال الله
# ~~کردهاند و احترام ایشان مراحکام دین را ازین باب کوید.
# ~~و اما در مجلس اصحاب شرط آن است که از نتایج اذ کار وخلوات و فواید و
~~ریاضات و
# ~~پیدا کردن راههای مصاف به انیت (4) این قول خدا که: *لنهدینهم سبلنا *
~~سخن کوید و این
# ~~معانی را دربیان آرد تا شوقی در وقت مریدان سالک پیدا آید.
# ~~و اما در مجلس خاص با هر مریدی از اصحاب شرط آن است که آن مرید را زجر
~~و
# ~~105] بازخواست کند و سرزنش کند و حالی که مرید را از سلوک روی نموده
~~باشد و با او بگوید
# ~~نقص آن را بیان کند، ودون هتتی مرید را و نقصان کار اورا بکوید، وحال و
~~کار اورا تحسین و
# ~~مدح نکند تا نباید که مرید در فتنه افتد و از کار بازماند.
# ~~و برشیخ واجب است اورا باخدای وقتی و خلوتی باشد وبر آن قوهآ حضور که
~~حاصل 20
# ~~اوست اعتماد نکند که رسول خدای صلی الله علیه وسلم چنین می کرده است ،
~~چنانک فرمود:
# ~~دلی مع الله وقت لایسعنی فیه غیر ربی.*
# ~~آداب المشیخة و...
# ~~2 - اصل : السلم.
# ~~1- اصل : سیاحت PageV00P124
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_125.png)

# ~~7
# ~~شیخ العالم سیف الدین باخرزی رضی الله عنه وقتها دو روز وسه روزسخن نمی
~~فرموده اندو
# ~~به کس نظر نمی کردهاند و جز به ms067 وقت نماز جماعت از خلوت بیرون نمی
~~آمدهاند و هیچ کس
# ~~نیز در آن ایام باشیخ سخن نمی توانست کفتن از هیبت و قبض روی شیخ را
~~رضی الله عنه.
# ~~شده است در ظاهر و باطن بسبب مداومت عادت حضور و ترک ماسوی الله شده
~~است و چون
# ~~و این وقت وخلوت کزیدن باخدای بجهت آن است که نفس شیخ را قوتی که حاصل
# ~~این حضور به تفرقهآ اشتغال خلق کمتر شود به حکم "عاد الی
~~النقص" به طبیعت اصلی که بر آن
# ~~مجبول است باز کردد.
# ~~پسا کرشیخ هرروزی نفس خودرا تفقد نکند و برهمان کارها که به آن و اسطه
~~او ازین
# ~~تمکین حاصل شده است ندارد عادت و طبیعت اصلی اورا به حالت اولی بازبرند
~~و بیش در خلوت
# ~~1 انس نیابد ، بلک وحشت افزاید، وبه همین ترتیب تو کل و تجریدو ترک
~~دنیاو هر مرتبه ای که کسب
# ~~کرده است و حاصل کرده آنها نیز در خود از خود باز طلبد تا نفس او از آن
~~مراتب خود
# ~~بازنکردد و آن اموراو که به روز کار وریاضت بسیار کسب کرده است مبدل
~~نشود که بسیاری
# ~~از مشایخ را دیدیم که نفس ایشان از اطمینان و مراتب رجوع کرده بود و از
~~مرتبهآ حالی و
# ~~وجدانی ساقط کشته ، نسأل الله لنا ولهم العافیة1 والعفو.
# ~~خدای تعالی می فرماید :* ان الانسان خلق هلوعا اذا مسه الشر جزوعا واذا
~~مسه الخیر
# ~~منوعاه. جمیع رذایل نفس را درین آیت جمع کرده است و پیدا کرده که فضایل
~~و مراتب
# ~~نفس را مکتسب است. در جبلت او مخلوق نیست. پس واجب کند که هرچه کسی
~~باشد دایم
# ~~به حفظ او مشغول باشی تا ضایع نکردد.
# ~~و شرط شیخ آن است که چون مرید خوابی که دیده باشد یامکاشفه ای که کشف
~~کرده
# ~~20 باشد یامشاهدهآ امری که کرده باشد عرضه کند شیخ در جواب آن عملی از
~~اعمال که او را ms068
# ~~در آن وقت نفع کند و مضرت و حجاب را دفع کند یا اورا از آن به مرتبه ای
~~از آن اعلی تر ترقی
# ~~دهد او را تعلیم فرماید و به آن ارشاد کند که اکر از آن مراتب او بکوید
~~نیکو نباشد. [اه.
# ~~اورادالاحباب
# ~~15
# ~~- اصل: الماقیة ، رجوع شود به سطرچهارم صفحهآ بعد.

PageV00P125

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_126.png)

# ~~ازبهر آنک نفس او چون خودرا در مرتبهای بداند و مباسطت شیخ را باخود
~~بیند بقدر آن حرمت
# ~~شیخ در نفس او ساقط شود و بقدر سقوط حرمت شیخ در دل او، در نفس او ابا
~~و سر کشی
# ~~پیدا آید و بعد آن ابا بیش به سخن شیخ عمل نکند. وچون عمل نماند حجاب
~~پدید آید و او
# ~~مطرود کردد و از طریق بیرون افتد و جاوید چون سک بماند ، نسأل الله لنا
~~و للممسلمین
# ~~العافیة ان شاء الله.
# ~~و شرط آن است که شیخ مرید را نکذارد که بجز اصحاب که در تحت حکم اواند
# ~~با کسی دیکر نشیند با به دیدن وزیارت کسی بیرونی براو آید، و یا خیرو
~~شر خودرا با کسی
# ~~بکوید ، یا از واردات و کرامات حق کد بروی طاری شده باشد بایاران خود
~~نیز درمیان نهدو
# ~~از آن باب حدیث کند، و اکر کذارد تا مرید بدین امور منهی اقدام نماید
~~در حق او بد
# ~~کرده باشد .
# ~~و شرط شیخ نیز آن است که در شبانه روز یک مجلس با مزیدان خود زیادت
~~ننشیند و
# ~~اورا زاویهآ خاص باشد که از اولاد او وهیچ کس آنجا در نیاید: مکر کسی
~~که خاص او باشد.
# ~~اولی آن است که آن خاص او هم در نیاید و نفس هیچ مخلوقی در آن زاویه
~~مشاهده نکردد .
# ~~چه این معنی در حال سالک اثری تمام دارد و هر کس که در آن زاویهآ شیخ
~~نفس زند بقدر قوت
# ~~روحانیت آن کس حال شیخ باخدای خود در آن زاویه متغیر کردد بسبب ms069 آن نفس
~~او، و شیخی 15
# ~~باحال عارف نباشد و این سر را درنیابد.
# ~~هر آینه شیخ را باید که جماعت خانهای باشد تا بااصحاب آنجا بنشیند و
~~جمعیت با اصحاب
# ~~در آنجا کند.
# ~~و برهمین ترتیب شرط آن است که هر مریدی را زاویه ای خاصه بدهد تامرید
~~تنهادر آنجا
# ~~باشد و غبر او در آن زاویه به او در نیاید.
# ~~وهر خلوت خانهای که مرید را آنجا نشاند باید که اول خود در آید و دور
~~کعت نماز
# ~~بکزارد ودر قوت روحانیت این مرید و مزاج او و آنچ حال او اقتضا کند
~~نظری کند و درین
# ~~دور کعت نماز شیخ باید که جمعیتی باطنی که لایق به حال این مرید باشد
~~درین مکان حاضر
# ~~آداب المشیخة و...
# ~~7
# ~~1 PageV00P126
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_127.png)

# ~~72
# ~~کند و بعد از آن این مرید را درین خلوت خانه بنشاند تا فتح باب دل
~~برمریدزودشود و خیرو
# ~~بر که به تعجیل به او رسد.
# ~~و شیخ نکذارد که بی حضور او مریدان جمعیت کنند و بهم نشینند .
# ~~شراب و نوم و یقظه و غیر اینها مرید را مطلع نکرداند که نباید که چون
~~بر امور شیخ
# ~~و برشیخ واجب است که برهیچ حرکتی1 از حرکات و سری از اسرار خود تا طعام
~~و
# ~~واقف کردد از ضعف و نادانی خود منزلت شیخ در چشم او نقصان بدهد و آن
~~زیان کار
# ~~او باشد .
# ~~و واجب است که چون مرید خلوتی را بیند که از زاویهآ خود بیرون آمده است
~~ازو
# ~~بازطلید که چرا بیرون آمدی ! اکر بجهت وضو بیرون آمده است نیکو وا کر
~~حالی بروی
# ~~1 طاری شده باشد که بیرون آمده است تا با شیخ آن را گوید شیخ باید که
~~او را منع کند و
# ~~توبیح کند و کوید اکر تو را حضور من میبایست و بر تو حالی نازل شده بود
~~که محتاج
# ~~حضور من بودی چرا به قوهآ ms070 صدق خود مراطلب نداشتی وهمت خود را به من
~~متوجه نکردی
# ~~تا صدق و توجه هتت تو مرا در حرکت آوردی تا من پیش تو آمدمی ، و بدین
~~سخن برمرید
# ~~عتاب وعقاب کند به وجهی که مصلحت داند ازهجران یااعراض، واورا کوید که
~~از خلوت خانهآ
# ~~11 خود حر کت مکن تابضرورت همت مرید بزرک شود و بتدریج همت و صدق را
~~درحر کت
# ~~آوردن واز وی کارها پدید کردن بیاموزد و دریابد.
# ~~شیخ اوحدالدین ابوالفخر کرمانی قدسر الله روحه می کوید مارا شیخی بود
~~از همدان. اورا
# ~~ابویوسف خواندندی . زیادت از هفتاد سال بر سجادهآ شیخی بود و بغیر از
~~نماز جمعه از خانه بیرون
# ~~نیامدی. کبیر الشأن و عظیم القدر بود. روزی در زاویهآ رد بود که در وی
~~خاطری حرکت
# ~~2 کردن پدید آمد بخلاف عادت ، و این خاطر در باطن او قوت کرفت و هیچ
~~نمی داند که
# ~~به کدام طرف رود. برخاست و بیرون آمد و برخری نشست وسر اورا رها کرد تا
~~به هرطرف
# ~~که خدای خواهد برود. آن خر از دروازهآ شهر بیرون آمد و روی به صحرا
~~نهاد و میرفت
# ~~اوراد الاحباب
# ~~1065
# ~~1- اصل : حرکی.

PageV00P127

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_128.png)

# ~~به مسجدی خراب رسید و باستاد. ابویوسف فرود امد و به مسجد در امد.
~~شخصی را دید
# ~~نشسته و سر به کریبان فروبرده. ازو هیبتی برشیخ آمد . بعداز ساعتی سر
~~بر آورد. جوانی بود
# ~~بروی مهابتی ظاهر . کفت یا ابایوسف مرا مسئله ای مشکل پیش آمده است و
~~آن را بکفت.
# ~~شیخ سخن آغاز کرد و مستوفی به تمام رسانید . و شیخ را به او انسی پدید
~~آمد. کفت ای فرزند
# ~~هرچکاه ترا و اقعه ای پیش آید به شهر در آی و از من بپرس تا حقیقت آن
~~بر تو حل کردانم و *
# ~~مرا مرنجان واز شهر بیرون میار. آن جوان به شیخ نظری کرد و کفت هرچکاه
~~مرا و اقعه ای
# ~~روی نماید ms071 درزیرهر سنکی مثل تو ابویوسف بیابم. شیخ اوحدالدین می کوید
~~از ینجا من دانستم که
# ~~مرید صادق شیخ را به صدق خود درحر کت میتواند آوردن.
# ~~و برشیخ واجب است که بیش از همه چیز در کار قوت و طعام یقین مرید را
~~تربیت دهد
# ~~که قوت آفت مرید است و بیشتر خلق بندهآ شکماند و مادام که شیخ و ظیفهآ
~~او را مرتب دارد 10
# ~~محال باشد که یقین او تربیت باید. لکن وقتها باید که اورا از وظیفه
~~محروم کند و بجائی که
# ~~1] کس او را نداند وبرممر خلق نبود نشاند و او را مجرد کذارد تا از
~~سرصفا باخدانشیند وبه صدق
# ~~با خد[ا] باشد . لکن باید که شیخ به هتت مدد کند وچون مرید در این
~~نشستن صادق باشد
# ~~خدای تعالی بروی دری کشاید ، یا از باب یقین دفعة چیزی به او فرود آید
~~، یا رزق نا کهانی به او
# ~~رسد که به رزاقش یقینی حاصل آید. واگر از آنجا که او را بنشاند تخلف
~~کند و کم شود شیخ 15
# ~~اورا به وجهی که صلاح داند سیاست کند تا نفس او تن در دهد ومؤدب شود و
~~به قضا رضا دهد.
# ~~لکن همت شیخ در این حالات باید که با او باشد.
# ~~و برشیخ واجب است که مرید را نکذارد تا نزدیک شیخ دیکر رود، یا با
~~اصحاب شیخ
# ~~دیکر بنشیند که مضرت به مریدان مبتدی زود راه یابد، و یکی از مضرت با
~~اصحاب شیخ
# ~~دیکر بنشستن آن است که آن شیخ شاید که مریدان خودرا به کاری امر کرده
~~باشد و مخالفت نفس 20
# ~~ایشان در آن باشد و آن امرموافق هوای طبع مرید این شیخ دیکر باشد و شیخ
~~او او را مخالف
# ~~این امر فرموده باشد و این مرید اصحاب آن شیخ را بیند که براین امر نیز
~~اقدام مینمایند . او
# ~~آداب المشیخةو...
# ~~73 PageV00P128
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_129.png)

# ~~7
# ~~یندارد که او را این ms072 مضر نیست براین امر اقدام نماید، یا به صحبت آن
~~شیخ میل کند. به حسب
# ~~آن که اصحاب او موافق طبع او باشند و نداند که این امر مخالف طبع آن
~~اصحاب است و
# ~~صلاح کار ایشان درین است. و چون مرید به دل به شیخی دیکر میل کند
~~منزلت شیخ اول
# ~~بقدر آن میل در دل او ساقط شود و بعداز آن اکربا او صحبت دارد منافق
~~باشد و باخدای نقض آن
# ~~عهد که شیخ اول او را داده است کرده باشد که حال میل دل خود پوشیده
~~داشته باشد و
# ~~کار او همه حبط1 کردد.
# ~~و اگر شیخ خود را بگذارد و به خدمت این شیخ دیگر آید هر آینه این شیخ
# ~~اکر مرد حقیقت باشد اورا تربیت مخالفت نفس هوای طبع او کند همچنان که
~~شیخ اول می کرد.
# ~~ومراد2 طبع خود اینجاهم نیابد بازمیل به شیخ اول کند. این شیخ ثانی هم
~~از دل او ساقط شود و
# ~~1 شیخ اول هر آینه او را بیش قبول نکند ، چه دانست که او صادق و ثابت
~~نیست. او ضایع و باطل
# ~~بماند و فلاح نکند و دیکر از وی هیچ کار نباید . و مثل این بسیار
~~معاینه کرده ایم و دیده.
# ~~و دیکر آن است که به نزدیک آن شیخ که می رود به زیارت یا به ارادت او
~~را از شیخ
# ~~خود فروتر میداند یا بلندتر. اکر بلندتر داند منزلت شیخ او از دل او
~~بقدر ساقط کردد و این
# ~~مضرتر و بزر کشاتر امراض است مرید را . و اکر فروتر داند به نزدیک کسی
~~که به اعتقاد تو
# ~~15 ناقص است رفتن روز کار ضایع کردن باشد و این عین مضرت است .
# ~~شیخ العالم سیف الدین سعیدبن مطهر الباخرزی رضوان الله علیه بر سر
~~منبرمی فرمود ای کسانی
# ~~که صحیت این گدا را اختیار کرده ایت اکر چنان است که جملهآ اولیاء و
~~اقطاب جمیع ms073 عالم
# ~~به یکجا جمع شوند اکرشما اقتدا به ایشان خواهیت کردن زینهارتا کرد این
~~کدانکردیت که
# ~~خواجهآ طریقت ابوحفص حداد قدس الله روحه مریدی را سالها پرورده بود ،
~~معلومش شد که او
# ~~2 اقتدا به کسی دیگر کرده بودست. ابوحفص دست مرید گرفت و او را بر آن
~~پیر برد که ما
# ~~تا این غایت نمیدانستیم، اکنون معلوم شد که ما راه زنی2 بوده ایم .
# ~~پس اکنون بدان که غرض از منع به نزدیک شیخی دیکر رفتن و با اصحاب دیکر
# ~~اوراد الاحباب
# ~~1- اصل : حبطه .
# ~~- اصل : مرارد
# ~~- (راهزنی).
# ~~7 PageV00P129
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_130.png)

# ~~صحبت داشتن [دفع] این مفسده هاست که بیان کردیم و آنچ مردم عام و
~~مریدان بی صدق در خیال
# ~~آرند که منع مریدان از زیارت شیوخ و اصحاب دیکر حسدست و تکبر و طلب
~~ریاست ،
# ~~این سخن برشیوخ باطل و افتراست. وحاشا که مقام شیوخ1رضی الله عنهم این
~~باشد و ازاین نوع
# ~~غرض پیرامن خاطر ایشان کردد ، ونعوذ بالله من ذلک. خاتمه .
# ~~این کلمات و آداب و شرایط که کفتیم درحق مریدانی است که اصحاب خلوات و
~~اذکار *
# ~~باشند و در سلوک و سیر و طیر باشند . ادب ایشان این است که باشیخ در
~~مجالس عام حاضر
# ~~نشوند و با یکدیکر ننشینند و به زیارت مشایخ نروند و به ایشان تبرک و
~~تقرب نجویند، چنانک
# ~~بیانها کرده شد.
# ~~اما مریدانی که اصحاب خلوت نباشند و باشیخ به میان خلق حاضر شوند این
~~سخنها
# ~~با ایشان نیست و این حرج بر ایشان نیست . اکر با یکدیگر نشینند یا به
~~زیارت مشایخ روند 10
# ~~شیخ باید که ایشان را منع نکند ، بل که ایشان را خدمت خلق فرماید و امر
~~کند تا برجفا وایذای
# ~~خلق و جور اصحاب صبر نمایند که این نوعی است از ریاضت نفس.
# ~~و اما بر ترک ظاهر شرع و آداب طریقت در خدمت و صحبت بر ایشان
# ~~مؤاخذه کند.
# ~~شیخ عبدالله مرجانی قدس الله روحه می ms074 فرماید که خلوت وعزلت و انفراد
~~بعد از علم و 15
# ~~معرفت ویقین درست آید و صحبت با خلق از برای آداب نفس و صلاح قلب و
~~استقامت دین
# ~~میباید داشتن نه از برای نفس ، بلک صحبت از برای مذلت و مشقت نفس خود
~~میباید. و در
# ~~بدایت صحبت خلق کسی ترک کند که به نفس خود معجب و متکبر باشد.
# ~~و بر شیخ واجب است که چون شیخی دیکر را بیند که در مرتبهآ فوق اوست نفس
# ~~خودرا نصیحت کند و با جمع مریدان خود خدمت آن شیخ کند که صلاح او
~~واصحاب او در 20
# ~~ان است و اکر چنین نکند منصف و ناصح نفس خود و صاحب همت نباشد ، بلک
~~ساقط
# ~~آداب المشیخة و..
# ~~- اصل PageV00P130
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_131.png)

# ~~هتت و ضعیف همت باشد و طالب ریاست و تقدم بوده باشد و در راه خدای این
~~نقص است .
# ~~و الیاس و عیسی علیهما السلم درتحت حکم شریعت1 محمد اند ، علیه السلم.
# ~~بس شیوخ می باید که بر همین طریقه باشند ، اللهم اجعلنا من الصالحین .
# ~~2
# ~~نمیبینی که محمد صلی الله علیه وسلم فرمود : "لو کان موسی حیا
~~لما وسعه الاان یتبعنی" ، [1071
# ~~اورادالاحباب
# ~~- اصل : شرعت.] PageV00P131
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_132.png)

# ~~آداب المریدین وشرائطهم وما یجب علیهم فی خدمة الشیوخ
# ~~اول چیزی که بر مرید واجب است بعداز آنک خدا[ی] تعالی او را از خواب
~~غفلت بیدار
# ~~کرداند و انتباهی بخشد آن است که به خدمت شیخی رود از مشایخ روز کار و
~~زمانهآ خود که
# ~~در کار دین خدای امین باشد و به نصیحت و امانت معروف و به طریق خدای
~~عارف باشد ، و نفس
# ~~خودرا به خدمت این شیخ تسلیم کند. و در عقیدهآ او باید که این باشد که
~~هر کز مخالفت این
# ~~شیخ از وی در وجود نیاید ، نه در سختی ، نه در آسانی و نه در هیچ حال .
# ~~و باید که درین معانی صادق باشد که هر آن ms075 وقتی که مرید در طلب شیخ صادق
~~باشد1
# ~~خدای تعالی، حق جل جلاله ، نیز شیخی روزی او کرداند که دست او را بکیرد
~~و هر شیطانی
# ~~از شیاطین را در حق او ملکی کرداند تا او را دایم الهام خیر و سعادت2
~~روزی دهند که 10
# ~~خاصیت صدق آن است که او را برهیچ چیزی ننهند الا که عین آن چیز را
~~منقلب کردانند،
# ~~برهرمسی وسنکی که بنهی زر عیار و کوهر کران بهائی گردد.
# ~~و شرط مرید آن است که حرمت شیخ در دل او موقعی عظیم داشته باشد و بر
~~هیچ کار
# ~~شیخ البته اعتراض نکند و به افعال شیخ اقتدانکند ، آنچ او را بفرماید
~~آن کند. وسخن شیخ را
# ~~در بدایت کار تأویل نکند . بر ظاهر سخن رود تا آنکاه که حال او ترقی
~~کند و به فهم و 15
# ~~اشارات رسد، آنکاه باب تأویل و دریافت اشارت بروی مفتوح شود.
# ~~وهر امری که شیخ کند علت و سبب آن را نطلبد ، بل2 که آنچ امر شیخ باشد
~~بدان
# ~~میادرت نماید ، اکر معنی و فایدهآ آن را داند یا نداند ، و هرچه شیخ
~~فرماید زیادت از آن را
# ~~تصرف نکند واز آن حد درنکذرد، وهرذکری که اورا تلقین کند همان را
~~ملازمت نماید[و]
# ~~به ذکری دیکر تبدیل نکند.
# ~~ف
# ~~-بعداز "باشده، "با" آمده وظاهرا زائداست.  اصل
~~درحاشیه: سعادت دهد. اصل: بلک که.
# ~~2 PageV00P132
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_133.png)

# ~~78
# ~~و در اعتقاد چنین داند که در عالم وجودی بجز او وشیخ او هیچ موجودی
~~دیکرنیست، و
# ~~نفس خود را بجز از آن عمل و شغل که شیخ فرموده باشد بهیچ چیزی دیکر
~~مشغول نکند ، و
# ~~خودرا کمترینهآ خلق و کمترینهآ مریدان داند، و خودرا برهیچ کس حقی
~~نداند ، و هیچ کس
# ~~دیکررا برخودهم حقی نداند که به آن قیام نماید بجز شیخ خودرا و آنچ او
~~فرماید ، و غیر را
# ~~خود وجود ثابت ندارد، ونگاه دارد تا نا کاه سجادهآ ms076 شیخ را به پا نکوبد،
~~و جامهآ شیخ رانپوشد
# ~~مکر که شیخ او را درپوشاند .
# ~~و مرید چون به خدمت شیخ ملازم شود شیخ باید که اورا کیفیت رجوع به خدای
~~تعالی
# ~~بیاموزد، واو رابه راه طریقت دلالت کندو سلوک راه را بروی سهل کرداند،
~~و آن را در نظر ودل او
# ~~دشوار و درشت ننماید که رسول خدای فرمو[د]: "یسروا ولاتعسرواه، و
~~از شرایع اسلام آنچ [1086
# ~~ضرورت او باشد او را تعلیم دهد.
# ~~و مرید را از همه اشیاء اولی تر آن است که طعام و شراب و لباس خودرا
~~تصفیه کند و از
# ~~حلال ترین وجهی ساخته کرداند که حلال پاک سبب زیادتی حال است، و ستون
~~راه و بنیاد کار
# ~~بروی است. قال رسول الله صلی الله علیه وسلم: *طلب الحلال فریضة
~~بعدالفریضة.*
# ~~مشایخ فرمودهاند طلب حلال برجمیع مسلمانان فریضه است و برین طایفه ترک
~~حلال
# ~~فریضه است، مکر آن مقدار که غایت ضرورت مرید باشد. و اکر حلال متعذر
~~باشد در
# ~~کرسنکی چندان صبر کند که حالت مخمصه شود و جملهآ حرامها بروی حلال
~~کردد، آنکاه
# ~~چیزی خورد. و شرح طعام و مقدار آن در باب آخر این کتاب گفته شده است .
# ~~و بر مرید بعد از طلب حلال واجب است که رد مظالم کند با اهل او ، هر
~~حقی که
# ~~مسلمانی را که بروی باشد آن را باز کرداند . قال رسول الله صلی الله
~~علیه وسلم : "رد دانق یمن
# ~~2 حرام یعدل عندالله سبعین حجة مبرورة.*
# ~~و هر مظلمه ای که از زدن و بریدن و جراحت باشد آن را قصاص است ، و هرچه
~~غیبت
# ~~نمیمت و دشنام باشد از خصم حلالی باید طلبیدن ، و از خدای آمرزش خواستن
~~آن خصم
# ~~اورادالاحباب PageV00P133
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_134.png)

# ~~خودرا ، و لابداست مرید را که یاری موافق طلب کند تا او را درین کار
~~مدد باشد و یاری
# ~~دهد و به مصالح ضروری او قیام نماید تا خاطر او ms077 مجموع تر باشد ،
~~"فان المؤمن
# ~~باخیه کثیر."
# ~~و برمرید واجب است که نفس را بشناسد و به ریاضتهای بسیار او را ادب کند
~~. و نفس را
# ~~دو صفت است: یکی حرص و رغبت درشهوات، و دوم کریختن و سرباز زدن از
~~طاعات. پس
# ~~او را مجاهدات و ریاضات باید دادن تا از مألوفات و عادات خود دور شودو
~~برچیزی که خلاف
# ~~هوای اوست و در دین پسندیده باشد او را بر آن باید داشتن و از شهوات
~~منع کردن و راه
# ~~مکابدات و تجرع مرارات سپردن. و به کثرت اوراد و دوام روزه و نوافل
~~صلوات و یشیمانی
# ~~بر مخالفات نفس راتز کیه دادن و عادات قبیحهآ او را به محاسن اخلاق
~~میدل کردانیدن.
# ~~و جهد کند تا خواب را به بیداری و سیری را به گرسنکی و رفاهیت را به
~~سختی مبدل 10
# ~~کند تا از جمله توبه کارانی باشد که به محبت خدای مخصوص کشتهاند.
# ~~و خودرا از صفات مذمومه طاهر کرده ، قال الله تعالی : "ان الله
~~یحب التوابین ویحب
# ~~المتطهرین" . و قال علیه السلم: "التائب حبیب الله".
~~وحق تعالی در دنیا ظلمات نفس او را به انوار
# ~~معارف و طاعات1 و حقایق عوض کرداند و در آخرت کناهان و سیئات او را به
~~حسنات
# ~~بدل گرداند.
# ~~ابو هریره روایت می کند از رسول صلی الله علییه وسلم : لیتمنین اقوام
~~انهم اکثروا من
# ~~السیئات . قیل من هم یا رسول الله ؟ قال الذین یبدل الله سیئاتهم حسنات
~~.
# ~~وتوبه برجمیع مؤمنان فریضه است ، قوله تعالی : " وتوبوا الی الله
~~جمیعا ایها المؤمنون
# ~~لعلکم تفلحون" وقوله :* ومن لم یتب فاولئک هم الظالمون."
# ~~و مشایخ گفتهاند غفلت تو بر توبه از کناهان که کردهای بدتر از آن
~~گناهان است که 20
# ~~ارتکاب کردهای ، و هر کس را که پیش از توبه مرک در آید کار او را خدای
~~داند ، فامره
# ~~الی الله ،"و ان ربک لذو مغفرة للناس علی ظلمهم" ، وتاجان به ms078
~~حلق نرسیده است وقت توبه باقی
# ~~آداب المریدین و...
# ~~2
# ~~1
# ~~108
# ~~1- اصل : طاعت.

PageV00P134

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_135.png)

# ~~80
# ~~است ، و باب توبه وقتی بسته شود که آفتاب از مغرب طالع کردد ، قال الله
~~تعالی : "یوم یأتی
# ~~بعض آیات ربک لاینفع نفسا ایمانها لم تکن آمنت من قبل."
# ~~بداند که خدا[ی] تعالی به استقصا بند کان را حساب خواهد کردن و هیچ
~~ذردای فرو نخواهد
# ~~و بعداز تو به مرید باید که ملازم ورع باشد و در جمیع احوال به جوارح
~~پرهیز کار باشدو
# ~~5
# ~~رفتن ، قال الله تعالی: " و ان کان مثقال حبة من خردل اتینابها.*
# ~~ور ع حراست و منع نفس است از هرچه خدای تعالی نهی فرموده است ، و تفوی
~~وقایهآ
# ~~دل وعمل قلباست با انقیاد جوارح دل را در آن عمل ، قال رسول الله صلی
~~الله علیه وسلم : "التقوی
# ~~ههنا  و اشار الی صدره ، وقال الله تعالی : "لن ینال الله لحومها
~~ولا دماؤها ولکن یناله
# ~~التقوی منکم."
# ~~10
# ~~و چون مرید مقام توبه و ور ع را درست کند بعد از آن به مقام زهد در
~~آید. اکنون
# ~~وقت آن شود که مرقع بیوشد، اکر خواهد و رغبتی باشدش. وچون خرقهآ مرقعه
~~درپوشد
# ~~باید که شرایط آن را رعایت کند و آنچ بروی لازم است بجای آرد تا ضایع
~~نشود و
# ~~نادانسته نیوشد.
# ~~در وقت ما بعضی ازین جاهلان روز کار ضایع کردهاند، این قاعده ها را
~~خراب
# ~~15 کردهاند ، و این تمیز از میان برداشتهاند و علم این کار را منقطع
~~کرده . آنهائی که مریدی و
# ~~متابعت را نمی شایند و نمیدانند پیشوائی و سروری میکنند و فساد و عناد
~~ایشان منتشر و
# ~~ظاهر است.
# ~~برمرقعه پوش واجب است که نفس خودرا به آداب مؤدب کرده باشد، و هر مریدی
~~که
# ~~به انواع مجاهدات و مکابدات و تحتل مشقات و تجرع مرارات نفس را ریاضت
~~نداده باشدو
# ~~2 تصحیح مقام ارادت وتوبه و ورع نکرده و ms079 در مقام زهد در نیامده و تأدیب
~~شیخی که اقتدا را شاید
# ~~نیافته و با مردمان صادق صحبت1 نداشته واحکام دین وحدود واصول وفرو ع
~~مذهب خود را
# ~~به مقدار ضرورت ندانسته بروی حرام باشد که شیخی با ارادت را متصدی
~~کردد ، و هر که
# ~~اوراد الاحباب
# ~~1- اصل: صحب.

PageV00P135

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_136.png)

# ~~به این صفت نبود در مریدی تمام نباشدتا به شیخی خود چه رسدو کجا رسد و
~~هر کزخود نرسد.
# ~~مشایخ کفته اند هر کس که عیوب افعال و رعونات نفس خود را نبیند و نداند
~~و نفس را
# ~~تأدیب نکند و در ازالت1 آن صفات جهد ننماید آن کس اقتدار را نشاید.
# ~~و بعداز ورع مرید باید که به محاسبهآ نفس مشغول کردد ، یعنی افزونی و
~~نقصان حال او
# ~~را تفقد کند و بازطلبد، وهرروزی بلک هرزمانی بنکرد که بروی چه عمل است
~~کردنی و ازوی 5
# ~~چه در وجود آمده است نا کردنی.
# ~~وهرچیزی که به هروقتی برنفس عارض کردد از خیر و شر برشیخ خود عرض کند
~~که
# ~~در مثل است هلیس بلبیب من لم یصف ما به للطبیب"، هر که بیماری از
~~طبیب پنهان دارد به مرضی
# ~~عظیم تر گرفتار گردد.
# ~~شیخ ابومحمد سلمه قدس الله روحه می فرماید هر مریدی که دریک شبانه روز
~~چندین 10
# ~~مسأله در طریقت اورا پیش افتاده نشود و حل نکند او سالک طریقت نبود.
# ~~جماعتی از مریدان و اهل این رنک به حضرت شبلی آمدند . شیخ در روز کار
~~ایشان
# ~~نظر کرد. دید که همه از مذا کره غافل اند و از مسایل و احوال طریقت با
~~یکدیکر هیچ
# ~~گفت وشنیدی نمی کنند. این بیت را بر ایشان خواند :
# ~~شعر
# ~~کفی حزنا بالواله الصب ان یری  منازل من یهدی معطلة قفرا
# ~~و شرط آن است که چون از شیخ سؤالی کند بروجهی نکند که از شیخ طالب جواب
# ~~شود. بلک واجب آن است که آنچ او را به خاطر ms080 در آمده باشد یا و صفی که
~~بروی طاری کشته
# ~~باشد به طریق وصف و حکایت کوید. اگر شیخ خود جوابی فرماید نیکو، و
~~اگرنه مرید
# ~~مرید جواب را طلب ندارد. و آن وصف حال خود را نیز به نام سؤال نکند. و
~~اکر این صفت 20
# ~~حال خود را بجهت آن ادا کند تا شیخ به جواب مشغول کردد آن سؤال باشد و
~~ترک ادب
# ~~شود و نشاید کردن.
# ~~وهر حالی و معنی که در سر وی طاری کردد اصلا باید که از شیخ پوشیده
~~ندارد که
# ~~آداب المریدین و...
# ~~1
# ~~1- اصل : ازلت.

PageV00P136

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_137.png)

# ~~82
# ~~آن جمله علل و امراض است. اکر پوشیده دارد از دوا محروم ماند و مضرت به
~~او عاید شودو
# ~~به علت خود هلاک کردد ، و این کتمان از نقض عهد باشد با شیخ خود.
# ~~وهر امری از امور که شیخ او را بفرماید باید که با شیخ در آن امر خیانت
~~روا ندارد .
# ~~و شرط مرید آن است که احترام شیخ بجای آرد و به آن ذکری که او را تلقین
~~داده
# ~~باشد دل خود را مأمور گرداند و هرچه کاه که از آن ذکر غافل شود و خاطر
~~از شهوت و غیر
# ~~آن دروی گذر کند باید که در زمان به تعجیل باز به ذکر خود مشغول کردد
~~که در یک دل
# ~~دوچیز جمع نتوان کردن . واکراو از ذ کرغافل نبودی این خاطر مذموم در وی
~~گذر نکردی.
# ~~وبر مرید واجب است که چون از وی زلتی صادر شود هر حکمی که شیخ بروی
~~براند
# ~~آن را تسلیم آید و کردن بنهد.
# ~~و ای طالب بدانک هر کس شهوات را از برای خدای ترک کند و درین ترک با
~~خدای
# ~~تعالی صادق باشد خدای تعالی نیز آن شهوات را از دل او بیرون ببرد .
# ~~وهرچکاه توجه مرید با خدای تعالی صحیح باشد و به صدق و به قصد تمام در
~~طلب
# ~~روی ms081 به حق آرد و استعمال اسباب طاعات بکند لابد خدای تعالی او را نیز
~~به نزد شیخی ناصح
# ~~راه بر1 اندازد که به خدای تعالی عالم باشد تا او را برحال نفس عالم و
~~عارف کرداند و راه نماید .
# ~~واکر همت مرید از معرفت بلندتر باشد لابد خدای تعالی این شیخ را در آن
~~معرفتی که
# ~~به هتت مرید تعلق داشته باشد دری کشاده کرداند. و در دل وزبان او آن
~~معرفت را القا کند و
# ~~این معنی از صدق مرید باشد که در باطن شیخ معرفتی که مخصوص او باشد به
~~ظهور آید.
# ~~وهر کاه مرید را درین راه مسأله ای و اقع شود هیچ و جهی دیکرنیست جز
~~آنک آن را
# ~~از شیخ خود استکشاف و سؤال کند. و دراین باب طریق آن است که همت خودرا
~~با خدای
# ~~2 متعلق گرداند تا آن در را بی واسطه بروی بگشاید تا مشکل او حل گردد ،
~~یا خدای شیخ را
# ~~در حر کت آرد تادر آن مشکل تکلم نماید و آن معنی را کشف گرداند.
# ~~کنون اکرخودخدا[ی] تعالی دل او را در آن باب کشاده کرد وحل آن به او
~~بخشید
# ~~باید که آن را بر شیخ عرضه کند.
# ~~اوراد الاحباب
# ~~1
# ~~14
# ~~راهیر) PageV00P137
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_138.png)

# ~~ننمود و التفاتی نکرد مرید باید که بداند که همت او قاصر است و قوتی
~~ندارد، یا او خود اهل
# ~~و اکر خدای بروی حل نکرد واین در را بروی نکشاد و شیخ نیز در آن باب
~~تککم
# ~~این مسأله و حالت نیست که او را واقع شده است .
# ~~و اینکه او اهل این مسأله و حالت نبود از دو وجه باشد: یکی وجه آن است
~~که
# ~~حالتیعالی باشدو مریدرا استعداد قبول آن نباشد، و وجه دوم آنک در طلب
~~کشف آن حال مرید 5
# ~~صادق نباشد و عدم صدق از آن باشد که درهتت خود امری دیکررا با این طلب
~~شریک کرده ms082
# ~~باشد. چه هروقت که در امری مشارک و اقع شود قوت و تصرف هتت در آن
~~اثرضعیف کردد.
# ~~از بهر آنک همت در امری متصرف نتواند شدن تا قوت نیابد و تا به صفت
~~احدیت متصف نشود
# ~~قوی نکردد.
# ~~و از شرایط مرید آن است که درامری و مسأله ای که اورا باشد شیخ را به
~~همت در آن باب 10
# ~~درحر کت آرد. اما برشیخ این شرط نیست که بر حال مرید به کشف مطلع کردد
~~.
# ~~واکربر شیخی حال مرید مکشوف کردد آن کشف از آن حیثیت نیست که مقام شیخی
# ~~مقتضی آن کشف باشد، بلک کشف آن امر مخصوص از جهت مصلحتی باشد که در آن
~~امر
# ~~بوده باشد به ارادت خدای تعالی. اما درحق شیخیا درحق غیر او بواسطهآ او
~~و آن کشف به آن
# ~~سبب واقع شده باشد.
# ~~و از شرایط مرید آن است که او را هیچ ارادتی و خواستی نباشد که اکر
~~مرید را
# ~~ارادت و خواست باشد او صاحب هوا وهوس بوده باشد و با نفس خود بوده نه
~~باشیخ خود.
# ~~وچنان میباید که مرید با شیخ " کالمیت بین یدی الغسال" باشد
~~که او را در
# ~~نفس خود هیچ تدبیری و ارادتی نبود و هرچه شیخ در حق او خواهد او آن را
~~از نفس خود
# ~~دفع نکند.
# ~~و مرید باید که باشیخ بر ارادت شیخ بلشد نه به ارادت خود.
# ~~سؤال - چون مرید را ارادت خود نیست همه ارادت از آن شیخ است ، بایستی
~~که او را
# ~~خود مرید نکفتندی ، چه او مراد است.
# ~~آداب المریدین و...
# ~~13 PageV00P138
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_139.png)

# ~~84
# ~~آن را مخلوق شده است وطریق وصول به این مطلوب نمیداند ، پس مضطر کشت در
~~طلب
# ~~جواب - در ابتدا ورا مرید به آن سبب میخوانند که طالب کمالیت است که او
~~بجهت
# ~~شیخی که او با الله تعالی عالم باشد تا به این راه مطلوب او را عارف
~~کرداند.
# ~~یس ms083 ازین جهت بر مرید لازم است که تسلیم و انقیاد شیخ کند و ترک اعتراض
~~بروی
# ~~کند و دایما در بحر بلاو مجاهده دست و پا میزند تا آنکاه که خدای تعالی
~~دری بروی
# ~~بکشاید و به کمال خود و اصل کردد.
# ~~طالب در ابتدا مرید است وشیخ مراد، و باز شیخ مرید است و مرید مراد. چه
~~مریدرا
# ~~در ارادت شیخ بیش ارادت خود نمیماند و چون شیخ بداند که مرید مستقل کشت
~~و کمال
# ~~یافت و هنکام آن شد که مرید را از شیر تربیت خود باز کند بر شیخ واجب
~~کردد که آن
# ~~1 مددهایی که ازین جهت خود به مرید میرسانید آن را قطع کند و مرید را
~~با خدای باز کذارد و
# ~~بعد از آن شیخ را بر مرید هیچ حکمی نماند ، و اکر نیز خواهد مرید را
~~همانجا نشسته بکذارد
# ~~لکن بروی ببش هیچ حکمی نشاید کردن.
# ~~ولکن هرچند مرید باشیخ در مرتبه برابر شده باشد ، یا از شیخ نیز در
~~کذشته، بروی
# ~~و اجب باشد که با شیخ به ادب و احترام زید و حق پیری او نکاه دارد و بد
~~مرید کرفتن و ارشاد
# ~~11 خلق ننشیند الابه اذن شیخ یا به امر خدا[ی] تعالی، و جایی که او را
~~امر خدای تعالی و اشارت
# ~~ربانی باشد در ارشاد خلق شیخ را بر وی جای مؤاخذه و حق بازخواست نماند
~~اکر چه
# ~~بی اذن اوست.
# ~~شیخ ابوسعیدابی الخیر قدس الله روحه دست مرید مبتدی را کرفت و در
~~بیابان در آورد و
# ~~او را گفت که هربر کی و کیاهی ازین بیابان اکر به زبان فصیح با تو
~~بکوید که من ولی
# ~~خدایم زینهار تابه هیچ کس التفات نکنی و جز ابوسعید هیچ کس دیکر را
~~نشناسی. چون مدتی
# ~~بر آمد و مرد مبتدی بالغ راه کشت باز دست او را بکرفت و به همان بیابان
~~در آورد و گفت
# ~~اکر هر ms084 بر کی و کیاهی ابوسعید کردد زینهار تا به من و به هیچ ابوسعید
~~التفات نکنی و جز خدای
# ~~هیچ کس دیکر را نشناسی و نظر نکنی.
# ~~اورادالاحباب PageV00P139
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_140.png)

# ~~و شرط مرید آن است که سخن شیخ را رد نکند و جواب نگوید، اگر چند حق
# ~~به دست مرید باشد . از بهر آنک شیخ را در آن مصلحتی باشد که او داند .
~~تومنازعت و مجادله و
# ~~بحث مکن واگر در خاطر تو نزاع آن سخن کردد آن عین اعتراض باشد و مرید
~~را بر شیوخ
# ~~اعتراض کردن حرام است. وهرمریدی که ازو نزاع با شیخ و اقع شود آن مرید
~~مسخرهآ
# ~~شیطان و پیرواهوا و نفس باشد و به نزدیک بزر کان طریق خدای و اهل الله
~~عیب او مکشوف و 5
# ~~بدی اوعیان باشد و به نزدیک مشایخ حر کتی و عملی که حرام است بهیچ و
~~جهی رخصت نیست که
# ~~مرید به آن انیان کند.
# ~~و اما حرکاتی و اعمالی که شرع مباح داشته است ، شوم ترین مریدان آن است
~~که
# ~~از امری که مباح است اگر شیخ او را از آن منع کند مرید به اقاویل علما
~~با شیخ حجت گوید.
# ~~این چنین مرید هر کز فلاح کند2 و ادبار او ظاهر و عیان شود ، و العیاذ
~~بالله تعالی نسأل الله 10
# ~~العافیة من ذلک.
# ~~شیخ العالم سیف الدین باخرزی را رضی الله عنه غلامی بود دانشمند وحافظ
~~، نام او نافع .
# ~~ازو حر کتی صادر کشته بود. شیخ او را بر آن عتاب می فرمود . نافع
~~فتویهای ائمه بیرون آوردو
# ~~و عرضه کرد که من به این فتویها عمل کردهام. شیخ عالم قدس الله سره
~~بروی غضب کرد و
# ~~گفت ای مدبرا کارما تقوی است نه فتوی .
# ~~و بر مرید واجب است که از مال و جاه بیرون آید، و ترک جاه دشوارتر از
~~ترک مال
# ~~است. و اعتقاد چنین کند که طریق او اشرف طرق ms085 است که اکر در عقیدهآ او
~~چنین نباشد
# ~~هر آینه نفس او متشوش2 کردد به آن طریقی که اشرف باشد و هیچ طریقی ازین
~~اشرف تر
# ~~نیست . از بهر آنک طریق ملایکه و انبیاء ورسل و عباد الله الصالحین و
~~جملهآ ملایکهآ مقرب
# ~~این طریق است ، و این صنف صوفیه اعلم خلق اند به علوم الهی که اشرف و
~~اجل علوم است.
# ~~و شرط مریدآن است که دایما سر درپیش انداخته باشد و برچیزی التفات نکند
~~و
# ~~آداب المریدین و...
# ~~[1106
# ~~15
# ~~1- (پیرو) .
# ~~2- کذا در متن ، ظاهرا نکند ، یا آنکه جمله را بصورت استفهامی باید
~~خواند .
# ~~3- کذا در اصل ، ظاهرا: مشوش .
# ~~2 PageV00P140
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_141.png)

# ~~86
# ~~به چیزی که ضرورت نبود نظر نکند ، همچنانک فضول کلام مکروه است ، فضول
~~نظر هم
# ~~مکروه است.
# ~~در همنشین نیز چندان نظر نکردهاند که بیان او توانند دادن ، فکیف اکر
~~صفت و صورت
# ~~بعضی ازعزیزان را ازصورت و صفت هم نشین1 او پرسیدهاند، بیان کردن
~~ندانستهاند که
# ~~شیخ او برسند خود چکونه نشان دهد که آن محل هیبت و حیا و جلال است.
# ~~مریدان باید که در حضرت شیوخ چنان نشینند که کوئی سلطان قاهر آمده است
~~تا
# ~~ایشان را عقوبت کند و ایشان در عین خوفند.
# ~~کانما طبر طیر فوق رئوسهم  لاخوف ظلم ولکن خوف اجلال
# ~~شعر
# ~~10
# ~~شیخ شمس الدین امام زاده سالهای دراز مرید و ملازم عتبهآ شیخ عالم سیف
~~الدین باخرزی بود،
# ~~رضوان الله علیه، وهر کز روی شیخ را چنان ندیده بود که نشان باز
~~توانستی دادن. بدان سبب که
# ~~در حضور شیخ هر کز سر را برنیاورده بود و تمام در جمال شیخ نظر نکرده
~~بود. روزی پسر
# ~~این شمس الدین با پدر می کفت که ای بابا امروزشیخ عالم رادیدم. چشمهای
~~شیخ بغایت سیاه است .
# ~~شمس الدین بانک برو زد که ای بی ادب تو چکونه در روی شیخ نظر کردی که
~~من در عمر
# ~~15 نتوانسته ام ms086 که در حضرت شیخ سربردارم و چشم باز کنم و در روی شیخ
~~نظر کنم ! من از روی
# ~~شیخ عالم نشان نمیتوانم دادن ! تو بیادب چکونه از چشم شیخ نشان میتوانی
~~دادن؟
# ~~هر که او را ادب خدمت شاهان نبود کرد این در مکذاریت که سلطان اینجاست
# ~~بیت
# ~~و برمرید واجب آن است که چنانک نظررا محافظت میکند کلام و سمع و همه حر
~~کات
# ~~90 خودرا محافظت نماید و سخن نکوید و حرکت نکند و گوش ننهد، الا برای
~~چیزی که آن
# ~~فریضه باشد یا در وی فضیلتی باشد . و هرچه فریضه یا فضیلت نبود زبان و
~~کوش و جوارح را
# ~~از آن نگاه دارد.
# ~~اورادالاحباب
# ~~1-( همنشینی).

PageV00P141

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_142.png)

# ~~و اکر مرید را اتفاق افتد که به حضور شیخ به مجلس سماع حاضر آید و در
~~آن سماع
# ~~بروی واردی فرود آید باید که اصلا حر کت نکند تا از خود با خبر باشد و
~~چون از خود
# ~~ربوده شود یعنی چنان مخطوف1 کردد که این مجلس و اهل مجلس را نداند و
~~زمزمهآ قول
# ~~نشنود و از کون اصلا خبرش نماند. اکر با چنین صفات حرکت کند آن حرکت از
~~و نبوده
# ~~باشد ، از غیر او باشد - و به وارد بوده باشد نه به نفس او. بروی حرج و
~~کرفت نباشد .
# ~~لکن واجب آن است که چون به حس خود باز آید در زمان بنشیند که اکر
~~ننشیند و
# ~~یاخود همچنان حرکت کند منافق باشد.
# ~~و اکر در سماع در زمان قیام و حر کت از مرید چیزی بیفتد او نتواند که
~~آن چیز را
# ~~باز قبول کندیا رد کند . حکم آن به شیخ او مصروف است ، خاصه هرچه شیخ
~~فرماید
# ~~آن باید کردن.
# ~~و بر شیخ و اجب آن است که آنچ از مرید بیفتد باز به او رد نکند و
~~حاضران را هم
# ~~نکذارد که به آن خرقهآ افتادهآ او تبرک نمایند، چه در اینجا مضرت ms087 حال
~~مرید است. پس باید که
# ~~آن را به قوال دهند.
# ~~و برشیخ واجب است که مرید را برین حرکت کردن در سماع عتاب نماید با آنک
# ~~از حالت فنا بوده باشد، که آن عتاب حضور مرید را قوت دهد و همت او را
~~عالی کرداند، و 15
# ~~چون همت عالی تر کردد بعد از آن وارد نیز همچنان عالی تر فرود آید بقدر
~~استعداد او.
# ~~و شرط مرید آن است که در حق شیخ اعتقاد کند که بر شریعت خدای تعالی است
~~، و
# ~~هرچه شیخ می کند به قدرت وقوت پرورد کار و الهام و امر او می کند و
~~حال شیخ را به میزان
# ~~خود نسنجد، که وقت باشد که از شیخ فعلی صادر کردد که صورت آن فعل در
~~ظاهر مذموم
# ~~باشد و در باطن و حقیقت محمود. پس واجب کند که آن را تسلیم کنی. چنانک
~~مثلا مرد ."
# ~~باشد که کاس خمر به دست کیرد و خدای تعالی آن را در دهان او عسل
~~کرداند و بیننده خمر
# ~~پنداردو آن عسل باشد. اما بدانک این معنی درهر کس نباشد . کسی را که
~~جملهآ احوال او و
# ~~آداب المریدین و...
# ~~87
# ~~1- اصل : محطوف (تصحیح از محمد تقی دانش هزوه).

PageV00P142

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_143.png)

# ~~88
# ~~طول عمر او بر جادهآ طریقت و شریعت بوده باشد نا کاهی چنین حال پدید
~~آید واجب التسلیم
# ~~باشد، اما آن کسی را که احوال او در عمر ویران بوده باشد این صورت
~~ویرانی معمور نتواند
# ~~بودن. نکاهدار تا غلط نکنی و هر ناقص احوالی را نیز تسلیم نداری.
# ~~4
# ~~برصورت خود مجسد کردهاند و آن صورت را در فعلی از افعال داشته و
~~حاضران پنداشتهاند که
# ~~و شیخ محی الدین ابن العربی سلام الله علیه می فرماید مادیده ایم کسانی
~~که روحانیت خودرا
# ~~این فلان کس است که به این فعل در عمل است و او خود به جائی دیکررفته و
~~مقامی دیکر ms088 رفته.
# ~~و شاید که روحانیت مرد در ده صورت مختلف و زیادت در ده مکان مختلف در
~~زمان
# ~~واحد1 متجسد و متشخص کردد و درین یک زمان واحد1 در آن ده مکان او را
~~بینند.
# ~~و ابوعبدالله موصلی که او را معروفی قضیب البان کفتندی، قدس الله روحه
~~، ازین جمله
# ~~1 بود که ما به کرات و مرات دیده ایم که در صورتهای اشخاص مختلف بوده
~~است.
# ~~و عیسی علیه السلم دوازده حواری را بجهت دعوت خلق به دوازده اقلیم
~~فرستاده بود.
# ~~چون او را به آسمان برمی آوردند و در آن زمان و احد برین دوازده حواری
~~درین اقالیم مختلفه
# ~~مشخص و مجسد شدو همه را اعلام کرد که من به آسمان میروم وهمه را وصیت
~~کردوسخن
# ~~کفت و این دوازده حواری درین زمان واحداو را دیدن و از و سخن شنیدن.
# ~~15
# ~~و اسرار الله در عالم عظیم است و آن غور اسرار مذ ثور نیست.
# ~~وهر که در صورتهای مخالف منهی یا به صورتی که آن مذمومه باشد ظاهرشود
~~و حاکم
# ~~شهر3 برمقتضای شریعت او را عقوبت کند یا حد زند، او را از خدای هیچ اثم
~~وجرح نباشد ،
# ~~ولکن غالب آن است که آن کس صاحب حال باشد و او را بر نفوس خلایق سلطنتی
~~باشد که
# ~~دست و دل هیچ کس به ایذای او نرسد که به قوت حال برهمه غالب آید. ولکن
~~مثل این احوال که
# ~~2 صورتش دیگر باشد و حقیقت چیزی دیکر جزاز مرد ضعیف الحال صادر نکردد.
~~مردانی که
# ~~کامل باشند ایشان به عادت راست خلق با خلق معیشت کنند و برجادهآ راست
~~روند . چیزی که
# ~~صورة یا معنی مذموم شرع باشد ظاهر نکنند و چیزی که در عادت غریب و عجیب
~~نماید پیدا
# ~~اوراد الاحباب
# ~~- اصل: واحده.2- کذا دراصل،( دیدندوشنیدند). محتمل است که حاکم شرع
~~درست باشد.

PageV00P143

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_144.png)

# ~~نیارند، سنت الهی را محافظت نمایند ، مذموم را صورت مذموم و محمود ms089 را
~~صورت محمود.
# ~~و از رجال الله کسانی هستند که خدای تعالی ایشان را بر افعالی که در
~~باقی عمر بر ایشان
# ~~تقدیر رفته است از طاعت و معصیت مطلع کردانیده است و ایشان بر آن واقف
~~کشته اند و از
# ~~یقین تمام در هر زمانی بر آن عملی که مقدر شده است در آن زمان بر آن
~~مبادرت مینمایند ودر
# ~~فعل می آرند. و این کتاب محل این سخن نیست و اگرنه این مرتبه را به شرح
~~و بسط بیان 5
# ~~کردمی تا مرتبهآ اولیاء الله برعوام روشن و مبین کشتی.
# ~~علمای رسوم و عوام اسرار موضوعات شرایع را میزانی کرده اند ، و محققان
~~را موازینی
# ~~هست که علمای رسوم آن را نمیدانند و ازین جهت است که احوال مشایخ را
~~باید که
# ~~تسلیم آیند.
# ~~و شرط مرید آن است که چون شیخ او را امری کند و به مصلحتی فرستد باید
~~که 10
# ~~بی توقف و تأویل به آن کار رود و به هیچ سببی از آن امر باز نکردد.
# ~~یکی از مشایخ از مریدی سؤال کرد که اکرشیخ تورا به امری فرستد در راه
~~به مسجدی
# ~~برسی که قامت نماز بر آید چه کنی؟ مرید گفت به همان کار شیخ روم و به
~~نماز مشغول نکردم
# ~~تا باز کردم. آن شیخ کفت احسنت چنین میباید ! ودرین باب خبری هست که
~~این سخن
# ~~مسند از آنجاست.
# ~~و شرط آن است که مرید در خدمت و طاعت و اخلوت و جمعیت به نشاط و نهضت
# ~~باشد و دایما جنبان و در حر کت باشد و نفس خود را به عجز و کاهلی
~~نیندازد و ثقیل و کران
# ~~جنبنده نباشد، و در راه آهسته و کران خیز نرود. ودر امور و حرکات و
~~سکنات خودرا عاجز
# ~~ندارد و ننماید.
# ~~ودر میان این طایفه کاهلی بغایت ناپسندیده و مذموم است و کاهلی در دین
~~و دنیا 20
# ~~دولت را ببرد.
# ~~کر ms090 درویش را کویند که این چیز را بردار و نزد فلان بر، یا به بازار بر،
~~یا به بازار رو و
# ~~فلان چیز بخر او کوید بنکرید که هیچ مصلحتی دیکر در بیرون هست تا چون
~~میروم
# ~~آداب المریدین و...
# ~~89 PageV00P144
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_145.png)

# ~~آن را نیز کفایت کنم ، یاخود اکر کاری فرماید می گوید صبر کن که من به
~~نماز خواهم
# ~~رفتن یا به فلان موضع خواهم رفتن در راه این کار را تمام کنم، این چنین
~~کسان کاهلان باشندو
# ~~در نفس خود عاجز و در راه فقر و مریدی مشرک بوند و تا مادام که به این
~~صفت باشند بوی
# ~~نوحید به مشام ایشان نرسد که در حقایق چنین یافته شده است که توحید
~~حاصل نشود الا کسی را
# ~~که حر کت او واحد باشد و متعلق به و احد باشد.
# ~~وهر کاه مرید به حر کتی و احده دو امر خواهد تا بکند، مثلا از برای
~~نماز بیرون آیدو
# ~~حاجتی که به بازار داشته باشد از خریدن یا فروختن با نماز جمع کند و به
~~حر کت خروج
# ~~و احده نماز و آن حاجت دیکررا خواهد تا بکزارد هر کز بوی وحدت به مشام
~~دل او نرسدو
# ~~ذوق توحید اصلا نیابد.
# ~~و شیخ العالم سیف الدین باخرزی رضوان الله علیه فرموده است که کمال
~~خدمت در
# ~~تعجیل است .
# ~~و دیکر فرموده است که جوانان در خانقاه باید که دائم میان بربسته و
~~آستین بر زده
# ~~باشند1، یعنی مهیا ومترصد خدمت باشند.
# ~~وقتی خاطرمبارک شیخ عالم از غلامی غبار یافته بود وغلام نمی دانست که
~~سبب چیست.
# ~~1 هر کسی را شفیع میانکیخت و به خواص توسل میجست. تا یکی از حضرت شیخ
~~عالم پرسید
# ~~که ازین خادم چه صادر شده است که موجب عدم التفات شماست ؟ شیخ عالم
~~فرمود ازو
# ~~تقصیری نیامده است ! لکن رنجش ما ازو آن است که هرچه در خاطر ما می
~~کذرد او آن ms091 را
# ~~چرا در نمییابد و نا گفته آن خدمت را بجای نمی آرد. یعنی که استعداد و
~~حدس این غلام
# ~~چنان است که اکر به هتت متوجه و حاضر خاطر ما شود بداند که ما را چه
~~خدمت میباید.
# ~~4 نا کفته بداند و اقدام نماید. تا گفتن نیز حاجت نیاید.
# ~~و برمرید واجب است که هرشرطی که شیخ برو کند او به آن وفا کند. اگر صعب
# ~~باشد و کر سهل که طریق خدای طریق مجاهده و مکاره است. طریق راحت و
~~آسانی نیست.
# ~~اوراد الاحباب
# ~~11
# ~~1
# ~~1- اصل : باشد.

PageV00P145

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_146.png)

# ~~اما مرید را برشیخ هیچ شرطی نرسد که کند، چنانک مرده را بر غسال هیچ
~~شرط نرسدو
# ~~هر که ارادت خود را ترک کرد و نفس خود را به شیخ تسلیم داشت میان او و
~~مرده هیچ
# ~~فرق نیست.
# ~~و برمرید واجب است که عملی که به نفس خود بر آن قادر باشد و تواند کردن
# ~~هیچ کس را تکلیف نکند و آن عمل نفرماید و رنج خود تا تواند و امکان
~~داشته باشد از خلق *
# ~~بردارد، وچون در عملی حرکت کند که در آن عمل هم رضا[ی] خدای و هم حظ
~~نفس او باشد
# ~~باید که آن طرف حظ نفس را از آن عمل ساقط کند و خاطر را به صلاح آرد تا
~~در آن عمل
# ~~نیت همان طرف رضای حق ماند و بس، و چون در آن عمل شروع کند هر ادب و
~~حضور که
# ~~مخصوص آن عمل باشد باید که بجای آرد.
# ~~و هر کاه مرید را بینی که مردم را می کذارد تا به او تبرک جویند و به
~~چشم تعظیم درو 10
# ~~112] نکاه کنند بدانک فلاح در وی معدوم است و در طریقت هر کز بجائی
~~نرسد و اینجاست که
# ~~بدترین دعای اهل تصوف آن است که کسی را کویند "اذاقک الله طعم
~~نفسک" ، از بهر آنک
# ~~هر که طعم نفس خودرا ms092 ببخشد دیکر به فلاح او هر کز امید نماند .
# ~~و طعم نفس آن است که آن زمان که مردم در تو نظر می کنند و به عین تعظیم
~~ترا
# ~~می بینندا و به تو تبرک می کنند آن لذتی که ازین معانی مییابی طعم نفس
~~آن است. پس خود را 15
# ~~ازین معنی محنوظ دار تا باطل نکردی.
# ~~و برمرید واجب است که در شیخ خودچنین اعتقاد کند که او عالماست با الله
~~تعالی ، و
# ~~ناصح است به خلق الله تعالی، و به سلوک و منازل عارف است . اما در شیخ
~~این اعتقاد نکند که او
# ~~دراحوال معصوم است. حق تعالی درحق آدم می فرماید: "وعصی آدم ربه
~~فغوی" رپس در حق
# ~~فرزند آدم اعتقاد عصمت چکونه شاید کردن؟
# ~~ازشیخ سؤال کردند که عارف عصیان اکند؟ فرمود: "و کان امرالله قدرا
~~مقدورا*. اگر
# ~~تقدیر رفته باشد کند.
# ~~روزی مریدی شیخ خودرا در فسقی بدید ودر خدمت مرید هیچ تغیرنی نشد، ودر
~~مراسم
# ~~آداب العریدین و...
# ~~1- اصل: ی بیند.
# ~~2 PageV00P146
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_147.png)

# ~~آداب و ارادت او باشیخ هیچ خللی پدید نیامد و در احترام شیخ درو هیچ
~~نقصی ظاهر نکشت ، و
# ~~آن روز شیخ دانسته بود که آن مرید فسق او را دیده است. با مرید کفت ای
~~فرزند ازان وقت
# ~~که از من آن فسق در جود آمد من منتظر بودم که تو از من رمیده شوی و
~~عقیدهآ تو
# ~~دیکر کون شود. مرید گفت یا سیدی ! آدمی مجاری اقدار خداست و قضاء الله
~~برو[....1]
# ~~خدمت تو برای عصمت تو نکزیدهام و در تواعتقاد عصمت نکرده، بلک خدمت تو
~~بدان اعتقاد
# ~~می کنم که تو به طریق خدای و به کیفیت سلوک که مطلوب من است عارفی ، و
~~عصیان و عصمت
# ~~امری است میان تو وخدای تو واز آن چیزی به من عاید نمی شود وامری دیکر
~~واقع نشده است که
# ~~موجب نفاد و زوال اعتقاد من شود. شیخ اورا ms093 دعا کرد که : "وفقت و
~~سعدت"، چنین باید، چنین
# ~~باید ! واکرچه خود نشاید ، بعد از آن کار این مرید از ثبات قدم و رسوخ
~~عقیدت در حسن
# ~~10 حال و علو مقام به درجهآ کمال و تمام رسید.
# ~~و شرط مرید آن است که چون به خانقاه و منزل شیخ در آمد تا به وقت اجل
~~سخن
# ~~بازبیرون آمدن درضمیر خود نکرداند. وهرمریدی که در شیخ خود نقصانی
~~بیند و همچنان به او
# ~~صحبت دارد او منافق باشد و عندالله تعالی در مطالبه و هر مریدی که جامه
~~ای را بی نجاست که
# ~~به او رسد بشوید از علتی است که در نفس او باشد. یا اکر سرمه کشد با
~~موی محاسن خود را
# ~~1 تزیین کندیا ظاهر خود را به زینت دارد بی ضرورتی یا بی امر شیخ او
~~صاحب علتی باشد.
# ~~و ابوطالب مکی رضی الله عنه می فرماید در قوت القلوب آورده است که چون
~~فقیرجامه و
# ~~دستار خود را مرتتب دارد و فراویز لطیفک سازد[و] پازیبها را به مناسبت
~~یکدیکر دوزد تا ظاهر
# ~~او نیکو نماید ، بدانک او دزد راه خداست. او را منع و زجر باید کردن.
# ~~و شرط مرید آن است که باحفظ و امانت باشد که این راه بخشش اسرار است و
~~اسرار را
# ~~نبخشند مکر به کس که امین باشد ، و از شروط امانت یکی کتمان سر است ،
~~الاجایی که
# ~~صاحب سر او را به فاش کردن امر کند.
# ~~خاتمه - خلاصه و اصل سخن درباب مرید آن است که به مقدار ذرهای او را
~~میباید که
# ~~5
# ~~اوراد الاحباب
# ~~1- در اصل سه یاچهار کلممه بعلت هار کی خوانده نمیشود.

PageV00P147

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_148.png)

# ~~با نفس خود باقی نباشد و به او نکرانی ننماید و نفس را خاص به شیخ
~~تسلیم دارد و بهیچ وجه
# ~~امکان ندارد که راحت به نفس خود راه دهدیا از کسی رفق ومدخل جوید یا
~~طمعی دارد.
# ~~و سخن جامع ms094 آن است که به هیچ امری متصرف نشود و به هیچ چیز سا کن نکردد
~~، الا
# ~~به امر شیخ.
# ~~سهل بن عبدالله تستری قدس الله روحه شبی مریدی مبتدی را فرمود که به
~~فلان موضع
# ~~برو. جمع اصحاب کفتند که شیخااو خرد سال است وشب تاریک است و درین راه
~~شیراناند.
# ~~او بترسد وتنها نتواند رفتن. شیخ فرمود : "اصحابنا لایخافون
~~الاسده ، مریدان ما از شیر نترسند .
# ~~از بهر آنک اول قدم ارادت آن است که از سرجان برخیزد و هر که ترک جان
~~کفت از شیر وغیره
# ~~نترسد، والله الموفق و المستعان.
# ~~آداب المریدین و...
# ~~3 PageV00P148
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_149.png)

# ~~آداب السجاده والابربق والتوضی یه والعصا
# ~~درویش باید که دایما با وضو باشد وچون نقض وضو کند بازوضو سازد و چون
~~وضو
# ~~ساخت دو ر کعت نماز بکزارد.
# ~~و هر آینه باید که او را ابریقی خاصه باشد ، یا ر کوهای یا کوزهای که
~~به آن وضو
# ~~سازد و هرجا که رود با خود1 دارد و به دست چپ کیرد، مکر بجائی نزدیک
~~رود که غالب
# ~~ظن او آن باشد که تا باز آمدن به وضو محتاج نشود. و ر کوه کوزهآ چرمین
~~را گویند.
# ~~و روایت است که ان بعض اصحاب رسول الله صلی الله علیه وستم شکا الیه
~~الفقر والقلة.
# ~~فقال علیه السلم : دم علی الطهارة یوسع علیک الرزق .
# ~~وچون به وضو ساختن رود ابریق به دست چب کیرد تا بیننده بداند که او به
~~وضو
# ~~محتاج است ، بروی سلام نکند و ازو جواب سلام طمع ندارد که در زمان بی
~~وضوئی بررسول
# ~~سلام کردهاند. رسول خدای و ضوساخته است یا تیقم کرده و آنکاه جواب
~~سلام کفته و فرموده
# ~~که وقتی که بی وضو باشم برمن سلام مکنیت. وچون و ضوساخته باز کرددا گر
~~ابریق به دست
# ~~راست کیرد شاید. تا بیننده داند که او با وضوست. واگرصوفی بی ابریق سفر
~~کند اورا خادمان
# ~~14 درخانفاه راه ندهند2.
# ~~مشایخ ms095 کفتهاند هر درویش که بی سجاده و ابریق به جایی رود بدانک خاطر
~~نماز
# ~~کردن ندارد.
# ~~در شام بودم شیخ حسام الدین رومی رحمة الله علیه در بیت المقدس با من
~~حکایت کرد که
# ~~سی صوفی مصاحب یکدیکر به این شهر قدس رسیدندا و به خانقاه فرود آمدند و
~~ابریقها را [ه3
# ~~20 بعداز ادای شرایط و آداب خانقاه بر قطار به موضع خود نهادند و در
~~خدمت شیخ خانقاه نشستند.
# ~~ف
# ~~-اصل: نه دهد.
# ~~-اصل  خد.

PageV00P149

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_150.png)

# ~~روی به جمع کرد و گفت در میانهآ شما تارک صلوة کیست؟ گفتند هیچ کس درین
~~جمع ما
# ~~تارک صلوة نیست اشیخ گفت پس شما سی کس اید و ابریق او ر کوه بیست و نه
~~چراست ؟
# ~~کفتند ابریق فلان درویش در راه بر سنک خورد و شکست . شیخ فرمود از آن
~~شکستهآ او
# ~~چرا پارهای به نشان برنداشت تا کسی را ازین ظن نیفتادی که در جمع شما
~~بی نمازی هست؟ 5
# ~~هر سی مسافر برخاستند و به قدم کاه رفتند و انصاف دادند و مستغفر شدند.
# ~~و صوفی چون خواهد که به استعداد وضو مشغول شود ابریق را پر کند و
~~آستینها
# ~~برزند. اول دست راست و باز چب ودر وقت کشادن اول آستین چب کشاید و باز
~~راست را و
# ~~ابریق به دست چپ کیرد و به متوضا در آید و در وقت در آمدن بکو[ید]:
~~"اللهم انی اعوذبک
# ~~من الخبت والخبائث *، و پای چب را پیش در بنهد و در آید و ایزار از پای
~~بیرون کند و اول
# ~~پای چب بیرون آرد و باز پای راست، و درپوشیدن برخلاف این. و ایزار چنان
~~بیرون کند که
# ~~کسی نبیند ودر زیر بغل چپ کیرد.
# ~~وچون از استنجا فارغ شود به موضع وضو آید و ایزار پوشد و در ایزار
~~پوشیدن روی
# ~~به قبله کند و اول پای راست پوشد. وچون از استنجا به آب فارغ گردد
~~گوید: ms096 "الحمدلله اذی
# ~~اذهب عنی مایژآذینی [وابقیعلی] ماینفعنی". و بازمسواک کند، اول از
~~جانب راست وازدندانهای 15
# ~~بالا آغاز کند.
# ~~وچون به وضو ساختن نشیند و خواهد تا وضو آغاز کند اول کوید :
~~"اللهم انی اعوذیک
# ~~من همزات الشیاطین، واعوذبک رب ان یحضرون1"، وبازنیت وضو کند و
~~بعد ازنیت باز کوید:
# ~~"اللهم انی أسئلک الیمن والبرکة، واعوذ بک من الشوم
~~والهلکه."
# ~~و بعداز آن ابریق به دست چبپ کیرد و آب بردست راست ریزد و بشوید و باز
~~ابریق 20
# ~~به دست راست کیرد و بردست چبپ آب ریزد و بشوید تا هردودست او نمازی
~~کردد. آنگاه
# ~~اکر بر همدیکر مالد و بشوید شاید.
# ~~آداب السجاده و...
# ~~10
# ~~1- اصل: یحضرونی.

PageV00P150

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_151.png)

# ~~شستن آب به دست چب در بینی کند و استنشاق کند و هم به دست چب فرو دهد و
~~دست را
# ~~و باز به دست راست آب در دهان کند سه بار و مضمضه بجای آرد و در وقت
~~بینی
# ~~بشوید و باز ابریق به دست کیرد و وضو تمام کند. وهر عضوی را از سه آب
~~زیادت نشوید .
# ~~5
# ~~بعد از وضو ساختن میباید خواندن در نصف اول این کتاب در فص بر خاستن در
~~وقت تهجد
# ~~وچون ازین بیت الطهاره بیرون آید آستینها را که برزده است بازفرو کذارد
~~و دعائی که
# ~~نیشته شده است.
# ~~وابریق را که بنهد رویش به قبله کند و هر چیزدیکررا که بنهد مثل کوزه و
~~چراغدان و
# ~~کفش و غیر آن همه را روی به سوی قبله نهد.
# ~~وچون به سجاده آید اول پای راست برسجاده نهد وبازپای چب، ور کعتین
~~شکروضو
# ~~1 بکزارد و شانه به دست راست کیرد و محاسن را شانه کند و از جانب راست
~~آغاز کند.
# ~~و فقیر باید که نماز بامداد و نماز پیشین را وضو تجدید کند و در خانقاه
~~سه کار را
# ~~محافظت کند. نماز جماعت وخدمت اصحاب و موافقت با ایشان در ms097 جمیع امور، و
~~البته این
# ~~سه امر را ترک و تخلف نکند و نکاه دارد.
# ~~و ادب آن است که بدن خود و جامهها را بشوید و پاک دارد و بر پای افزار
~~و کفش او
# ~~اکر غبار نشیند فراشه به دست چپ کیرد و اول پای راست و باز پای چپ را
~~پاک کرداند.
# ~~ودر وقت پوشیدن کفش و موزه و نعلین و در آمدن به مسجد و خانقاه و مواضع
~~متبرک
# ~~به پای راست ابتدا کند، و در بیرون آمدن اول به پای چپ ابتدا کند. و
~~این قاعده را در جمیع امور
# ~~نکاه دارد . قال ابوهریره رضی الله عنه "قال رسول الله صلی الله
~~علیه وسلم : "اذا انتعلتم فأبدؤا بالیمین
# ~~و اذا خلعتم فابدؤا بالیسار" ، و روی جابر ان رسول الله صلی الله
~~علیه وسلم کان یخلع الیسری
# ~~قبل الیمنی ویلبس الیمنی قبل الیسری."
# ~~و در اشیاء طاهره و مواضع شریفه دادن و ستدن ازدست راست وپای راست آغاز
~~کندو
# ~~در اشیاء مستقذره و آنچ درو کراهت و نفرت طبع باشد از دست چپ وپای چپ
~~آغاز کند.
# ~~اوراد الاحباب PageV00P151
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_152.png)

# ~~و در همه کارها و حرکات از قولی و فعلی هم با نفس خود و هم با دیکران
~~به رفق و
# ~~نرمی باشد.
# ~~و چیزی که به کسی دهد، پیش او رود. نیندازد اصلا، وبرین حر کت اقدام
~~نکند، و
# ~~اصلا به دست چپ چیزی به کسی ندهد و نکیرد.
# ~~ودر هفته یک بار موی لب را ببرد.
# ~~و درهفته، روز دوشنبه و آدینه غسل آرد و ناخنهارا بر چیند و هرروز که
~~بر چیند هم شاید .
# ~~و امیرالمؤمنین علی رضی الله عنه از رسول صلی الله علیه و سلم روایت می
~~کند که رسول روز
# ~~پنج شنبه ناخنها را برچید. از دست راست آغاز کرد. اول انکشت خردک و
~~بازمیانه و باز بزر ک و
# ~~بازچهارم و باز مسبحه . ودر دست چپ بخلاف این. ms098 اول انکشت بزر ک و
~~بازمیانه و بازخردکو
# ~~بازمسبحه و بازانکشت چهارم که آن را به عربی خنصر کویند. و پایها را
~~مثل این. و درین 10
# ~~باب در روز دوشنبه و آدینه هم روایت آمده است . اما پیش من این روایت
~~امیرالمؤمنین علی
# ~~صحیح شده است. درین تألیف خود آن را آوردهام.
# ~~و ر کوه داشتن نیز سنت است که به نوعی مشابهت به ابریق دارد و به
~~مطهرهآ آب نیز
# ~~بهوجهی مشابهت دارد ، ولکن او مطهرهٔ‌ آب نیست غلیظ تر است و ثخبین تر.
# ~~جابر عبدالله رضی الله عنه روایت می کند که در غزا[ی] حدیبیه بودیم و
~~رسول صلی الله 15
# ~~114] علیه وسلم از رکوه وضو می ساخت که مردم به یک بار به سوی رسول
~~الله دویدند. رسول الله
# ~~فرمود شمارا چه شد ؟ گفتند یا رسول الله نی آب خوردن مییابیم ونی آب
~~وضو ساختن. آب
# ~~همین است که درین ر کوهآ تست . رسول دست کریم مبارک خود را در آن ر کوه
~~نهاد. جابر
# ~~می کوید که من نظر کردم از میان انکشتان رسول الله آب برجوشید، به مثل
~~آنک از چشمهها
# ~~برجوشد وجملهآ خلق از آن آب وضو ساختند . راوی می کوید که از جابربن
~~عبدالله پرسیدم که 20
# ~~شماچند کس بودیت؟ گفت اکر ما صد هزار کس بودیم آن آب ما را کفایت بودی.
~~اما هزارو
# ~~پاصد1 کس بودیم در آن غزو حدیبیه . همه از آن آب خوردند2 و وضوساختند و
~~همه را تمام
# ~~آداب السجاده و...
# ~~1- کذا در اصل ، ظاهرا وجهیاست از هزار وهانصد .
# ~~2-اصل : خوردن.

PageV00P152

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_153.png)

# ~~68
# ~~رسید، صلی الله علیه وعلی آله وسلم.
# ~~سجادهآ صوفی را حکم مسجد است. مادام که بر سجاده است همچنان است که در
~~مسجد است و
# ~~وهر درویشی را باید که سجادهای باشد خاص که بر آنجانماز کزارد و بر
~~آنجانشیند.
# ~~چون سجاده بیندازد کوشهآ پایان را از طرف راست چبا به روی درشکند ms099 و اول
~~پای راست
# ~~بر انجا نهد و باز چپ را و درمالد و پاک کند و آنکاه باز اول پای راست
~~را برروی سجاده
# ~~نهد وچون بر سجاده ایستاده آن کوشه را بازراست کند و آنکاه مشغول شود،
~~و چون از سجاده
# ~~بیرون آید اول پای چپ بیرون نهد ، باز همان کوشه را درشکند و بکذارد و
~~حق سجاده
# ~~نکاه دارد.
# ~~1
# ~~و حق او آن است که تا بر سجاده باشد زبان و دل او از ذکر خدای خالی
~~نباشد.
# ~~و اکر در میان جمع باشد ذ کر چنان کوید که جمع ندانند و بر آن مطلع
~~نکردند.
# ~~و اکر سجاده جایی انداخته باشد که از طرف کوشهآ چپ نمیتوان در آمدن از
# ~~آن طرف که در می آید اکر آن کوشه را در شکند و بر سجاده در آید شاید.
# ~~و اکر در راه سجاده بر کتف اندازدادب آن است که بر کتف چب اندازد و بر
~~سجاده
# ~~به ادب نشیند و تا تواند روی به قبله کند و به دو زانو نشیند یا پای چب
~~بر فکند و زانوی
# ~~راست را بردارد.
# ~~و اکر مربع نشیند هم شاید که در مصابیح آورده است ، کان التبی صلی الله
~~علیه و سلم:
# ~~" اذا صلی الفجر تربع فی مجلسه حتی تطلع الشمس حسناء."
# ~~و نکذارد که پای برهنه شود و دست برهم نهد و در آستین کشد و دستها در
~~زیرجامه
# ~~در نیارد و نکذارد که ساعد دست برهنه شود.
# ~~2
# ~~و برسجادهآ کسی دیکرننشیند که شرعا منهی است و در حدیث مطول مسند آمده
~~است:
# ~~دلایؤم رجل فی سلطانه ولا فی اهله ولایجلس علی تکرمته الاباذنه."
# ~~و در میان جمع بینی ندمد و آب دهان نیفکند، و اکر سرفه آید و یا عطسه
~~دست پیش
# ~~دهان خود دارد، و درعطسه آواز بلند نکند و آواز را فرو کیرد، وخویشتن
~~بسیار نخارد و دست
# ~~اوراد الاحباب PageV00P153
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_154.png) ms100

# ~~به محاسن بسیار فرو نیارد، و سخن بسیار نکوید الا آنک ضرورت باشد، و در
~~سخن دست بسیار
# ~~نجنباند و آواز بلند نکند و حرکات خارج نکند .
# ~~و درخانقاه چون به مقام که جای نشستن جمع است در آید راست برسجادهآ خود
~~رود و
# ~~بنشیند. مقام معلوم معین خود را دیکر نکند.
# ~~وا کر سجاده را دوتاه اندازد آن طرف که دو لب او کشاده است از جانب دست
~~چب 5
# ~~دارد، و آن طرف که میان او بسته است از جانب دست راست دارد.
# ~~وجوانان باید که دایم برسجاده ننشینند . وقت عبادت و قر آن خواندن برسر
~~سجاده
# ~~نشینند ودیکر اوقات را به خدمت مستغرق کردانند.
# ~~وعصا داشتن سنت است در سفروحضر، و در میان صوفیه عصا آن را کویند که
~~سنان
# ~~آهنین داشته باشد یا پارهآ آهن بر پایان او باشد. و آن را که آهن نباشد
~~حساب عصاندارد ، 10
# ~~آن را چوب دستی کویند. و در عرب این عصاء با سنان و آهن را عکاز کویند
~~و چوب دستی را
# ~~عصا خوانند. لکن در عجم همه را عصا میخوانند.
# ~~وچون به خانقاه یا خدمت عزیزی در آیی سنان عصارا مایل به سوی خودداری
~~یعنی که
# ~~ما را جنک با نفس خود است، و صوفیان عصا را از خود جدا ندارند.
# ~~معاذ جبل روایت میکند که رسول الله گفت : " ان أتخذ منبرا فقد
~~اتخذه ابراهیم و ان 15
# ~~أتخذ العصاء اتخذها موسی و ابراهیم.*
# ~~و عبداللهعباس می کوید1 که بر عصا تکیه کردن از اخلاق انبیاست، و رسول
~~الله را
# ~~عصایی بود که بر آنجا تکیه می کردی و می فرمود که بر عصا تکیه کنیت ، و
~~اکر عصارا
# ~~نشان پشت و روی باشد هرجا که بنهی رویش به طرف قبله داری ، و جایی که
~~نماز کزاری
# ~~عصارا در پیش سجاده بخوابانی، تا اکر کسی در پیش نماز توبکذرد برتو
~~وبروی اثمی نباشد ، و."
# ~~بعضی از درویشان ms101 در سفرعصارا خریطه می دوزند و درمی کشند .
# ~~آداب السجاده و...
# ~~1- اصل : می گویند.

PageV00P154

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_155.png)

# ~~مرید باید که نفس خود را از منازل و مقامات راه خدای مطالبه کند ، و
~~در هرمقام که
# ~~باشد تا آداب آن مقام را تصحیح نکند به مقام دیکر نقل نکند. مثلا تا از
~~آداب
# ~~5
# ~~مقام ورع فارغ نشود باید که به مقام زهد مشغول نکردد . و تا آداب مقام
~~زهد را تصحیح
# ~~نکند به مقام تو کل درنیاید. و بدین ترتیب محافظت کند تا به معاملهآ
~~قلب رسد، آنکاه
# ~~استراحت یابد.
# ~~مشایخ فرمودهاند :ه العمل بحر کات القلوب اشرف من العمل بحرکات
~~الجوارح."
# ~~و رسول خدای فرموده است، صلی الله علیه وسلم : "لو وزن ایمان ابی
~~بکر بایمان
# ~~10 اهل الارض لرجح" ، و باز فرموده است : "مافاق ابوبکر
~~بکثرة الصلوة و الصیام ولکن
# ~~بشیء کان فی قلبه."
# ~~و در یک ساعت به عمل باطن آن مقدار کار پیش رود که به عمل جوارح به یک
~~سال و
# ~~دو سال نرود، و کفتهاند :"اذا صارت المعاملات الی القلوب استراحت
~~الجوارح."
# ~~وچون مرد به دل رسید باید که به عمارت باطن ومباشرت احوال و مراعات
~~اسرار و
# ~~15 نکاه داشت هرنفسی از انفاس مشغول کردد، چنانک کفتهاند عبادت فقرا
~~نفی خواطر است .
# ~~و زینهار که درین مقام برحذر تمام باشد که بدایت کار خود را به مدح
~~مردم و ثنای
# ~~خلق خراب نکند ، بل که هرزمانی محافظت نفس خود کند و به خواص او که
~~عارف کشته است
# ~~فساد و صلاح آن را رعایت کند.
# ~~و در مثل است که دلیس سماع الالفاظ کمشاهدة الالحاظ " ، واوقات
~~خود را بنوعی
# ~~از خیر دایما مرعی دارد که هروقتی که فوت شود باز ادراک نمیتوان کرد.
# ~~معاملة القلب والاخلاص
# ~~فص PageV00P155
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_156.png)

# ~~وشیخ محمد جریری1 می کوید به نزدیک جنید در آمدم . او را غمناک دیدم .
~~گفتم تو را
# ~~چه بوده است ؟ گفت چیزی از ورد ms102 من فوت شده است. گفتم باز قضا کن درین
~~زمان. گفت
# ~~اوقات شمرده است وهر وقتی به عملی مصروف ، در کدام وقت ورد فوت شده را
~~اعادت کنم!
# ~~مشایخ فرمودهاند هر که به یک کار پبیش افتاد و صادق باشد دیکر او را
~~درنتوان یافت.
# ~~و برمرید واجب است که ظاهر خود را از اوراد و باطن را از ارادت خالی
~~ندارد 5
# ~~تاآنکاه که واردات برو وارد شود، پس آنکاه با واردات باشد نه با اوراد
~~و نه با ارادات.
# ~~یکی از مشایخ تسبیحی در دست مرید دید. کفت به آن تسبیح چه می کنی ؟ گفت
# ~~تسبیحات میشمرم . فرمود میباید که سیئات خود را شماری و یاد کنی نه
~~تسبیحات را !
# ~~یعنی که از شر نفس شوم و غرور او غافل نباشی.
# ~~و تا چشم دل مرید کشاده نکردد باید که از خدمت شیخ مفارقت نکند و در
~~تحت
# ~~امر ونهی باشد.
# ~~مشایخ فرمودهاند چون مرید را دیدی که شهوات در وی باقی است و طالب حظوظ
# ~~نفس است بدان که کذاب است ، و چون متوسط را دیدی که از حفظ قلب و
~~مراعات نفس
# ~~احوال غافل است بدان که کذاب است، و چون عارف را دیدی که میان مدح و ذم
~~وردوقبول
# ~~مییز و تفرقه می کند و آن اضداددر وی مؤثراند بدانک کذاب است.
# ~~شیخ جنید میفرماید اکر علامات نبودی هر کسی دعوی سلوک طریقت کردندی، و
# ~~هر که دعوی کاری می کند به علامات آن عمل و آداب او میتوان دانستن که
~~او صادق است یا
# ~~کذاب. قال الله تعالی : " فلعرفتهم بسیماهم ولتعرفنهم فی لحن
~~القول."
# ~~و برمرید واجب است که بداند که هیچ مقام و حال و عبادات او صحیح نباشد
~~الا که
# ~~اخلاص به آن قرین کردد ، و اخلاص تصفیهآ عمل است از رؤیت خلق ، رسول
~~الله صلی الله علیه
# ~~وسلم می فرماید که خدای عزوجل می فرماید : "انا اغنی الشر کاء عن ms103
~~الشرک . من عمل لی عملا
# ~~اشرک فیه معی غیری ، فانا بریء منه ومن عمله.*
# ~~معاسلة القلب والاخلاص
# ~~101
# ~~- ظاهرا مراد ابومحمد احمد جریری از اصحاب جنیدست و نامشودرطبقات
~~الصوفیه انصاری (ص 292)
# ~~احمد ذکر شده است.
# ~~20 PageV00P156
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_157.png)

# ~~102
# ~~به طرق باطل در آید که حق غیور است ، عمل به شر کت غیررا قبول نکند.
# ~~و کفتهاند هرعمل حقی که باطل با آن شریک شود آن عمل از طرق حقیت بیرون
~~آید و
# ~~و اکر از احوال و عبادات بنده چیزی ظاهر شود که او را در اظهار آن قصد
~~نباشد
# ~~با کی نبود و خللی نیارد.
# ~~و مرد را مقام اخلاص آنکاه صحیح شود که مقادیر1 خلایق را بشناسد ، یعنی
~~ضعف
# ~~خلایق و قلت منفعت و مضرت ایشان را بداند ، چنانک ابراهیم خلیل علیه
~~السلم خلق را صفت
# ~~کرده است، قال الله تعالی: هلم تعبد مالا یسمع ولایبصر ولا یغنی عنک
~~شیئا."
# ~~ورسول الله صلی الله علیه وسلم می فرماید که هیچ کس حلاوت ایمان را
~~نیابد تا آنکاه که
# ~~نداند که آنچ تقدیر شده است که با او برسد خطا نخواهد شدن وهر آینه به
~~او خواهد رسیدن و
# ~~1 آنچ نارسیدنی است ممکن نیست که اصلا به او برسد .
# ~~و رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمود که از ضعف یقین یکی آن است که
~~خواهی که
# ~~مردمان را راضی کنی به عملی2 که سخط و غضب خدای به آن عمل باشد . و دوم
~~آنک روزی را
# ~~خدای به تو میرساند و تو بررسیدن رزق خلق را مدح کنی یا به جهت چیزی که
~~خدای به تو
# ~~نداده است و روزی تو نکرده خلق را به آن مذمت کنی . روزی تقدیر نا کرده
~~را حرص هیچ
# ~~15 حریصی به خودنتواند کشید ، و رزق تقدیر کرده را کراهت هیچ کارهی دفع
~~نتواند کردن ،
# ~~قال الله تعالی :* وان یمسسک الله بضر فلا کاشف له الاهو و ان یردک
~~بخیر ms104 فلا راد لفضله."
# ~~اورادالاحباب
# ~~2- اصل: عمل.
# ~~1- اصل : مقابر (تصحیح احتمالی از محمدتقی دانش پژوه).

PageV00P157

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_158.png)

# ~~خواص النفس ومعرفتها
# ~~سالک باید که در رعایت نفس و معرفت اخلاق او جهد نماید که او
~~"امارة بالسوء* است
# ~~وهر کز ازو غافل نکردد و هرچند در معرفت او بغایت رسد او را هنوز
~~نشناخته باشد ، چه معرفت
# ~~او متناهی نیست .
# ~~رسول الله صلی الله علیه و سلم دایم رعایت او می کرد و از شر او به
~~خدا[ی] تعالی
# ~~استعاذت می کرد.
# ~~و علی ابن ابی طالب رضی الله عنه می کوید که حال من با نفس همچنان است
~~که شبان
# ~~با کوسفند که هرچند از یک جانب رمه را جمع می آرد از جانب دیکر پریشان
~~میشود.
# ~~وشیخ ابوبکر وراق می فرماید که نفس در جمیع احوال مرائی است ، و در
~~اکثر اوقات 10
# ~~منافق، ودر بعضی مشرک.
# ~~وشیخ ابوبکر واسطی می فرماید : "النفس صنم والنظر الیها شرک
~~والنظر فیها عبادة.*
# ~~مثل نفس در اظهار حسن و اخفای قبیح مثل جمرهآ آتش است که رنکی1 او خوب
~~است و
# ~~معنی او سوزنده.
# ~~نفس تا در عقوبت است در شوق توبه و تمنای انابت است و تا در عافیت است
~~مرتک 15
# ~~هواست و از حق معرض، قال الله تعالی : "واذا انعمنا علی الانسان
~~اعرض ونا بجانبه و اذا مسه
# ~~الشرفذو دعاء عریض."
# ~~و گفتهاند نفس آب استادهآ صافی را میماند . چون او را در حر کت آری و
~~بجنبانی کل
# ~~تیرهآ سیاه و نتن او آن زمان پیدا آید. نفس نیز چنین است . چون او را
~~در مطالبه و معامله و
# ~~فص
# ~~1- کذا دراصل (=رنگ).

PageV00P158

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_159.png)

# ~~104
# ~~حساب در آری آنکاه بدانی که او ضد خدای و منازع حضرت الهیت است و
~~خواهان آن است
# ~~که اوخدایی کند و به بندگی سرفرونمی آرد، چنانک خدای عزوجل بند کان را
~~فرموده است
# ~~که مرا ثنا گوئیت و مدح خوانیت . نفس تو ms105 نیز این را می طلبد که مردم او
~~را درهر کاری
# ~~مدح و ثنا گویند.
# ~~وحق تعالی از بندگان مطالبه می کند که مخالفت امر ونهی من مکنیت و نفس
~~تو نیز
# ~~طالب این است.
# ~~و حق تعالی از بند کان مطالبه می کند تا به حق رغبت نمایند و از قهر او
~~بترسند و 1165
# ~~نفس ترا نیز همین میباید که مردم به تو رغبت کنند واز خلاف تو بترسند
~~به هروجهی که باشد.
# ~~وحق جل جلاله مذکوراست به هر لسانی و باقی نفس تو را نیز همین میباید
~~که مشهور
# ~~کردد و نام او باقی ماند و کبریا و قهاری صفت حق است. نفس تو را نیز
~~همین میباید که
# ~~بر غیر تکبر کند و عظمت بقدر اظهار کند و غیر را مقهور خود کرداند ، و
~~این معنی در
# ~~کلام الهی است که : "لیس فی الملک منازع غیر نفسک" ، و قال
~~الله تعالی : "او لم یر الانسان
# ~~انا خلقناه من نطفة فاذا هو خصیم مبین."
# ~~و کفتهاند چنانک بصرمحل رؤیت است و کوش محل سمع است نفس نیز لطیفه ای
~~است
# ~~14 درین قالب به ودیعت ، و اومحل اخلاق مذمومه است . چنانک روح لطیفه
~~ای است درین قالب و
# ~~محل اخلاق محموده است.
# ~~و کفتهاند روح معدن خیر است و نفس معدن شر. وعقل لشکر روح است و هوا
# ~~لشکر نفس است، و توفیق خدای تعالی مدد روح است و خذلان خدای مدد نفس
~~است. و دل
# ~~در میان این دو پادشاه ولشکر است . هر کدام غالب میشوند شهر دل را فرو
~~می کیرند.
# ~~و بدانک جملهآ امور ازسه وجه1 بیرون نیست : یکی امر آن است که حقیقت و
~~رشد او
# ~~ظاهر و مبین است و متابعت او واجب ، و امر دوم آن است که کمراهی و
~~غرابت او ظاهر و
# ~~اوراد الاحباب
# ~~1
# ~~2
# ~~حاصل: وجهه.

PageV00P159

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_160.png)

# ~~مبین است و مجانبت و ترک او واجب، و ms106 امر سیم آنک بطلان و حقیقت او
~~مشتبه است و هنوز
# ~~برتو معین نشده است.
# ~~پس واجب آن است که چنین امری را موقوف کذاری و در عمل نیاری تا هم از
~~جهت
# ~~علم وهم ازجهت عقل ظاهر کردد که حق است یا باطل ، تا بعد از آن بریقین
~~صحیح به آن
# ~~عمل کنی.
# ~~و کفتهاند که هروقتی که تو را دو امر پیش آید و در شک باشی که ازین دو
~~امر خیر
# ~~کدام است بنکر که کدام یکی ازهوای نفس تو دورتراست، آن را درعمل آر.
# ~~وبرمرید واجب است که در تبدیل اخلاق نفس جهد نماید، مثل کبر و بخل و
~~حسد وحرص و
# ~~امل وتیزی کردن وریا وخویشتن نمایی و منازعت باخلق وغیبت وبد کمانی در
~~خلق و و قاحت و
# ~~هرچیزی دیکر که از ذمایم اخلاق است ، و سعی بلیغ نماید تا این اوصاف را
~~به اخلاق حمیده 10
# ~~مبدل ومغیر کرداند ، والتوفیق من الله تعالی، "ماشاءالله کان
~~ومالم یشاء لم یکن، آمتابه.*
# ~~خواص النفس
# ~~105 PageV00P160
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_161.png)

# ~~آداب الصحبة مع کل طائفة
# ~~آدمی را تنهایی بهتر از همنشین بد، و همنشین نیک بهتر از تنهایی.
# ~~رسول صلی الله علیه وسلم فرموده است : "المرء علی دین خلیله
~~فلینظر من یخالل " ، و
# ~~دیکر فرموده است آن مؤمنی که با مردم اختلاط کند و بر رنج و ایذای
~~ایشان صبر کند بهتراز
# ~~آن مؤمنی است که با خلق اختلاط نکند و بر رنج و ایذای خلق صبر نکند .
# ~~وهم رسول الله فرموده است صلی الله علیه وسلم : "لاخیر فیمن
~~لایألف ولایؤلف" ، وهر
# ~~کلمهای ازین کلمات حکمتی است و در هرنوعی خیری.
# ~~شیخ ابوحفص حداد نیسابوری را پرسیدند که احکام فقرو آداب ففر در صحبت
~~چیست ؟
# ~~1 فرمود نکاه داشت حرمت مشایخ و زند کانی خوب با برادران و هم سران، و
~~نصیحت و شفقت
# ~~با خردان، وترک صحبت با کسی که از جنس او نبود، و ملازمت ms107 ایثار ، و هیچ
~~چیزی ذخیره
# ~~نا کردن، و یاری برادر مسلمان کردن در امور دین و دنیا.
# ~~و از آداب صوفیه آن است که صحبت با جنس خود دارند یا با کسی که ازو
~~چیزی
# ~~استفادت کنند ، و کفتهاند اولی آن است که صحبت با کسی داری که در
~~اعتفاد موافق تو باشدو
# ~~10 در مجالست حشمت او در باطن تو متمکن ، قال الله تعالی : "ولا
~~تؤمنوا الالمن تبع دینکم." و
# ~~با کسی که مخالف راه تو باشد صحبت نداری اکر چند خویش تو باشد. نمیبینی
~~که نوح
# ~~علیه السلم درحق پسر خود کفت : "ان ابنی من اهلی." حضرت عزت
~~چکونه جواب فرمود :
# ~~"انه لیس من اهلک انه عمل غیر صالح". پس معلوم شد که اهل
~~توآن است که برعمل و
# ~~دل تست.
# ~~شیخ عالم سیف الدین باخرزی رضوان الله علیه فرموده است :
# ~~5
# ~~فص
# ~~[116
# ~~2 PageV00P161
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_162.png)

# ~~شعر
# ~~هر که باماز ره طینت آدم خویش است
# ~~کر زعشاق رهش نیست چو بیکانهآ ماست
# ~~وانک اندر دل او دردطلب کاری اوست
# ~~اوست کز کل جهان مونس و فرزانهآ ماست
# ~~چون این آیت فرود آمد : *لاتجد قوما یؤمنون بالله و الیوم الاخر یوادون
~~من حادالله و
# ~~رسوله" ، پیغامبر صلی الله علیه وسلم این دعا کرد: "اللهم
~~لاتجعل لفاجر عندی بدأ فیحته قلبی"،
# ~~بلک باید که صحبت با کسی دارد که در ظاهر و باطن بردین و امانت و مذهب
~~و ورع او یقین و
# ~~اعتقادش باشد، و از اضداد و غیرجنس خود دور باش ، لکن بی آنک در حق
~~ایشان اعتقاد بد
# ~~کنی و یا در خاطرت کذرد که تو از ایشان بهتری و ایشان از تو بدتراند ،
~~لکن ترک ایشان
# ~~کیر به نیت صحبت با حق و اهل حق و بر کزیدن عبادت و مجالست حق برایشان.
# ~~و برهمین ترتیب باید که معاملهآ تو باجمیع حیوانات به شفقت و رحمت باشد
~~که ایشان را 10
# ~~حق تعالی مسخر تو ms108 کرده است. زیادت از طاقت ایشان بار ننهی و به مثل
~~غافلان از خدای و
# ~~مغروران و متکبران بر مر کب ننشینی.
# ~~و باید که بابند گان نیز رفق و مدارا کنی که ایشان در دین برادران
~~تواند که خدای
# ~~تعالی به حکمت و قدرت مملوک تو کرده است، تا بنکرد که درایشان چکونه
~~تصرف میکنی
# ~~که تو نیز بندهآ خدایی. هرچیز که خواهی تاخدای باتو کند تو بعینه بابند
~~کان خود از غلمان و 15
# ~~جواری همان عمل کن که حق تعالی ترا به مثل آن جزاخواهد دادن. وهر زشتی
~~و بدی که
# ~~خواهی تا خدای از تو بکرداند تو ازبند کان خود مثل آن را بکردان تا
~~روزی که تورا حاجت
# ~~افتدخدا ترا مثل آن جزا دهد.
# ~~وا کر درویش را اهل وعیال و فرزندان باشند باید که باایشان عشرت خوب
~~کندوحسن
# ~~شفقت و مدارات بجای آرد که جمله عیال خدای اند عزوجل و تو هم از آن
~~جمله ای، و ایشان .2
# ~~تو را ادب بیاموزد و برطاعت تحریض کند که خدای میفرماید : "قوا
~~انفسکم و اهلیکم نارا *.
# ~~1 یعنی اهل خود راادب کنیت وعلم دین تعلیم کنیت و به این و اسطه ایشان
~~را از آتش نکاه داریت.
# ~~آداب الصحبة
# ~~107
# ~~1- در حاشیه این عبارت : "اول عاقل عالم عشق است* الحاق شده
~~وظاهرا باید دردنبال شعر باشد.

PageV00P162

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_163.png)

# ~~108
# ~~وبازن برحکم خدای زند کانی کن ، یا نیکودار یا نیکو رها کن ، قال الله
~~تعالی :
# ~~" فامساک بمعروف او تسریح باحسان."
# ~~و براهل خود از مال حلال نفقه کن و بر ایشان تنک مکیر. دست فراخ تر
~~دار.
# ~~و مجموع امرو کلی سخن آن است که هرچیز که امید می داری که خدای در دنیا
~~و
# ~~آخرت با تو کند تو باخلق خدای آن کن ، قدما بقدم و مثلا بمثل .
# ~~واکر تورا فر[زآند باشد اورا قر آن بیاموز خاص لله تعالی ، بی غرضی از
~~اغراض دنیاوی، ms109 و
# ~~اورا الزام کن تاآداب شرعی و اخلاق دینی را محافظت کند، و او را از
~~زمان خردی برریاضت
# ~~دار تا عادت کند، و شهوت در دل او مزروع مکن ، و زینت حیات دنیا را در
~~دل او مبغوض
# ~~کن، و عذاب و نکال و وعدهآ اهل دنیا را در قیامت و نقصان آخرتی ایشان
~~را با او می کوی ، و
# ~~1 حظ آخرت و عزت و مغفرت تارک دنیا راهم با او می کوی تا بغض دنیا و
~~محبت آخرت در باطن
# ~~او راسخ کردد، و این سخنان نیز ازجهت بخیلی درم و مال خود با او نکوی ،
~~بلک ازو چیزی
# ~~دریغ مدار، و این معانی در باطن او متمکن می کردان .
# ~~و از آداب مالابد آناست که درویش باید که به ابواب سلاطین نزدیک نشود
~~ونرود و
# ~~با کسانی که ایشان را به دنیا رغبت باشد صحبت ندارد که ایشان دل او را
~~از خدای تعالی
# ~~باز کیرند و محب دنیا گردانند واکر به ضرورت نا گاه به صحبت ایشان
~~درافتی ایشان را نصیحت
# ~~کن و در سخن با ایشان خیانت مکن که آن معاملت با خدای است، وحق را
~~بگوی. وچون
# ~~این شرط در صحبت بجای آری ایشان تو را مسخر کردند.
# ~~و باید که در بیشتر احوال همت خودرا به خدای متوجه کنی تا از آن حال که
~~در آنی
# ~~ترا خلاص بخشد و به حالی که تو را در دین احسن باشد به آن ترقی دهد.
# ~~و از آداب صحبت آن است که در خدمت اصحاب و اخوان مؤنت و بار از ایشان
~~بر کیری، و
# ~~هر ایذا که به تو رسد تحمل کنی، و برایشان انکار نکنی مکر در چیزی که
~~مخالف ظاهر
# ~~شریعت باشد، و قدر هریکی را در مرتبهآ او بدانی وخود را ازهمه حقیرتر
~~دانی.
# ~~اوراد الاحباب PageV00P163
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_164.png)

# ~~سفیان بن عیینه میفرماید هر که قدر مردان را نداند و نشناسد ms110 نفس خود را
~~، هر آینه
# ~~نادان تر باشد.
# ~~و دیکر فرموده است که قدر مردان را کسی سبک دارد که او را هیچ قدر
~~نباشد و
# ~~پندارد که عیب مردم را می کوید و نمیداند که آن مردم را بر اصلاح حال
~~خود و تحسین آن
# ~~عیب دلالت می کند، قال النبی علیه السلم : "المؤمن مرآة
~~المؤمن."
# ~~و عمرخطاب کفته است رحمت خدای بر آن مردی باد که عیب مرا بامن بکوید.
# ~~و باید که خدمت اصحاب و اخوان را غنیمت داند ، و برنوافل طاعات مقدم
~~دارد که
# ~~عایشه رضی الله عنها روایت می کند که رسول خدای را در میان اهل خود کسی
~~فار غ ندیدی .
# ~~پا نعال مسا کین را پاره بردوختی و اصلاح کردی ، یا جامههای بیو کان1
~~را درست کردی.
# ~~ابوعمرو زجاج2 می کویدامدتی مدید به خدمت جنید مقیم بودم و دائما بنوعی
~~از عبادات 10
# ~~مشغول بودم و جنید به من هر کز نظر نکرد و با من سخن نکفت تا یوم من
~~الایام[ که آخانقاه از
# ~~جماعت خالی بود. برخاستم و جامهها از خود بیرون کردم ومتوضارا کناسی
~~کردم و پا کیزه
# ~~ساختم و آب زدم و مواضع طهارت را شستم. جنید باز آمد و مرا دید در آن
~~عمل و غبار برمن
# ~~نشسته. مرا پیش خود طلب فرموده و دل داری کرد و مرحبا کفت و دعا کرد و
~~سه بار کفت
# ~~احسنت، دایم باید که چنین خدمت کنی!
# ~~و شیخ نجم الدین کبری سلام الله علیه طشت بنهادی و جامههای مسافران را
~~جمع آوردی و
# ~~به دست مبارک خود شستی.
# ~~و شیخ عالم سیف الدین باخرزی رضوان الله علیه در دلهای شب به متوضا
~~خانقاه در آمدی و
# ~~متوضا را پاک کردی و کلوخ استنجاء درویشان را به دست خود ترتیب کردی.
# ~~و از آداب صحبت آن است که با هریکی برقدر حال ولایق او معیشت کنی. صحبت
~~20
# ~~با مشایخ و ms111 بزر کان به احترام و خدمت و توقیروقیام نمودن به اشغال
~~ایشان و صحبت با هم سران و
# ~~اقران به تازه روئی و انبساط و موافقت و بذل و احسان، و تا وقت نیز چه
~~حکم کند
# ~~بدان صفت بودن.
# ~~آداب الصحبة
# ~~1
# ~~2- اصل : ابوعمر، منظور محمدبن ابراهیم نشابوری است.
# ~~1- اصل بیوه کال PageV00P164
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_165.png)

# ~~1
# ~~اهل الادب ادب .*
# ~~ابوالعباس بن عطا در میان اصحاب خود پای دراز کرد و: کفت : "ترک
~~الادب بین یدی
# ~~وجنید فرموده است : "اذا صحت المودة سقطت شروط الادب."
# ~~عثمان رضی الله عنه در آمد . رسول چشم خود را بپوشانید و جامه راست کرد
~~و بنشست.
# ~~و در روایت است که ابوبکروعمر رضی الله عنهما به حضرت رسول بودند1، صکی
~~الله علیه و سلم.
# ~~پرسیدند که یا رسول الله به حضور آن دویار این نکردی؟ فرمود از کسی که
~~ملایکه ازو شرم
# ~~می دارند من شرم ندارم. پس با آنک عثمان را حشمت داشت و این مرتبهآ
~~عظیم است ، اما آن حالت
# ~~گستاخی که او را با آن دویار در میان بود ازین صافی تر بود .
# ~~و کفتهاند باید که در کاری که مخالف مذهب حق وجاده باشد با یاران
~~مداهنه نکندو
# ~~10 ایشان را از آن منع کند و بگوید.
# ~~شیخ رویم قدس الله روحه می فرماید: *لازالت الصوفیة بخیر ماتنافروا
~~فاذا اصطلحواهلکوا*
# ~~و مرد باید که سخن به حق را قبول کند و کردن نهد که امیرالمؤمنین عمر
~~رضی الله عنه
# ~~فرمود تا ناودان سرای عباس بن عبدالمطلب را رضی الله عنه در میان صفا و
~~مروه که آب در راه
# ~~میریخت بر کندند. عباس فرمود که چیزی را که رسول خدای به دست خود نهاده
~~بود تو بر کندی!
# ~~15 عمر انصاف داد و کفت میباید که از کردن من نردبان سازی و آن ناودان
~~را به دست خود
# ~~باز بنهی. عباس برخاست و بر کردن عمر بر آمدند و ناودان را ms112 به موضع خود
~~باز بنهاد.
# ~~وصحبت باخردان و زیردستان به شفقت و ارشاد و ادب باید کردن ، و ایشان
~~را برجاده
# ~~داشتن و به چیزی دلالت کردن که صلاح و فایدهآ ایشان در آن باشد نه آنک
~~مراد ایشان آن
# ~~خواهد تا آن را دوست دارند، و از چیزی که ایشان را به کار نیاید
~~زجرومنع کند که حق تعالی
# ~~4 خدای شناسان را و علمای امت گذشته را مذمت می کند که ایشان زجرقوم
~~خودرا ترک کردندو
# ~~از کار منکر منع نکردند ، درین آیت که : "لولاینهیهم الربانیون و
~~الاحبار عن قولهم الاثآم
# ~~واکلهم السحت" ، الایه.
# ~~1
# ~~اورادالاحباب
# ~~- اصل : بودن.

PageV00P165

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_166.png)

# ~~و صحبت با استاد و شیخ خود به متابعت امر و نهی اوست و حقیقة1 این خدمت
~~است
# ~~نه صحبت .
# ~~ابومنصور مغربی را پرسیدند که در صحبت ابوعثمان چند بودی؟ کفت در خدمت
~~او بودم،
# ~~نه در صحبت او.
# ~~و برمرید واجب است که در خدمت شیخ و استاد قیام نماید ودر تحت حکم او
~~صبر
# ~~کند و در ظاهر و باطن مخالفت او ترک کند و سخن او را قبول کند و در هر
~~امری که برو
# ~~عارض شود رجو ع به خدمت شیخ کند و حرمت او را عظیم دارد و در سر و
~~آشکارا از انکار
# ~~برشیخ دور باشد، قال الله تعالی: "فلا وربک لایؤمنون حتی یحکموک
~~فیما شجر بینهم*، و گفتهاند:
# ~~"الشیخ فی قوم کالنبی فی امته."
# ~~بعضی از مریدان از جنید مسأله[ای] سؤال کردند. شیخ جواب فرمود. آن مرید
~~جواب را 10
# ~~معارضه کرد . جنید کفت : "فان لم تؤمنوالی فاعتزلون"
# ~~و در صحبت شیخ چنان باشند که صحابه در خدمت رسول بودند ، یعنی همه ادب
~~یافته
# ~~بودند به آداب قر آن، قال الله تعالی: "یاایها الذین آمنوا
~~لاتقدموا بین یدی الله و رسوله" ، و
# ~~نقال الله تعالی : "لاتجعلوا دعاء الرسول بینکم کدعاء بعضکم
~~بعضا"
# ~~مشایخ گفتهاند هر که آداب پیران را حرمت و ms113 تعظیم ندارد از بر کهآ ادب
~~محروم شود، و
# ~~گفتهاند هر ک را شیخ سخنی گوید او جواب گوید که چرا یا از بهرچه ابدا
~~فلاح نیابد .
# ~~و صحبت با خدم و فرودستان به لطف کند و ایشان را دعای نیکو کوید و به
~~هرچه از
# ~~بایشان صادر گردد که موافق طبع تو نیاید بر ایشان انکار نشاید کردن.
# ~~انس بن مالک رضی الله عنه می کوید ده سال رسول خدای را خدمت کردم هر کز
~~روی را
# ~~برمن ترش نکرد و مرا بانک برنزد و هرچه کردم مرا نکفت که چرا کردی و
~~آنچ نکردم
# ~~نگفت که چرا نکردی، و نا گاه نیز با من مزاح کردی و مرا ه یا ذا
~~الاذنین." کفتی.
# ~~و برتو بادا که خشم خودرا فروخوری که خوردن2 آن دلیل فراخی سینه است و
~~رضای
# ~~آداب الصحبة
# ~~1
# ~~1
# ~~1- اصل : حقیقتا.
# ~~2- اصل : خواندن.

PageV00P166

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_167.png)

# ~~11
# ~~رحمن است و سخط شیطان است و قمع نفس و باز کردانیدن اوست درین که نصرتش
~~نکردی، و
# ~~در دل آن کس که خشم ازو فروخوردی شیرینی در آوردی و او را به فعل او
~~مجازات نکردی
# ~~و این معنی بر نفس بغایت دشوار است و سبب رجو ع اوست به حق و شاید که
~~این فعل تو در
# ~~محل قبول افتد. و به این خلق متخلق شو تا در میزان اعمال خود این را
~~بیابی و فایده کیری و
# ~~5 مسرت عظمی درین خلق آن است که چون خشم را فروخوری شاید نیز که خدای
~~تعالی ترا
# ~~به آن افعال که مؤدیه است به غضب الله تعالی نکیرد و به مثل فعل تو که
~~با خلق او کردی ترا
# ~~مجازات کند و غضب خود برتو نراند، و عفو او ترا بهر آن عفو تو مردیکری
~~را.
# ~~پس جهد کن تا به این صفت متصف شوی تا مودت تو در قلوب عبادالله پدید
~~آید، فان
# ~~النبی، صلیالله علیه ms114 وسلم، قد امرنا بالتودد والتحابب، واین معنی اعلی
~~ترین اسبابی است که مؤدی
# ~~1 کرددبه محبت. و برتو بادا که احسان را بجای آری و صحبت با غربا به
~~بشاشت و تازهروئی و
# ~~خوش سخنی و حسن ادب، و آنک فضیلت ایشان را بینی. و کرهمه ازین جهت باشد
~~که تورا
# ~~اکرام کردند و از اقران مخصوص کردند و پیش تو فرو آمدند و نزول آنجا
~~کردند. پس
# ~~باید که در خدمت و اکرام ایشان جهد خود را مبذول داری و آنچ مراد ایشان
~~باشد آن را
# ~~پدید آری و هرحکم که بر تو رانند بر آن صبر کنی که خدای تعالی مدح می
~~فرماید کسانی را
# ~~1 که غربا به نزد ایشان فرودآیند ، قال الله تعالی : "والذین آووا
~~ونصروا" ، و قال : "فاولئک بعضهم
# ~~اولی ببعض فی کتاب الله."
# ~~و صحبت باجهال به صبر جمیل و خلق حسن و مدارا و تحمل و به چشم رحمت
# ~~به ایشان نظر کردن و نعمت خدای را برخود دیدن که ترا قایم مقام ایشان
~~نکرد واکر از ایشان
# ~~چیزی صادر شود که مکروه طبع تو آید از ایشان تحمل کنی و جواب نکوی الا
~~به سخنی که
# ~~انبیا در جواب قوم خود کفتهاند که انبیا را علیهم السلم به ضلالت و
~~سفاهت و جهالت نسبت
# ~~کردند و انبیا این مقدار جواب زیادت نکفتند :"یا قوم لیس بیضلالة
~~[و] لیس بی سفاهة ولکنی
# ~~رسول من رب العالمین" ""واذا خاطبهم الجاهلون قالوا
~~سلاما"، "سلام علیکم لانبتغی الجاهلین *،
# ~~هرک را بینی که جهل او قوی تراست احتمال ازو اولی تر باشد، قال الله
~~تعالی : "قل للذین
# ~~اورادالاحباب PageV00P167
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_168.png)

# ~~آمنوا بغفروا للذین لایرجون ایام الله "، و قال الله تعالی :
~~"و ان تصبروا وتتقوا فان ذلک من
# ~~عزم الامور."
# ~~مردی شعبی را دشنام [و] فحش داد. شعبی گفت اگر صادقی "غفرالله
~~لک" و اگر
# ~~کاذبی هم "غفر الله لک .*
# ~~و تا توانی از صحبت بدان دور ms115 باش که صحبت ایشان خطر است و اگر کوئی که
~~من 5
# ~~چنانم که مرا تفاوت نکند از غایت غرور تست .
# ~~با بدان کم نشین که صحبت بد
# ~~شعر
# ~~آفتابی بدان بزرکی را
# ~~کر چه پاکی تو را پلید کند
# ~~هر که با بدان نشیند همچناانااست که در دریا نشیند، اکرچه در آخر از
~~غرق و تلف 10
# ~~بارهآ ابر ناپدید کند
# ~~خلاص یابد دل او دایم از حذر خلاص نیابد.
# ~~و گفتهاند اکمل سعادت و رشاد آن است که آزاد مرد نفس خودرا از نا کسان
# ~~صبانت کند. هر که با یار بد نشیند عاقبت سلامت نیابد، و هر که بجای بد
~~در آید از تهمت
# ~~خلاص نیابد.
# ~~و کفتهاند هر که را خواهی تابشناسی در هم نشین1 او نظر کن تا اختلاط او
~~با کیست ، 15
# ~~او را از آن قوم دان.
# ~~رسول الله بر قومی بایستاد و کفت شما را خبر دهم که بهتر شما کیست و
~~بدتر شما
# ~~کدام است ؟ بهترین شما آن کس است که از وخیر امید دارید وازشر او ایمن
~~باشید ، و بدترین
# ~~شما آن کس است که به خبر او امید ندارید و از شر او ایمن نباشید.
# ~~وصحبت جوانان خرد سال مکروه است که در آنجا آفت بسیار است. واکر به
~~صحبت ."
# ~~1195] ایشان مبتلا کردد باید که به شرط سلامت صحبت دارد و دل و جوارح
~~خود را از ایشان
# ~~محفوظ دارد و ایشان را بر ریاضت و ادب و ترک انبساط حامل کردد.
# ~~آداب الصحبة و...
# ~~13
# ~~1-( همنشین).

PageV00P168

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_169.png)

# ~~114
# ~~به صحبت صغار از خذلان و حماقت است.
# ~~مشایخ کفتهاند رغبت صغار به صحبت کبار از توفیق و زیر کی است ، و رغبت
~~کبار
# ~~و با اصحاب و اخوان به موافقت و تر ک مخالفت باید بودن ، مکر چیزی که
~~از حد
# ~~شرع بیرون باشد در آن موافقت نشاید کردن.
# ~~و بدانک راه خدای از منازعت و مجادلت ms116 با یکدیکر و به ستیزه و مراء
~~همدیکر
# ~~کاری کردن و به نفس پیدا آمدن بعید و مقدس است و هر کس که به یکی ازین
~~معانی ظاهر شود
# ~~از طریقت بیکانه است، ودر این معانی هیچ کس معذور نیست.
# ~~و در کاری که مرد را از دایرهآ طریفت بیرون اندازد مسامحت نشاید کردن
~~.
# ~~و صوفیان بر فراموشی مؤاخذه کنند و نسیان به نزد ایشان عذر نیست. چه
~~این طایفه اهل
# ~~10 حضوراند. نسیان کار غافلان است.
# ~~و زلاتی که شرع آن را مسامحت نمی کند صوفیه نیز آن را در نگذرانند و
~~عفو نکنند.
# ~~اما در چیزی که حق صوفی باشد و مففعت و مضرت آن خاص راجع به نفس او شود
~~مسامحت و
# ~~عفو کنند.
# ~~و بازنان رفق و مرافقت کردن و با ایشان نشستن و برادر خواهری کردن از
~~نشان این
# ~~1 طایفه نیست، و طریقت آن است که این معنی را ترک کند .
# ~~و باجوانان خردسال صحبت داشتن و مکالمه کردن در میان اصحاب طریقت نیست.
# ~~و این چه درین وقت به دور و روز کارتباه ما میشنوی از ذ کر شاهد و عشاق
~~این سخن
# ~~باکان نیست. اینها را قومی فاجر فاسق که به مجرد دعوی درین راه در
~~آمدهاند ، نی صورت
# ~~طاعت و ادب این طایفه دارند ونی حقیقت . این طایفه بجهت لقمهآ آمادهآ
~~خانقاهها و رباطها یا
# ~~جهت دریوزهآ درها و بازارها تا چیزی شان بدهند به لباس این قوم در
~~آمدهاند . همه کاهلان
# ~~مستاند عاجز که نه دین دارند و نه همت و نه مروت. خود را به زی مشایخ و
~~سادات سلوک
# ~~آراستهاند و جامه ها کوتاه کرده و سماع و بنک وزندقه و کلمات هذیان از
~~خود استخراج
# ~~کرده را عبادت و سلوک و روش تصور کرده.
# ~~اورادالاحباب PageV00P169
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_170.png)

# ~~و از غایت شر طویت و بدی عقیدت طالب بیریشان شده و عشاق نام کرده و
~~بجهت
# ~~صحبت ایشان همه ms117 روز با یکدیکر در افتاده . اینها اهل خدا و اهل فقر
~~نیستند، اینها آن
# ~~طایفهاند که خدای میفرماید : "الذین اتخذوا دینهم لعبا ولهواه.
~~هیچ مسلمانی باید که در دین
# ~~روز کار به ایشان اقتدانکند و به شیخی که اینها را جمع کند و در این
~~اعمال روا دارد و منع
# ~~نکند هم اقتدا نکند.
# ~~و کسانی که مویها را به قصد فتیله ساختهاند و بربسته و خود را مؤله1
~~نام کرده و در
# ~~119] سماع به قصد و اختیار نعره میزنند و شید و دیوانه ساری می کنند و
~~خود را به مجانین الهی
# ~~تشمیه می کنند و شبها در خواب بنک میخسبند و روز در طلب شهوات معده چون
~~سک
# ~~در بازارها می کردند و بانک میزنند و چون خردشتی در بیابانها می دوند.
~~همه از دام طاعت
# ~~جستهاند و دریوزه پیشه ساخته : "حمر مستنفرة فرت من قسورة".
~~از عبادات شب و وظایف 10
# ~~اوراد روز نصیبه ندارند و از آداب و معاملات صورت اهل فقر چیزی ندارند
~~تا به علم و معرفت و
# ~~دقایق و حقایق خودچه رسد!
# ~~شیخ ابوطالب مکتی در قوت القلوب میفرماید که هر کس را که بینی که به
~~لباس فقرا
# ~~در آمده است وعمل و مجاهدهآ این طایفه نمی کند بدانک از محنت و زحمت
~~شغل دنیا کریخته
# ~~است و آسایش کاهلی بر کزیده .
# ~~و اما حکم شاهد و عشاق آن است که اعظم زلات و اشد فسوق است.
# ~~سید ابوالقسم2 قشیری دره رسالهآ وصیت مریدان" آورده است که در
~~طریقت اصعب آفات
# ~~صحبت احداث است و هر که را خدای به این مبتلا کند به اجماع مشایخ خدای
~~او را خوار و
# ~~مخذول کرده است و از در خود به غیر مشغول کرده است ، و ازین صعب تر که
~~این معنی را
# ~~بر دل او خوار و آسان کرده است تا او آن را اندک و سهل میشمرد، قال
~~الله تعالی : "و تحسبونه ms118 20
# ~~هینا وهو عندالله عظیم.)
# ~~شیخ ابوالفتح موصلی می فرماید که با سی شیخ که همه ابدال بودند صحبت
~~داشتم و کل
# ~~آداب الصحبة و...
# ~~1
# ~~1- کذا دراصل باهمزه، موله وموله بمعنای آبروان ونیز شتری است که بچه
~~اش را بکشند وازغصه حیران و
# ~~سرگردان شود. اینجا بظاهر بمعنی درویش بیابان گرد باشد.
# ~~1-( ابوالقاسم) .

PageV00P170

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_171.png)

# ~~11
# ~~ایشان در وقت مفارقت مرا این وصیت کردند که از معیشت و معاشرت با
~~جوانان
# ~~خرد سال بیرهیز.
# ~~پس مرید باید که از مجالست احداث و مخالطت امردان برحذر باشد که کمترین
# ~~شر او فتح باب خذلان وبدو حال هجران است ، و نعوذ بالله من ذلک ان شاء
~~الله تعالی.
# ~~بیت
# ~~لب از لب لعل دلبران خوش کردن و آهنک سر زلف مشوش کردن
# ~~امروزخوش است، لیک فرداخوش نیست  خود را چو خسان طعمهآ آتش کردن
# ~~و صحبت باسلطان چنان باید داشت که هرچه فرماید بالسمع و الطاعة منقاد
~~باشی ، مکر
# ~~امری که فی معصیة الله او فی مخالفة سنة رسول الله باشد آن را نشاید در
~~عمل آوردن ، قال الله
# ~~تعالی : * اطیعوالله واطیعوا الرسول و اولی الامر منکم."
# ~~و سلطان را دعای نیک باید کردن و بدی او نباید کفتن و در وی قدح و طعن
# ~~نشاید کردن.
# ~~چون حجاج بمرد حسن بصری کفت : "رحم الله امرءا عرف زمانه و حفظ
~~لسانه و داراء
# ~~سلطانه."
# ~~واما حکم تردد کردن به نزدیک سلاطین آن است که اکر سلطان عادل باشد او
~~خود
# ~~از آن هفت کانه است که رسول صلی الله علیه وسلم فرموده است :
~~"سبعة یظلهم الله فی ظل عرشه
# ~~وم لاظل الاظله * و نظر درو عبادت است ، واکر ظالم باشد دوری ازو واجب
~~است الا که
# ~~مضطر کردد و به ضرورت نزدیک او باید رفتن یا خود بجهت نصیحت و انکار1
~~عمل او کردن
# ~~نزدیک او رود، لکن وقتی که بر نفس خود ایمن شود و داند که از این قربت ms119
~~شری در نفس او
# ~~4 پیدانمی آید و برحال خود سالم میماند شاید رفتن.
# ~~یکی از خلفا خواست که زیارت بشرحافی دریابد. این سخن به کوش شیخ رسید .
~~فرمود
# ~~که اگر خلیفه بعد ازاین مرا یاد کند دیکر درین شهر نباشم.
# ~~اوراد الاحباب
# ~~1- اصل : انکارا.
# ~~5 PageV00P171
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_172.png)

# ~~مشایخ کفتهاند هر که درعزت دنیا با سلطانان شریک شود در مذلت آخرت هم
~~باایشاان]
# ~~شریک کردد.
# ~~و کفتهاند تقرب اشرار به اخیار صلاح کار هر دو طایفه است ، و تقرب
~~اخیار به اشرار
# ~~فتنه و بلای هردو طایفه است .
# ~~سلطان سنجر را شوق خدمت شیخ ابوالحسن خرقانی بود. یکی از وزرا رفت
~~تاشیخ را بیارد. 5
# ~~شیخ را در صحرا یافت. بیل در دست آب میداشت. کفت سلطان ترا میطلبد. گفت
~~ما را
# ~~بروای صحبت اونیست . نمی آیم . وزیر کفت خدای فرموده است :
~~"اطیعوا الله واطیعوا الرسول و
# ~~اولی الامر منکم." شیخ فرمود ما در "اطیعوالله و
~~اطیعوالرسول" چنان مستغرق کشتهایم که
# ~~به داولی الامر" نمی پردازیم.
# ~~وهر که مضطر کردد و به حضرت حکام در آید باید که ایشان را به صلاح
~~خواند و 10
# ~~از خدای یاد دهد و موعظت کوید و بقدر قوت خود انکار کار ایشان کند ، و
~~بعضی از مشایخ
# ~~به سلاطبین تقرب کردهاند بجهت مصالح مردم را.
# ~~زید بن اسلم می کوید که یکی از انبیا بوده است که ملک وقت خود را رکاب
~~نیز
# ~~می کرفته است و مرادش آن بوده است که تاملک با او الفت کیرد و دوست شود
~~تااوحاجات حق را
# ~~کفایت کند و کار مردم با او بسازد ، قال ابن عطاء: "لئن یرائی
~~الرجل سنین لیکتسب جاها یعیش
# ~~مؤمن بجاهه ، انجی له من ان یخلص العمل لنجاة نفسه."
# ~~و صحبت با کافهآ خاق چنان] میباید کردن که ابوضمضم رضی الله عنه کرده
~~رسول
# ~~صلی الله علیه وسلم صحابه رافرمودا عاجزیت شما که همچو ابوضمضم باشید ؟
~~و عمل ابوضمضم
# ~~آن بود ms120 که بامداد و شبانکاه می گفت ای بارخدای من نفس و عرض خود را به
~~تو بخشیدم ، ای
# ~~پبار خدای من عرض خودرا بربند کان توصدقه کردم ، اکر مرا دشنام دهند
~~باز دشنام ندهم ، و 20
# ~~گر بر من ظلم کنند باز ظلم نکنم.
# ~~شیخ ابوعبدالله خفیف می کوید که به مکه در آمدم و به خدمت ابوعمروزجاج
~~رفتم و
# ~~آداب الصحبة و...
# ~~17
# ~~15
# ~~1- پسن از "فرسود" یک الف که ظاهرا زائد مینماید وجود دارد.

PageV00P172

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_173.png)

# ~~118
# ~~
# ~~  در ا بالام مه بدد
# ~~گفت بلی. کفتم من او را به شیراز کذاشتم و آمده . شیخ تبسم فرمود ،
~~یعنی من هستی خود را
# ~~گذاشتهام و آمده. ازین سخن متغیر نشوم.
# ~~شاه شجاع کرمانی می فرماید هر که به چشم خود در خلق نظر کند خصومت او
~~با خلق
# ~~هر کز به پایان نرسد، وهر که به عین حق در ایشان نکاه کند در افعال
~~ایشان را معذور دارد و
# ~~به ایشان مشتغل نکردد:
# ~~5
# ~~اورادالاحباب PageV00P173
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_174.png)

# ~~شاه شجاع فی فرماید برهر عضوی ادبی است که آن عضو به آن مخصوص است، قال
~~الله
# ~~آداب الجوارح والحواس
# ~~تعالی :" ان السمع والبصر و الفؤاد کل اولئک کان عنه مسؤلا*
# ~~مشایخ گفتهاند حسن ادب باخدای تعالی آن است که در امری که رضای خدای
~~عزوجل 5
# ~~در آن نبود هیچ عضو ازاعضای تو در آن امرحر کت نکند .
# ~~ادب زبان آن است که دایماابدا به ذکر خدای باشد که ذ کرخدای غمها را
~~جمع کند و
# ~~ادب اللسان
# ~~خاطر را صافی کرداند.
# ~~و برادران و یاران را به دعای نیک یاد کند و نصیحت و وعظ کوید.
# ~~و سخنی که کسی را خوش نیاید نکوید.
# ~~روایت است که مردی از رسول الله صلی الله علیه و سلم پرسید که پدر من
~~در آن عالم
# ~~کجاست؟ رسول فرمود در دوزخ، و در روی این مرد دید که او را ناخوش آمد .
~~باز ms121 فرمود
# ~~که پدرتو و پدر من وپدر ابراهیم علیه السلم در یک موضعاند.
# ~~و باید که استغفار بسیار گوی1 که اگر درعقب کناه گوی1 آن را محو کند
~~واگردر 15
# ~~عقب طاعت و احسان کوی1 نور علی نور و سرور علی سرور
# ~~و اکر از ذکر و استغفار ملول کردی به تلاوت قرآن مشغول شو. قرآن ملالت
~~نیارد
# ~~چه هر آیتی معنی دیکر دارد و واردی دیکر دارد.
# ~~و باید که غیبت و سخن چینی و دشنام به زبان نراند و در امری که او را
~~به کار نیاید
# ~~خوض نکند.
# ~~فص
# ~~- کدا در اصل ( کوتی).
# ~~2 PageV00P174
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_175.png)

# ~~120
# ~~چون در سخنهای بی کار شروع کنند او بس کند و سخن نکوید.
# ~~و اکر در میان جمع باشد مادام که سخنی به کار آمدنی کویند او نیز سخن
~~کوید و
# ~~و در هر مکان باید که موافق آن حال سخن کوید، *لکل مکان مقال."
# ~~5 خواهی زبان را محافظت کن و خاموشی را ملازمت کن که خاموشی پردهآ جاهل
~~و
# ~~خدای تعالی را زبان ترجمان دل و مفتاح خیر و شر آفریده است . اکر صلاح
~~دل
# ~~زینت عاقل است.
# ~~رسول الله صلی الله علیه و سلم فرمود : "وهل یکب الناس فی النار
~~علی مناخرهم
# ~~الا حصائد السنتهم."
# ~~10
# ~~فحش و غیبت و نمیمت و دروغ را و هرچه منکر است کوش ننهد و استماع نکند
~~.
# ~~ادب السمع
# ~~احب الفتی ینفی الفواحش سمعه
# ~~شعر
# ~~و ذکر و حکمت و چیزی که در دین یا در دنیا فایدهآ آن به او رسد استماع
~~کند و
# ~~کان به عن کل فاحشة وقرا
# ~~هر که به او سخنی گوید آن را نیکو اصنا کند.
# ~~چشم را از نامحرم وعیوب مردم و منکرات و محرمات بیوشاند که حق تعالی می
~~فرماید:
# ~~ادب البصر
# ~~"یعلم خائنة الاعین وما تخفی الصدور."
# ~~درمثل است: "هر که از بی چشم رود دربی مرک رود"، "من
~~کثرت لحظاته دامت ms122 حسراته.*
# ~~20
# ~~شددیده به عشق ره نمون ادل من
# ~~بیت
# ~~روزی که به بی دلی کرفتار شوم
# ~~بر شد ز غم تو اندرون دل من
# ~~نظر مرد باید که جهت اعتبار باشد و در هرچه نظر کند برقدرت خدای و عظمت
~~او و
# ~~از دیده طلب کنند خون دل من
# ~~حسن صنعت او استدلال کیرد. در نظر باید که حظ نفس اماره نیاشد.
# ~~اورادالاحباب
# ~~1-( رهنمون).

PageV00P175

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_176.png)

# ~~یکی از مشایخ می کوید که وقتی نظری به شهوت به شخصی کردم. درخواب شنیدم
# ~~که مرا گفتند که خدای تعالی می کوید که دنیا دار من است و خلایق بند
~~گان و کنیز کان1
# ~~مناند. هر کس که به یکی بی حق نظر کند خیانتی باشد که با من کرده است.
~~بیدار شدم و
# ~~با خود سو کند خوردم که جز به امانت به هیچ کس نظرنکنم.
# ~~شیخ ایویعقوب نهرجوری می فرماید که در طواف کعبه آدمی یک چشم را دیدم و
~~او این 5
# ~~دعا می کرد: "اعوذبک منک." گفتم این چه دعاست ؟ گفت بدان که
~~پنجاه سال است که من
# ~~مجاور این خانهام. روزی خوب صورتی را دیدم به نظر خوش آمد . درو نکاه
~~کردم . سیلی از
# ~~غیب برین چشم من آمد که چشم من آب شد و برروی من فرود آمد. گفتم آه!
~~آواز آمد که
# ~~یک نظر به یک سیلی ااکر تو زیادت کنی مانیز زیادت کنیم.
# ~~و رسول الله صلی الله علیه وسلم علی را فرمود: "لا تتبع النظرة
~~النظرة فان الاولی لک 10
# ~~و الثانیة علیک."
# ~~ادب القلب
# ~~مراعات احوال سنیه و مقامات محموده ونفی خواطر تباه مذمومه و تفکر فی
~~الاء الله
# ~~ونعمائه وعجایب خلقه از آداب دل است ، قال الله تعالی: "ویتفکرون
~~فی خلق السموات والارض*،
# ~~و قال علیه السلم: * تفکر ساعة خیر من عبادة سنة."
# ~~و از آداب قلب آن است [ که] به خدای تعالی و به جمیع مسلمانان کمان نیک
~~بری و ms123
# ~~دل را از غل و غش و حسد و کینه و خیانت و خلق بد و عقیدهآ بد طاهر کنی
~~که اینها خیانات
# ~~قلباست.
# ~~و رسول فرموده است : " ان فی الانسان لمضغة اذا هی صلحت صلح لها
~~سائرالجسد واذا
# ~~فسدت فسد لها سائر الجسد الاوهی القلب."
# ~~و سری سقطی رضی الله عنه می فرماید که دل سه است : دلی است همچو کوه که
~~هیچ
# ~~چیز او را در حرکت نیارد. و دلی است همچو درخت خرما ، بیخ او محکم و
~~ثابت لکن باد
# ~~آداب الجوارح والحواس
# ~~121
# ~~اصل: کنیز کان.

PageV00P176

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_177.png)

# ~~122
# ~~او را به راست و چپ میل میدهد و میجنباند. دلی است همچو شاخ کیاهی ضعیف
~~که اکر
# ~~بادی در آید او از بیخ بر آید.
# ~~و برتو باد که عقدهآ اصرار از دل بکشائی که این نفس شاید که آخرین
~~انفاس تو باشدو
# ~~بر کناه مصر بمیری و در عذاب و عقوبت قیامت بمانی . پس اکنون توبه کن
~~که خدای تعالی
# ~~می فرماید : "و لیست التوبة للذین یعملون السیئآت حتی اذا حضر
~~احدهم الموت قال انی
# ~~تبت الآن ." ورسول الله میفرماید : "ان الله تعالی یقبل توبة
~~عبد مالم یوغر."1
# ~~مرددر کاری مشغول نا کاه اجل در آید و او مصر بر کناه ، والعیاذ بالله
~~من ذلک.
# ~~ادب الیدین
# ~~ادب او آن است که دست را به نیکویی و احسان و خدمت اخوان مبسوط داری و
# ~~هردو دست را درهیچ معصیتی کار نفرمائی.
# ~~ادب پای آن است که در صلاح خود و یاران و برادران سعی نمائی و قدم به
~~جهت خلق
# ~~ادب الرجل
# ~~دریغ نداری و به نشاط و خرامان و تکبر و ناز راه نروی که رسول الله
~~علیه السلم فرموده:
# ~~"الزهو الکبر ولا یزهو فانه متایبغضه الله" ، و در کاری که
~~عصیان خدای تعالی باشد از قدم
# ~~خودیاری نخواهی و نروی.
# ~~و بر تو باد که در سر وعلانیه تقو[اآی خدای را ms124 نکاه داری. تقوی چیست ؟
~~حذر از
# ~~عتاب الله ، و هر که از عقوبت خدای بترسد هر آینه فعلی کند که رضای
~~خدای در آن باشد.
# ~~قال الله تعالی: " ویحذر کم الله نفسه ."، و قال الله تعالی
~~: " و اعلموا ان الله یعلم ما فی انفسکم
# ~~فأحذروه*
# ~~اوراد الاحباب
# ~~1- در حاشیه به "یغره بدل شده است.

PageV00P177

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_178.png)

# ~~آدابهم فی العشرة والتأمیر فی الصحبة
# ~~اول صحبت معرفت است ، باز مودت ، باز الفت ، باز عشرت ، باز محبت ، باز
~~اخوت .
# ~~و کفتهاند که غذای نفوس در عشرت است، و غذای قلوب در صحبت. و تا بواطن
# ~~متفق نباشد صحبت نتواند بودن. خدای تعالی در صفت منافقان می فرماید :
~~" تحسبهم جمیعا 5
# ~~و قلوبهم شتی."
# ~~و چون شرایط صحبت صحیح شود او بلندترین این مراتب است از بهر آنک صحابه
# ~~رسول الله صلی الله علیه وسلم به علم وفقه و عبادت و زهد و تو کل و رضا
~~از جملهآ خلق بزر کشتر
# ~~بودند واین جمله را از حضرت رسالت یافته بودند و ایشان را به هیچ چیز
~~ازاینها نسبت نکردند ،
# ~~به صحبت نسیت کردند که از همه مراتب اعلاتر است.
# ~~و طریقت صوفیه در عشرت آن است که نکویند که این از آن من است و آن از
~~آن توهو
# ~~نکویند که پیش من است ومتاع من و کفش من و جامهآ من. هرچه خدای به
~~ایشان رساند همه
# ~~در آن برابرند و هیچ کدام از یار دیکر اولی تر نیستند.
# ~~و در سخن ایشان نرود که اگر چنین بودی آن چنان نبودی، ومیبایست که چنین
# ~~بودی و کاشکی چنان نبودی ، و تو این چرا کردی و چرا نکردی، که این
~~الفاظ از اخلاق
# ~~عوام است .
# ~~ابراهیم بن شیبان قدس الله روحه می کوید:" کنا لانصحب من یقول
~~نعلی." هر که خودرا و
# ~~آنچ در دست اوست از آن یار نداند صحبت او صحیح نبود.
# ~~یاری آن است که یار ms125 در مال تو همچنان تصرف کند که در مال خود، و باتو
~~کفتن
# ~~حاجت نداشته باشد و ترا در خاطر نکردد که چرا با من رمزی نگفت و آن
~~تصرف او ترا 20
# ~~ف
# ~~1
# ~~14 PageV00P178
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_179.png)

# ~~124
# ~~خوش آید، و شفقت تو برمال دیکری باید که چنان باشد که برمال خود.
# ~~صحبت با جوانان به رفق ، و با مشایخ به حرمت ، با اطفال به شفقت و رحمت
~~.
# ~~و در میان این طایفه عاریت دادن و کرفتن نمیشاید. سخن مشایخ است :
~~"الصوفی
# ~~لا یعیر ولا یستعیر"
# ~~و با یکدیکر خصومت و مجادله و استهزا کردن و زحمت دادن و بردیکری غلیه
# ~~کردن ، یا غیبت و سخن زشت گفتن و درعرض کسی طعن کردن و سخن چینی کردن
~~در میان
# ~~این طایفه نیست. بلک هریکی از این طایفه بزر کتر از خود را به مثابهآ
~~فرزنداند، و خردتر
# ~~ازخودرا به مثابهآ مادر و پدر، وهم سر1 خود را به مثابهآ برادر ، و
~~مشایخ خود را به مثابهآ بندهآ
# ~~درم خریده.
# ~~و شرط فقر آن است که هر کس که تو را کاری فرماید طاعت داری و منع نکنی
~~و
# ~~هیچ کس راتو کاری نفرمایی و برهیچ آدمی تفوق و تکبر نکنی و طالب این
~~معنی نباشی.
# ~~و از آداب آن است که چون چندتن جمع شوند یکی را در میان پیشوای خود
~~سازند
# ~~تا مرجع و اعتماد برو باشد و به رای و هوای خود نباشند، و شرط آن است
~~که کسی را مقدم
# ~~سازند که به عقل از ایشان راجح باشد، و اکر نبود کسی را که به همت اعلی
~~است ، باز
# ~~1 کسی را که به حال اعلی باشد، واگرنبود کسی را که به علم طریقت اعلم
~~باشد، و باز کسی را
# ~~کد به سال بیشتر باشد.
# ~~رسول الله در امامت نماز نیز چنین فرموده است : "یؤم القوم اقرأهم
~~لکتاب الله. فان
# ~~استووا فاسنهم، فان استووا فاقدمهم هجرة."، ms126 و رسول الله علیه
~~السلم اهل بدر را بردیکران
# ~~تقدیم فرمودی.
# ~~و در روایت است که رسول الله صلی الله علیه و سلم درصفهآ تنک نشسته
~~بود. قومی از
# ~~بدریان بیامدند و جای نشستن نیافتند. رسول الله برخاست تا آنها که اهل
~~بدر نبودند بیرون شدندو
# ~~اهل بدر برجای ایشان بنشستند. این حال بر آن قوم سخت آمد و ایشان را
~~ناخوش آمد . خدای
# ~~تعالی این آیت را فرستاد، " و اذا قیل انشزوا فانشزوا.*
# ~~اورادالاحباب
# ~~1
# ~~2
# ~~PageV00P179
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_180.png)

# ~~واگر به سال بزر گتر نباشد آن کس را که خلق او بهتر باشد تقدیم کنند،
~~واگرنبود
# ~~کسی را که به راه فقر قدیمی تر باشد، باز کسی را که ادب او تمام تر
~~باشد ، باز کسی را که
# ~~در دریافت لقا[ی] مشایخ سابق باشد.
# ~~علی بن بندارصوفی از نیسابور بود به دیدن ابوعبدالله خفیف آمد، قدس
~~الله روحهما . ابوعبدالله
# ~~شیخ علی را فرمود تو در پیش در آی. شیخ علی کفت به چه عذر من برتو
~~تقدم نمایم ؟ ابوعبدالله 5
# ~~فرمود به این سبب که تو شیخ جنید را دیدهای و ما ندیده ایم.
# ~~و درویشان ازهیچ کس انصاف نستانند. عذر بیکانکان1 را قبول کنند و عذر
~~خود
# ~~نکویند و خود را معذور ندارند و دیکران را نصرت دهند و از کس نصرت
~~نخواهند و معامله
# ~~با مردم به رحمت و شفقت کنند.
# ~~و باید که یاران و اکفایکدیکررا در کاری که از طریقت بیرون باشد مسلم
~~ندارندو 10
# ~~سلیم نیایند، مکر که آن کس به خرقه وحال اعلی باشد، آن را تسلیم آمدن
~~واجب کند.
# ~~و بخل و بفض وحسد در مواهب الله تعالی که به یکی بخشد درین قوم نیست .
# ~~و با جاهل صحبت نی. و کفتهاند که چون خواهی که با کسی صحبت داری بنگر
~~که
# ~~عقل او بیشتر است یا دین او. که دین او نفس او را سود می دارد و عقل او
~~هم ms127 ترا و هم اورا.
# ~~و با کسی که بیشتر اندیشهآ او دنیا و نفس و هوا باشد صحبت مدار. قال
~~الله تعالی : 15
# ~~"فاعرض عن من تولی عن ذکرنا ولم یرد الا الحیوة الدنیا "،
~~وقال الله تعالی : "ولا تطع من
# ~~اغفلنا قلبه عن ذکرنا.*
# ~~وباید که درویش عیب مردم نکوید وهر کس که عیب کسی کوید تا آن عیب دروی
# ~~نباشد در دیکری نبیند .
# ~~ابوعنمان حیری را سؤال کردند که شرط صحبت چیست ؟ گفت آنک مال خودرا 20
# ~~بریاران فراخ داری و در مال ایشان طمع نکنی و انصاف بدهی و طالب آن
~~نشوی که کسی
# ~~آدابهم فی العشرة
# ~~2
# ~~1- اصل : بیگانه گان.

PageV00P180

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_181.png)

# ~~12
# ~~نابع تو شود و هر نفع که از یار به تو رسد آن را بسیار شماری، و هر نفع
~~که از تو به او رسد
# ~~آن را اندک دان ودر نظر میار.
# ~~محمد بن داود الدقی1 می گوید که از شیخ زقاق سؤال کردم که صحبت با که
~~دارم ؟
# ~~گفت با کسی که آن فعلها[ی] ترا که خدای میداند، اگر او بداند تو ازو
~~ایمن باشی، و باید
# ~~که حشمت یار در دل تو باشد تا از تو کاری که نشاید در وجود نیاید.
# ~~و ادب2 معیشت و صحبت آن است که کسی را بانک برنزنی و حمله نبری.
# ~~شیخ ابوعلی رودباری می فرماید که حمله بردن3 بر کسی که از تو بالاتر
~~است وقاحت و
# ~~بیخردکی: باشد، و بر کسی که مثل توست بیادبی، وبر کسی که از تو کمتر
~~است عاجزی.
# ~~و کفتهاند خویشتن بینی و عجب به نفس خود از فساد عقل است ، قال الله
~~تعالی : "تلک
# ~~الدار الاخرة نجعلها للذین لایریدون علوا فی الارض ولا فسادا والعاقبة
~~للمثقین." علو جاهی را
# ~~کویندکه از حال ومعنی مثل علم و معرفت و عقل و ولایت حاصل آید ، و فساد
~~جاهی را
# ~~کویند که از طریق ظاهر دنیا مثل مال و خدم ms128 و فرزندان و عشرت و امارت
~~حاصل آید.
# ~~پس حضرت عزت دراین آیت می فرماید که سرای آخرت از آن کسانی است که به
~~اسباب ظاهرو
# ~~به احوال باطن جاه طلب نکردند.
# ~~و ادب آن است که هیچ مسلمانی را حقیر ندانی و به نظر حقارت درو نکاه
~~نکنی که
# ~~رسول الله صلی الله علیه وسلم فرموده است بدی مرد همین بس است که برادر
~~مسلمان را حقیر
# ~~دارد ، و جای دیکر فرمودهاست که هرکه مؤمنی را خوار دارد یا حقیر نکاه
~~کند به جهت
# ~~فقر و تنک دستی او خدای تعالی روز قیامت آن کس را فضیحت کند وشهره
~~گرداند.
# ~~مشایخ کفتهاند: "من رضی الله به عبدافارض به اخاه، آنک خدای را
~~بنده میشاید ترا
# ~~یز برادر شاید.
# ~~درویش بایدکه پیوسته دربزر کان متصوفه نظر کند و صفات پسندیده از ایشان
# ~~اوراد الاحباب
# ~~1
# ~~1- در اصل آن را الرقی هم میتوان خواند ، نگاه کنید بدطبقات الصوفیه
~~السلمی حن 448.
# ~~اصل: ادب و
# ~~2 - اصل : بردند.
# ~~4- کذا در اصل.

PageV00P181

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_182.png)

# ~~بیاموزد و به وقت آن به کار می دارد، و سالوس ومرائی نباشد ، و مزاح از
~~خلق پنهان کند ، و
# ~~وقت وقت دندان سیید کند. و آن را درویشان کویند که آفتاب بر آمد، یعنی
~~که خندید و
# ~~خوش دل شد، و به خلاف این کسی را که ترش شود کویند ابر شد تا نا اهلان
~~ندانند.
# ~~و در میان جوانان الفاظی هست که کویند: مثل آنک برهآ بریان را
~~"شهید بن شهید "
# ~~خوانند ، و حلوارا "کل بهشت" ، وخلال را "ییک نا
~~امیدی" ، ولوزینه را "قیود الشهداء، و 5
# ~~مانند این بسیاراست . اما محققان صوفیه کمتر گویند.
# ~~آدابهم فی العشرة
# ~~2 PageV00P182
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_183.png)

# ~~شرط آن است که خدمت ارباب فقر و اصحاب تصوف کسی کند که به نیت و شفقت
# ~~ادب الخادم وشرایطه وحاله ومن پتشبه به
# ~~از همه صادق تر باشد واز همه حلیم تر و بار کش ms129 تر و به دل از همه قوی
~~تر ، و دیانت و امامت و
# ~~صیانت او از همه بیشتر، و به کار نفس و اهل خودش اهتمامش از همه کمتر
~~باشد.
# ~~خدمت، درجهآ دوم شیخی است. قال رسول الله صلی الله علیه وسلم:
~~"سید القوم خادمهم.*
# ~~و خدای تعالی به داود وحی فرستاد: "یا داود اذا رأیت لی طالبا فکن
~~له خادما.*
# ~~خادم متصدی راحت رسانیدن است و بهنیتی که دارد خواطر کسانی را که روی
~~به خدای
# ~~آوردهاند از مهم معاش فارغ می دارد از غایت رغبت در ثواب خدای و یافت
~~آنچ بند کان را
# ~~1 وعده کرده است در آخرت.
# ~~خادم هرچه می کند لله را می کند، وشیخ هرچه می کند بالله تعالی می کند
~~. شیخ در مقام
# ~~مقربان است، وخادم در مقام ابرارست .
# ~~خادم بذل و ایثار وقت خود را اختیار کرده است و متصدی خدمت عباد الله
~~کشته و
# ~~فضیلت درین دانسته و خدمت را برنوافل عبادات و اعمال راجح داشته. مقام
~~شیخ دیکرست و
# ~~15 مقام خادم دیکر.
# ~~جاهلان بسیار کشتهاند و علوم صوفیه درین زمان مندرس کشته و بیشتر فقرا
~~از حضرت
# ~~مشایخ به لقمه قناعت کردهاند1 وعلم وحال نمی طلبند . هر کسی که ایشان
~~را طعام بیشتر و بهتر
# ~~می دهد او را به شیخی سزاوارتر میدانند و رغبت به آنجا می کنند و
~~نمیدانند که اطعام طعام
# ~~خادمی است نه شیخی.
# ~~فص
# ~~1- در حاشیه " نمودهاند * تحریر شدهاست.

PageV00P183

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_184.png)

# ~~و ای بسا که خادم نیز حال نفس خودرا نداند و از قلت علم طریقت نفس خود
~~را پندارد
# ~~که به شیخی رسیده است و بین المقامین تفاوت بی شمار است.
# ~~و بدانک نوافل بر دو وجه است: یکی نافله آن است که بنده به جهت طلب
~~ثواب و
# ~~جزا را بجای می آرد، و دوم آن است که جهت صحبت حال خود را با خدای بجای
~~می آرد.
# ~~و این ms130 صاحب حال از این نوافل به نقد مییابد آنچ مییابد ، پیش از آنک به
~~آن وعدهآ آخرت *
# ~~رسد. پس خدمت را فضیلت بر آن نافله ای است که جهت ثواب و جزا[ی] موعود
~~بجای
# ~~می آرد. مرتبهآ صاحب حال دیکر است و مقام صاحب عبادت دیکر.
# ~~خادم حریص است تا فضائل خدمت او را جمع آید. پس کاهی از کسب و کاهی از
# ~~انکیز فتوح و رفق و کاهی از دریوزه و کاهی از وقت اصحاب بهر طریقی که
~~تواند که شرعا
# ~~مذموم نیست توسل می طلبد تا فضیلت خدمت را حاصل کند.
# ~~اما شیخ به بصیرت نافذ و وفور علم میبیند و میداند که کرفتن و دادن را
~~علم تمام و
# ~~اخلاص نیت میباید و بسیار رنج میباید کشیدن تا نیت از شوایب نفس و شهوت
~~خفیه خالص
# ~~کردد، و چون نیت خالص کشت مرد خود به هیچ امری رغبت نکند از بهر آنک
~~آنچ مراد
# ~~حق است حاصل شد ، و کار درویش ترک مراد خود است و اقامت مراد حق .
# ~~جنید میفرماید که سری سقطی می کوید قدس الله روحهما که من به بهشت
~~راهی نزدیک 15
# ~~میدانم. پرسیدند که کدام است ؟ گفت از هیچ کس چیزی مخواه و ازهیچ کس
~~چیزی مکیرو
# ~~با خود نیز چیزی مدار که از آنجا چیزی به کسی دهی.
# ~~یس خادم طریق بهشت خدمت و بذل و ایثار را میبیند و خدمت را بر نوافل
~~طاعت
# ~~مقدم میدارد، و دلیل فضل خدمت برنافله یکی این حدیث است.
# ~~انس بن مالک رضی الله عنه می کوید که بارسول الله صلی الله علیه وسلم
~~بودیم. بعضی ازما
# ~~روزه دار بودند و جمعی مفطر. به منزلی فرود آمدیم و روزی سخت کرم بود.
~~روزه داران قومی
# ~~دستها به روی نهاده بودند و روی را از آفتاب سایه می کردند، و قومی را
~~که کلیم بود سایهبان
# ~~ادب الخادم و...
# ~~3
# ~~20 PageV00P184
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_185.png)

# ~~13
# ~~ساخته ms131 بودند و همه خفتند. و آن قوم که مفطر بودند برخاستند1 و خیمها
~~زدند و مرا کب را
# ~~آب دادند .رسول الله صلی الله علیه و سلم فرمود: "ذهب المفطرون
~~الیوم بالاجر" ، یعنی امروز
# ~~ثوابها را روزه کشایند کان بردند. پس این حدیث دلیل است بر فضل خدمت بر
~~نافله .
# ~~و خادم را مقام عزیز است ومرتبهآ بلند. وقتی که نیتش از غرض نفس خود
~~خالص باشد.
# ~~اما کسانی که نیت را از شوایب نفس خالص نمی توانند کردن یا نمی دانند و
~~به خادمان
# ~~تشته می کنند و متصدی خدمت فقرا می کردند و به حسن ارادت در کار خدمت
~~میدر آیند
# ~~ایشان را آن مرتبهآ خادم نباشد. لکن ثواب خدمت آمیخته با حظ نفس باشد و
~~این کس را
# ~~متخادم کویند و او کسی باشد که در او هوای نفس او آمیخته باشد و چیزی
~~را که در غیر
# ~~موضع خود بنهد و کاه کاه کسی را که مستحق نباشد به هوای نفس خدمت کند
~~یا آن را
# ~~1که شایسته است خدمت نکند و چنانک ثواب و رضای خدای را دوست دارد مدح و
~~ثنای
# ~~خلق را باآن هم دوست دارد، یا از خدمت کسی که به او مکروهی و رنجی
~~رسیده باشد امتناع
# ~~کند ، و از انحراف مزاج و هوای دل از آن کس که راضی باشد او را خدمت
~~نیکو کند ، و با
# ~~آن کس[ که] درغضب باشد واجبی خدمت بجای نیارد . این چنین کس متخادم است
~~نه خادم.
# ~~و خادم آن است که در خدمت تابع هوای نفس نبود و در رضا و غضب یکسان
~~باشدو
# ~~1 از دشنام یا مدح در خدمت تفاوت نکند و در صدق نیت او ریا و هوا وحظ
~~نفس و نصیبهآ تن
# ~~مزوج نبود.
# ~~و شرط آن است که خادم دایما از احوال جماعت بپرسد، و در کل امور منقاد
~~جمع
# ~~باشد ، و در جمیع اوقات نصیبه نطلبد ، و ms132 از ملامت کس نترسد، و هرچیزی
~~را در موضع خود
# ~~چنانک حق آن است بدارد.
# ~~و فرق و تمییز میان خادم و متخادم کسی تواند کردن که او به صحت نیات و
~~تخلیص
# ~~نیت از مدح هوای نفس عالم کردد.
# ~~اورادالاحباب
# ~~1- اصل : خاستن.

PageV00P185

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_186.png)

# ~~و مرد متخادم نیک کزیده را در بیشتر امورثواب خادم باشد ، لکن به
~~مرتبهآ خادم نرسد
# ~~کرچه عمل خادم کند . از بهر آنک حال خادم ندارد و در عمل او هوا ممزوج
~~است.
# ~~اما کسی را که در خدمت فقرا بایستانی و تو نیز مرافق جمع به او کذاری
~~یا وقف
# ~~قوم را به او تسلیم کنی و او به جهت نصیبهای که بیابد یاحظی عاجل که در
~~این عالم به او رسد
# ~~خدمت کند، با در خدمت چنان باشد که اکر آن رفق و نصیبهآ او را از آنجا
~~ببری و منع کنی
# ~~اوخدمت نکند و ترک کند، یاخدمتی که از آن اوست ودر ذمهآ اوست کسی
~~دیکررا میفرماید
# ~~این چنین کس خدمت نفس خود کرده باشد و طالب حظ خود بوده باشد ، و از
~~برای کار و
# ~~منفعت خود و نصیب خود ایستاده . خادم فقرا نباشد ، "الخادم بلا
~~نصیب.*
# ~~هر آن شخص که او کسی راخدمت کند تا آن کس باز وی را خدمتی کند یا ملازم
# ~~او شود و جمع او را انبوه دارد و تبع او کردد تا او جاه نفس خود را به
~~کثرت اتباع و اشیاع 10
# ~~اقامت کند ، یا بر فقرا حکم و تسلط و در ازدستی جوید ، یا فقیر را به
~~آن محتاج کرداند که
# ~~تملق او کند و رضا او طلبد که اکر نکند در وظیفهآ فقیر خلل دراندازد و
~~میل ازو بکرداند
# ~~این شخص را نه خادم کویند و نه متخادم . لایق حال او آن باشد که او را
~~مخدوم نام نهند یا
# ~~مستخدم خوانند . از بهر آنک او طالب دنیا و خادم هوا[ی] نفس ms133 است و به
~~زی خدام و لباس
# ~~فقرا خودرا بر آراسته است، و محبت ریاست برو مستولی کشته ، ومغلوب طلب
~~حظوظ نفس
# ~~شده، ونفس و اهل و ولدخودرا راضی میدارد نه خدای را و فراخی معیشت می
~~خواهد نه محنت و
# ~~مجاهدهآ خادمی را.
# ~~معر
# ~~به مارماهی مانی ، نه آن تمام و نه این
# ~~منافقی چه کنی ، مار باش یا ماهی
# ~~کنون با این همه پریشانی حال و ناراستی باطن و نیت به این مقدار که
~~خدمت این
# ~~طایفه را برخدمت غیر ایشان اختیار کرده است و انتما به این قوم کرده و
~~خود را نسبت به ایشان
# ~~ادب الخادم و...
# ~~131
# ~~15
# ~~20 PageV00P186
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_187.png)

# ~~32
# ~~داده شاید بود که بر کت این قوم بیابد و محروم ابدی نکردد که در خبر
~~صحیح است :
# ~~"فهم القوم لا یشقی بهم جلیسهم.
# ~~شیخ العالم سیف الدین باخرزی رضی الله عنه بر منبر فرموده است این
~~طایفه دشمنان
# ~~خود را فرو نکذارند که هم به وجهی با ایشان کاری داشتهاند ، خواهی به
~~دوستی یا
# ~~5 به دشمنی.
# ~~اوراد الاحباب PageV00P187
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_188.png)

# ~~آداب انواع الخدمات و آداب خدامها
# ~~در خانقاه و جمع صوفیه باید که هرخدمتی را یکی کس متعین باشد تاچون
~~درویشی
# ~~به آن خدمت محتاج شود خادم آن خدمت برخیزد و به آن قیام نماید و دایما
~~آنچ را داند پیش
# ~~از آنک درویش را به آن حاجت افتد آماده و تمام کرده مهیا دارد تا به
~~وقت حاجت خاطر فقیر *
# ~~نکران نشود و توقف و انتظار نیفتد ، ان شاء الله.
# ~~سماط سفرهآ بزرک را کویند که جمع اصحاب به سر آنجا جمع نشینند.
# ~~ادب السماط وآکلیه
# ~~و شرط سماط آن است که او را خادمی معین باشد. چون خواهد که سماط اول
~~آستین
# ~~راست و باز چبپ برزند و به مندیلی یا فوطه [ای] میان را دربندد چنانک
~~در حتام میبندد و
# ~~سماط را بکشد و نان را بردست چپ ms134 نهد و به دست راست برسفره بیندازد ، و
~~ابتدا از پیش
# ~~شیخ کند. و باز نمک بنهد ، و باز سبزی بنهد ، و باز طعامهای دیکر بنهد،
~~و باز کوزهٔ‌ آب
# ~~بنهد . و چون همه چیز نهاده شود به آخر سماط رود و بایستد و
~~"الصلوة* بکوید تا خوردن
# ~~آغاز کنند . وخادم همچنان بایستد تا جماعت فارغ شوند بکوید :
~~"اشکروالله.*
# ~~و باز بر ترتیب هرچه نهاده است بردارد و نان ریزه و استخوان پاره برجای
~~به نهد و 15
# ~~سماط را پاک کند.
# ~~و پیوسته باید که کرباس پارهآ بزرک در میان سفره داشته باشد که سفره
~~را به آن
# ~~در مالد و پاک دارد و بعد از آن سماط را درپیچد و در وقت پیچیدن سماط
~~روی به طرف شیخ
# ~~کند و سماط را پیش شیخ جمع آرد و آنگاه بردارد. چنانک ابتدا از پیش شیخ
~~کرده است ،
# ~~فص
# ~~10
# ~~1- اصل : فوط.

PageV00P188

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_189.png)

# ~~134
# ~~انتها هم از پیش شیخ کند. یعنی از اول فیض از تو به ما میرسد و تا آخر
~~عمر که بساط وجود
# ~~ما را درنوردند روی به تو داریم.
# ~~و خادم سماط باید که دست به چراغدان نبرد و هرچیز که به کسی دهد یا پیش
~~کسی
# ~~نهد البته و اصلا باید که نیندازد.
# ~~وشرط جماعت که بر سماط حاضر آیند آن است که باید که دوازده چیز بدانند
~~و در عمل
# ~~آرند تا لقمه را به شرط خورده باشند، از این دوازده چهار فرض است و
~~چهار سنت و چهار ادب. [1259]
# ~~اما فرایض چهار کانه : اول خوردن حلال ، دوم باید که پاک و طیب باشد،
~~سیم بداند
# ~~که رازق خداست نه صاحب سفره، چهارم ادای شکر خدای تعالی.
# ~~و اما سنت چهار کانه: اول آن است که پیش از طعام خوردن نام خدای بکوید.
~~لقمهآ
# ~~10 اول را کوید "بسم الله " ، ولقمهآ دوم را گویند "بسم
~~الله الرحمن"، ولقمهآ سیم را کو[ید
# ~~"بسم ms135 الله الرحمن الرحیم*، و اکر با هرلقمه ای نام خدا بگوید
~~بهتر. و اگردر اول فراموش کند
# ~~چون یاد آیدش بکوید "بسم الله اوله و آخره * . قال علیه السلم :
~~" اذا اکل احدکم فلیقل
# ~~بسم الله و ان نسی فی اوله فلیقل اذا ذکر بسم الله اوله و آخره * . و
~~سنت دوم دستها را شستن
# ~~قبل الطعام. سیم آنک از آن جانب کاسه خورد که پیش وی است و دست گرد
~~کاسه برنیارد.
# ~~15 چهارم در آخر "الحمدلله" کفتن.
# ~~و اما ادب چهار کانه : اول آن است که بر پای چب نشیند. و دوم آنک زانوی
~~پای
# ~~راست را بردارد و اکر به دو زانو نشیند هم رواست. و سیم آنک به لقمهآ
~~کسی دیکر نگاه
# ~~نکند. و چهارم دست شستن بعد از طعام.
# ~~و ادب آن است که نان و کاسهآ طعام را اول پیش کسی نهد کد بزر کتر جمع
~~باشد و
# ~~تا او آغاز نکند کسی دیکر دست به خوردن دراز نکند و باجمع به رفق و
~~آهستکی خورد.
# ~~چون لقمه در دهان نهد تا تواند به جانب راست خاید و آهسته خاید و سرفه
~~نکند.
# ~~و چون برسفره در آید سلام نکند و اکر نشسته باشد به جهت هیچ کس بر
~~نخیزد.
# ~~اورادالاحباب PageV00P189
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_190.png)

# ~~و ابتدا به نمک کند و ختم به نمک کند و دست آلوده بر نمک نزند.
# ~~واکر کسی او را لقمهای دهد رد نکند و نان را به حرص و شره نشکند.
# ~~وطعام اکر خوشش آید مدح نکوید و اکر خوشش نیامد مذمت نکوید ، ترک کند.
# ~~و کاسه را به سفره درنمالد و پاک نکند ، و دست ودهان را به سفره پاک
~~نکند. دست را
# ~~در دستار خوان مالد و تا فارغ نشود نیز در نمالد وبی وضوبر سماط ننشیند
~~.
# ~~وخادم را یا غیر او را لقمه ندهد ، مکر که شیخ جمع باشد و دست او را
~~تبرک داند
# ~~آنجا شاید. ms136
# ~~و به دهان طعام را باد نکند و چیزی که در دهان دارد نیندازد و انکشتان
~~را در میان
# ~~خوردن نلیسد، که آن انکشت لیسیده را باز در کاسه زند موجب نفرت دیکران
~~کردد ، و
# ~~چون تمام کند آنکاه انکشت را بلیسد، و کاسه را هم پاک کند و بلسد.
# ~~و تا تواند در میان طعام آب نخورد بسبب دو معنی: یکی آنک از روی طبع
~~زیان
# ~~دارد، و دیکر از روی ادب. و کوزه را به دهان چرب برد کوزه چرب شود و
~~دیکران را
# ~~کراهت آید. و اگر به ضرورت تشنکی غلبه کند دهان را پاک کند و آنکاه
~~کوزه را
# ~~به دهان برد.
# ~~واکر در میان طعام آب خورد کوزه را به انکشت کوچک بردارد، چنانک آن سه
~~15
# ~~انکشت که به آن طعام خورده است به کوزه نرسد و کوزه به دست چب برندارد.
# ~~و بعد از طعام اکر تشنه باشد اول آب خورد و باز خلال کند تا اگر
~~بواسطهآ خلال
# ~~در دهان سرخی پیدا شود کوزه را بر آن دهان ننهاده باشد که موجب نفرت
~~طبع دیکران
# ~~گردد ، و اگر پیش از آب خوردن خلال کند صبر کند تا دست و دهان بشوید و
~~آنگاه
# ~~آب خورد.
# ~~و تا مادام که لقمه ای در دهان او باشد دست و سر از کاسه دور دارد.
# ~~و در طعام خوردن در روی مردم نظر نکند . سر در پیش اندازد و چشم بر
~~کاسه و پیش
# ~~آداب انواع الخدمات و...
# ~~135 PageV00P190
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_191.png)

# ~~130
# ~~خود دارد. قال رسول الله صلی الله علیه وسلم : "لایتبعن احد کم
~~بصره لقمة اخیه."
# ~~بر آن حمل نکنند که او مکر جائی دیکر طعام خورده است.
# ~~و اکر طعامی باشد که او را خوش نیاید برای موافقت اصحاب اندک اندک خورد
~~تا
# ~~و هر که مخالفت یاران خود کند از اهل خانقاه و به جایهای دیکر بی ایشان
~~چیزی
# ~~سیار خورد او ms137 را خوف آن باشد که به عاقبت به مردار خوردن محتاج شود.
# ~~وچون خاطر اهل خانقاه را برنجاند زود باشد که او را از بقعه بیرون
~~اندازند.
# ~~و اکر بر سفره نعمتهای بسیار بیند زکه نکند که مکروه است.
# ~~و اکر عیال دار و متأهل باشد و با نفس بد خسیس خود بر نیاید و زکه
~~خواهد باید از پیش
# ~~خویش و آنچ برابر روی اوست بکیرد و از نصیب دیکران عظیم احتراز کند.
# ~~و برسر سماط نصیب خویش به دیکری ایثار نکند که اینقدر جفا باشد درحق
~~آنیار
# ~~چنان باشد که او را به بسیارخوردن نسبت کرده باشد او شاید بود که آن کس
~~نیز خجل شودو
# ~~شاید که قبول نکند ، و بعد از سفره بازخواست کند که در من چه بسیار
~~خواری دیدی که بامن
# ~~این کردی. مکر شیخی باشدیا بزر کی که داند که از دست او به تبرک کیرد.
# ~~و اکر طعامی غریب باشد که درویشان از آن کمتر یابند، چون حلواهای الوان
~~و
# ~~لوزینه، اگر یار بر یار ایثار کند و آن آن یار قبول کند شاید ، بسبب
~~آنک پرخوردن آن
# ~~عیب نبود.
# ~~اوراد الاحباب
# ~~1 PageV00P191
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_192.png)

# ~~قال الله تعالی : "و کلوا واشربوا ولاتسرفوا.*
# ~~ادب آن است که فقیر به رزق اهتمام ننماید ، و در طلب او و جمع کردن و
~~نکاه داشتن
# ~~او از دیکران و منع کردن بسیار مشغول نشود و ذخیره نکند که خدای تعالی
~~فرموده است : 5
# ~~"و کاین من دابة لاتحمل رزقها الله یرزقها*
# ~~و برشما باد که البته ذخیره نکنیت وصحیح1 شده است که رسول الله صلی
~~الله علیه وسلم
# ~~هر کزبه جهت بام داد2 را ذخیره نکرده است.
# ~~و ذ کرطعام بسیارنکند که آن ملامت3 شدهاست.
# ~~و شیخ رویم قدس الله روحه می فرماید که بیست سال است که ذکر طعام در
~~خاطر من 10
# ~~نگذشته است، مکر آنکاه که حاضرمیشود.
# ~~و مرید باید که همان مقدار ms138 خورد که کرسنگی او بیارامد که حق نفس همین
~~قدرست.
# ~~و دست در میان کاسه نکند، از کناره خورد. قال علیه السلم و اشار الی
~~القصعة : * کلوا
# ~~من حوالیها ولا تأ کلموا من وسطها فان البرکة فی وسطها تنزل."
# ~~و از طعام آنچ حق نفس است به او دهد ولکن حظ نفس را به نفس ندهد که
~~رسول الله
# ~~صلی الله علیه وسلم فرمود: "ان لنفسک علیک حقا"
# ~~یکی از مشایخ را سؤال کردند که این قوم صوفیان طعام را چکونه خورند ؟
~~فرمود
# ~~نمیخورند. قال علیه السلم: * ماملیء وعاء شر من بطن ملیء من حلال.*
# ~~اداب الاکل
# ~~- یعنی روایت صحیح
# ~~3-. اصل :علامت.
# ~~4- اصل : بیماردار .
# ~~- ( پامداد).
# ~~10
# ~~چنانک بیمار دارو را به مقدار مصلحت و جهت شفا را میخورد. به شره نفس و
~~آرزو دارورا PageV00P192
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_193.png)

# ~~138
# ~~مرآب را، و ثلثی مر نفس زدن را.
# ~~
# ~~و هیچ طعامی را عیب نکوید و مدح نکوید.
# ~~ابوهریره رضی الله عنه روایت می کند که رسول الله صلی الله علیه و سلم
~~هر کزهیچ طعامی را
# ~~عبب نگفت. اکر خواستی خوردی و الا ترک کردی.
# ~~خدای تعالی به داود علیه السلم وحی فرستاد که :" ما بال الاقویاء
~~ومناولة الشهوات، انما
# ~~جعلت الشهوات لضعفاء خلقی، ان القلوب المعلقة بالشهوات عقولها محجوبة
~~عنی"
# ~~و در بازار بشربن الحارث را دیدند. پرسیدند که چه می کنی؟ فرمود که
~~چندین سال است
# ~~تانفس از من خیار می طلبد و به او نداده ام . این زمان به این راضی شده
~~است که خیار را به نظر
# ~~1 بیند. نفس را ازین منع نکردم و به او رسانیدم .
# ~~و باید که ارباب فقر را وقت طعام معین نباشد و تکلف نکنند و طعام اندک
~~نظیف را
# ~~بر طعام بسیارغلیظ اختیار کنند . قال الله تعالی : *فلینظر ایها از کی
~~طعاما.*
# ~~و چون طعام حاضر شود لقمه نشاید دادن و یکدیکر را نگویند که بخور! به
~~جهت
# ~~آنک همه برسفره ms139 مساویاند. الا مشایخ را رسد که بر سبیل بسط مریدان و
~~فرودستان خود را
# ~~10 گویند که بخور و ایشان را ترغیب کنند ، که از حضور شیخ هر آینه حشمت
~~دارند و
# ~~آن عادت عوام الناس است که طعام را عرضه دهند و حاضران را استدعا کنند
~~که
# ~~ازاین بخورید.
# ~~و صوفیان باید که تا اصل طعام را ندانند که از کجاست نخورند، و طعام
~~ظالمان را و
# ~~فاسقان را نخورند اگرچه از وجه پسندیده کنند که عمران بن حصین روایت می
~~کند که
# ~~رسول الله صلی الله علیه وسلم از اجابت طعام فاسقان ما را نهی فرمود .
# ~~و صوفی باید که از طعام زنان خوردن و از زنان رفق و فتوح قبول کردن دور
~~باشد و
# ~~خودرا ازین معنی منزه دارد.
# ~~اورادالاحباب PageV00P193
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_194.png)

# ~~و بر سماط و [سفرهآ] طعام سخن کفتن شاید و مکروه نیست که بعضی گفتهاند
~~که
# ~~126] خاموشی بر سفره از فعل مجوس است .
# ~~و ادب آن است که طعام را به سه انکشت خورد و از پیش خود خورد و لقمهآ
~~خرد
# ~~بر کیرد و نیکو خاید و در خاییدن دو منه را بر بسیار برهم نزند و نان
~~را که کیرد به هر دو
# ~~دست شکند و تا آن لقمه که در دهان دارد فرو نبرد دست به لقمهآ دیکر
~~دراز نکند و چون 5
# ~~فارغ کردد "الحمد لله" بکوید و دعائی اکر داند بخواند . و
~~جمیع دست را در کاسه زدن و
# ~~آلوده کردن از ظرافت دور است.
# ~~مشایخ فرمودهاند که مؤا کله با اخوان به انبساط و گشاده باید و با
~~بیکانکان بهادب و
# ~~با فقرا به ایثار.
# ~~و جنید فرموده است که مؤا کلهآ اخوان حکم رضاع دارد. بنکر که طعام با
~~که 10
# ~~می خوری.
# ~~و اختیار این قوم آن است که به وقت سفره جمع شوند و طعام را به جمع
~~خورند که
# ~~رسول الله صلی الله علیه و ms140 سلم فرموده است : "الا کل مع الاخوان
~~شفاء." و دیکر فرموده است :
# ~~مخبر الطعام ما کثرت علیه الایدی."
# ~~وچون با جمع طعام خورد ادب آن است که تا مادام که جمع خورند او دست باز
~~15
# ~~نکشد و بس نکند تا آنکاه که جمع دست باز کشند، خصوصا که او مقدم جمع
~~باشد.
# ~~رسول الله صلی الله علیه وسلم وقتی که با جماعت طعام خوردی از همه
~~آخرتر بس کردی.
# ~~یکی از مشایخ را پرسیدند که کدام خوردن است که زیان ندارد؟ فرمود آنک
~~به امر
# ~~خدای خوری نه به هوای نفس .
# ~~ابراهیم بن شیبان می فرماید که سی سال است تا به شهوت طعام نخورده ام.
# ~~و ادب آن است که لقمهآ یک بار کزیده را باز در کاسه نزند.
# ~~روی ان رجلا تجشأ عند رسول الله صلی الله علیه وسلم، مردی در مجلس رسول
~~آرو غ داد ،
# ~~آداب الاکل
# ~~39
# ~~1- اصل : خورد.

PageV00P194

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_195.png)

# ~~140
# ~~فقال رسول الله:* کف عناجشأک، فاکثر کم شبعا فی الدنیا اکثر کم جوعا
~~یوم القیمة.*
# ~~حسن بصری می کوید بلیت آدم در اکل بود و بلیت شما نیز تا قیامت هم از
~~کل است.
# ~~سهل بن عبدالله می فرماید که از طعام شب یک لقمه را کم تر کنم و
~~کمترخورم، دوستتر
# ~~از آن دارم که شبی را زنده دارم.
# ~~یحیی بن معاذ می کوید اکر کرسنکی را در بازار فروختندی بایستی که
~~طالبان آخرت
# ~~بجز از و هیچ چیز دیکر نخریدندی.
# ~~و می کوید که اگر ملائکهآ مقرب و انبیا مرسل را به شفاعت پیش نفس خود
~~بری تا
# ~~یکی شهوت را ترک کند نفس تو نشنود و همه را رد کند ، و اکر کرسنگی را
~~برو گماری و
# ~~وسیلت سازی حالی نفس ترا منقاد کردد و فرمانبر تو شود.
# ~~ابوهریره می کوید که به حضرت رسول الله علیه السلم در آمدم. رسول الله
~~نشسته نماز
# ~~می کزارد. گفتم یا رسول الله ms141 وجود مبارک را چه زحمت رسیده است که نماز
~~نشسته می کنی ؟
# ~~فرمود که الجوع ! از گرسنکی بی طاقت شدهام . من گریان شدم . فرمود که
~~مگری! که
# ~~هر که در دنیا برای خدای به ایمان صافی کرسنه باشد سختی قیامت به او
~~نرسد.
# ~~و دیکر فرموده است هر که در نفس خود نشاطی که موجب سر کشی باشد احساس
# ~~15 کند باید که به گرسنگی و تشنگی نفس را عذاب کند.
# ~~وچون برسماط طعام حاضرشد انتظار مکروه است. "قلوب الابرار لاتحتمل
~~الانتظار."
# ~~در حضرت شیخ العالم سیف الدین باخرزی رضوان الله علیه درویشان سفره
~~نهاده بودند و
# ~~اخی نورالدین دهستانی که از چهل سال باز در خدمت شیخ بود بر بام خانقاه
~~بود . او را صلای
# ~~سفره گفتند تا فرود آید. چون سفره بر کرفتند شیخ عالم، اخی نورالدین
~~دهستانی را ماجرا کردو
# ~~بازخواست فرمود که ترا اصحاب طلب کردند و دیدی که تو را انتظار می کنند
~~تو از راه
# ~~نردبان چرا فرود آمدی؟ تو خود را از بام چرا فرود نینداختی و به فرود
~~آمدن از نردبان جمع را
# ~~نکران داشتی و انتظار دادی ؟
# ~~اورادالاحباب
# ~~1
# ~~1- اصل : صلات .

PageV00P195

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_196.png)

# ~~و به طعام خوردن مشغول شدن و وقت را فوت کردن مکروه است.
# ~~یکی از مشایخ افطار به طعام آشامیدنی می کرد و می گفت وقت از آن عزیز
~~تراست
# ~~که به خوردن مشغول کنم.
# ~~و اکثر مشایخ مکروه داشتهاند که خادم را لقمه دهند از سر سفره ، خصوصا
~~که آن
# ~~کس خود مهمان باشد. مهمان را تصرف روا نیست جز آنک بخورد.
# ~~و علما را خلاف است که طعام که پیش ضیف مینهند چه وقت ملک او میشود .
~~بعضی
# ~~گفتهاند آنچ در دهان نهد ملک اوشود، و بعضی کفتهاند آنچ را به کلو فرود
~~برد ملک او شود.
# ~~و باید که طعام در جمع به ایثار خورد، یعنی که او کمتر خورد و آهسته تر
~~تادیکران
# ~~خورند. ms142 قال الجنید:"تنزل الرحمة علی الفقراء عند الطعام لانهم
~~لایؤا کلمون الا بالایثار."
# ~~و دیکر احکام طعام و فواید او وحد کرسنگی در آخر کتاب در فص خلوت 10
# ~~مشبع کفته خواهد شدن.
# ~~و چون خلال کردند کار سفره آخرشد ، باز علی الفور آب نخورد و کوزه از
~~میان
# ~~بردارند و اکر کسی آب خورد بازخواست کنند ، و قرآن نخوانند و بانک نماز
~~نکویند و
# ~~سلام نکنند و سخن نکویند تا آنکاه دست و دهان بشوبند.
# ~~ادب الخلال والغسول
# ~~آن کس که این خدمت را متعین شود باید که ابتدا از شیخ کند و از دست
~~راست
# ~~در کردد و خلال را به دست راست در میانهآ انکشت میانه و انکشت چهارم
~~کیرد و بدهد و
# ~~کیرنده نیز همچنین کیرد.
# ~~و هرچه از میانهآ دندان به زبان بیرون آرد به کلو فرود برد و هرچه به
~~خلال بیرون آرد
# ~~در دست چپ کیرد و در طشت اندازد.
# ~~و خلال دهنده را در وقت کرفتن دعا کند و کوید : "بشرک الله بالخبر
~~* و خلال از
# ~~دندانها[ی] بالا آغاز کند از جانب دست راست و برجانب راست دندانهای زیر
~~ختم کند.
# ~~آداب الاکل
# ~~141 PageV00P196
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_197.png)

# ~~143
# ~~وشرط آن کس که دست شوی میدهد و این خدمت به عهدهآ اوست آن است که چون
# ~~سماط بر کیرند بساط را به دست راست پاک کند و چیزهائی که افتاده باشد
~~به دست چبپ جمع
# ~~کند و بر کیرد و بعد از آن طشت را بر سفرهآ طشت نهد و بیارد و اول پیش
~~شیخ بقعه نهدیا
# ~~بزر کی که در بقعه عزیزتر باشد.
# ~~و اکر درویشان یک جنس باشند از دست راست آغاز کند و سرانکشتان بای راست
~~را
# ~~برسر انکشتان پای چپ نهد در زیر سفرهآ طشت ، و ابریق به دست راست کپرد
~~و آب به قدر
# ~~حاجت به نرمی بریزد و اسراف نکند و صابون یا اشنان در جامی کند و در ms143
~~میان سفره بنهد ،
# ~~و اکر به دست چپ در پیش درویشان دارد تا از آنجا بر کیرند اکرام فقرا
~~کرده باشد.
# ~~واکر در دست چپ چیزی نبود باید که دست را پس پشت نهد، از بهر آنک آب
# ~~10 ریزنده صورت ر کوع دارد. پس دست چب را برپشت نهد تا فرق شود میان
~~خدمت خالق و
# ~~مخلوق وخدمت خلق و حق.
# ~~و طشت را از دست راست کرداند که چنین کفتهاند:
# ~~ثلاثة بیمنه تدور
# ~~الکاس والطست والبخور
# ~~شعر
# ~~ای میر میرزاده رسمی است این نهاده !
# ~~کز دست راست کردد طشت و بخور و باده
# ~~و در میان آب ریختن نیت می کند و به دل مناجات می کند که خدایا چنانک
~~به آب
# ~~ریحتن این ضعیف دستهای درویشان باک میشود دل ما را از جملهآ فسادها و
~~هرچه غیر تست
# ~~باک کردان.
# ~~و ادب کسی که دست میشوید آن است که دست را به صابون و یا به اشنان
~~بشوید و
# ~~20 نگاه دارد تا صابون در طشت نیفتد که ترک ادب است .
# ~~و در وقت دست شستن بر دو سرپای نشیند و جامه ها را جمع کند و صابون یا
~~اشنان
# ~~بر دست کیرد و آب بر آنجا بریزد و سر انکشت مسبحه قایم کرده برلب مالد
~~و آنکا[ه]
# ~~اوراد الاحباب PageV00P197
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_198.png)

# ~~دستها بشوید و آب در دهان کیرد و بشوید و آب را از دها[ن] باز چنان در
~~طشت ریزد که
# ~~چشم کسی بر آن نیفتد .
# ~~وچون از دست شستن فارغ کردد هردو دست را همچنان تر به آستین در کشد ، و
# ~~پیش از طعام که دست شوید نیز همچنین کند ، و به مثزر دست را خشک نکند
~~که خلاف
# ~~سنت است.
# ~~و چون دست در آستین کشید باز به جای خود نشیند و خادم را دعا کند و
~~کوید :
# ~~"طهرک الله من الذنوب و برأک من العیوب."
# ~~و صابون شسته به دست کیرد و اکر ms144 ناشسته باشد یعنی کسی دیکر استعمال
~~کرده
# ~~باشد و ناشسته نهاده آن صابون را به دست چپ کیرد.
# ~~و اکر آب ریزنده نبود خود به دست راستآب برو ریزد تا یا کیزه شود،
~~آنگاه 10
# ~~به آن صابون دست بشوید.
# ~~ادب السقا والفراش
# ~~شرط سقا آن است که کوزه را به دست راست کیرد و چنان کیرد که دستهآ کوزه
# ~~سوی دست راست کیرنده باشد ، ودست چپ را در زیر کوزه دارد، و از دست
~~راست کرداند
# ~~که رسول الله صلی الله علیه وسلم چنین فرمود: "الایمن فالایمن *،
~~و شربت را نیز چنین کند. 15
# ~~و اکرطاس بزرک یخاب باشد یا کوزهآ بزرک به ضرورت به دو دست گیرد شاید.
# ~~و انکشت پای راست بر پای چپ نهد تا صورت مشابهت ر کوع به تمام باقی
~~نماند.
# ~~و ساقی باید که همه را آب دهد، آنکاه خود خورد که رسول الله علیه السلم
~~فرمود که:
# ~~"ساقی القوم آخرهم" ، یعنی : شربا.
# ~~و سقایه را از آب آسوده مملو دارد و در تابستان آب را سرد کرداند
~~واگرتواند به یخ 20
# ~~سرد کندیا به محافظت شب و روز.
# ~~و دست چرب بر کوزه و سبوی ننهد و آستین خود را برزده و میان را بسته
~~دارد
# ~~آداب الاکل
# ~~43 PageV00P198
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_199.png)

# ~~144
# ~~درین خدمت ، و سقاجانه را پاک وخوش بوی دارد.
# ~~رضی الله عنه پای ایستاده آب خورد و کفت که رسول الله صلی الله علیه و
~~سلم را دیدم پای استاده
# ~~و اب را بر پای ایستاده شاید خوردن که در مصابیح آورده است که
~~امیرالمؤمنین علی
# ~~آب خورد.
# ~~و عبدالله عمر می کوید :* کنا نأکل علی عهد رسول الله صلی الله علیه
~~ونحن نمشی، و
# ~~نشرب و نحن قیام."
# ~~و راوی دیکر می کوید که : رأیت رسول الله صلی الله علیه و سلم یشرب
~~قایما و قاعدا.
# ~~و آب را به سه نفس زدن خورد: اول بخورد و کوزه از ms145 دهان بر کیرد و برسر
~~کوزه دم
# ~~نزند، دهان را از سر کوزه زیرتردارد. و آنکاه دم زند تادم او در کوزه
~~نرود که عبدالله عباس
# ~~1 روایت می کند که نهی رسول الله صلی الله علیه وسلم : "ان یتنفس
~~فی الاناء او ینفخ فیه" ، وچون
# ~~بخورد بکوید: "الحمدلله"، و بار دوم بکوید: "الحمدلله
~~رب العالمین " ، و بار سیم بکوید:
# ~~"الحمدلله رب العالمین ، الرحمن الرحیم."
# ~~و ادب فراش آن است که در وقت روفتن کرد نکند و اگر لابد شود آهسته تر
~~باشد
# ~~تا از غبار درویشی دیکر را زحمت نرسد. و در وقت فراشی میان را دربندد و
~~آستین برزند.
# ~~15
# ~~و شرط متوضا آن است که آن را پاک دارند و کلموخهای پا کیزه بنهد و بوی
~~خوش
# ~~بسوزد و در وقت روفتن موضع نجس را جاروب به دست چپ کپرد تا اکر نان
~~ریزهای و طعام
# ~~افتاده باشد به دست راست کیرد، و در رفتن زمین مطلق دست راست را برهنه
~~باید داشتن
# ~~تا اکر طعام آلوده افتاده باشد بردارد.
# ~~و بعضی کفتهاند در جمیع مواضع از روی بساط و زمین مطلق جاروب از دست
~~بنهد و
# ~~2 چیزی که افتاده باشد بردارد و اکر چیزی آلوده باشد به دست چپ بردارد.
# ~~و بساط خانقاه را هرچند روزی که مصلحت بیند بردارد و بیفشاند و در غبار
~~و
# ~~خاک نگذارد.
# ~~اوراد الاحباب
# ~~128 PageV00P199
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_200.png)

# ~~و آب کرم به جهت وضوی اصحاب را آماده دارد و این شغل خدمتی علی حده است
~~که
# ~~یکی کس باید که این خدمت را به جای آرد و آتش و هیزم راست دارد و آب
~~کرم
# ~~کرده در سبویهای مسین یا سفالین یا در ظرفی که معهود آن مقام باشد
~~محافظت کند تا وضوی
# ~~قرا را مهیا باشد ، و اکر عزیزی را به غسل احتیاج افتد زحمت آب سرد
~~نباید و آب کرم
# ~~در خانقاه آماده باشد.
# ~~دب المطبخ
# ~~مطبخ ms146 خانقاه باید که نظیف باشد و اوانی او لطیف ، و از پا کی هیچ دقیقه
~~مهمل
# ~~نباشد ، و از هرچیزی که طبع ازو متنفر گردد درو نباشد . صحن مطبخ و
~~بعضی از دیوار اورا
# ~~باید که سنک تراشیده دراندازند یا مرمر یا مثل او.
# ~~و دیکر کاسه را ناشسته ننهد و شب ناشست نکذارد که منهی است، و جمیع
~~آلات 10
# ~~مطبخ باید که طاهر وطیب باشد.
# ~~و مطبخی را ادب آن است که نفس خود را و دستها را پاک دارد و فوطه
~~برمیان بندد
# ~~مثل آنک در حتام بندند ، و دو دست خود را دایما شسته دارد، وهر کز
~~باید که چیزی به دست
# ~~نکیرد، نی از خشک و نی از تر، که طبع کسی از آن متنفر کردد ، یا در نظر
~~زشت نماید. و
# ~~اول دیک را تا پایان دیک، و پیر و جوان را برابر نصیب کند.
# ~~و کوشت را که قطعه قطعه کند راست کند چنانک به ترازو راست آید و باز
~~بشویدو
# ~~پا کیزه کرداند و آنکاه در دیک اندازد، و آش را به راستی در کاسها کند
~~و میل نکند، و
# ~~در عذاب و عقوبت قیامت ماند و ازخدمت هیچ نور و بر که نیابد ، و دل و
~~دست راست داردو
# ~~خدای را به خود حاضر داند و این خدمت از جملهآ خدمات بزر ک تر است و در
~~مجاهده
# ~~قوی تر است و در نفع عظیم تر.
# ~~و شرط جمع آن است که هر طعامی پخته شود اول مطبخی را چشانند و آنکاه
~~خود
# ~~خورند که سنت رسول الله [صلی الله] علیه و سلم این بوده است .
# ~~آداب الأکل
# ~~45 PageV00P200
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_201.png)

# ~~و اکر در آش چیزی بینند از شوری یاطلخی یا تقصیری که ازو آمده باشد آن
~~را
# ~~نکویند تا شرم ندارد که سنت این است.
# ~~و اکر مطبخی چیزی را نداند به وجه احسن او را بیاموزند و سخت نکویند. ms147
# ~~و مطبخی باید که به نفس پیدا نشود و آواز بلند نکند و سخن سخت و درشت
~~نکوید.
# ~~راد الاحباب PageV00P201
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_202.png)

# ~~در آمدن به حتام مرد [را] مباح است و صحابه را درو خلاف است.
# ~~عبدالله عمر و امیرالمؤمنین علی رضی الله عنهما کفته اند: "بئس
~~البیت الحتام یبدی العورة
# ~~و یذهب الحیاء."
# ~~و ابو الدردا و ابوایوب انصاری کفتهاند : "نعم البیت الحتام یذهب
~~الدرن ویذکرالتار.*
# ~~و صحابهآ رسول علیه السلم در شام به حتامات اندر آمدهاند.
# ~~و شرط حمام آن است که برای شهوت عاجل حظ دنیا و هوا[ی] نفس درنیابد که
~~او
# ~~عملی است از اعمال بنده، و هر آینه این عمل را ازو سؤال و حساب خواهد
~~بودن که چرا
# ~~در آمدی؟ و چکونه در آمدی؟ و به علم در آمدی یا به جهل2 و به حکم وجوب
~~اندر آمدی یا
# ~~برای زینت ؟ از برای خدای اندر آمدی یا برای هوای نفس خود؟.
# ~~و برتو واجب است که هشت حکم را نکاه داری و آنکاه به حتام در آئی،
~~چهارحکم
# ~~فرض است و چهار نافله:
# ~~از فرایض :
# ~~اول ستر عورت.
# ~~دوم چشم را فروخوابانیدن تا بر نادیدنی1 نیفتد.
# ~~سیم آنک برعضوی که عورت باشد از تن کسی دیکر دست بر آنجا نبرد.
# ~~چهارم آنک امر معروف به جای آرد. و به این طریق والفاط امر معروف کند
~~که مثلا
# ~~برهنه ای را بیند گوید : بپوشان که کشف عورت حرام است ، یا کوید : این
~~فعل ترا
# ~~ادب الحمام والخدمة فیه
# ~~فص
# ~~10
# ~~1- اصل: نادیدهنی.

PageV00P202

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_203.png)

# ~~148
# ~~حلال نیست ، یا کوید که : رسول الله صلی الله علیه و سلم نهی کرده است
~~و حرام داشته که
# ~~کسی بی مثزر به حتام در آید و به این الفاظ امر معر[و]ف از و ساقط شود.
# ~~افاظ بکوید که بر وی کفتن است، قبول و جبر برترک منکر یا اتیان به
~~معروف بروی واجب
# ~~و هر منکری به هرجا که ms148 ببیند که استطاعت تغییر آن به دست او نباشد مثل
~~این عبارت و
# ~~5
# ~~نیست . بر امام و سلطان که قایماند به مصالح دین و راعی رعیت مسلمانان
~~اند و قوت و بطش
# ~~دارند و بر دیار متمکن و متسلطاند جبر کردن بر معروف بر ایشان واجب است
~~و از ما که
# ~~رعیت ایم ساقط ، بحمدالله تعالی.
# ~~و اما چهار حکم نافلهآ حمام :
# ~~اول آن است که به جهت دین و عبادت را نیت طهارت و نظافت کند، از یهر
~~آنک طهارت
# ~~1 افضل امور آخرت است و حتام غایت طهر وراست.
# ~~و دوم آنک پیش از دخول حتام اجرت احتام بدهد تا دخول حتام و استعمال آب
~~کرم
# ~~بیشک حلال شود.
# ~~و سیم آنک آب بسیار بی حاصل نریزد، خصوصا آب کرم که او را مؤنت است و
~~همان
# ~~مقدار آب استعمال کند که اگر صاحب حمام بیند مکروه ندارد و ملول نکردد.
~~و هرچیز که
# ~~14 به حضور حتامی کنی برو دشوار آید در غیبت او نیز مکروه باشد و نشاید
~~کردن.
# ~~و چهارم آنک دوزخ را یاد آرد. آتش در تحت تو و ظلمت از فوق تو ، این
~~صفت
# ~~جهنم است : نعوذ بالله من ناره و سخطه و عذابه.
# ~~برحرارت حمام مرد را صبر اندک تر است و اندوه بیشتر، و ا کرساعتی بیش
~~زیادت اتر
# ~~اقامت کند ضعیف کردد و روح از تن او خروج کند . پس حتام را موعظت و
~~عبرت خود
# ~~2 گرداند و از جنس دوزخ و اهوال او یاد کند که اهل بینش برهرم بکذرند
~~از آنجا عبرت و
# ~~موعظت کیرند و اصحاب بصیرت که بحوبه(؟) حیات3 طیبه زنده کشتهاند
~~درهرچهنظر کنند (1299)
# ~~مذکر وقت ایشان شود.
# ~~اورادالاحباب
# ~~- اصل: اجرهآ .]2- کلمهآ "زیادت" بخط ریزتر دربالای سطر
~~الحاق شدهاست .] 3 - اصل : حیواة.

PageV00P203

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_204.png)

# ~~و شیخ العالم سیف الحق والدین باخرزی رضوان الله علیه درخانهآ کرم حمام
~~خلوت می کرده
# ~~است و روی را ms149 بر زمین کرم نهاده و چندانی بکریسته است که آب چشم شیخ بر
~~روی زمین
# ~~کرم روان شده است و در وقت در آمدن و بیرون آمدن در مسلخ حتام دو ر کعت
~~نماز
# ~~می کرده است و وقتها نیز گوینده را می گفته است در حمام خالی تا چیزی
~~بر گوید و
# ~~استماع می فرموده.
# ~~ودیکر بدان که در حتمام "بسم الله * و "اعوذ باللهه بلند
~~گفتن و نام خدای ظاهر کردن
# ~~شاید و با کی نباشد . الا قرآن خواندن مکروه است، مگر که در سر با نفس
~~خود خواند
# ~~چنانک او داند.
# ~~و در حتام برهیچ کس البته سلام نشاید کردن و لفظ سلام نباید کفتن .
~~امیرالمؤمنین
# ~~حسن را رضی الله عنه مردی در حتام سلام کرد. فرمود که : "لیس فی
~~الحمام تسلیم ولاسلام."
# ~~و اکر در حتام محتاج شود که با کسی سخن گوید اگر به عوض سلام دست او را
# ~~بکیرد به جهت استیناس کلام را، یا کوید که "عافاک الله*، یا کوید
~~که "ادام الله سلامتک"، یا
# ~~خال و خبر او بیرسد شاید و باک1 نباشد.
# ~~و در حتمام سخن بسیار کفتن مکروه است. و ادب آن است که در حتام کلام
# ~~مالایعنیه نکوید.
# ~~و در حتام نماز نشاید کزاردن که رسول الله صلی الله علیه وسلم نهی
~~فرموده است که
# ~~در مقابر و حتام و خفتن جای شتر نماز مکزاریت.
# ~~و ادب آن است که به وقت اندر آمدن نام خدای تعالی کوید و "اعوذ
~~بالله من الرجس
# ~~النجس الخبیث الشیطان الرجیم" کوید و پای چپ را پیش نهد ، وچون از
~~حتام بیرون آید
# ~~پبای راست را پبیش نهد به خلاف مسجد و خانقاه.
# ~~و مستحب است که به حتامهائی در آید که از انبوهی خالی باشد، و در وقت
~~غروب و
# ~~بین العشائین به حتام در آمدن مکروه است که این دو ساعت وقت انتشار
~~شیاطین است .
# ~~ادب الحمام
# ~~44
# ~~1
# ~~1- اصل: باکه. ms150

PageV00P204

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_205.png)

# ~~15
# ~~و اگر حتام را به جهت او حتامی خالی کند باید که اجرت او بیش دهد.
# ~~بشر بن الحارث می فرماید که اکر مردی بریک درم مالک باشد و آن را به
~~حتمامی دهد
# ~~تا حتمام را به جهت او را خالی دارد برو سرزنش نباشد .
# ~~وچنین کویند که بشر رحمة الله علیه هرچکاه به حمام در آمدی صاحب حتمام
~~را فرمودی
# ~~تا حتام را خالی کردی و جمیع درها را از اندرون و بیرون بروی ببستی.
# ~~و اکر کنیز ک یا زن خود را به حمام خالی مستور اندر آرند تا سر او را
~~بشویند
# ~~با کی نباشد.
# ~~و بعضی از علما کفتهاند که مرد به دو میزر باید که به حمام اندر آید :
~~یکی بر میان
# ~~بندد جهت ستر عورت و یکی برروی خود تا عورت دیگر[ کسان]ند
# ~~عبدالله عمر رضی الله عنهما درحتام برهنه ای را دید . بیرون آمد و می
~~گفت : * اعوذ بالله
# ~~من الشیطان * ، درحتام شیطان را دیدم. وعادت او آن بود که به حتام در
~~نیامدی تا کسی اندرون
# ~~فرستادی تا بنکرد که هیچ بر هنه ای هست یا نی .
# ~~و در روایت است که عبدالله در حتام روی به دیوار آوردی و چشمها را به
~~عصابه ای
# ~~بستی و دست بر دیوار کشیدی و چرک کردی.
# ~~1
# ~~ابراهیم حربی را سؤال کردند که در عقب خمرخواره نماز کزاری ؟ فرمود که
~~کزارم !
# ~~پرسیدند که در عقب کسی که بیمثزر به حتام در آید نماز کزاری ؟ فرمود
~~نکزارم.
# ~~مالک بن انس می کوید که هر کس به حتام برهنه در آید شهادت او مقبول
~~نبود، واکر
# ~~پیش حوض برهنه بنشیند جهت غسل را شهادت اورا قبول کنند ، و اکردر کوشهآ
~~دیکربرهنه
# ~~نشیند او را عدالت نبود و از شهادت ساقط شود.
# ~~و امام شافعی می کوید که ترک مثزر درحمام فسق است.
# ~~وبدان که حمام نعمت خدای است که وجودی را بر ms151 کماشته است تا رنج بیند و
~~زحمت
# ~~کشد جهت آسایش و راحت ترا، پس باید که به آن نعمت عارف باشی.
# ~~4
# ~~اوراد الاحباب
# ~~1
# ~~20
# ~~1- اصل: اجرهآ.

PageV00P205

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_206.png)

# ~~و عبدالله عمر رضی الله عنهما می کوید: "الحتام من النعیم الذی
~~احدثوه."
# ~~و در تفسیر این آیت که "ثم لنسألن یومیذ عن النعیم * یک وجه این
~~کفتهاند: آن نعیم
# ~~آب کرم است در زمستان.
# ~~و اکر کسی در حتام او را دلا کی کند شاید و اعضا و پشت او بمالد شاید و
~~با ک
# ~~نباشد ، که روایت آمده است که یکی از صحابه می کوید که در سفر رسول
~~الله صلی الله علیه و سلم 5
# ~~به منزل فرود آمده بود در زیر درختی. به آنجا رفتم. رسول الله را دیدم
~~که برشکم خفته بود و
# ~~غلامی سیاه پشت رسول الله را مغتزی می کردی . کفتم یا رسول الله چیست
~~این2 فرمود که ناقه
# ~~مرا کوفته کرده است.
# ~~و در مستحمم یعنی در مواضعی که آب کرم برخود ریزد بول کردن در سنت
~~مکروه
# ~~است و ازو علت وسواس پدید آید.
# ~~و اطباء کفتهاند که در تابستان بعد از حتام یکی خواب کردن مقابل یک
~~شربت دوا
# ~~خوردن است.
# ~~و در تابستان بعد از خواب به آب سرد غسل آوردن پسندیدهآ اطباست.
# ~~وهر کس که وقت بیرون آمدن از حمام پای را به آب سرد شوید از نقرس ایمن
~~کردد.
# ~~و حکما کفتهاند آدمی چون چهل ساله شود بعداز آن هرروزی ازو چیزی نقصان
~~کند، 15
# ~~الا آن روز که به حتمام رود.
# ~~و بعد از آب کرم آب سرد برسر ریختن مضر است، و بعد از بیرون آمدن1 از
~~حتام
# ~~آب سرد خوردن مکروه است.
# ~~و در چهل روز باید که یک بار موی آن عضو خود را پا ک کند به نوره یا
~~به ستره و
# ~~نکذارد که از چهل روز بکذرد.
# ~~ورسول الله فرموده است ms152 : "لایحل لرجل یدخل خلیله الحمام و فی بیته
~~مستحمم."
# ~~و روایت مشهور آن است که برمردان حرام است که به حتام اندر آیند الا به
~~میزر ، و
# ~~ادب الحمام
# ~~5
# ~~(130
# ~~1-اصل: آمدند.

PageV00P206

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_207.png)

# ~~152
# ~~زنان را به حمام اندر آمدن حرام است الازن بیمار را یا نفسا را ، و
~~عایشه رضی الله عنها وقتی که
# ~~بیمار بود به حمام اندر آمد.
# ~~که زنی که مسلمه نباشد یا ذمیه باشد خدمت او کند که عمر و ابوعبیده رضی
~~الله عنهما
# ~~و اگر زنان به ضرورت به حمام اندر آیند باید که میزر فراخ بزرگ بندند و
~~نگذارند
# ~~نهی کردهاند.
# ~~و شرط آن است که مردزن خود را اجرت1 حتمامی ندهد تا به اثم و کناه
~~اعانت نکرده
# ~~باشد، و از حمام رفتن منع و نهی کند تا اکرزن مخالفت او کند و برود
~~کناه و اثم بر زن
# ~~باشد تنها، مرد با او شریک نبوده باشد.
# ~~و سنت در میان صوفیان آن است که بی اصحاب به حمام نروند . صلای حمام در
~~دهند و
# ~~1 به جمع روند و غسل بیارند و سر حلق کنند و اول که در آیند بغلها را
~~بشویند و یکدیکر را
# ~~خدمت کنند و آب سرد و کرم برهیچ کس نریزند، واگر خواهند که کسی را خدمت
~~کنند
# ~~ازو اجازت طلبند و دستها را بشویند و بعد از آن او را بمالند و دلا کی
~~کنند. و درین خدمت
# ~~پنج ادب نکاه دارند:
# ~~اول آنک از جسد او آن اعضا را بمالند که ازار2 که بسته است بلندتر باشد
~~و از زیر زانو
# ~~15 فروتر، و این شرط فرض است و گفته شد . و دست را در زیر میزر او
~~درنیارد که مواضعی که
# ~~شرعا عورت است آن را مغمزی کردن قبیح تر از نظر کردن است.
# ~~و دوم وسخ اندامهای او را برسر کتف او جمع نیارد تا او بر آنجا نظر
~~نیندازد. ms153
# ~~و سیم کوشهای او را دلک نکند که مالیدن گوش ترک ادب است.
# ~~و چهارم آنک یای خود را بریشت او ننهد.
# ~~2
# ~~و پنجم آنک در حمام بسیار ننشیند که موضع شیاطین است.
# ~~م آداب الحمام والحمدلله ، السلام.
# ~~اورادالاحباب
# ~~2- اصل : ایزار.
# ~~1- اصل : اجرهآ.

PageV00P207

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_208.png)

# ~~شرط این خدمت آن است که جامهها را پاک بشوید و احتیاط تمام کند و جامهآ
~~شسته را
# ~~برموضع پاک نهد و آنجاک1 به آفتاب اندازد تاخشک شود باید که آن موضع
~~پاک باشد.
# ~~و ا کرجامهآ درویشی یا مسافری بشوید باید که تبرک تقرب نماید و دولت و
~~عزت خود
# ~~داند و منت تمام دارد که درویشی جامهآ خود را به او دهد تا بشوید.
# ~~و شیخ ما نجم الدین کبری قدس الله روحه جامهآ مسافران را جمع آوردی و
~~به دست مبارک
# ~~خود شستی، و ما نیز در بعضی اسفار از عزیزان چنان دیده ایم که جامهآ
~~این درویش یا مسافر را
# ~~به در خواست ببیردندی و پا کیزهشسته و تاه کرده و شکرانه برزبر آن
~~نهاده باز آوردندی که
# ~~این شکرانهآ آن است که2 این خدمت ما را فرمودی.
# ~~فص
# ~~ادب خدمة غسل الثیاب
# ~~1- ( آنجا که)
# ~~2- "که" مکرر تحریر شده است.

PageV00P208

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_209.png)

# ~~ادب خدمة الضیف و الضیافة
# ~~گر کسی ترا به دعوت طلب کند باید که اجابت کنی مکر که در آن دعوت چیزی
# ~~باشد که شرعا حرام باشد ، چون مزامیر، وصورتها که بر دیوار نقش کرده
~~باشند.
# ~~و زکه برنکیرد مکر که صاحب دعوت او را الحاح کند و امر کند که بر کیر و
# ~~با وجود الحاح باید که از کرم او شناسد که به تکلف نمی کوید.
# ~~و درخانهآ او به هرجانب نظر نکند و نیرسد که فلان چیزی به چند خریدی و
~~آن
# ~~فلان چیز را از کجا آوردی، که این سخنها از طمع باشد.
# ~~و چون طعام خورده1 شود برخیزد و از خانه بیرون آید ms154 ، الا آنک صاحب خانه
~~او را
# ~~مانعم کردد. انکاه باز بنشیند و از صاحب دعوت آرزوها نخواهد.
# ~~و صاحب دعوت باید که طعام حلال و پا کیزه پیش آرد و در جای پا کیزه آرد
~~و
# ~~نکوید که این طعام را به چند خریدهام ومنت بر مهمان ننهد ، بلک مهمان
~~را مدح و ثنا کوید
# ~~که مصطفی صلی الله علیه وسلم فرموده است : "الضیف اذا نزل نزل
~~برزقه، و اذا ارتحل ارتحل
# ~~بذنوب جمیع من فی الدار" ، مهمان کناهان جملهآ اهل خانه را با خود
~~بیرون برد و بر کات درخانهآ
# ~~او بکذارد ؟ و هر طعامی که از و بماند آن را حساب نباشد.
# ~~درویشی به حضرت شیخ العالم سیف الدین باخرزی رضوان الله علیه در آمد و
~~کفت ای شیخ
# ~~به من نظری کن که دست من به کاسهآ هزار صدیق در آمده است. شیخ فرمود
~~دست هزارزندیق
# ~~در کاسهآ تو در آمده بودی ترا بهتر از آن بودی که دست تو در کاسهآ هزار
~~صدیق در آمده !
# ~~و چنین کفتهاند که ادب با مهمان اول سلام است ، وباز اکرام ، وباز طعام
~~، وباز کلام.
# ~~فص
# ~~اصل : خرده.

PageV00P209

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_210.png)

# ~~چنانک خلیل الله علیه السلم کرد، "لما نزل به ضیفه المکرمون مالبت
~~ان جاء بعجل حنیذ."، قال الله
# ~~تعالی: "اذ دخلوا علیه فقالوا سلاما قال سلام* ، الایة.
# ~~و چون جماعتی به خانهآ تو آیند یا یکی از اخوان به نزد تو در آیند از
~~طعام و شراب
# ~~آنچ باشد اگر اندک یا بسیار پیش ایشان بیار. رسول الله صلی الله علیه
~~وسلم می فرماید : "هلاک
# ~~المرء ان یدخل علیه رجل من اخوانه فیحقر ما فی بیته ان یقدم الیه و
~~هلاک القوم ان یحقروا *
# ~~ما قدم الیهم."
# ~~و در حدیث دیگر می آید که مکارم اخلاق آن است که به نزدیک یکدیکر روند
~~و
# ~~آیند وبر آن کس که نزد او روند حق است که به این برادر آیندهآ خود ms155 تقرب
~~نماید و آنچ میسر
# ~~شود و دستش دهد پیش او بیارد و اگرچیزی دیگر نیابد به جرعهآ آب همان را
~~بیارد، که اگر
# ~~حشمت دارد و آنچ میسر او شود پیش نیارد آن روز و آن شب در1 خدای تعالی
~~باشد.
# ~~نبینی که ابراهیم پیغامبررا علیه السلم چون مهمانان مکرم و ملایکهآ
~~محترم بیامدند هیچ
# ~~توقف نکرد و گوسالهآ بریان پیش آورد و گفت ازین نمی خورید 2
# ~~و حسن بصری را رضی الله عنه چون یکی از اخوان به در خانهآ او آمدی و
~~اجازت طلبیدی
# ~~تا به خدمت او در آید، اکر حسن را در خانه طعام بودی اجازت فرمودی و
~~اکرنبودی خود
# ~~بیرون آمدی به پبیش او و او را درخانه نیاوردی.
# ~~وشرط آن است که در ماحضر تکلف نکند که ابن البحتری روایت می کند که به
~~شهر
# ~~مداین رفتیم و نزد سلمان رضی الله عنه نزول کردیم. پیش ما نان و ماهی
~~آورد و گفت رسول الله
# ~~ما را از تکلف نهی کرده است و اکر این نبودی من شمارا تکلف کردمی!
# ~~و شیخ ابوحفص حداد به خانقاه شیخ جنید نزول کرد. شیخ در خدمت او تککف
~~بسیار نمود.
# ~~ابوحفص به وقت مراجعت برجنید انکار کرد و گفت اکرتو به خراسان در آیی
~~ما ترا بیاموزیم 20
# ~~که فتوت چکونه است ! وجنید و اصحاب ظن بردند که مکر در خدمت تقصیر کرده
~~ایم .
# ~~پرسیدند که بر ماچه رفته است ؟ ابوحفص فرمود مرا مخنت طریقت کردی.
~~انواع طعام و
# ~~ادب خدبة الضیف والضیافة
# ~~55
# ~~10
# ~~1- یک کلمه خوانده نشد.

PageV00P210

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_211.png)

# ~~15
# ~~الوان لباس [و] عطرهای طیبه هرروزچندان پیش ایشان آوردید که از مردی
~~رفتند . در راه حق
# ~~بازماندند. پیش ما فتوت ترک تکلف است و احضار ماحضر ، نه این که تو
~~کردی ! بعداز آن
# ~~شیخ ابوحفص فرمود هر چکاه فقرا به نزدیک تو آیند بی تکلف خدمت کن، هرچه
~~کاه تو کرسنه
# ~~باشی ایشان ms156 هم کرسنه باشند . هرچه کاه توسیر خوری ایشان نیزسیر خورند .
~~چنانک اکر مقام
# ~~کنند و اکر سفر کنند درهردو حال تویکسان باشی.
# ~~و حق تعالی بند کان را ادب فرموده است که هرچه خود خورید به فقرا هم از
~~آن دهیت.
# ~~شیخ ذوالنون مصری را پرسیدند که صحبت با که داریم ؟ کفت با کسی که اکر
~~بیمار
# ~~شوی ترا عیادت کند، و اکر کناه کنی او از بهرتو توبه کند ، و این شعر
~~انشاد فرمود :
# ~~اذا مرضنا اتینا کم نعود کم
# ~~و تذنبون فنأتیکم و نعتذر
# ~~و بزرگان گفتهاند که هریاری را که بگوئی که برخیز تابرویم، او گوید که
~~کجا؟
# ~~اویاری را نشاید.
# ~~بعضی از مشایخ کفتهاند که بر میهمان دار سه چیز واجب است و بر مهمان سه
~~چیز.
# ~~برمهمان دار: اول واجب آن است که مهمان را طعام حلال دهد، دوم آنک
~~اوقات نماز
# ~~او را نکاه دارد و از وقت نبرد و اعلام کند ، و سیم آنک آن مقدار که
~~مهمان را بس آید ازو
# ~~باز نگیرد.
# ~~و برمهمان : اول واجب آن است که آنجا که او را بنشانند بنشیند ، دوم
~~آنک هرچه
# ~~پیش او آرند به آن راضی باشد و زیادت نه طلبد، سیم آنک بیرون نرود تا
~~اجازت نه طلبد.
# ~~وعبدالله عباس رضی الله عنهما می کوید که رسول الله صلی الله علیه وسلم
~~فرمود مهمان را
# ~~تا به در سرای مشایعه کردن سنت است.
# ~~اوراد الاحباب
# ~~1 PageV00P211
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_212.png)

# ~~قال الله تعالی: "رجال لاتلهیهم تجارة ولا بیع عن ذکرالله * ، از
~~رسول صلی الله علیه وسلم
# ~~برسیدند که این مردان که در این آیت خدای میفرماید کدام اند ؟ فرمود
~~آن کسانی که در
# ~~زمین سفر می کنند و فضل خدای تعالی میجویند.
# ~~وهم رسول الله صلی الله علیه وسلم فرموده است: "سافرواء تصحوا
~~تغتنموا"، و دیکر فرموده
# ~~است که غریب شهید است و کور غریب را همان مقدار گشاده و فراخ کنند از
~~گور ms157 او تا آنجا
# ~~که خانهآ اوست.
# ~~شیخ ابوحفص حداد نیشابوری قدس الله روحه می فرماید که مسافر را سه چیز
~~میباید :
# ~~اول ترک تدبیر زاد راه، دوم ترک تقدیر راه یعنی که راه چون است و کی
~~رسیم و 10
# ~~چه مقدار است و حال راه چیست ، سیم آنک بداند که حافظ او خداست.
# ~~و افضل سفرها چهاراست : اول جهاد، باز حج، و باز زیارت روضهآ رسول صلی
~~الله علیه و
# ~~سلم، وهم رسول فرمود که : "وفدالله ثلاثة: الحاج و الغازی
~~والمعتمر" ، و بعد ازینها زیارت
# ~~مسجد اقصی که بیت المقدس نیز هم میخوانندش.
# ~~رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمود که بار مبندید الابرای سه موضع :
~~اول مسجد حرام 15
# ~~که کعبه در میانهآ اوست ، دوم این مسجد من که در مدینه است ، سیم مسجد
~~اقصی که در ولایت
# ~~شام است در شهر قدس.
# ~~و بعد از این اکر سفر کند اول به جهت طلب علم است.
# ~~باز جهت زیارت مشایخ از مرده و زنده و اولیاء الله که مشایخ روز کار او
~~باشند تا از
# ~~نظر و صحبت ایشان حظی بردارد ، یاخود در متابعت و موافقت شیخ خود سفر
~~کند.
# ~~آداب السفر
# ~~فص
# ~~1 PageV00P212
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_213.png)

# ~~158
# ~~بیغرضی. رسول الله صلی الله علیه و سلم چنین فرمود که : " حفت
~~محبتی للمتحابین فی
# ~~و بعد ازین باز به جهت دیدن دوستان و برادران دینی که محبت تو با ایشان
~~لله باشد
# ~~و المتوادین فی."
# ~~رو که هر کس "فی الله" کسی را زیارت کند هفتاد هزار فریشته
~~به مشایعهآ او بروند و او را
# ~~و روایت می کند ابن رزین که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمود *فی
~~الله" به زیارت
# ~~دعا کنند و گویند: "اللهم صله کما وصله فیک " و منادی کننده
~~ای مر اورا ندا کند و گوید:
# ~~"طبت ممشاک و تبوأت من الجنة مقعدا."
# ~~و باز سفر به جهت رد مظالم را کند ms158 تا حق مسلمانا[ن] را باز رساند و
~~حلالی خواهد
# ~~تاتوبه و انابت او درست افتد. مرتبهآ اول سالک توبه است و اکر فقیر را
~~توبه صحیح نبود
# ~~1 هیچ کاری نیاید.
# ~~و بازسفر جهت طلب آثار و اعتبار کند.
# ~~وباز جهت ریاضت و کم نامی خود تا انکشت نمای نکردد و درمیان مردم معتبر
~~نشود.
# ~~و شیخ نجم الدین کبری رضوان الله علیه فرموده است که سفر از بهر سه چیز
~~باید کردن :
# ~~زیارت یا ریاضت یا دیدار مشایخ، وهرچه خلاف این باشد بر مسافر تاوان
~~آید.
# ~~15
# ~~و سفر جهت تفرج و نزهت و طلب بزر کی و منصب وجهت ریای خلق و خویشتن
# ~~عرضه دادن نکند ، و جهت طلب دنیا و متابعت هوای نفس درشهرها جولان
~~نکند.
# ~~ابوتراب نخشبی رضوان الله علیه می فرماید که هیچ چیز مریدرا زیان
~~کا[ر]تر از آن نیست که
# ~~به متابعت هوای نفس به سفرها رود.
# ~~و بیشترین حال و کار مریدان که تباه میشود و بی کار و ضایع میمانند از
~~سفرهای
# ~~20 باطل ایشان است . قال الله تعالی: "ولاتکونوا کالذین خرجوا من
~~دیارهم بطرا ورئاء الناس.*
# ~~و هرسفر که از برای لوت و معیشت و چرب و شیرین کند برخوداری نیابد و
~~رفیق او
# ~~طاغوت و شیطان شود.
# ~~اورادالاحباب PageV00P213
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_214.png)

# ~~رسول الله صلی الله علیه و سلم می فرماید که روز کای بیاید که حج خانهآ
~~خدای
# ~~وانکران به جهت نزهت روند، و اوساط خلق جهت تجارت، و اهل کلام الله و
~~علم به جهت
# ~~ریا، و فقرا به جهت کدائی.
# ~~و عمر رضی الله عنه کثرت حاجیان و انبوهی ایشان را بدید کفت: *الا ان
~~الوفد کثیر
# ~~و الحاج قلیل."
# ~~و بی رضای مادر و پدر و شیخ نشاید سفر کردن و بیاذن و اجازت ایشان نرود
~~تا در
# ~~آن سفر رفتن عاق نباشد که بر کت و جمعیت سفر نیابد.
# ~~و چون باجماعت در راه رود موافق رفقا ms159 باشد، وهر که در آن جمع ضعیف تر
~~است باید
# ~~که به کام و قوت او راه رود، و چون رفیق بایستد او نیز بایستد.
# ~~و نماز را از اول وقت تأخیر نکند و تا ممکن شود از وقت بیرون نبرد و
~~جهد نماید تا 10
# ~~اوراد ازو فوت نشود خصوصا واجبات و نافله.
# ~~و تا قدرت و جهد داشته باشد پیاده رفتن را اختیار کند و برمر کب ننشیند
~~الا به وقت
# ~~ضرورت، از جهت آنک سفر درویش از برای ریاضت و طلب زیارت است ، و این
~~هردو مقصود
# ~~در پیاده رفتن است.
# ~~در حدیث است از رسول الله صلی الله علیه و سلم که حاجی بر نشسته را به
~~هر کامی هفتصد 15
# ~~هزار حسنه است از حسنات حرم، و کفت هر حسنهای ازی: حسنات هفتصد هزار
~~حسنهآ
# ~~دیکر است.
# ~~و روایت آن است که ملائکه در راه مکته پیاد کان1 را معانقه کنند و برسر
~~شتر و
# ~~چهارپای نشستکان را مصافحه کنند و بر کسانی که در محامل و کژ افه نشسته
~~باشند از دور
# ~~سلام کنند ، با ایشان مصافحه و معانقه نکنند.
# ~~و شرط سفر آن است که تا درمیان جماعت باشد در خدمت ایشان جهد خود مبذول
~~داردو
# ~~تا ممکن باشد بار و مؤنت ایشان را بر گیرد که عدی بن حاتم رضی الله عند
~~می گوید که رسول الله
# ~~ادب السفر
# ~~159
# ~~- اصل : پیاده کان.

PageV00P214

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_215.png)

# ~~16
# ~~کفتم از صدقات کدام فاضلتر ؟ گفت آنک مرد اصحاب خودرا در راه خدای
~~خدمت کند.
# ~~و سفر باید که البته به معصیت و پروردن نفس نبود، و صوفی مسافر اولی
~~تر.
# ~~و اکر مقصود سفر معلوم نبود یا متردد کردد به هر رخصتی سفر نزدیک نجوید
~~، یعنی
# ~~کرد دیهها و شهرهای نزدیک برنکردد.
# ~~و بر مسافر واجب است که رکوه یا کوزه جهت طهارت باخود دارد، و رکوه
~~اولی
# ~~است و سنت است.
# ~~مشایخ گفتهاند چون ms160 بامسافر مصافحه کنی در دست او تفقد کن که اثر حمل ر
~~کوه یا
# ~~ابریق بر کف دست او یا انکشتان او مییابی یانه؟ اگر بیابی اورا نیکو
~~قبول کن و به روز کار
# ~~تقرب طلب واکر بردست او اثر حمل ر کوه یا ابریق نبود ترک او کیر.
# ~~و کفتهاند که چون صوفی را بیر کوه وبی کوزه بینی بدانک عازم ترک صلوة و
~~کشف
# ~~عورت است، اکر خواهد و اکرنه !
# ~~ادب آن است که چون عازم سفر کردد گردیاران و برادران دینی بر گردد و
~~ایشان را
# ~~خبر دهد و وداع کند و ایشان نیز باید که او را مشایعه کنند.
# ~~شیخ ابویعقوب سوسی میفرماید که مسافر به چهار چیز محتاج است. واکر نه
~~داشته باشد
# ~~باید که سفر نکند : "علم یسوسه و ورع یحجره وخلق یصونه و یقین
~~یحمله."
# ~~و شیخرویم می فرماید که ادب آن است که هرجا که مسافر توقف کرد آنجا را
~~منزل
# ~~خود شناسد.
# ~~آن را که جای نیست همه شهر جای اوست
# ~~شعر
# ~~2
# ~~مرد خداا به مشرق و مغرب غریب نیست
# ~~درویش هر کجا که شب آمد سرای اوست
# ~~هرجاکه میرود همه ملک خدای اوست
# ~~وراد الاحباب
# ~~1
# ~~-اصل : خدای.

PageV00P215

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_216.png)

# ~~آن کز توانکری و بزر کی و خواجکی
# ~~بکانه شد به هر که رسد آشنای اوست
# ~~و آداب صوفی آن است که چون به سفر رود1 از شیخ اجازت خواهد، پس بر خیزد
~~و
# ~~جدید وضو کند و برسجاده دور کعت نماز کند.
# ~~انس بن مالک رضی الله عنه می گوید که رسول الله صلی الله علیه و سلم
~~درهیچ منزلی فرود *
# ~~نیامدی الا که آن منزل را وقت رفتن به دو ر کعت نماز وداع کردی.
# ~~پس درویش نیز میباید که هر منزلی و رباطی را برر کعتین وداع کند و
~~آنکاه موزه
# ~~یفشاند و پیش آرد و بنهد و بعد از آن آستین برزند ، اول راست و ms161 باز
~~چپ. و بر سجاده رعنین
# ~~درپوشد . اول راست و باز چب. و رختکها را درهم آرد و در زاویه ای بندد
~~و بر کرانهآ صفه
# ~~بنهد، و میان بند را بر دست چپ کیرد، وخریطهٔ‌ کفش هم به دست چپ بر
~~کیرد و بیاید
# ~~تا آنجا که موزه خواهد پوشیدن، و سجاده را دوتاه کرده بیندازد و بر
~~آنجا نشیند، و موزه یاغیره
# ~~به دست چپ کیرد و در پیش خود آرد و در پوشد و خریطهآ کفش به دست راست
~~کیرد و
# ~~کفش را به دست چپ کیرد و در آن خریطه نهذ و در آستین چپ کند یا بر پس
~~پشت بندد
# ~~چنانک سرخریطه به جانب چب پشت او شود ، و میان را دربندد که میان بستن
~~سنت است ، و
# ~~زاویهآ رختها را از طرف چپ در زیر بغل کیرد، و عصا و ابریق هم به دست
~~چپ گیرد. دست 15
# ~~راست مسافر باید که فارغ باشد برای ودا ع ومعانقه و مصافحهآ جمع را ، و
~~آنکاه روی به اصحاب
# ~~کند و کوید: "السلام علیکم ورحمة الله وبر کاته" و روانه شود
~~و از بقعه بیرون آید.
# ~~واکر از اصحاب کسی به مشایعهآ او قدمی چند بیرون آیند نوعی ازا کرام
~~اخوان باشد.
# ~~و اکر مسافر عزیز ترست زاویهآ او را اصحاب بر کیرند تا آنجاکه از تشییع
~~او
# ~~باز گردند.
# ~~و چون مسافر از خانقاه بیرون آمد بر در خانقاه زاویهای را برپشت بندد
~~چنانک یک
# ~~آداب السفر
# ~~6
# ~~1
# ~~1- اصل : روند.

PageV00P216

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_217.png)

# ~~162
# ~~طرف زاویه بند بر کتف راست او شود و یک طرف در زیر بغل چپ او ، مثل آنک
~~حاجیان
# ~~احرام حج میبندند.
# ~~پارهای برود و باز روی به اصحاب کند و سر فرو آرد و چند کرت چنین کند
~~تا آنکاه که از
# ~~و چون وداع اصحاب کرد عصا به دست راست کیرد و ابریق به دست چپ کیرد و
# ~~چشم ms162 او ناپیدا شوند، خاصه که شیخ او حاضر باشد یا شیخی صاحب همت حاضر
~~باشد.
# ~~و مسافر باید که رفیق هم دم1 هم ارادت طلب کند تا در راه در کار دین او
~~را معین و
# ~~مدد باشد.
# ~~و در سفر و حضر باید که از چهار چیز خالی نباشد : مسواک و شانه و ناخن
~~کیر و
# ~~سرمه دا
# ~~و پیوسته باید به وضو باشد ومیان را بسته و آستینها را برزده دارد تا
~~چست و چابک باشد.
# ~~بوسعید خدروی رضی الله عنه می فرماید که رسول صلی الله علیه وسلم حج
~~کزارد و
# ~~صحاب رسول الله از مدینه تا مکه پیاده بودند . رسول الله ایشان را
~~فرمود :" اربطو علی اوساطکم
# ~~بازر کم و مشینا خلط الهروله."
# ~~و چون بر بالا و نشیب بر آید و فرود آید تکبیر کوید و در راه درویزه
~~نکند الا
# ~~15 آنک ضرورت باشد.
# ~~و آداب ظاهر را لابد محافظت کند و هر که آداب نداند صحبت را نشاید ، و
~~آداب
# ~~باطن خود کاری بزرک است و اکر خواهد تا به آن برسد مجاهدت و ریاضت باید
~~کردن
# ~~تا در باطن او چیزی ظاهر کردد ، والله اعلم بالحقایق .
# ~~و اگر برمر کب نشیند بگوید : "سبحان الذی سخر لنا هذا وما کتا له
~~مقرنین ، بسم الله
# ~~والله اکبر ، تو کلمت علی الله ولا حول ولاقوة الا بالله العلی العظیم
~~اللهم انت الحامل علی الظهر
# ~~وانت المستعان علی الامور."
# ~~و سنت آن است که از منازل بامداد روانه شود، و ابتدای سفر روز پنج شنبه
~~کند که
# ~~کعب بن مالکث رضی الله عنه روایت می کند که رسول الله صلی الله علیه
~~وسلم بیشتر که به سفر
# ~~اورادالاحباب
# ~~1-( همدم).

PageV00P217

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_218.png)

# ~~بیرون آمدی روز پنج شنبه بودی ، و روز دوشنبه نیز روایت آمده است که :
~~"ما سافر نیی قط
# ~~الایوم الاثنین.*
# ~~و مستحب است که چون منزل بیند بکوید :"اللهم رب السموات السبع وما
~~اظللو ms163
# ~~ورب الارضین السبع وما اقللن ورب الشیاطین وما اظللن ورب الریاح
~~وماذرین ورب البحار
# ~~وما جرین، أسالک خیر هذا المنزل وخیر اهله ، و اعوذبک من شر هذا المنزل
~~و شر اهله."
# ~~و چون به منزل فرود آید دو ر کعت نماز کزارد و آلت طهارت را از خود جدا
~~ندارد.
# ~~ابراهیم خواص که پیشوای متو کلان بود در سفر و حضر چهار چیز از و جدا
~~نبودی :
# ~~ر کوه ، و ریسمان که آب کشیدی، وسوزن با ریسمانهای درز دوزی، و مقراض.
# ~~و عایشه رضی الله عنها روایت می کند که رسول الله صلی الله علیه وسلم
~~چون سفر رفتی
# ~~ینج چیز با خود برداشتی: آینه و سرمه دان ومیل و سرخار و مسواک و شانه،
~~و به روایت دیکر 10
# ~~مقراض1 که اینها آلاتی است که مردرا برای فرائض مدد می دهد.
# ~~و مسافر در راه که می رود چون به موضعی شریف رسدیا جماعتی از صوفیان او
~~را پیش
# ~~آیندیا شیخی از مشایخ وقت پیش آید باید که زاویه را بکشاید و بر زمین
~~بنهد و ایشان را
# ~~بیش رود و استقبال کند و سلام دهد ، و چون ازو در کذرند زاویه باز بر
~~پیشت بندد و روانه
# ~~شود، و چون نزدیک منزل یا رباط یا مکانی که فرو خواهد آمدن برسد زاویه
~~را بکشاید ودر 15
# ~~زیر بغل چب کیرد و عصا و ابریق را به دست چپ کیرد.
# ~~و مقیمان را مستحب است که مسافررا وداع کنند و او را دعا کنند و به
~~امانت با خدای
# ~~تعالی بسیارند ومشایعه کنند و چنین کویند که : "استود ع الله دینک
~~و ایمانک و خواتیم عملک.*
# ~~که عبدالله عمررضی الله عنه از رسول الله روایت می کند که هر کس که
~~چیزی را با امانت
# ~~به خدای تعالی بدهدخدای تعالی آن چیز را محفوظ دارد.
# ~~و روایت دیکر آن است که رسول الله چون مردی را وداع کردی فرمودی ms164 :
~~"زودک الله
# ~~التقوی وغفر ذنبک و وجهک للخیر حیث ما توجهت."
# ~~آداب السفر
# ~~63
# ~~- بجای پنج چیز، شش چیز برشمرده است.

PageV00P218

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_219.png)

# ~~164
# ~~و باید که اعتقاد چنین دارد که هر دعائی که اصحاب و برادران او را می
~~کویند و او را
# ~~با امانت به خدای تعالی می سیارند آن دعاهای ایشان در حق او و دعا[ی]
~~او در حق ایشان
# ~~همه راخدای به فضل خود اجابت خواهد کردن1 و رد نخواهد بودن ، ان شاء
~~الله تعالی.
# ~~و مسافرچون نزدیک در شهر رسد این دعا کوید: "اللهم [ارزق] لنابها
~~قرار آورزقا حسناه.
# ~~و از آداب لطیف آن است [ که] بر در شهر چیز کی از طعام خورد و پایتابه
~~را شوید و
# ~~جامههای چرب عرق ناک2 را به وجهی که مقدور او باشد متغیر کند .
# ~~و سجاده از زاویه بند بیرون آرد و بر کردن اندازد و آنکاه به شهر در
~~آید ، تاچون
# ~~به خانقاه رسد زاویه بند نباید کشادن، وحرص کرسنکی درو نبود و وسخ و
~~غبار راه را به نظر
# ~~پا کان درنیاورده باشد.
# ~~و باید که روی ستره2 هم بیرون آرد و بر کردن اندازد، و مسواک نیز آماده
~~کرداند، و
# ~~اکر غسل آرد بهترباشد، و اقتدا به سنت رسول الله کرده باشد که به روایت
~~آمده است که در
# ~~وقت آنک به مکه درمی آمد غسل آورد و آنکاه در آمد. و در آن روز که از
~~طلب احزاب
# ~~باز کشت و به مدینه در آمد غسل آورد. و اکر مرد غسل نیاردباری تجدید
~~وضو کند وخود را
# ~~پا کیزه و خوش بوی کند و مستعد لقای پا کان و عزیزان کرداند.
# ~~1
# ~~و رسول الله صلی الله علیه وسلم نهی فرموده است از آنک مرد تنها به سفر
~~رود ، الا آنک
# ~~صوفی باشد و با آفات نفس خود عالم شده باشد و به عالم دل رسیده و بصیرت
~~قلب یافته، آنکاه
# ~~در سفر ms165 تنهائی و وحدت4 را اختیار کندشاید.
# ~~وچون جماعتی به سفربیرون آیند باید که مردی مقدم را درمیان جمع حاکم
~~کردانندو
# ~~امیرخود سازند. قال رسول الله صلی الله علیه وسلم : "اذا کنتم
~~ثلاثة فی سفر فأمرو احد کم."
# ~~و در میان فقرا و مسافران آن کس را پیش رو5 و پیش قدم خوانند و باید که
~~آن کس
# ~~از همهآ جمع متقی تر باشد و در کار دنیا زاهدتر و به مروت و سخاتمام تر
~~و به شفقت پیشتر
# ~~اورادالاحباب
# ~~20
# ~~1- اصل : کردند.
# ~~1- اصل : عرق نا که
# ~~3- درحاشیه "روی مال" رابجای "روی ستره"
# ~~استعمال کرده است.
# ~~4- اصل : ووحدرت.
# ~~- ( پیشرو).

PageV00P219

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_220.png)

# ~~و اکرچنان باشد که این مرد پیش رو این جمع فقرا را در صحبت خود به جهت
~~آن دارد
# ~~تا تبع او شوند تا او ریاست و سروری وعزت جوید و در خانقاهها برخادمان
~~سلطنت راند و نفس
# ~~خود را به آرزوها برساند این از طریقهآ صوفیان نیست . این چنین پیش
~~قدم1 و پیش روی طریقهآ
# ~~جاهلان و ارباب هوای نفس و طالبان دنیاست که جمعی را برخود جمع آرند تا
~~به شهرها در آیندو
# ~~به در ابنای دنیا و ظلمه روند وغرضهای نفس و شهوات وحاجات او را به دست
~~آرند و به جهت 5
# ~~تمتع و نزهت از خانقاه به خانقاه و از زاویه به زاویه روند ودر خانقاهی
~~که معیشت فراخ و طعام
# ~~بسیار یابند آنجا توقف کنند، اگرچه اسباب دین در آن مقام خراب و متعذر
~~باشد .
# ~~ودر هرمقام که شهوات نفس نیابند اکرچه اسباب دین و اوراد و اوقات محفوظ
~~باشد
# ~~از آنجا زود سفر کنند ، ازچنین قوم که معاملهآ ایشان این باشد به غایت
~~دورو گریزان باش تا در
# ~~هلا کت دین نیفتی و[فة...] از تو نرود ودر کمراهی و شقاوت ابدی نمانی.
# ~~عبدالله مروزی با شیخ ابوعلی رباطی قدس الله روحهما مصاحب کشت و گفت به
~~آن شرط
# ~~باتوصحبت می دارم که دراین ms166 سفرتو امیر باشی یامن. ابوعلی فرمود که من
~~نمی باشم، تو امیرباش.
# ~~عبدالله پیش قدم کشت و بار و زاد خود واز آن ابوعلی بریشت می کشید و
~~شبی باران در کرفت.
# ~~عبدالله برخاست و کلیم را تا بام داد2 برسر ابوعلی داشت تا باران برو
~~نیاید و هرباری که ابوعلی
# ~~گفتی که چنین مکن عبدالله فرمودی نه که من بر تو امیرم و پیش قدم !
~~هرچه من کنم بر تو
# ~~انقیاد و طاعت من است. در آن سفر بدان طریق او را خدمت کرد.
# ~~هر که درجمع پیش رو و سرحلقه شود باید که خدمت برهمه و شفقت برهمه
~~برخود
# ~~واجب داند و خود را ازهمه کمترشناسد نه بیشتر.
# ~~عبدالله عمر رضی الله عنه از رسول خدای روایت می کند که "خیر
~~الاصحاب عندالله
# ~~خیرهم لصاحبه."
# ~~و درویش یاید که از سفرچون به مقام باز رسد از آفات مقام به خدای پناه
~~کیرد و این
# ~~آداب السفر
# ~~65
# ~~( بامداد).
# ~~1-مناسب مقام "پیش قدمی" است .

PageV00P220

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_221.png)

# ~~166
# ~~دعای مأثور را بخواند:*اللهم انی اعوذبک من وعثاء السفرو کآبة المنقلب
~~وسوء المنظر فی الاهل و
# ~~المال والولد والاصحاب."
# ~~و به درهرشهری که رسد وخواهد تا آنجا مقام کند بر مرده و زنده سلام کند
~~واشارت
# ~~کند و بکوید : "السلام علیک یا اهل المدینة من الاحیاء والاموات *
~~و از قرآن آنچ داند وتواند
# ~~5
# ~~برخواند و به ایشان هدیه فرستد و تکبیر کوید و به این نیت به شهر در
~~آید که بهزنده و مرده
# ~~تبرک جوید و زیارت همه را دریابد که رسول الله صلی الله علیه و سلم
~~فرمود که مردی از مکان
# ~~خود بیرون آمد و به دیدن برادر دینی میرفت که فی الله را که با او
~~دوستی میداشت .
# ~~خدای تعالی فرشتهای برسر راه او فرستاد تا ازو پرسید که کجا میروی ؟
# ~~گفت به زیارت فلان کس.
# ~~آن فرشته ازوی پرسید که با او قرابتی داری ؟
# ~~گفت نه ms167 !
# ~~پرسید که او بر توحق نعمتی دارد که به ادای شکر آن میروی ؟
# ~~گفت نه!
# ~~فرشته کفت پس از بهرچه به دیدن او میروی؟
# ~~کفت من اورا فی الله تعالی دوست میدارم.
# ~~آن فرشته کفت من رسول خدای ام به تو که خدای تعالی تورا دوست می دارد
~~به این سبب
# ~~که تو آن بندهآ اورا دوست میداری بی غرضی.
# ~~اورادالاحباب
# ~~10
# ~~15 PageV00P221
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_222.png)

# ~~آداب القدوم من السفرودخول الخانقاه
# ~~ادب صوفیه رضوان الله علیهم اجمعین آن است که چون به شهری رسند اکر درو
~~شیخی
# ~~باشد آنجا نزول کنند و اکر شیخی معین نباشد تفحص نماید که موضع فقرا
~~کجاست به آنجا
# ~~زول کند و اکر مواضع فقرا بسیار باشد به موضعی که مقدم باشد و جمعیت
~~فقرا آنجا اکثر *
# ~~باشد و حرمت آن مکان اعظم باشد آنجا نزول کند.
# ~~و نیز بپرسد و تفحص نماید که موضع طهارت و آب روان ازین منازل فقرا در
~~کدام
# ~~منزل1 بهرتر2 است آنجا رود و نزول کند و آن موضع را بردیکر مواضع
~~اختیار کند.
# ~~ودرخانقاه، که آن را رباط نیز کویند، فرو آمدن سنت است که طلحه رضی
~~الله عنه روایت
# ~~می کند که درعهد رسول الله چون کسی به مدینه رسیدی اگر آشنایی داشتی
~~آنجا نزول کردی و
# ~~گر آشنایی نداشتی به صفه نزول کردی و با اصحاب صفه قرین گشتی و من از
~~آنهاام که
# ~~به صفه نزول کرده بودم.
# ~~و اکر در آن شهر فقرا را مواضع معین و مجمع انکشت نمای نباشد پیش کسی
~~نزول
# ~~کند که محبت این طایفه در دل او بیشتر باشد و ایمان و میل او به این
~~قوم قوی تر باشد.
# ~~و شرط سنت آن است که چون مرد به شهری در آید به مسجد رود و دو ر کعت
~~نماز 15
# ~~بکزارد واکر به جامع رود اکمل و افضل باشد، که رسول صلی الله و سلم چون
~~از سفر برسیدی ms168
# ~~اول به مسجد در آمدی ور کعتین بکزاردی و بعداز آن به خانه در آمدی.
# ~~ودرویش را رباط به منزلهآ خانهاست، وچون درمسجد ر کعتین ادا کرد بعداز
~~آن قصد
# ~~رباط کند.
# ~~فص
# ~~1
# ~~1- اصل: من زل .] 2- کذادراصل، اگرصورتی ولهجه ای مخصوص از "بهتره
~~نباشدظا هرآمی خواسته است " بهتر" هنویسد.

PageV00P222

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_223.png)

# ~~168
# ~~تا آنگاه که ر کعتین تحیت بقعه به جای آرد.
# ~~وچون درویش به درخانقاه رسید پای راست در اندرون نهد و سلام کند، و سخن
~~نکوید
# ~~عصا و ابریق هم به دست چپ گرفته، واگر زاویه دراندرون خانقاه گشاید هم
~~روا باشد ، لکن
# ~~و باید که پیش از در آمدن زاویه را از پشت گشاده باشد و در زیر بغل چپ
~~کرفته و
# ~~ییشتراز در آمدن کشادن لطیف تر است.
# ~~و حق خانقاه آناست که چون قدم درخانقاه نهاد اول نظر کند تا فراشه کجا
~~آویخته
# ~~است. بر کیرد وموزه را از کردوغبار پاک1 کندو آنکاه زاویه بندرا بر
~~کنارهآ صفه یاجماعتخانه
# ~~یا موضعی که نظیف باشد بنهد و سجاده را بر زبر آن بنهد تا خادم آن
~~سجاده را ببردو
# ~~به موضعی که اورا خواهد فرود آوردن بیندازد.
# ~~1
# ~~و خریطه و کفش از آستین چب بیرون آرد و خریطه به دست راست کیرد و به
~~دست چپ
# ~~کفش از و بیرون آرد و پیش خود بنهد. و اگر برعکس این کند که خریطه را
~~به دست چپ
# ~~کیرد و به دست راست کفش از وی بیرون آرد هم شاید، و میان را کشاید
~~ومیان بند را به دست
# ~~چپ کیرد و درخریطه نهد.
# ~~و این اعمال استاده کند، و بعد از آن برمکان نظیف2 بنشیند و موزه از
~~پای چب بیرون
# ~~10 آرد و باز ازپای راست، و پاشنهآ پای را در پاشنهآ کفش نهد و بند
~~رعنین اکر داشته باشد
# ~~بکشاید و اول از پای چپ بیرون آرد و آن را درمیانهآ انکشت ms169 بزرگ پای و
~~انگشت ستابه
# ~~کیرد و پای راست بیرون کند، و در این افعال به هیچ کس نظرنکند و
~~التفاتی ننماید و بعداز آن
# ~~کفش بپوشد .
# ~~وا کرخادم بقعه حاضر باشد یا درویش دیکر، باید که مسافررا استقبال کنند
~~و مرحبا و
# ~~اهلادر روی او کویند که سنت این است.
# ~~عکرمه روایت می کند که آن روز که به حضرت رسول آمدم مرا دوبار گفت که
# ~~*مرحبا بالراکب المهاجر."
# ~~اوراد الاحباب
# ~~1- اصل : پا که (محتمل است که درلهجهآ بخارائی چنین تلمفظ می کردهاند).
# ~~2- اصل : نضیف .

PageV00P223

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_224.png)

# ~~ازپای او بیرون کشند و رعنین او در پیچند و میان بند و پای تابه و غیر
~~آن به ترتیب بنهند هم
# ~~وا کرخادم یا درویشی دیکرخریطهآ کفش ازو بستانند و کفش درپیش او نهند و
~~موزه
# ~~پسندیده و نیکو باشد و عزیزداشت و اکرام مسافر باشد ، و این اولی
~~تراست.
# ~~ومسافرچون کفش پوشید ابریق بر کیرد و روی به بیت الطهاره نهد، اکرچه بر
~~طهارت
# ~~باشد ، و تجدید وضو کند. و اگر راه نداند به خادم یا به درویشان در
~~نکرد و هدایت خواهد 5
# ~~که از کدام جانب میباید رفتش تااشارت کنند یا کسی بااوبه بیت الطهاره
~~رود. وچون طهارت
# ~~کرد و بیرون آمد نظر کند تاسجادهآ او را بر کدام جانب انداختهاند. به
~~احتیاط پیش سجاده رود
# ~~چنانکه در فص آداب سجاده کفتهایم و پای بر آن کوشهآ شکستهآ سجاده نهد ،
~~و اکر
# ~~در نشکسته باشند خود درشکند و پای بر آنجا مالد و از آنجا در آید و آن
~~کوشهآ شکسته را
# ~~باز به پای راست کندونکاه دارد تابر سرسجاده موضع سجود را به یای نکوبد
~~و پای برسجاده گاه 10
# ~~ننهد ودو ر کعت نماز شکر وضو به جهت تحیت مقام کزارد و در نماز دراز
~~نکشد و تعجیل نیز
# ~~نکند، میانه کزارد.
# ~~چون نماز سلام دهد شانه بیرون آرد و محاسن را شانه کند و اول ms170 از طرف
~~راست آغاز
# ~~کند و آنگاه برخیزد و برقوم سلام کند.
# ~~و به جهت مسافران را قیام مسنون است ، لما روی ان رسول الله صلی الله
~~علیه وسلم قام
# ~~الجعفر یوم قدومه.
# ~~چه معنی دارد که به خانقاه در آیند و اول سلام نکنند و سخن نگویند تا
~~آنگاه که
# ~~سؤال
# ~~ر کعتین بگزارند؟
# ~~این نماز تحیت خداست عزوعلا، درین مکان که نورسیدیده1است تحیتی جامع
~~عبادات،
# ~~جواب
# ~~یس سلام جمع را در تأخیردارد تااول تحیت خدای هژده هزارعالم به جای آرد
~~وحق مواجههآ حق
# ~~آداب القدوم
# ~~69 PageV00P224
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_225.png)

# ~~17
# ~~دا کند. آنکاه برخلق سلام کند و به ایشان مشغول و متککم شود.
# ~~و معنی دیگر آنک سلام نام خدای است تبارک الله تعالی، تا بی وضو نام حق
~~نگفته باشد
# ~~که نزدیک ارباب معرفت بی طهارت نام خدای نتوان بردند.
# ~~روزی یکی از صحابه بررسول الله سلام کرد. رسول علیه السلم وضو نداشت .
~~دست
# ~~بردیوار زد و تیمم کرد و آنکاه جواب سلام او بداد و فرمود که چون من
~~بروضو نباشم بر من
# ~~سلام مکنیت که من جواب سلام ندهم ، واین حدیث صحیح است.
# ~~و درویشان در وقت رفتن به و ضو ساختن ابریق به دست چپ از آن می کیرند
~~تاهر که
# ~~او را بیند داند که به وضو محتاج است بروی سلام نکند تا جواب سلام بروی
~~لازم نیاید ،
# ~~و شاید نیز که جواب سلام او بازندهد وخاطر آن کس برنجد.
# ~~و معنی سیم آن است که درخانقاه بر صوفیان نا کاه سلام نکرده باشد که
~~ایشان دایم
# ~~به حضور حق وذ کرحق مشغولاند ودر مراقبه وفکرتاند. چون نا کاه
~~برایشاان] سلام کند
# ~~وقت برایشاان] بشوراند و این نشاید. پس به وضو و تحیت مقام مشغول کردد
~~تاایشان نیز سلام و
# ~~پرسش او را مهیا و ساخته شده باشند تا وقت برایشان شوریده نکردد .
# ~~و وجه دیکر آن است که خدای تعالی می فرماید: "حتی ms171 تستأنسوا و
~~تسلموا"، واستیناس
# ~~هرطایفه ای به قدر حاجت ولایق کار ایشان است.
# ~~وجمع اهل رباط ارباب مراقبه واحوال اند. پس این ترتیب خویشتن نمودن و
~~وضوونمازرا
# ~~تقدیم کردن مقدمهآ سلام و استیناس است تا جمع نیز سلام او را مهیا
~~کردند و طالب سلام و
# ~~انس گردند.
# ~~واکر کسی نیز به وضو محتاج باشد تجدید وضو کند وجواب سلام اورا مهیا
~~کردد
# ~~تابرقاعدهآ سنت مصطفی بی وضو جواب سلام نکفته باشد .
# ~~سؤال
# ~~کسی که با وضو به خانقاه در آید اورا باز وضو ساختن و سلام نا کردن2
~~چراست ؟
# ~~اورادالاحباب
# ~~[1361
# ~~ل
# ~~1- صحیح "بردن" است .

PageV00P225

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_226.png)

# ~~جواب
# ~~آن کس که با وضو در آید سلام نکند باز وضو سازد تا آن کسی که بی وضو در
~~آمده
# ~~باشد فضیحت نکردد که پرده داری یار از غایت کرم است و تجدید وضو نورعلی
~~نور است .
# ~~در تأخیر سلام و کلام ضرری نیست.
# ~~و مشایخ نیز روا داشتهاند که آن کس که با وضو باشد چون بر رباط در آید
~~وموزه 5
# ~~بکشد پایها را بشوید و بس کند و به سرسجاده رود و تحیت مقام کزارد.
# ~~واکر وقت قدوم مسافرخادم حاضر نبود و درویشان نیز او را ا کرام نکنند و
~~خریطهآ
# ~~کفش و موزه و زاویه بند وعصا ازو نکیرند و در روی او مرحبا نکویند نوعی
~~از اهانت باشد
# ~~که در حق او کرده باشند. مسافر به وقت خودنظر کند و به حقیقت بداند که
~~آن بهر کناهی
# ~~است که در حق خدای خود کرده است که این فقرا بروی اقبال نکردند . باید
~~که به دل
# ~~استغفار و توبهآ نصوح به جای آرد و به صبر و شکستگی پیش آید تا عقده1آ
~~دل اصحاب گشاده
# ~~کردد ودر باطن ایشان راه یابد و به نظر شفقت درونکاه کنند.
# ~~و وقت باشد که از مسافر خردهای در وجود آید یا اصحاب ازراه فراست درو
~~نا اهلی ای
# ~~بند ، زاویهآ ms172 او را بیرون خانقاه نهند. آن اشارت باشد که تو را درین
~~مقام جای نیست.
# ~~پس طریق مسافر آن باشد که با اصحاب خانقاه به گفت و گوی بیرون نیاید ،
~~بلک صبر
# ~~کند و همانجا برسجاده بنشیند و برین اصحاب و برخدای عزوجل خشم نکیرد
~~بلک غضب و خشم
# ~~بر نفس خود کیرد تا مرحوم خدای تعالی کردد. آنکاه مرحوم اصحاب شود و
~~اورا بازدر آرندو
# ~~چندانک او برین عتاب صبر بیشتر کند دلها به او مایل تر کردد و کمال او
~~آشکار ترشود.
# ~~و شرط خود آن است که چون مسافر به در خانقاه رسد هم چنان میان بسته به
~~ادب بنشیند
# ~~متوجه القبله ، و زاویه بند وابریق را بنهد وبه زبان و دل به ذکر حق
~~حاضر کردد وبه کس 20
# ~~التفات نکند و سخن نکوید تا خادم یا اصحاب را بروی نظر افتد و مقبول دل
~~ایشان آید،
# ~~آنکاه او را در آرند.
# ~~و اکرآن روز به نماز عصررسد و او را فرودنیارند به کوشهآ مسجدی یا
~~موضعی که
# ~~آداب القدوم
# ~~7
# ~~10
# ~~15
# ~~1- اصل : عقیده.

PageV00P226

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_227.png)

# ~~171
# ~~ه کسی مخصوص نباشد بنشیند وشب را بکذراند و بام داد1 باز به در خانقاه
~~آید و تا شب بنشیند.
# ~~تا سه روز چنین کند. اکر او را فرود آرند و در رباط راه دادند خود نکو،
~~و اگر راه ندادند
# ~~به در خانقاه و زاویهآ دیکرنرود و از شهر بیرون آید و سفر کند. و بعد
~~از سه روز یا بیشتر اکر
# ~~باز آید و به در رباطی دیکر رود یا باز به همین رباط آید پسندیده افتد
~~و نیکو باشد. و اکراز
# ~~این خانقاداو را رد کنند وراه ندهند برخیزد وسفر نا کرده به در خانقاه
~~دیکر رود نشاید، و اورا
# ~~آنجا راه ندهند و موجب ماجرا و بازخواست کردد.
# ~~و چون مسافر بعد از تحیت بقعه بر اصحاب سلام کند باید که اصحاب رباط
~~خوش ms173 درو
# ~~نکرند و برای اوهم از سجاده بیرون آیند و او را معانقه کنند . و مسافر
~~نیز از سجاده بیرون آیدو
# ~~استقبال کند و ایشان را در کنار کیرد که جابربن عبدالله روایت می کند
~~که چون جعفر از زمین
# ~~1 حبشه برسید رسول صلی الله علیه وسلم او را معانقه کرد ، واکر بوسه
~~دهند یا مصافحه کنند هم
# ~~شاید و با کی نباشد که رسول الله صلی الله علیه و سلم جعفر را که از
~~سفر برسید برمیان دوچشم او
# ~~بوسه داد. ودرحدیث آمده است که : "قبلة المسلم اخاه
~~المصافحة."
# ~~و اکر اصحاب بعداز سلام و معانقه نشینند و از احوال شهرها و مشایخ و
~~مهمی که باشد
# ~~یرسند خبرندهد، مکر که مصلحت ایشان در آن باشد. مصلحت و نصیحت از ایشان
~~بازنکیردو
# ~~،1 دریغ ندارد . و سه روز عدت خانقاه بدارد یعنی که از سر سجاده بر
~~نخیزد الا به ضرورت.
# ~~وسنت و ادب آن است که مسافر اصحاب رباط را سفرهآ حق القدوم دهد که
~~روایت است
# ~~از رسول الله صلی الله علیه وسلم که جهت قدوم را یکی شتر کشت .
# ~~و مستحب آن است که چون مسافر فرود آید خادم طعام پیش او آرد که لقیط
~~رضی الله عنه
# ~~روایت می کند که ما جمعی رسیدیم و به خانهآ رسول الله صلی الله علیه
~~وسلم رفتیم . رسول الله
# ~~1 درمنزل خود نبود . عایشه رضی الله عنها فرمود تا طعامی جهت ما ساختند
~~و خرما نیز آوردند و
# ~~خوردیم و بعداز آن رسول الله آمد و گفت چیزی یافتیت و خردید2 ؟ کفتیم
~~بلی خوردیم.
# ~~اوراد الاحباب
# ~~1
# ~~1- کذا دراصل (خوردید).
# ~~-( بامداد).

PageV00P227

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_228.png)

# ~~و کفتهاند اکر مسافر پبیش از نمازپیشین برسد خادم او طعام پیش نهد،
~~واکر بعداز نماز
# ~~پیشین رسد طعام او برسفرهآ اصحاب باشد صبر کند تاباجمع خورد.
# ~~و مسافر باید که دست شیخ را بوسه دهد که کعب بن مالک رضی الله عنه
~~روایت ms174 می کند
# ~~که چون به حضرت رسول الله آمدم بردست رسول الله بوسه دادم.
# ~~و شیخ [ابو] عبدالله خفیف می کوید که چون به خدمت شیخ حسین منصور بر
~~سیدم در زندان 5
# ~~بود. دست او را بوسیدم . حسین فرمود : هلو کانت الید یدنا لمنعناک ولکن
~~الید ید تبوسها الیوم
# ~~و تقطع غدا."
# ~~و چون به خدمت شیخ رباط بنشیند ناپرسیده سخن نکوید و سلام این و آن
~~نرساند و
# ~~ذکر کسی دیگرنکند، مکر که آن کس نظیر او باشد، هم به حال و هم به سال.
# ~~و درویش در خانقاه البته باید که صاحب خرقه باشد، مکرشیخ صاحب همت که
~~دست 10
# ~~او خود خرقه است.
# ~~و چون به خانقاه بیشترمقام خواهد کرد هر آینه خدمتی باید اختیار کردن
~~که خدمت
# ~~کردن مراهل عبادت را قایم مقام عبادت است.
# ~~و طریق ادب آن باشد که از شیخ خدمتی التماس کند، واکر از شیخ حشمت دارد
~~از
# ~~خادم رباط درخواست کند ، واکر جملهآ خدمتها مستغرق باشد و داند که
~~اکرخدمتی از کسی 15
# ~~دبگربستانند و با او دهند آن کس خواهد رنجیدن از آن خدمت دور باشد که
~~سلامت دل
# ~~آن درویش اورا از آن خدمت بهتر باشد و ثواب بیشتر. وا کرخدمتی معطل و
~~فرو کذاشته باشد
# ~~مسافر پیش خود آن را اختیار کند به غایت خوب و پسندیده افتد. و اکر
~~هیچ خدمتی نباشد و
# ~~همه خدمتها را دیکران به رغبت و ارادت میان دربسته باشند طریق او آن
~~باشد که از رباط
# ~~اندک بیرون آید و اندک کوید و اندک خورد و اندک خسبد.
# ~~و اکثر اوقات درویش باید که در نماز باشد و به ذ کر و عبادت مشغول
~~دارد، و اولیتر
# ~~آن است که نماز درشب کزارد یا درمکان خالی تا از ریا دور باشد.
# ~~آداب القدوم
# ~~173 PageV00P228
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_229.png)

# ~~172
# ~~عبادت اورا کفایت است.
# ~~وا کر او از اهل خلوت باشد روز کار به ms175 خلوت کذراند یا به قرآن خواندن
~~که شغل
# ~~آن خواندن او مانند ریا شود ، و شاید که به لحن و خطابی خواند . بر
~~عالمان و عاقلان واجب
# ~~و قرآن را به آواز بلند نخواند که استماع برجمع فرض شود و از جمعیت ذکر
~~بازماند ، و
# ~~5 شود که لحنهای او را راست کنند و اورا تعلیم دهند. پس خانقاه موضع
~~پیر آموز خانه شود و
# ~~صوفی صافی در وی بیش در نیاید.
# ~~واکر مرید خواهد تا علم و عمل وقرآن و ایمان همه را این جاجمع کند باید
~~که از
# ~~اصحاب رباط یکی را که برو سخت نیاید اختیار کند و به انواع تنی و مالی
~~خدمت به جای آرد
# ~~تا آن کس او را به کوشهای می برد چنانک آواز او صوفیان نشنوند و او را
~~قرآن می آموزد.
# ~~و درویش نوارادت و جوانان باید که باپیراهن یا باطاقیه ای تنها بر
~~سرپیش مشایخ ننشیند ،
# ~~مکر که جز از آن نداشته باشند.
# ~~و مسافر درمیان درویشان باید که مناظره نکند و دانش ظاهر نکند، اکرچه
~~او مناظرو
# ~~عالم باشد . و کوینده برخلاف صواب باشد به حکم آنک امکان دارد که او را
~~بدان بیازمایند.
# ~~البته باید که علم ظاهر نکند تاحق تعالی او را ظاهر کرداند.
# ~~وا کر اورا از علمی پرسند تا بزر کتری حاضر باشد باید که او جواب نکوید
~~و تفوق و
# ~~منصب نجوید و به صف دون راضی و شا کرباشد.
# ~~اکر او را بزر کان اهل تصوف پیش دارند یا شیخ بقعه مراعاتی زیادتی کند
~~، او باید
# ~~که چنان نماید که همه جایها پیش من یکسان است و نیکوخواه جمع یاران
~~باشد و به چشم
# ~~تعظیم در ایشان نظر کند.
# ~~20
# ~~و خدمت رباط چند چیزاست : مطبخی کردن و نان پختن و جامهآ جمع شستن و
~~فراشی
# ~~کردن و رباط را روفتن و سفره نهادن و بیت الطهاره را یا کیزه کردن و
~~کلوخ ms176 آماده کردن و
# ~~خلال تراشیدن و دادن و به دست شوی قیام نمودن و مؤذنی و امامت کردن و
~~اوقات نماز
# ~~اوراد الاحباب
# ~~15 PageV00P229
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_230.png)

# ~~درویشان نکاه داشتن و روز جمعه و روزهای دیکر سجاده داری کردن و بساط
~~افکندن و
# ~~برداشتن و بیفشاندن و انکشت و آتش در تنور تیمار داشتن و سییاره به جهت
~~ختم آوردن و باز
# ~~برداشتن) و آدر اوقات قرآن خواندن و نمکدان و سبزی بر سفره حاضر کردن و
~~کاسها از مطبخ
# ~~به سفره آوردن و از بازارحوائج خریدن و به رباط آوردن و سقائی کردن و
~~جامهآ درویشان
# ~~دوختن یا شستن و سراجی کردن و پیکی رفتن به جایهای دور برای مصالح
~~درویشان و 5
# ~~کارهای دیوان ساختن و دریوزه کردن جهت اصحاب و غیر اینها به حسب عرف و
~~عادت
# ~~آن ولایت .
# ~~ومکروه است که مسافر بعداز نماز عصر به خانقاه فرود آبد و خادم را رسد
~~که او را فرود
# ~~نیارد، جهت آنک خادم سفره را به عدد جمع معین ترتیب کرده باشد. چون کسی
~~زیادت شود
# ~~هر آینه از نصیبه ای کم باید کردن، یایکی شخص را محروم باید کردن و هر
~~دونو ع شاید که 10
# ~~برخاطری کران آید و کرانی خاطر به هیچ چیز نیرزد، و چون روز به آخر
~~رسیده باشد خادم
# ~~نیز نتواند سفره را مزید کردن . بار بر دل خادم باشدیا رنج بردرویشان.
# ~~و اکر نیز خادم مسافر را فرود آورد هم صواب کرده باشد به حکم آنک *
~~طعام
# ~~الواحد یکفی الاثنین"، خاصه کسی که از دور رسیده باشد و او را
~~جائی معین نبود.
# ~~و این ادب بیکاه به خانقاه نا آمدن1 را از سنت رسول الله بیرون
~~کرفتهاند که رسول الله 15
# ~~منع فرموده است که چون از سفر به شهرخود برسید به شب درمیاییت و به
~~خانهها مروید، بیرون
# ~~شهر توقف کنیت و بامداد در آییت، "اذا قدم احد کم من ms177 سفر فلایطر
~~قن اهله لیلا"، ورسول الله
# ~~صلی الله علیه وسلم همه چاشتکاه2 به شهردر آمدی . عن کعب بن مالک ، رضی
~~الله عنه ، ان
# ~~رسول الله صلی الله علیه وسلم کان لایقدم من سفر الا نهارا فی الضحی.
~~ومشایخ این معنی را
# ~~اختیار کردهاند تا اقتداء بر رسول الله باشد.
# ~~و اکر مسافر تقصیر کند و تا آخر روز توقف نماید در ادای سنت تقصیر کرده
~~باشد.
# ~~پس بعداز نماز عصرهم درنیاید و تأخیر کند تا بامداد در آید و عمل او
~~برجاده سنت افتد.
# ~~آداب القدوم
# ~~75
# ~~1- کذا دراصل، ولی سوق عبارت حکم می کند که "آمدن" درست
~~است.2- اصل: چاشگاه بدون وت *.

PageV00P230

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_231.png)

# ~~17
# ~~رکعتین تحیت مقام را ادا نتواند کردن. پس صبر کند تابامداد بهسنت فرود
~~آید وسنت ر کعتین
# ~~هم اقامت کند.
# ~~5
# ~~مشغول باشند و تا نماز شام زمان ذکر و استغفار است، در آن زمان جمع را
~~به خود مشغول
# ~~و وجه دیکر آن است که صوفیان بعد از نماز دیکر به استعداد و استقبال
~~کار شب
# ~~کردن وازذ کر و استغفار بازداشتن نشاید ، "من شغل مشغولا بالله
~~تعالی اخذه المقت.*
# ~~وهمچنین نیز صوفیه بعد از نماز بامداد تا آفتاب یک نیزه بر آید و نماز
~~چاشت کزارند از
# ~~سجاده بر نخیزند ، درین وقت هم نشاید که مسافر به خانقاه آید. چه آمدن
~~مسافر را درین اوقات
# ~~بیخردی شمرند که موجب تشویش خواطر شود.
# ~~و مسافر را مغتزی کردن و پای و تن او را مالیدن خلقی حسن و معاملتی
~~صالح است.
# ~~در سنت آمده است به روایت عمر رضی الله عنه که فرموده است به حضرت رسول
~~الله
# ~~صلی الله علیه و سلم در آمد. غلام حبشی پشت مبارک رسول الله را مغتزی
~~می کرد. گفتم: "یار سول الله
# ~~ماشأنک ؟" قال : "ان الناقة اقتحمت بی.*
# ~~وقتی که وجود کسی را تعبی میرسد یا از سفر فرود آید مالیدن و خدمت و
~~مغتزی ms178
# ~~10 بهجای آوردن به غایت بسندیده میافتد ، اما کسی که این را عادت سازد
~~و وقت خفتن تا اورا
# ~~خواب خوش تر آید تغمیز فرمایداین لایق به حال فقرا نباشد ، اکرچه شرعا
~~رواست . بدان سبب
# ~~که در امور ارباب عزایم رخصت درنمی کنجد .
# ~~و اکر مسافر را کب باشد بروی میان بستن و آستین برزدن نیست، اگر همچنان
# ~~به خانقاه در آید شاید.
# ~~2
# ~~واکر کسی از سفر نیاید و به خانقاه در آید بروی میان بستن و آستین
~~برزدن هم نیست .
# ~~و از آداب فقیر آن است که چون به رباط فرود آید سه روز قرار کیرد و
~~بنشیند و هیچ
# ~~سخن نکوید جز جواب آنچ سؤال کنند، و به زیارت و دیدن کسی و امری که
~~مقصود او ازین
# ~~اورادالاحباب
# ~~1 PageV00P231
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_232.png)

# ~~شهر آن باشد نرود تا وحشت و تفرقهآ سفر و غبار و ماند کی ازو برخیزد و
~~باطن او به صفای
# ~~خود باز آید که هر آینه عوارض سفر باطن او را متغیر و مکدر کرده باشد.
~~تا درین سه روز
# ~~همت او جمع شود و باطن او نصیحت پذیر و منور گردد تا مستعد لقای مشایخ
~~و مزارات آید،
# ~~که باطن چون منور باشد حظ خود از هر خیری و شیخی و برادر دینی استیفا
~~تواند کردن.
# ~~شیخ ضیاء الدین ابوالنجیب رضی الله عنه یکی از اصحاب خودرا وصیت می کرد
~~: "لاتکلم *
# ~~اهل هذه الطریقة الافی اصفی الاوقات" ، از بهر آنک نور کلام به
~~قدر نور دل است ونور سمع
# ~~هم به قدر نور دل، اکر دل منور نبود در دیدن وشنیدن و گفتن هیچ فایده
~~نشود .
# ~~و ادب آن است که چون به خدمت شیخی یا برادری دینی در آیی اول اجازت طلب
# ~~کنی و آنکاه در آیی و پیش او بنشینی.
# ~~و رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمود که پیش از اجازت دراندرونخانهآ
~~کسی نظر 10
# ~~نکنی که حکم نظر همچون ms179 حکم اندر آمدن است، و البته بی اذن او بر نخیزی.
# ~~و شیخ ابوسعیدبن ابی الخیر سلام الله علیه می فرماید که مسافر فقیر سه
~~روز سرسجاده به ادب
# ~~نکاه دارد. روز چهارم او را اصحاب به حتام در آرند. روز پنجم جامهها را
~~بشویند. روزششم
# ~~به اجازت جمع قصد زیارات زنده و مرده کند.
# ~~واکر مسافر برسر سماط با سماع به این موضع نزول کند اکرجمع ازو التماس
~~موافقت 15
# ~~کنند باید که به ایشان موافقت کند و اکر التماس نکنند به امور خود
~~مشغول شود و آنچ
# ~~بروی است و دانسته است به جای آرد.
# ~~و مقیمان باید که از و نیرسند که از کجای می آیی و به کجا میروی، تا به
~~تدریج خود
# ~~معلوم گردد.
# ~~و مسافر و مجاور باید که بی اجازت یکدیکر از رباط بیرون نروند.
# ~~و شرط مقیمان آن است که چون مسافر برسد موضع سجادهآ خود را با او نثار
~~کنند و
# ~~سخن با او به نشاط و به بشاشت کویند و بهروی کشاده با او معیشت کنند و
~~از احوال دنیا و اهل
# ~~آداب القدوم
# ~~77 PageV00P232
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_233.png)

# ~~178
# ~~دنیا و ما لایعنیه نیرسند، بلک از احوال مشایخ و اصحاب طریقت و اخوان
~~صفا شاید سؤال
# ~~کردن، والله الموفق لمن یشاء.
# ~~و بدانک "القادم یزار" . برسا کنان واجب است که به زیارت
~~آیند کان روند ، الا
# ~~مجاور مکه که برحاجیان واجب است که به زیارت مجاوران روند ، لعظمة بیت
~~الله تعالی .
# ~~خاقهه
# ~~این رسوم و آداب که مبین و مشروح کشت بر دو قسم است.
# ~~یک قسم آن است که مشرو ع است و سنن رسول الله است صلی الله علیه و سلم
~~و آن را
# ~~به احادیث و آثار و روایات آن ذکر کردیم تا مرید سالک و فقیر محب بداند
~~که آن جمله
# ~~سنن مصطفی است و متابعت و اقامت آن واجب و تارک آن مذموم است و ملوم ms180 و
~~بروی مؤاخذه
# ~~1 و انکار شاید کردن.
# ~~و قسم دوم آن است که صوفیه آن را مستحسن داشتهاند و مریدان را به آن
~~مقید کرده
# ~~تا مرید درهر امری که باشد برهیأتی مخصوصه باشد و حرکات خود را تفقد
~~نماید و بی قصد و
# ~~عزیمت و ادب تمام از وهیچ حرکتی صادر نکردد تا دایما حاضر احوال و
~~متفقد افعال خود شود.
# ~~ولکن اکر فقیری چیزی ازین آداب غیر مسنون و مشروع را به جای نیارد باید
~~که عزیزان
# ~~برو انکارنکنند مادام که و اجبی یا مندوبی را ترک نکرده باشد . از بهر
~~آنک آداب غیر مسنون را
# ~~صحابه تفقد نکرده باشند، و بر ترک آداب غیر مسنون جوانان در خانقاه
~~باید که مسافررا مؤاخذه
# ~~نکنند از بهر آنک همچنان که در اقامت آن آداب درویش را نیات صالحه است
~~در ترک بعضی (1409]
# ~~از آن آداب غیرمسنون در بعضی اوقات هم شاید که نیتی صالحه باشد ، و
~~مبنای تصوف برصدق
# ~~نیت و اسقاط نظر خلق است و جوانان بدان واقف نباشند درغلط افتند .
# ~~2
# ~~و شاید نیز که بعضی از فقرا باشند که سفر اندک کرده باشند و با آداب
~~دخول رباط
# ~~مستحضر و چالاک نباشند و دهشت برایشان وارد کردد و آداب به خلل افتد.
~~برو شفقت باید
# ~~کردن که آن دهشت قادم را نیز فضیلت بسیار است .
# ~~اوراد الاحباب PageV00P233
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_234.png)

# ~~ابو رفاعه رضی الله عنه روایت می کند که به حضرت رسول الله صلی الله
~~علیه و سلم آمدم.
# ~~رسول الله خطبه می گفت . من گفتم یا رسول الله مردی غریبم، آمدم و از
~~دین خود سؤال می کنم
# ~~که نمیدانم که دین من چیست ؟ رسول الله خطبه را ترک فرمود و روی به من
~~آورد . بعداز آن
# ~~کرسیی بیاوردند که پایههای او آهنین بود. رسول الله بر آن کرسی بنشست و
~~از آنچ خدای تعالی
# ~~با او آموخته بود مرا تعلیم کرد و باز بر ms181 آمد و خطبه را تمام کرد.
# ~~پس بهترین اخلاق فقرا آن است که با مسلمانان رفق کنند و افعال مکروه
~~خلق را از
# ~~دیدنی و شنیدنی احتمال نمایند.
# ~~و اکر فقیر به خانقاه در آید و چیزی ازین مراسم صوفیان درو به خلل باشد
~~و اصحاب
# ~~اورا متهم کنند و از خانقاه بیرون اندازند این خطای بزرک باشد. و
~~بسیاری صالحان و اولیاء الله
# ~~باشند که به این رسوم غیر مسنون عارف نبوند و به نیتی صالحه و صدق باطن
~~به رباط در آیند وتو
# ~~ایشان را به فعلی مکروه و سخنی غلیظ استقبال کنی، و باطن ایشان به آن
~~اذای تومشوش کردد.
# ~~دین ودنیای تو به خلل افتد و به هر دوجهان متضرر کردی، و زینهار از مثل
~~این فعل برحذر باش و
# ~~نظر به اخلاق رسول الله صلی الله علیه وسلم کن که در حدیت صحیح است که
~~اعرابئی به مسجد
# ~~رسول الله در آمد و بول کرد. رسول الله صلی الله علیه و سکم فرمود که
~~دلو آب آوردند1 و بر آنجا
# ~~ریختند و اعرابی را بانک برنزد و رفق ونرمی بهجای آوردند1.
# ~~و بدانک غلظت و آواز بلند داشتن و بر مسلمان تسلط کردن به قول و فعل از
~~نفوس
# ~~خبیثه است و این ضد حال متصوفه است.
# ~~و اکر به خانقاه کسی در آید که لایق مقام نباشد باید که اول کلام خوش و
~~طعام
# ~~140] پیش آری و بعد از آن به لطفی هرچه تمام تر او را باز کردانی و
~~تنبیه کنی که لایق سا کنان
# ~~خانقاه و اهل فقرچنین معاملت باشد ، والله الهادی والموفق للمصواب.
# ~~آداب القدوم
# ~~79
# ~~10
# ~~1-اصل: آوردن.

PageV00P234

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_235.png)

# ~~آداب السماع و وصف الصحیح من ذلک والمعلول
# ~~قال الله تعالی: "الذین یستمعون القول فیتبعون احسنه ، اولئک
~~الذین هداهم الله واولئک هم
# ~~اولواالالباب"، قیل احسنه ای اهداه و ارشده.
# ~~و رسول الله صلی الله علیه وسلم میفرماید: "مااذن الله لشیء ms182 کاذنه
~~لنبی حسن الصوت بالذکر"
# ~~این آیت را که "ان لدینا انکالا وجحیما و طعاما ذا غصة وعذابا
~~الیماء درحضرت
# ~~رسول الله خواندند ، رسول الله نعرهای زد.
# ~~و روایت است که این آیت را به حضرت رسول الله بخواندند که : "فکیف
~~اذا جئنا من
# ~~کل امة بشهید وجثآناب علی هؤلاء شهیدا". رسول الله بسیاری بکریست
~~.
# ~~1
# ~~و در معنی این آیت که خدای تعالی در صفت اهل بهشت میفرماید که :
~~"فهم فی روضة
# ~~یحبرون" صاحب "کشاف" می کوید که "یحبرون" ای
~~"یسرون" یعنی شادمان در روضهآ
# ~~بهشت ، شادمانیی که اثر آن برروی ایشان ظاهر و عیان باشد، یقال:
~~"حتره اذا سره سرورآء تهلک
# ~~وجهه وظهر فیه اثره."
# ~~و علمای تفسیررا اقاویلی است که آن شادیی که حق تعالی وصف می کند از
~~چیست ، اما
# ~~وکیع می کوید که آن سماع است که رسول الله صلی الله علیه و سلم ذکر
~~بهشت و نعیم او
# ~~میفرمود . اعرابیی در آخر قوم نشسته بود. گفت یا رسول الله در بهشت
~~سماع باشد ؟ رسول الله
# ~~فرمود که باشد یااعرابی، در بهشت جویی است که برهر طرف او ابکار سفید
~~روی خوصانیاند،
# ~~فص
# ~~فذلک افضل نعیم الجنة.
# ~~یعنی نازک لطیف چون بر ک خرما، مغنیی می کنند به اصواتی که خلایق مثل
~~آن نشنیده باشند ، PageV00P235
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_236.png)

# ~~و روایت دیکر آن است که در بهشت درختهاست و بر آنجا جرسهاست از نقره
~~آویخته،
# ~~هرچکاه اهل بهشت سماع خواهند خدای تعالی از زیر عرش بادی بفرستد تا
~~درین درختها افتد و
# ~~این جرسها درحر کت آید و ازو صوتهائی بیرون آید که اکر اهل دنیا آن را
~~بشنوند همه
# ~~از طرب بمیرند.
# ~~و عایشه رضی الله عنها می کوید که پیش من کنیز کی بود مغنیه . چیزی
~~برمی گفت . 5
# ~~رسول الله در آمد . او همچنان برحال خود بود و سرود می کفت . بعد از آن
~~عمر رضی الله عنه
# ~~در آمد. آن کنیزک بکریخت . رسول ms183 الله صلی الله علیه وسلم بخندید. عمر
~~کفت یا رسول الله
# ~~ازچه خندیدی؟ رسول الله حال با او بکفت. عمر کفت که من از این خانه
~~بیرون نروم تاهرچه
# ~~رسول الله شنید من نیز بشنوم. رسول الله آن جاریه را امر کرد تا بیامد
~~و چیزی بر کفت و
# ~~عمر شنید.
# ~~ذوالنون مصری را از سماع سؤال کردند. گفت واردی است از حق که قلوب بند
~~کان را
# ~~به سوی حق برانکیزاند و ازعاج کند. هر کس که سماع را به حق شنود محقق
~~شود، و هر کس که
# ~~به نفس اصغا کند زندیق شود.
# ~~سری سقطی رضی الله عنه می کوید که قلوب اهل محبت در وقت سماع درطرب
~~آید ، و
# ~~قلوب توبه کاران در خوف به حرکت آید و آتش قلوب مشتاقان در زبانه زدن
~~آید . مثل سماع 15
# ~~همچو باران است که برزمین طیب رسد ، زمین سبز و خرم کردد . سماع نیز
~~چون به دلهای
# ~~کیزهآ صافیهآ زا کیه رسد فوایدی که در وی مکنون و مستور باشد به ظهور
~~آید .
# ~~خاصیت سماع آن است که هرچیزی که در آن وجود منطوی باشد از خوف و رجا و
# ~~سرود و حزن و شوق و محبت آن را کاهی درصورت طرب و کاهی درصورت کریه از
~~دل
# ~~بیرون آرد و ظاهر کند.
# ~~و کفتهاند هرعضوی را در سماع حظی است و به هرنوعی درمرد تصرف کند .
~~کاهی
# ~~بکریاند، و گاهی به فریاد آرد، و کاهی در دست زدن آرد، و کاهی در رقص
~~آرد، و کاهی
# ~~بیهوشی آرد.
# ~~آداب السماع
# ~~81
# ~~1 PageV00P236
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_237.png)

# ~~181
# ~~و اهل سماع سه قوماند: یکیقوم به خدا استماع می کنند ، ویکی قوم به دل
~~، ویکی
# ~~قوم به نفس .
# ~~و مشایخ قدس الله ارواحهم فرمودهاند که لایق و شایستهآ سماع کسی است که
~~حظوظ
# ~~نفس او فانی شده باشد و حقوق باقی مانده و آتش بشریت او به تمام
~~فرومرده .
# ~~و کفتهاند که ms184 سما ع را نشاید الا کسی که دل او زنده باشد و نفس او
~~مرده.
# ~~و کفتهاند که سماع آتش زنه ای است از سلطان حق، و آتش او درنیفتد الا
~~کسی را که
# ~~دل او به محبت و نفس او درمجاهده سوخته باشد. قال الله تعالی: * واذا
~~سمعوا ما انزل الی الرسول
# ~~تری اعینهم تفیض من الدمع متا عرفوا من الحق" ، این سماعی است که
~~در وی خلافی نیست.
# ~~و در سماع آب چشم از آن روان می کردد که حرارت سماع بربرودت یقین وارد
~~میشود،
# ~~از عیون دموع فایض می کردد . یقین نور است و طبیعت انوار بارده .
# ~~و سیاع کاهی حزن و کاهی شوق و کاهی ندم را برانکیزاند، و این همه حارو
~~ناریاند.
# ~~چون در قلبی مملو از یقین مشتعل کردند صاحب دل را بکریانند و مدموع
~~کنند. جهت آنک
# ~~صدمات حرارت و برودت چون بر یکدیکر متصادم و مترا کم کردد ابخرهآ و
~~جود در میانه
# ~~منعصرشود لانقباض القواء فی الدماغ.
# ~~و بازچون سماع تمام به دل نزول کند و متمکن کردد آب چشم خشک شود و آثار
# ~~سماع در جسد ظاهر کردد و اجزای بدن را درهم کشد و بلرزاند و قشعریرهآ
~~اندام پدید آید
# ~~الشدة الحرارة وغرزها للوجود کغرزالابر کماتبدوفی مرض الاقشعرارمن غلبة
~~الصفراء الحارالیابس.
# ~~قال الله تعالی: "و تقشعر منه جلود الذین یخشون ربهم."
# ~~گاهی که تأثیرسماع به جانب فوقی دماغ متصوب کردد و بر آید و عقل را
~~فجأة1 از تجدد
# ~~وقوع وجد و شوق حادث خبردهد هر آینه آب از چشم بیرون جهد و گریه به
~~ظهور آید، چنانک
# ~~کسی را از واقعهای نا کاه خبر دهی.
# ~~و کاهی که اثرسماع در روح مصوب شود روح در تموج و تحرک آید من غلبة
~~اشتعال
# ~~اورادالاحباب
# ~~1
# ~~2- نسخه چنین است، شاید ""القوی" درست باشد.
# ~~1- اصل : فجأتا.

PageV00P237

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_238.png)

# ~~الحرقة والحرارة ونیرانها، چنانک نزدیک باشد که در دل نکنجد وخانهآ دل
~~را ms185 ویران کند. مرد
# ~~در اضطراب آید و نعره و فریاد زند.
# ~~امیر المؤمنین عمر رضی الله عنه وقتها در ورد به آیتی رسیدی و از گریه
~~مختنق شدی و
# ~~بیفتادی و یک روز و دو روز درخانه بماندی . مردم پنداشتندی که عمر
~~رنجور است ، به عیادت
# ~~او آمدندی.
# ~~ودر وقت سماع از خدای کریم رحمت نازل کردد.
# ~~و زید بن اسلم رضی الله عنه روایت می کند که رسول الله صلی الله علیه و
~~سلم فرمود: "اغتنموا
# ~~الدعاء عندالرقة فانها رحمة.*
# ~~و ام کلثوم از رسول الله روایت می کند که: "اذا اقشعر جلد العبد
~~من خشیة الله تعالی حرم الله
# ~~تعالی علی النار."
# ~~قدوهآ ارباب طریقت ابوطالب مکتی رضوان الله و سلام علیه در قوت القلوب
~~آورده است که
# ~~شیخ احمد خراز در سماع حر کت بسیار کردی و به سماع و نعره مشعوف و
~~مشهور بودی. چون
# ~~وفات یافت یکی از اصحاب شیخ ابومحمد سهل تستری او را درخواب دید. کفت:
~~"مافعل الله بک*.
# ~~شیخ احمد فرمود خدای تعالی مرا به حضرت خود ایستانید و خطاب کرد یا
~~احمد صفات مرا برصفت
# ~~لیلی و سعدی حمل کردی؟ اکر نه آن بودی که تو یک بار در مقام خالص مرا
~~خواستی من ترا 15
# ~~عذاب کردمی. و بعد از آن مرا در ورای حجاب خوف بایستانید . مدتی از خوف
~~را بترسیدم و
# ~~بلرزیدم. و بعداز آن باز مرا در ورای حجاب رضا بایستانید . من در سخن
~~آمدم و کفتم یا سیدی
# ~~هرصفتی که مغنی برمی گفت من غیرتو کس را نیافتم تا برو حمل کردمی. آن
~~صفات را از تو
# ~~دیدم و برتو دیدم. حضرت عزت کفت "صدقت"، غیر من خود از کجا
~~یابی تا صفتی بر وحمل
# ~~کنی؟ بعداز آن امرفزمود تا مرا به بهشت در آوردند. و شیخ احمد را این
~~شعف سماع در ابتدای 20
# ~~کار و اول ارادت بود. بعد از آن به مقامات عرفان ms186 ترقی کرد. نظر او نافذ
~~کشت و گوش او
# ~~صحیح شد و از غایت علو وجدان و قوت علم و حسن یقین خدای بین و از خدای
~~شنو شد .
# ~~آداب السماع
# ~~183 PageV00P238
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_239.png)

# ~~18
# ~~و دراین حکایت تخویف و تنبیه مستمعان است. جهت آنک سماع علمی است که
~~لایق
# ~~اهل صفااست. هر که را باطن مکدر باشد و به باطن تیره شنود ضررو محنت او
~~کردد و از
# ~~نقصان مشاهدات آفات به او راه یابد.
# ~~و یکی از نقصان مشاهده آن است که سماع را از نغمه و صوت شنود. او همچون
~~کسی
# ~~باشد که در عطانظر او بردست عطا دهنده باشد و عطا را از دهنده داند.
# ~~صوت ظرف معانی است ، چنانک دستها ظروف ارزاق است.
# ~~مرد صاحب نظر حاجب یقین رزق را از دست خلق می کیرد، ولکن ناظر به حق
~~است
# ~~خلق را نمیبیند و از ایشان منت نمیدارد. آن نظر خلق بین را ترک کرده
~~است.
# ~~مرد محقق نیز معانی را از صوت می کیرد ، ولکن به نغمات التفات نمی کند
~~.
# ~~از حق می شنود.
# ~~هر که سماع را از مغنی و نغمات شنود همچون کسی باشد که رزق را از دست
# ~~خلق بیند.
# ~~هر که سماع و معانی آن را به تشبیه و تمثیل شنود ملحدی گردد .
# ~~و هر که به هوا و شهوت شنود آن لعب و لهو باشد نه سماع.
# ~~و سماع ارباب مزید و اهل توحید آن است که بنده به مشاهدهآ علم حق و
~~استخراج فهم
# ~~معانی صفات حق استماع کند و آیات صدق و علامات یقین دلیل و پیشرو1 او
~~کردد.
# ~~و سماع برسه وجه است : حلال است، وحرام، وشبهه.
# ~~هر که به مشاهدهآ شهوت و هوای نفس استماع کند حرام باشد.
# ~~و هر که برصفتی که شرعا مباح باشد از مردیا از زن مغنیه استماع کند و
~~معانی آن را
# ~~به معقول خود ادراک کند این سماع شبهه ms187 باشد که من وجه لهو درو داخل است
~~که به معقول
# ~~استماع می کند . اما بسیار کس از سلف صحابه و تابعین چنین استماع
~~کردهاند.
# ~~و هر که سماع را به دل شنود به مشاهدهآ معانی که او را به خدای دلیل
~~کردد و طریق
# ~~اوراد الاحباب
# ~~1- ( پیشرو).

PageV00P239

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_240.png)

# ~~جلیل به او نماید این سماع حلال ومباح است . و بدین صفت سماع صحیح
~~نیاید الا از اهل او، و
# ~~اهل این سماع کسانی اند که از خدای تعالی نصیبی داشته باشند و دل خودرا
~~مکان خدا مییایند.
# ~~و این طایفه کسانی باشند که در مقام حزن و شوق یا در مقام خوف محبت
~~باشند و
# ~~سماع این ایشان را به عالم شهادت برد تااز مسمع شهید شنوند و مزید حال
~~ایشان باشد.
# ~~شیخ ابوسلیمان دارانی و دیکر مشایخ رضوان الله علیهم کفتهاند که هرچه
~~در دل نباشد *
# ~~به سماع نیز در وجود نشود ، بلک هرچه در دل موجود باشد سماع محرک آن
~~شود.
# ~~صوفیان گفتهاند که مرتبه و مقام و وجدان اصحاب ما را در سه چیز توان
~~شناختن که
# ~~تا کجاست. یکی در وقت سؤال ، دوم در غضب ، سیم درسماع.
# ~~شیخ جنید میفرماید که رحمت خدای بر این طایفه در سه موطن فرود آید:
# ~~یکی وقت طعام خوردن که صوفیه را تا مجاعت به غایت فاقه نرسد طعام
~~نخورند .
# ~~و دوم در وقت سخن کفتن که مذا کره و مکالمهآ صوفیه نباشد الا از مقامات
~~صدیقان و
# ~~احوال عارفان . سخن چیزی دیکر به زبان نرانند .
# ~~و سیم وقت سماع که صوفیه سماع را به وجد شنوند و مشاهدهآ حق کنند .
# ~~و اهل وجد را سماع قایم مقام وبدل طعام میشود وازوهمان قوت امی یابند
~~که از طعام.
# ~~عزیزانی که در دو روز و در سه روز یک بار افطار کنند چون نفس ایشان
~~مشتاق غذا و
# ~~قوت کردد اکرسماع شنوند در و جد آیند . ایشان را معادل طعام ms188 کردد که به
~~همان سماع قوت
# ~~یابند و به طعام التفات ننمایند و دل ایشان به آن شادمانی وجدانی بهسوی
~~حق درطیران آید. و
# ~~به این غذا و قوت1 چند روز دیکر را طی کنند.
# ~~سماع لشکری است از جنود الله که قلوب اهل وجد ازو قوت1 و مدد یابد، و
~~ارواح
# ~~صادقان به او مروح کردد، و اندوه خاشعان به او کشاید، و نفوس شادمان به
~~او مکروب کردد، و
# ~~محزونان به او درطرب آیند، و اهل طرب به او محزون شوند، و محبان به آن
~~در شوق آیند، و
# ~~مریدان به او در کوی محبت راه یابند. الا آن است که این سماع نشاید الا
~~دلهائی را که از
# ~~آداب السماع
# ~~85
# ~~1
# ~~1- اصل : قوه .
# ~~15
# ~~20 PageV00P240
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_241.png)

# ~~18
# ~~کدورتها صاف شده باشد و از کناهان یاک و نظیف کشته .
# ~~هر که در سماع خلقی را مشاهده کند علامت کدورت دل و بعد او باشد .
# ~~و هر که درسماع لعب ولهوی را داخل کند دلیل نقصان محبت و فقدان [مودت]
~~او باشد.
# ~~و هر که بر صوت و نغمه باستد و به همین بسنده کند آن محنت و نقمت روز
~~کار
# ~~و کردد.
# ~~و هر که صوت اصغا نماید و دروهم او معنی و مصوت مصور کردد آن فتنه و
~~بلای او
# ~~باشد نه سماع.
# ~~اما هر که کوش استماع بیندازد و دل خود مشاهده کند و فهم را حاضر آرد و
~~ذا کر
# ~~حقیقی را یاد کند و مذکر را بداند هر آینه از فتاح علیم علمی بیابد و
~~به ناطق حکیم در نطق
# ~~آید و از سمیع به حق شنود. پس چنین کس او مستمع ذا کر باشد و شایستهآ
~~سماع باشد و اومید
# ~~آن توان داشتن که از سماع انتفاع کیرد ، "وما یعقلها الا
~~العالمون."
# ~~ابوالعباس خضر علیه السلم می کوید که سماع سامعان به حق را محبت و کشف
~~است، و
# ~~صادقان محقق ms189 را قربت و عبادت، و مدعیان لاهی را فتنه و شهوت.
# ~~و مثل سماع همچون سنک سخت لغزان است. جز اقدام علمای خدای برو ثابت
# ~~1 نتوان بودن.
# ~~شیخ ابوعلی ممشاد دینوری رحمة الله علیه می کوید که رسول الله را صلی
~~الله علیه وسلم در
# ~~خواب دیدم. گفتم یار سول الله هیچ چیزی ازین سماع را انکارمی کنی یانه؟
~~رسول الله صلی الله علیه و
# ~~سلم فرمود که هیچ انکار نمی کنم، ولکن بگوی تا افتتاح سماع به قراءت
~~قرآن کنند و بعد از
# ~~سماع ختم بر قرآن کنند . یا رسول الله مرا در سماع از جمع رنج میرسد و
~~کستاخی می کنند .
# ~~رسول الله فرمود: "احتملهم یا اباعلی ، هم اصحابک". از یاران
~~خود تحمل کن. و ممشاد فخر
# ~~کردی که رسول الله مرا این کنیت نهاد و ابوعلی خواند.
# ~~و طاهربن محمدالهمدانی الرزاق از علما بود . می کوید که روزی در مسجد
~~جامع جده1
# ~~ورادالاحباب
# ~~(1435
# ~~2
# ~~1- در اصل جیم مضموم است.

PageV00P241

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_242.png)

# ~~بر کنارهآ دریا نشسته بودم. جمعی در آمدند1 ودر گوشهآ این مسجد نشستند
~~و قولی برمی کفتندو
# ~~سماع می کردند. من به دل خود انکار کردم که در خانهآ خدای اینها شعر و
~~قول برمی گویند.
# ~~چون شب در آمد رسول الله را دیدم ، صلی الله علیه وسکم ، در همان
~~ناحیهآ مسجد نشسته و ابوبکر
# ~~رضی الله عنه بریهلوی او بود و قولی برمی کفت و رسول الله دست مبارک را
~~برسنیهآ او نهاده بود
# ~~همچون کسی که در وجد باشد. من با خود گفتم که رسول الله سماع میشنود ،
~~من بر آن قوم
# ~~چرا انکار کردم ! رسول الله صلی الله علیه و سلم به سوی من التفات نمود
~~و کفت : * هذا
# ~~حق مرن حق."
# ~~و این سخن دلیل آن است که سماع بر دو نوع است :
# ~~یکی نوع آن است که از وجد به حق و از سرصدق و شوق یا حزن یا ms190 خوف یا
~~محبت
# ~~باشد ، واین نوع طریقی است الی الله تعالی و دلیلی است من الله تعالی
~~عزوجل.
# ~~و نوع دوم آن است که در لهو دید خلق باشد. شهادت چیزی در تحت خلق در
~~آمده
# ~~باشد ، و این نوع سماع لعب ولهو و هواست . وجد او در مقام شبهات است .
# ~~اختلاف حکم سماع از اختلاف احوال سامعان است . مرد صادق محقق سماع را
~~از
# ~~صادق محقق میشنود. و متواجد مبطل از نغمه و خلق میشنود.
# ~~و نغمه از شهوت خفیه است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمود :
~~"اخوف ما اخاف
# ~~علی امتی الشهوة الخفیة والنغمة الملهیة."
# ~~بیت
# ~~چو نام تو کویم زبان درنکنجد2
# ~~چوجام تو نوشم دهان در نکنجد2
# ~~ندانم کجائی و دانم که از لطف
# ~~هر آنجا تو باشی مکان در نگنجد2
# ~~و ابن مسعود رضی الله عنه روایت می کند از رسول الله صلی الله علیه
~~وسلم: "الغناء ینبت النفاق 20
# ~~کما ینبت الماء الزروع"، و این حال کسی باشد که سماع به شهوت و حظ
~~نفس و دید خلق یعنی
# ~~آداب السماع
# ~~187
# ~~2- درهرسه مورد دراصل : نکجند (2).
# ~~1- اصل : آمدن.
# ~~15 PageV00P242
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_243.png)

# ~~188
# ~~از نغمه و صوت و شعرشنود و وجد او ازاین مراتب باشد، و اوپندارد که از
~~حق است ودرصورت
# ~~وجد حقیقی به حق بازنماید.
# ~~ودر معنی این آیت که "ومن الناس من یشتری لهو الحدیث لیضل عن سبیل
~~الله" مجاهد
# ~~می کوید که مراد غناست که غنای به لهو حرام است و عمل شیطان است و اجور
~~مغنیات و
# ~~اثمان ایشان حرام.
# ~~و تفسیر این آیت که "واستفزز من استطعت منهم بصوتک" کفتهاند
~~که مراد غنا و
# ~~مزامیر است ، یعنی رود جامها که میزنند .
# ~~و بدانک ابیات و اشعار که مغنیان به غنا برمی کویند بر دو قسم است :
# ~~قسم اول آن است که درو تشبیه و تشبیب و صفت زنان است و ذکر عشق و
~~مغازلهآ
# ~~ایشان و هوا و ms191 شوق و شهوت و لعب ایشان. هر که چنین اشعار را به همان
~~معنی که شاعر
# ~~گفته است و به همان وجه که او خواسته است استماع کند آن سماع حرام باشد
~~و این نوع اشعارو
# ~~رجز را به لغت عرب اغانی خوانند .
# ~~و قسم دوم ابیات و اشعاری باشد که در وی ذ کرخدای تعالی باشد و معانی
~~که برصفات
# ~~او دلیل کردد و قلوب را به او مشوق کند و وجد مؤمن صادق را برانکیزاند
~~و آیینهآ مشاهدهآ
# ~~1 عارفان را روشن کرداند و طرقات آخرت را باز یاد تو دهدو به احوال
~~صادقان ترا عارف کرداند.
# ~~هر که چنین اشعار را به چنین معانی با غنا استماع کند و او از اهل این
~~احوال باشد آنکاه او را
# ~~از سماع نصیب باشد و برو حلال شود.
# ~~و اصدق القایلین میفرماید:هومن کل شیء خلقنا زوجین لعلکم تذکرون."
~~کلام نیز
# ~~زوج است . منظوم است و منثور . منظوم کلام شعر است و مثنور کلام عامه .
~~هر کلامی که
# ~~باد خدای باشد و از خدای باشد آن کلام راه خدای باشد . مثلااکردرویشی
~~این بیت شنود :
# ~~بیت
# ~~فاما من هوی لیلی و حتی
# ~~زیارتها فانی لا اتوب
# ~~اوراد الاحباب
# ~~2 PageV00P243
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_244.png)

# ~~به وقت ممات فهم کند و به باید سماع این بیت همه ذکر الله تعالی باشد.
~~و رسول الله صلی الله
# ~~و وقت دل او خوش شود و از آنجا مواجید قوت عزم بربند کی1 و ثبات در امر
~~حق تا
# ~~علیه وسلم فرموده است : "ان من الشعر لحکمة.*
# ~~پس معلوم شد که در جمیع اشعار حکمت نباشد. در بعضی باشد. همان را که
~~حکمت
# ~~الهی در وی است استماع شاید کردن.
# ~~مردی به حضرت رسول الله صلی الله علیه و سلم در آمد . دید که قومی قرآن
~~میخواندندو
# ~~قومی شعر انشاد می کردند. کفت یا رسول الله قرآن و شعر! رسول الله کفت
~~: "من هذا مرة
# ~~ومن هذا مرة." ms192
# ~~و ابوبکر رضی الله عنه به خانهآ عایشه رضی الله عنها در آمد. دید دو
~~کنیزک مغنیه پیش
# ~~عایشه رضی الله عنها چیزی برمی کفتند و دودف میزدند ، و رسول الله صلی
~~الله علیه وسلم جامه ای 10
# ~~درسر کشیده بود و نشسته. ابوبکر ایشان را منع و انکار کرد. رسول الله
~~روی مبارک را بکشادو
# ~~کفت : " دعها یا ابابکر."
# ~~پس ازین حدیث دو حکم معلوم شد:
# ~~یکی آنک اکر سماع محل شبهه نبودی ابوبکر منع نکردی.
# ~~حکم دوم حلالی سماع که رسول الله او را از منع کردن منع کرد و برو
~~بیان کرد 15
# ~~که ای ابوبکر بکذارشان، که این سماع آن نیست که درو شبهه باشد .
# ~~شیخ جنید می کوید که ابلیس را درخواب دیدم و پرسیدم که تو بر اصحاب ما
~~هیچ ظفر
# ~~مییابی و نصیب خود از ایشان می کیری ؟ ابلیس کفت کار ایشان بر من به
~~غایت دشوار و معظم
# ~~است وحظ خود از ایشان کرفتن بس عظیم است ، الا در دو وقت که برایشان
~~درست2 مییابم.
# ~~گفتم آن دو وقت کدام است ؟ گفت یکی در وقت سماع، و دوم وقت نظر . درین
~~دوفرصت 20
# ~~ایشان را بندهآ خود می کنم و در ایشان در می آیم. جنید می کوید که این
~~سخن اورا باشیخ خود
# ~~گفتم. فرمود که اکرمن اورا بدیدمی گفتمی که یا ملعون اهر که سماع از حق
~~بشنود و چون
# ~~آداب السماع
# ~~186
# ~~1- اصل: بنده گی
# ~~2- اصل: کردند.
# ~~3- کذا دراصل ، ظ: دست.

PageV00P244

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_245.png)

# ~~9
# ~~نظر کند به حق نظر کند توبروی هیچ دست و ظفر نیابی! جنید کفت
~~"صدقت ."
# ~~و افضل الصادقین وامام المتقین ابوطالب مکتی رضی الله عنه در قوت
~~القلوب آوردهاست که
# ~~در افضل ایام سال که آن ایام معدودات است و حق تعالی بند کان را امر
~~فرموده است در آن
# ~~آیام تشریق به ذکر وعبادت ، قال الله تعالی : "و اذ کروا الله فی ms193
~~ایام معدودات" و اهل حجاز در
# ~~مکه سماع می کنند و از قدیم باز چنین بوده است ، و همیشه از قدیم باز
~~اهل مدینه از جهت سماع را
# ~~به مکه می آیند و اهل [مکه] به جهت ایشان سماع می کنند و تااین زمان
~~ماحال برهمین منوال است.
# ~~ومن که ابوطالب ام مروان قاضی را دریافتم. اورا کنیز کان بودند مغنیه
~~که به جهت اهل تصوف
# ~~را آماده داشته بود . بههروقت اهل تصوف را جمع کردی و سماع دادی.
# ~~عطاررا رحمة الله علیه دوجاریهآ مغنیه بودند که اخوان صفای او را سماع
~~دادند.
# ~~اما درین روز کار ما ازین قول اجتناب بهتر ، مکر اصحاب طهارت و مجاهده
~~راکه
# ~~نفس را محکوم خود کرده باشند و برچشم و دل خود حا کم کشته.
# ~~و شیخ شهابالدین سهروردی قدس الله روحه در عوارف کفتهاست که: "قول
~~الشیخ ابی طالب
# ~~یعتبر لوفور علمه و کمال حاله و علمه باحوال السلف و مکان ورعه وتقواه
~~، وفی کتابه ما یدل
# ~~علی تجویز السماع و نقل عن کثیر من السلف صحابی وتابعی وغیرهم."
# ~~و شیخ ابوالحسن بن سالم را رحمة الله علیه سؤال کردند که میشنویم که تو
~~سماع را انکار
# ~~می کنی و جنید و سری سقطی و ذوالنون مصری همه سماع کردهاند . گفت من
~~سماع ایشان را
# ~~چکونه منکرشوم ؟ و عبدالله بن جعفرطیار سماع را نیز شنیده است ، رضی
~~الله عنه ، لکن من
# ~~لهو و لعب را در سماع منکرم، قرآن که در معانی حق و حقیقت غایت و افضل
~~علوم است چون
# ~~لهو نفس و لعب طبع و مزاج درو داخل شود موجب انکار کرد و کراهت در وی
~~اندر آرد و
# ~~2 آخرت و علم از وی بیرون برد.
# ~~وحکم نظر و کلام همچون سما ع است.
# ~~عیسی علیه السلم من کوید هر که نظر بهرعبرت نکند آن نظر لهو باشد و هر
~~کلامی که
# ~~اورادالاحباب PageV00P245
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_246.png)

# ~~ذ کرخدای در وی ms194 نبود لغو باشد. هر که نظر کند تا او را اعتباری حاصل
~~آید و سخن کوید
# ~~تا دلی پیدا شود یا غافلی ذا کر کردد آن نظر و کلام او همه عبادت باشد،
~~و هر که به شهوت
# ~~نظر کندیا به جهل سخن کوید یا به هوای نفس شنود آن جمله لعب مزخرفات
~~دنیا باشد و نشاید.
# ~~و جمیع مشایخ از دورصحابه که سالکان این راه و شیران بیشهآ طریقت
~~بودهاند و ذکر
# ~~ایشان باقی است همه سماع شنودهاند . اما بعضی در سر شنیدهاند ، و در
~~علانیه و صحبت خلق 5
# ~~نشنیدهاند ، و بعضی دیکر به اخوان و نظرای خود و کسانی که درحال و کار
~~با ایشان برابر
# ~~بودهاند سماع شنیدهاند و با اتباع و با مریدان نشنیدهاند .
# ~~و هر دو قوم به اتفاق گفتهاند که سماع عارف صاحب تمکین را شاید و مرید
~~مبتدی را
# ~~صالح نیاید.
# ~~و شیخ جنید قدس الله روحه که امام این طایفه و مقتدای شریعت و طریقت
~~است در سماع 10
# ~~وقار و تمکین و حسن هیأتی با نظام داشتی. کاهی سررا درپیش انداختی و
~~کاهی آب دوچشم
# ~~او روان و دوان بودی. او را گفتند که در سماع هیچ حر کتی نمی کنی ! در
~~جواب این آیت را
# ~~برخواند: " وتری الجبال تحسبها جامدة وهی تمرمر السحاب."
# ~~و شرط سماع آن است که مغنیهم از درویشان و اهل سماع باشد. بیکانه روا
~~نباشد، و
# ~~از نفس او هیچ کشاد و نور نیاید.
# ~~شیخ جنید در آخر عمر که اخوان و نظرا و اشکال او نماندند سماع را ترک
~~کرد.
# ~~گفتند شیخاتو سماع میشنیدی، چرا ترک کردی ؟ فرمود که با که شنوم ؟
~~گفتند به نفس خود
# ~~تنها بشنوا فرمود که از که شنوم؟ مشایخ سماع نشنوندالا که با اهل او
~~واز اهل او. هیچ کاری
# ~~با نا اهل و از نا اهل خوش نیاید.
# ~~شیخ العالم سیف الدین باخرزی رضوان الله علیه از ms195 غیر درویش سماع استماع
~~نکردی و 20
# ~~فرمودی تا مغنی از اشعار مشایخ طریقت و سالکان راه خدا بر کفتی. شعری
~~که درو صفت
# ~~زلف و خال و رخسار بودی منع فرمودی و اجازت ندادی که مغنی بر کوید.
~~فرمودی که این
# ~~آداب السماع
# ~~191 PageV00P246
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_247.png)

# ~~19
# ~~معانی به تأویل محتاج است و ازفهم دورتراست، و سماع موطن تدبرو تفکر
~~نیست.
# ~~گردد: اول روی خوب باصیانت ، دوم سخن خوب با دیانت، سیم حسن اخوت با
~~وفا و امانت.
# ~~یحیی معاذ رازی می کوید که سه چیز را کم کردیم و باز نمییابیم و تا شود
~~نیز قلیل تر
# ~~خایفان از قطیعت یا اهل رجا باشند یا معانیی که مرد را برصدق معامله و
~~ارادت باعت شود.
# ~~و ادب مغنی آن است که اشعاری بر کوید که درو اوصاف اهل محبت و تایبان
~~از خودو
# ~~و اشعاری که ازین معانی درو نبود اکر نداند اول بیاموزد تا آنکاه
~~شایستهآ محفل
# ~~صوفیان کردد.
# ~~و ابن مجاهد را رحمة الله علیه عادت آن بود که هر دعوتی که درو سماع
~~نبودی اجابت
# ~~نکردی. هر کس که خواستی تا او را دعوت کند اول سماع آماده کردی.
# ~~1
# ~~شیخ ابومحمد راسبی1 بااصحاب خود به مجلس سبماع حاضر آمدی وبه کوشهای
~~تنها نماز
# ~~کردی و اصحاب در سماع بودندی.
# ~~و مرید را مکروه است که غزل و اوصافی که غور آن از فهم بعید باشد
~~استماع کند.
# ~~جنید کفته است که هرمریدی را که بینی که به سماع میل می کند بدانک درو
~~بطالت
# ~~هنوز باقی است.
# ~~و ادب آن است که قوال باید که از درویشان باشد تا نیت و اعتقادی نیکو
~~داشته باشد
# ~~در حق درویشان.
# ~~و اکر قوال از عامه باشد شرط آن است که او را طعام نیکو دهند و عطای
~~جزیل
# ~~بخشند و با او بسط کنند تا مودت این جماعت و محتت این طایفه در دل او
~~متمکن ms196 شود،
# ~~"فان النفوس مجبولة علی حب من احسن الیها.*
# ~~2
# ~~و ابومحمد قزوینی از اولیاء الله بود. سماع شنیدی و در وجد آمدی و نعره
~~زدی.
# ~~و شیخ ابوسعید اعرابی اسامی جمعی از مشایخ را ذکر می کرد که خردترین
~~ایشان جنید
# ~~بود و طبقات مشایخ جنید و استادان او را نیز ذکر می کرد که همه سماع
~~میشنیدند و در
# ~~حر کت می آمدند.
# ~~اوراد الاحباب
# ~~1- اصل: ابومحمدبن راسی، این شخص عبد الله بن محمد نام دارد و تصحیح
~~مبتنی بر طبقات الصوفیهآ انصاری و سلمی است.

PageV00P247

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_248.png)

# ~~و ابوالخیراسود العسقلانی از اولیاء الله بود . سماع میشنید و واله
~~میشد و در وجد
# ~~می آمد و درعلم سماع کتابی تصنیف کرده است و به براهین منکران سماع را
~~رد کرده است و
# ~~دلائل ایشان را جواب گفته .
# ~~و ابوعلی رودباری و برادرزادهآ او عبدالله که از علمای دین و پیران سلف
~~بودهاند در سماع
# ~~کتابها تصنیف کردهاند و از سلف خود نیز نقل کرده .
# ~~و از مشایخ صوفیه نیز منقول است که جماعتی را دیدیم که بر آب و بر هوا
~~میرفتند و
# ~~همه سماع میشنیدند و واله میشدند و در وجد می آمدند.
# ~~یکی از مشایخ صوفیه می کوید که بر ساحل دریا سماع شد. بعضی ازین
~~برادران ما
# ~~برروی آب در رقص آمدند و به پهلو می کشتند ! چنانک برزمین کنند. یکی از
~~صوفیان را
# ~~وجدی در سماع پدید آمد. شمع را بکرفت و به چشم خود فرو میبرد . من
~~نزدیک او رفتم . 10
# ~~در چشم او نظر کردم. دیدم که آتشی یا نوری از چشم او بیرون می آمد که
~~این آتش شمع
# ~~به جای آن سرد مینمود .
# ~~بعضی از صوفیان را دیدهاند که درسماع برهوا بر آمدند و رقص می کردند.
# ~~واز صحابهآ رسول الله صلی الله علیه وسلم عبدالله بن جعفر و عبدالله بن
~~زبیر و مغیرة بن شعبه و
# ~~معاویه2 سماع شنیدهاند ms197 وصحیح است بیشک، وغیر ایشان هم شنیدهاند، رضوان
~~الله علیهم اجمعین. 15
# ~~و خلاصهآ قول و مجمل قول درین باب سماع آن است که هر که سماع شنود و
~~صفات
# ~~نفس برو ظاهر کردد و حظوظ دنیا به یاد او آید سماع بر آن کس حرام است.
# ~~و هر آن کس که سماع شنود و ذ کرخدای بر و ظاهر شود و آخرت را باز یاد
~~او دهدو
# ~~شوق خدای درباطن او شعله زند و از قهر او حذر کند و از و عدو وعید او
~~خایف شود آن سماع
# ~~عین ذکر باشد از اذکار. چنانک بعضی از محرمات آن است که اصل او حرام
~~نیست ، به وصف
# ~~حرام میشود.
# ~~شربت را و نبیذ را اگر قدح کردان کنی و مجلس برسازی ولهو ولعب کنی وا
~~فعلی که
# ~~آداب السماع
# ~~92
# ~~احاصل : العشقلانی.
# ~~2- اصل : معویه.

PageV00P248

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_249.png)

# ~~16
# ~~در خمر می کنند به جای آری آن نبیذ و شربت حرام کردد ، و مذهب سفیان
~~ثوری براین است .
# ~~مکروه دارم ولکن پیران را با کی نباشد ، به جهت آنک پیران به بوسه
~~قناعت کنند و جوانان
# ~~و عبدالله عباس و غیر او از صحابه را پرسیدند که قبله شایددادن یا نه ؟
~~گفت جوانان را
# ~~چون بوسه دهند بهزیادت طمع کنند.
# ~~غرض ازین سخنان آن است که اختلافی که درمعانی و احکام پدید می آید به
~~سبب
# ~~اختلاف احوال اصحاب و جهات و کیفیات آن معانی است، و تفاوتی که در
~~اشیاء به ظهور می آید
# ~~ازجهت تفاوت معانی و مراتب دانند کان آن اشیاست، تا شعور تو به چیزی از
~~چه جهت
# ~~حاصل آمدهاست، به همان جهت آن چیز را نفی یا اثبات می کنی، یا به حسب
~~محل آن حکم
# ~~جواز و عدم جواز را اطلاق می کنی.
# ~~1
# ~~سماع طریق بعضی از محبان این حضرت است و حال مشتاقان است. هر کس که
~~مجملا
# ~~سماع را انکار کند و ms198 بی آنک مفصل بیان کند نفس سماع را حرام کوید هفتاد
~~صدیق را منکر
# ~~شده باشد، و چندین صاحب ولایت با کرامت را به فساد عمل نسبت کرده باشد
~~، نعوذ بالله
# ~~من ذلک.
# ~~و در صحیحین و مصابیح چند حدیث است که رسول الله صلی الله علیه و سلم
~~سماع
# ~~14 شنیده است.
# ~~اهل دانش و بینش از سماع علومی دانستهاند که دیکران نمیدانند ، و از
~~صحابه و تابعین
# ~~درین باب سخنانی شنیدهاند که بیکانکان نشنیدهاند.
# ~~لکن فساد کار از آن است که درین راه نا اهلان در آمدهاند و سماع را از
~~حال خود
# ~~بکردانیده و آنچ مقصود از سماع آن است از آن خبر و اثر نیافته ، و سماع
~~را به هوا و حظ نفس
# ~~2 استماع می کنند.
# ~~حالت ایشان چنان است که خدای تعالی فرموده است : "اتخذوا دینهم
~~لهوأ و لعبا* ،
# ~~سماع دین قومی است که به این راه خدای سبحانه و تعالی رفتهاند و همه
~~ذکر و وجد یافته.
# ~~اورادالاحباب
# ~~4 PageV00P249
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_250.png)

# ~~و در سماع علمی است که چون به ظهور اید دل خاشعان را پاره کرداند، و
~~جان
# ~~صادقان از تن به در آید، و چشم محزونان از کریه درفشان آید، ذا کران
~~همه واله و حیران
# ~~کردند ، و مشتاقان شیفته و سر کردان شوند.
# ~~درحدیث است که داود پیغامبر علیه السلم در نوحه کردن بر نفس خود و
~~تلاوت زبور خوش
# ~~آواز بود، تا به حدی که پریان و آدمیان و مرغان به جهت استماع آواز او
~~بر او جمع شدندی و *
# ~~از مجلس او چند هزار جنازه برداشتندی .
# ~~اما سماع این قوم روز کار ما اسمی است بی معنی، و کالبدی [است] بی روح،
~~و رسمی
# ~~است بیحقیقت. نی صورت سماع صدیقان دارد و نی معنی پا کان. مکر عزیزانی
~~که آداب و
# ~~شرایط او را محافظت نمایند ، از آن معانی بویی یابند .
# ~~مثل متواجد بی وجد و سامع بی علم ms199 و کسانی که بی صدق خودراهسماع متشبه و
~~10
# ~~متمثل می کردانند و بی حق به اهل حقیقت مانند می کنند این آیت است که
~~خدای تعالی
# ~~می فرماید : "فاصبحوا لایری الا مسا کنهم". خانهآ بی آدمی و
~~خیمهآ بی خیمکی وصورت بیجان
# ~~به کاری نیاید.
# ~~خرقهآ پا کان پوشیدن و صورت اهل فقر ظاهر کردن و در سماع وله محبان
~~نمودن1 و
# ~~نعره وفریاد زدن بی عمل مردان و طاعت و خلوت و مجاهده به فلسی نیرزد و
~~به جز وزرو و بال و 15
# ~~ماند کی تن ازو هیچ چیزی دیکر حاصل نیاید.
# ~~این اشکال و صورت را حقایق و معانی است که صادقان رعایت آن کرده
~~اندواول در تحصیل
# ~~آن کوشیده و خود را از دست نفس و شیطان خلاص کرده و آنکاه قدم درین کوی
~~نهاده.
# ~~و اکرصورت سماع و فقر2 و وجد را بی حال و بی معنی و بی عمل پدید کنی
~~چنان باشد
# ~~که شاعر گفته است :
# ~~شعر
# ~~اما الخیام فانها کخیامهم
# ~~و اری نساء الحی غیرنسائها
# ~~آداب السماع
# ~~95
# ~~-اصل :ن
# ~~-اصل: فقرا.

PageV00P250

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_251.png)

# ~~6
# ~~و به حضور عوام و کسانی که اهل حضور نباشند سماع حرام است، از بهر آنک
~~ایشان را
# ~~ادب این طایفه نیست و علم اسرار نیست و به شره نفس وجهل سماع شنوند.
~~"والمجالسة لاتطیب
# ~~الا بالادب ، والمعاشرة لاتحسن الا بالعلم ، والمؤاخاة لاتحلو الا
~~للاخرة ، و المصافاة و الالفة
# ~~لاتحمل الا للجمیل المجمل ، جل جلاله وحسن وصفه و جماله ".
# ~~یکی از مشایخ می کوید که پیران عالم مؤدب رفتند و کسانی ماندهاند که
~~شرم
# ~~میداریم که نام ایشان را بکوئیم. اهل حفایق همه رفتند و از بحر مجالست
~~ایشان به جز
# ~~نمی باقی نمانده است.
# ~~حکم الرقص والدف فی السماع
# ~~استاد مشایخ سلف و خلف ابوطالب مکی رضوان الله علیه می فرماید که رقص و
~~اضطراب
# ~~1 درسماع مرا خوش نمی آید که اکثر آن ms200 تواجد است بی وجد، و تکلف و تصنع
~~درو داخل است.
# ~~الا کسی را که امر دل و جان برو غالب آید و قهر شیطان شوق او را مملوک
~~و مقهور خود
# ~~کرداند. پس آنکاه آن چنان محبوب معذور آید و آن چنان مقهور مغلوب آید.
# ~~و در سماع صادق کسی است که طرب از شوق خدا کند1 و شادی از فرح وجد آن
# ~~کند، و وجد برو چنان غالب آید که وجود او اکر تلف شود اورا هیچ
~~اختیا[ر] نبود. آنگاه
# ~~رقص آن چنان صادق مغلوب مقهور پسندیده و روا باشد، به حکم اثری که
~~ابوهریره روایت
# ~~می کند رضی الله عنه از رسول الله صلی الله علیه وسلم گفت که در بنی
~~اسرائیل پسری برسر کوهی
# ~~از مادر خود سؤال کرد که آسمان را که آفریده ؟ مادرش گفت الله. بپرسید
~~زمین را که
# ~~آفریده؟ کفت الله. یسر گفت "انی اسمع لله شأنا" ، و خودرا از
~~سر کوه در انداخت و پاره
# ~~پاره شد، واین حال کوئی یا از وجد فرح است لله تعالی یا ازشوق الی الله
~~یا از طرب لاجل الله.
# ~~که گفت من خبری دارم از حقیقت عشق؟
# ~~بیت
# ~~دروغ گفت گر2 از خویشتن خبر دارد!
# ~~اورادالاحباب
# ~~1- اصل : کنند .
# ~~2- اصل: اگر.

PageV00P251

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_252.png)

# ~~جانان طلبی زمرد جان دوست خطاست!
# ~~عیاری و بد دلی به هم ناید راست!
# ~~و در رقص نیز خبری مأثور آمده است که در آن وقت که علی بن ابی طالب و
~~برادر او
# ~~جعفر و زید بن الحارثه رضی الله عنهم به جهت خواستن دختر حمزه را با
~~یکدیکر خصومت
# ~~کرده بودند و اورا از مکه بیرون کرده رسول الله صلی الله علیه و سلم
~~علی را گفت: "انت منی و انا
# ~~منک". او رقص کرد و جعفر را فرمود: "اشبهت خلقی و
~~خلقی". او نیز زیادت از علی رقص کردو
# ~~زید را کفت: "اخونا و مولاناه. او به این سخن زیادت ms201 از جعفر رقص
~~کرد و بعد از آن که این
# ~~تشریفات بفرمود حکم کرد که دختر حمزه را جعفر کیرد . و این رقص ایشان
~~کوئیا از وجد
# ~~فرح و ارتیاح صدق و قول حق بود.
# ~~و در حدیث مشهور است که حبشیان در پیش رسول الله صلی الله علیه و سلم
~~رقاصی
# ~~می کردند و رسول الله با ایشان نظر می کرد و عایشه را فرمود که میخواهی
~~تا رقص حبشیان2 را
# ~~نظر کنی ؟ عایشه رضی الله عنها بیامد و در عقب رسول الله بایستاد و از
~~میان کردن و کوش
# ~~رسول الله نظر می کرد، و حبشیان در رقص و حرکات خود در اشعار خدای را
~~به نعمت اسلام باد
# ~~می کردند و صفت رسول الله برمی کفتند1 و برو ثنا میخواندند .
# ~~و بدانک صدق بعینه پسندیده است و تککف بعینه زشت است، و هر که تککف می
~~کند 15
# ~~دشمن داشتهآ خداست درهرچیز که هست.
# ~~و در حدیث آمده است که صدیقان چون ذکر خدای شنوند دلهای ایشان به سوی
# ~~آخرت در طرب آید.
# ~~و از علمای سلف مروی است که خدای تعالی در کتب پیشینهآ منزله فرموده
~~است :
# ~~"غنینا لکم فلم تطربوا وزمرنالکم فلم ترقصوا" . این سخن به
~~طریق ضرب مثل است و داخل 20
# ~~احوال مشتاقان است. یعنی که ما شما را از خود یاد دادیم، شما از ذکر ما
~~در خود هیچ طرب
# ~~نمییابیت و شما را به خود تشویق کردیم و شما از شوق هیچ در سیرو حر کت
~~نمی آییت ،
# ~~1) قال الله تعالی: " وما یستوی الاعنی و البصیر"، ای بسا
~~تفاوت از بندهای که با هوای خود چنان
# ~~آداب السماع
# ~~**
# ~~197
# ~~1- اصل : می گفتن .
# ~~1- اصل : حبشه.

PageV00P252

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_253.png)

# ~~198
# ~~رام کیرد که از خدای خبرندارد، تا بندهای که با یاد حق چنان انس کیرد
~~که از خود خبرندارد.
# ~~حکایت
# ~~ابوالحسین نوری رحمة الله علیه شبی از کویندهای این بیت بشنید که :
# ~~ما ms202 زلت انزل من ودادک منزلا
# ~~یتحیر الالباب دون نزوله
# ~~معنی بیت آن است که همیشه از دوستی تو در منزلی نزول کردهام که عقلها
~~چون آنجا
# ~~رسد حیران شود. از ذوق این بیت جرعهای به مذاق جان شیخ رسید که او را
~~از خود بستد. مرغ
# ~~جانش از لذت این سخن در رقص و اضطراب آمد با چون دیوانهآ زنجیر کسسته
~~در شب تاریک
# ~~صحرا کرفت. به وادیی درافتاد که هامونش همه نی بود ، بریده و قلم کرده
~~. تاوقت صبح برسر
# ~~بیخهای نی از فراز به نشیب می آمد و از نشیب به هوا برمیرفت و گوشتش از
~~استخوان پاره پاره
# ~~10 جدا میشد و او درلذت مناجات و حلاوت مسامره چنان مستغرق بود که از
~~آنچ برتن او
# ~~میرفت خبر نداشت. تا هم در آن حالت فرورفت و جان به حق تسلیم کرد.
# ~~بیت
# ~~هر که دانست که منزلگه معشوقه کجاست   مدعی باشد اگر بر سر پیکان نرود!
# ~~آری سوختکان مهر او را غم سر نیست، غم سودای اوست. کشتکان درد او را غم
# ~~11 دل نیست، غم مهر اوست . بندهآ محب را این فخر بس است که دل خستهآ
~~خود را فدای خدای کند.
# ~~حاشا که دلم را زغمت بکزیرد
# ~~بیت
# ~~گرخسته دل مرا به صدیاره کنند
# ~~یا با غم تو مهر کسی بپذیرد
# ~~هرپاره ز عشق تو به دردی میرد
# ~~و شرط آن است که سماع را به طیب و لهو نشنوند.
# ~~ابوالقاسم1 نصرآبادی به سماع مولع بود . او را گفتند که در باب سماع
~~افراط می کنی!
# ~~گفت که در مجامع به سماع مشغول باشیم بهتراز آن باشد که بنشینیم و غیبت
~~کنیم. این جواب
# ~~او به شیخ ابوعمروبن نجید رسید. کفت هیهات یا اباالقاسم ! یکی زلت در
~~سماع بدتر از چندین
# ~~ساله غیبت مردم ! جهت آنک غیبت جنایت و معصیت است در حق همچو خودی.
# ~~اورادالاحباب
# ~~2
# ~~1- اصل: ابوالقسم.

PageV00P253

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_254.png)

# ~~و تواجد و حال ms203 درسماع از خود به اختیار ظاهر کردن دروغ و افترایی است
~~که برخدای
# ~~نعالی می کنی که خدای مرا چیزی بخشیده است و در واقع آن است که نبخشیده
~~است و کذب
# ~~برخدای تعالی اقبح الزلات است . قال الله تعالی : "انما یفتری
~~الکذب الذین لایؤمنون بآیات الله و
# ~~اولئک هم الکذبون"، زلت سماع با خدای تعالی است و ترویح کار خود
~~است به تصریح حال.
# ~~و درینجا کناههای بی شمار است. یکی این است که گفتیم.
# ~~و دیکر آن است که حاضران را غرور میدهد تا به او اعتقاد نیکو برند و
~~غرور دادن
# ~~خیانت است ، قال علیه السلم : "من غشی فلیس منا.*
# ~~و دیکر آن است که بر باطل است و خود را به صورت صلاح می نماید و چون آن
~~معنی
# ~~ظاهر شود عقیدهآ معتقدان در حق او فاسد کردد و به سبب او در حق دیکران
~~سرایت کند.
# ~~س سبب فساد عقیدهآ مردم شود در حق اهل صلاح، وچون مردم در حق صالحان
~~عقیدهآ فاسد 10
# ~~کنند ضرر آن به روز کار ایشان باز کردد و خیر و بر کت صالحان از ایشان
~~منقطع شود و
# ~~ازینجا آفات منشعب کردد.
# ~~و دیکر آن است که حاضران به موافقت او قیام و قعود کنند. پس او به تکلف
~~مردم را
# ~~به باطل تکلیف کرده باشد، و اگر نیز در جمع صاحب فراستی باشد که داند
~~که او باطل است و
# ~~به سبب جمع تحتل موافقت او کند او نیز در ریا افتد.
# ~~ای مرید از خدای بترس و در سماع حرکت مکن تا آنکاه که بی اختیار از
~~توحر کت
# ~~صادر شود، همچون رعشهآ مرتعش و عطسه ای که نا کاه آید که مرد بر امساک
~~هر دو قادر نیست.
# ~~شیخ سری سقطی می فرماید شرط صاحب وجد آن است که در زمان وجد و نعره زدن
# ~~در درجه ای باشد که اگر شمشیر بر روی او زنند ms204 او را به آن و جع شعور
~~نبود.
# ~~و مشایخ به اتفاق فرمودهاند آن کس که به تکلف حالی و وجدی نماید که حق
~~به او 2
# ~~نخشیده باشد کمینه عقوبت او آن است که اکر عمرها سعی نماید هر کز آن
~~حال خدای تعالی
# ~~به او ندهد.
# ~~آداب السماع
# ~~19 PageV00P254
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_255.png)

# ~~24
# ~~باریک و بران که اگر بر آن باریکی او اند کی میل کنیم در دوزخ افتیم.
# ~~ابو علی رودباری میفرماید که در کار سماع به مکانی برسیده ایم همچون
~~شمشیر تیزی که
# ~~و حال را به خود کشیدن و به تکلف برخاستن ادب نیست ، تا آنکاه که حال
~~غالب
# ~~کردد و ترا برانکیزاند.
# ~~واکر برموافقت صادقی در آئی، یا به خوش آمدخود به سماع در آیی شاید.
~~اما باید
# ~~که خود را مست نسازی و اظهار وجد و حال نکنی، و اگر درنیایی خود بهتر
~~که رسول الله
# ~~صلی الله علیه و سلم وعظ می گفت . از طرف مسجد مردی نعرهای زد. رسول
~~الله فرمود : "من
# ~~الملیس علینا دیننا"، این که بود که دین ما را پوشانید؟ اکر دراین
~~نعره صادق بود نفس خودرا
# ~~مشهور کرد و اکر کاذب بود خدای او را کم و نیست کرداند.
# ~~و در سماع به حضرت مشایخ جوانان را نشاید برخاستن و اظهار حال کردن.
# ~~جوانی در صحبت شیخ جنید بود، هرچکاه چیزی شنیدی نعره زدی و متغیر کشتی.
~~شیخ
# ~~جنید فرمودا کر بعداز این چنین کنی با من صحبت مدار. آن جوان بعد از آن
~~نفس خود را
# ~~مضبوط داشتی و کاهی چنان شدی که از هرموئی ازو قطرهای عرق بچکیدی. نا
~~کاه روزی
# ~~نعرهای زد و جان بداد.
# ~~در خدمت شیخ العالم سیف الدین باخرزی رضوان الله و سلامه علیه درویشی
~~بود اورا سدیدالدین
# ~~حکایت
# ~~خوارزمی کفتندی. مال و دو کان خودرا به غارت و سبیل برداده بود و به
~~حضرت شیخ عالم آمده
# ~~بود. در مطبخ خدمت ms205 کردی. شبی شیخ با اصحاب در سماع بود. سدیدالدین چون
~~از خدمت
# ~~مطبخ فارغ شد نماز خفتن کزارد و به مجلس سماع آمد و از دهشت حضرت شیخ
~~را در پهلوی
# ~~قوال ایستاده بود. قوال این شعر آغاز کرد .
# ~~انتم اعز الناس عندی
# ~~شعر
# ~~ما خفت عهد کم فلم
# ~~یا منتهی طلبی و قصدی
# ~~ضیعت بالهجران عهدی
# ~~اوراد الاحباب
# ~~1
# ~~(148
# ~~1 PageV00P255
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_256.png)

# ~~لو دعا منادی حتکم
# ~~لاجبته من ضیق لحدی
# ~~اوقیل یوم الحشرمن قتلی الهوی نادیت وحدی
# ~~دردی است درین دلم نهانی
# ~~معر
# ~~کان درد مرا دوا تو دانی
# ~~چون مرهم بی دلان تو سازی
# ~~در درد دلم فرو نمانی
# ~~یا رب به در که باز کردم
# ~~کر پای سکی در تو کوبد
# ~~گر تو ز در خودم برانی
# ~~دانم که تو ضایعش نمانی
# ~~از من کنه آید و من اینم
# ~~کفتم دارنی" و نیست کشتم
# ~~وز تو کرم آید و تو آنی
# ~~سدیدالدین نعره ای زد و از پای در افتاد و جان تسلیم کرد. بامداد در
~~نماز جنازهآ او 10
# ~~از بیم جواب "لن ترانی"
# ~~شیخ العالم دو دست میفشاند و تا پیش جنازهآ او میخرامید، مست وار، وبه
~~پشت باز می کشت و
# ~~باز پیش جنازه میرفت و باز می آمد و می کفت "شاباش ! شاباش
~~!" آن مراتب و تشریفات
# ~~حال او را میدید و مست کشته بود و تحسین می کرد.
# ~~و اصلا جوانان بیریش را در سماع برخاستن و حرکت کردن هیچ رخصت نیست . و
# ~~اکثر مشایخ حضور ایشان را نیزدر مجالس سماع مکروه داشته اندوهرچه کاه
~~اصحاب وقت به جد 15
# ~~در کار باشند جایز نیست که یاران دیکر به تکلف و طریق موافقت در آیند و
~~انبوهی کنند و
# ~~زحمت دهند.
# ~~ذوالنون مصری چون به بغداد آمد جماعتی با قوال به خدمت او رفتندواجازت
~~طلبیدند
# ~~حکایت
# ~~که چیزی بر کویند. شیخ اجازت فرمود. قوال این شعر آغاز کرد:
# ~~شعر
# ~~صفیر ms206 هواک عذبنی
# ~~فکیف به اذا احتنکا
# ~~وانت جمعت من قلبی
# ~~اما ترثی لمکتعب
# ~~هوی قد کان مشترکا
# ~~اذا ضحک الخلق بکی
# ~~آداب السماع
# ~~20 PageV00P256
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_257.png)

# ~~202
# ~~می چکید و برزمین نمیافتاد. از آن جمع یکی برخاست تا در سماع آید .
~~ذوالنون به او نظر
# ~~دل ذوالنون خوش شد و برخاست و دروجد آمد و بیفتاد و پیشانی او بشکست
~~وخون
# ~~کرد و این آیت برخواند : "الذی یراک حین تقوم". آن شخص بنشست
~~و این نشستن از عنم و
# ~~دانایی این شخص بود که دانست که بیحق و نیت و و جد نمی باید خاستن .
# ~~و بدانک در سماع سکون و آرام یاحضور قلب و جمع آوردن همت و بر احوال
~~مستمعان
# ~~و قوف یافتن اولی تر از آن است که بر موافقت یا به طیب قلب خود به سماع
~~در آمدن . جهت آنک
# ~~سماع محل استقامت و حضور است و تمکین و آرام و خاموشی از ادب حضرت است.
~~قال الله تعالی:
# ~~فلما حضروه قالواانصتوا" ، "وخشعت الاصوات للمرحمن فلاتسمع
~~الاهمسا"
# ~~شیخ ابوبکر کتانی می فرماید که بر مستمع و اجب است که در سماع بر تهییج
~~و شوق میل
# ~~10 نکند که چون وارد غیبی به او فرود آید او را از حر کت و سکون مستغنی
~~گرداند.
# ~~صادق در سماع آن است که وجدرا به خود نکشاید و استقبال نکند و تا ممکن
~~کردد
# ~~از حر کت اجتناب نماید، خصوصا به حضرت شیوخ.
# ~~صوف مبنی برصدق است در کل احوال، و جمیع او وجداست. صوفی صادق باید که
# ~~ومن آدابهم فی السماع
# ~~15 به قصدوعمد به مجمع سماع حاضر نشود ، الا بعد از آن که نیت خودرا
~~لله تعالی خالص کرداندو
# ~~توقع آن دارد که ازین سماع در طلب و ارادت او مزید شود و از میل و هوای
~~نفس به سماع
# ~~برحذر باشد.
# ~~و به جهت حضور مجلس سماع را اول نماز استخارت کزارد و از حضرت ms207 عزت بر
~~کت
# ~~طلب کند وچون به سما ع حاضرشود صدق و وقار و سکون را ملازم شود و
~~قاصدومایل رقص و
# ~~20 حر کت نشود که مردان صادق متدین سماع به تککف نکنند.
# ~~و سماع را وقت معین نباشد، چنانک مثلا درهفته آدینه یا دوشنبه جهت سماع
~~و جمع را
# ~~معین کنند ، این نشاید و مخالف طریقت است. سماع هروقت که بی اختیار
~~اتفاق افتد آن چنان
# ~~خوش باشد و پسندیده افتد.
# ~~4
# ~~اورادالاحباب PageV00P257
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_258.png)

# ~~و اکر کسی را که اهل سماع باشد همان روز خبر دهند و حاضر آرند هم شاید
~~، اما
# ~~ار که وقت تعیین کند تا اصحاب او در آن هفته آن وقت حاضرشوند و برو جمع
~~شوند آن
# ~~دو کان داری و تکلف و خویشتن نمائی و حب ریاست باشد، درویشی و ادب
~~طریقت
# ~~مشایخ نباشد .
# ~~و از دور صحابه تا به امروز هیچ شیخ دین دار صاحب ولایت سماع را در
~~اوقات معین *
# ~~نکرده است ، و این سخن درجمیع کتب مشایخ و آداب مسطور است.
# ~~و این چه درین روز کار ما در خوانیق و رباطات شبهای معین از دوشنبه یا
~~آدینه جمعیت و
# ~~ساع میسازند عمل مزوران و خویشتن فروشان است و از غایت غفلت و جهل
~~ایشان است که
# ~~خود نمی دانند، و نمیدانند نیز که دیکران میدانند و پسندیده نمیدارند.
~~جلباب حیا را از پیش
# ~~روی دین خود برداشتهاند و از خدای و اصحاب دل شرم نمی دارند و خود را
~~در نظر اصحاب 10
# ~~صیرت فضیحت می کنند، والعیاذ بالله من ذلک.
# ~~هر کس که او تربیت شیخی صاحب هتت یافته باشد یا از کنج خانهآ صدق و صفا
~~بویی
# ~~به مشام دل وجان او رسیده یا از مرتبهآ عامی کری و قبول عام جویی و
~~شهرت طلبی قدمی پیشتر
# ~~نهاده باشد این چنین کار نکند و مجامع به تکلف ساخته در اوقات معین
~~برنه انکیزد.
# ~~اوراد و طاعات ms208 را اوقات موزع و معین باشد ، لکن سماع از قبل واردات
~~است. تعیین 15
# ~~وقت به او چه لایق باشد!
# ~~یکی از مشایخ کفته است سماع شهوتی است در قعر شبهه. عارفی صاحب بصیرت
# ~~باید که شهوت خود را ازو برباید و خورد، چنانک به شبهه آلوده نکردد.
# ~~و کفتهاند که سماع صراطی است که جمیع طوایف برو می کذرند. صاحب یقین و
# ~~صاحب شک و صاحب جحود همه می کذرند. اما بعضی را به اعلی علیین برمی آرد
~~، و طایفه ای 20
# ~~را به اسفل السافلین بهروی در می اندازد.
# ~~و قتی مریدی با شیخ خود گفت که جملهآ مشایخ به سماع میل کردهاند ! شیخ
~~گفت بلی
# ~~هرچکاه تو نیز همچو ایشان شوی سماع بشنو!
# ~~هر کس که درسماع تبسم یالهو کند نشاید که در مجلس سماع حاضر آید.
# ~~آداب السماع
# ~~3 PageV00P258
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_259.png)

# ~~20
# ~~به دعوتی حاضر شدیم. اتفاق سماع شد. وقت شیخ احمد خوش شد. برخاست و در
~~وجد
# ~~شیخ ابوعبدالله خفیف حکایت می کند که درشهر شیراز در خدمت شیخ خود
~~احمدبن یحیی
# ~~در آمد. و قومی از ابنای دنیا در صفهآ محاذی ما بودند. یکی از ایشان
~~تبسمی کرد. شیخ احمد
# ~~دست دراز کرد و چراغ پایهآ بزرک که آنجا حاضر بود بر کرفت و بر آن شخص
~~انداخت.
# ~~بردیوار آمد. چنانک آن سه پاره2آ او در دیوار بنشست؛ و شیخ احمد سی
~~سال بود که به وضوی نماز
# ~~خفتننماز صبح می کزارد.
# ~~و تکلف در سماع بردو وجه است :
# ~~یکی آن است که خود را به تکلف در سماع و وجد آرد جهت طلب جاه و منفعت
# ~~دنیاوی، و این تلبیس و خیانت باشد.
# ~~و دوم تکلف است که جهت طلب حقیقت کند و به تواجد طلب وجد کند؛ و این
~~نوع
# ~~سندیده است و به منزلهآ آن است که به جهت طلب کریه خودرا به تکلف بر
~~کریه دارد. قال
# ~~علیه السلم:"اذا رأیتم ms209 اهل البلاء فابکوا فان لم تبکوا فتبا کوا.*
# ~~ابونصرسراج می فرماید که اهل سماع سه طریق اند:
# ~~طبقهآ اول آنهااند که هرچه در سماع میشنوند به حق باز می کردند، همه
~~خطاب حق
# ~~1 میشنوند که با ایشان می کویند از بشر و کلام بشر نمی شنوند.
# ~~و طبقهآ دوم آنهااند که هرچه میشنوند به خود باز می کردند : همه خطاب
~~احوال و
# ~~مقامات خود و اوقات میشنوند و به هر اشارت که میشنوند به صدق آن اشارت
~~مطالب
# ~~خواهند بودن، و این طایفه به علم مربوطاند.
# ~~و طبقهآ سیم فقرای مجرداند که از علایق منقطع شدهاند و دل ایشان به
~~محبت دنیا و جمع و
# ~~20 منع او وقبول و ترک او ملوث نکشته است . ایشان به طیب قلب می شنوند
~~و سماع لایق ایشان
# ~~است ، و از جملهآ مردم به سلامت اقرباند و از فتنه سالم تراند.
# ~~و هردلی که به محبت دنیا ملوت کشت سماع او را هر آینه به طبع و تکلف
~~باشد.
# ~~اوراد الاحباب
# ~~150
# ~~1
# ~~2- کذا در اصل ، اما ظاهرا سه پاده ( پایه) درست است.
# ~~1- اصل: شودیم.

PageV00P259

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_260.png)

# ~~و کفتهاند که ضعیف حالان به سماع محتاج باشند. اقویا را سماع حاجت
~~نیاید. جهت
# ~~آنک دون کسی باشد که او را مزعجی باید که تا شوق او را برانگیزاند.
# ~~شعر
# ~~عشق را مطرب از درون باشد
# ~~مرتیهآ مرد صاحب قوه از آن عالی تر است که سماع درو اثرتواند کردن .
~~فرزند کم
# ~~کرده محتاج نوحه کر نباشد!
# ~~شعر
# ~~سیل مرسنک را بکرداند
# ~~چون به دریا رسد فروماند
# ~~شعر
# ~~والوجد عند حضور الحق مفقود
# ~~والوجد یطرب من فی الوجد راحته
# ~~سماع قومی را همچو غذاست که قوام کار ایشان بی او نتواند بودن، و قومی
~~را همچون
# ~~داروست که با او شفا یابند و از تعب وقت بر آسایند، و قومی را چون باد
~~بیزن است که مکس
# ~~تفرقه را به او پرانند و خود ms210 را مشغول دارند.
# ~~شیخ عبدالرحمن سلمی می کوید که سماع طایفه ای را نقصان است، ولی طایفه
~~ای را زیادتی
# ~~حال. مثل او همچون شمشیراست که هم کشتن دشمن را میشاید و هم کشتن دوست
~~را. یا 15
# ~~همچو آفتاب است که چیزی را به صلاح می آرد و چیزی [را] میسوزاند و فاسد
~~می کند. سماع
# ~~به مستمع تعلق میدارد تا چه میشنود و از که میشنود.
# ~~و شیخ شبلی این بیت را بشنید که یکی میخواند :
# ~~شعر
# ~~اسائل عن لیلی فهل من مخبر
# ~~یکون علم بها این تنزل
# ~~شیخ شبلی نعرهای زد و کفت: "لاوالله ! ما فی الدارین عنه مخبر اه
# ~~در حضرت شیخ العالم سیف الدین باخرزی رضوان الله علیه مغنی این ابیات
~~بر کفت که :
# ~~عشقت چو شد آغاز سرانجام نماند
# ~~در عشق تو کس را حسب و نام نماند
# ~~آداب السماع
# ~~205
# ~~10
# ~~(150 PageV00P260
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_261.png)

# ~~206
# ~~دردا و دریغا که بماند ره عشقت
# ~~رفته تمامی و مرا کام نماند
# ~~ازقصهآ اندوه تو خواهم که بویم
# ~~ز قصه بسی ماند و ایام نماند
# ~~شیخ نعره ای زد و در وجد آمد و بر خاست.
# ~~هر که را وجد صحیح باشد علامتش آن است که آن کس محفوظ باشد که مذمت
# ~~هیچ حالی به زبان او نرود.
# ~~و کفتهاند که وجد سری است از صفات باطن ، چنانک طاعت سری است از صفات
~~ظاهر ،و
# ~~صفات ظاهر حر کت و سکون است و صفات باطن احوال و اخلاق است.
# ~~شیخ ابوسعیدبن ابی الخیر قدس الله روحه از اصحاب سؤال کرد که در قرآن
~~کجاست این که
# ~~لم
# ~~صاحب خبران دارم آنجا که تو هستی
# ~~تا جمله مرا هستی یا عهد شکستی
# ~~کفتند این هیچ جای نیست . شیخ فرمود قال الله تعالی: "وهم یحسبون
~~انا لانسمع سرهم و
# ~~نجویهم بلی ورسلنا لدیهم یکتبون."
# ~~و من آداب الصوفیه
# ~~وقتی که خواهند تا سماع کننداگر شیخ حاضر باشد بیاجازت او ms211 سماع نکنند.
# ~~14
# ~~در سماع باید که کسی که بر طریقت اهل تصوف نبود درمیان جمع حاضر نشود.
# ~~و از کسانی که برجادهآ طریقت باشند کسی که به سماع قایل و راغب نباشد
~~هم باید که
# ~~حاضر نشود که وجود او جمع را قبض آرد، از بهر آنک کسی که صوفی باشد و
~~به سماع مایل نبود
# ~~کراهت او هر آینه من حیث الطبیعة و الطریقة نباشد. جهت آنک هرنفسی که
~~هست طبعاو طریقة
# ~~به سماع مایل است نه کاره. پس هر آینه آن صوفی مشاهد حالتی کشته باشد
~~که از سماع اعلی
# ~~باشد و هر آن معنی که عالی تر باشد حکم و سلطنت او بر نفوس سامعان
~~غالب تر آید ، پس نشاید
# ~~که او نیز حاضر باشد.
# ~~و شرط مستمعان آن است که اجتماع ایشان بریک دل و بریک همت و یک جهت
~~باشدو قوال نیزاز
# ~~3
# ~~اورادالاحباب
# ~~1 PageV00P261
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_262.png)

# ~~جنس ایشان باشد، و اکر از قوال ملالتی و سئامتی در اثناء مجلس ظاهر
~~کردد باید که در حال
# ~~او را خاموش کنند و به وقت نفوس خود مشغول کردند . یااکر در جمع قوالی
~~دیکر حاضر
# ~~باشد آن را بر کار کنند و اکر نباشد حلقهآ ذکر آغاز کنند به یک صوت و
~~به یک وزن و یک
# ~~طریقه، تا کدورت و ملالت وقت باز منور و تازه کردد که نزدیک محققان این
~~ذ کر بهتر از قول
# ~~قوال و نتیجهآ او اعلی و احسن ، قال الله تعالی : "ان فی ذلک لذ
~~کری لمن کان له قلب او القی 5
# ~~السمع وهو شهید."
# ~~درحضرت شیخ العالم سیف الدین باخرزی رضوان الله علیه سماع کردند و ذوقی
~~چنانک
# ~~برباید ظاهر نشد. شیخ فرمود تا سماع بس کردند وحلقهآ ذکر آغاز کردند و
~~فرمود که ذکر
# ~~کوییت تا کدورت وقت به صفا مبدل شود.
# ~~و ادب آن است که قوال را نگویند که این بر گوی و آن غزل ms212 برخوان !الا که
~~به باطن 10
# ~~طلب کنند . به زبان نگویند.
# ~~و در مجلس سماع باید که خوردنی از کسی نطلبند و اکر فقیری سماع طلب کند
# ~~او را منع نکنند .
# ~~و شیخ روزبهان بقلی در کتاب الانوار فی کشف الاسرار آورده است که قوال
~~بایدکه
# ~~خوب روی بود که عارفان در مجمع سماع به جهت ترویح قلوب را به سه چیز
~~محتاجاند : روایح 15
# ~~طیبه ، و وجه صبیح وصوت ملیح. کما قال علیه السلم: "حبب الی من
~~دنیا کم ثلث: الطیب والنساء و
# ~~قرة عینی فی الصلاة."
# ~~و از این قول اجتناب بهتر. جهت آنک این چنین کار عارفی را مسلم باشد که
~~طهارت
# ~~قلب او به کمال رسیده باشد وچشم او از دیدن غیرحق و غیر اعتبار پوشیده
~~شده باشد، و شرط
# ~~وفای این آیت که: "یعلم خائنة الاعین" به جای تواند آوردن.
# ~~و ادب آن است که چون کسی در سماع از غلبهآ حال برخیزد جماعت نیز بر
~~موافقت
# ~~او بر خیزند.
# ~~آداب السماع
# ~~20 PageV00P262
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_263.png)

# ~~208
# ~~کند و او عاصی و منافق باشد که در صورت صدیقان خود را ظاهر کند و معانی
~~صدیقان درو
# ~~نبود، وجماعت را نشاید که به موافقت او برخیزند.
# ~~اما اکر به وجهی برخیزند و تواجد کنند که خود را مست و بی هوش نکند و
~~خود را
# ~~مانندهآ ایشان نسازد1 و به عدم و جد خود مقر باشد و دیکران دانند که به
~~جهت بی خودی و تزویر
# ~~بر نخاسته است بلک جهت تحصیل وجد بر خاسته است این جا باید که جماعت به
~~موافقت بر خیزند
# ~~که مذهب این طایفه مساعدت و موافقت است ، و او نیز مدعی نیست. صادق
~~است، به صدق طلب
# ~~برخاسته است، نه به دعوی وجد. اما اولی آن است که این چنین کس و غیر او
~~را نیزهر که هست
# ~~درسماع برنخیزد، مکر دروقتی که حال غلبه کند و او به تمام ازخود ms213 فنا
~~شود و مغلوب کردد.
# ~~1
# ~~بیت
# ~~تا با توز هستی تو هستی باقی است
# ~~ایمن منشین که بت پرستی باقی است
# ~~و شیخ نجم الدین کبری قدس الله روحه می فرماید سماع را به تکلف مکن و
~~پیش باز مشوو
# ~~چون حالت پدید آید به غفلت منشین و چون سا کن شود به تکلف مجنب که مزه
~~و بر کهآ
# ~~آن وقت برود و در وقت نرسی.
# ~~و درحر کت رقص از کسی یاری مخواه و اکر کسی از تو معاونت خواهد موافقت
# ~~کن. تکلف دیگراست و تصوف دیکر!
# ~~و چون کسی را درسما ع در آری و ازو معاونت طلبی ادب آن باشد که دامن او
~~را
# ~~بکیری و بکشی.
# ~~و در سماع سه چیز نکاه داری : زمان و مکان و اخوان.
# ~~اما مکان ، باید که فراخ باشد و کشاده و از نظر اغیار پوشیده.
# ~~و اما زمان، باید که وقت بشناسد، و از روی ظاهرشب پسندیده تر باشد تا
~~عوام بی خبر
# ~~باشند و صاحب حال از صاحب قال پدید آید که صاحب درد را خواب نبود3 و در
~~شب اجتماع
# ~~2
# ~~وراد الاحباب
# ~~1
# ~~- اصل : نه سازد.
# ~~2- (ظ  برکت).
# ~~3- اصل : نه بود.

PageV00P263

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_264.png)

# ~~دلها به غفلت صورت نیندد1. و حقیقت زمان حقیقت وقت است. چون وقت آمد شب
~~و روز
# ~~خودیکسان شود.
# ~~و نا جنس باید که البته نباشد که با ناجنس صحبت ورای همه عذابهاست2.
# ~~و بزر کان کفتهاند آفت صوفی سه چیز است : مجالست امردان و صحبت احداث و
# ~~موافقت زنان.
# ~~شیخ جنید قدس الله روحه درسماع بود و سماع درنمی کرفت. شیخ گفت بنگریت
~~تاهیچ
# ~~ناجنس درمیان ماهست؟ طلب کردند هیچ نیافتند. شیخ فرمود بهتر بنکریت.
~~تفحص کردند
# ~~کفش صوفی با کفش عامی بدل شده بود اسماع از آن در نمی کرفت.
# ~~و اینک زمان و مکان و اخوان را شرط مجلس سماع وحضور با حق داشته اند و
~~از قرآن
# ~~اقتباس ms214 کردهاند ازین آیت که: "فی بیوت اذن الله ان ترفع ویذ کر
~~فیها اسمه یسبح له فیها بالغدو 10
# ~~والاصال ، رجال لاتلهیهم تجارة ولا بیع عن ذکر الله" . "فی
~~بیوت" اشارت به مکان است.
# ~~بالغدو والاصال" اشارت به زمان است . "رجال لاتلهیهم"
~~اشارت به اخوان است .
# ~~و بهتر آن است که قوال موی روی داشته باشد که بعضی کفتهاند که سماع بی
~~ریش
# ~~نباید شنودن.
# ~~واکر مستمع آواز دف و نای شنود بهتر باشد که شرط سماع چنین است و غذای
~~دل 15
# ~~باشد وموافق شرع، و پسندیده افتد . و ازو راحت حیات حقیقی و درجات بلند
~~و مکاشفات غیبی
# ~~حاصل آید ، ان شاء الله تعالی.
# ~~حکایت
# ~~امام ابوالقاسم قشیری را کفتند که دوشینه درخانقاه ابوسعید بن ابی
~~الخیر4 سماع بود و ابوسعید
# ~~تا بام داده ذوق و وجد می کردند2 و قوال این بیت را برمی کفت:
# ~~شعر
# ~~تا کبر نشی ترا بتی یار نبو!
# ~~ور بهر بتی گبرشئی عار نبو
# ~~آداب السماع
# ~~209
# ~~1- اصل : نه بندد. 2- نظیر این مصراع: "روح را صحبت ناجنس عذابی
~~است الیم" 3- اصل : ابوالقسیم.
# ~~4- اصل: ابی خیر.(بامداد).
# ~~6- کذا در اصل ، ظ می کرد.

PageV00P264

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_265.png)

# ~~31
# ~~آن را که میان بسته به ز نار نبو
# ~~او را به میان عاشقان کار نبو
# ~~ابوالقاسم1 کسی به خدمت شیخ فرستاد که این چکونه روا باشد که این چنین
~~سخنی
# ~~گویند و تو آن را استماع کنی ؟ شیخ کفت ابوالقاسم1 را بکوئیت که ما
~~ازین بیت الفاظ
# ~~نمیشنویم ، همه اسرار حقایق میشنویم!
# ~~و هم شیخ کفته است که مغنی را در سماع احسنت و آفرین نشاید کفتن، و بیت
~~او را
# ~~نشاید راست کردن. به دل مستقیم باید شنیدن.
# ~~اما بعضی کفتهاند که تحسین شاید کردن ، جهت آنک به حضرت رسول الله صلی
~~الله
# ~~علیه وسکم نابغه شعر انشاد کرد. به این بیت رسید که :
# ~~ولاخیر فی حلم اذا لم یکن له
# ~~بوادر تحمی صفوة ان تکدرا ms215
# ~~ولاخیر فی امر اذا لم یکن له
# ~~حکیم اذا مااورد الامر اصدرا
# ~~رسول الله او را فرمود احسنت ! یادابالیلی لایفضض الله فاک"، و به
~~سبب این دعا او زیادت
# ~~از صدسال عمر یافت .
# ~~حکایت
# ~~در حضرت شیخ العالم سیف الدین باخرزی رضوان الله و سلامه علیه این آیت
~~را برخواندند
# ~~1
# ~~که:" والقیت علیک محبة منی". شیخ فرمود :
# ~~بیت
# ~~آنی که دل و دیده ترا دارد دوست
# ~~ورنی توچنان خوب نه ای من دانی
# ~~وقتی دیکر شیخ این آیت را شنید که : *وما قدرواالله حق قدره".
~~فرمود :
# ~~بت
# ~~ای به حسن آفت جهان که تو ای2
# ~~که شناسد ترا چچنان که توای3
# ~~وقتی دیکر شیخ این آیت را شنید که : "من المؤمنین رجال صدقوا ما
~~عاهدوا الله
# ~~علیه ". فرمود:
# ~~اوراد الاحباب
# ~~1
# ~~2
# ~~2 - اصل : توییی.
# ~~اصل : توی.
# ~~- اصل : ابوالقسم PageV00P265
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_266.png)

# ~~منکر تو بدان که ذوفنون آید مرد
# ~~شعر
# ~~از عهدهآ عهد اکر برون آید مرد
# ~~در عهد وفا نکر که چون آید مرد
# ~~و هم شیخ فرموده است :
# ~~از هرچه کمان بری فزون آید مرد
# ~~هر بوی که از مشک و قرنفل شنوی
# ~~ت
# ~~از دولت آن زلف چون سنبل شنوی
# ~~چون نالهآ بلبل ز پی کل شنوی
# ~~"قل کل من عندالله."
# ~~گل گفته بودا گرچه ز بلبل شنوی
# ~~مقری در پیش تخت شیخ این آیت را برخواند:"وعبادالرحمن الذین یمشون
~~علی الارض .1
# ~~حکایت
# ~~هونا ، و اذا خاطبهم الجاهلون قالواسلاما". شیخ فرموداکر درویشی
~~برای اعلای کلمة الله قدم
# ~~نهد " وعباد الرحمن الذین یمشون علی الارض .
# ~~سرو را کرده خرامنده که این رفتارست
# ~~مصراء
# ~~و اکر برای "لله" را ترک رعونت نفس خود کیرد "واذا
~~خاطبهم الجاهلون قالوا سلاما.* 15
# ~~شکر از پسته روان کرده که این گفتار است
# ~~بیت
# ~~حکایت
# ~~جمعی لولیان غریب رسیده بودند و صوتی غریب آورده و کرد شهر می کشتند و
~~این
# ~~بیتک می گفتند که :
# ~~جانانهآ من سبوس وبنبدانه1آ من
# ~~معر ms216
# ~~کاری نکنی برون شو از خانهآ من
# ~~و این بیت در شهر شهرت یافته بود. شیخ عالم برسر منبر فرمود هیچ
~~میدانیت که این
# ~~لولیان بر درهای دو کان شماچه می کویند و معنی سخن ایشان چیست ؟ هان تا
~~لهو نشنوی که
# ~~فرستادهآ حق اند. تو از حق شنو که در صورت حروف آن بیت حق باتو می
~~کوید: " من لم 25
# ~~آداب السماع
# ~~1
# ~~- کذا در اصل، رجوع شود به تعلیقات.

PageV00P266

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_267.png)

# ~~212
# ~~یرض بقضائی و لم یصبر علی بلائی فلیخرج من ارضی و سمائی". فهم پا
~~کان و عارفان ازابیات
# ~~معانی آیات حق است. این چند بیت و آیت به جهت نظیر و ارشاد آورده شد تا
~~هم برین نمط
# ~~تدبر و تفکر کنی و بر مخلوقات حمل نکنی و از مخلوق نشنوی.
# ~~حکم الخرقة التی تقع فی السماع
# ~~شیخ الشیوخ شهاب الدین عمربن محمدالسهروردی قدس الله روحه العزیز در
~~عوارف المعارف
# ~~آورده است که هرچیزی که صوفیه آن را پیسندیده داشته اندو بر آن اتفاق
~~کرده اند و شریعت را
# ~~در آن انکاری نیست باید که آن را به جای آرند و هیچ کس را نشاید که آن
~~را انکار کند.
# ~~و از آن جمله یکی آن است که قوال چون نغمات متناسب که مظهر اسرار الهی
~~است
# ~~آغاز کند و احوال در نقوس مستمعان در سیر آید و سلطان وجد که طالب وجود
~~است بر نفوس
# ~~1 تحکم آغاز کند و ارواحی که مشتاقان ملاء اعلی و مافوقهااند هریک..1
~~قوت و مقام خود در
# ~~مقامات و منازل شوق ومحبت و وجدان...1 خوف یا رجا در اضطرار آیند و هیا
~~کل و ابدان از
# ~~حرکت و تشوق ارواح به ضرورت درحرکت و دور آیند.
# ~~اکر در آن زمان از آن صاحب حال خرقه ای بیفتد، یا وجد او را باعت کردد
~~تا عمامه را
# ~~به مغتی اندازد حاضران باید که همه موافقت او کنند و ms217 سر برهنه کنند ،
~~لکن وقتی که
# ~~1 این کس شیخ جمع باشد یا از مقدمان و پیران جمع باشد .
# ~~وا کر این فعل از جوانان صادر کردد به حضور شیوخ، بر شیوخ موافقت ایشان
~~و اجب
# ~~نباشد. و چون شیوخ موافقت نکنند اکر حاضران دیکر اقتدا به شیوخ کنند و
~~موافقت نکنند
# ~~هم شاید.
# ~~اما باید که چون سماع آخر و ساکت شود و آن خرقه را به صاحب وجد دهند و
# ~~2 صاحب وجد به خرقه باز کردد کل جمع به موافقت دستارها از سر بر کیرند
~~و در حال باز
# ~~بر سر نهند.
# ~~اوراد الاحباب
# ~~- یک کلمه خوانده نشد.

PageV00P267

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_268.png)

# ~~شیخ العالم سیف الدین باخرزی در مسجد صرافان تذ کیر می فرمود. در امام
~~بدرالدین که
# ~~از مریدان مقدم بود وجدی پدید آمد. برخاست و درحر کت آمد. شیخ فرمود که
~~چون در
# ~~درویشی وجد پدید آید و برخیزد حاضران باید که به حکم موافقت همه
~~برخیزند، و هم برسر
# ~~منبرشیخ برخاست و جمع برخاستند، و بدرالدین در حر کت و وجد بود و
~~آمدوشد میکرد ، و
# ~~شیخ درو نظر می کرد و می گفت : "صدق صدق !*.
# ~~و حکم خرقه آن است که اکر صاحب1 وجد به قصد به قوال انداخته است آن
~~خرقه
# ~~از آن قوال باشد.
# ~~و کفتهاند که صاحب حال چون ازسماع فارغ شود باید که نظر کند در خود که
~~او را
# ~~که درحر کت آورده است. اکر متحرک مغنی است که از مغنی کرفته است و این
~~خرقه ازو
# ~~افتاده است آن خرقه خاصه از آن قوال است ، به جهت آنک حکم این است که :
~~"من قتل 10
# ~~قتیلا فله سبله.*
# ~~و اکر مغنی از جمع نباشد و از مؤلفة قلوب است برجماعت و اجب است که
~~چیزی به او
# ~~دهند و آن جامه را به درخواست2 و وجهی که خاطر او متغیر نشود از و باز
~~کیرند، و هرچند
# ~~چیزی که ms218 در عوض آن جامه خواهد باید که جمع بی مضایقه به او دهند که
~~فقرا اهل جود و
# ~~سماحتاند. باید که جهت رضای قوال را هیچ چیز دریغ ندارد. و چون مغنی
~~راضی کشت و 15
# ~~خرقد ازو باز کرفتند درمیان یک دیکر به تبرک قسمت کنند .
# ~~و اکر صاحب وجد خرقه را به قصد به قوال نینداخته است یا خود آن مغنی که
~~متحرک
# ~~و جد اوست از قوال مأخوذ نبوده است آن جامه از آن جماعت باشد و قوال
~~نیز همچون یکی
# ~~ازین جمع است. هرچه دیکری را رسد او را مثل آن رسد. و هرچه صاحب حال
~~کوید که
# ~~متحرک من چه بود واز که بود اورا مصدق باید داشتن و تکذیب نشاید کردن .
# ~~و شیخ ابوسعیدبن ابی الخیر قدس الله روحه می فرماید که اکر خلقی چنین
~~کرده باشد و
# ~~آداب السماع
# ~~313
# ~~- اصل : حاج
# ~~2- اصل : درخوات (2).

PageV00P268

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_269.png)

# ~~بیوجد به قوال انداخته اولی آن باشد که به قوال دهند.
# ~~که به جمع رسانند.
# ~~و اکر درمیان جمع انداخته باشد و قصد او آن بوده که از آن فقرا باشد
~~اولی آن است
# ~~حکم می کند؟ به قوال می دهد یا در میان مینهد. حکم جامهآ او نیزهمان
~~باشد.
# ~~راکر موافقت شیخ کرده است و انداخته نظر کنیم که شیخ آن خرقهآ خود را
~~چه
# ~~و اکرموافقت یکی از اصحاب کرده باشد و خرقه را انداخته، نظر کنیم که
~~اندازندهآ
# ~~اول را قصد چه بوده است ؟ موافقت کننده را حکم همان باشد.
# ~~و اکر کسی از غلبات حال خرقه بیرون کرد آن خرقه از آن هیچ کس نبود، از
~~بهر آنک
# ~~او در آن زمان فتوح وقت خود در آن دید. حکم آن خرقه از آن فقرا باشد.
# ~~1
# ~~واکر شیخ حاضر است حکم شیخ را تقدیم کنند . اکر اتفاق جمع بر آن شود که
# ~~به قوال دهد یا فتوح سازند، همه بدان روند.
# ~~و چون ms219 درویش از خرقه بیرون آمد نتواند که به خرقهآ خود باز کردد.
# ~~و اکر کسی آن خرقه را جیزی دهد و بازخرد و باز به او دهد او نیز باید
~~که مخالفت
# ~~نکند و از وی قبول کند، ولکن بهتر آن باشد که ازو قبول کند و باز در
~~میان جمع نهد .
# ~~14
# ~~و بعضی کفتهاند که اکرچه خرقه را به قصد به قوال نینداخته است باید که
~~خرقه از آن
# ~~قوال باشد ، جهت آنک متحرک اوست و آن مغنی که موجب خرقه انداختین است
~~ازو صادر
# ~~شده است .
# ~~و آن قوم که کفتهاند که خرقه از آن جمع باشد بدان و جه گفتهاند اگرچه
~~متحر ک
# ~~قوال مغنیاست ، اما بر کهآ جمع با آن منضم است و بر کهآ جمع پا کان در
~~إحداث وجد کمتر
# ~~2 از قول مغنی نباشد ، پس خرقه از آن جمع باشد و کوینده با جمع شریک .
# ~~و درین معنی حدیث روایت است که رسول الله صلی الله علیه و سلم در روز
~~حرب بدر
# ~~وعده فرمود که هر کس که به فلان مکان بایستد او را از غنیمت این باشد ،
~~و هر که کسی را
# ~~اوراد الاحباب
# ~~53 PageV00P269
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_270.png)

# ~~بکشد او را از غنیمت این باشد، و هر که اسیری بکیرد او را این باشد.
~~جوانان همه دویدندو
# ~~به کار در آمدند و پیران و بزر کان برجای خود در زیر علمها استادند.
~~چون خدای تعالی
# ~~مسلمانان را فتح داد ، جوانان که کار کرده بودند خواستند تا غنایم را
~~چنانک رسول الله و عده
# ~~کرده بود همه خود کیرند. پیران مانع می کشتند و کفتند که ما پشت و قوهآ
~~شما بودیم ،
# ~~گرچه برجای خود بودیم . غنیمت را بی ما مکیریت . خدای عز و جل این آیت
~~را فرستاد و *
# ~~حکم فرمود: "یسألونک عن الانقال ، قل الانقال لله والرسول".
~~به حکم این آیت رسول الله
# ~~غنایم را در میان پیر و جوان ms220 و خرد و بزرک بسویت قسمت کرد.
# ~~کر مغنی ازین قوم است نصیب او دهند وا کر از درویشان نیست قیمت آن به
~~او دهند.
# ~~و اکر قوال را به اجره کرفته باشند اورا خود از خرقهها به هیچ وجه نصیب
~~و حق نباشد.
# ~~و اکر مغنی به تبر ع و ارادت خود آمده باشد خرقه ای یا بهای آن به او
~~دهند.
# ~~و کل این امور وقتی است که شیخی ممکن آنجا حاضر نباشد که حکم کند.
~~امااگر
# ~~شیخی صاحب بصیرت عالم که همه کس سخن او را امتثال و انقیاد کنند آنجا
~~باشد او خود
# ~~چنانک مصلحت بیند به دل روشن درین احوال مختلف حکم کند ، و هرچه شیخ به
~~اجتهاد خود
# ~~کند و صواب بیند هیچ کس را برو اعتراض نرسد.
# ~~و اکر از محبان یا از حاضران کسی چیزی به فدای خرقه ها که در میان آمده
~~یاشد 15
# ~~دهد و خرقهها را باز خرد و قوال و قوم به آن راضی شوند تا هر کسی به
~~خرقهآ خود باز کردند
# ~~هم شاید و با کی نباشد .
# ~~و اکر یکی کس اصرار کند و خرقهآ خود را بازنکیرد که آن خرقه به نیتی از
~~و رفته
# ~~باشد و او بر همان نیت ثابت باشد آن خرقه را باید که به قوال دهند، کسی
~~دیکر طمع و
# ~~تصرف نکند.
# ~~و اکر کسی در سماع خرقه را به طریق مطایبه به کسی بخشد و بیرون کند و
~~به او
# ~~اندازد حکم آن جامه آن است که آن را به بازار برند و بفروشند و بهای آن
~~را به جهت فقرا
# ~~آداب السماع
# ~~15
# ~~1 PageV00P270
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_271.png)

# ~~21
# ~~چیزی خرند. آن جامه را البته به درویشان نفروشند و به کسی که باز به
~~درویشان بخشد یافروشد
# ~~هم نفروشند تا جد به هزل آمیخته نکردد.
# ~~و شیخ محیی الدین العربی قدس الله سره می فرماید که اکر شیخ القوم در ms221
~~حر کت وسماع
# ~~آید و جامه یا چیزی ازو بیفتد حکم آن هم خود کند ، جمع را نرسد که در
~~خرقهآ شیخ و سید
# ~~خود حکم کنند.
# ~~وبرشیخ واجب است که آن خرقه را که ازو افتاده باشد لابد درمیان جمع
~~قسمت کندو
# ~~کر امساک کند و حکم و قسمت نکند او شیخی و سیادت را نشاید و از قوم
~~این طریق هم
# ~~نباشد. وجمع مریدان او را رسد که ازو اجتناب نمایند و بر کردند، و هیچ
~~طالب را نشاید که
# ~~به او اقتدا کند و تابع او شود. از جهت آنک این چیز افتاده را که امساک
~~کند و در میان نیارد
# ~~1 از دو امر خالی نباشد : از بخل کرده باشد یاحال، و مرتبهآ خود را به
~~ترک این ادب پوشانیده باشد
# ~~تا از عین این جماعت ساقط کردد، و کیف ما کان مرید بیش به متابعت او
~~فلح نکند . از بهر آنک
# ~~کر امر اول است که از بخلی امساک کرده باشد صوفی بخیل از جملهآ قبایح و
~~فضایح قبیح تر و
# ~~شنیع تر باشد. و اکرامردوم باشد که او امرتبهآ خودرا به این فعل مستور
~~کند ، این نیز علتی است
# ~~در نفس او که جز او کسی دیکر بر آن مطلع نیست .
# ~~و مرید از شیخ وقتی منتفع کردد که آداب و اخلاق که از شیخ دیده باشد در
~~حرکات و
# ~~سکنات به جای آرد، چنانک خدای تعالی می فرماید : "لقد کان لکم فی
~~رسول الله اسوة حسنة* و
# ~~رسول خدای صلی الله علیه و سلم می فرماید که: "صلوا کما رأیتمونی
~~[اصلی]"، نماز چنان کزارید
# ~~که مرادیدیت که می کنم. نگفت نماز چنان کزاریت که من می گویم.
# ~~تأثیر فعلی که تابع و مقتدی از امام و شیخ خود میبیند در نفس او راجح
~~تر از قولی است
# ~~که میشنود .
# ~~شعر
# ~~واذا المقال مع الفعال وزنته
# ~~رجح الفعال وخف کل مقال
# ~~و خرقهآ درویش ms222 را به هیچ وجه رخصت نیست که در بازار فروشند که درو
~~اهانت قوم [1541]
# ~~اورادالاحباب
# ~~1
# ~~2
# ~~1- اصل : که کاو.

PageV00P271

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_272.png)

# ~~است و تصغیر طریق الله است در چشم بیکانکان و مغنیان ، وهر کس دیکر که
~~بشنود یا ببیندو
# ~~هرمتاعی که در من یزید و ندای بازار افتاد در دستها ملوث کشت .
# ~~و تا ممکن کردد نشاید البته جامهآ درویش را در بازار فروختن. و از
~~مشایخ پسندیده
# ~~نیست که جامهآ خود را فروشند . اولی آن است که به کسی دهند.
# ~~و اکر درویشی در سماع برهنه شود و تجرید کند جامهآ او را باید که در
~~حال 5
# ~~فتوحی سازند.
# ~~و اکرمسافر باشد که از جائی رسیده است جامهآ او هم به او اولی تر باشد.
~~واکرمسافر
# ~~نبود تا در وجد غالب باشد حکم آن جامه مرفقرا راست، و چون از وجد باز
~~آید و جامه هنوز
# ~~باقی باشد و فتوح نساخته باشند احسن آن است که آن جامه را در میان آرند
~~تا جمع
# ~~حکم آن کنند.
# ~~و شیخ و جمع را نشاید که در خرقهآ کسی که بر طریقت و رنک ایشان نبود
# ~~تحکم کندا.
# ~~و درخرقهآ کسی که به این افعال راضی نبود یا منکر باشد همچون زاهدان و
~~عابدان
# ~~خشک که اکر در مجلسی باایشان به اتفاق جمع شوند هم حکم نشاید کرد.
# ~~وا کر درجامهآ این چنین کسان حکم کنند از طریق الله بیرون رفته باشند و
~~به آن کسان 15
# ~~ملحق کشته که خدای تعالی می فرماید : "لیأ کلمون2 اموال الناس
~~بالباطل " . این تحکم که
# ~~ما روا داشته ایم درمیان قوم هم طریقت خود روا داشته ایم که ایشان
~~لابد باید به این احکام مشایخ
# ~~راضی و متفق شدهاند و درمیان ایشان عرف کشته است و به رضای نفس و طیب
~~قلب برتن و مال
# ~~خود الزام نمودهاند تا به حیثیتی که اکر آن خرقهآ انداختهآ او را باز
~~به او ms223 رد کنی نفس او متغیر
# ~~شود و البته به آن رجوع نکند که آن را از اول از ملک خود اخراج کرده
~~است.
# ~~و جامهای که به مغنی اندازند باید که درو نیتی صافی باشد ، از تکلف و
~~ریا خالی باشد
# ~~تا مستحسن افتد.
# ~~آداب السماع
# ~~217
# ~~- کذا در اصل ، ظاهرا
# ~~2 - اضل : الذین یأکلون.

PageV00P272

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_273.png)

# ~~21
# ~~در آمد و اببن غزل خواندن آغاز کرد که اول او این است:
# ~~و روایت آمده است که کعب بن زهیر به حضرت رسول الله صلی الله علیه و
~~سلم به مسجد
# ~~بانت سعاد فقلبی الیوم مبتول
# ~~شعر
# ~~تا به این [بیت] رسید که:
# ~~متیم إثرها لم یفد مکبول
# ~~ان الرسول لنور1 ستضآء به
# ~~رسول الله او را گفت تو کیستی؟ گفت: "اشهد ان لااله الاالله و انک
~~محمد رسول الله" ،من
# ~~مهند من سیوف الله مسلول
# ~~کعب بن زهیرم ! رسول الله جامهٔ‌ بردی پوشیده بود ، بر کشید و به او
~~انداخت .
# ~~معاویه در زمان دولت خودده هزاردرم فرستاد و آن جامه را بخواست. کعب
~~نداد. چون
# ~~کعب وفات کرد بیست هزار درم به اولاد او فرستاد و آن برد رسول الله را
~~بکرفت و آن جامه
# ~~در خانه دان2 خلفای [بنی] عباس تا آخر دولت مستعصم و دور مغول در
~~خزانهآ ایشان بود.
# ~~صادقی که غلبهآ حال اختیار ازو برباید و او جامهآ خویشتن را بدراند
~~همچو آن مرد
# ~~حکم تمزیق الثیاب و الخرقة الممزقة المجروحة
# ~~صاحب نفس که از غلبهآ غضب کریبان کسی را بکیردو کریبان در کشا کش قهر
~~بدرد و پاره
# ~~شودا گرچه او را غرض پاره کردن جامهآ آن کسنیست ، حکم این خرقهآ درانده
~~شده آن
# ~~است که او را پباره پاره کنند و بر فقرا متفرق و منقسم کردانند ، و از
~~غیر فقرا هر که حاضر باشد
# ~~که معتقد این قوم باشد و به تبرک خرقهآ ارادت داشته باشد اورا هم نصیب
~~دهند . از بهر آنک ms224 و جد
# ~~اثری است از آثار فضل حق و جامه دراندن اثری است از آثار وجد.
# ~~پس خرقهآ صادق پا کی که بهاثر ربانی متأثر شده باشد حق او آن است که
~~نفس خودرا
# ~~2 فدای آن خرقه کنی و از اکرام و اعزاز بر فرق سرش جای دهی.
# ~~تضوع ارواح نجد من ثیابهم
# ~~شعر
# ~~یوم القدوم لقرب العهد من دار
# ~~اوراد الاحباب
# ~~خاندان)
# ~~1- اصل : لسیف لنور PageV00P273
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_274.png)

# ~~شعر
# ~~بوی تو به هرجا که رسیدن کیرد
# ~~دل پیرهن صبر دریدن کیرد
# ~~قال الله تعالی: "انی لاجد ریح یوسف لولا ان تفتدون."
# ~~عادت رسول الله صلی الله علیه و سلم آن بودی که باران را استقبال کردی
~~و سر مبارک
# ~~برهنه کردی تا باران برو بارد و به او تبرک جستی و کفتی:" جدید
~~عهد بر به"، یعنی از حضرت 5
# ~~خدای نو می آید.
# ~~یس خرقهآ پاره شده قریب العهد است به تأثیرر بانی. پس حکم خرقهآ پاره
~~شدهآ مجروح
# ~~آن است که برحاضران از جنس و نا جنس که معتقد این قوم اند متفرق کنند
~~که حکم عمر
# ~~رضی الله عنه این است که : "الغنیمة لمن شهد الوقعة"
# ~~وحکم جامه و خرقهآ درست که در موافقت و تبعیت این خرقهآ ممزقه انداخته
~~باشد یا 10
# ~~خود افتاده باشد مفوض برای حکم شیخ آن وقت است که اگر بعضی را همچنان
~~درست به فقیری
# ~~دهند حکم او راست و اکر پاره پاره کند و قسمت کند هم حکم او راست.
# ~~و بعضی کفتهاند که هرحکم که خرقهآ اول راست خرقههای موافقت را همان حکم
# ~~است و پاره کردن را اسرافی نکویند، بهر آنک فقرا پارهآ به جامه نفع می
~~گیرند چنانک به جامهآ
# ~~درست نفع می کیرند.
# ~~امیرالمؤمنین علی رضی الله عنه روایت می کند که رسول الله را صلی الله
~~علیه وسلم حلهای
# ~~درحریر پیچیده هدیه آوردند. آن را نزد من فرستاد. من به حضرت رسول الله
~~رفتم ms225 و کفتم این
# ~~جامه را چه کنم ؟ بپوشم؟ فرمود که مپوش ! ولکن پاره کن و خمارها ساز و
~~در میان فواطم
# ~~پخش کن، یعنی فاطمه بنت اسد وفاطمه بنت رسول الله و فاطمه بنت حمزه .
~~واین روایت وجهیاست
# ~~از سنت در باره کردن جامه و درانیدن آن.
# ~~و بعضی از مشایخ کفتهاند که جامهآ پاره شدهآ مجروح را پارهها سازند و
~~برجمع قسمت
# ~~کنند، و آنچ درست باشد به قوال دهند به دلیل حدیث که ابوقتاده رضی الله
~~عنه از رسول الله
# ~~روایت کرده است که در روز حرب حنین بعد از جن فرمود : "من قتل
~~قتیلا فله سلبه.*
# ~~آداب السماع
# ~~219 PageV00P274
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_275.png)

# ~~220
# ~~قسمت باید کردن.
# ~~اما این حکم درخرقهآ پاره شدهآ مجروح البته نشاید ، آن را سهم سهم بر
~~حاضران
# ~~نصیب دهند که ابوموسی الاشعری رضی الله عنه روایت می کند که بعد از فتح
~~خیبر به سه روز
# ~~و اکر در و قت قسمت کردن کسی در آید که در سماع حاضر نبوده باشد او را
~~هم
# ~~به حضرت رسول الله رسیدم، ما را از غنیمت بخش داد و غیر ازما کسی دیکر
~~را که در فتح حاضر
# ~~نبود نداد.
# ~~و شیخ ما نجم الدین کبری رضوان الله علیه فرموده است که تخریق جامه را
~~شرایط است ،
# ~~یعنی جامه را که در سماع درانده باشندو آن را پاره پاره سازند تا برجمع
~~تفرقه و قسمت کنند
# ~~این شرایط را درو نکاه دارند :
# ~~اول آن است که جامهای که تخریق را شاید باید که از آن کسی باشد که
~~خرقهآ او
# ~~به مصطفی صلی الله علیه وسکم منسوب باشد و از دست شیخی امین که مشیخت
~~را شاید، از راه
# ~~ارادت پوشیده باشد و آن خرقه باید که کبود باشد یا فوطه یا بردیمانی ،
~~و اکر سفید است
# ~~تخریق را نشاید مکر که باصاحب آن خرقه حالی و امری عظیم باشد که
~~شایستهآ تخریق کردد.
# ~~و کفته ms226 اند که جز مشایخ رایا کسانی را که در مرتبهآ مشایخ باشند نرسد
~~که جامه را در
# ~~1 سماع تخریق کنند. جوانان و مبتدیان را مرتبه و حال جامه درانیدن
~~نباشد .
# ~~و چون جامه تخریق کرده شد هم شیخ آن را بکیرد و به اندازه پاره پاره
~~کند و
# ~~به خانقاهها فرستد، و اکر اهل خانقاهها حاضر نباشند به خادمان هر
~~خانقاهی بدهد تا بر اصحاب
# ~~خود قسمت کنند و الا به ده کس دهد تا ایشان به یکدیکر رسانند، و هریکی
~~از خادمان چون
# ~~در خانقاههای خود قسمت خواهند کردن باید که طعامی سازند و به کار برند
~~و به جمعیت خاطر
# ~~4 قسمت کنند و اگر بی حضور شیخ طعام قسمت کنند شاید، اما نوعی از بی
~~التفاتی باشد.
# ~~واکر درشهر مریدان باشند که سا کن خانقاههای خود باشند اندک اندک از آن
~~خرقه ها
# ~~به ایشان فرستد و باقی را شیخ به خادم دهد تا اکر محبی در خواست کند
~~بدهد.
# ~~اوراد الاحباب PageV00P275
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_276.png)

# ~~و مریدان باید که آن خرقهها را بر مصلی دوزند یا بر خرقهآ خود یا بر
~~کلاه خود ، و
# ~~هروقت که نظر بدان میافتد صاحب خرقه را دعا کویند، و به کودکان و
~~عوراتی که این طایفه را
# ~~اعتقاد ندارند اندهند، نیاید که حرمت آن نکاه ندارند.
# ~~هر که برین جمله که یاد کرده آمد نرود او را از متصوفه نشاید خواندن و
~~در خانقاه
# ~~نشاید سا کن شدن.
# ~~و شیخ ابوسعید بن ابی الخیر قدس الله روحه می فرماید که در سماع جامه
~~را البته به اختیار
# ~~نشاید شق کردن و این را اصلی نیست . باید که هیچ کس جامه را ندراند و
~~اگر جامهآ کسی
# ~~دیکر را تخریق و شق کند آن از جهل او باشد ، الا که شیخ اکرجامهآ مرید
~~را بدراند او را
# ~~درمریدان حکم و تصرف رسد.
# ~~بیان حرمة السماع وحله ووجه الانکار فیه
# ~~وجه حرامی و ms227 انکار سماع آن است که جماعتی مریدان که در مبادی ارادت اند
~~و نفوس
# ~~ایشان برصدق مجاهده نیارامیده و علم صفات نفس و احوال قلب در باطنشان
~~به ظهور نیامده و
# ~~حرکات ایشان به قانون علم مضبوط نشده و آنچ در وقت مضر و نافع است
~~نشناخته ، درسماع
# ~~صوت و شعر موزون یا معانی مطبو ع و مرغوب میشنوند و بی بصیرت و علم
~~برمی خیزند و
# ~~به وزن طبع مناسب ثقل و خفت آن به قراءت صوت و اوزان او به دست و پای و
~~بدن حرکت 15
# ~~می کنند و حجاب نفس و سبل ظلمت و عمی برروی دل ایشان منبسط میشود و از
~~نشاط
# ~~شیطانی که از طبع منبعث می کردد برمیخیزند و رقصی موزون به تصنع ممزوج
~~که پیش اهل
# ~~حق حرام است می کنند و این را طیب و ذوق میدانند و ایشان خود هر کز روی
~~دل و طیبت و
# ~~ذوق دل به خدای تعالی ندیدهاند و ندانسته. آری این حرکات لذت هست، لکن
~~از آن دل
# ~~ملون به لون نفس مایل به هوا و هوس به هلاک خود مستعجل و موافق.
# ~~و در این حرکات حسن نیت را ندانسته و به شروط صحت ارادت عارف نیامده ،
~~رقص
# ~~چنین کسان هم نقص باشد. جهت آنک از طبع صادر کشته است و نیتی صالح نیز
~~قرین او نگشته
# ~~آداب السماع
# ~~221
# ~~1- اصل : نه دارند.

PageV00P276

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_277.png)

# ~~222
# ~~خصوصا که با این رقص معلول حرکاتی دیکر که صریح نفاق است اضافت کند.
~~مثل آنک
# ~~به دلالت همین نشاط نفس به حاضران تقرب و تودد نماید و با یکی معانقه
~~کند و یکی را
# ~~دست بوسه دهد و یکی را سر برقدم نهد، و مثل این حرکات که صوفیان
~~ناپسندیده دارند و
# ~~هیچ مرد صاحب معنی برچنین حرکات اقدام ننماید و روا نیز ندارد که کسی
~~به جای آرد ، ازو
# ~~در وجود آید.
# ~~و مثل این حرکات ms228 کسانی کنند که از فقر به جز رنک و صورت و جامه چیزی
# ~~دیکر ندانند، یاخود سبب این حر کات و تواجد و رقاصی آن باشد که مغنی
~~امرد باشد. یا
# ~~صاحب جمالی در جمع حاضر باشد که نظرهای اصحاب نفوس را به خود جذب کند.
~~یا خود زنان
# ~~عوام از منظرها برین جمع مشرف و ناظر باشند و این درویش نادان به یکی
~~از اینها که کفتیم متلذذ
# ~~18 باشند و تصورات خواطر بدرا در باطن مضمر دارند و ضمایر و قلوب مملو
~~از هوا را برمر کب
# ~~حر کات رقص به رسالت نزد آن پسران و زنان وعوام فرستند و در محاذات
~~ایشان از خود اظهار
# ~~تواجد کنند. این مجمع حرام وعین مفسقه باشد و خراباتیان و رندان را حال
~~بهتر و اومیدوارتر
# ~~از چنین رنک پوشان باشد که ضمایر نفوس و حر کات وجود ایشان برین سان
~~باشد. از بهر آنک
# ~~آن طایفه اعمال خود را فسق میبینند و این درویش نادان این چنین افعال و
~~ضمایر خود را و
# ~~11 خواطر پلید خودرا فساد نمی دانند1، بلک عبادت تصور کردهاند و به
~~توبه و استغفار مشغول
# ~~نمی کردند.
# ~~شیوخ نظر به پسران امرد جمیل مکروه داشتهاند.
# ~~و [ابن] عطا می کوید هر نظری که دل آن را دوست دارد درو خیری نبود، و
~~یکی از تابعین
# ~~کفته است جوانان تائب مبتدی را اکر شیری یا پلنکی حمله برد من چنان
~~نترسم که پسری
# ~~0" امرد در پهلوی او نشیند. و هم او کفته است که لوطیه سه صنفاند:
~~یکی صنف نظر می کنند ،و
# ~~یکی صنف مصافحه می کند، و یکی صنف به آن عمل مشغولاند.
# ~~و بر صوفیان واجب است که از چنین مجامع اجتناب نمایند و از مواضع تهمت
~~پر هیزند
# ~~1
# ~~اورادالاحباب
# ~~1- کذا دراصل.

PageV00P277

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_278.png)

# ~~که کار صوفیه همه صدق وجد است و هیچ هزل به آن مختلط نکردد ، والله
~~یعصمنا و ms229 ایاک
# ~~ان شاء الله تعالی.
# ~~و اکر کسی را باید که بی وجد در سماع به طیب نفس رقص کند یا دستی
~~برافشاند آن را
# ~~به دو طریق شاید کردن.
# ~~طریق اول آنک اکر صاحب حالی و پیری در وجد باشد به موافقت او در آیند و
~~نیتش
# ~~آن باشد که خدای تعالی مرا نیز این وقت که به او بخشیده است بخشد، و به
~~حضور دل و ادب
# ~~باشد، و از خودحال و وجدییدا نکند، و خود را برشکل اصحاب حال ننماید.
# ~~و طریق دوم آنک برنیت استجمام1 نفس و ترویح قلب به سماع در آید، و
~~زمانی براصوات
# ~~موزونه و فقرات متناسبه دست و پای برافشاند، و در موافقت فقراحر کت
~~موزون کند تادر طاعت و
# ~~1) مجاهده باز به تاز کی نشاطیش پدید آید و این نوع مباح است و مثل
~~ملاعبهآ با اهل و اولاد .1
# ~~است. لکن باید که دعوی وجد و حال نکند ، و صورت اصحاب مواجید ظاهر نکند
~~، و این
# ~~رقص و حرکت مباح خود را در حقیقت و طریقت به حکم عدم حال و وجد حرام و
~~باطل داند
# ~~کرچه شرعا از قبیل مباحات است.
# ~~و هر که به این نیت ترویح قلب و استجمام1 را زمانی بسط و حرکت کند تا
~~نفس او در
# ~~عبادت نشاط و فرح بیفزاید آن از قبیل عبادت شود، از بهر آنک آدمی بر حق
~~صرف دایما صبر 15
# ~~نمی تواند کردن.
# ~~اکر در امور مباحه نفس را آسایش دهد و ترویح افزاید تا در کار حق و
~~عبادت و مجاهده
# ~~مدد کار او شود شاید و با کی نباشد، و صالحان سلف کردهاند.
# ~~ودرشرع مباح امری را کویند که : "استوی طرفاه و اعتدل
~~جانباه" ، یعنی حکم جواز
# ~~وعدم جواز در آن امرمساوی باشد . ولکن آن امر مباح به نسبت احوال مرد
~~صاحب وقت حاضر 20
# ~~به حق باطل باشد.
# ~~از ابو الدرداء رضی الله عنه منقول ms230 است که: "انی لاستجم نفسی بشیء
~~من الباطل لیکون
# ~~ذلک عونا علی الحق.*
# ~~آداب السماع
# ~~223
# ~~5
# ~~1- اصل : استحمام.

PageV00P278

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_279.png)

# ~~224
# ~~و هم ازین معنی است که رسول الله زنان را دوست داشتی تا حظ نفس شریف او
~~شود و
# ~~زاح کردی، و بااطفال ملاعبه کردی، و این همه از و حق وجد بود که می
~~کرد، صلی الله علیه وسلم.
# ~~پس و قتی رقص را به این دونیت که بیان کردیم کند و دعوی حال درو نبود
~~آنگاه در
# ~~آن رقص او را نه سود باشد و نه زیان ، نه حلالی باشد نه حرامی ، لا علی
~~ولالیا.
# ~~وبدانک این رقص و حرکت مباح به شیوخ کامل و من یقتدی به مناسب و لایق
~~نیست که
# ~~درو مشابهت لهوست، هرچند که درو حسن نیت و مصلحت وقت باشد . لکن به
~~منصب مشایخ
# ~~متمکن لایق نبود و مباین حال کاملان مکمل باشد.
# ~~و سماع را مطلقا حرام کفتن و انکار کردن1 نشاید و روا نباشد. سماع را
~~به تفصیل
# ~~بیان باید کردن که به کدام وجه و صفت حلال است و به کدام صفت و کیف
~~حرام.
# ~~هر کس که اصل سماع را علی الاطلاق انکار کند و حرام گوید کار آن کس از
~~سه وجه
# ~~خالی نبود .
# ~~یا به سنن و احادیث رسول الله صلی الله علیه وسلم و آثار و اخبار او و
~~صحابهآ کرام او
# ~~جاهل باشد و نداند.
# ~~یا مغروری باشد که به اعمال صالحه و زهد و علم خود مغرور کشته باشد.
# ~~1
# ~~باخود سرد مزاجی فسرده طبعی باشد، کودنی از ذوق بی نصیب و بر انکار
~~مصر.
# ~~و جواب هرسه طایفه ظاهر است.
# ~~اما جواب جاهل به سنن و اخبار آن است که در اوایل فص مذ کور است که
~~رسول الله
# ~~سماع شنیده است و در نظر مقدس او رقص کردهاند و اسامی صحابهآ کرام و
~~مشایخ عظام که
# ~~سماع شنیدهاند همه نبشته ms231 شده است و حکایات ایشان باز نموده آمد.
# ~~و اما جواب آن مغروران آن است که جملهآ عبادت و علم ترا که موجب قربت
~~است
# ~~به خدای تعالی، اکر نیت قلب به آن مقرون نبود عمل جوارح را هیچ قدر و
~~قربت نباشد ، فانما
# ~~"الاعمال بالنیات"، دو لکل امریء مانوی" .و اصل نیت
~~نظرتست به خدای به خوف ، یا به رجا
# ~~اوراد الاحباب
# ~~1
# ~~-اصل : کردند.

PageV00P279

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_280.png)

# ~~پس آن کس که به حسن نیت صوت و شعر میشنود و او را از خدای و آخرت و خوف
~~و رجا
# ~~یاد میدهد و قبض و بسط که نتیجهآ خوف و رجاست برو عیان می کردد و اصل
~~عبادت
# ~~که انکسار و خشوع و افتقار است الی الله تعالی درو ظاهر میشود ، و تقلب
~~قلب او همه
# ~~درین انواع است که جمله ذکرخدای است عزوجل ، برچنین استماع او را چکونه
~~منکر
# ~~می کردی ؟
# ~~وجواب دیکر آن است که مرد عالم عارف چون آواز مرغی میشنود وقت دل او
~~خوش
# ~~می کردد - وفی قدرةالله تعالی ، و در تسویهآ حنجرهآ آن طایر و تسخیر حق
~~او و منشاء صوت و
# ~~آوای او با سماع خلق متفکر میشود و مستخرج معانی غیبی می کردد و منکشف
~~بسیار اسرار
# ~~بدیع عجیب میشود و این عارف در کل این حالات مسبح و مقدس است.
# ~~پس اکر صوت آدمی را که مظهر کنج الهی است بشنود و باطن او از ذکر و فکر
~~10
# ~~متلی کردد انکار آن چکونه توان کردن؟
# ~~و رسول الله در آن حکایت که کذشت سماع را چنین فرمود: *هذا حق من حق.*
# ~~و اکر چنان باشد که مغتی پسر امرد یا زنی غیر محرم باشد که از نظر کردن
~~ایشان درو
# ~~خوف و خشیت فتنه باشد هرچند که در چنین سماع اذ کار و افکار یافت شود
~~اما استماع او
# ~~حرام باشد ، لخوف الفتنة لا لمجرد الصوت.
# ~~هر حرامی را حریمی است ms232 که حکم منع را جهت مصلحت بر آن حریم می کشند تا
# ~~حرام برو مرتبهآ بعید کردد. چنانک مثلا قبله که حریم وقاع است و خلوت
~~بازن اجنبیه که
# ~~حریم زناست ممنوع و محظور کشت تا مرد در وقاع و زنا نیفتد .
# ~~همچنین نیز سماع آواز امرد و زن نامحرم حریم فتنه است به تبعیت وقوع در
~~فتنه منع
# ~~کرده شد، نه به جهت استماع اصل صوت را.
# ~~پس هرچگاه که سماع حریم و قرین امری حرام گردد حکم و منع و حرمت به
~~تبعیت
# ~~برسماع کشیده آید، نه جهت اصل و ذات سماع را.
# ~~آداب السماع
# ~~25 PageV00P280
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_281.png)

# ~~22
# ~~بوشیده به جمال ماه رخشان مستمتع نتواند شدن، و اصحاب شادی و طرب را از
~~درد مصیبت-
# ~~و اما جواب آن فسرده طبع عدیم الذوق آن است که عنین لذت وقاع را
~~درنیابد، و چشم [1589
# ~~زد کان خبرنبود و نالهآ دردناک نتواند کردن.
# ~~نو که یک روز پرا کنده نبودست دلت
# ~~شعر
# ~~خال شبهای مرا همچو منی داند و بس
# ~~صورت حال پرا کنده دلان کی دانی ؟
# ~~کسی که ازین عوالم بواطن بی نصیب باشد حالت محب سوختکان را که باطن او
# ~~توچه دانی که شب سوختکان چون کذرد!
# ~~1 به شوق و محبت تربیت یافته باشد و برروح طیار او که در مضیق قفص نفس
~~اماره محبوس است و
# ~~به سبب این وجود در دار غربت تجر ع کأس هجران می کند چون نا کاه نسیمی
~~از اوطان
# ~~بستان انس ارواح بوزد و طوالع طلیعهآ جنود عرفان پدید آید آن محب در
~~تحت اثقال و اعباء
# ~~مجاهد هجران بنالد و از شوق و حزن حرمان مشاهده خونابه ببارد و هرچند
~~به قدم کثرت
# ~~عمال منازل نفس را قطع کند قربت کعبهآ وصال نیابد و سبل حجاب مکشوف
~~نکردد از خوف و
# ~~10 حزن این واقعه را آههای عشق آمیز برمی آرد و نالهای جانسوز ظاهر می
~~کند و ms233 بانفس و وجود
# ~~که دو مانع راه وصول اواند به خطاب می کوید :
# ~~یا جبلی نعمان بالله خلیا
# ~~شعر
# ~~فان الصبا ریح اذا ما تنسمت
# ~~سبیل الصبا یخلص الی نسیمها
# ~~اجد بردها او تشف منی حرارة
# ~~علی نفس محزون تجلت همومها
# ~~ارواح منکشف جمال ازلی الهی است نی کیفیت عقل و تفسیر فهم. عقل موکل
~~عالم
# ~~علی کبدالم یبق الا صمیمها
# ~~شهادت است به عالم الهی هیچ راه نمی برد، الا به مجرد وجود اله و
~~پیرامن حریم شهود که در
# ~~اوراد الاحباب
# ~~1
# ~~*- تصحیح با استفاده ازجامع الشواهد. در نسخه بجای "علی" در
~~دو بیت "سیجلی" آسده است .

PageV00P281

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_282.png)

# ~~طی غیب متجلی است و بی ریب بر ارواح منکشف است نمی تواند کشتن ، چنانک
~~در آخر
# ~~نصف اول این کتاب بیان کردیم.
# ~~جمال کمال از کبریا و جلال است و صفات عطا و نوال و کرم و افضال در
~~آباد و آزال
# ~~ازین صفت جمال و جمال و جلال مستقیم می کردد و جمال و جلال در آزال
~~لازمهآ ذاتاند.
# ~~س کمال الهی را جمالی است که به حواس و افهام مدرک نیست و به قیاس و
~~عقول مضبوط *
# ~~نی، و در مطالعهآ این جمال کمال طایفهآ محبان اند که به تجلی صفات
~~مخصوص اند و به حسن این
# ~~تجلی ایشان را شوق و ذوق و وجد و سماع است.
# ~~و از سلف و خلف هر که را ازین تجلی ذات قسطی و حظی بخشیدند وجداو به
~~قدر
# ~~وجود آن تجلی است و سماع او بر حد شهود آن تجلی.
# ~~آنها که بر آب و هوا میروند چون سماع شنوند واله کردند و در وجد آیند،
~~چنانک 10
# ~~حکایات ایشان نوشته شد.
# ~~و به این محبتت خاص علمای راسخ و ابدال مقرب مخصوصاند. منکر بیذوق این
# ~~معانی را چه داندا و در فهم قاصر او کی در آید.
# ~~وشیخ ابوطالب مکتی از علم و افر به سنن و ms234 آثار و اجتهاد او درباب صواب
~~فرموده است که
# ~~هر که سماع را منکر آید هفتاد صدیق را منکر شده باشد، و ما علمی می
~~دانیم که دیکران 15
# ~~نمیدانند و از سلف صحابه و تابعین شنیده ایم، آنچ دیکران نشنیدهاند.
# ~~ین هیأت اجتماع و دفوف و شبابات وحضور قوال بدعت است، به این وجه جمعیت
~~در
# ~~سوال
# ~~روز کارصحابه نبوده است.
# ~~بدعت ممنوع و محظور بدعتی است که مخالف سنت مأموره باشد و هرچه خلاف
~~امر و
# ~~جواب
# ~~سنت نبود لا بأس.
# ~~تمثل او همچون قیام است به جهت کسی که در می آید که این نوع خلق کردن
~~در
# ~~روز کار رسول الله صلی الله علیه علی آله وسلم نبوده است .
# ~~آداب السماع
# ~~227 PageV00P282
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_283.png)

# ~~228
# ~~وعادت عرب ترک این نو عاست تا به حدی که منقول است که رسول الله صلی
~~الله علیه وسلم
# ~~در می آمد و هیچ کس برای او بر نمی خاست.
# ~~پس در بلادی که قیام عادت است اکر کسی به جهت تطبیب قلوب و مدارات نفوس
~~را
# ~~ققام کند با کی نباشد، و اکز ترک کند موجب وحشت قلوب و کدورت صدور
~~کردد.
# ~~پیس این باب از قبیل حسن صحبت و عشرت است و بدعتی است که درو مخالف سنت
# ~~مأموره نیست ، چنانک قرآن را عشرعشر به دور خواندن سنت نیست و طریقت
~~صحابه هم نیست .
# ~~بدعت روز کار حجاجاست، اما خلاف سنت مأموره هم نیست ، و فی ذاته قراآت
~~طاعت است.
# ~~وجه انکار السماع
# ~~وجه صخت سماع و آنچ لایق اهل صدق است از سماع بیان کردیم.
# ~~اما سماعی که درو عصمت زایل شود و کثرت فتنهآ دین ثابت باشد و قومی که
~~اعمال
# ~~صالح ایشان اندک باشد و احوال باطن فاسد و بر سماع حرص نمایند و جهت
~~استماع را اجتماع
# ~~سیار کنند ، وشاید نیز که درین مجامع سماع طعامی سازند و نفوس جهت آن
~~طعامها را طالب
# ~~آن ms235 جمعیت شود نه جهت رغبت قلوب به سماع را ، چنانک سیرت صادقان بوده
~~است ، پس این
# ~~سماع معلول شود و نقوسی که طالب شهوات باشند به او مایل کردد و موطن
~~لهو و غفلات شود.
# ~~و این طریقه راه طلب مرید را برمرید منقطع کند و اوقات او ضایع و حظ
~~عبادت او
# ~~باطل کردد، و درین اجتماع رغبت او طلب تناول شهوت و استرواح به طرب و
~~لهو و عشرت
# ~~شود، و چنین اجتماع نزدیک صدیقان و اهل معرفت مردود است و نشاید کردن.
# ~~و شرط آن است که ادر مجلس سماع طعام و سفره نباشد و از خوردنیها درو
~~هیچ نباشد و
# ~~نیارند و نخورند الا شیرینی اکر از غیب برسد و عطر و کلاب. و فقرای شام
~~این چنین مجمع
# ~~2 سماع را سماع روحانی کویند.
# ~~و بدانک سماع شایستهآ عارفان و اهل تمکین است ، نی از آن مریدان مبتدی.
# ~~آنها که سماع را اختیار کردهاند به شروط و قیود و آداب که ذکر کردیم
~~اختیار
# ~~کردهاند تا طلب ایشان زیادت کردد و احوال ایشان خوب و یا کیزه شود.
# ~~و سماع را نیز وقتی که نا کاه اتفاق افتاده است شنیدهاند و به هر
~~هنکامی و اوانی و
# ~~زمانی استماع کردهاند.
# ~~اوراد الاحباب
# ~~10
# ~~4
# ~~15
# ~~2 PageV00P283
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_284.png)

# ~~و هیچ شیخی سماع را عادت و خلق نساخته است و اوراد و عبادات را برای او
~~ترک
# ~~نکرده است و در توقف نداشته و او را وقتی و شبنی یا روزی معین نکرده.
# ~~زدیک امام شافعی رضی الله عنه غناولهو مکروه است ، به علت آنک مشابه
~~باطل است و
# ~~کفر است. هرکه غنا بسیار کوید او سفیه باشد و شهادت او مردود. و اتفاق
~~اصحاب شافعی
# ~~آن است که از زن نامحرم اگرحره باشد یا مملو که ، روی کشاده یا به حجاب
~~مستوره، استماع 5
# ~~از و جایز نیاید . اما قراآت به الحان و تحسین صوت ms236 روا باشد.
# ~~و به نزدیک امام ابوحنیفه رحمة الله علیه سماع غنا از ذنوب است .
# ~~اما جمعی از فقها که سماع را مباح داشتهاند اعلان او و محافل بزرک جمع
~~کردن
# ~~برآء1 او را مباح نداشتهاند.
# ~~و رسول الله صلی الله علیه وسلم گفت:"کان ابلیس اول من ناح واول
~~من تغنی."
# ~~و عبدالرحمن بن عوف روایت می کند که رسول الله صلی الله علیه و سلم کفت
~~: "انما نهیت
# ~~عن صوتین فاجرین ، صوت عند نعمة و صوت عند مصببة.*
# ~~و فضیل عیاض می کوید:" الغنا رقیة الزنا."
# ~~و کفتهاند سماع شهوت را زیادت کند و نایب خمر است که با مردم آن میکند
~~که
# ~~مستی خمر کند، و این سخن صحیح است از برای آنک طبع موزون به غنا و
~~اوزان مست میشودو 15
# ~~از صاحب طبع در وقت استماع غنا حر کات صادر میشود مثل دست و انکشت زدن
~~و بانک و
# ~~رقص کردن، و آن حرکات دلالت است بر سخافت عقل و بی خبری.
# ~~و دیکر در مقام انصاف تفکر کن و جمعیت اهل زمان ما را به اجتماع صالحان
~~سلف و
# ~~مشایخ ماتقدم نسبت مکن که ایشان به عهد رسول الله اقرب بودند و معاش
~~ایشان برجادهآ کرام
# ~~صحابه بود.
# ~~عبدالله بن عروة بن الزبیر می کوید که از جدهآ خود اسما دختر ابوبکر
~~رضی الله عنهم
# ~~پرسیدم که اصحاب رسول الله دروقت قراءت قرآن چه می کردند؟ اسما گفت آن
~~می کردند که
# ~~خدای تعالی به آن صفت ایشان را در قرآن یاد کرده است و همان آنک آب از
~~چشمهای ایشان
# ~~آداب السماع
# ~~3
# ~~1کذا دراصل، ( برای).

PageV00P284

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_285.png)

# ~~23
# ~~روان بودی و پوست وجود ایشان در لرزه و اقشعرار بودی . من کفتم که درین
~~زمان مردم را
# ~~می بینم که چون قرآن میشنوند بیهوش میافتند. اسما فرمود "اعوذ
~~بالله من الشیطان الرجیم.*
# ~~گفتند چون قرآن برو میخوانند و ذکر خدای می شنود چنین می ms237 افتد .
~~عبدالله عمر کفت ما نیز
# ~~وعبدالله عمر رضی الله عنهما مردی را دید بیهوش افتاده. پرسید که او
~~راچه بوده است 2
# ~~درخشیت خداییم و نمی افتیم . این شیطان است که در اندرون ایشان درمی
~~آید و برین میدارد.
# ~~اصحاب رسول الله هر کز چنین نمی کردند.
# ~~و به خدمت ابن سیرین1 کفتند که جمعی هستند که چون قرآن میشنوند مصروع
# ~~میشنوند. فرمود ایشان را بر بامی بلند بر آریت و بر کنارهآ بام بنشانیت
~~و قرآن را از اول تا آخر
# ~~برخوانید. اکر خود را از آن بام بیندازند آنکاه در آن بیهوشی صادق
~~باشند !
# ~~و این اقوال اصحاب علی الاطلاق برای انکار نیست. جهت آنک بعضی صادقان
~~را
# ~~چنین احوال اتفاق میافتد. لکن آن است که تصنع در حق اکثر خلق متوهم است
~~. شاید که
# ~~از قومی تصنع و ریا باشد.
# ~~و از قومی که اندک وجد داشته باشند اما از قصور علم و سر جهل و امتزاج
~~هوای نفس
# ~~آن وجد اندک را زیادت کنند . و ندانند که آن مضر است و نفسانی است و
~~صدق و سمع ایشان را
# ~~1 نفس پنهانی میدزد تا وجد اندک از حد خود بیرون میبرند، میباید که هم
~~بر آن وجد اندک که
# ~~صدق است و حق بایستند.
# ~~در مجلس و عظ موسی علیه السلم مردی پیراهن شق کرد . موسی فرمود پیراهن
~~شق مکن؛
# ~~سینه را کشاده و مشروح کن !
# ~~کلمات این باب دلالت بر اجتناب سماع می کند و در آن ابواب اول برجواز
~~سماع
# ~~به شروط او و تنزیه او از مکارهی که ذکر[ کرآدیم.
# ~~و مذهب بعضی از صالحان آن است که سماع نمی شنوند و بر کسانی که به نیت
~~حسنه
# ~~استماع می کنند و آداب را درو رعایت می کنند انکار نیز نمی کنند ،
~~والله اعلم بالحقایق.
# ~~اوراد الاحباب
# ~~1- اصل: ابن سیری.

PageV00P285

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_286.png)

# ~~بیان ان السماع والوجد لایوثر فی الاکابر والمحققین
# ~~معنی "وجد" ms238 در لغت عرب یافتن و اندوه کین شدن است، و معنی
~~دفقده کم شدن است.
# ~~کنون بدان که وجد اعلام و اشعار آن است که پیش ازو فقد مقصود و حال
~~بوده است.
# ~~هر که چیزی کم نکند نباید یافتن .] دلیل است بر آنک در سابق کم شده
~~بوده است ، و فقد
# ~~مقصود وعدم حضور و وصول به سبب وجود بنده است و وجود صفات او و بقایای
~~هستی اوست. *
# ~~هر که در بند کی خالص تر کردد به مقام حریت رسد، و هر که در حریت خالص
~~کردد از دام
# ~~وجد خلاص ونجات یابد، بهر آنک دام وجد عطائی را صید می کند که از وغائب
~~ومتخلف است.
# ~~شیخ حصری رحمة الله علیه می کوید که چه دون باشد حال کسی که مزعجی یابد
~~تا
# ~~او را برانکیزاند.
# ~~وجد به سماع درحق مرد محقق1 همچنان است که و جد سماع در حق مبطل. ازین
~~جهت 10
# ~~که هردو به مزعج محتاجاند و علت مشترک آنک باطن هردو به سماع متأثر می
~~کردد و اثر او
# ~~برهردو ظاهر میشود و از حال به حال متغیر میشوند. لکن فرق و خلاف میان
~~امر محق و
# ~~میطل آن است که وجد مبطل از هوای نفس است و وجد محق از وجود ارادت قلب.
# ~~و از ینجاست که کفتهاند که سماع در دل چیزی از نو پدید نمی آرد ، بلک
~~چیزی که در
# ~~دل مبطن و متمکن است آن را درحرکت می آورد، وهر که را باطن او به محبة
~~الله متعلق است 15
# ~~وجد سماع ارادت و لذت قلب او را نحر ک میدهد.
# ~~پس در امر سماع مبطل به حجاب نفس که ارضی و ظلمانی است محجوب است و محق
# ~~به حجاب قلب که آسمانی و نورانی است محجوب است.
# ~~هر که را تحقق به دوام شهود مفقود نباشد و از درماندن قدم به دامن وجود
~~به سر در
# ~~نیاید او ms239 را نه وجد باشد نه سماع.
# ~~یکی از مشایخ درین مقام از تحقق خود به دوام شهود و فنای صفات و جود
~~چنین گفته است
# ~~که کل من همچون سنک سخت مصمت است که قول درو نفاذ نمییابد. یعنی هر که
~~را
# ~~آداب السماع
# ~~23
# ~~1- ظاهرا "محق" متناسب است.

PageV00P286

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_287.png)

# ~~233
# ~~مشاهده و عیان به دوام باشد و وجود حجاب نیاید صوت و قول چه کار آید .
~~آن را که معشوق و
# ~~مطلوب در نظر باشد به نامه و رسول کی مشغول کردد.
# ~~شیخ العالم سیف الدین باخرزی رضوان الله وسلامه علیه فرموده است :
# ~~بیت
# ~~دلاله اکرچه خوب کردار بود
# ~~در خلوت معشوق کران بار بود
# ~~من قنع بنا عما لنا فنحن له ومالنا
# ~~قومی از مغنیان قوال چیزی برمی کفتند . شیخ ممشاد دینوری رضی الله عنه
~~بر ایشان
# ~~بکذشت. همه خاموش کردند. ممشاد فرمود شما بر کارخود باشیت . والله که
~~اکر جمیع ملاهی
# ~~دنیا در کوش من جمع آید همت و هم من یک طرفة العین به آن مشغول نکردد و
~~از کار خود
# ~~1 باز نماند.
# ~~اصل وجد فریاد و اضطراب روحی است که به نفس مبتلا شده است ، خواهی روح
# ~~مبطل خواهی محق ، و برانکیزانندهآ وجد در هردو وجود روح روحانی است ، و
~~این وجد
# ~~کاهی از ظهور فهم معانی باشد و گاهی از مجرد نغمات و الحان.
# ~~و آن وجد که از قبیل فهم معانی باشد در آن سماع مبطل را نفس با روح
~~شریک است و
# ~~15 محق را قلب با روح شریک است.
# ~~و آن وجد که از قبیل مجرد نغمات و الحان باشد روح در آن سماع مجرد است
~~، هیچ
# ~~شریک اش نباشد.
# ~~اما در حق مبطل نفس او سمع او را بندهآ خود سازد و درو متصرف کردد و
~~درحق محق
# ~~دل او سمع او را بندهآ خود کرداند و درو تصرف کند.
# ~~و بدانک وجه استلذاذ رو ح از نغمات ms240 آن است که عالم روحانی مجمع حسن و
~~جمال است و
# ~~وجود تناسب قولا و فعلا در همه اکوان مستحسن است و تناسب هیا کل و صور
~~میراث
# ~~روحانیت است . پس هرچکاه روح نغمات لذیده و الحان متناسبه بشنود متأثر
~~کردد،
# ~~لوجود الجنسیة.
# ~~اوراد الاحباب PageV00P287
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_288.png)

# ~~قدرت نفس از روح متکون شده است و میان ایشان تألف اصلی است و نفس را
~~صفت انوثت
# ~~و وجه دیگر آن است که چنانک در عالم حکمت حوا از آدم متکون کشته است در
~~عالم
# ~~است و روح را صفت ذ کورت. روح درمرتبهآ فاعل است و نفس در مرتبهآ
~~منفعل، و میان ایشان
# ~~تعاشق قدیم است . جهت آنک میان ذکر و انثی میل و تعشق طبیعی است ، قال
~~الله تعالی : "وجعل
# ~~منها زوجها لیسکن الیها."
# ~~لذت روح از نغمات جهت آن است که نفس با روح به این نغمات سخن می کوید و
~~هردو
# ~~عاشق به اشارت و رمز و سفارت صوت اسرار قضیهآ هجران و وصال و خوف و رجا
~~و حبس در
# ~~زندان اغیار و وجدان اسرار بایکدیگر می گویند.
# ~~و طریق لذت روح از نغمات ازین جهت است که نغمات بین العاشقین مراسلات و
# ~~مکلمات و مناغات1 است.
# ~~این زمزمه مر کبی است مرروح ترا
# ~~شمعر
# ~~بر کیرد وخوش به منزل یار برد !
# ~~تکلم منا فی الوجوب عیوننا
# ~~شعر
# ~~کنون چون روح از نغمه لذت یابد نفس که به هوی معلول باشد از همان
~~معنی که درو 15
# ~~فنحن سکوت و الهوی یتکلم
# ~~ثابت است در وجد و حر کت آید.
# ~~و دلی که به ارادت معلول باشد از همان معنی که درو قایم است درحر کت
~~آید تا از عالم
# ~~1] سماع که عالم روحانی است و اطلاق است هیچ کس و هیچ عضو بینصیب نماند
~~.
# ~~شربنا و اهرفنا علی الارض قسطها
# ~~شعر
# ~~نفس مبطل زمین آسمان دل است و دل محق زمین آسمان روح است . پس هر ms241 آن
# ~~و للارض من کأس الکرام نصیبب
# ~~آداب السماع
# ~~233
# ~~1- در حاشیه: المناغات تکلیمک الصبی بمایسره.

PageV00P288

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_289.png)

# ~~232
# ~~کسی که به درجهآ مردان بالغ رسیده است و جوهر وجود او از اعراض احوال
~~مجرد کشته
# ~~در وادی مقدس قدوس * و فی مقعد صدق عند ملیک مقتدر" نعلین نفس و
~~دل را از پای روح
# ~~بیرون کرده است و به نور عیان اجرام اصوات و الحان را سوخته و روح او
~~به مطالعهآ آثار
# ~~محموب خود چنان مشغول کشته که از مکالمه و مراسلهآ عاشق خود که نفس است
~~مستغنی
# ~~گشته است و هر آینه هر کس که شیفته و مشتاق معشوقی کردد و به نفس خود
~~عاشق شود و
# ~~هایم و واله کردداو را چه پروای عشاق خود ماند و کی کوش به سخن ایشان
~~دارد.
# ~~[شعر]
# ~~جننا بلیلی و هی جنت بغیرنا
# ~~واخری بنا مجنونة لانریدها
# ~~پس هر آن کاملی را که روح او برین اوصاف کردد سماع نغمات او را در حر
~~کت
# ~~نتواند آوردن.
# ~~و چون سماع الحان و نغمات با وجود لطافت مناجات و خفی لطف مناغات به
~~روح این
# ~~کامل ناحق نتواند شدن پس سماع به طریق فهم معانی که کثیف تر و غلیظ تر
~~است به روح او
# ~~کی لاحق کردد. روحی که از تحمل اشارات لطیفهآ نغمات عاجز و ضعیف آید
~~تحمل ثقل اعبای
# ~~عبارات و معانی چکونه تواند کردن ؟
# ~~و سر دیکر آن است که وجد واردی است از حق سبحانه و تعالی که بر بنده
~~وارد
# ~~میشود و فرو می آید ، و هر که در قرب حضرت الله تعالی تواند که خود
~~وارد و حاضر شود
# ~~به چیزی که من عندالله به او بیاید قانع و راضی نکردد از بهر آنک وارد
~~جائی باشد که بعدی
# ~~باشد، و آن کس که قریب است او واجد است یعنی یافته است و رسیده به آنچ
~~میطلبد و
# ~~سا کن و آرامیده شده، ms242 او وارد آینده را چه کند و در حضور قرب خود وارد
~~نباشد، عیان و
# ~~2 مشاهده باشد. پس هر که در محل قرب متحقق شود چیزی که من عندالله
~~بیابد او را مشغول و
# ~~متحرک نتواند کردن.
# ~~وجد نار است و قلب واجد حق نور است، ونور از نار لطیف تر است و کثیف
~~برلطیف
# ~~اوراد الاحباب PageV00P289
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_290.png)

# ~~مسلط نتواند بودن. پس مادام که مرد بالغ کامل برجادهآ استقامت مستمر
~~باشد و به موانع وجود
# ~~خود از توجه معهود منحرف نکردد وجد سماع او را نتواند دریافتن .
# ~~و چون درو فتوری در آید و ابتلای حجاب قلب او را از قرب مرتبهآ واحدیت
~~الله تعالی
# ~~قاصر و محجوب کند آن زمان و جد سماع اورا درحر کت آرد. آن کاملان بالغ
~~که واجد حق اندو
# ~~با حق اندچون از آن مرتبهآ اعلی بلغزند برزمین قلب افتند وهر که در
~~مرتبهآ قلب باشد چون از
# ~~آنجا بلغزد برزمین نفس افتد.
# ~~یکی از اصحاب سهل بن عبدالله تستری می کوید رضوان الله علیه که سالهای
~~دراز در صحبت
# ~~سهل بودم و هر کز ندیدم که ازسماع و ذکر وقرآن و چیزی متغیر کشتی. چون
~~آخر عمر او
# ~~شد پیش او این آیت خواندند که * فالیوم لایؤخذ منکم فدیة" بلرزید
~~و نزدیک بود که بیفتد.
# ~~پرسیدم که شیخا شما را هر کز مثل این وجد نبود ؟ گفت آری این زمان ضعف
~~به من لاحق 10
# ~~شده است . و یک بار دیکر این آیت را بشنید که : "الملک یومئذ الحق
~~للرحمن *.
# ~~سهل در وجود خود در اضطراب آمد. ابن سالم که از یاران شیخ بود پرسید که
~~چه شد
# ~~اکنون که هر کزچنین نمیشدی ؟ شیخ فرمود : "قد ضعفت". گفتند
~~شیخاا کرضعف این است
# ~~قوت کدام است ؟ فرمود که قوت آن است که هیچ واردی برو نیاید الا که به
~~قوت حال خود
# ~~آن را فروبرد تا هیچ واردی او را از هیأت ms243 خود متغیر نکرداند.
# ~~و سخن ابوبکرصدیق رضی الله عنه هم ازین قبیل است که شخصی را دید که
~~قرآن
# ~~می خواند1 و او می کریست. ابوبکر فرمود: "هکذا کنا حتی قست
~~القلوب". ما نیز در اول اسلام
# ~~چنین بودیم، اکنون دلهای ماسخت کشته است . معنی این سخن آن است که
~~دلهای ما در کار
# ~~حق صلب شده است و سماع و قرآن را عادت کرده و به انوار او الفت کرفته و
~~قرآن را بیش
# ~~غریب نمی بیند تا از ورود او متغیر کردد .
# ~~هر که در وجد می آید آن واردی غریب است که او را متغیر می کند ، و لهذا
~~یکی از
# ~~شیوخ می فرماید که : " حالی قبل الصلوة کحالی فی الصلوة".
~~این سخن اشارات به آن است که
# ~~مرا حال شهود بردوام مستمر است.
# ~~آداب السماع
# ~~235
# ~~5
# ~~ا- اصل . ی خوانآدند.

PageV00P290

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_291.png)

# ~~236
# ~~یس مرد بالغ آن ست که پیش از سماع همچنان باشد که در عین سماع.
# ~~و شیخ حماد می فرماید که کریه از بقیهآ و جود است.
# ~~و هر که این سخنان را فهم کند و به این اشارات عارف کردد بداند که
~~معانی کل این
# ~~کلمات به یکدیکر قریب است ، و هو عزیز الفهم عزیز الوجود.
# ~~بیان حقیقة البکاء عند السماع
# ~~بدان که گریند کان را درسماع مواجید مختلفه است : یکی از شوق کرید، و
~~یکی از
# ~~خوف ، و یکی از فرح.
# ~~یت
# ~~طفح السرور علی حتی اننی
# ~~من عظم ما قد سرنی ابکانی
# ~~ابوبکر کتانی می کوید که سماع عوام برموافقت طبع است، و سماع مرید رغبت
~~و رهبت
# ~~است ، و سماع اولیا رؤیت آلاء و نعماء است ، و سماع عارفان برمشاهده
~~است ، و سماع اهل
# ~~حقیقت بر کشف و عیان است ، و هر قومی ازینها را مصدری و مقامی است.
# ~~و کفته است که واردچون فرود آید در باطن معنی هم شکل یاموافق را بیابد
~~، با هم شکل
# ~~خود ms244 بیامیزد، و با موافق خود سا کن شود.
# ~~و این طوایف همه اهل سماعاند و آن حکایات که گفتیم حال کسانی است که از
# ~~سماع بلندتراند.
# ~~و از اقسام کریه که بیان کردیم اعلاتر کریهآ فرح است. جهت آنک به
~~مثابهآ آن است که
# ~~غایبی برسد و بعد از طول غیبت دیدار اهل و احباب را بیند، از قوت فرح و
~~کثرت نشاط
# ~~گریان شود .
# ~~و در درجات کریه که خوف و شوق و فرح است یک مرتبهآ دیکرهست که ازین
~~هرسه
# ~~عزیز تر است و آن را به ذکر در آوردن و نشر آن کردن به بیان و بنان بس
~~عظیم و مشکل است.
# ~~هر که به آن مرتبه برسد و به آن درجه واصل شود آنکاه به او عارف کردد و
~~خود بیابد
# ~~اوراد الاحباب
# ~~1
# ~~2 PageV00P291
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_292.png)

# ~~آنچ بیاید ، جهت آنک از غایت عزت را أفهام از درک آن قاصر است و عقول
~~ازفهم آن عاجز و
# ~~آن کریهآ وجدان است، و او در مواطن حق الیقین پدید آید و از عالم حق
~~الیقین درین دنیا
# ~~تجلیات و الهامات است که در بواطن صدیقان نازل می کردد.
# ~~آیت بکای و جدان در بعضی از آن مواطن ظهور حق الیقین پدید آید گریه و
~~صف
# ~~حدثان است. چون از وصف قدیم سطوت عظمت رحمن به ظهور آید از وجود محدث
~~درین
# ~~موطن کریهآ وجدان پدید آید.
# ~~و بکای وجدان غیر بکای فرح است . بندهآ کامل بالغ در وقت نغمهآ غنا از
~~بقیهآ آثار
# ~~وجود مجرد و مخلع شود و در انوار قدیم منغمرو فانی کردد. باز از آنجا
~~به مقام بقا ترقی کندو
# ~~وجود را درین مقام باز به او رد کنند تا مظهر بقا کردد . درین مقام
~~انواع و اقسام کریه را که
# ~~خوف وشوق و فرح و وجدان است همه به او دهند و این جمله درصورت مشا کل
~~همدیکراندو
# ~~در حقیقت به فرقی لطیف ms245 مباین باشند و جز ارباب آن مقامات آن را درک
~~نکنند، و درین مقام و
# ~~موطن بقای وجد سماع و التذاذ او به نغمات و معانی باز به او عاید کردد.
~~ولکن بندهای که
# ~~درین مقام باشد مقدور و مقهور او شود چنانک او در سماع متصرف کردد، نی
~~سماع در وی.
# ~~اگر خواهد سماع را بیارد واگر خواهد رد کند، و این چنین سماع از آنکامل
~~متمکن صاحب
# ~~نفس مطمئنهآ منوره است که آن نفس او طبیعت خود را بکذاشته باشد و
~~کتساب اطمینان 15
# ~~کرده و به بعضی از معانی روح خود مکتسی شده.
# ~~و معنی سماع چنین کاملی آن باشد که نفس خود را به سماع تمتع دهد، چنانک
~~اصحاب
# ~~جد وقتها نفس خود را به لذات و شهواتی که شرعا مباح باشد تمتع دهند ،
~~بی آنک نفس کاملهآ
# ~~او را ازین سماع مزید حالی و اثری باشد یا در و نقصانی و اثری پدید
~~آید. از بهر آنک این نفس
# ~~در دست بندهآ کامل بالغ به مثابهآ طفلی است در کنار پدر که وقتها به
~~هرنو ع غذای آن طفل را
# ~~شادمان گرداند.
# ~~و حکایت شیخ ابومحمد راسبی1 را که در اوایل فص نوشته ایم که اصحاب را
~~به سماع
# ~~آداب السماع
# ~~237
# ~~10
# ~~1- اصل : راسی.
# ~~20 PageV00P292
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_293.png)

# ~~23
# ~~مشغول می کرد و او تنها در کوشهآ آن خانه نماز می کرد ازین قبیل است .
# ~~استماع نغمات چون به سمع نماز کزار کامل بالغ فرود آید نفس او به آن
~~متنعم گردد و
# ~~مورد روح او را ازین نغمات انس و صفا زیادت شود. جهت آنک نفس او درین
~~تمتع و تنعم
# ~~با وجود طمأنینه از روح بعید است و صفت بیکانکی دارد و این بعد و
~~اجنبیت او از روح از
# ~~از اصل وضع جبلت است . روح اقسام وانواع فتوح را وافر استیفا می کند و
~~این الحان سماع
# ~~که در سمع او طارق ms246 میشود او را از فهم کلمات تنزیل الهی و حقیقت مناجات
~~مانع و حائل
# ~~نمی کردد، وهر قسمی ازین اقسام را بی مزاحمت در حال خود میرساند و این
~~قوت از سعت سینه
# ~~است که به ایمان منشرح شده باشد ، والله المحسن المنان.
# ~~و از اینجا کفتهاند که سماع قومی را همچون دارو و دواست، و قومی را چون
~~غذا، و
# ~~طایفهای را همچون بادویزن1 که مکس تشویش خواطر متفرقه را ساعتکی از خود
~~براند .
# ~~و آنچ ازین مرتبهآ کمال و بلوغ بیان کردیم که اقسام بکا درین مرتبه باز
~~به مرد عاید
# ~~گردد و بربنده ظاهر شود یکی دلیل این حدیث است که نوشته شده است در اول
~~فص که
# ~~رسول الله صلی الله علیه وسلم ابی بن کعب را فرمود که قرآن بخوان. گفت
~~قرآن بر تو نازل شده
# ~~است !من خوانم ؟ رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمود: "احب ان
~~اسمعه من غیری". ابی سورة
# ~~النسا افتتاح کرد. به این آیت رسید: "فکیف اذا جئنا من کل امة
~~بشهید و جثآنابک علی هولا
# ~~شهیدا"، از هردوچشم رسول الله آب روانه شد، "فاذا عیناه
~~تهملان."
# ~~و به روایت دیکر آن است که رسول الله صلی الله علیه و سلم پیش حجراسود
~~آمد و
# ~~استلام کرد و روی مبارک خود را زمانی دراز بر حجراسود نهاد و بکریست و
~~کفت: "یا عمر
# ~~هیهنا تسکب العبرات.*
# ~~و درین که اقسام کریه درین مراتب کمال بر بندهآ کامل متمکن باز عاید می
~~گردد
# ~~فضیلتی تمام است ، و دلیل آنک رسول الله صلی الله علیه و سلم از حضرت
~~عزت به دعا در خواست:
# ~~"اللهم ارزقنی عینین حطالتین.*
# ~~اوراد الاحباب
# ~~)-
# ~~( PageV00P293
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_294.png)

# ~~و کریه هفی الله* را باشد و هلله" را و هبالله*، و این بکا که
~~هبالله* باشد افضل و اتم است،
# ~~جهت آنک این کریه در مقام بقاست که مرد بعداز کمال بلو غ باز به وجود
~~عود کند و ms247 این عودو
# ~~جوع به وجود باز از سر او را موهبتی باشد ، من الله الکریم المنان فی
~~مقام البقاء ، ان شاء الله تعالی.
# ~~شرح الفاظ القوال فی السماع
# ~~چون بیان سماع و اهل او و حل وحرمت او و اوصاف و اقسام و او موفر مشروح
~~و
# ~~مبین کشت واجب نمود رمزی و شظیه ای از معانی الفاظی که عزیزان و اهل دل
~~در اشعار و ابیات
# ~~گفتهاند شرح کردن اکرچند اصحاب و جدان را به کار نمی آید جهت آنک ارباب
~~و جدان
# ~~به قدر مراتب وحدس خود معانی را فهم می کنند نه به حسب مقصود شاعر لکن
~~مقصود آن است
# ~~تا مبتدیان بدانند که ازین الفاظ مراد آن معنی نیست که اهل ظاهر
~~میشنوند و میدانند، و خلاف
# ~~مستعملات ایشان چیزی دیکر هست تا باطن ایشان متوجه طلب کردد تا خدای
~~تعالی در دل
# ~~ایشان را کشاده گرداند ، بفصله و کرمه.
# ~~محبت
# ~~ای بسیار کویندهای که چیزی در باطن او پدید آمده باشد او گوید و نداند
~~که چه
# ~~می کوید، وای بسیار غرقه شده که از غرق خود نداند. پس آن گوینده را
~~آکاه کن تا بداند که
# ~~او را چه شده است، و آن غرق شده را خبر کن که تو غرقی تا تن در دهد.
# ~~"محبت" اخذهای است قلب را من الله تعالی، یعنی کسی را که
~~خدای به محبت بر گزیند
# ~~از جمال خود سری برو کشف کند و از قدس کمال جلال خود برو ظاهر کند و دل
~~او را
# ~~به آن بکیرد و او را از خودی خود بستاند، کاهی به قهر و ابتلا، کاهی به
~~لطف و نعما. چنانک
# ~~جز به جمال الله بیش کشاده نکردد، و غیر الله را طالب نیاید.
# ~~شخ العالم سیف الدین باخرزی رضوان الله وسلامه علیه [فرموده است:
# ~~عشق است که شیر نرزبون آید ازو
# ~~فیت
# ~~حریاست که طرفها1 برون آید ازو
# ~~آداب السماع
# ~~39 ms248
# ~~- کاری است که هرکاربرون آید ازو (درحاشیه).
# ~~-اصل : ترفها PageV00P294
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_295.png)

# ~~24
# ~~که دوستئی کند که روح افزاید
# ~~با عشق تو من به خرمی میسازم
# ~~که دشمنئی که بوی خون آید ازو
# ~~در من اثر هلاک پیداست ولیک
# ~~بد امید بیغمی میسازم
# ~~شراب و مدامه
# ~~میدانم و خود را عجمی میسازم
# ~~هرجا که لفظ شراب و مدام آمده است مراد شراب محبت است وهو الشراب
~~الطهور،
# ~~و این شراب محبت عبارت و کنایات است از امتزاج اوصاف به اوصاف ، و
~~اخلاق به اخلاق، و
# ~~انوار به انوار ، و اسما به اسما، و نعوت به نعوت ، و افعال به افعال.
# ~~10 او نماند ، صفات حق ظاهر شود. چنانک در حدیث الهی آمده است :
~~"لایزال عبدی یتقرب الی
# ~~و این امتزاج به این وجه باشد که صفات او درصفات حق فانی و مستهلک کردد
~~تاصفات
# ~~بالنوافل حتی احبه. فاذا احببته کنت سمعه الذی یسمع به و بصره الذی
~~یبصر به و یده التی یبطش
# ~~بها ورجله الذی یمشی علیها."
# ~~یا خود هرچیزی از وجود بنده در ظاهر و باطن به امراو یا برای او حر کت
~~کند. پس
# ~~آن حر کت از آن او نبود از آن حق باشد.
# ~~یا خود ارادت و اختیار خود را بکلی بکذارد و همه به ارادت و اختیار حق
~~باشد. پس
# ~~آنکاه ارادت و اختیار حق همه ارادت و اختیار او باشد. جهت آنک هرچکاه
~~ارادت بنده
# ~~همان باشد که ارادت حق است پس ارادت حق آن باشد که ارادت بنده است.
# ~~شیخ العالم سیف الدین باخرزی رضی الله عنه فرموده است :
# ~~هر دم که دلم با غمت انباز شود
# ~~بیت
# ~~به زان نبود که جان فدای تو کنم
# ~~صد در زطرب بردل من باز شود
# ~~تیهو که فدای باز شد باز شود
# ~~بیت
# ~~ن با تو چنانم ای نکار ختنی !
# ~~کاندر غلطم که من توام یا تو منی !
# ~~اورادالاجباب
# ~~1
# ~~2 PageV00P295
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_296.png)

# ~~از ما ms249 دوری و در یکی پیرهنی
# ~~نی من منم و نه من توام ، نی تو منی
# ~~یس من کیام ای جان وجهان کر تو منی
# ~~هم من منم و هم تو توی، هم تو منی
# ~~خوردن و در کشیدن شراب آن است که قلب را و اوصال و عروق را ازین شراب
# ~~شرب
# ~~محبت که صفت کردیم بدهد و بخوراند تا مست شود و مملو کردد.
# ~~و شرب شراب هر آینه به نسبت و تربیت و تهذیب تواند بودن و هر کسی را بر
~~قدر
# ~~حال او دهند.
# ~~یکی را بی واسطه دهند. الله سبحانه و تعالی خاص جهت او راخود متولی و
~~ساقی کردد، 10
# ~~"وسقیهم ربهم شرابا طهورا."
# ~~شیخ العالم سیف الدین باخرزی رضوان الله علیه فرموده است "سقیهم
~~ربهم * تمام است !
# ~~" شرابا طهورا* کدام است!
# ~~و یکی دیگررا از جهت و سائط به و سایط دهند، چنانک ملائکه و علما وا
~~کابر مقربان.
# ~~و ازین خورند کان1 بعضی به مجرد آنک کأس را بینند نا چشیده مست شوند و
~~از ینجا
# ~~قیاس کن تاحال آنها که بچشند، و باز آنها که بیاشامند، و باز آنها که
~~سیراب شوند، و باز آنها که
# ~~به این شراب مست شوند چون باشد و کار ایشان به کجا رسد !
# ~~و باز ازین بلندترمرتبهآ آن کسان که ازین سکر باز به صحو آیند و به
~~همین نسبت سکر
# ~~نیز برین مراتب است و ارباب سکر نیز در بعضی مرتبهآ اعلاتراند و بعضی
~~نازل تر.
# ~~برون نمی رود از خانقه یکی هشیار
# ~~بیت
# ~~آداب السماع
# ~~34
# ~~15
# ~~1- اصل: خوارنده کال.
# ~~که پیش شحنه بکوید که صوفیان مستند!

PageV00P296

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_297.png)

# ~~24
# ~~و آن قصیدهآ شیخ ابن الفارض قدس الله روحه که در دیباچهآ کتاب آورده
~~ایم درین
# ~~معنی است .
# ~~شربنا علی ذکر الحبیب مدامة
# ~~کرنا بها من قبل ان یخلق الکرم
# ~~لها البدر کأس و هی شمس یدیرها
# ~~هلال و کم یبدو اذا مزجت ms250 نجم
# ~~بیت اول اشارت به معرفت و اتحاد و محبت عهد "الست بر بکم" و
~~سر ازل است . و
# ~~معنی بیت دوم آن است که ماه شب چهارده را که بدر کویند به کأس تشبیه
~~کرده که هردو
# ~~مدور و مصقولاند، و کأس اقتباس نور از شراب می کند چنانک بدر اقتباس از
~~آفتاب می کند و
# ~~هردو مملواند یکی از آفتاب و یکی از شراب، و ظرف را تا مملو نباشد خود
~~کأس نکویند.
# ~~و "مدامه" را به شمس تشبیه کرده است از جهت در خشیدن و افاضت
~~نور و اعطای منافع.
# ~~و "ساقی" را به هلال تشبیه کرده است از غایت سرعت دوران
~~هردو، ورقت ولطافت هردو.
# ~~و "حباب" را که در وقت امتزاج آب در شراب برسر قدح می آید به
~~ستاره تشبیه فرموده
# ~~است، از جهت آنک در صغرو کبر هر دو به یکدیکر قریباند، و هردو روشناند،
~~و هردو
# ~~کرویاند و قبه را میمانند . معانی ظاهر بیت این است.
# ~~اما تلفیق او به طریق تحقیق به احتمال ، و احتمال آن است که ارادت شیخ
~~ربانی
# ~~ابن الفارض قدس الله روحه ازین بدر که او را بهه کأس" تشبیه کرده
~~است امتلای قلب عارف است
# ~~به نور حق.
# ~~و مراد ازین شمس که به "مدامه * تشبیه کرده است اشراقات نورخداست
~~در سر.
# ~~و مراد ازین "هلال * مشبه به ساقی تباشیرنور ارادت است در دل
~~سالک، جهت آنک ارادت
# ~~اول درجهآ حر کت مرید است ، چنانک هلال اول ظهور بدر است. و چنانک
~~ساقی در دوران
# ~~سرعت می نماید و حریفان را بر شرب مدام تحریض می کند ارادت نیز سالک را
~~بر قطع مراحل که
# ~~هر زمان مرحله مرحله رود برمیانکیزد، و بر بریدن منازل که هرروزش منزل
~~منزل برد باعث
# ~~میشود، و ازمکث و وقوف مانع می آید.
# ~~اورادالاحباب
# ~~14 PageV00P297
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_298.png)

# ~~و مراد شیخ از "مزج* مرتبهآ اول وصول است.
# ~~و مراد از "نجم" ms251 که به حباب تشبیه کرده است کرامات است که در
~~اوان مکاشفه
# ~~بی اختیار و ارادت از سالک صادرشود همچنان که حباب به واسطهآ مزج بی
~~اختیار مازج یدید می آید.
# ~~پس اکنون همچنانک جرم قمر به تدریج نور از آفتاب استفادت می کند تا بدر
~~کامل
# ~~کردد دل مرید که به توفیق ربانی مدرک سعادت ارادت شده است دایما نیز به
~~معاونت ریاضات *
# ~~به تدریج ترقی می کند تا به اعالی درجات و اصل کردد، وچون آینهآ صافی
~~جلاداده شود که حق
# ~~در وی بی کیفیت نماند و قابل قبول نورشمس الهام کردد .
# ~~و هرچکاه مرید به این مرتبه رسد مستحق شود و توچون فکرت خود را در معنی
~~این
# ~~سخن بر کماری از نورالانوار بر تو لمحه ای بتابد که آیت مشکات و مصباح
~~و زجاجه و کو کب و
# ~~زیت ازو برخوانی، "ولاحول ولاقوة الا بالله."
# ~~احوال قلبی و روحی را که به حظوظ نفس ممزوج و مشوب باشد و بقایای وجودی
~~هنوز
# ~~درد
# ~~درو باقی باشد "درده کویند.
# ~~یاخود عبارت است از اذکار و عبادات وجهی و تقلیدی که هنوز به تحقیق و
~~ایقان
# ~~نپیوسته باشد و در ادای آن بنده را کلفت و مجاهده باقی باشد.
# ~~و این هردونوع اکرچند هنوز کمال نیافته است لکن فی ذاته پسندیده است.
~~جهت آنک
# ~~منازل راه است ، و در بدایت تا تقلید نبود به تحقیق نرسد ، و تا ممزوج
~~نبود به خالص نپیوندد،
# ~~قال الله تعالی : "خلطوا عملا صالحا وآخرسیئاه
# ~~می صاف اکر نداری به من آر دردتیره
# ~~که ز درد تیره یابد دل و دیده روشنائی
# ~~در لغت "کاسه" که مملو باشد آن را " کأس" کویند، و
~~آن که تهی باشد آن را
# ~~کأس
# ~~کأس نکویند.
# ~~آداب السماع
# ~~242 PageV00P298
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_299.png)

# ~~4
# ~~جام خوانند.
# ~~کنون بدانک معرفت حق رالا کأس" گویند و کأس را به پارسی قدح و
~~ساغرو
# ~~بند کان از خاص خود را بدهد، ms252 و خورند کان آن شراب معرفت کأس را کاهی در
~~صورت مشاهده
# ~~شراب طهور صافی محض معرفت حق است که از میان خلق سری مشیت بعضی از
# ~~کنند، و کاهی درمعنی مشاهده کنند، و کاهی به طریق علم مشاهده کنند.
# ~~مشاهدةآ صورتی حظ ابدان و انفس است، و مشاهدهآ معنوی حظ قلوب وعقول
~~است ،و
# ~~مشاهدهآ علمی حظ ارواح و اسرار است.
# ~~و این کأس شراب فضل خدای تعالی است تا به که دهند ، " و ذلک فضل
~~الله یؤتیه من
# ~~یشاء والله واسع علیم."
# ~~و جماعتی از محبان این بار کاه را کاهی از یکی کأس شراب دهند، و گاهی
~~از
# ~~کاسهای بسیارهمه را نصیب دهند، و کاهی هریکی را از کأس علی حده دهند، و
~~کاهی یکی
# ~~کس را از چندین کأس دهند، و همچنین نیز به عدد کؤوس شرابها نیز مختلف
~~است .
# ~~و کاهی از یکی کأس چندین شرابهای مختلف در دهند و چندین هزار قوافل بی
~~عدد
# ~~محبان از آن کأس بخورند و هنوز باقی باشد. خوشا وقت کسی کزین شراب عذب
~~طهور
# ~~صافی در کشد و دایما در سکر و صحو او باشد.
# ~~ت
# ~~زان می صاف که چون برره دل دام نهد
# ~~مطربش ناله و دردش قدح و ساقی دوست
# ~~شاه بازان چوموسی و چو عیسی کیرد
# ~~فرخ آن دست که این عروهآ وثقی کیرد
# ~~کلیسیاو دیر عبارت از عالم اطلاق است و آن عالم وحدت ذات است وعالم
~~روحانی است که
# ~~دیر
# ~~اورادالاحباب
# ~~1
# ~~20 PageV00P299
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_300.png)

# ~~به نسیت ذات جملهآ صفات یکیاست و قهرو لطف و رحمت و غضب و قبض و بسط و
~~طاعت و
# ~~معصیت و موت و حبات درو مساوی است .
# ~~تفاوت و تباین در اسما و صفات و اوامر است که مظهر او شرایع و احکام و
~~نعیم و
# ~~جحیم است . و روح را نیز همین اطلاق است که درو قیود نیست و نسبت زمان
~~و مکان و ms253 قرب و
# ~~بعد نیست. تفاوت و قیود و نسبت در عقول و نفوس و حواس است.
# ~~ز نار قوت و قیام بنده است در عبادت و عبودیت و دوام خدمت.
# ~~زنار
# ~~ترسا بچهام افکند از زهد به ترسائی
# ~~شعر
# ~~زین پس من و زناری در دیر به تنهائی
# ~~درین اصطلاح صوفیه ترسا مرد روحانی را کویند که از نفوس و اجسام مجرد
~~کشته
# ~~نوسا
# ~~باشد و به مرتبهآ روح ترقی کرده.
# ~~و ترسائی آن است که از قیود تکلیفات عرف و عادت و اسم و رسم خلاص یافته
~~باشدو
# ~~جمله را از حق دیده و به حق دیده و دین عیسی روح و مسیح جان کرفته و از
~~قیود نفس و عقل
# ~~خلاص یافته و در بسط و بشارت و بشاشت کشف حقایق و عرفان افتاده.
# ~~با من شب دوش نفس انسانی کفت
# ~~بیت
# ~~کان سوخته در عالم من روحی بود
# ~~در کوش دل این نکتهآ پنهانی گفت
# ~~کولاف "اناالحق * زدوسبحانی کفت
# ~~برید روحانی را "ترسابچه* خوانند . یعنی واردی که از عالم روحی به
~~قلوب وعقول و 20
# ~~ترسا بچه
# ~~نفوس به طریق غلبه و لطف فایض کردد و جمله را به خود مشغول کرداند و
~~از تفرقهآ نفوس
# ~~خلاص دهد.
# ~~آداب السماع
# ~~45 PageV00P300
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_301.png)

# ~~246
# ~~آرد عبارت از آن ناقوس کنند و مقصود ازو انتباه و حضور است از غفلات
~~طبیعت و عادت.
# ~~جذبهای که ترا ازخدای خبردهد و ازخود خلاص دهد و ترا به سر توبه و
~~انابت و عبادت
# ~~اقوس
# ~~این لفظ در مدح آید و در مذمت هم آید. هرچیزی که سر دل تو و منظر و
~~مطلوب
# ~~بت
# ~~قلب تو باشد که تو آن را ناظر و طالب باشی عارفان آن را بت خوانند.
# ~~اکر آن چیز غیرالله باشد به مذمت گویند و اگر مقامی باشد از مقامات و
~~منازل سلوک
# ~~علمی یاعملی، قالبی یا قلبی: به طریق مدح کویند و این حقیقة1 هم ms254 مذموم
~~است ، لکن در بدایت
# ~~محمود و مطلوب است.
# ~~1
# ~~باطنی را که درو نفوس هستی و طلب دنیاوی و اخروی باشد یا تصاویر اغیار
~~یا اثبات
# ~~بت خانه
# ~~غیر حق از هرچه در کونین است درو باشد آن باطن را "بتخانه*
~~کویند.
# ~~وهمچنین نیز باطنی که درو طلب مقامی و منزلی از مقامات دینی مثل زهد
~~وعلم و عبادت و
# ~~مرتبهآ شیخوخت و امامت و مقتدائی یا دیکر درجات و مراتب باشد آن را هم
~~بتخانه گویند.
# ~~و بت پرست آن کس را گویند که به یکی ازین معانی یا اعلاتر و اصل شده
~~باشد و
# ~~برهمان مرتبه ثابت مانده و از و تجاوز نکند و به همان مغروروقانع شود و
~~ظن برد که به مقصود
# ~~رسیده است.
# ~~کنایت است از کفر و حجاب و اشکال و شبهت و هرچیزی که مرد را محجوب
# ~~لف
# ~~کند به نسبت حال او.
# ~~روی و رخ عبارت از کشف ایمان و یقین و عرفان و حقیقت و عیان و هرچیزی
~~که درو
# ~~جه
# ~~فتح وفتوح باشد .
# ~~اوراد الاحباب
# ~~1
# ~~- اصل : حقیقنا.

PageV00P301

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_302.png)

# ~~عبارت است از حضورحق و مواجهه ومکالمهآ حق و عدم غیبت و مقام راز و
~~وصول یا
# ~~انقیاد و طاعت مقصود و محبوب یا یافت مطلوب.
# ~~محراب وقبله
# ~~در اصل لغت این سه حرف ح رب را برجنک و آلات و مکان او دلالت است مثل 5
# ~~حرب و حراب و محراب و حربه، و در عرف آن مکانی که در وقت حضور و مناجات
~~با حق
# ~~بهاو متوجه گردی "محراب" کویند، از آن جهت که محل نزاع و
~~مقاتلهآ نفس و شیطان و روح و
# ~~رحمان است.
# ~~و اهل معرفت آن مقصود و مطلوب که سر دل تو به او متوجه است آن را محراب
# ~~گویند، و یکی کس را قبله حق باشد و کسی دیکررا غیرحق. و عطار شاعر گفته
~~است:
# ~~ظم
# ~~باماچو به دیر آئی، محراب ms255 دکر کیری
# ~~وز دفتر عشق ماسطری دوسه برخوانی
# ~~یعنی چون از حبس و قیود تعلقات جسمانی و نفسانی خلاص یابی در موافقت
~~السایرین
# ~~الی الله تعالی به عالم اطلاق روحانیت و وجدانیت آیی و روی قلب و قالب
~~بکلی بدان مقصد
# ~~نهی محرابی که قبلهآ تو بوده است آن را بکردانی. یعنی آنچ پیش ازین
~~توجه در محراب عبادت 15
# ~~مقصود و مطلوب تو بوده است از مراتب و درجات و ثواب و جزا دل خود را از
~~آن جهت
# ~~بکردان و اخلاص عبودیت و فنای صفات بشریت و استغراق در مطلقات احدیتا
~~جمعیت الهی
# ~~محراب خود کن تا با ما توانی رفتن، و از دفترلوح المحفوظ قلب خود سطور
~~مراتب محبت ازلی
# ~~که در اسما و صفات و ذات نامتناهی است برخوانی.
# ~~یا خود آن است که مسطری دو سه برخوانی*، یعنی سطر اول آن است که هرچه
~~کنی 20
# ~~دلله" را کنی، یعنی اخلاص عبودیت و تقوی از شرک خفی. سطر دوم آنکه
~~دفی الله * را کنی که
# ~~مقام استغراق و فنا در شهود است . سطر سیوم "بالله* را کنی که
~~مقام بقاست و رجوع به جهت
# ~~تکمیل دیگران را.
# ~~آداب السماع
# ~~نماز
# ~~247
# ~~1 PageV00P302
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_303.png)

# ~~248
# ~~یاخود سطر اول معرفت کاینات و آفاق است ، و سطر دوم معرفت نفس ، و
~~سطرسیوم
# ~~معرفت خدای تعالی.
# ~~یا خود سه سطر آن است که حقایق و ملکوت اجسام و نفوس و عقول را بدانی.
# ~~بیت
# ~~کروصل منت باید ای پیر مرقع پوش
# ~~هم خرقه بسوزانی هم قبله بکردانی
# ~~یعنی صوروظواهررا که عیب غیریت و شرک در وی است براندازی و به حکم
~~اخلاص
# ~~روی بهحق صرف آری.
# ~~مسجد ومدرسه و خانقاه
# ~~هرسه لفظ اشارت به قبود و تعلقات و عبادات وجهی است ظاهرا و باطنا، مثل
~~عرف و
# ~~10 عادت و رسم واحکام و اوامر وحزن و قبض ومجاهده و ریاضت وخوف و رجا و
~~مقامات معینه.
# ~~واکر مرد ms256 خنوتی در واقعه ازین سه موضع بیند تعبیر او نیز همین است که
~~در وقت او
# ~~قبضی و قیدی باشد و در آن روز فتح قلب کمتر شود .
# ~~اما اگر مسجد جمعه بیند جمعیتی قرین وقت او کردد ، اگرچه اطلاق نباشد .
# ~~مناره
# ~~14
# ~~عبارت است از شهرت و اسم و رسم و ناموس و خویشتن نمایی، یا خود را به
~~نوعی و
# ~~مرتبهای یا مقامی معروف و مشهور کردن و بر آن ثابت بودن و صورت پرست و
~~خویشتن
# ~~یرست بودن.
# ~~تا مدرسه و مناره ویران نشود
# ~~ین کار قلندری به سامان نشود!
# ~~2
# ~~و مرا[د] از قلندری تجرید است از کونین.
# ~~عبه
# ~~صورت و محل استوای الهیت را درهرچیزی که هست کعبهآ آن چیز کویند. چنانک
# ~~از زمین کعبهآ معظم بیت الله و مبدأ ظهور زمین اوست. یعنی که زمین از
~~تحت او منبسط شد و او
# ~~به وجود حاضر است و همه کس به او عالماند و کنه او غایب است و کس به آن
~~عارف نیست و
# ~~اورادالاحباب PageV00P303
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_304.png)

# ~~موجب بقا وقیام خلق است ، "جعلها الله قیاما للناس *، وقال علیه
~~السلم: "الحجرالاسود یمین الله"، و
# ~~درجمیع اما کن قبله اوست، "فولوا وجوهکم شطره"
# ~~و از حیوانات آدمی کعبه است که خلیفة الله است، و در حدیث آمده است که
~~"خلق آدم
# ~~علی صورته"، و قایم است برهرچه در آسمان و زمین است.
# ~~و معرفت به کنه او نمی رسد ، چه معرفت او مستلزم معرفت حق است، "و
~~سخر لکم 5
# ~~ما فی السموات وما فی الارض جمیعا.
# ~~و باز از آدمی قلب او کعبهآ اعضا و ابعاض اوست ، "قلب المؤمن عرش
~~الله*، "الرحمن
# ~~علی العرش استوی."
# ~~و ازحروف الف کعبه است و او را اول نیست و انتها نیست . اومدهای است از
~~هوای
# ~~صدر. ابتدای او از همزه میتوان کردن که معرب است و بدل اوست . چه به
~~مده ابتدانتوان 10
# ~~کردن، و آخراو نیز منقطع ms257 نیست، جز آنک کوینده صامت کردد، و الف به و
~~جود حاضراست و
# ~~کنه او غایب است.
# ~~و الف برالله دلالت کند فحسب ، قال الله تعالی :دالم".
# ~~شیخ عالم سیف الدین باخرزی می فرماید، رضی الله عنه :
# ~~بیت
# ~~لا همچو نهنک در کمین است ببین
# ~~الا چوخزانه در یقین است ببین
# ~~از تو به توخطی است کشیده چو الف
# ~~سر ازل و ابد همین است ببین
# ~~و برهمین مثال کعبهآ اجرام علوی عرش است که محل استوا اوست. پس غرض از
~~جملهآ
# ~~این سخن و نظایر آن است که لفظ کعبه استعارت است بر معنی ای که قایم
~~جامع باشد و حاضر
# ~~به وجود وغایب به کنه ، و آن معنی مقصود و مطلوب باشد.
# ~~خرابات
# ~~شیخ العالم سیف الدین باخرزی رضی الله عنه میفرماید:
# ~~بیت
# ~~با دل گفتم کای دل پرخاش طلب
# ~~در صومعه وسر مصلاش طلب
# ~~آداب السماع
# ~~49 PageV00P304
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_305.png)

# ~~250
# ~~دل کفت مرا کرد خرابات بر آی
# ~~ناموس و خویشتن نمائی و خود بینی و ظاهر آرائی و تبدیل اخلاق بشریت به
~~اخلاق اهل مودت و
# ~~خرابات و مصطبه عبارت و کنایت است از خرابی و تغییر رسوم و عادات طبیعت
~~و
# ~~آنجا اکرش نیابی، اینجاش طلب
# ~~محبت و خرابی حواس به طریق حبس و قید و منع او از عمل خویش.
# ~~چون این اخلاق و صفات عادتی و بشریت در سالک خراب کردد و اوامر نفس و
~~احکام
# ~~شهوت و طبیعت متروک شود وقیود شریعت تقلید ظاهر به کشف حقایق و دقایق
~~مفتوح شود، و
# ~~شاهدان کشف حقیقت اسما و صفات از حجب ظلمانی وجودتو بیرون آیند، و
~~مطربان فرح و
# ~~بسط نغمات شوق و عشق آغاز کنند و انکشت جذبه حق و دعوت الله بر او تار
~~عروق و شرائین
# ~~مزمار وجود تو زنند و ساقیان فضل و کرم به سر "یحببهم* وه کنت
~~کنزآ مخفیا فاحببت ان
# ~~1 اعرف * بهرسم زمان "الست" در کؤوس ms258 معرفت شراب محبت در دهند
~~و دور مدام مودت ازل
# ~~پدید آید و سالک مست تجلی احدیت کردد و مال و جاه و کونین دربازد و
~~وجودرا
# ~~به شکرانه در میان نهد و هنوز پاک بازان قمارخانهآ غیب برو باقی کنند
~~تا به استغفار ه تبت الیک وانا
# ~~اول المؤمنین" پیشتر آید.
# ~~دانی چه بود شرط خرابات نخست
# ~~یت
# ~~چون مست شوی و پایها کردد سست
# ~~اسب و کمرو کلاه دربازی چست
# ~~گویند نشین !هنوز باقی بر تست
# ~~پس درمیان این قوم چنین وجودی را خرابات کویند ، و عطار رحمة الله
~~[علیه] درین معانی
# ~~گفته است :
# ~~دوش رفتم به خرابات و مرایار نبود
# ~~شعر
# ~~گوئی از باده فروشان بنبودند آکه
# ~~میزدم نعره و فریاد ز من کس نشنود
# ~~یا خود از بی خبری هیچ کسم در نکشود
# ~~اورادالاحباب PageV00P305
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_306.png)

# ~~یا ز شب نیمی بد بیشترش یا کمتر
# ~~گفت خیراست بدین وقت که دیوانه شدی
# ~~پیری از غرفه برون کرد سر و رخ بنمود
# ~~منمز پرداختی آخر بنکوئی که چه بود ؟
# ~~گفتمش در بگشا گفت برو خیره مگوی
# ~~در چنین وقت زبهر چوتو ای در که کشود؟
# ~~مسجد است این که به هرلحظه درش بکشایند!
# ~~تا در آیی تو و اندر صف پیش استی زود
# ~~این خرابات مغان است و درو زنده دلان
# ~~اندرو جام شراب است و دف و رود و سرود
# ~~زر و سر را نبود هیچ درین بقعه محل
# ~~سودشان جمله زیان است و زیانشان همه سود
# ~~اما خرابات مذموم وجودی را کویند که از شراب غرور مست غفلت باشد، و
~~تقلید و
# ~~عادات درو ثابت و راسخ، و رسوم حقایق و احوال دین و دل دروخراب، و محبت
~~دنیا و اغیار
# ~~به کمال، و مطربان شهوات با نغمات طول امل بر کار، چنانک حال زار ماست،
~~نعوذ بالله من 15
# ~~خراب السر.
# ~~شاهد
# ~~این لفظ عبارتست از عیان معانی حقانی حقیقی ، چون کماهی مشاهده کردد و ms259
~~درو
# ~~شک و غلط نماند و قابل تغیر نباشد. جهت آنک تا بقیهآ ححابی باقی باشد
~~شاهد نکویند وچون
# ~~حجاب نماند و به عین در آید و عیان کردد بعد از آن اکر معلوم آن معنی
~~متغیر کردد از جهت 20
# ~~نقصان عین ناظر باشد و عدم مشاهدهآ او، "شهدا لله انه لااله الا
~~هوو الملائکة و اولوا العلم"، فاعلم
# ~~انه لا اله الاهوو ما شهدنا الا بما علمنا.
# ~~شهادت مستلزم علم است ، و علم و عالم و معلوم یکی است. چنانک عشق و
~~عاشق و
# ~~آداب السماع
# ~~5 PageV00P306
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_307.png)

# ~~252
# ~~معشوق یکی است. و این مسئله در حکمت نیز مبرهن است و پیش اهل طریقت
~~ثابت .
# ~~در اشعار مراد ازین لفظ کفر دینی که ضد اسلام است نیست. و در اصل لعت
~~عرب
# ~~کفر
# ~~پوشیدن را کفر کویند به فتح الکاف و این سه حرف ک. ف. ر. دلالت برستر
~~می کند به هر
# ~~صغه که می گردد، مثل کافر و کقارت و مکفرو کفار و کفور و مکفور.
# ~~و این لفظ کفر در مقام مدح و ذم آید.
# ~~بقای صفات ذمیمه را در بنده تا توجه او به غیر با دیدن غیر حق در دارین
~~، یا فاعل افعال
# ~~غیرحق را دیدن، یا یکدیکر را به ربوبیت قبول کردن و طاعت داشتن، این
~~جمله کفروشرک
# ~~مذموم است در طریقت.
# ~~10
# ~~و اما کفر محمود آن است که دارین و منزلین را بردل خود پوشانی و کافر
~~طاغوت نفس
# ~~خود شوی تا او مستورفنای صفات خود و استعداد ذاتی خود کردد و هستی او
~~هیچ نماند. آنکه
# ~~سر هویت الله پدید آید و حقیقت ایمان عیان کردد. آنکاه مؤمن حقیقی شوی.
~~قال الله تعالی:
# ~~* فمن یکفر بالطاغوت ویؤمن بالله فقد استمسک بالعروة الوثقی "،
~~یعنی بالتوحید ، وهو
# ~~لااله الاالله.
# ~~11
# ~~نور آفتاب شهود احدیت به سر اظهار کفرچون بتابد ستار کان محسوسات و
~~معقولات و
# ~~ظنیات و محدثات و ms260 جایزات همه بردیدهآ دل مکفور و مستور کردند.
# ~~ای کفر دریغا که مغان از تو بلافند
# ~~بیت
# ~~یاخود کفرمذموم آن است که حقایق دین پوشیده ماند و بنده به اعمال وجهی
~~و طاعات
# ~~اسم تو پرستند و ز عین تو معافند
# ~~2 رسمی و عبادات تقلیدی قانع آید.
# ~~و کفرمحمود و حقیقی آن است که ظواهر باطن کردد و باطن در باطن ظاهر
~~شود. نور
# ~~کشف حقایق مرظلمت تقلیدات و عادات را مستور و مکفور کند و اسماء و صفات
~~سالک را
# ~~مطموس کرداند. کفر غیب عین شود و عین اعیان و ذوات کفر کردد.
# ~~اورادالاحباب
# ~~(1 PageV00P307
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_308.png)

# ~~شیخ حسین منصور به پسر خود نامه ای نوشت (4:
# ~~یا بنی سترک الله علیک ظاهر الشریعة وکشف علیک حقیقة الکفر فان ظاهر
~~الشریعة
# ~~کفرخفی وحقیقة الکفر معرفة جلیة ، و استغفرالله واتوب الیه.*
# ~~هذا ماخطر ببالی فی شرح الالفاظ بالاحتمال فکتبته، ولااعلم والله یعلم
~~انه ألمعة روحانیة
# ~~ام لتة شیطانیة ، "فان تجد عیما فسد الخللا".
# ~~آداب السماع
# ~~5 PageV00P308
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_309.png)

# ~~ماجرا آن را کویند که اکراز درویشی خرده ای در و جود آید و بر خاطری
~~کران آید
# ~~باز خواست کنند تا آن غبار از دل آن برادر دینی دور شود و آن به حقیقت
~~یاریئی باشد که
# ~~یکدیکررا دهند. قال الله تعالی: *وتعاونوا علی البر والتقوی ولاتعاونوا
~~علی الائم والعدوان *،
# ~~یعنی در نیکوئیها و اعمال صالحه یکدیکر را یاری دهید و در بدی و معصیت
~~یار
# ~~یکدیکر مباشیت.
# ~~و اکر کسی را از دیکری غباری یا انکاری باشد باید که گوید و مخفی
~~ندارند و آن
# ~~حقدرا در اندرون نهان نکند که رسول الله صلی الله علیه و سلم از جماعتی
~~از اهل صفه باز خواست
# ~~1 کرده است.
# ~~واکر از برادر دینی خود چیزی نابایسته بیند پوشانیدن آن اولی ترباشد
~~مکر کسی باشد
# ~~که از نظر عزیزان مبالات نکند و از کارخود بازنایستد و کمترنکند آن را.
~~باز خواست کنندو ms261 [68
# ~~صلای ماجرا کویند تا همه اصحاب جمع شوند ودر خانقاه را بربندند و ماجرا
~~در جماعت خانه یا
# ~~جائی که نماز کنند و سفره نهند خوبتر آید، و اکرجائی دیگر باشد که
~~اغیار نباشد هم شاید.
# ~~15
# ~~و منتهیان و اصحاب دل اکر از برادر خرده ای بینند به ظاهر ماجرا نکنند
~~، به دل ماجرا
# ~~کنند. و آن صاحب خرده از آن آ گاه شود و میان خود و خدای جل جلاله
~~استغفار کند مقبول
# ~~باشد و آن خرده از میان برخیزد .
# ~~اما مبتدیان که از حال دل خبر ندارند، "یعلمون ظاهرا من الحیوة
~~الدنیا". ایشان را
# ~~به زبان ادب باید کردن تا ادب کیرند.
# ~~احکام و آداب صوفیه درماجری
# ~~ف PageV00P309
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_310.png)

# ~~و مستحب آن است که چون استغفار کنند سرها برهنه کنند تا به تواضع و
~~شکستگی
# ~~نزدیک تر کردند.
# ~~و بعضی گفتهاند که در اول استغفار سرپوشیده باید داشت تا آن که که وقت
~~غالب شودو
# ~~عذر یکدیگر قبول افتد. آنگاه دستار از سر بنهند، و این از برای آن
~~گفتهاند که اگر صفای
# ~~دل در حال حاضر نشود دیر باید بریای استادن و اکر شباروزی یا دو روز یا
~~سه روز چنان ماند *
# ~~مربرهنه باید داشت و اگر درین میانه از بهر نماز یا غیر آن سرپوشند
~~رجوع باشد از استغفار و
# ~~این نشاید. پس در سر بر هنه کردن و ایستادن تعجیل نکنند.
# ~~و ادب و شرط آن است که چون به ماجرا نشینند جامهآ پاک پوشند1 و تکبر
~~ظاهر نکنندو
# ~~سخن نرم کویند و دست نفشانند و نجنبانند و سخنی که سبب هجر و قطیعت
~~باشد نکویند.
# ~~و مقدم جمع باید که در صلح کوشد و میان جمع اصلاح کند و آن کس که مجرم
~~باشد 10
# ~~باید که مبادرت نماید و به استغفار مشغول شود، و چون به استغفار بر
~~خیزد به قدم کاه رود و هردو
# ~~دست پیش کیردو در صف ms262 التعال باستد و قلیل و کثیر بیش سخن نگوید، تا
~~آنگاه که غبار
# ~~برخیزد و صفا پدید آید .
# ~~و در ماجرا سخن راست گویند و هیچ خلاف نکویند و اندک کویند و تاممکن
~~گردد
# ~~سخن را به صریح با کسی معین نگویند، و به رمز و استعارت گویند . مثلا
~~چنین گویند که
# ~~یرا کند کی نباید کردن، و از خانقاه بیرون نباید رفتن، و نماز به جماعت
~~را محافظت باید کردن، و
# ~~در پیش بزر کان سخن کمتر باید گفتن ، و در ماجرا زینهار تا سخن به نفس
~~نکویند - برای
# ~~ارشاد و اصلاح کویند.
# ~~ودر وقت ماجرا باید که هر کسی در دل خود از کناهان خود یاد کنند و از
~~خردههای
# ~~خود و آنچ برو رفته است در آن ساعت از حق تعالی مغفرت و عذر خواهند و
~~از معبود تعالی ."
# ~~شرم دارند .
# ~~و چون استغفار کردند و دلها خوش شد باید که چیزی از دنیاوی در میان
~~نهند ، یعنی
# ~~سبب..2 آن کناه و این خردهآ دنیا بوده است درمیان نهاده شد.
# ~~احکام و آداب صوفیه درماجری
# ~~355
# ~~15
# ~~2- یک کلمه محوشده است.
# ~~1- اصل : پوشد.

PageV00P310

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_311.png)

# ~~256
# ~~بعد از آن حکم آن شیخ کند، و اکر شیخ حاضر نبود مقدم یا بزر کتر یاران
~~حکم
# ~~کند، و اکر مسافری حاضر باشد درین باب مقدم و حا کم او کردد.
# ~~واکر آنچ در میان آمده است خرقهها باشد به هیچ وجه آن خرقه ها را به
~~بازار نبرند که
# ~~آن خرقه ها حکم خرقهآ مشایخ دارد، جهت آنک نظر مشایخ به آن خرقهها
~~رسیده باشد و آن
# ~~خرقهها تا به رسول الله صلی الله علیه وسلم مسلسل باشد. مکر جامدای
~~باشد که به خلاف خرقهآ
# ~~درویشان باشدو رنک جامه های اهل دنیا داشته باشد، مثل عثابی و خاره و
~~کلاه قندز و غیر
# ~~آن پوشیدن. آن عادت صوفیان نبود.
# ~~و اکر خرقهها را به رضای جمع کسی خرد ms263 و چیزی در میان نهد و آن خرقهها
~~را باز
# ~~به درویشان برساند شاید و جوان مردی باشد و پسندیده افتد، واکر برای
~~خود خرقه نکاه دارد
# ~~1 هم شاید.
# ~~و شیخ ابوسعید بن ابی الخیر می فرماید قدس الله روحه که هر کس که دعوی
~~کاری کند اورا
# ~~از حقیقت آن دعوی بازخواست و طلب کردن از سنت است.
# ~~و در احادیث آمده است تا مدعی کذاب از مرد صادق پدید آید، "اللهم
~~اجعلنا من
# ~~الصادقین ، ان شاء الله رب العالمین."
# ~~5
# ~~اوراد الاحباب PageV00P311
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_312.png)

# ~~ادب السؤال و شرائطه و اهله
# ~~حق تعالی در مدح فقرا می فرماید که: "لایسألون الناس
~~الحافا"، یعنی از کسی چیزی
# ~~به الحاح نخواهند ، "و اما السائل فلاتنهر."
# ~~و رسول الله [صلی الله] علیه و سلم می فرماید: "اعطوا السائل
~~ولوجاء علی فرس".
# ~~و قال: "لو صدق السائل ما افلح من رده.*
# ~~و دیکر می فرماید که اجرصدقه دهنده عظیم تر از قبول کننده نیست، لکن
~~وقتیکه
# ~~قبول کننده محتاج باشد.
# ~~و دیکر فرمود هر کس که از کسی چیزی خواهد و او به آن محتاج نبود آتش
~~دوزخ را
# ~~بسیار می کند.
# ~~و فرمود که صدقه حلال نیست مرغنی را و آن کس را که دست و پای و اعضاء
~~او
# ~~صحیح باشد.
# ~~و عمر رضی الله عنه فرمود کسب به شبهه بهتر از کدائی از مردم.
# ~~و جنید فرمود هر کس که نفس خود را عادت دهد در وقت سختیها و فروماند کی
~~تا از
# ~~مردم یا از سبب چیزی کیرد از بند گی نفس خود هر کزخلاص نیابد و نفس
~~خودرا متحتل و 15
# ~~صبور نتواند کردن.
# ~~و ابوحفص حداد می فرماید هر که کدائی را عادت کند به طمع و خیانت و
~~دروغ گفتن
# ~~مبتلا شود.
# ~~و از انبیا سه کس در وقت فاقه سؤال کردهاند: یکی سلیمان در آن چهل روز
~~که ملک
# ~~ازو رفته بود، و دیکر ms264 خضر و موسی که از اهل قریه سؤال کردند.
# ~~ف
# ~~2 PageV00P312
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_313.png)

# ~~258
# ~~کفایت نکیرند.
# ~~و ادب سؤال آن است که تا حاجت ضرورت نشود نخواهند و زیادت از قدر و
# ~~مشایخ کفتهاند فقیر چون به ضرورت سؤال کند کفارت آن سؤال صدق اوست.
# ~~وطالب را رد نشاید کردن1. ا کرطالب کریم است و شریف آب روی2 او را نکاه
~~دارو
# ~~او را رد مکن. و اکرلئیم و خسیس است نفس خود را ازو صیانت کن و آب روی2
~~خود را
# ~~نکاه دار و اورا محروم مکن.
# ~~و مشایخ مکروه داشتهاند که کسی به جهت نفس خود را سؤال کند، و لکن به
~~جهت
# ~~اصحاب را سؤال کردن مستحب است.
# ~~ممشاد دینوری را رضی الله عنه چون مسافران غریب رسیدندی در بازار در
~~آمدی و از
# ~~1 دو کانها چیزی جمع کردی و پیش ایشان بردی و این را از عداد سؤال
~~نداشتندی . از حساب
# ~~تعاون علی البروالتقوی" شمردندی.
# ~~و رسول صلی الله علیه وسلم جهت اصحاب را سؤال می کرد. اگر این گدائی و
~~سؤال
# ~~بودی از آن احتراز کردی.
# ~~و مستحب است که جاه خود به جهت اخوان را بذل کنی.
# ~~و مشایخ فرمودهاند که فقرفقیر صحیح نشود تا آنچ او را باشد از مال و
~~جاه بذل نکند.
# ~~سایلی بعد از نماز شام آواز داد. امیر المؤمنین عمر فرمود او را چیزی
~~دهیت . باز باردوم
# ~~آواز او به گوش عمر رسید که همچنان سؤال میکند. عمر خادم را گفت من
~~تورا نگفتم که اورا
# ~~چیزی بده ؟ خادم گفت دادهام. عمر در سایل نظر کرد. در زیر دست او تو
~~برهای دید پر از نان.
# ~~فرمود سایل راکه تو کدا نیستی اتو تاجری! بعد از آن، آن توبرهآ او را
~~بکرفت و در پیش
# ~~2 شتران بیت المال فروریخت و او را به دره میزد و می کفت تو تاجری
~~بودهای، کدا نیستی!
# ~~و ادب خادم در ms265 سؤال آن است که در کرفتن و دادن نفس خود را در میان
~~نبیند و اعتماد
# ~~اورادالاحباب
# ~~1
# ~~1- اصل : کردند.
# ~~2- ( آبروی).

PageV00P313

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_314.png)

# ~~او بر همم و خواطر فقرا باشد و از هردو فریق و کیل باشد و به حق کند
~~یعنی از طرف چیزی
# ~~دهنده و چیزی کیرنده.
# ~~و رسول الله صلی الله علیه وسلم با قومی بیعت اسلام کرد و شرط که هرچه
~~شما را کویم
# ~~بالسمع والطاعة قبول کنیت . باز مخفی کلمهای با ایشان کفت که از مردم
~~سؤال نکنیت.
# ~~و رسول الله صلی الله [علیه]وسلم امر می کرد به تعفف و از سؤال دور
~~بودن و از کسی
# ~~چیزی ناخواستن.
# ~~و می کفت هر که از ما چیزی خواهد بدهیم، و هر که از خلق استغنا نماید
~~خدای تعالی
# ~~او را توانکر کرداند و به کسی احتیاج ندهد.
# ~~و فرمود هر که از ما چیزی نمی خواهد آن کس را دوست تر می داریم.
# ~~و فرمود که از کسی چیزی مخواهید و تعقف کنیت ، و هرچند کمتر شمارا
~~بهتر!
# ~~پرسیدند که یا رسول الله از تو نیز نخواهیم ؟ فرمود که از من نیز
~~مخواهیت !
# ~~و در حدیث آمده است که از رسول الله پرسیدند که توانکری کدام است؟
~~فرمود غنی
# ~~غنای1 آن است که اورا همین مقدار باشد که بامداد خورد یا شبانکاه
~~خورد. یعنی هر که قوت
# ~~یک وقت داشته باشد از اغنیا کردد و او را سؤال نشاید کردن.
# ~~و شبلی می فرماید که چون به سؤال بیرون آثی نه مردم را بین نه نفس
~~خودرا.
# ~~شیخ ابوالعباس نهاوندی چون جماعتی غربا بر سیدندی در بازار در آمدی و
~~از اطعمه جمع
# ~~کردی و به دست خود برداشتی و پیشایشان بردی، و او می کفت که بیست سال
~~است که از
# ~~هیچ کس چیزی نکرفتهام. و او سؤال را مکروه داشتی و هر که کدائی کردی
~~انکار کردی.
# ~~پس معنی سخن شیخ آن است ms266 که هرچیز که برای خود نخواهی و از آنجا حظی
~~نکیری آن از
# ~~حساب سؤال نیست.
# ~~و شیخ جنید می فرماید که هیچ کس را سؤال روا نیست ، الا آن کس را که
~~عطادادن را
# ~~دوست تر از کرفتن دارد.
# ~~آداب انسؤال
# ~~50
# ~~1= کذا دراصل ، ظاهرا "غنای" زائدست.

PageV00P314

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_315.png)

# ~~260
# ~~صرف کند به وجه معروف ، یعنی نه فراخ دارد و نه اسراف کند. و بعد از آن
~~بیرون آید و سؤال
# ~~و شرط اولی آن است که چون خادم به چیزی محتاج شود قرض کند و آن را بر
~~قوم
# ~~کند و آن قرض را بکزارد. و این وجه به سلامت اقرب است.
# ~~و نیز مشایخ کسی را که خواهد تا نفس خود را در نظر خلق ذلیل کرداند
~~رخصت
# ~~سؤال نیز دادهاند و فرموده که :" لاخیر فیمن لایذوق طعم اهانة
~~الرد.*
# ~~و بعضی از مشایخ هم از سؤال خوردهاند. از ایشان سؤال کردند1 که این
~~طریق را چرا
# ~~اختیار کرده ایت ؟ کفتند از غایت آنک نفس ما سؤال را کراهت می دارد و
~~نمی خواهد. مخالفت
# ~~او را این طریق اختیار کردیم.
# ~~و حکم فقیر آن است که چون حاجت پدید آید همان وقت سؤال کند. عزیمت و
~~قصد
# ~~1 سؤال پیشتر از وقت حاجت نکند .
# ~~و ادب آن است که در سوال به زبان به خلق کوید و اشارت کند، و بهدل باحق
~~کویدو
# ~~از حق خواهد ، و آزاد مردان از برای اخوان خواهند نه از برای حظ نفس
~~خود.
# ~~و کفتهاند که از سؤال خوردن کامل تر از آن است که از تقوی خوردن.
# ~~و گفتهاند که هر کس که سؤال کند و او را همان مقدار باشد که کفایت روز
~~او کردد
# ~~او سزاوار آن باشد که فقرا روز قیامت خصم او باشند و با او خصومت کنند،
~~و کویند تو حق ما
# ~~کرفتهای واز ما نبودی.
# ~~اورادالاحباب
# ~~1- اصل : کردن.

PageV00P315

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_316.png)

# ~~رسول الله ms267 صلی الله علیه وسلم فرموده است تب یک روزه کفارت یک ساله است
~~، و انصار
# ~~را وقتی که تب آمدی رسول الله فرمودی که : "ابشروا فانها کفارة و
~~طهور."
# ~~و حکما گفتهاند که درمرض چندین نعمت است که عاقل باید که به آنها نادان
~~نیاشد:
# ~~کی آن است که کفارت کناه است ، و تحصیل آثواب است، و بیداری از غفلت
~~است ، و
# ~~یا دهندهآ نعمت صحت است ، و تجدید توبه است ، و برانکیزانندهآ صدق است.
# ~~ذوالنون مصری به عیادت بیماری در آمد. بیمار ناله کرد. ذوالنون کفت:
~~"لیس بصادق فی
# ~~حبه من لم یصبر علی ضربه". بیمار کفت : ملیس بصادق فی حبه من لم
~~یتلذذ بضر به*.
# ~~یکی از عارفان بیمار شد. علت خود را با طبیب صفت کرد. گفتند که این
~~شکایت
# ~~است که می کنی !ا گفت شکایت نمی کنم صفت قدرت خدای تعالی می کنم.
# ~~خادم کلیب سنجاری رضی الله عنه می کوید که روزی شیخ مرا کفت که بربدن
~~من به جز
# ~~از زبان هیچ موضعی میبینی که از کرم خالی باشد ؟ گفتم نمیبینم. فرمود
~~که در داخل جسد
# ~~من نیزهیچ موضعی از کرم خالی نیست، و میفرمود که: "هذا اسمی و هذا
~~رسمی فمن یبارزنی !"
# ~~یعنی نام من کلیب است وتن من چنین است که میبینید . لکن کجایند مبارزان
~~ملاء اعلی تا
# ~~با ایشان کوی در میدان اندازیم.
# ~~مشاد دینوری را مرضی پدید آمد. کفتند شیخا علت خودرا چکونه مییابی؟ گفت
# ~~از علت پرسید که مراچون مییابد؟ کفتند دل خود را درین مرض چون مییابی ؟
~~فرمود
# ~~من خود سی سال است تا دل خود را کم کرده ام.
# ~~فص
# ~~آداب الصوفیة فی حال المرض PageV00P316
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_317.png)

# ~~262
# ~~بعضی مشایخ گفتهاند که شفا یابم و شکر گویم دوستر1 از آن دارم که در
~~بلا باشم و
# ~~صبر کنم. جهت آنک خدای تعالی در قصهآ داود می فرماید که "نعم
~~العبد" و او شاکر بود ، و ms268
# ~~در قصهآ ایوب میفرماید که "نعم العبد* و او در بلا صابر بود. هردو
~~تشریف "نعم العبد" یافتند.
# ~~و رسول الله صلی الله علیه وسلم می فرماید که بیماری را مداوات کنیت که
~~خدای تعالی هیچ
# ~~مرضی نیافرید الا که آن را داروئی آفرید . پرسیدند که یارسول الله
~~مداوات قضای خدای تعالی را
# ~~باز کرداند ؟ فرمود که مداوات از قضا خدای است عزوجل.
# ~~شیخ العالم سیف الدین باخرزی را رضوان الله علیه وسلامه مرضی پدید آمد
~~. اطبای حاذق
# ~~جمع آمدند و مطبوخی تدبیر کردند و برسر بالین شیخ نهادند و کفتند که
~~سحر کاه بخوریت.
# ~~چون وقت سحر شد شیخ خادم را فرمود که این قدح دارو را ببر و درجوی آب
~~ریز و از آن
# ~~یخاب که میرود پر کن و بیار. خادم بیاورد . شیخ " بسم الله الشافی
~~* بکفت و بخورد و آن
# ~~مرض زایل کشت.
# ~~و کرتی دیکر شیخ عالم مدتی مدید بیمار گشت و طبیبی که ملازمت مینمود
~~هرروز
# ~~مزاج میدید و تفصیل ادویه می کرد وخادمان ادویه می آوردند و شیخ آن را
~~به حرم میسپرد.
# ~~تا بعداز مدتی که شیخ صحت یافت و طبیب اجازت حمام کرد، شیخ چون از حمام
~~باز آمد فرمود
# ~~تا طبیب را تشریف و آنچ سزاوار بود بدادند و بعد از آن به حرم در آورد
~~و فرمود که آن
# ~~داروهای چندین کاههآ او را بیاریت ! رفتند و داروهای هرروزه را با
~~تفصیل او جدا جدابسته
# ~~آوردند. شیخ فرمود که این داروهای ترا جهت آن نخوردیم تا تو بدانی که
~~شفادهنده حق است.
# ~~لا شافی الا الله.
# ~~اوراد الاحباب
# ~~1- (دوستتر).

PageV00P317

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_318.png)

# ~~آداب الصوفیة فی الموت
# ~~رسول الله صلوات الله علیه فرمود: "ا کثروا ذکر هادم اللذات فماذ
~~کره عبد فی سعة الا
# ~~ضاقت ولا فی ضیق الا اتسع علیه."
# ~~و رسول الله در وقت مرک می کفت : "واکرباه". اهل حدیث
~~گفتهاند که ه وا کریاهه 5
# ~~جهت ترک ms269 تجلد علی الله تعالی می کفت .
# ~~و بعضی کفتهاند اخبار کرد از شدت مرکث تا خلق از کربت او برحذر باشند.
# ~~و بعضی کفتهاند اعتراف بود به عجز و تضرع و تواضع تا مشروع کردد.
# ~~و بعضی گفتهاند که در آن زمان آنچ او را موعود بود و لقای ملک ودود کشف
~~شد
# ~~گفت "وا کرباه" ، یعنی از زحمت دنیا و زحمت خلق و از بقیهآ
~~حجاب که مانده بود کی باشد 10
# ~~که این بقیهآ حجاب نماند و به رب الارباب زودتر واصل کردد.
# ~~شیخ خلیل می کوید که در وقت وفات جنید حاضر بودم. شیخ جنید قرآن
~~میخواند .
# ~~گفتم یا سیدی زمانی به نفس خود رفق کن . جنید کفت در هیچ وقت چنان
~~احتیاجم نبود که
# ~~درین زمان که صحیفهآ مرا طی خواهند کردن، وختم قرآن را تمام کرد و باز
~~از سر آغاز کرد و
# ~~] هفتاد آیت از "البقره" بخواند و در کذشت .
# ~~بلال را رضی الله عنه چون جان به دمی باز آمد میخندید و شادی مینمود و
~~می کفت
# ~~غدا نلقی الاحبة، محتدآوحزبه"، یعنی که امشب شب کیری خواهم کردن
~~و بامداد دیدار محمد و
# ~~یاران او که دوستان من اند خواهم دیدن.
# ~~خیر نساج رضی الله عنه در وقت نز ع به ملک الموت نظر کردو گفت تو بندهآ
~~مأموری و من
# ~~نیز بندهام مأمور. اما آنچ تو بدانی مأموری برجای است و آنچ من بر آن
~~مأمورم حالی تمام خواهد 20
# ~~ف
# ~~14 PageV00P318
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_319.png)

# ~~6
# ~~گکشتن و به آخرخواهد رسیدن. بعد از آن آب خواست و وضو ساخت و نماز کرد
~~و تکبیر
# ~~گفت و در گذشت، رحمة الله علیه.
# ~~عزیزی را جان تنک در آمده بود و او طرب و شادی می کرد. بشری و بشاشتی و
# ~~شوقی و ذوقی ظاهر می کردانید. دوستانش که بر سر بالین بودند قلق و
~~اضطراب مینمودند .
# ~~یکی از آن دوستان ازو سؤال کرد که ms270 درین وقت موجب این بشاشت چیست ؟ گفت:
~~"قرب
# ~~من الحبیب الوصال ومن العدو الانفصال "، به دوستان نزدیک آمدیم و
~~از دشمنان دور شدیم.
# ~~شعر
# ~~تقتر عند اقتراب الموت مبتسما
# ~~اذا تغبر وجه الفارس البطل
# ~~*
# ~~با روی تو بر صحن چمن میخندم
# ~~با بوی تو بر مشک ختن میخندم
# ~~در رقص آیم به پیش تیغ تو چنانک
# ~~نظاره همی کرید و من میخندم
# ~~و علی بن سهل می کفت که من چنان نخواهم مردن که این بیماران میمیرند.
~~مرا چون
# ~~آواز کنند من در زمان جواب دهم . روزی نشسته بود که نا کاه گفت لبیک و
~~در حال
# ~~جان بداد.
# ~~احمد بن خضرویه را چون زمان وفات رسید هفتصد درم قرض داشت و قرض خواهان
# ~~آمده بودند و نشسته . احمد در ایشان نظر کرد و کفت اللهم تو رهن را
~~وثیقهآ ارباب اموال
# ~~کردانیده ! این زمان وثیقهآ مرا که تن من است از غریمان من بازخواهی
~~کرفتن. اول قرض مرا
# ~~ادا کن و آنکاه رهن وجود مرا از ایشان بکیر. درحال کسی درخانه بکوفت و
~~گفت کجایند
# ~~غریمان احمد خضرویه2 همه بیرون آمدند. مال ایشان را بداد وشیخ وفات کرد
~~، رحمة الله علیه.
# ~~شیخ ابوعثمان حیری را وفات به نزدیک رسید. پبسر او جامه را پاره کرد .
~~شیخ چشم
# ~~بکشاد و کفت ای پسر خلاف سنت در ظاهر از ریای باطن است در دل.
# ~~شیخ جنید را در وقت مرگ گفتند بگوی "لا اله الااللهه. جنید گفت
~~فراموش نکردهام
# ~~تا باز یاد کنم !
# ~~اوراد الاحباب PageV00P319
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_320.png)

# ~~ت
# ~~یادت نمی کند دل عاشق از آنک یاد
# ~~آن دل کند که دلبرش از یاد میشود
# ~~شیخ ابوموسی دیبلی را در وقت مرک گفتند بکوی "لا اله
~~الاالله". شیخ گفت این چیزی
# ~~است که پیش تر ازین به آن عارف شده ایم و بر آن رفته.
# ~~شیخ رویم را نیز همین گفتند، گفت من خود غیر او کسی را نمیدانم تا آن ms271
~~را نفی کنم. 5
# ~~ابو سعید خراز را همه تن مرده بود و جان به حلقوم رسیده و او تواجد می
~~کرد و این
# ~~بیت می گفت :
# ~~حنین قلوب العارفین الی الذکر
# ~~و تذکارهم وقت المناجاة للسر
# ~~و اجسامهم فی الارض قتلی بحبه
# ~~وارواحهم فی الحجب نحوالعلی تسری
# ~~و این دلیل سرور و سکون ضمیر اوست.
# ~~شلی چوان آبیمارشد و هنکام مرک او در آمد مشایخ روز کارهمه به یکبار در
~~آمدند.
# ~~مالکی در خدمت شیخ جرأتی ، داشت گفت این قوم به جنازهآ تو آمدهاند.
~~شبلی گفت عجب از
# ~~مرد گان که به جنازهآ زند گان می آیند.
# ~~درویشی محنت زده عمرخود را در رنک [و] بوی و جست وجوی به آخررسانیده
~~بود.
# ~~درین راه جانها کند و به آخر جان به جانان داد. چون کالبد خالی کرد
~~برسینهآ او این نبشته 15
# ~~یدید آمده بود: "هذا قتیل الله" ، این کشتهآ ماست .
# ~~بیت
# ~~گر هیچ کذر کنی به خرپشتهآ من
# ~~بنشین و بکو که ای به غم کشتهآ من
# ~~باری به غمم چو می سیاری بیجرم
# ~~جان از من خسته میبر آری بیجرم
# ~~بر بالینم نشین و می کوی به درد
# ~~کای عشق منت کشته به زاری بی جرم
# ~~شیخ بکران دینوری می کوید دروقت وفات شبلی حاضر بودم . شبلی کفت یک درم
~~مظلمه
# ~~در ذمهآ من است و چندین هزاردرم به جهت صاحب آن یک درم را به صدقه
~~دادهام، و این زمان
# ~~آداب الصوفیة فی الموت
# ~~265 PageV00P320
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_321.png)

# ~~266
# ~~بر دل من هیچ امری از آن عظیم تر نیست. بعد از آن فرمود که مرا وضو
~~سازانیت. من او را
# ~~وضو ساختم و شیخ از زبان رفته بود و برپیشانی عرق بر آورده . من تخلیل
~~لحیه را فراموش
# ~~کردم. دست مرا بکرفت و در محاسن خود در آورد و در آن چنان زمان این
~~مقدار سنت برو
# ~~فرو نرفت ، رحمة الله علیه.
# ~~عبدالله عباس رضی الله عنهما ms272 می کوید که در وقت وفات پیش عمروبن عاص
~~بودم. پسراو
# ~~عبدالله در آمد. او کفت با عبدالله این صندوق را بکیر . عبدالله کفت
~~مرا به اوحاجتی نیست ، و
# ~~عمرو گفت این صندوق پر از مال است . عبدالله کفت من به او حاجتی ندارم
~~، یالیت که از فقر
# ~~مملو بودی.
# ~~شیخ ابوسعیدبن ابی الخیر قدس الله روحه فرمود که چون جنازهآ مرا
~~برداریت مقریان
# ~~در پیش من این بیت بر کویند :
# ~~بیت
# ~~خوش تر اندر جهان ازین چه بود کار
# ~~دوست به دوست رفت یار بر یار
# ~~5
# ~~اوراد الاحباب PageV00P321
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_322.png)

# ~~خدای تعالی می فرماید: "وفتناک فتوناه، یعنی ما تو را در آسیای
~~بلا خرد و شکسته
# ~~اردانیدیم تا تو چنین صافی و نقی کشتی.
# ~~و رسول الله صلی الله علیه وسلم می فرماید: "ان الله ادخر البلاء
~~لاولیائه، کما ادخر الشهادة 5
# ~~الاحبائه" ، و دیکر میفرماید : " نحن معاشر الانبیاء اکثر
~~الناس بلاء، ثم الامثل فالامثل".
# ~~و درحدیث است که دوسترین1 بندگان2 الی الله تعالی جوانان عابد است، و
~~آن کس که
# ~~در بلا صابر باشد ، و فقیری که با نشاط باشد.
# ~~و در حدیث است که خدای تعالی بنده را در بلا چنان تعهد کند که پدر مشفق
~~فرزند
# ~~خود را تعهد کند واز آن بهتر و والاتر .
# ~~و ادب آن است که در بلا جزع و شکایت نکند و ملاحظهآ ثمرهآ بلا کند و
~~آنچ
# ~~خدای تعالی صابران را آماده کرده است درین آیت که : "انما یوفی
~~الصابرون اجرهم بغیر
# ~~حساب". هر که بلا را از بلا دهنده بیند به رؤیت مبلی چنان مشغول
~~کردد و از بلا غایب شود
# ~~که مرارت بلا و صعوبت او را درک نکند ، قال الله تعالی : "فاصبر
~~لحکم ربک فانک باعیننا."
# ~~زنان مصر در وقت دیدن یوسف از خود چنان غایب شدند که دست بریدن خود را
~~15
# ~~درنیافتند . قال الله تعالی: "فلتما رأینه اکبرنه وقطعن
~~ایدیهن."
# ~~آنها که خواص ms273 و اهل اختصاص اند و عید خدای تعالی ایشان را همچو وعدهآ
~~نعیم است و
# ~~عذاب او عذب است، جهت آنک ایشان در بلا مشاهدهآ مبلی و در عذاب مشاهدهآ
~~معذب می کنند.
# ~~الم و عقوبت بلا و عذاب در جنب راحت ولذت مشاهده هیچ وزن ندارد.
# ~~آداب الصوقیة وقت البلاء
# ~~فص
# ~~1- ( دوستترین).
# ~~2- اصل: بنده گان.

PageV00P322

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_323.png)

# ~~268
# ~~سقمی فی الحب عافیتی
# ~~و عذاب ترضون به
# ~~و وجودی فی الهوی عدمی
# ~~ما الضرب فی محبتکم
# ~~فی فمی احلی من النعم
# ~~عندنا والله من الم
# ~~5
# ~~و طایفهآ احباب را که سلطان وجد در وجود حا کم کردد ایشان را نعیم و
~~لذت در عذاب
# ~~باشد و از راحت و تنعم امان طلبند، چنانک خلق از بلا امان طلبند.
# ~~شیخ ابو یزید از جملهآ این احباب است و می فرماید:
# ~~اریدک ما اریدک للثواب
# ~~ت
# ~~و لکنی اردتک للعقاب
# ~~و کل مآربی قد نلت منها
# ~~سوی ملذوذوجدی بالعذاب
# ~~هر که در مشاهده مستغرق کردد و بر بساط انس سر کشته شود خوف به ساحت
~~سینهآ او
# ~~فرود نیاید و درو راه نیابد ، جهت آنک از مشاهده بسط و انس زاید و از
~~خوف قبض.
# ~~شیخ شبلی می فرماید که جمعی را دیدم کرد آمده و جوانی نزاری باریکی
~~ضعیف خلقتی را
# ~~انداخته و صد چوب بزدند و او متألم نشد و استغاثت نکرد و سخن نکفت. در
~~آخر یک چوب
# ~~1 زدندنش فریاد بر آورد و از درد بنالید. چون او را رها کردند مرا از
~~کار و حال او تعجب آمد.
# ~~رعقب او برفتم و کفتم ای جوان من از قوت صبرو ضعف جسم تو در عجبم. کفت
~~"یاشیخ!
# ~~الهمم تحمل البلایا لا الاجسام " ، بار بلا را همت می کشد نه تن .
~~شیخ کفت صدچوب را تحمل
# ~~کردی و ننالیدی، از آن یک چوب آخرین چرا نالیدی و عاجز شدی ودر اضطراب
~~آمدی؟
# ~~گفت یا شیخ آن چشمی ms274 که برای او مرا عقوبت می کردند و میزدند در آن صد
~~چوب به من
# ~~2 ناظر بود و من در استغراق مشاهدهآ روی او درلذت بودم. در آن چوب
~~آخرین از نظر من محجوب
# ~~شد. من ماندم و از چوب الم یافتم و فریاد بر آوردم.
# ~~و در این آیت که خدای میفرماید که : "والکافرون لهم عذاب شدیده
~~دلیل است که
# ~~مؤمنان را عذاب شدید نبود. جهت آنک کافران از مشاهدهآ معذب محجوباند ،
~~چنانک امروز
# ~~اوراد الاحباب
# ~~1 PageV00P323
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_324.png)

# ~~از معرفت و عبودیت او محجوباند و عذاب مومنان شدید نبود که ایشان مشاهد
~~معذباند و
# ~~عذاب درمشاهدهآ معذب عذب باشد، و ثواب و نعمت با غفلت از معطی صعب و
~~شکل باشد.
# ~~شیخ العالم سیف الدین باخرزی فرموده است :
# ~~تمنت سلیمی أن اموت بحبها
# ~~شعر
# ~~و ایسر شیء عندنا ما تمنت
# ~~ما را همه ره ز کوی بدنامیاباد
# ~~نا کامی ماچوهست کام دل دوست
# ~~وزسوختکان بهرهآ من اخامی باد
# ~~کام دل ما همیشه نا کامی باد
# ~~لئن رضیت سعدی بقتلی فی الهوی
# ~~یت
# ~~فاهلا بما تهوی وسهلا بماترضی
# ~~محبان را در مشاهده و رؤیت محبوب بلا در نظر خوار و آسان نماید و از
~~بلا لذت یابندو
# ~~به آن فخر کنند . هر که در دعوی محبت صادق و محقق باشد انواع مشقت و
~~بلا و تغیر زمان و
# ~~طوارق حدثان درو اثرنکند.
# ~~وقف الهوی بی حیث انت فلیس لی
# ~~شعر
# ~~اجد الملامة فی هواک لذیذة
# ~~متأخر عنه و لا متقدم
# ~~اشیهت اعدائی فصرت احبهم
# ~~حبا لذکرک فلیلمنی اللوم
# ~~و اهنتنی فاهنت نفسی صاغرا
# ~~اذ کان حظی منک حظی منهم
# ~~شبلی را در تیمارستان قید کرده بودند. جماعتی در آمدند. کفت شما چه
~~کسانیت ؟
# ~~یا من یهون علیک ممن یکرم
# ~~گفتند محبان توایم. سنک برداشت بر ایشان انداخت. همه بکریختند. گفت یا
~~کذابین 20
# ~~دعوی محبت من می کنیت و برصبر من صبر نمی کنیت ؟ از پیش من بیرون ms275 رویت
~~.
# ~~ذل الفتی فی الحب مکرمة
# ~~شعر
# ~~و خضوعه لحبیبه شرف
# ~~آداب الصوفیه وقت البلاء
# ~~269
# ~~1
# ~~1- کذا در اصل، ظاهراء ما.

PageV00P324

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_325.png)

# ~~27
# ~~بلک جلدی کند و صبر نماید.
# ~~و شرط ادب آن است که بندهآ محب در وقت بلا خود را عاجز و بیچاره
~~نکرداند،
# ~~احب الی الله تعالی من المومن الضعیف". در کل امور خیر و آنچ
~~منفعت تو در آن است حرص و
# ~~ابو هریره رضی الله عنه از رسول الله صلی الله علیه وسلم روایت می کند
~~که: "المومن القوی
# ~~جهد مینمای وازخدای تعالی استعانت میخواه و عاجزمشو و به عجز خویشتن را
~~مینداز که هرچه
# ~~خدای تعالی خواسته است و تقدیر کرده هر آینه به تو خواهد رسیدن و عجز و
~~بددلی هیچ
# ~~سود ندارد و درامور شک ولفظ "اکر" درمیار، که درلفظ
~~"اکر" باب عمل شیطان را می کشاید.
# ~~ابن عطا می کوید که در وقت بلا صدق بنده از کذب او پدید میآید. هر که
~~دروقت
# ~~نعمت و رجاشکر کوید و در وقت بلا و مشقت جزع کند او کذاب است، قال
~~الله تعالی: "الم.
# ~~(1 أحسب الناس ان یتر کواأن یقولوا آمناوهم لایفتنون" ، الایتین .
~~قال الله تعالی:" ولنبلو نکم
# ~~حتی نعلم المجاهدین منکم والصابرین."
# ~~شیخ عالم سیف الدین باخرزی را رضوان الله علیه جمعی از کافران قصد
~~کردند و دشمنان
# ~~سعیها نمودند و ایلچی به بخارا آمد و شیخ را در نماز کرفتند و بر بستند
~~و روز دیکر از شهر
# ~~بیرون آوردند و به اردو میبردند و چند هزار آدمی مشایعه کردند و از
~~سرحزن آب از دیده
# ~~میباریدند و شیخ همچنان بربسته در بسط و فرح بود. این رباعی فرمود که :
# ~~بی خویش و تبار و بی قرینم کردی
# ~~با فاقه و فقر همنشینم کردی
# ~~این مرتبهآ مقربان در تست
# ~~یارب به چه خدمت این چنینم کردی
# ~~بلادر وجود آدمی به منزلهآ دبا غ است که رعونات و ms276 فرعونی را از مردم
~~بیرون آرد و
# ~~او را صلاحیت آن دهد که از بلا استفادت تواند کردن.
# ~~جنید می کوید که بلا چراغ عارفان است و بیداری مریدان است و هلاک
~~عارفان است.
# ~~شعر
# ~~الله در النایبات فانها
# ~~صدء اللئام وصیقل الاحرار
# ~~اورادالاحباب PageV00P325
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_326.png)

# ~~جعفر صادق را رضی الله عنه وقتی که مصیبتی و بلا رسیدی کفتی: "
~~اللهم اجعله ادبا ولا
# ~~تجعله غضیا."
# ~~از بلاها بعضی آن است که جهت تمحیص است - یعنی از کناهان پاک شود، و
~~بعضی
# ~~جهت تأدیب است ، و بعضی جهت اختیار است که عیار او را بدان بیازمایند ،
~~و بعضی عقوبت و
# ~~خذلان است ، نعوذ بالله من ذلک.
# ~~و شیخ جریری می کوید بلا برسه وجه است : کناه کاران را تمحیص جنایات
~~است ، یعنی
# ~~از کناهان پباک کردن. و مختلطان را یعنی کسانی که نیکی را بابدی درمی
~~آمیزند نقم و عقوبات
# ~~است، و انبیا و صدیقان را صدق اختیارات است، یعنی تاصدق آنچ اختیار
~~ایشان است از مجاهدات
# ~~ظاهر کردد و بر آداب و سیرت انبیا و اولیا درین باب بلا ممکن وقوف
~~نیست، الا به ذ کر
# ~~حکایات ایشان.
# ~~جنید را پرسیدند که فایدهآ مریدان درین حکایات چیست؟ فرمود که تقویت
~~دل ایشان
# ~~است. گفتند برین سخن که می کوئی از کتاب الله حجتی هست ؟ گفت بلی، * و
~~کلا نقص
# ~~علیک من انباء الرسل مانثبت به فؤادک".
# ~~آداب الصوفیه وقت البلاء
# ~~271
# ~~1 PageV00P326
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_327.png)

# ~~داب الصوفیه فی الرخص
# ~~شیخ ضیاءالدین ابونجیب السهروردی قدس الله روحه و رضی الله عنه
~~میفرماید که مذهب
# ~~اصحاب تصوف و ارباب تحقیق آن است که درویش همه به عزایم و آنچ بر نفس
~~دشوارتر باشدو
# ~~تقوی و ورع درو قوی تر به آن عمل کند و تا ممکن کردد به رخصت و مباحات
~~عمل نکند،
# ~~5
# ~~الا عند الضرورة التامة والحاجة الماسة.
# ~~و ضرورت آن باشد که اکر در آن وقت به آن عمل ms277 نکند درحرام افتد و این فص
# ~~در بیان آن نوشتیم تا مریداکر نا کاه به رخصتی عمل کند داند که به چه و
~~جه نیت میباید
# ~~کردن، قال التبی صلیالله علیه و سلم: "ان الله یحب أن یوتی رخصه
~~کمایحب أن یوتی عزائمه".
# ~~1
# ~~و امیرالمومنین عمر رضی الله عنه از رسول الله صلی الله علیه وسلم سؤال
~~کرد که :*ما بالنا
# ~~نقصر الصلوة وقد آمنا؟* فقال : "صدقة تصدق الله بها علیکم فاقبلوا
~~صدقته."
# ~~بدانک رخصت منهی است که مریدان مبتدی برو وارد شوند و سالکان متوسط درو
# ~~مخبراند و عارفان فائز درو استراحت کنند. اما محققان درو توطن نکنند،
~~جهت آنک وادی
# ~~سباع است و آفات درو بسیار است، الا که در وقت اضطرار بهنیت رحیل زمانی
~~اندک درو فرود
# ~~1 آیند. هر که حوالی مرغزار و چمنی شیطان را چرا کاه سازد نا کهان با
~~اندرون افتد و به عقوبت
# ~~کرفتار آید ، الا وانحمی الله محارمه.
# ~~هر که از دجە1آ آسمان حقیقت فرود آید بر کنارهآ بام رخصت افتد، وهر که
~~از طرف
# ~~بام رخصت بیفتد در چاه ضلالت و جهل افتد.
# ~~در مذهب صوفیه رخصت طلب کردن چنان است که از حقیقت علم به ظاهر علم آیی
~~و
# ~~این نقص حالت ایشان است.
# ~~فص
# ~~اکدا در اصل، ظاهرا "درچه" است.

PageV00P327

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_328.png)

# ~~مشایخ کفتهاند بیادبی فقیر آن است که از درجهآ حقیقت انحطاط کند و به
~~ظاهر آید.
# ~~و ذو النون ازینجا گفته است که ریای عارفان اخلاص مریدان است. و ازو
~~پرسیدند که
# ~~کناه مقربان چیست2 فرمود که حسنات الابرار.
# ~~شیخ جنید را در خواب دیدند. کفتند خدای عزوجل با تو چه کرد ؟ گفت به
~~جهت
# ~~یک سخن که نا کاهی از زبان من بیرون آمده بود مرا سرزنش و عتاب کرد و
~~آن سخن آن بود
# ~~که سالی باران نیامد. من با کسی کفتم که مردم به باران به غایت محتاج
~~اند. حضرت عزت
# ~~فرمود ms278 که تو به چه دانستی که مردم به باران محتاجاند ، من علیم وخبیرم،
~~تو مرا می آموزانیدی !
# ~~کنون برو که تو را به فضل خود بیامرزیدم.
# ~~ابوهریره رضی الله عنه می کوید که به حضرت رسول الله صلی الله علیه و
~~سلم آمدندو گفتند
# ~~از اهل صفه فلان مرده است و دو دینار یا دو درم ازو تر که مانده است .
~~رسول الله صلی الله علیه 10
# ~~وسلم فرمود که آن دو داغ است که مانده است ، شما برویت و بر او نماز
~~کزارید.
# ~~و صحیح است که چندین کس از صحابه بودند که مردند و از ایشان مال بسیار
~~ماند و
# ~~رسول الله انکار نکرد و برین درویش اهل صفه انکار کرد، جهت آنک آن دو
~~درم خلاف معنیو
# ~~دعوی او بود.
# ~~و برهمین منوال نماز نیزطاعت است ، اما کسی را که بی وضو نبود. قراءت
~~قرآن قربت 15
# ~~است لکن کسی را که جنب نباشد. هر کس که بی وضونماز کزاردیا جنب قرآن
~~خواند ثواب و
# ~~قربت نیابد و مستحق مقت و عقوبت شود.
# ~~و این که رسول الله فرموده است : "من تشبه بقوم فهو منهم "
~~مراد مشابهت صورت و
# ~~جامه نیست ، بلک تشبیه سیرت و صفت است. جهت آنک هم رسول الله صلی الله
~~علیه و سلم فرموده
# ~~است که هر که خود را به قول ولباس به خلق نماید و اعمال او خلاف آن
~~جامه و سخن او باشد ، 20
# ~~فعلیه لعنة الله والملائکة والناس .
# ~~کنون بدان که در باب رخصت صوفیان را آداب و اخلاق است. هر که به رخصتی
# ~~آداب الصوفیة فی الرخص
# ~~72 PageV00P328
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_329.png)

# ~~274
# ~~عمل کند و به امر مباحی متمسک گردد باید که به آن آداب و اخلاق عارف
~~شود تا به رسم
# ~~صوفیه مترسم کردد و به حلیهآ ایشان متحلی اشود تا آن کاه که به مقامات2
~~و احوال ایشان برسد.
# ~~من الرخصة
# ~~اسیاب و املاک داشتن و ms279 به معلومی استناد کردن رخصت است.
# ~~و ادب درین باب آن است که آن را تملک نکند، بلک جهت مصالح خود دارد و
~~از نفقهآ
# ~~یک ساله زیادت ننهد و آن را نیزهمان مقدار نهد که اورا و عیال اورا و
~~کسی را که مؤنت او براو
# ~~باشد بس آیدو کفایت کند، اقتدا بر رسول الله صلی الله علیه و ستم که
~~عمرروایت میکند که
# ~~اموال بنی النضیر غنیمت خاصهآ رسول الله بود. از آنجا اهل خودرا نفقهآ
~~یک ساله مینهاد و باقی را
# ~~فی سبیل الله اسب و سلاح لشکر میساخت.
# ~~و منها: کسی را که صاحب عیال باشد به کسب مشغول شدن رخصت است.
# ~~و ادب درین آن است که فرایض را در اوایل اوقات لله تعالی را ادا کند و
~~به شغل باز نماندو
# ~~آن کسب را سبب رزق نداند. سبب رزق کرم خدای را داند و کسب را معاونت
~~مسلمانان
# ~~داند و اکثر اوقات را به آن مصروف و مشغول ندارد. بلک جهد کند که از
~~وقت چاشتکاه3
# ~~تا آخر وقت نماز ظهر بیشتر کسب نکند ، بعد از آن به صحبت اصحاب رود و
~~پنج نماز را
# ~~با ایشان کزارد با نماز چاشت و از کسب او آنچ از نفقهآ عیال فاضل آید
~~به اخوان و اهل صحبت
# ~~مصرف کند.
# ~~و منها : کدایی و سؤال رخصت است.
# ~~و ادب او آن است کد چیزی نخواهد الا وقت حاجت و از قدر کفایت زیادت
~~نطلمد و
# ~~از کسی که به نظر حقارت درو نظر کند و از سر تکبر او را رد کند سؤال
~~نکند و آب روی
# ~~خودنریزد. رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمود:* اذا سألت فسأل
~~الصالحین"، و سؤال را به لطف
# ~~گند، لکن تواضع نکند . رسول الله صلی الله علیه وسلم فرموده است:
~~"لعن الله فقیرا تواضع
# ~~اوراد الاحباب
# ~~[11
# ~~3- اصل: چاشگاه.
# ~~2 -اصل : مقامسات (7
# ~~- اصل : محتلو PageV00P329
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_330.png)

# ~~لغنی من اجل ms280 ماله" ، و امام اعظم جعفرصادق رضی الله عنه می کوید :
# ~~یت
# ~~لا تخضعن لمخلوق علی طمع
# ~~فان ذلک وهن منک فی الدین
# ~~واستغن بالله عن دنیا الملوک کما
# ~~استغنی الملوک بدنیاهم عن الدین
# ~~و استرزق الله متا فی خزائنه
# ~~فان ذلک بین الکاف و النون
# ~~و آنچ از سؤال حاصل شود در ملک خود ندارد به عیال تسلیم کند تا دل او
~~از شغل ایشان
# ~~فارغ کردد، و سؤال را معلوم خود نسازد و کدایی را عادت نکند و به اسراف
~~خرج نکند.
# ~~ومنها : دین و قرض هم رخصت است .
# ~~و ادب او آن است که جهت اخوان و مصالح را کند و به وقت ضرورت کند و از
# ~~اهتمام ادای او و توجیه وجوه او باید که غافل نباشد که رسول الله صلی
~~الله علیه و سلم می فرماید: 10
# ~~"من ادان دینا وهو ینوی اداءه وقضاءه و مات ولم یترک وفا قضی الله
~~لغریمه یوم القیمة.)
# ~~ومنها : در سفر زاد با خود برداشتن رخصت است.
# ~~و ادب این آن است که با مصاحبان خود و کسی که به آن محتاج باشد بخیلی
~~نکند.
# ~~روایت است که رسول الله صلی الله علیه و سلم در سفر بود. امر کرد که
~~منادی کنیت که
# ~~هر کس را که زوادهآ او از وی فاضل است باید که به کسی دهد که او را زاد
~~نباشد، و هر کسرا 15
# ~~که مر کب زیادتی باشد به کسی دهد که او را مر کب نباشد، و همچنین اصناف
~~مال را بر شمرد
# ~~تا حدی که ظن بردیم که ما را در فضلهآ مال خود همان حق است که دیکران
~~را.
# ~~ومنها : جهت دیکری را به اجره حج کردن رخصت است.
# ~~و درین باب ادب آن است که این عمل نکند الا آنک ضرورت باشد، و خرج رفتن
~~و
# ~~آمدن باید که از آن اجره که کرفته است کند . در راه از کسی سؤال ms281 نکند و
~~از 20
# ~~وقف نکیرد.
# ~~رسول الله [صلی الله] علیه وسلم فرموده است که : "من حج عن میت
~~کتب للمیت حجة
# ~~آداب الصوفیة فی الرخص
# ~~25 PageV00P330
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_331.png)

# ~~26
# ~~و للحاج بر آءة من النار.*
# ~~من الرخصة : سفر کردن به جهت دوران شهرها رخصت است.
# ~~حلالی طلبیدن ، یا طلب علم ، و بعد از آن اکر او را غرضی باشد درین ضمن
~~خود حاصل آید.
# ~~و ادب درین آن است که قصد او زیارت برای دینی باشد ، یا ازحقی که کسی
~~را برو باشد
# ~~و منها : در سماع برخاستن و حر کت کردن رخصت است.
# ~~و ادب او آن است که وقت را رعایت کند و بر سر کسی درنیاید و انبوهی
~~نکند و
# ~~مکان را بر اصحاب وجد تنک نکند مادام که وقت به حد باشد. اما وقتی که
~~جمع به ذوق و
# ~~مطایبه در آمده باشند او را نیز برسبیل مساعده بی اظهار و جد شاید به
~~سماع در آمدن1 وذوق
# ~~کردن به ادب تمام، لکن نکاه دارد تا خود را بر کسی نزند و مکان را فراخ
~~دارد و خود را
# ~~1 مست نسازد و حال و وجد از خود ظاهر مکرداند.
# ~~و منها : مزاح کردن رخصت است.
# ~~و درین باب ادب آن است که از دوروغ2 وغیبت و خصومت و محاکات و آنچ از
~~مروت
# ~~نبود اجتناب نماید . قال النبی علیه السلم : "ان الله لایواخذ
~~المزاح الصادق فی مزاحه .*
# ~~و علی رضی الله عنه می وید که رسول الله چون کسی را غمناک دیدی به مزاح
~~او را
# ~~1 شادمان کردی.
# ~~و بسیار مزاح کردن نیز مکروه است، خصوصا اهل حشمت را، و در مثل است:
~~"لاتمازح
# ~~الشریف فیحقد علیک ولا الدنی فیجتری علمیک."
# ~~و از اخلاق رسول الله صلی الله علیه وستم آن بود که به اصحاب التفات
~~نکردی، ازخوف
# ~~آنک نا کاه در مزاح باشند و خجل کردند.
# ~~2
# ~~و یکی از صحابه را ms282 درد چشم بود و خرما میخورد. رسول الله فرمود ترا درد
~~چشم
# ~~است و خرما میخوری؟ کفت یا رسول الله به آن جانب می خایم که درد نیست و
~~سالم است.
# ~~اوراد الاحباب
# ~~کذا دراص PageV00P331
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_332.png)

# ~~رسول الله بخندید.
# ~~ومنها : اظهار علومی که به عمل درنیاورده است رخصت است.
# ~~و ادب او آن است که به طریق افادت و نصیحت و ارشاد کوید که رسول الله
~~صلی الله علیه
# ~~و سلم فرموده است : "نضر الله إمرء سمع مقالتی فوعاها فآداها
~~کماسمعها ، فرب حامل فقه الی
# ~~من هو افقه منه"
# ~~ومنها : پوشیدن خرقههای مرقع و پاره دوخته رخصت است.
# ~~و درین باب ادب آن است که از چیزی که شهرت یابد و انکشت نمای کردد
~~اجتناب
# ~~نماید، و اکثر اوقات خود را به شغل دوختن آن و پارههای مناسب به یکدیکر
~~انداختن ضایع
# ~~نکند، و در تزیین1 آن از حد درنکذراند که آن تفویت وقت است بلافایدهآ
~~دینی و دنیاوی.
# ~~و عادت شیوخ آن است که چون فقیررا بینند که در تزیین مرقع و لباس می
~~کوشد با او
# ~~خصومت کنند که آن علامت آن است که فقیر فواید باطن را از دست داده است
~~و مفقود کرده و
# ~~به تزیین ظواهر مشغول شده.
# ~~مستحب آن است که وسط را نگاه دارد که رسول الله صلی الله علیه و سلم
~~بعضیها را
# ~~دید باجامههای کهنه و به غایت دریده، پرسید که شما را هیچ مال هست ؟
~~کفتند هست.
# ~~رسول الله علیه السلام فرمود که اثر آن باید که برشما پیدا کردد.
# ~~ومنها : و در وقت ملاقات یکدیکررا معانقه کردن و تقبیل کردن رخصت است.
# ~~لکن باید که باهم شکل و جنس خود کنی، و آن کسی باشد که انسی داشته
~~باشی.
# ~~ابوالهیثم بن تیهان رضی الله عنه روایت می کند که رسول الله صلی الله و
~~سلم در مدینه مرا
# ~~یش آمد ودر کنار کرفت و مرا بوسه داد، و ms283 رسول الله را از معانقه سوال
~~کردند. فرمود که اثبات
# ~~مودت است.
# ~~ومن الرخصة : حب ریاست رخصت است.
# ~~آداب الصوفیة فی الرخص
# ~~277
# ~~10
# ~~1- اصل : تربیت ؟ اصلاح مبتنی براستعمال تزیین درسطر ده و دوازده است.
# ~~2 - اصل : ابوالقسیم.

PageV00P332

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_333.png)

# ~~2
# ~~نبرد و به مرتبهآ خود فرود آید، و عاقل آن است که نفس خود را از مقدار
~~او بلندتر نبرد و از
# ~~و ادب درین آن است که قدرخود داند و حدخود نکاه دارد و زیادت از قدر
~~خود تمنی
# ~~درجهآ او نیز فروتر نیارد.
# ~~رفقت جاهل فضیحت است.
# ~~و کفتهاند جاهل راخمول بهتر از شهرت . جهت آنک خمول پردهآ معایب اوست و
# ~~شهرت نشر مثالب او ، و مرتبهای که به آن نخواهد رسیدن باید که نطلبد
~~تا آنچ در دست دارد
# ~~به بادندهد. هر که برقدر خود اقتصار کند آب روی و جمال کار او باقی
~~ماند.
# ~~و مشایخ گفتهاند: " آخر آفة یخرج من قلوب الصدیقین حب
~~الریاسة."
# ~~و منها : تقرب به سلاطین و در آمدن نزد ایشان رخصت است.
# ~~و شرط این آن است که به مدح مادح نیارامد و به قول او متغیر نشود و اکر
~~او را
# ~~به چیزی مدح گویند که داند که در نفس او نیست باید که از ایشان روی
~~کرداند که خدای
# ~~تعالی کسانی که دوست دارند
# ~~مذمت میفرماید ، قال الله تعالی : * یحبون ان یحمدوا بمالم یفعلواه لکن
~~آثم نیز نشود.
# ~~که خلق ایشان را مدح کویند به چیزی که در ایشان نیست
# ~~و باید که چون مدح شنود این دعا کوید: "اللهم اجعلنی خیرا مما
~~یظنون و اغفرلی
# ~~1 مالایعلمون ولا تؤاخذهم بما یقولون.*
# ~~مداحی امیرالمؤمنین علی را رضی الله عنه مدح می کفت . علی فرمود :
~~" انا دون ما اظهرت
# ~~وفوق ما اضمرت."
# ~~ومنها : سفیهان و بیادبان را به اسلاف ایشان سرزنش کردن، چون ضرورت
~~افتد، هم
# ~~رخصت است.
# ~~و ادب این آن است که تا از ایشان ms284 بیادبی نیاید نکنی و نکوئی و چون
~~بکوئی
# ~~به تعریض کوئی1، صریح نکوئی.
# ~~جهودان به حضرت رسول الله آمدند و ایذای بسیار کردند و نقض دین کفتند و
~~آن سخنان
# ~~اوراد الاحباب
# ~~2
# ~~1- اصل : گوی.

PageV00P333

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_334.png)

# ~~بررسول الله علیه السلم دشوار و سخت آمد. خدای تعالی این آیت را
~~فرستاد: هقل هل انبیکم بشر
# ~~من ذلک مثوبة عندالله من لعنه الله وغضب علیه ". پس رسول الله صلی
~~الله علیه و سلم ایشان را
# ~~به این لفظ خطاب کرد:ه یا اخوان القردة."
# ~~و منها : طاعت و عبادت را اظهار کردن رخصت است.
# ~~ولکن شرط او آن است که جهت آن کند تا مریدان در آن باب به او اقتدا
~~کنند و 5
# ~~تأدیب یابند و به قبول و رد خلق التفاتش نبود.
# ~~و رسول الله را پرسیدند که قرآن را بلند و آشکارا خوانیم یا پنهان و
~~پوشیده ؟ فرمود
# ~~که: "ان تبدوا الصدقات فنعماهی."
# ~~و این بحث و خلاف در نوافل و فضایل عبادات است . اما فرایض بی خلاف
~~ظاهر
# ~~کردن اولی است.
# ~~و من الرخصة : به جهت نزهت و تفرج از خانه بیرون آمدن و به صحرا و باغ
~~رفتن
# ~~رخصت است.
# ~~و ادب آن است که جائی رود که ازانواع منکرات خالی باشد تا در فتنه و
~~بلائی نیفتد که
# ~~از الت آن از خواطر اصحاب نتوان کردن.
# ~~و رسول الله را صلی الله علیه وسلم خوش آمدی که در سبزه و آب روان نظر
~~کردی.
# ~~ومنها : به مجلسی حاضرشدن که درو انواع سخنان رود رخصت است.
# ~~و شرط آن است که هرچیزی که منکر باشد استما ع نکند.
# ~~جابر رضی الله عنه می کوید زیادت از صدبار با رسول الله نشستهام که
~~صحابه در آن مجالس
# ~~گاهی اشعار انشاد کردندی و کاهی از امور جاهلیت باز کفتندی و رسول الله
~~خاموش بودی و
# ~~اکاهی نیز با ایشان تبسم کردی.
# ~~ومنها : اطعمهآ طیبهآ لطیف پاک خوردن رخصت ms285 است.
# ~~و درین باب ادب آن است که آن را عادت نسازد، بلک وقتی خورد که پیشتر
~~ازاین فاقه
# ~~آداب الصوفیة فی الرخص
# ~~276
# ~~1 PageV00P334
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_335.png)

# ~~280
# ~~کشیده باشد و بعد از و نیز خواهد که ریاضت کند تا اورا درین میانه
~~طعامهای پا کیزه خوردن
# ~~مسلم آید.
# ~~و علی رضی الله عنه [را] ثریدخوش آمدی.
# ~~و رسول الله را بوی طیب و حلوا خوش آمدی.
# ~~و ابوهریره روایت میکند که رسول الله کفت که اکر کسی برشما بوی خوش و
~~حلوا
# ~~عرضه کند تا برهردو چیز دست نمالیت یا نصیبه نکیریت آن را باز
~~مکردانیت.
# ~~و هم رسول الله فرمود: "انهسوا اللحم نهسا فانه اهنأو امرء"
# ~~و جای دیکر فرموده است که سید طعام اهل بهشت و اهل دنیا گوشت است .
# ~~ومنها : جامه را جهت طعام رهن کردن رخصت است.
# ~~و ادب او آن است که تا ضرورت نشوذ نکند .
# ~~و رسول الله [صلی الله] علیه و سلم زرهآ خود را به مقداری از جو رهن
~~کرده بود
# ~~نزدیک جهودی.
# ~~ومنها : از خواری و تحمل رنج و جفا کریختن رخصت است.
# ~~و آداب آن است که جهت سلامتی صدر کند تا به کسی دشمن نشود که مشایخ
# ~~15 کفتهاند: "الفرار مما لایطاق من سنن المرسلین."
# ~~والله تعالی در قصهآ موسی کلیم می کوید:" ففررت منکم لما
~~خفتکم."
# ~~و شافعی می کوید رضی الله عنه که بر نفس خود از جملهآ ظالمان ظالم تر
~~آن کس است که
# ~~تواضع نماید کسی را که او را کرامی ندارد، و به دوستی کسی رغبت نماید
~~که ازو
# ~~منفعت نیابد، و مدح کسی که اورا نشناسد قبول کند.
# ~~و رسول الله می فرماید که مؤمن باید که نفس خود را خوار نکند ،
~~"لیس للمؤمن ان
# ~~یذل نفسه."
# ~~اورادالاحباب
# ~~1
# ~~2 PageV00P335
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_336.png)

# ~~ومنها : با دوستان صادق انبساط کردن و قصد منازل ایشان کردن و به خانهآ
~~ایشان فرود
# ~~آمدن بی آنک اورا ms286 طلب کنند رخصت است.
# ~~و ادب و شرط آن است که به خانهآ کسی رود به تخصیص که آن کس به آمدن او
# ~~شادمان شود و داند که این اکرامی است که در حق او کرده.
# ~~رسول الله صلی الله علیه وسلم به خانهآ ابوالهنیم تیهانی رفت و ابوبکر
~~و عمر در خدمت او بودند. 5
# ~~ابوالهنیم خرماوشیر پیش آورد تاخوردند و رسول الله فرمود که این از آن
~~نعمتهاست که از وسؤال
# ~~نخواهند کردن.
# ~~ومنها : با اخوان و اصحاب عتاب کردن رخصت است.
# ~~و ادب آن است که مرادش آن باشد که غباری و کدورتی که به دل او راه
~~یافته باشد
# ~~زایل شود و دل او از غل و حقد طهارت یابد، نی آنک دل خود را تشفی دهد،
~~و هرچه خواهد .1
# ~~گوید و هرعذری که او را خواهند باید که قبول کند، که رسول الله
~~فرمود:" من تنصل ولم
# ~~یقبل فلیس مناه ، هر که عذر قبول نکند او از ما نیست .
# ~~شعر
# ~~اقبل معاذیر من یأتیک معتذرا
# ~~ان بر عندک فیما قال او فجرا
# ~~فقد اطاعک من ارضاک ظاهره
# ~~وقد اجلک من یعصیک مستترا
# ~~ومنها : مدح مذموم و مذمت ممدوح رخصت است.
# ~~و درین ادب آن است که در جانبین خود را نکاه داری و نفس و هوا را
~~متابعت نکنی و
# ~~از حددر نکذرانی.
# ~~روایت است که از سادات عرب دو مرد به حضرت رسول الله صلی الله علیه و
~~سلم آمدند و
# ~~یکی مرد آن دیکر را مدح کفت و از حد در کذرانید و مبالغت کرد ، و باز
~~آن مرد این را
# ~~مدح آغاز کرد، لکن مبالغت نکرد و کوتاه گفت . آن در غضب شد و حقد به دل
~~گرفت و
# ~~باز چنانک مدح به مبالغت کفته بود مثالب و مذمت او آغاز کرد . رسول
~~الله این نوع را برو
# ~~انکار کرد که حالی مدح گفتی باز مذمت می کنی ؟ او گفت اگر ms287 در آن مدح
~~صادق بودم
# ~~آداب الصوفیة فی الرخص
# ~~28
# ~~2 PageV00P336
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_337.png)

# ~~282
# ~~درین مذمت هم کاذب نیستم ! جهت آنک آدمی از مثالب و مناقب خالی نیست، و
~~دوست تا
# ~~راضی است معایب و مثالب را نمیبیند. رسول الله فرمود که: * ان من
~~البیان لسحرا.*
# ~~ومن الرخصة: دور شدن و ترک صحبت کسی که مستحق هجران باشد رخصت است.
# ~~عداوت کردن.
# ~~وادب این آن است که قصد او درین ترک صحبت اظهارحق باشد و محق باطل وفی
~~اللهرا
# ~~و روایت است که رسول الله صلی الله علیه و سکم از کعب بن مالک و دویار
~~او که در غزای
# ~~تبوک مخالفت کردند هجرت کزیدند و صحابه را امر فرمود که از ایشان هجران
~~کنیت و ترک
# ~~مجالست و مکالمت ایشان کنیت. قال الله تعالی: "حتی [اذا] ضاقت
~~علیهم الارض بما رحبت".
# ~~تا آنکاهی که خدای تعالی عقوبت کرد و رسول الله باز راضی شد و ایشان را
~~طلب فرمود و
# ~~1 بنواخت.
# ~~و منها : خرقهها و مرقعات مزوران را بر تن ایشان پاره کردن و از ایشان
~~بیرون کردن
# ~~رحخصت است.
# ~~و ادب آن است که قصد ونیت او آن باشد[ که]تزویر وخیانت و تلبیس ایشان
~~را که در
# ~~صورت خرقه پوشانیدهاند باطل کرداند. قال الله تعالی: " لا تتخذوا
~~ایمانکم دخلا بینکم* ، ای
# ~~1 مکرا وخدیعة.
# ~~و نظیر این امر آن است که کسی مویهای خود را برصورت علویان بگذارد. بر
~~همه
# ~~کس واجب باشد که برو انکار کنند و دعوی نسب فاسد او را ظاهر گردانند که
~~تا کسی که
# ~~اصل نسب او را نداند به او مغرور نشود .
# ~~و رسول الله صلی الله علیه و سلم مسجدی را که منافقان کرده بودند جهت
~~ضرار و
# ~~کفر و تفریق را در میان مؤمنان فرمود تا خراب کردند و بسوختند، اکرچه
~~ظاهر او مسجد
# ~~بود. اما قصد و نیت ایشان درین مسجد ساختن نفاق و مخالفت بود. قال ms288 الله
~~تعالی: "لاتقم فیه
# ~~ابدا*، الایة.
# ~~و هم رسول الله امر فرمود تا درخت خرمای بنی النضیر را قطع کردند و
~~خدای تعالی این
# ~~4
# ~~اورادالاحباب
# ~~2 PageV00P337
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_338.png)

# ~~آیت را فرستاد که: "ما قطعتم من لینة او تر کتموها قائمة علی
~~اصولها فباذن الله ولیخزی
# ~~الفاسقین"
# ~~ومنها : در مصالح کذب کفتن اجازت و رخصت است.
# ~~و ادب آن است که مراد و نیت او اصلاح و اظهارحق باشد، چنانک خدای تعالی
~~درقصهآ
# ~~ابراهیم فرموده است : "بل فعله کبیرهم هذا.*
# ~~و درقصهآ داود علیه السلم فرموده است : "ان هذا اخی له تسع و
~~تسعون نعجة ولی
# ~~نعجة واحدة."
# ~~ومنها : بهزیارت عجایزرفتن شاید.
# ~~اما ادب آن است که نیت و قصد او تقرب و زیارت باشد، الی الله عزوجل، و
~~دعاوبر که
# ~~طلب کردن.
# ~~ابوبکر رضی الله عنه یاران را کفت برخیزیت تا به زیارت ام ایمن رویم،
~~چنانک رسول الله
# ~~صلی الله علیه وسلم به زیارت او می رفت.
# ~~و منها: تکلف کردن ابنای دنیا را وبزر کان وقت و سلاطین را و به جهت
~~ایشان قیام
# ~~کردن و به روی خوش بر ایشان اقبال کردن رخصت است.
# ~~و ادب این باب آن است که بردنیای ایشان از مال و جاه هیچ طمع ندارد.
# ~~به حضرت رسول الله صلی الله علیه و سلم درمی آمدند. ایشان را ا کرام و
~~تبجیل می نمودندو
# ~~مجالسهآ حسنه می کرد و می فرمود که :*اذا اتا کم کریم قوم فاکرموه
~~."
# ~~ومنها : کریستن در مصایب رخصت است.
# ~~لکن ادب او آن است که نوحه ندارد و آواز بلند نکند.
# ~~و رسول الله صلی الله علیه وسلم در وفات ابراهیم کریست وفرمود که :
~~"ان العین لتدمع 20
# ~~و ان القلب لیحزن ولانقول ما یسخط الرب وانا بفراقک یا ابراهیم
~~لمحزونون."
# ~~آداب انصوفیة فی الرخص
# ~~283 PageV00P338
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_339.png)

# ~~284
# ~~ومنها : روی تازه داشتن با کسی که به دل با او کاره باشی رخصت است.
# ~~و ms289 ادب فقرا آن است که نیت و قصد او درین باب طلب سلامتی باشد نه ریا و
~~نفاق.
# ~~عایشه رضی الله عنها می کوید که بر در آمد و اجازت در آمدن طلبید تا به
~~حضرت
# ~~رسول الله درآید و من پیش رسول الله بودم . درحق آن شخص فرمود: "
~~بئس ابن العشیرة * یا
# ~~گفت : "اخو العشیرة" و بعد از آن او را اجازت فرمود و چون در
~~آمد رسول الله با او سخن
# ~~نرم و خوش کفت و من تعجب کردم. چون او رفت از رسول الله سؤال کردم .
~~فرمود که
# ~~یا عایشه : " ان من شرالناس من اکرمه الناس اتقاء فحشه."
# ~~و امام شافعی می کوید :
# ~~ت
# ~~لما عفوت ولم احقد علی احد
# ~~اوجبت(2) نفسی من هم العدوات(2)
# ~~لادفع الشر عنی بالتحیات
# ~~انی احیی عدوی عنه رؤیته
# ~~کانه قد حشی قلبی مودات
# ~~و اظهر البشر للانسان ابغضه
# ~~ومنها : و از سفیهان و بی با کان اعتضاد و مدد طلبیدن جهت دفع مضرت و
~~حوادث و
# ~~وقایع را رخصت است.
# ~~و ادب این آن است که نیت و قصد اوصیانت نفس و آب رو[ی] خود باشد از
~~مواجههآ
# ~~نا جنس و کسی که هم شکل تو نباشد.
# ~~احنف بن قیس می کوید:* اکرموا سفهائکم فانهم یقونکم التار و العار.*
# ~~و ابن سیرین1 روایت می کند که عبدالله عمر را رضی الله عنه خوش آمدی که
~~سفیهی در
# ~~صحبت او بودی تا اکر کاری افتادی سفاهت سفیهی دیکر را از و دفع کردی.
# ~~بیت
# ~~یعدو الذباب علی من لا کلاب له
# ~~و یتقی مربض المتأسد الحامی
# ~~اوراد الاحباب
# ~~1
# ~~1،
# ~~1
# ~~2
# ~~1- اصل : سیری.

PageV00P339

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_340.png)

# ~~ومن الرخصة : ذ کر عیب کسی کردن رخصت است.
# ~~اما شرط ادب فقرا آن است که عیوب مردم به زبان نیارد ، الا عیبی را که
~~مشهور باشدو
# ~~همه کس دانند، وعیبی که مستور باشد نشاید گفتن، و پرده دری نباید کردن.
# ~~و عایشه می کوید ms290 که عتیبه بی اجازت اندر آمد و رسول الله را خوش نیامد.
~~چون بیرون
# ~~رفت پرسیدم کیست این ؟ رسول الله فرمود: "احمق مطاع.*
# ~~و زنی به حضرت رسول الله آمد و مشورت کرد که فلان و فلان مرا خطبه می
~~کنند.
# ~~رسول الله صلی الله علیه و سلم فرمود :"اما فلان فشحیح" او
~~بخیل است ، و "اما فلان فلایضع
# ~~عصاه عن عاتقه"، یعنی یک جای مقیم نمی شود.
# ~~و رسول الله در حق صفوان کفت : "ان صفوان خبیت اللسان طیب
~~القلب."
# ~~ومنها : با شعرا و امثال ایشان مواسا کردن رخصت است.
# ~~و ادب صوفیه درین امر آن است که نیت و قصد او صیانت و عرض و سلامتی دین
~~خود
# ~~باشد ازایشان ، و چیزی که خواهند باید دادن، یابعضی ازین مأمول ایشان
~~را باید رسانیدن تا ایشان
# ~~در وبال واثم نیفتند ..
# ~~و رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمود:هما وقی به المرء عرضه فهو
~~صدقة.*
# ~~یکی از شعرا به حضرت رسول الله صلی الله علیه و سلم شعری خواند و در
~~آنجا ذکر 15
# ~~قسمت غنایم که از حنین گرفته بودند ذکر کرد و گفت: "ایقسم نهبی و
~~نهب العبید بین عیینة
# ~~والاقرع". رسول الله فرمود: "اقطعوا عنی لسانه" . زبان
~~او را از من ببریت . پنج شتر دادندش، و
# ~~کعب بن زهیر را جامهآ خود داد، چنانک در فص سماع کفته شد.
# ~~و منها : نثار از یکدیکر غارت کردن رخصت است.
# ~~و ادب درو آن است که از سر شره و حرص نکند، ونیت و قصد او آن باشد که
~~20
# ~~تا شادی در دل صاحب جمعیت در آرد.
# ~~معاذ بن جبل رضی الله عنه می کوید که من رسول الله را دیدم که در نثار
~~برچیدن و غارت
# ~~کردن او ما را می کشید و ما او را می کشیدیم، صلی الله علیه و سلم.
# ~~آداب الصوفیة فی الرخص
# ~~285 PageV00P340
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_341.png)

# ~~286
# ~~و منها : فخر کردن و اظهار ms291 دعوی کردن رخصت است.
# ~~* و اما بنعمة ربک فحدث" . و این نوع در وقت غلبهآ حال باشد یا در
~~مقابله مفاخرت ضدی،
# ~~لکن ادب فقرا آن است که نیت وقصد او اظهار نعمتهای خدای تعالی باشد.
~~قال الله تعالی:
# ~~رسول الله صلی الله علیه وسلم درغلبهآ حال کفت:* انا سید ولد آدم ولا
~~فخر* ، * آدم و
# ~~من دونه تحت لوایی* ،"لو کان موسی حیا لما وسعه الااتباعی."
# ~~و چون باز به نفس خود رجوع می کرد می کفت : "انا بن امرأة کانت تأ
~~کل القدید" و
# ~~می کفت : "انما آکل کما یأ کل العبید"، و می گفت که :
~~"هون علیک فلست بملک انما
# ~~انا عبد.*
# ~~و اما رخصت در مقابلهآ ضدی آن است که خودرا جهت اظهار حق نشکنی و حقیر
~~و
# ~~1 صغیر نکنی.
# ~~و در خبر مشهور آمده است که قبیلهآ وفد تمیم به حضرت رسول الله آمدند و
~~خطیب و
# ~~شاعر باخود آوردند. رسول الله صلی الله علیه [وسلم] ثابت بن قیس را که
~~خطیب رسول الله بود
# ~~طلب فرمود تا خطیب ایشان را جواب گفت و غالب آمد و حسان شاعر را طلب
~~کرد تا شاعر
# ~~ایشان را جواب کفت ، و رسول الله سخن کفت که از شعرحسان ایشان را سختر1
~~آمد و ایشان
# ~~1 مغلوب و مقهور شدند و باز چون اسلام آوردند رسول الله با ایشان احسان
~~کرد و جامه پوشانید.
# ~~ومن الرخصة : خصومت و قصد کردن و ضجرت نمودن رخصتاست، وقتی که امر
# ~~محال موجود کردد یا امری ظاهرشود که موجب احتمال نکند ، قولا و فعلا.
# ~~و ادب صوفیان درین باب آن است که از فحش و تیززبانی اجتناب نمایند و
~~محافظت
# ~~حدود حق تعالی کنند و ازحد در نکذرانند که به ظلم رسد و توظالم شوی و
~~هر چکاه غضب
# ~~(2 مستولی شود برعقل غالب آید، قال الله تعالی : "لایحب الله
~~الجهر بالسوء من القول الا من ظلم"،و
# ~~رسول الله صلی الله ms292 علیه وسلم می فرماید : "من استجهر مؤمنا فعلیه
~~وزره *. هر که مؤمنی را در
# ~~خشم و بانک و فریاد آرد و بال آنچ او کوید و کند بروی باشد.
# ~~اوراد الاحباب
# ~~ختنر) PageV00P341
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_342.png)

# ~~و امام شافعی می کوید : " من استغضب ولم یغضب فهوجهار*.
# ~~و الله تعالی می کوید:ه والذین اذا اصابهم البغی هم ینتصرون * ، یعنی
~~چون با ایشان
# ~~ظلمی و ستمی میرسد نصرت میطلبند بر ایشان تا خوار و ذلیل نکردند ، اما
~~چون نصرت بیابند
# ~~عفو کنند.
# ~~وقال الله تعالی : "ولمن انتصر بعد ظلمه فاولئک ماعلیهم من
~~سبیل"، و جهد نماید تاغضب 5
# ~~جهت نفس خود نکند، بلک باید که جهت غیرت حق سبحانه و تعالی و برای
~~اخوان دین غضب
# ~~راند که رسول الله صلی الله علیه وسلم هر کزجهت نفس خود انتقام نکرده
~~است، الا از کسی که
# ~~هتک محارم خدای تعالی کردی از و انتقام کشیده است لله تعالی را.
# ~~یکی از علمای دین را کفتند در کارنفس خود تحمل می کنی و در کار دوست
~~خود هیچ
# ~~تحتمل نمی کنی ! گفت جهت آنک احتمال در کار نفس خود تحمل است و احتمال
~~در کار 1
# ~~دوستان و اخوان از لؤم و نا کسی باشد.
# ~~خاتمه : طریقه ومذهب صوفیه را اول احوال است، و باز مقامات، و باز
~~اخلاق و آداب، و
# ~~باز رخصت.
# ~~اما حکم رخصت در امرطریقت ومذهب صوفیه ادنی تر از اهمه است ، و درجه و
~~مرتبهآ
# ~~او ازجملهآ امور ایشان کمتر.
# ~~هر کس که به جمیع طریقت که آن احوال است او مقامات و اخلاق و آداب
~~متمسک
# ~~کردد و ظاهر و باطن او به کل آراسته گردد آن کس از محققان باشد .
# ~~وهر کس که به اخلاق و آداب ظاهر بسنده کندو احوال و مقامات نداشته
~~باشد] او از
# ~~مترسمان باشد که رسم این قوم رعایت کرده باشد.
# ~~و هر کس که به این رخصتها که بیان کردیم تمسک نماید ms293 و آداب این رخصت را
~~چنانک 20
# ~~ذکر کردیم به جای آرد او از متشبهان به این قوم باشد4 که از صدق ارادت
~~به ایشان تشته
# ~~کرده باشد تا در زمرهآ صادقان به این قوم لاحق کردد . قال علیه السلم:
~~"من احب قوما فهو
# ~~آداب الصوفیة فی الرخص
# ~~28 PageV00P342
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_343.png)

# ~~28
# ~~منهم" ، "ومن تشبه بقوم فهو منهم"، "ومن کثر سواد
~~قوم فهو منهم."
# ~~بدانک هر کس که سه اصل را نکاه دارد و بدان ملازمت وامحافظت نماید آن
~~کس از فقرا و
# ~~خلاصهآ سخن و خاتمة الکلام آن است که مشایخ طریقت و حقیقت اجتماع
~~کردهاند
# ~~اصحاب تصوف باشد.
# ~~و هر کس که این سه اصل را محافظت نکند یا در یکی از این سه اصل خللی
~~اندازد او
# ~~از حکم مذهب طریقت و روش مشایخ و متابعان ایشان بیرون رفت و از ایشان
~~کریخت.
# ~~و آن سه اصل یکی ادای فرایض است اندک و بسیار، و دشوارو آسان. او باید
~~که همه را
# ~~به جای آرد که هیچ ترک نشود . دوم اجتناب از محارم که هرچیز که حرام
~~است پیرامون آن
# ~~نکردد قولا و فعلا، و آن حرام خواهی صغیر ، خواهی کبیر. و سیم ترک
~~دنیا اندک و بسیار او
# ~~که هیچ چیز او را باید که طالب نبود و کل او را به اهل دنیا باز گذارد،
~~الا آن مقدار که
# ~~4 مالابد مؤمن باشد.
# ~~و ما لابد آن است که رسول الله صلی الله علیه و سلم استثنا کرده است و
~~بیرون داشته و
# ~~فرمود که: "اربع من الدنیا ولیست منها: کسرة تسدبها جوعتک، وخرقة
~~تواری بها عورتک، وبیت
# ~~یکنک من القروالحر، وزوجة صالحة تسکن الیها"، یعنی نان پاره [ای]
~~که کرسنکی به آن بیارامد،و
# ~~1 جامهآ کهنهای که عورت تو به آن پوشیده شود، و خانه[ای] که ترا از
~~سرما و کرمانکاه دارد و
# ~~زنی صالحه که نفس تو به او بیارامد. و هر چیز ms294 که غیر ازین و زیادت ازین
~~است هیچ کس [را] در آن
# ~~حق نیست.
# ~~جنید را پرسیدند که چه می کوئی در حق کسی که از دنیا هیچ ندارد الا به
~~مقدار دانهآ
# ~~خرما. اسم تصوف برو افتدیانه ؟ و این نام فقربر وصحیح آیدیانه؟ فرمود
~~که مکاتب را تایک درم
# ~~ازبهای او برو باقی است شرعا همچنان درحکم بند کی است. یعنی تا ذره ای
~~از دنیابا مرد باقی
# ~~است او را حکم اهل دنیاست.
# ~~کنون ای برادر بدان که هر که این آداب و شرایط را ملازمت کند او از
~~مبتدیان مذهب
# ~~طریقت باشد و بعداز آن اکردر طلب جد و اجتهاد نماید هر آینه به معالی
~~احوال ترقی کند و
# ~~از محققان گردد.
# ~~اوراد الاحباب
# ~~1 PageV00P343
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_344.png)

# ~~مشایخ فرمودهاندن" من شق علیه رکوب الاهوال لم یرتق الی معالی
~~الاحوال، ومن لم
# ~~یرتق معالی الاحوال لم یبلغ مراتب الرجال"، وخدای تعالی می
~~فرماید: * وان لو استقاموا علی الطریقة
# ~~لاسقیناهم ماء غدقا.*
# ~~و هر کس که ازین سه اصل که کفتیم یا یکی ازین سه اصل یا از بعضی ازین
~~سه اجتناب
# ~~نماید و همه را به جای نیارد از درجهآ رخصت هم فرو افتاده باشد و آداب
~~صوفیه را ترک کرده و
# ~~از مذهب طریقت مفارقت نموده و دور افتاده . نان و خرقهآ این قوم و
~~اوقات ایشان برو حرام
# ~~باشد و برجماعت صوفیان واجب کردد که ازو مفارقت نمایند و او را دور و
~~مخذول کنند و
# ~~هجران او کزینند و از وی کریزند یا او را از خود کریزانند .
# ~~و هر کس از فقرا و اهل تصوف که با این طایفه مداهنه کند یا در بعضی
~~مسامحت کند
# ~~او نیز در عار شریک ایشان باشد و همچو ایشان کردد و هیچ عذری نباشدش که
~~خدای تعالی .1
# ~~می فرماید:" ومن یتولهم منکم فانه منهم*
# ~~اللهم اجعلنا من الصادقین و الحقنا بالمتحققین بمنک وجودک.
# ~~آداب الصوفیة فی ms295 الرخص
# ~~289
# ~~5 PageV00P344
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_345.png)

# ~~چون بیان معاملات و آداب و اخلاق قالب و قلب مبین و مشروح کشت بعضی در
~~نصف
# ~~اول کتاب که اوراد الاحباب است و بعضی درین نصف آخر که فصوص الآداب
~~است، و هیچ
# ~~امری و دقیقهای که به این طایفه تعلق دارد مهمل و مبهم کذاشته نشد،
~~واجب نمود یک فص
# ~~در بیان چهله و خلوت نشستن و خاصیت و فتوح او نبشتن و کیفیت در آمدن به
~~خلوت و
# ~~شرایط آن را به شرح باز نمودن، جهت آنک به اربعینیه نشستن در میان
~~طایفهآ صوفیه اصلی
# ~~معتبر است.
# ~~و این فص را بر سه باب مرتب کردیم ، والله الهادی الی الصواب.
# ~~3
# ~~ف
# ~~18 PageV00P345
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_346.png)

# ~~در بیان خاصیت اربعینیه که صوفیان می نشینند وحکمتی که درین عدد چهل
~~است
# ~~این طایفهآ صوفیه را جمیع او قات و روز کار باید که چنان باشد که در
~~وقت چهله
# ~~نشستن است . هرچه در اول چهله مطلوب این قوم است در غیر چهله نیز همان
~~مطلوب است .
# ~~لکن آن است که حکم اوقات مختلفه بر سالک طارق می کردد و اورا مشوش می
~~کند. 5
# ~~پس وقت خود را به این اربعینیه مقید می دارد و نفس را برین معتاد می
~~کند1 تا حکم و خاصیت او
# ~~بر اوقات دیکر فایض کردد و جمیع او قات ایشان بر هیأت اربعینیه کردد.
# ~~و رسول الله صلی الله علیه وسلم عدد اربعین را مخصوص ذ کرفرموده است و
~~گفته:
# ~~"من اخلص لله اربعین صباحا ظهرت ینابیع الحکمة من قلبه علی
~~لسانه."
# ~~و خدای تعالی این عدد را درقصهآ موسی علیه السلم به تخصیص انقطاع الی
~~الله ذکرفرموده 10
# ~~است که "و واعدنا موسی ثلثین لیلة و اتممناها بعشرفتم میقات ربه
~~اربعین لیلة"، وآن ثلاثین ماه
# ~~ذوالقعده است و عشر دیکر دههآ ذی الحجه، و روزهٔ‌ موسی علیه السلم در
~~این چهل روز آن نه
# ~~بود که روز ms296 نخوردی و شب افطار کردی ، بلک هرچهل روز را طی کردو افطار
~~نکره تا
# ~~بامداد عید. و ازین آیت معلوم شد که درین باب سلوک خلو معده از طعام
~~اصلی بزر ک است که
# ~~موسی با کمال نبوت جهت مکالمهآ خدای را محتاج شد به ترک طعام و خلوت و
~~عزلت از خلق. 15
# ~~و علوم لدنی در قلوب سالکان و منقطعان الی الله یک نوع از مکالمهآ
~~خداست. وهرکه
# ~~چهل روز از خلق منقطع شود خالصا مخلصا الی الله تعالی و نفس خودرا
~~چنانک شرط است تعهد
# ~~کند و معده را چنانک حق آن است نکاه دارد خدای تعالی علوم لدنی برو
~~بکشاید.
# ~~و برسر تحدید و تقیید زمان به این عدد اربعین که خدای تعالی در قصهآ
~~موسی کفت و رسول الله
# ~~درین حدیث فرمودهیچ کس واقف نیست و حکمتی که دروست کس بر حقیقت آن مطلع
~~نیست
# ~~باباول
# ~~1- اصل: می کنند.
# ~~2 PageV00P346
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_347.png)

# ~~292
# ~~الا انبیا که خدای ایشان را بیا کاهاند و اولیاء الله که هم به تعریف
~~خدای بشناسند.
# ~~اما آنچ به خواطر در می آید آن است که الله تعالی تکوین آدم را از خاک
~~چهل روز
# ~~تقدیر کرد، چنانک حدیث آمده است: "خمر طینة آدم بیده اربعین
~~صباحا"
# ~~عمارت بهشت بود از اجزای تراب تر کیب او رامکون کردانید، تر کیبی که
~~مناسب دار دنیاو
# ~~و آدم علیه السلم چون صلاحیت عمارت دارین داشت وارادت الله تعالی از و
~~عمارت دنیاو
# ~~این عالم شهادت و حکمت بود.
# ~~اما در ذات آدم آن حقیقتی که قابلیت عمارت دنیا او را بود آن حقیقت به
~~حسب قانون
# ~~حکمت از اجزای ارضی و سفلی مخلوق نبود. لکن الله تعالی آن حقیقت را
~~درخاک مکون
# ~~کردانید و طینت آن حقیقت را چهل صباح تخمیر کرد تا آن حقیقت درین تخمیر
~~چهل صباح
# ~~از حضرت الهیت به چهل حجاب بعید کردد، و هر حجابی عبارت است از ms297 معنیای
~~که صالح
# ~~عمارت دنیاست و درو مودع است، چنانک آتش در سنک مودع است تا این چهل
~~حجاب اورا
# ~~از حضرت الهیت و مواطن قربت حایل و عایق کردد تا عمارت حکمت و خلافت
~~الله تعالی
# ~~فی الارض ازو بیاید که اکر آن حقیقت به این حجب محتحب نشدی و از مقام
~~قرب در بعد
# ~~متأصل نکشتی عمارت دنیا از و نیامدی.
# ~~پس چنانک در اول کار آن حقیقت آدمیت چون متوجه عمارت این دار دنیا بود
~~به تخمیر
# ~~چهل صباح به چهل حجاب بعید کشت باز چون متوجه مقامات قربت وحدت الهیت
~~کردد واز
# ~~غیر منقطع شود و از عمارت دنیا روی بکرداند تا به مقام و عالم خود باز
~~رسد پس هر آینه باید
# ~~که چهل صباح را به خدای تعالی و طاعت او اقبال کند ، تا به هر صباحی
~~یکی از آن حجاب
# ~~تخمیر باز مرتفع کردد و یکی منزل در طریق قربت حضرت الهیت که مجمع و
~~مصدر علوم است
# ~~یشتر رود تا چون اربعین تمام شود آن چهل حجاب زایل کردد و علوم و معارف
~~درو
# ~~منصب شود.
# ~~و بدان که علوم و معارف الهی از خارج به تو در نمی آید، بلک اعیانی است
~~موجوده در
# ~~اورادالاحباب
# ~~1
# ~~1 PageV00P347
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_348.png)

# ~~وجودتو که این زمان نام او حدیث نفس و وسوسهآ شیطان وخاطر پریشان است.
~~چون اکسیر
# ~~نور عظمت الهی به او متصل میشود او منقلب می کردد و همهآ علوم الهی و
~~الهامات میشود.
# ~~شیخ سعدالدین حموی می کوید ، قدس الله روحه العزیز:
# ~~چون شکل به غایت برسد لام شود
# ~~چون وسوسهآ نفس که الهام شود
# ~~هرخاص که خاص ماست کمنام شود
# ~~چون آیت کشت آنکهی عام شود
# ~~اکر وجود نفس و حدیث او نبودی علوم نیز از توظاهر نکشتی جهت آنک حدیث
# ~~نفس وعائی است وجودی مرقبول انوار را.
# ~~وقلب را فی ذاته قابلتت قبول علم نیست، جهت آنک نفوس قوابل ms298 است و عقول
~~فواعل.
# ~~معقول در عقل به ظهورنمی آید در نفس به ظهورمی آید. نفس مثال لوح است و
~~عقل مثال بنان وقلم،
# ~~با مثال فکرت کاتب.
# ~~کر نفوس که لوح است نبودی از عقول که قلم است هیچ ظاهر نکشتی، و این
~~نکته
# ~~پیش اهل حکمت مقرراست.
# ~~و بدان که نزد اهل تصوف قلب را دو روی است : یکی روی به نفس دارد و به
~~عالم
# ~~شهادت ، و یکی روی به روح و الهامات روح و عالم غیب دارد.
# ~~وچون سالک چهل صباح را خالص کند و آن چهل حجب ترا بی مرتفع شود علومی
~~که 15
# ~~از غیب در روح مکون باشد و به الهام منزل دروظهور کند و قلب آن را
~~بکیرد و به زبان که
# ~~ترجمان دل است بدهد ، چنانک رسول الله صلی الله [علیه] و سلم فرمود :
~~"من اخلص لله اربعین
# ~~صباحا ظهرت ینابیع الحکمة من قلبه علی لسانه.*
# ~~و روح وقلب را فوق ازمرتبهآ الهام درعالم قربت مراتب بسیار است . چون
~~بنده الی الله
# ~~تعالی منقطع شود و ازمردم عزلت و خلوت کیرد و مسافت و جود خود را قطع
~~کند آنکاهی از
# ~~معدن نفس جواهر علوم استنباط تواند کردن. درخبر است که : "الناس
~~معادن کمعادن الذهب و
# ~~الفضه. خیارهم فی الجاهلیة خیارهم فی الاسلام.*
# ~~بندهآ سالک را درین چهل روز هرروزی به و اسطهآ اخلاص عمل لله تعالی یک
~~طبقه از طبقات
# ~~آداب الخلوة، باب اول
# ~~29
# ~~20 PageV00P348
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_349.png)

# ~~294
# ~~جبلاب ترابی که مبعد بنده است عن الله تعالی منکشف میشود تا درچهل روز
~~کامل ایام
# ~~خلوت آن چهل طبقهآ حجاب روز تخمیر را کشف کند.
# ~~و نشان تأثیر اربعینیه در سالک وعلامت صدق او درخلوت و نشان آنک درین
~~اربعینیه
# ~~به شرایط اخلاص وفا کرده است آن است که چون از خلوت اربعینیه بیرون آید
~~بیش به دنیا
# ~~رغبت نکند و زهد نماید و از دارغرور دورشود و به دارالخلود ms299 باز کردد.
~~جهت آنک ترک دنیا
# ~~ازضرورت ولوازم ظهور حکمت است در دل.
# ~~وهر که به دنیا رغبت نماید و زهد نکند علامت آن باشد که در خلوت برهیچ
~~حکمتی
# ~~ظفر نیافته است و هیچ حاصل نکرده.
# ~~و هرکه را بعد از اربعینیه در باطن حکمت الهی پدید نیاید از آن باشد که
~~شرایط
# ~~1 خلوت او به خلل بوده است و اخلاص به جای نیاورده است ، و هرکه اخلاص
~~به جای نیارد
# ~~خدای را عبادت نکرده است جهت آنک خدای عبادت بی اخلاص را قبول نمی کند،
~~قال الله تعالی:
# ~~وما امروا الا لیعبدوالله مخلصین له الدین."
# ~~شبلی مریدی را وصیت می کرد کفت تنهائی و خلوت را ملازم شو، نام خود را
~~از میان [1811]
# ~~قوم پاک کن ، روی به دیوار آر تا آنکاه که بمیری.
# ~~یحیی معاذ می کوید که وحدت آروزی صدیقان است. هر که را داعیهآ خلوت از
~~باطن
# ~~منبعث شود و نفس او درین باب مساعدت کند ومیل نماید و او را به خلوت
~~کشاند دلیل کمال
# ~~استعداد او باشد.
# ~~و حدیث صحیح است که پیش از نبوت رسول الله علیه السلم خلوت را دوست
~~داشتی و
# ~~زواده بر کرفتی و به غار حرا رفتی و شبهای بسیار آنجا خلوت کزیدی و باز
~~پیش خدیجه آمدی و
# ~~زواده گرفتی و بازرفتی تا آنگاه که جبریل برو پیدا شد و وحی آورد که :
~~"اقرء باسم ربک
# ~~الذی خلق. خلق الانسان من علق."
# ~~و مشایخ طریقت قدس الله ارواحهم خلوت را ازین اصول آیات و احادیث1
~~گرفتهاند و
# ~~مریدان وطالبان را این راه را اختیار کرده.
# ~~اوراد الاحباب
# ~~1- اصل : احادث.

PageV00P349

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_350.png)

# ~~و چون مریدان در خلوت به اخلاص باشند الله تعالی بر ایشان چیزی کشاید
~~که انس
# ~~خلوت ایشان باشد، و آنچ را جهت خدای ترک کردهاند عوض آن شود.
# ~~وبدان که خلوت قلب مستمرو دائم است، اما کمال عدد اربعین را در ظهور
~~مبادی بشارات ms300
# ~~حق اثری و خاصیتی تمام است.
# ~~خواجه امام برهان الدین رویینه گران رحمه الله قصه ای مرافعت کرد به
~~حضرت شیخ العالم
# ~~السؤال
# ~~سیف الدین باخرزی و در آنجا نبشته بود که مدتی است تا زاویهآ مسجد را
~~زحمت میدهم و پیش
# ~~زین وقتها به یک چهله مرا بسیار انوار بوده است واکنون از آنها هیچ
~~نمییابم. بدان فضلی که
# ~~آفرید گار با شما کرده است طریق این بیچاره بنماییت.
# ~~شیخ العالم سیف الدین باخرزی اوارا بازین جواب نبشت که تنهائی اختیار
~~کردن، و کلمهآ
# ~~الجواب
# ~~استغفار چند روز وظیفهآ ذکرخود ساختن، و به وقت افطارعلی الامرالوسط
~~لاالجوع المفرط ولا
# ~~الشبع المثقل بودن، و بهمکن وضووقت وقت غسل کردن، و ناچیز شناختن هرچه
~~موصل نیست
# ~~به حضرت، و از بکاء نصیبی جستن، سالک را بر سر انوار اوقات کم شده باز
~~رساند ، بفضل الله ولطفه.
# ~~آداب الخلوة، باب اول
# ~~265 PageV00P350
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_351.png)

# ~~دربیان فتوحات و فواید اربعینیه
# ~~قومی راه خلوت را کم کردهاند و طریق اربعینیه را غلط کرده و اصل را
~~مانده و فرع
# ~~بی ثمر را بر کزیده. شیطان درین قوم راه یافته است و باب غرور بر ایشان
~~کشاده و بی آنک
# ~~بدانند که غرض از خلوت نشستن چیست و آداب حق خلوت و اخلاص چیست به خلوت
# ~~در می آیند و اصل صراط مستقیم را نمی دانند.
# ~~همین مقدار شنیدهاند که مشایخ و صوفیه را خلوات بوده است و بر ایشان
~~کرامات و
# ~~و قایع ظاهر گشته و غرایب و عجایب کشف شده. ایشان نیز به طلب آن کرامات
~~و مکاشفات
# ~~به خلوت درمی آیند و این عین علت و محض ضلالت است.
# ~~آن طایفهآ پا کان وحدت و خلوت را جهت سلامتی دین و تفقد احوال یقین و
~~اخلاص
# ~~عمل لله تعالی اختیار کردند.
# ~~ابوتمیم مغربی می کوید هر که صحبت را ترک کند و خلوت را اختیار کندباید
~~که ظاهرو
# ~~باطن او از همه ms301 چیزها خالی باشد الاذ کر خدای تعالی، و از جمیع مرادات
~~خالی کردد الا از مراد
# ~~خدای تعالی. و ازین که نفس از از و مطالبهآ چیزی کند از عالم اسباب
~~ازین هم خالی شود تا خلوت
# ~~1 او صحبح باشد و فایده دهد ، که اکر خلوت او بدین صفت نبود آن خلوت او
~~را در فتنه و
# ~~بلائی اندازد که مخالف خدای و رسول الله و اولیاء الله باشد.
# ~~شیخ ابوبکر وراق می کوید که خیر دنیا و آخرت درخلوت و قلت است که هیچ
~~چیز
# ~~دنیاوی نباشدت و با هیچ کس صحبت نداری، و شر دنیا و آخرت در کثرت دنیا
~~و مخالطت
# ~~خلق است. هر که به خلوت به علت در آید شیطان به او در آید و انواع
~~طغیان در نظر او بیاراید
# ~~20 تا باطن او ازغرور ومحال مملو کردد و او باخود ظن برد که حسن حالی
~~دارد.
# ~~باب دوم
# ~~10 PageV00P351
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_352.png)

# ~~و اصل سخن درین باب آن است که ریاضت و عزلت از خلق و منع حواس از شواغل
# ~~در نفوس بنی آدم مطلقا مؤثر است ، خواهی نفوس کافره و خواهی مؤمنه.
~~هروجودی که
# ~~با این نوع اعمال مشغول کردد در آن امری که مطلوب او باشد نفس او منصرف
~~کردد.
# ~~و نیز خاصیت نفس آدمی آن است که چون سد حواس و ترک اشتغال کند و ریاضت
# ~~پیش کیرد هرچیز که سفلیات است و درین مرکز زمین است او آن را بیند و
~~بداند . و این نوع 5
# ~~به اسلام و عدم اسلام تعلق ندارد، ازخاصیت و قدرت نفس مرتاضه است.
# ~~چنانک مثلا بخشی و جوکی و برهمن از دو روزه و ده روزه راه خبر باز دهند
~~و آنچ
# ~~دریس دیوارها محجوب باشد برو عیان شود.
# ~~و بر فلاسفهآ علوم ریاضی عقلی و حقایق خواص اشیاء و ادراک غوامض علومی
~~که غیردین و
# ~~عالم روحی باشد منکشف کردد. و رهبانان ms302 نیز که در دیرها از احوال عجیبهآ
~~ارضی که خارق 10
# ~~عادات باشد و معانی غریبهآ سفلیه خبر باز می دهند .
# ~~و جمله این طوایف از معارج و علوم انبیا و معارف انوار قلب و روح که
~~علویات و
# ~~الهیات اند خبر ندارند و در آن پرده کذر نیابند و راه ندانند .
# ~~هر کس که متابع محمد علیه السلم نباشد هرچند که در ریاضت و تجرید و قطع
~~علایق
# ~~بکوشد درمراتب کشف حواش و نفس و عقل و خواص سفلیات و هرچیز که تحت
~~افلاک است 15
# ~~راه یابد و ازین عوالم خبر باز دهد.
# ~~اما در مقامات کشف قلب و روح وسر و معارف الهی غیر مؤمنان و متابعان
~~محمد علیه السلم
# ~~راه نیابند. چنانک پیش از محمد در هرزمانی هر پیغامبری که مبعوث می کشت
~~طرق دیکر انبیا
# ~~مسدودمیشد و این مکاشفات علوی و الهی مخصوص میبودبه متابعان همین
~~پیغامبر. و ا کنون
# ~~آین مقامات علوی و آنچ ورای افلاک است مخصوص است به متابعان محمتد علیه
~~السلم و راههای 20
# ~~انبیا[ی]پیشینه مسدود است.
# ~~اکنون چون این اصل و مقدمه را دانستی بدان که و حدت و خلوت و جمع آوردن
~~همت را
# ~~آداب الخلوة، باب دوم
# ~~97 PageV00P352
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_353.png)

# ~~298
# ~~درصفای باطن مطلقا اثری تمام است. هر کس که درین افعال جادهآ شریعت
~~وشعار سنت وصدق
# ~~متابعت رسول الله را، صلی الله علیه وسلم، محافظت نماید نتیجهآ او
~~روشنائی قلب و زهد در دنیا و
# ~~حلاوت ذ کر باشد و با خدای به اخلاص معامله کردن مثل نماز و تلاوت و
~~سایر عبادات.
# ~~و هرچکاه که در خلوت و ریاضت رعایت سیاست شرع و متابعت محمد رسول الله
# ~~علیه السلم نباشد نتیجهآ او صفای نفس و حواس باطن باشد که در ا کتساب
~~علوم ریاضت و معرفت
# ~~خواص اشیا و دعوت کوا کب و تسخبر جن ازو استعانت و استمداد کند، به مثل
~~فلاسفه و
# ~~دهریان و ms303 صابیات1 و اهل تسخیر و تنجیم خذلهم الله.
# ~~و هرچند این معانی درمرید بیشتر شود بعد او ازخدای تعالی بیشتر کردد ،
~~و هرچند او
# ~~باین معانی بیشتر اقبال کند شیطان او را به این طریق اکتساب علوم ریاضت
~~باثمرهآ تسخیر و
# ~~1 تنجیم با راست آمدن سخنی که کوید و خبرها بازدادن از سفلیات کمراه تر
~~کند و غوایت و
# ~~ضلالت او را بسیارتر کرداند تا او بکلی میل به آن طرف نماید و خاطر او
~~بد آن سا کن شود و
# ~~ظن برد که به مقصود رسیده است و برمطلوب ظفریافته، و نداند که این نوع
~~فایده و این فن مایده
# ~~از نصاری و براهمه [و] ریاضت کشان تبت و ستاره پرستان ممنوع و دریغ
~~نیست و اهل ادیان و
# ~~ملل درین نوع شریک اند و فرق مختلفه ازین اقسام محظوظ اند.
# ~~اما اهل اسلام وسالکان طریقت و مشایخ حقیفت را از خلوت و ریاضت و انواع
~~اذکار و
# ~~عبادات مقصود و مراد عبودیت خداست برسراط مستقیم و طلب اخلاص و جمعیت
~~همت جهت
# ~~اقامت بند کیاخدای را.
# ~~یکی از مشایخ مرید را کفت که ارادت خدای تعالی از تو استقامت میطلبد و
~~تو از
# ~~خدای کرامت میخواهی! این جایز نباشد . زینهار تاطالب کرامت نباشی که از
~~حق بازمانی.
# ~~تو درین راه از خود همان طلب کن که خدای از تو می طلید.
# ~~و کاه باشد که خدای برصادقان سالک دری بکشاید از خوارق عادت یا صدق و
~~فراست
# ~~یاخبر دادن از احوال مستقبل.
# ~~اوراد الاحباب
# ~~1
# ~~- (صراط).
# ~~- کذا دراصل، ظ صابثآن.

PageV00P353

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_354.png)

# ~~و کاه باشد که این باب را بر سالک نکشاید و او این معانی را نداند و
~~این نادانستن
# ~~از نقصان کار سالک نباشد و موجب قدح حال او نبود، بلک نقصان و قدح در
~~احوال سالکان
# ~~وقتی باشد که از حد استقامت و صراط مستقیم و جادهآ شریعت و سنت منحرف
~~کردند.
# ~~لکن آن ms304 باب خوارق عادت و کرامت چون برصادقان ظهور کند و مفتوح شود مزید
# ~~یقین ایشان کردد و مستدعی شود مرایشان را بر صدق مجاهده و معامله و زهد
~~و تخلق 5
# ~~به اخلاق حمیده.
# ~~و هرچکاه این باب بر کسانی مفتوح شود که در تحت احکام سنت و سیاست
~~شریعت
# ~~نباشند سبب غرور و حماقت و بزرک باشیدن برمردم و ترک عبودیت حق شود و
~~ایشان درین
# ~~ظلمت و جهل می گردند تا آنگاه که ربقهآ اسلام را از گردن خود خلع کنند
~~و منکر حدود و
# ~~احکام و حلال وحرام و متابعت رسول الله شوند و ظن برند که مقصود از
~~عبادات ذکر الله 10
# ~~است و بس، و به تدریج حال ایشان به الحاد و زندقه کشد ، والعیاذ بالله
~~من الضلال .
# ~~و کاه باشد که قومی را خیالات لایح کردد و ظن برند که آنها و قایع است
~~و آن
# ~~وقایع را باز به وقایع مشایخ تشبیه کنند ، بی آنک به حقیقت آن عالم و
~~عارف باشند و در غرورعالم
# ~~خیال افتند ، نعوذ بالله من ذلک.
# ~~بان اختلاف احوال واعمال اهل خلوت
# ~~هر کس که خواهد تا در مراتب صدیقان و درجات صوفیان متحقق شود باید که
~~عمل
# ~~به اخلاص کند لله تعالی، وحسن نیت به جای آرد، و چهل روز درخلوت نشینند
~~، و بعضی دوماه
# ~~متصل نشینند ، و بعضی سه ماه و زیادت نیز نشینند، و بعضی در اثنای سال
~~سه بار یا چهار بار
# ~~به اربعینیه نشینند.
# ~~و از اهل خلوت طایفه ای آنهااند که صفاای] یقین مباشر باطن ایشان کردد
~~و حجاب 0"
# ~~از پیش دل بر خیزد تا دل ایشان خدای بین کردد، چنانک یکی از مشایخ ازین
~~مقام خبر داد که
# ~~"رآی قلبی ربی."
# ~~آداب الخلوة، باب دوم
# ~~99 PageV00P354
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_355.png)

# ~~0
# ~~وعلی بن ابی طالب رضی الله عنه کفت : "لم اعبد ربآ لم اره"
~~وهم او فرموده است که : "ما
# ~~نظرت فی ms305 شیء الا ورأیت الله فیه ".
# ~~و به این مرتبه و مقام قومی به احیای اوقات و اعمال صالحات و منع جوارح
~~از اشتغال
# ~~دنیا و توزیع اوقات شب و روز برتلاوت وصلوات و ذکر رسیدهاند.
# ~~و قومی دیکررا در اصل فطرت صدق وقوت استعداد به غایت کمال افتاده بود،
~~خدای
# ~~تعالی به فضل و موهبت خودبی عمل و مجاهده به این مقامشان برساند.
# ~~و قومی دیکر بعد از ادای فرایض و سنتهای معینهآ او بریکی ذ کرملازمت و
~~مداومت
# ~~نمایند و دایما بی قصور و فتور آن را کویند و در اثنای طعام خوردن و
~~طریق وضو نیز ازو
# ~~خالی نباشند.
# ~~1
# ~~و جمیع مشایخ قدس الله ارواحهم از اذکار کلمهآ "لا اله الا
~~الله" را اختیار کردهاند ، و
# ~~این کلمه این امت را موهبت خداست.
# ~~و مذهب شیخ نجم الدین کبری و شیخ العالم سیف الدین باخرزی و مشایخ
~~ایشان آن است که
# ~~مرید مبتدی در خلوت باید که بعد از ادای فرایض به غیر از کلمهآ دلااله
~~الاالله * به
# ~~او
# ~~عبادت و ذ کردیکر مشغول نکردد، تا آنگاه که دل او گشاده شود و بصیرت او
~~مفتوح شود که
# ~~چون مرید صادق مخلص بدین کلمه مداومت نماید خاصیت این کلمه باطن او را
~~منور کرداندو
# ~~هموم اورا جمع آرد و او به فساد و صلاح راه عارف آید.
# ~~مرید خلوتی چون "لااله الاالله" را بردوام کوید ودل را با
~~زبان راست کند و احادیث
# ~~نفس را از دل زایل کرداند و این کلمه بیخ در دل او فروبرد وبر دل او
~~مستولی شود و کفتن او
# ~~به زبان سهل و آسان آید ودل ذا کر شود، چنانک اکر زبان خاموش کردد دل
~~خاموش نشود،
# ~~2 بعداز آن ذکر در دل نقش کیرد و جوهریت ذکر در دل ظاهر شود. یعنی که
~~نوریقین در
# ~~دل سا کن کردد. چنانک اگرصورت کلمه از زبان برود نور او از دل ms306 زایل
~~نکردد که در دل
# ~~چون جوهر منقوش کشته باشد، و ذکر درین مقام با رؤیت عظمت مذ کور سبحانه
~~تعالی متحد
# ~~اورادالاحباب PageV00P355
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_356.png)

# ~~کردد و آنکاه آن ذکر ذکرذات شود، و این ذکرذات او مشاهده و مکاشفه و
~~معاینه است و
# ~~جوهرنورذ کر است، و اهل خلوت را مقصد اقصی این مقام است.
# ~~و کاه باشد که حصول این مقام اعلی به ذکرنشود، بل که به قراءت قرآن شود
~~که سالک
# ~~قرآن بسیار خواند وجهد نماید تا در تلاوت دل را بازبان راست دارد تا
~~معنی کلام الله در باطن او
# ~~قایم مقام خاطر پریشان و حدیث نفس شود. آنکاه تلاوت برزبان او بی رنج و
~~تکلف جاری 5
# ~~کردد تا در وقت تلاوت و صلوة سهولتی به بنده در آید و به این سهولت
~~باطن او درصلوة و
# ~~تلاوت منور شود و نور کلام الله در دل او متجوهرشود و وذ کرذات که
~~مشاهده و مکاشفه و
# ~~معاینه است از و حاصل آید. آنکاه در دل او نور کلام الله با مطالعهآ
~~عظمت متکلم سبحانه و تعالی
# ~~جمع آید و ازین کمتر موهبت آن باشد که حق تعالی برین بنده باب علوم
~~الهامی لدنی
# ~~مفتوح گرداند.
# ~~و از بدایت کار تا آنکاه که مرد سیار به این مقام حقیقت ذکر و تلاوت که
~~گفته شد
# ~~برسد در منازلی که درین میانه است چون باطن بندهآ مبتدی صافی کردد و
~~بصیرت قلب مفتوح
# ~~شود کاه باشد که از کمال انس و حلاوت ذکر در مبانی ذکر از خود غایب
~~شود، و درین
# ~~غیبت چنان شود که کوییا خواب رفته است ، با نائم ملحق کردد در اول کار،
~~و درین
# ~~غیبت حقایق در لباس خیال برو متجلی شود . همچنانک خفته را حقایق در
~~لباس خیال مصور
# ~~منکشف می کردد.
# ~~مثلا کسی در خواب دید که ماری را کشته است. معبر می کویدش که تو
~~بردشمنی
# ~~ظفر یابی. اکنون آن ms307 ظفر او بر عدو کشفی است که خدای برو منکشف می
~~کرداند ، و
# ~~ذات ظفر روحی است مجرد که ملک خواب در عالم خیال آن را در صورت قتل مار
~~مجسد
# ~~کردانیده است.
# ~~پس آن روح کشف ظفر اخبار حق است و آن لباس خیال که صورت مار و قتل است
# ~~به مثابهآ جسد است و مثالی است که از نفس بیننده منبعث کشته است به
~~واسطهآ قوت و همی و خیالی که
# ~~آداب الخلوة، باب دوم
# ~~01 PageV00P356
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_357.png)

# ~~302
# ~~در بیداری و خواب مصاحب اوست و قوت مصوره او را صورتی داده . پس این جا
~~این معنی
# ~~به ضرورت به تعبیر معبر مفتقر کشت که اکر حقیقت روح ظفر کشته شده بودی
~~بی این صورت و
# ~~مثال که جسد مار است آن را به تعبیر احتیاج نبودی، آنچ دیده بودی خود
~~عین همان
# ~~چیزی بودی.
# ~~و کاه باشد که خیال محض باشد که آن را حقیقتی نیاشد ، از حالتی کذشته
~~با آینده.
# ~~همین مجرد قوت خیال باشد که در حالت بی داری1 متصوره و متوهمه را در
~~عمل می آرد و در
# ~~خواب نیز در همان عمل میدارد. پس آن خوابها که از مجرد خیال بیند اضغات
~~احلام2 باشد که
# ~~او را هیچ حقیقت نبود و تعبیر نباشد.
# ~~و بدان که اول چیزی که سیار را درخلوت پیش آید خواطر و علوم باشد ،
~~کشفی و
# ~~1 ذوقی و قیاسی با یکدیکر مخلوط. و بعداز آنک بصیرت قلب مفتوح شود سیار
~~صور مختلفه
# ~~بیند که بعضی را در عالم شهادت هیچ مثال نبود و آنهاهمعانی باشد که
~~اورا پیش خواهد آمدن که
# ~~مصوره و مخیله آن معانی را در باطن سیار تقدیری می کنند و مصور و مخیل
~~می کردانند.
# ~~پس آنچ را دیده آید از شیخ باید سؤال کردن تاشیخ آن صورمخیلات را به
~~حسب معانی
# ~~او تعبیر کند ، چنانک خواب را تعبیر می کنند.
# ~~سؤال
# ~~فرق میان ms308 واقعه و خیال چیست؟
# ~~جواب
# ~~خیال نتیجهآ مخیله است و تصویر آن خیال نتیجهآ مصوره .
# ~~چون سیار را شک افتد که آنچ دیده است خیال است یا واقعه باید که خلاف
~~آنچ دیده
# ~~4 است در خیال یا تصور آرد. اکر آن خیال و تصویر متلاشی شوند و تخیل و
~~تصور ثانی ثابت
# ~~گردد بداند که آنچ دیده است خیال است.
# ~~و اکر آنچ اول دیده است به تصور تخیل ثانی محو و متلاشی نشود بداند که
~~آن
# ~~اوراد الاحباب
# ~~1
# ~~23- اصل : احلال.
# ~~1- کذا در اصل ( بیداری).

PageV00P357

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_358.png)

# ~~واقعهای است که سیار را استقبال کرده است تا او حقی1 آن واقعه را علمی
~~و ذوقی و کشفی و
# ~~نوری و سری به تمام استیفاد کند تا باز واقعهآ دیکرش روی نماید.
# ~~و چون سیار فی الله تعالی را مجاهده کشد وحق مجاهده به جای آرد مصوره و
~~مخیلهآ او
# ~~ضعیف گردند وصور اشکال مضمحل شوند، آنکاه به قوهآ باصره معانی و قایع
~~را در لباس رنکهاو
# ~~الوانها بیند، و رنکها سفید است و سیاه و سرخ و زرد و کبود و تیره و
~~لون زر و لون نقره و5
# ~~لون هوا، و در اثنای این احوال ابرها و بارانها و آسمان و کو کب بر
~~وی به ظهور آید و اهل
# ~~خلوت به کرات و مرات اینها دیدهاند و میبینند و درین ذوق اشارات و رموز
~~و اسرار منکشف
# ~~گردد و معانی این الوان و آسمان و آفتاب و ماه و کو کب نیز برو منکشف
~~کردد . اما ما
# ~~حالی شمهای ازین معانی بیان کنیم تا ترا دستوری کردد .
# ~~بدان که رنک بیاض دلیل اسلام و ایمان و توحید است.
# ~~و سواد ضد اوست و دلیل کفروشرک و شک است.
# ~~و رنک حمرت دلیل شدت حالت و قوت اوست، و دلیل عرفان و امارت در آمدن
# ~~شیطان است، و فرق میان این معانی به ذوق وجدانی ذاتی توان کردن. ms309
# ~~و رنک صفرت دلیل ضعف حال و مبادی سرور و بسط باشد.
# ~~و رنک ازرق دلیل قوت نفس و مبادی صفای او باشد.
# ~~و رنک تیره و کدورت دلیل بقای حظ ترابی وقوت اشباح و دخول نفس حیوانی
~~باشد.
# ~~و لون زر دلیل خلاص و مقام اخلاص باشد.
# ~~ولون نقره دلیل صدق و استقامت به حق باشد.
# ~~و اکر غیوم بیند شیخنجم الدین کبری رضی الله عنه فرموده است ابرها2 ،
~~اجزای آبی و
# ~~خا کی وهوائی و ناری است که دربدن هر کسی ثابت است به و اسطهآ هبوب
~~ریاح ذکر دل که
# ~~به قوت کوید آن ابرها درحر کت آید و ظاهر شود، و مادام که این غیوم
~~باقی باشد سالک سیار
# ~~از مشاهدهآ آفتاب روح و قمرعلم و کوا کب کرامات و آسمان قلب هیچ فرح و
~~ذوق نیابد ، و
# ~~آداب الخلوة، باب دوم
# ~~303
# ~~1- کذا در اصل .
# ~~2- اصل : ابرها واجزای.
# ~~20 PageV00P358
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_359.png)

# ~~304
# ~~کر سیار آفتاب بیند دلیل باشد بر روح و قلب و عقل و معرفت، و ماه نیز
~~در ابتدا بر کل این
# ~~معانی دلالت کند.
# ~~و کاه باشد که هلالهای غیب پیدا آید چنانک در عالم شهادت پیدا می آید و
~~به حسب
# ~~سیر او زیادت می کردد تا ماه تمام گردد.
# ~~و فی الجمله نزدیک اصحاب کشف صحیح است که خدای را در اندرون آدمی اموری
~~است
# ~~معنوی مرتب جامع ، چنانک در عالم شهادت ترتیب کرده است که عقول در آن
~~عوالم معنوی
# ~~حیران و مدهوش شود و به لسان حال کوید: "زدنی تحیرا".
# ~~و چون برسیار ازین واقعات پدید آید در اول وهله آن را فهم نکند ، بلک
~~بایدکه
# ~~از شیخ سؤال کند. واگر شیخ غایب باشد چناان] داند که گوییا شیخ به او
~~حاضر است و به باطن
# ~~1 سؤال کند وهتت برفهم جواب حاضردارد تاخدا[ی] تعالی جواب را در دل او
~~بیندازد و آن را
# ~~باخود مکرر می کرداند ms310 تا آنگاه که تمام فهم کند.
# ~~و لابد است سالک طریق خدای را که از ار کان اربعه عبور نماید: یعنی از
~~آب وخاک و
# ~~هوا و آتش که در وجود او کاین است بکذرد، و صفات ایشان را درخود ناچیز
~~کرداند .
# ~~و علامت آن باشد که اولا در فنای حظ ترابی مرید سالک در واقعه شهرها و
~~سراها و
# ~~16 قصور بیند که می آید و بروی می گذرد.
# ~~باز بیند که آنها روی درخرابی و سقوط و انهدام نهاده است و این نشان
~~فنای حظ
# ~~ترابی باشد. تا آنجا که سیار[به]فضا و صحرای فسیح غیب افتد و عیان بیند
~~که زمین در تحت او
# ~~میرود و او ایستاده است و این معنی حقیقت سیر و مجاهدهآ اوست تا آنکاه
~~که حظ ترابی
# ~~به تمام فانی شود.
# ~~و بعد از آن سیار بیند که در دریاها و آتشها افتد و در آنجا خوض کند و
~~رنج کشد و
# ~~به مجاهدهآ قوا ازین مقام عبور کند و در میانهآ این واردات انوار احوال
~~و مقامات بروی طاری
# ~~شود و نا کاهان بروی هجوم کند. از قبض و بسط و انس و هیبت و معرفت و
~~محبت و سکرو
# ~~اوراد الاحباب
# ~~2 PageV00P359
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_360.png)

# ~~صحو و محو و اثبات و وجد و وجدان و جمود و خمود و موت اختیار و محو
~~آثار فنا و بقاو
# ~~فنای ازفنا و بقای او و عشق ووله وجنون.
# ~~و همچنین نیز برعقبات اربعه که کفر است و بدعت و موت و جنون مذموم عبور
~~کند و
# ~~این مقامات را اوایل است و اواسط است و نهایات . اوایل او نصیب مبتدی
~~است ، و اواسط او
# ~~از آن اصحاب تکوین است، و نهایات او نصیب اصحاب تمکین است.
# ~~و آن نهایات را نیز اولی است و نهایتی ، اوایل نهایات مدرک تواند بودن
~~و نهایات آن
# ~~انهایات را لایعلم الا الله لان النهایات تجلی ذاته و صفاته ms311 ولایحیط
~~بذاته و صفاته الا الله
# ~~سبحانه تعالی.
# ~~و تجلی برانواع است: تجلی علمی است، و تجلی ذوقی، و تجلی کشفی.
# ~~و ذوق و کشف باهماند و متعاقب یکدیکرند، جهت آنک آنچرا سالک به بصیرت
~~قلب 10
# ~~مشاهده می کند روح نیز از آن ذوق مییابد ، معا معا ، وذوق به بصیرت قلب
~~و ذوق روح دو
# ~~شاهد عدلاند مرسالک را، وچون آینهآ قلب صافی کردد ملکوت در وی منعکس
~~کردد و
# ~~سالک به علم لدنی عالم گردد.
# ~~و چون ذوق نور حق در دل منکشف شود و سالک از آن بی خبر باشد به لسان
~~حال و
# ~~غلبات قدم ناطق کردد و *انا الحق و سبحانی ما اعظم شأنی* کوید و قایل
~~این سخن آن نورحق
# ~~باشد و این را صوفیان "شطح" خوانند. و اکرسالک ازین حال با
~~خبر باشد زبان او به این معنی
# ~~ناطق نشود.
# ~~چون این معانی را که بیان کردیم فهم کردی باز بدان که برهمین نسبت وقت
~~باشد که
# ~~اهل خلوت را خیال مجرد از ذات او منبعث کردد، بی آنک آن خیال وعاء و
~~جسد حقیقی باشد
# ~~یا از حقیقتی خیالی خبر دهد، پس به آن خیال او نیز التفات نباید کردن
~~که آن و اقعه نیست ، 20
# ~~خیال مجرد است.
# ~~اما اکر مرید صادق لله را در عمل باشد در حالت ذ کر از حس خودو از
~~محسوسات غایب
# ~~آداب الخلوه ، باب دوم
# ~~305
# ~~1 PageV00P360
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_361.png)

# ~~30
# ~~شود، چنانک اکر کسی در آید او نداند و احساس نکند که در ذ کرغایب شده
~~باشد.
# ~~مثال و خیال مجسد دمید[ه] آید، این واقعه باشد.
# ~~یش مبتدی را درچنین وقتی از نفس او مثال و خیال منبعث کرددو روح کشف در
~~آن
# ~~در باطن خود بداند، یا برشیخ خود عرضه کند تا شیخ تفسیر آنچ دیده است
~~با او بکوید . چنانک
# ~~مرید ازین غیبت چون به خود باز آید تفسیر آن جسد و خیال ms312 را به طریق
~~موهبت الهی
# ~~خواب را تعبیر کنند.
# ~~و کاه باشد که این خود عین واقعه باشد که حقیقتی در لباس مثالی مجسد
~~برو کشف
# ~~گردد و شرط صحت و اقعه آن است که اولادر ذ کر او را اخلاص باشد، دوم
~~آنک در ذ کر
# ~~مستغرق شود. و علامت صحت استغراق در ذ کر آن است که در دنیا زهد نماید
~~و رغبت نکندو
# ~~ملازم تقوی باشد ، جهت آنک آن واقعه که خدای برو کشف می کند و به او می
~~نماید او را
# ~~مورد و محل حکمت خود می کند، و حکمت الهی بی زهدو تقوی محال باشد.
# ~~و کاه باشد که ذا کر را حقایق مجرده روی نماید بیلباس مثال و جسد، و
~~این حال
# ~~کشف و اخبار باشد من الله تعالی.
# ~~و کاه باشد که حقایق مجرده را به بصر یا بصیرت بیند.
# ~~و کاه باشد که از باطن خود شنود.
# ~~و کاه باشد که از هوا شنود همچو هاتف که آواز دهد تا او بداند که ارادت
~~خدای
# ~~تعالی آن است که چنین امری احداث کند در حق او یاغیراو، و این حالت
~~اخبار خدای باشد
# ~~تا مزید یقین او گردد.
# ~~و کاه باشد که نیز حقیقت چیزی را مجرد در خواب بیند .
# ~~و از حکایات و اخبار مشایخ نظیر این مراتب و و اقعات آن است که یکی از
~~مشایخ قدح
# ~~آب بردست گرفت تا بخورد. گفت که در عالم حادثهای پیدا آمده است. من این
~~آب را نخورم
# ~~تا بدانم که آن چه حادثه است ؟ در ساعت کشف کرد که قومی به مکه در
~~آمدهاند و
# ~~اورادالاجباب.

PageV00P361

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_362.png)

# ~~خون ریزی کرده.
# ~~سلیمان خواص می فرماید که روزی برخری نشسته بودم و مکس او را زحمت
~~میداد و
# ~~او سرمیانداخت و من عصائی که در دست داشتم برسر او زدم. آن خرسربر آورد
~~ومرا گفت که
# ~~بزن که برسرخود میزنی ! گفتند یا ms313 سلیمان این و اقعه ترا افتاد و تو
~~شنیدی ؟ گفت بلی ! من
# ~~از خر شنیدم ! چنانک تو از من میشنوی !
# ~~شیخ احمد عطاء رودباری می کوید که مرا در طهارت و سواس زحمت میداد. شبی
~~استنجا
# ~~می کردم تا ثلثی از شب گذشت و دل من هنوز پا ک نمیشد . مضطر و ضجر کشتم
~~و کفتم
# ~~یارب! العفو! آواز شنیدم بی آنک شخصی بینم که می کفت : "یا
~~عبدالله ! العفو فی العلم*، یعنی
# ~~به علم شرع عمل کن تا ازاین وسواس خلاص یابی.
# ~~والله تعالی برطایفه ای از بند کان آیات و کرامات کشف می کرداند جهت
~~تربیت آن 10
# ~~بنده و تقویت ایمان ویقین او را .
# ~~و شیخ جعفر خلدی را نکینهای قیمتی بود. روزی در دجله در زورق نشسته
~~بود، آن نکمنه
# ~~در دجله افتاد . او این دعا بخواند که : "یا جامع الناس لیوم
~~لاریب فیه ، اجمع علی ضالتی*1. آن
# ~~نکینه را درمیان اوراق خود یافت .
# ~~و شیخ الشیوخ شهاب الدین سهروردی قدس الله روحه می کوید که در شهر
~~همدان از شیخ 15
# ~~خود شنیدم که وقتی به خلوت نشسته بودم. برمن کشف شد که پسرمن در آب
~~جیحون به کشتی
# ~~10] نشسته است و از کشتی در آب خواست2 افتادن. اورا از آن مکان دور
~~کردم تا در آب نیفتاد. و
# ~~پسرشیخ به سفررفته بود. چون باز آمد کفت در آب جیحون از کشتی در آب
~~خواستم افتادن که
# ~~آواز پدر شنیدم ، حاضر کشتم نیفتادم.
# ~~امیر المؤمنین عمر رضی الله عنه در مدینه برمنبر بود و ساریة با لشکر
~~اسلام غزامی کرد.
# ~~کافران ازیس کوه کمین کرده بودند. عمر رضی الله عنه از منبربدید، کفت:
~~"یا ساریة االجبل الجبل".
# ~~ساریة در نهاوند آواز عمر شنید و به طرف کوه بر آمد و بر کافران ظفر
~~یافت .
# ~~آداب الخلوة، باب دوم
# ~~307
# ~~1- مأخوذ ازقرآن وآیهآ شریفه چنین است: "ربناانک جاسع الناس لیوم
~~لاریب فیه" (آل عمران/9).2 اصل: خواهست. ms314
# ~~20 PageV00P362
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_363.png)

# ~~وشیخ شهاب الدین سهروردی در عوارف المعارف آورده است که ابن سالم فرمود
~~که ایمان
# ~~چهار ر کن است : یکی ایمان به قدر، ودوم ایمان به قدرت، وسیم از حول و
~~قوت خود بیزاری
# ~~نمودن، و چهارم در کل امور ازخدای تعالی استعانت خواستن .
# ~~او را پرسیدند که ایمان به قدرچیست؟ کفت آنک به خدای ایمان آری و منکر
# ~~نشوی که خدای را بند کانی1 هستند که ایشان را از کرامت این بخشیده است
~~و این قوت داده که
# ~~کر در مشرق بریکی پهلوی راست خفته باشند بر کردند برپهلو[ی] چب و در
~~مغرب باشند ،
# ~~باید که تو به جواز این و وجود این ایمان آری.
# ~~و امثال این کرامات که خدای تعالی به بند کان1 خود میدهد بسیار است ، و
~~در اخر
# ~~کتاب بعضی را گفته خواهد شدن ، واین جمله مواهب خدای تعالی است که
~~بربند کان1 خود
# ~~کشف می کند.
# ~~و خدای را قومی بند کان1 دیکر هستند که مرتبه و حال ایشان ازین قوم
~~صاحب
# ~~کشف و کرامت بیشتروقوی تر باشد، و ایشان را هیچ کشف و کرامت نباشد .
~~جهت آنک آن
# ~~قوم را که کشف [و] کرامت بخشیده است آن تقویت یقین ایشان است و این قوم
~~را که کشف و
# ~~کرامت نداده است یقین صرف بخشیده است ، محتاج آن نیستند که چیزی دیکر
~~تقویت یقین
# ~~ایشان کند.
# ~~هر چکاه ذکر در دل سالک جوهرشود و ذ کرذات در دل او موجود کردد و صرف
# ~~یقین روزی او کردد امثال این کرامات کمینه مرتبهآ آن حال باشد و ادنی
~~ترین درجهآ آن سالک
# ~~باشد. جهت آنک این حکمت کشف و کرامت برای تقویت مریدان و تربیت سالکان
~~است
# ~~تا یقین ایشان زیادت کردد تا به قوت نور آن یقین بر نفوس خود غالب آیند
~~و لذات دنیاوی را
# ~~از دل زایل کنند ، و آن نور عزایم ایشان را برانکیزاند تا به انواع
~~عبادات ms315 و قربات اوقات لیل و
# ~~نهار را معمور کردانند و دلها[ی] ایشان روح و راحت یابد و پروردهآ آداب
~~مجاهدهآ
# ~~طریقت کردند .
# ~~اوراد الاحباب
# ~~1- اصل : بنده گانی، بنده گان.

PageV00P363

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_364.png)

# ~~و آن کس را که صرف یقین مکشوف شود و جوهر ذکر و ذکر ذات حاصل آید
# ~~هر آینه نفس او خود در مقام اجابت و انقیاد باشد و استعداد نفس او تمام
~~و کامل تر بوده باشد و
# ~~این مقام و درجه که ذکر جوهر شود و ذ کر ذات حاصل آید با عدم کرامت به
~~غایت شریف و
# ~~زیزاست و جز به خواص ومقربان نرسد.
# ~~اما صورت آن کرامت و کشف از رهبان و برهمن و بخشیان ممنوع نیست و
~~بیکانکان و
# ~~بیدینان را هم میدهد، لکن در حق ایشان مکر و استدراج است تا پندارند که
~~حسن حالی
# ~~دارند و بدان مغرور کردند ودر مقام طرد و لعنت قرار کیرند ودر بعد
~~بمانند تا آنچ ارادت حق
# ~~است در حق ایشان از کوری و ضلالت و هلا کت و وبال و نکال به کمال آن
~~برسند و در
# ~~آنجا ثابت و راسخ کردند ، والعیاذ بالله من ذلک.
# ~~سالک باید که به اینها فریفته نشود و به اندک چیزی که بر وفتح شود
~~مغرورنکردد و بداند 10
# ~~که اگر بر آب و برهوا خواهد رفتن او را هیچ سود نخواهد داشتن ، تا آنچ
~~حق تقوی و
# ~~زهد است به جای نیارد.
# ~~هر کس که به خیال بازماند و به محال قانع آید و اساس خلوت و مجاهده را
~~بر اخلاص و
# ~~مجاهده ننهد به دروغ به خلوت در آمده باشد و مغرور بیرون آمده و کار
~~او به جائی رسد که
# ~~عبادات را براندازد و حقیر شناسد و خدای تعالی لذت معاملهآ طاعت را از
~~باطن او برباید و هیبت 15
# ~~شریعت را از دل او بیرون بردو او در دنیاو آخرت زشت و مبغوض کردد،
~~والعیاذ ms316 بالله منه .
# ~~و بدان ای مرید صادق که مقصود از خلوت آن است که اوقات شب و روز خود را
# ~~به عبادت و طاعت عمارت کنی و جوارح و اعضا را از مکروهات بازداری.
# ~~و صلاح کار جمعی از خلوتیان آن باشد که بریک ذکر ملازمت نمایند .
# ~~و صلاح قومی دوام مراقبه باشد.
# ~~و صلاح قومی آنک ذکر را بکذارند و به اوراد مشغول گردند.
# ~~و صلاح قومی آنک اوراد را بمانندو به ذ کر معین مشغول شوند .
# ~~آداب الخلوه ، باب دوم
# ~~39 PageV00P364
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_365.png)

# ~~31
# ~~
# ~~و شیخ باید که مرید را لله تعالی خواهد ، نی از برای نفس خود.
# ~~و شیخ باید که به هوای نفس خود مبتلا نباشد و محبت آنک جمعی تابع او
~~شوند درو
# ~~بود، و هر آن شیخ که چنین نباشد فساد او بر مرید بیشتر از آن ظاهر کردد
~~که صلاح او ، و
# ~~کار مرید در خدمت او خراب کرددنی معمور، والله الهادی للصواب.
# ~~ومعرفت این عقاقیر مفوض به علم شیخ است که بر اختلاف اوضاع و انواع
~~مصالح مطلع
# ~~اورادالاحباب PageV00P365
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_366.png)

# ~~در آداب در آمدن به اربعینیه و کیفیت آن و طریق ریاضت و مجاهده
# ~~داود علیه السلام چون به آن کناه مبتلا کشت چهل بشبانه روز سر به سجده
~~فرود انداخت
# ~~تا مغفرت خدای تعالی به او رسید.
# ~~و نزدیک مشایخ مقررو محقق است که وحدت و عزلت بنیاد کار است و اصل سلوک
~~و
# ~~تصوف بر اوست و متمسک ارباب صدق است.
# ~~هر کس که برین تنهایی ملازمت نماید ودایما عزلت عادت کند جمیع عمراوخود
~~خلوت و
# ~~اربعینیه گردد و دین او سالم باشد.
# ~~وهر کس را که عزلت بر دوام میسر نشود و مبتلای نفس خود باشد یا به اهل
~~و اولاد
# ~~مشغول باشد باید که هر آینه یک وقت عمر خود را به خلوت و عزلت مشغول
~~کرداند و نفس
# ~~خود را ازین نصیبه بدهد
# ~~خالدبن زید رضی ms317 الله عنه می کوید هر آن بنده ای که چهل صباح را خالص
~~لله تعالی کرداند
# ~~خدای تعالی حکمت دردل او برویاند و اورا در دنیا زاهد کرداند و در آخرت
~~راغب کند و
# ~~به عیوب نفس خودش بینا کرداند و بهمرض دنیا و دوای او بینا و عالم کند.
# ~~بنده باید که البته در سالی یکبار به خلوت بنشیند و نفس خود را به این
~~عادت دهد، اکر
# ~~زیادت را نتواند.
# ~~وادب و شرط خلوت آن است که مرید طالب چون که به ار بعینیه در آید کمال
~~امراو آن است
# ~~که از دنیا مجرد شود و هرچه در ملک اوست بدهد و هیچ در ملک خود نکذارد،
~~و جامه و
# ~~سجاده را به احتیاط نظافت و طهارت دهد، و هر که را بر وحقی باشد آن را
~~ادا کند و حالی
# ~~خواهد مردن خلوت خانه را کور و لحد داند و هرچه در زمان مرک از او جدا
~~خواهد
# ~~باب سیم
# ~~15 PageV00P366
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_367.png)

# ~~31
# ~~شدن حالی از خود جدا کرداند و دل از همه بردارد و غسلی کامل بیارد و
~~دور کعت نماز کزاردو
# ~~به خدای باز کردد و از کناهان تو به کند و بکرید و تضر ع و مسکینی
~~نماید و خشوع تمام
# ~~به جای آرد و سر با علانیه راست کند و غل وغش و حقد و حسد و خیانت هیچ
~~آفریده را در باطن
# ~~ندارد و با نفس خود چنین کوید و قرار دهد تازندهام بیرون نخواهم آمدن.
# ~~و بعد از آن درموضع خالی و خلوت در آید و بنشیند و بیرون نیاید الا به
~~نماز جمعه و
# ~~نماز جماعت و ترک نماز جماعت خطا و غلط است، هر که کوید وهر که کند.
# ~~و ا کر درین بیرون آمدن به نماز تفرقه به او راه یابد شخصی را معین کند
~~تا بیاید و در
# ~~خلوت خانهآ او به او نماز جماعت کند ms318 و البته نماز فرض را تنها نکزارد1
~~و به این رضاندهد که
# ~~اکر خلوتی جماعت را ترک کند آفات دیکر به او راه یابد.
# ~~1
# ~~و بسیار کس را دیدیم که درخلوت عقل او مشوش شد و جنون به ایشان راه
~~یافت، و
# ~~شاید که آن از شومی اصرار بر ترک جماعت و جمعه باشد.
# ~~الا آن است که خلوتی چون بیرون آید تا نماز رود باید که ذا کر باشد و
~~یک نفس را
# ~~از ذکر خالی ندارد و به هر طرفی نکاه نکند و کوش به هیچ سخن ندارد و
~~چشم و گوش را
# ~~محافظت نماید، و اکر فوطهای در سرخود کشد به مثل طیلسان هم بهتر باشد .
~~جهت آنک
# ~~1 قوت حافظه متخیله همچون لوح است که هرچه مسموع و مرئی میشود درو
~~منقوش می کردد، و
# ~~کثرت و سواس و حدت نفس و خیال ازو پیدا می آید و باطن را تشویش می کند.
# ~~و چون به نماز جماعت رود جهد نماید تا تکبیر اول را با امام دریابد و
~~چون امام سلام
# ~~دهد او زود باز کردد و به خلوت خود در آید، و درین بیرون آمدن و در
~~آمدن اکر مردم به او
# ~~ناظرشوند و بدانند2 که او خلوتی است و به اربعینیه نشسته است بر حذر
~~باشد تا آن نظر مردم و
# ~~1 تقرب ایشان به او در دل او راه نیابد و شیرین نشود که هر آفریدهای که
~~خواهد تا اورا پیش خلق
# ~~منزلی باشد هر کز پیش خدای تعالی منزلت نیابد و این سخن را اصلی است که
~~اکر مهمل کذاری و
# ~~اوراد الاحباب
# ~~اصل: ذ
# ~~2 - اصل: بداندند.

PageV00P367

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_368.png)

# ~~به او عمل نکنی بیشتر اعمال تو فاسد و حبط1 کردد وهیچ ثمره ندهد، و اکر
~~به این اصل عمل
# ~~کنی و خلق را از دل خود طرح کنی بیشتر احوال تو به صلاح آید و کار بر
~~آید.
# ~~و ms319 شرط خلوتی آن است که خاص لله تعالی را وقت خود را به عملی که رضای
~~خدای
# ~~در آن باشد مشغول دارد، یا به تلاوت قرآن ، یا ذکر، یا نماز، یا مراقبه
~~بوهر آن ساعتی که ازین
# ~~اقسام ملول کردد و در کار سست شود بخفتد.
# ~~و اکر خواهد برخود تعیین کندکه چندر کعت نماز کزارد، یا چه مقدار از
~~قرآن
# ~~خواند ، یا چه مقدار ذکر کوید، واکر خواهد هیچ تعیین نکند و در تحت حکم
~~وقت باشد.
# ~~درهروقتی از این اقسام آنچ به دل او خوش آید و به آن میل نماید به آن
~~عمل مشغول
# ~~شود، وچون ملول و فاترشود بخفتد.
# ~~و اکر خواهد در یک سجده، یا دریک رکوع یا در یک رکعت ، یا در دو ر کعت
~~10
# ~~یک ساعت و دو ساعت و زیادت بباشد.
# ~~و به نزدیک مشایخ ما آن است که خلوتی جز به ذکر "لا اله الا
~~الله" و ادای فرایض
# ~~پنج کانه به هیچ نوع دیگر عبادت مشغول نکردد تا آنگاه که به عالم قلب
~~برسد و بصیرت او
# ~~بینا شود، آنگاه او خود داند که او را چه عمل میباید کرد و هرعملی که
~~کند مزید حالت و
# ~~معرفت او شود.
# ~~و شیغ سیف الدین باخرزی رضی الله عنه می کوید که اکر مریدی مبتدی در
~~خلوت
# ~~به قرآن مشغول شود هر آیتی او را از عالمی به عالمی برد و در هر آیتی
~~متفکر معنی دیکری
# ~~شود، جهت آنک قرآن جامع جمیع معانی است ، "ولارطب ولایابس الافی
~~کتاب مبین* .
# ~~در آیتی بیان و حدانیت است، در آیتی قصهآ پیشینیان ، در آیتی احکام
~~زنان ، در آیتی احکام
# ~~احوال، در ایتی وصف جنت ، در آیتی وصف نار، در بعضی وعده ، در بعضی
~~وعید.
# ~~اکر مرید در تلاوت هر آیتی متفکر و غواص معانی او نباشد اوراخود در
~~تلاوت زبانی
# ~~اداب الخلموة، باب سوم
# ~~13
# ~~2
# ~~1- اصل : حبطه.

PageV00P368

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_369.png)

# ~~31
# ~~هیچ ms320 فایده نشود ، واکر به فکر معانی مشغول کردد فکرت و همت خود را جمع
~~نتواند
# ~~کردن، وتا مرید به نیت واحده و هتت واحد1 متوجه احد نکردد و از تفرقهآ
~~ظاهر و باطن ،
# ~~علمی وعملی، قلبی و بدنی خلاص نیابد او را فتح قلب حاصل نیاید .
# ~~وچون مرید خلوتی ترک اشغال و سد حواس و نفی علوم و اعمال کرد و به خلوت
~~در آمد
# ~~جز به کلمهآ "لااله الاالله" به هیچ ذکر دیکر مشغول نکردد تا
~~آنکاه که بصیرت او مفتوح2 و
# ~~چون بصیرت او مفتوح شد بعداز آن کمال حال او در آن باشد که در هر طرفة
~~العینی در عالمی از عوالم
# ~~الهی سیر کند. آنکاه تلاوت قرآن و نظر در اصناف موجودات اعلی و اسفل او
~~را شاید و سزاوار باشد.
# ~~و شیخ الکبری نجم الدین قدس الله روحه می فرماید که خلوت اربعینیه را
~~ده شرط است :
# ~~اول طهارت بدن واعضا و دوام وضو جهت آنک روح قدسی در بدن خاکی آلوده
# ~~1 شده است ، به واسطهآ لقمهها که جهت حظ نفس میخورد، وآب پاک کننده
~~است، چون غسل
# ~~آرد و طهارت کند آن ثقالت ترابی از روح او زایل شود و خفت یابد و چون
~~طهارت دایم
# ~~شود آینهآ دل صافی کردد و انوار ربانی درو منعکس شود.
# ~~دوم خلوت وعزلت است درخانهآ تاریک که شعاع آفتاب و نور روز هیچ درو
~~درنیاید ، و
# ~~راه حواس ظاهررا در بندد تا حواس دل کشاده شود، و باید که سوراخهای
~~خلوت را محکم
# ~~کند و چشم را برهم نهد و کشاده ندارد تا از اکوان عالم شهادت غایب گردد
~~، و در خلوت تا
# ~~ممکن کردد مربع نشیند، و چون ازین عاجز آید به دو زانونشیند، چنانک در
~~تشهد نماز مینشیند، و
# ~~چون ازین عاجز آید هردو زانو را بر آرد و بنشیند چنانک فقرا کمیر2 صحبت
~~در میاندازند و
# ~~مینشینند .
# ~~شرط سیم دوام خاموشی است الاعن ms321 ذکر الله تعالی .
# ~~شرط چهارم روزهآ دایم.
# ~~شرط پنجم ذکر دایم با حضور قلب به قوتی هرچه تمام تر ، بی آنک آواز
~~بلند کند. و
# ~~اوراد الاحباب
# ~~- کذا در اصل
# ~~-کذا دراصل ، بعد از آن کلمهآ "شود" بوده و خط زده شدهاست در
~~حالی که جمله
# ~~اقتضای وجود آن را دارد.
# ~~2- کلمه درست خوانده نمیشود و تقریبا بشکلی است که در متن نقل شده، ظه
~~کمتر.

PageV00P369

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_370.png)

# ~~غایت بلندی آواز آن است که مقدار آواز کبوتر باشد ، لکن چنان به قوت
~~گوید که اثر آن
# ~~درعروق و شرایین در آید، وافضل ذکر کلمهآ هلااله الا الله* است.
# ~~و شیخ العالم سیف الدین باخرزی دره وصیت مریدان* نبشته است که اهل خلوت
~~و مجاهده
# ~~به ذکر خفی مشغول باشند که تصرف ذکر خفی در دل زیادت است، و اختیار
~~موارد اعم و
# ~~اغلب [ارباب] حقیقت و مشایخ طریقت قدس الله ارواحهم این است.
# ~~اما تائیان و مبتدیان اکر به اشارت امینی و حضور سالک معتمد از اهل
~~طریقت به حلقهآ
# ~~ذکرجمع شوند چنانک لفظ ذکر "لااله الا الله" شکسته نشود
~~نشاید که برایشان انکار کنند و
# ~~در تفرقهآ آن جماعت ساعی باشند.
# ~~و شرط ششم تسلیم و رضا و تفویض است و ترک اعتراض علی الله تعالی ، و
~~این مبادی
# ~~تو کل است، وچون از ذکر زبان نفس ملول شود باید که به دل ذکر کوید ، بی
~~حرکت زبان. 10
# ~~سهل بن عبدالله می کوید که چون "لااله الا الله" بکوئی کلمه
~~را بکش و نظر به قدم
# ~~خدای تعالی کن و ذات وصفات او را ثابت دار و باقی را همه نفی کن و باطل
~~دار.
# ~~وشرط هفتم نفی خواطر است ، خصوصا خاطری که از سلوک آخرت بازدارد، و بر
~~ارباب
# ~~مجاهدات این کار از همه سخت تر است و خواطر پنج است و بس :
# ~~اول خاطر حق است سبحانه و تعالی و اورا نام خاطر اول کویند به ms322 آن جهت
~~که اورا 5:
# ~~سببی سابق نباشد که به آن اضافت کنند یا از آنجا بر وحکم کنند، بلک بی
~~سببی نا کاه در دل
# ~~افتد و اکر خاطری با او متعارض شود او را بیرون نتواند کردن و نفی کردن
~~، بلک او در دل
# ~~مطمئن بماند ابدا . ونوعی از خواطرحق را الهام کویند، و حقیقت الهام آن
~~است که خدای تعالی
# ~~در دل بنده علمی بیافریند.
# ~~و دوم خاطر قلب است و این وقتی باشد که دل از استیلای شیطان و هوای نفس
~~سالم 20
# ~~شده باشد و به مشاهدهآ جمال و جلال حق آراسته کشته وخصال ذمیمهآ دنیه
~~را نفی کرده و
# ~~گناهانی که دل او را بپوشاند ، چنانک دل کفار را پوشانیده است که آن را
~~دین خوانند ازو دور
# ~~آداب الخلوة، باب سوم
# ~~315
# ~~1- اصل : عم.

PageV00P370

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_371.png)

# ~~31
# ~~شده ، * کلابل ران علی قلوبهم ما کانوا یکسبون.*
# ~~و سیم خاطر ملک است و با این خاطر سکینه نزول کند که : "هو الذی
~~انزل السکینة
# ~~فی قلوب المؤمنین". بعضی گفتهاند سکینه بادی است هقاف و او را سری
~~است چون سر کربه.
# ~~وبعضی گفتهاند سکینه جمعیاند از ملایکه . - و این خاطر ملک به خاطر قلب
~~نزدیک است و فرق
# ~~میان ایشان به غایت دقیق.
# ~~و چهارم خاطر شیطان است و او بنده را به ضلالت و کناه دعوت کند و چون
~~نفی کنی
# ~~نوعی دیکر از ذنوب پیش آرد و هر کسی را به نوعی در ضلالت اندازد که
~~مناسب و لایق حال
# ~~آن کس باشد ، جهال را به وجهی، و علما را به وجهی، و سالکان را به
~~وجهی، و بالغان را
# ~~به وجهی.
# ~~و پنجم خاطر نفس است و آن به منزلهآ صبی و طفلی است که او را عقل و
~~تمییز1 نباشد و
# ~~چون به چیزی آرزو برد به هیچ چیزی دیکر راضی نشود الا به تحصیل آن چیز.
~~همچون صبی [189)
# ~~خرد که چون ms323 ارادت کعب و جوز باختن درو پیدا آید اکر هزاردرم و دینار
~~به عوض آن به او
# ~~دهی او راضی نکردد. و این خاطر نفس بر مریدان دشوار ترین خواطر است.
~~جهت آنکه
# ~~درخاطر ادمی نفس همچو پادشاه است و روح حیوانی و بشریت و طبیعت و هوی و
~~شهوت
# ~~لشکر اوست. و این نفس دراصل ذات خود کوراست و مهالک را نمی بیند وخبر
~~وشر را تمییزا
# ~~نمی کند تا آنکاهی که خدای تعالی به نور خود بصیرت او را منور کند به
~~حکمت لطیف و
# ~~صنعت جمیل و رحمت و اسع خود. آنکاه او دشمن و دوست را بیند و بداند و
~~چون بینا کردد
# ~~بنیان انسانیت را بیند و بداند مملو از خو کان حرص و سکان دیوانه و
~~پلنک غضب و حمدونهآ
# ~~خل و شهوت، و چرا کاه کاوان و حیله کاه شیطان و آتش خانهآ حسد. چون
~~خود را چنین یابد
# ~~4 آنگاه لوامه شودو به ملامت خود مشغول کردد که من با این دشمنان چکونه
~~صبرو سکون
# ~~کزیدهام، وحیله آن سازد که اینهارا از درون بنیان انسانی خود بر کند
~~وبیرون اند از[د]وچون
# ~~اوراد الاحباب
# ~~14
# ~~1- اصل : تمیز.

PageV00P371

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_372.png)

# ~~اینها را به تمام بیرون کند و باطن را به شعبهای ایمان بیاراید،
~~"الایمان بضع و سبعون شعبة*، آنکاه
# ~~نفس مطمئنه کردد، و نفس چیزی دیکر نیست. او همین دل است ، لکن در
~~مرتبهآ اول نام او
# ~~نفس اماره است ، ودر دوم لوامه، ودر حالت سیم که حال استقامت و تمکین
~~است و آفتاب یقین
# ~~درو طالع شده است او را نام قلب می کویند.
# ~~کنون چون تفصیل خواطر معلوم کشت بدان که امر مشایخ آن است که مرید در
~~ابتدا *
# ~~جمیع خواطر پنج کانه را نفی کند جهت آنک او در طریقت دخیل است و اهلیت
~~آن ندارد که
# ~~میان این خواطر تمییز1 کند.
# ~~و طریق تمییز1 او در ابتدا آن است که ms324 جمیع خواطررا نفی کنی، آن چه2
~~محمود باشد
# ~~مثل خاطر حق و ملک وقلب، آن خودثابت ماند و به نفی او دور نشود، و آنچ
~~خاطر نفسانی و
# ~~شیطانی باشد نفی شود و باقی نماند.
# ~~شرط هشتم3 ربط قلب است به شیخ، یعنی دل خود را بسته و نکران شیخ دارد و
~~تفسیر
# ~~مشکلات و حل واقعات ازو کند، جهت آنک شیخ درین راه رفیق است ، قال
~~الله تعالی:" یاایها
# ~~الذین آمنوا اتقوالله و کونوا مع الصادقین". و هر آینه خلوتی را
~~باید که شیخی باشد صاحب همت و
# ~~فراست که او را ازو بکیرد و باز به خودش رد نکند و در قبضهآ قدرت حق
~~اندازد و او را در
# ~~19) مقامات حال وذوق و مشاهده می کرداند و اورا بر بحار معرفت و مفاوز
~~نفس و آتش شهوات و 15
# ~~ظلمات اشباح و غیوم سلوک بکذراند و به آسمان دل و شمس روح و کو کب
~~مقامات و احوال
# ~~جنت و نار واصل کرداند ، و باز او را از این جا ترقی دهد و به واسطهآ
~~تجلی قلب به معارج
# ~~صفات برساند، و باز او را ازاین جا ترقی دهد تا به طریق کشف و ذوق به
~~تجلی ذات برشد،
# ~~بفضل الله و کرمه.
# ~~و شرط نهم آن است که تا خواب غلبه نکند و چند بارش دفع نکند نخفتد. وحد
~~غلبهآ ."
# ~~خواب آن است که ذکر برو مشوش کردد و نداند که چه می کوید. خواب راحت
~~بدن است و
# ~~آداب الخلوه ، باب سوم
# ~~317
# ~~1- اصل: تمیز .
# ~~3 - اصل : عفتم.
# ~~2- کذا در اصل.

PageV00P372

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_373.png)

# ~~318
# ~~مجاهده رنج بدن است و هردو ضد یکدیکرند. وچون بنده در اثنای ذکر در
~~خواب کران
# ~~رود باید که وضو را اعادت کند و اکر برزمین متمکن است و برخود به
~~اعتماد باشد وضورا
# ~~اعادت نکند. و درخلوت تا ممکن باشد برپشت و پهلو نخفتد و اکرممکن نشود
~~و خواب
# ~~به ms325 غایت غالب کردد و ضرورت به کمال رسد برپهلویا به یشت خفتد. و چون
~~بیدارشود برجهد[و]
# ~~وضو سازد وباز درخواب نرود. و به هرطریقی که بخفتد خواهی نشسته یابر
~~پهلو باید که ذا کر
# ~~در خواب رود و زبان او درذ کر باشد که او را خواب برد.
# ~~و خواب سد حواس ظاهر است و فتح حواس قلب، و حکمت درخواب آن است که
# ~~روح قدسی که نفس ناطقه است لطیقه ای است ربانی و درین جسم سفلی غریب
~~آمده است جهت
# ~~اصلاح ومنفعت او ودفع مضرت ازو، ومادام که بنده بیداراست روح دربدن
~~محبوس است. چون
# ~~خفت او به مکان و عالم ملکوت اعلی و معدن لدنی باز می کردد و به مقامات
~~ارواح و معرفت معانی
# ~~باز می[آید]، و آنچ در غیب است استراحت ولذت می کند . معانی که در عالم
~~ملکوت میبیند
# ~~قوهآ مخیله و مصوره که خادمان اواند آن را در عالم شهادت صورت و مثال
~~میبندند و نکاه
# ~~میدارد؛ و سر تعبیر خواب این است .
# ~~و چون این بندهآ مجاهد ترک خواب و استراحت کرد اجزای ار کان اربعهآ
~~وجود او
# ~~می کدازد و چون این اجزای ترابی و مائی و ناری و هوائی نماند قلب از
~~حجب بیرون آید و
# ~~به بصیرت خود ناظر عالم ملکوت شود و مشتاق اله خود کردد.
# ~~شرط دهم که محافظت طعام و شراب است برحالت وسط ، چنانک شبع تمام نبود و
# ~~کزسنکی نیر از حد بیرون نرود که هردوطرف او مذموم است و وسط او محمود.
~~قال الله
# ~~تعالی : "کلموا واشربوا ولاتسرفوا" ، و قال الله تعالی :
~~"والذین اذا انفقوا لم یسرفوا ولم یقتروا
# ~~و کان بین ذلک قواماه. ودر وقت افطار لقمه همان مقدار خورد که نفس او
~~بیارامد وسا کن
# ~~شود، و در وقت خوردن باید که بد زبان ذا کر و به دل حاضر باشد و بیذ کر
~~نخورد، و آن
# ~~طعام را چنان خورد که ms326 کسی طعام ناخوش گوار طلخ را به کلو چکونه فرو
~~میبرد ، یا بیمار
# ~~اوراد الاحباب PageV00P373
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_374.png)

# ~~دارو را چکونه می آشامد، او طعام را بدان شکل خورد واز لقمه لذت نطلبد
~~و به حلاوت
# ~~نخورد تا نفس او از آن لذت نکیرد و چون آب خورد بعدازو باز طعام نخورد.
# ~~و اکر طعام او درعهدهآ شیخ باید که او خاطر به تحصیل آن مشغول ندارد.
# ~~و اکر تنها باشد و کسی نداشته باشد باید که طعام از وجه حلال حاصل کند،
~~و طعام
# ~~در تاریکی خورد تا شره و حظ نظر هم نباشدش .
# ~~و قوت آن کس که در اربعینیه مینشیند و خلوت را مداومت کند اولی آن است
~~که
# ~~به نان و نمک قناعت کند و هر شبی یک رطل طعام خورد، و رطل نیمن1 شرعی
~~را کویند که
# ~~به وزن صدوبیست درم باشد و درم ثلثان یک مثقال را کویند - و این یک رطل
~~طعام را بعداز نماز
# ~~خفتن خورد، و اکر یک رطل را دو قسم کند و یک قسم را اول شب خورد و یک
~~قسم را آخر
# ~~شب این چنین برمعده خفیف تر باشد، و برقیام شب و بر احیای ذکر و بر
~~نماز یاری بهتر دهد. 10
# ~~واکر خواهد افطار در وقت سحر کند، و این طریق از همه بهتر است ، جهت
~~آنک
# ~~به این یک عمل او را پنج عمل حاصل می کردد :
# ~~اول کرسنکی روزه به نیت روزه.
# ~~دوم کرسنکی شب به نیت قیام.
# ~~سیم خلو قلب، چون معده تهی باشد دل از حدیث طعام و تشویش او خالی باشد.
# ~~چهارم فکر رقیق آرد و هموم پرا کنده را جمع کند .
# ~~پنجم آنک نفس به همان معلوم سحر کاهی قناعت کند و سا کن کردد و پیشتر
~~از سحر
# ~~با او نزاع طلب طعام نکند، و این وجه اوسط طرقات است واختیار السائرین
~~الی الله است.
# ~~ابوهریره رضی الله عنه می ms327 کوید که رسول الله صلی الله علیه وسلم افطار
~~را تأخیر می کرد
# ~~تا وقت سحر ، اما وصال نمی کرد.
# ~~و اکر ترک ادام یعنی نان خورش نتواند کردن گو بخور.
# ~~آداب الخلوة، باب سوم
# ~~314
# ~~=نیم من) .

PageV00P374

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_375.png)

# ~~2
# ~~و اکر نان خورش چیزی باشد که او قائم مقام نان نشیند ودر بدن غدا کردد
~~به مقدار
# ~~آن از نان کم کند.
# ~~و اکر در تقلیل طعام کوشد و خواهد تا ازین یک رطل کمترخورد باید که هر
~~شب
# ~~بک لقمه کمتر کند تا در دههآ آخرین اربعین به نصف رطل باز آید.
# ~~و اکر درخود قوت یابد و طاقت آن دارد که اول اربعین نفس خود را به
~~نیمهآ رطل قانع
# ~~کند و به تدریج ازو اندک اندک کمتر کند باعشر آخر اربعینیه به ربع رطل
~~باز آید پسندیده افتد.
# ~~و اکر بنده در سال یک اربعینیه نشیند و جهد نماید و احوال خود را به
~~ذکر و عمل
# ~~صالحو تقلیل طعام مضبوط کرداند بر کهآ این چهله به جمیع اوقات و ساعات
~~او عاید کردد.
# ~~و جماعتی از صالحان برین طریفهآ حسنه رفتهاند و جهت خلوت را ماه
~~ذوالقعده و دههآ
# ~~10 ذوالحجه اختیار کردهاند و آن را چهلهآ موسی خوانند ، علی نبینا و
~~علیه السلم.
# ~~بیان ترتیب کم کردن و زیادت کردن طعام و مقدار گرسنگی و شبع
# ~~و ضبط اقوات در اوقات
# ~~مشایخ سلف قدس الله ارواحهم از قوت کم کردهاند تا به اندک چیزی که قوام
~~نفس
# ~~به آن تواند بودن باز آوردهاند. هر کس که خواهد تا به آن طریقه و اصل
~~کردد دو وجه است:
# ~~1
# ~~یکی آن است که از قوت هرروزه چیزی کمتر کند.
# ~~و وجه دیکر آنک بر وقت زیادت کند و هرروزی افطار دیرتر کند.
# ~~اما طریق وجه اول آن است که نظر کنیم عادت او چیست که هرروزچند عددنان
# ~~می خورد. هرروزی ربع سبع یک تاه ms328 نان کمتر کند تا دریک تاه نان متروک
~~کردد، و ریاضت
# ~~به مهلت و تدریج باشد و نقصان او درو پیدا نیاید تا آنکاه که نفس او
~~برثلث آنچ عادت خوردن
# ~~20 او بوده است قرار کیرد، و این مقدار ثلث شکم او باشد به نسبت عادت
~~پیشینه، و طریقهآ
# ~~اوراد الاحباب
# ~~مرییدان این است.

PageV00P375

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_376.png)

# ~~اما علمای الهی ومشایخ از قوت کم نمی کنند و به او متعرض نمیشوند. بر
~~وقت زیادت
# ~~می کنند، هرروزی مقدار یک وقت تأخیر می کنند و دیر تر طعام میخورند.
# ~~وطریق و تدبیر این وجه آن است که شب را برهفت1 بخش قسمت کنند و هر شبی
# ~~وقت افطار نصف سبع شب تأخیر کنند و پستر افطار کنند، چنانک در یازده
~~روز یک شب
# ~~طی شود ودریک ماه یک شباروزطی شود، تا آنجا رسد که هفت2 روز و ده روز
~~وپانزده روزرا 5
# ~~به یک افطار طیآ کند، و در سه سال وچهارماه به چهل روز رساند که چهل
~~روز را به یک افطار
# ~~طی کند.
# ~~وچون این عمل را به حسن نیت و قصد صحیح از سرصدق تمام کند اثرنقصان
~~طعام در عقل
# ~~او پدید نیاید و در آحاد فرایض ضعیف نکردد و محفوظ باشد و از غیب مدد
~~یابد وچهل روز
# ~~او را به منزلهآ یک روز شود .
# ~~وهر که چنین کند آیات ملکوت برو ظاهر شود و از عالم جبروت معانی قدرت
~~برو
# ~~مکشوف شود، و الله تعالی برو تجلی کند.
# ~~حد الجوع
# ~~بعضی گفتهاند حد جوع که به اوقات معلوم و محقق شود آن است که در بیست و
~~چهار
# ~~ساعت که یک شبانه روز باشد یک بار افطار کند تا کرسنکی او محقق شود.
# ~~واما حد کرسنکی که از اقوات معلوم کردد آن است که نفس تو در کرسنکی
~~چنان
# ~~شود که ادام را نطلبد که هرچگاه نفس با وجودنان خورش طلب کند او کرسنه
~~نباشد واین ms329
# ~~حد اول جوع است.
# ~~و بعضی کفتهاند حد جوع آن است که نان را به تعیین طلب نکند مطلقا. چیزی
~~بایدش
# ~~که اکر نفس او مشتاق نان شود بعینه او هنوز کرسنه نیست ، جهت آنک شهوت
~~تخییر درو
# ~~باقی است . هرچگاه میان مأ کولات تمییز نکند جوع او محقق کردد و فاقه و
~~حاجت طعام
# ~~آداب الخلوة، باپ سوم
# ~~321
# ~~1- اصل : هف.
# ~~2- اصل : هف.
# ~~20 PageV00P376
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_377.png)

# ~~332
# ~~این چنین کرسنکی را کویند، و خدای تعالی غذای اجسام این طعام را کرده
~~است که درین
# ~~جوع خورد، و این کرسنکی بعد از سه روز یا پنج روز یاهفت روز پیدا آید،
~~و این و ظیفهآ
# ~~صدیقان است.
# ~~و بعضی کفتهاند حد جوع آن است که اکر آب دهان بیندازد مکس بر آن ننشیند
~~،
# ~~5 جهت آنک چون معدهآ او از چربی و روغن خالی کردد همچون آب صافی شود ،
~~مکس
# ~~برو ننشیند.
# ~~لاکل بالعادة
# ~~به عادت چیزی خوردن و به انواع مأکولات آرزو بردن و به شهوت خوردن
~~یاچندانی
# ~~خوردن که سیر کردی به نزدیک علمای دین مکروه است و کسانی که چنین کنند
# ~~به منزلهآ بهایماند.
# ~~و اما برشبع و امتلاء چیزی خوردن تا تخمهآ افتد به نزدیک بعضی علما فسق
~~است، و عارفان
# ~~هم بدین قول اند.
# ~~و ابوبکر را کفتند پسرتو دوشینه چندانی چیزی خورد که اورا هیضه شد .
~~گفت اکر
# ~~بمردی من برو نماز نکردمی !
# ~~1
# ~~و مذهب مشایخ آن است که روزه آن کرسنکی نیست که مقصود سالکان است و او
# ~~در حساب مجاهده نیست. جهت آنک نفس به او سکون مییابد و صوم عادت و
~~طبیعت
# ~~می کردد وصایم چون افطار می کند به قوت و طبع خود باز می آید.
# ~~وا کر خود چنان باشد که روزه دار افطار برشهوات کندیا چندانی بخورد که
~~ممتلی
# ~~شود ثمرهآ چنین روزه آن باشد که قوهآ طبع اورا زیادت کند و نفس به
~~ظهور آید و ms330 در شهوات
# ~~برو بکشاید و درطاعات او فتور در آید وشب کاهلی و خواب آردش.
# ~~و هر که روز به عادت روزه دارد آن نیز بابی شود از ابواب دنیا و هوائی
~~از هواهای
# ~~نفس ، اکرچند ظاهر حال او اسباب آخرت باشد لکن درمیانهآ او همه دنیا
~~باشد.
# ~~اوزادالاحباب PageV00P377
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_378.png)

# ~~و کسانی که صوم ایشان به این صفت باشد ایشان را تقلیل طعام کردن و در
~~اوقات
# ~~کرسنه بودن واز قوت به قدر کفایت خوردن و روزه ناداشتن بهتر باشد و
~~صلاح دل به کمال ترو
# ~~پیش افتاد کار آخرت بیشتر ، جهت آنک چنین روزه که صفت کردیم روزهآ
~~ابنای دنیاست که
# ~~در هلا کت افتادهاند، آن روزهآهل آخرت و زاهدان نیست.
# ~~اما تقلیل طعام وطی ایام و ترک شهوات و تنزهات و اجتناب از شبهات نفس
~~را شکسته و 5
# ~~ذلیل کند و آتش طبع را بمیراند وصفات عادتی را ضعیف کرداند و ارادت
~~آخرت را قوی کندو
# ~~سعی و عمل اورا زیادت کند و حلاوت دنیا از دل او بیرون برد و اورا در
~~سلک زاهدان در آرد.
# ~~ومشایخ و علمای سلف کسانی که به طی ایام مشهوراند و به نقل صحیح کشته
~~است که
# ~~درپانزده روز و بیست روزویک ماه یک بارافطار می کردند بسیاران اند و
~~عدد ایشان بی شماراست و
# ~~از آن جمع این چند کس را که در غایت شهرتاند به جهت تبرک نام نبشتیم :
~~محمد بن عمرو .1
# ~~العوفی ، وعبدالرحمن بن ابراهیم دحیم وابراهیم تمیمی وحجاج بن فرافصه
~~وحفص العابدالمصیصی، و
# ~~المستلم بن سعد ، وزهیرالبای، وسلیمان الخواص.
# ~~و ابوبکرصدیق رضی الله عنه شش روز را طی می کرد .
# ~~و عبدالله بن زبیر هفت روز راطی می کرد.
# ~~و طایفهآ دیکر نه روز و پنج روزطی می کردندی.
# ~~و قومی که سه روزطی می کنند خود بسیاراند و بی شماراند.
# ~~وهر که را آرزو[ی] ریاضت باشد باید که در سه روز یک بار ms331 افطار کند،
~~واکرهرشب
# ~~افطار کند باید که غذارا کمتر کند تا به دو سه لقمه باز آرد.
# ~~و ابراهیم تمیمی در چهل روز یک بار افطار می کردی و امثال او نیز
~~بسیاراند.
# ~~و سهل بن عبدالله درماهی یک بار افطار کردی ، و برین طریقه نیز
~~بسیاراند .
# ~~و کسانی که در ماهی دوبار افطار کنند هم بی شمارند .
# ~~و اصحاب تصوف را دو طریق است :
# ~~آداب الخلموة، باب سوم
# ~~323
# ~~1 اصل: نیمی PageV00P378
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_379.png)

# ~~32
# ~~یکی ترک معلوم است. یعنی ندانند که افطار به چه خواهند کردن1 و از کجا
~~خواهدبودن
# ~~و به جهت افطار از پیش چیزی آماده نکنند . و طریق صوفیهآ بغداد ترک
~~معلوم بوده است .
# ~~وطریقهآ دوم آنک طعام معلوم باشد و داند که وجه افطار از کجاست و آن را
~~کسب
# ~~کند و مهیا دارد، وطریق صوفتهآ بصره اختیار معلوم بوده است.
# ~~بعد از وفات سهل بن عبدالله رضی الله عنه صوفیان بصره به خانقاه شیخ
~~جنید رسیدند . جنید
# ~~از ایشان سؤال کرد که در روزه چکونه می کنیت ؟ کفتند که روز روزه
~~میداریم و شبانکاه
# ~~از کیاهای خشک کرده میخوریم. جنید گفت آه !آه!اکر آن کیاهای خشک کرده
~~هم نبودی
# ~~حال شما تمامتر بودی اجهت آنک آن کیاههای خشک نیز نوعی از معلوم است و
~~موجب سکون
# ~~نفس است به آن. گفتند این قوه و طاقت نداریم که بی این نیز باشیم!
# ~~10
# ~~و بدان که این طریقهآ ترک معلوم طعام اعلی تر است و طریق متو کلان صاحب
# ~~قوه است.
# ~~اما اختبار معلوم طعام در وقت آنک داند که افطار چه وقت می کند و برچه
~~چیز
# ~~می کند طریق مریدان و اهل عمل است ، و نفس نیز نکران و پریشات نمیشود و
~~از آفت
# ~~طمع و غیره نیز سالم است .
# ~~ورادالاحباب
# ~~1- اصل: کردند PageV00P379
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_380.png)

# ~~ریاضة المریدین فی المأکول وفضیلة الجوع
# ~~ابوذرغفاری رضی الله عنه بر بعضی از صحابه انکار کرد و ms332 گفت شما تغییر1
~~کرده ایت.
# ~~آرد جو را به پرویزن میبیزیید و در زمان رسول الله پرویزن نبود و نان
~~تنک میبزیت، و میان
# ~~دو ادام جمع می کنیت ، والوان طعامها میخوریت، و دوجامه برای خود جمع
~~می کنیت ، بامداد 5
# ~~یکی جامه مییوشید و شبانکاه یکی، و در عهد رسول الله ازینها هیچ نبود،
~~و در عهد رسول الله
# ~~هر هفته ای چهار من جوقوت من بود ، والله العظیم ، که برین زیادت نکنم
~~تا آنگاه که در آخرت
# ~~رسول الله را بازبینم که رسول الله فرموده است هر کس که چنان باشد که
~~درعهد من بود آن کس
# ~~به من در قیامت نزدیک تر باشد.
# ~~و بعضی از صحابه در هفتهای یک صاع کندم که چهار من شرع باشد میخوردهاند
~~، و .1
# ~~کر خرما مییافتهاند و دست میداده است نیمهآ صاع از خرما در هفته هم
~~میخوردهاند.
# ~~و اهل صفه رضی الله عنهم در روزی هردو کسی یک مد خرما که نیمن2 و ثلث
~~شرع
# ~~باشد می خوردند .
# ~~حسن بصری می کوید مؤمن را یک کف دست خرما بایک مشت آرد پست ویک جرعه
# ~~آب کفایت است.
# ~~و ابویزید بسطامی رضی الله عنه می فرماید : " الفقیر اذا وجد
~~الماء سقط عنک فرضه".
# ~~و در حدیث مشهور آمده است که : "المؤمن یأ کل فی معاء واحد
~~والمنافق یا کل فی
# ~~سبعة امعاء* ، و این حدیث برطریق ضرب مثل است، یعنی مؤمن اندک خورد و
~~منافق هفت بار
# ~~چند مؤمن خورد.
# ~~ف
# ~~- اصل: تغیر. 2- کذا(نیم من).
# ~~3- پست خود درلغت به معنی آردست
# ~~4- اصل: هف.

PageV00P380

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_381.png)

# ~~326
# ~~به ضرورت قوام بدن میخورد وحلال میخورد، یعنی دروقت حاجت و فاقه
~~میخورد؟ و کافر
# ~~و بعضی کفتهاند معنی این حدیث آن است که مؤمن به یک شکم میخورد ، یعنی
# ~~به هفت شکم میخورد: یکی شره، دوم طمع ، سیم شهوت، چهارم حرص، پنجم عادت
~~،
# ~~ششم رغبت ، هفتم غفلت .
# ~~یعنی منافق به این معانی ms333 طعام میخورد و مؤمن به یک معنی می خورد و همان
~~زهد و فاقه.
# ~~و شیخ ابومحمد سهل بن عبدالله تستری را از قوت مؤمن برسیدند. کفت قوت
~~او خداست.
# ~~پرسیدند قوام بدن او چیست؟ گفت ذکر.
# ~~پبرسیدند غذای او چه باشد؟ کفت علم.
# ~~کفتند ما از طعام جسم او می پرسیم. گفت ترا با جسم او چه کار؟ جسم او
~~را امروز
# ~~به همان متوکی قدیم کذار.
# ~~و کسانی که ایشان را معلوم معین باشد شرط مستحب آن است که در شبانه روز
~~دو نان
# ~~زیادت نخورد ودو نان را نیز یک بار نخورد. اول یکی را بخورد و باز وقتی
~~که نفس او به غایت
# ~~مشتاق غذا کردد دیکری را بخورد، تا به طریق عادت و شهوت نخوانده باشد ،
~~و مقدارهرنانی
# ~~باید که سی وشش لقمه باشد تا مقدار دو نان او هفتادو دو لقمه باشد ، و
~~بر بیست و چهار ساعت
# ~~شب و روز او را قسمت کنی، در هرساعتی سه لقمه شود و یک جرعهآ آب بعد
~~ازو ، ودر قوام
# ~~بدن و صلاح او این مقدار شراب وطعام کافی است.
# ~~ویک شرط دیکر آن است که این دو نان به وزن از یک رطل که هفتاد مثقال
~~باشد
# ~~باید که زیادت نبود و هر مثقال در شرع یک درم و نیم است.
# ~~و حسن بصری از ابوهریره روایت می کند که رسول الله صلی الله علیه و سلم
~~کفت :
# ~~"البسوا الصوف و شتروا و کلوا فی انصاف البطون تدخلوا فی ملکوت
~~السماء.*
# ~~و عیسی علیه السلم کفته1 است : "اجیعوا اکباد کم و اغدوا اجساد کم
~~لعل قلوبکم
# ~~تری الله عزوجل.*
# ~~اوراد الاحباب
# ~~1- اصل: گفت است.

PageV00P381

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_382.png)

# ~~ابویزید بسطامی را پرسیدند1 که این معرفت به چه یافتی؟ کفت به شکم
~~کرسنه و
# ~~تن برهنه.
# ~~هر کس که در دو روز ویک شب یا در دو شب و یک روز یک بار طعام خورد جوع
# ~~او از ms334 شبع زیادت باشد.
# ~~وهر که در یک شب و بک روز یک بار طعام خورد جوع و شبع او مساوی باشد.
# ~~وهر که در شبانه روزی دوبار طعام خورد شبع او از جوع اوزیادت باشد: و
~~این سنت
# ~~رسول علیه السلم نیست و عمل اهل دنیاست و طریقهآ اهل اسراف است.
# ~~ابوسعید خدری رضی الله عنه روایت می کند که رسول الله صلی الله علیه و
~~سلم اکر بامداد
# ~~طعام خوردی شبانکاه نخوردی و اکر شبانکاه خوردی بامداد نخوردی.
# ~~و مشایخ سلف در روزی یک بار خوردهاند.
# ~~و رسول الله صلی الله علیه و سلم عایشه را رضی الله عنها فرمود که از
~~اسراف دورباش که
# ~~درشبانه روزی دو بار خوردن اسراف است.
# ~~و ادب و شرط خانقاه آن است که در روزی یکبار بیش سفره نباشد و درو طعام
~~یکبار
# ~~یزند . قال الله تعالی *الذین اذا انفقوالم یسرفوا ولم یقتروا و کان
~~بین ذلک قواما" . درشبانه روزی
# ~~دو بارخوردن اسراف است، و در دو روزیکبار خوردن اقتاراست، و هرروز
~~یکبار خوردن قوام 15
# ~~بدن است.
# ~~و ابوطالب مکی رضی الله عنه می فرماید که پیش من آن است که چهار نان که
~~به وزن
# ~~دو رطل باشد یعنی یک من شرع هرروزی خوردن اسراف است، و دو نان خوردن که
~~یک رطل
# ~~باشد اقتار، و سه نان قوام بدن.
# ~~و بعضی کفتهاند که اسراف آن است که هر چکاه بنده را چیزی آرزو کند
~~خورد.
# ~~و در خبر است که "الاکل علی الشبع یورث البرص."
# ~~ریاضة المریدین
# ~~327
# ~~1- اصل: پرسیدن.
# ~~2 PageV00P382
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_383.png)

# ~~323
# ~~یکی در وقت شبانکاه بوده است که اندک چیزی میخوردهاند و یکی دیگر در
~~وقت خواب
# ~~وصحابه در شبانه روزی دوبار میخوردهاند ، یا دوبار می آشامیده ، و آن
~~دوبارخوردن
# ~~بعد ازخفتن یا در میانهآ روز یا در سحر، و آن یک شربت شیر یا یک کف
~~دست خرما
# ~~میخوردهاند.
# ~~و آن دوبار آشامیدن آن بوده ms335 است که در شبانه روزی یک بار یک شربت از
~~شیر
# ~~می آشامیدهاند و کرت دیکر یک شربت از آب خرما یااز آب مویز یاهم از شیر
~~می خوردهانده و
# ~~این دو آشامیدن ایشان را قایم مقام دوبار طعام خوردن بوده است.
# ~~و از اخلاق سلف آن است که شبع را به اختیار ترک کردهاند.
# ~~و عایشه می کوید اول بدعتی که بعد از رسول الله صلی الله علیه و سلم در
~~اسلام پیدا شد
# ~~1 شبع بود که قوم چون شکم خود را از طعام سیر کردند نفوس ایشان از کار
~~آخرت سر کشی
# ~~کرد و به دنیا میل نمود.
# ~~و ابوسلیمان دارانی می کوید که هرچکاه که خواهی تا طاعت کنی پیش از آنک
~~طعام
# ~~خوری بکن که بنده چون سیر شود عقل او تغیر کند وبر آن حال که باشد
~~نماند.
# ~~و می کفت که یک لقمه طعام شبانکاهی کمترخورم دوست تر از آن دارم که یک
~~شبرا
# ~~1 زنده دارم ، یعنی که جوع بهتر از عبادت با شبع.
# ~~در خبر آمده است که آدمی هرظرفی را که پر کند هیچ بدتر از آن نیست که
# ~~شکم را پر کند.
# ~~و باز فرمود که: "حسب ابن آدم لقیمات یسرون صلبه" (4)، و این
~~لفظ "لقیمات * بر قلت و
# ~~تصغیر دلالت می کند و جمع قلیل کمتر از عدد ده باشد ، یعنی آدمی را
~~کمتر از ده لقمهآ طعام
# ~~2 کفایت است.
# ~~و روایت است که عمر رضی الله عنه هفت لقمه یا نه لقمه میخورد.
# ~~و بدان که رطل نیمن اشرع است ، و نیمن1 به وزن صد و بیست درم است ، و
~~درم ثلثان
# ~~اورادالاحباب
# ~~ن من PageV00P383
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_384.png)

# ~~مثقال را کنویند. پس یک رطل را سه قرص می سازند. آدمی را هرروزی یک قرص
~~که چهل درم
# ~~باشد کقایت است.
# ~~و بنده که در ذکر نخدای باشد و جوع را درذ کر فراموش کند او مشابه
~~ملایکه ms336
# ~~است، و وقتی که سیر باشد و در طلب شهوات باشد او مشابه بهایم است.
# ~~و کفتهاند جوع پادشاهی است و شبع بند کی1 ، بندهٔ‌ کرسنه عزیز است و
~~بندهآ
# ~~سیز ذلیل.
# ~~جوع همه عزت است ، و شبع همه مذلت.
# ~~جوع مفتاح آخرت و باب زهد است ، وشبع مفتاح دنیا و باب رغبت اغیار است
~~.
# ~~و در حدیث آمده است : "لکل شیء باب و باب العبادة الصوم."
# ~~و در خبر مشهوراست که : "صو موا تصحوا.*
# ~~دل از علتهای نفس صحت یابد بهتر و عالی تر از آن باشد که بدن از علت
~~بیماری
# ~~صحت یابد.
# ~~و عایشه رضی الله عنها می کوید که شنیدم از رسول الله صلی الله علیه و
~~سلم کفت که
# ~~مداومت نمائیت بر کوفتن در بهشت تا بر شما کشایند. گفتم یا رسول الله
~~چکونه مداومت
# ~~نمائیم ؟ فرمود که به گرسنکی و تشنکی.
# ~~عبدالواحد بن زید به خدای تعالی سو کندیاد کرد و کفت خدای تعالی هیچ کس
~~را صفا
# ~~نداد الا به جوع، و هیچ کس برآب نرفت وزمین را طی نکرد و به مرتبهآ
~~ولایت نرسید
# ~~الا به جوع.
# ~~و ابوسعید خراز می فرماید که جماعتی از حکمای الهی کفتهاند که خدای
~~تعالی با
# ~~کسی که در شکم او چیزی ازدنیا باشد مکالمه نکند.
# ~~هر که از دنیا خالی کردد و نفس او از آنک چیزی ملک او باشد سا کن شود و
~~روح
# ~~روحانی او به حیات حی حقیقی زنده باشد ، آنکاه این شخص را صلاحیت خطاب
~~خداوند و
# ~~ریاضة المریدین
# ~~33
# ~~1- اصل: بنده گی.

PageV00P384

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_385.png)

# ~~330
# ~~مکالمه بی و اسطه پدید آید، چنانک موسی را علیه السلم خدای تعالی به
~~ترک همه چیز امر کرد
# ~~تا به نعلین.
# ~~مرا بوسه داد و در مقام بسط و ناز و ارادت بود. گفتم شیخا صفت ابتدای
~~کارخود و آنچ قرب
# ~~و ابن مسروق می کوید که به خدمت سهل بن عبدالله در آمدم. ms337 مرا بدید و
~~شادمان شد و
# ~~تو بود با من بکوی. کفت هر سال سه درم می کرفتم، به یک درم دوشاب می
~~خریدم و به یک درم
# ~~روغن و بهیک درم آرد کرنج ، و هرسه را درهم می آمیختم و سیصد و شصت کوی
~~میساختم و
# ~~هرروزی یکی از آن افطار می کردم . گفتم شیخا اکنون حال چیست ؟ فرمود
~~اکنون
# ~~بیحد و توقف میخورم.
# ~~و مستحب آن است که بنده چون طعام خورد نخفتد و به نماز مشغول شود و یا
~~بنشیندو
# ~~11 ذکر کوید که اکر خورد و خفتد میان دو غفلت جمع کرده باشد و در کار
~~فاتر شود و سستی
# ~~عادت کند و دل او سخت شود، ودر حدیث آمده است که: "ادینوا طعامکم
~~بالصلوة والذکر
# ~~ولا تناموا فتقسوا قلوبکم."
# ~~و کمینه آن است که بعد از طعام چهار ر کعت نماز بکزارد و صد بار تسبیح
~~بکوید و
# ~~یک جزو از قرآن بخواند.
# ~~و سفیان نوری اکر شب سیر خوردی آن شب را زنده داشتی و نخفتی، و اکر روز
~~سیر
# ~~خوردی آن روز را به نماز و ذکر به پایان آوردی.
# ~~و اهل ریاضت و اصحاب خلوت باید که درماهی دو نوبت کوشت وچربی خورند، و
# ~~اکرچهار نوبت خورند هم شاید و با کی نباشد. مشایخ سلف چنین کردهاند.
# ~~و امیر المؤمنین علی رضی الله عنه می کوید هر که چهل روز کوشت را ترک
~~کند خلق او
# ~~2 بدشود، وهر که چهل روز بر گوشت مداومت نماید دل او سخت شود، و بر
~~گوشت مداومت
# ~~نمودن منهی است .
# ~~وابومحمدسهل بن عبدالله اهل ریاضت را و مجاهده رامی کفت که عقل
~~خودرامحافظت نمائیت و [194]
# ~~اورادالاحباب
# ~~1 PageV00P385
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_386.png)

# ~~تعهد کنیت و روغن در سر و وجود مالید و چربی خورید که خدای را هیچ ولی
~~ناقص عقل
# ~~نبوده است .
# ~~و اکر مرید را آرزو باشد و خواهد تا انواع طیبات و میوهها خورد و ms338 شهوت
~~او
# ~~به این نو ع مأ کولات باشد باید که آن را عوض نان و طعام دارد و کرسنگی
~~را به همان تسکین
# ~~دهد و در وقت حاجت طعام آن میوهها و طیبات را قوت سازد، و چنان نکند که
~~آن را *
# ~~به حساب تنقل و تفکه خورد، و طعام و نان را به قرار معهود خورد که
~~اکرچنین کند میان عادت و
# ~~شهوت جمع کرده باشد و این نشاید.
# ~~ابومحمد سهل بن عبدالله التستری به شیخ بن سالم نظر کرد و در دست او
~~نان و خرما دید.
# ~~گفت یا ابن سالم اول خرما را بخور! اکر ترا بس آید به همان کفایت کن ،
~~و اگر حاجتت
# ~~باقی باشد آنکاه از آن نان به قدر کفایت بخور.
# ~~و مریدمبتدی اکر داند که از طعامها و مآ کل خوب وطیبات بخورد و آن عادت
~~او شودو
# ~~نفس او دایم به آن مایل و مشتاق خواهد بودن و به منازعت از و خواهد
~~طلبیدن باید که آن را
# ~~له تعالی ترک کند و نخورد که افضل این است تا از مکر و بلا و آفات نفس
~~ایمن شود که اگر
# ~~و العیاذ بالله خوردن انواع مأکولات وطیبات او را عادت شود و حرص آن
~~درو پدید آید و
# ~~در طلب آن شهوات به هرجای روان کردد هر آینه دین خودرا فروشد تا آن را
~~حاصل کند، و 15
# ~~چون این عادت در بنده متمکن شود توبه متعذر کردد و نتواند کردن. جهت
~~آنک شبهات
# ~~درو در آمد و شهوات عادت کشت، و عادت لشکری است از لشکرهای خدائی که بر
~~عقول
# ~~غالب آید و ابتلای سلطانی است از سلطان الله تعالی که به قهر برعلوم
~~بنده غالب آید و با وجود
# ~~او استقامت متعذر آید.
# ~~اگر عادت نبودی کل مردم توبه کار بودندی و اکر ابتلا نبودی کل توبه
~~کاران 20
# ~~در مرتبهآ استقامت مستقیم بودندی.
# ~~بنده باید که عادات ms339 را ترک کند و بر طبع و هوا و شهوات غالب آید و آن
~~را قهر کند
# ~~ریاضة المریدین
# ~~31 PageV00P386
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_387.png)

# ~~331
# ~~تا چنان کردد که ترک شهوات و منع نفس غذا و عادت او کردد، چنانک امروز
~~کرفتن و
# ~~خوردن عادت اوست.
# ~~سری سقطی می فرماید که سی سال است که تا نفس مرا آرزوست که کزری در
~~دوشاب
# ~~زند و بخورد و من اورا منع کردهام ونداده.
# ~~ابوسلیمان دارانی می فرماید که ترک یک شهوت دل مرا نافع تر از قیام و
~~صیام یک ساله است.
# ~~مشایخ کفتهاند شهوات مخوریت و اکر خورید درطلب او مباشیت و اکر نیز طلب
# ~~کنیت آن را میاراییت و زینت مدهیت.
# ~~و کفتهاند هرچه برنان زیادت کنی شهوت است، و اکرچه نمک باشد.
# ~~و بعضی گفتهاند نان بزر کترین شهوات است .
# ~~و از انواع ادام اعلی تر کوشت و حلواست و ادنی تر نمک و سر که .
# ~~و مع هذا که اکل شهوات ممنوع است اکر بنده به خوردن شهوات مبتلا شود و
# ~~دوست دارد باید که آن را آشکارا و ظاهر کند که اکر در ظاهر حال خود را
~~چنان نماید که
# ~~مرا نمی باید یا نمیخورم و در خلوت و خفیه خورد این کذب و نفاق باشد و
~~خلاف طریق
# ~~صدیقان شود و آن کس مستحق مقت و لعنت کردد از دو وجه :
# ~~یکی آنک شهوات خورد.
# ~~و دوم آنک ریا و نفاق کند و به خلاف باطن به خلق نماید، قال الله تعالی
~~بان المنافقین
# ~~فی الدرک الاسفل من النار*
# ~~بنده اکر به خوردن شهوات مبتلا1 کردد باید که به ریای خلق مبتلاا نشود.
# ~~و مشایخ را در باب شهوات دو طریقه است :
# ~~طریق اول آن است که مجاهدهآ نفس اختیار کند و شهوات را به کلی ترک کند،
~~و آن
# ~~کسانی که طیبات و شهوات را ترک کردهاند بعضی پنهان داشتهاند تا کسی
~~نداند که ایشان
# ~~شهوات ms340 را و طیبات را ترک کردهاند تا از ریا و آفات نفس سالم باشند.
# ~~اوراد الاحباب
# ~~1
# ~~1
# ~~کذا دراصل.

PageV00P387

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_388.png)

# ~~و بعضی را که ایمان به غایت قوت بوده است ظاهر کردهاند به نیت آنک
~~تامردم بدانندو
# ~~ببینند و به ایشان اقتدا کنند و در ترک شهوات متابع ایشان شوند.
# ~~و طریق دوم آن است که طیبات و شهوات را هروقت که بیابد و خدای برساند
~~بخوردو
# ~~برخود و دیکران فراخ کرداند ، و چون نیابد طالب آن نشود و خاطر به حصول
~~آن
# ~~متعلق نکند.
# ~~اما هر کس که شهوات و طیبات را در سر و خفیه بخورد و در ظاهر نخورد و
~~به خلق
# ~~چنان نماید که من تارک و زاهدم این وجه طریق مؤمنان ومسلک صادقان نیست
~~، راه منافقان و
# ~~هالکان است ، نعوذ بالله من ذلک.
# ~~و شأن صادقان سلف و عادت سالکان طریق حق آن بوده است که شهوات و طییات
~~را
# ~~به نفس خود از بازار میخریدهاند و به منزل خود در می آوردهاند و می
~~آویخته و نمی خورده تا
# ~~مردم ببینند و بدانند که ایشان به شهوات رغبت مینمایند و ایشان آن را
~~نمی خوردهاند و خاص
# ~~برای خدای در آن زهد مینمودهاند تا هم نفس ایشان در مجاهده باشد و هم
~~منزلت و جاه ایشان
# ~~از نظر و دل خلق بیفتد و اعتقاد از ایشاان] فاسد کنند و عندالله تعالی
~~ایشان زاهد باشند و حال
# ~~صدیقان واقویان1 این بوده است.
# ~~و بعضی صدیقان دیکر آنها بودهاند که در نظر خلق میخوردهاند اما در خلوت
~~لله تعالی 15
# ~~را نمی خوردهاند.
# ~~و اکر بنده را دو نوع طعام اتفاق افتد باید که از آن نوع که لطیف تر
~~باشد اول از آن
# ~~خورد تااکر او را همان کفایت آید طعام غلیظ را ترک کند، به خلاف اهل
~~دنیا که ایشان
# ~~اول طعامهای غلیظ را می خورند و در آخر لطیف را ، تا ms341 طعام بیشترخورده
~~شود.
# ~~و طریقهآ صادقان آن است که آنچ را ترک کرده باشند ودر خلوت نخورند چون
~~درنظر 20
# ~~جمع پیش ایشان آرند از آنجا چیز کی خورند و دست به آن دراز کنند تا حال
~~ایشان از نظر
# ~~خلق پوشیده باشد و فساد مدح خلق به ایشان راه نیابد.
# ~~ریاضة المریدین
# ~~33
# ~~10
# ~~1- درمتن عینا چنین است.

PageV00P388

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_389.png)

# ~~334
# ~~ابوسلیمان دارانی میفرماید که طعامی که شهوت نفس تو باشد و تو آن را
~~ترک کرده
# ~~باشی چون آن را پیش تو آرند از آنجا اندک چیزی بخور، جهت آنک آن اعتقاد
~~فضیلت ترک
# ~~شهوات که در حق خود کردهای فساد آن اعتقاد در نفس تو زیادت از فساد
~~کل شهوات باشد.
# ~~طریق العارفین فی الاکل
# ~~آنچ بیان کردیم طریق مریدان و مجاهدان است . عارفان را درین باب اکل
~~تخییر و
# ~~تقسیم نیست. چون حق تعالی ایشان را طعام دهد اندک خورند و شکر کویند و
~~بردیکران نیز
# ~~ایثار کنند. وچون طعام نرسد بر کرسنکی صبر نمایند و بر اعمال صالحه
~~مواظبت و محافظت
# ~~نمایند و راضی باشند و حمد خدای کویند.
# ~~عایشه رضی الله عنها می کوید که رسول الله صلی الله علیه وسلم برروزه
~~مداومت نمودی.
# ~~1 چندان که ماباخود کفتمیی که مکرپیش افطار نخواهد کردن و باز افطار
~~کردی، چندان که باخود
# ~~گفتیمی که مکر دیکر زوزه نخواهد داشتن ؟ و رسول الله صلی الله علیه
~~وسلم بر خانهآ خود
# ~~در آمدی و از اهل بیت پرسیدی که : "هل عند کم من شیء؟" ، هیچ
~~طعامی داریت؟ اکر
# ~~گفتندی که هست خوردی، و اکر گفتندی که نیست فرمودی که ، "انی
~~صائم"، من
# ~~روزه دار).
# ~~و روایت دیکر آن است که چون طعامی به حضرت رسول الله آوردندی فرمودی که
~~من
# ~~میخواستم تا امروز روزه دارم و آنکاه از آن طعام خوردی.
# ~~و در خبر است که رسول الله صلی الله علیه و سلم از خانه بیرون آمدو ms342 کفت
~~که امروز
# ~~روزه میدارم. چون باز به خانه در آمد عایشه رضی الله عنها گفت ما را
~~طعامی که حیس خوانند
# ~~هدیه آوردند. رسول الله فرمود که من میخواستم تا امروز روزه دارم ،
~~لکن بیارید.
# ~~کنون بدان که رسول الله صلی الله علیه و سلم عارف ترین موجودات است
~~به خدای تعالی و
# ~~میان او و خدای تعالی صوم و فطر را علامت آن بود که چون طعامی موجود
~~کشتی دانستی که
# ~~اورادالاحباب
# ~~2 PageV00P389
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_390.png)

# ~~ارادت خدای آن است که او افطار کند، و عدم طعام علامت آن بود که ارادت
~~خدای آن که او
# ~~روزه دارد.
# ~~و آنها که عارفانند از تصاریف قلوب بر ارادت حق مطلع می کردند ،
~~هرچکونه که
# ~~خدای تعالی دل ایشان را می کرداند بروفق ارادت حق ایشان نیز عمل می
~~کنند .
# ~~بصایر اهل مشاهده ازین مشکاة معرفت و موافقت ارادت حق تعالی روشنی
~~مییابد و
# ~~ازین جهت است که به هیچ چیز باز نمیمانند و بر هیچ مقام وقوف نکنند و
~~صوم و افطار ایشان
# ~~به حسب اقتضای حال باشد نه به عادت و طبیعت.
# ~~اما این مرتبه و این مقام به هر کس صحیح نیاید، و هر عارفی برین صفت
~~نتواند بودن مکر
# ~~عارفی که او را سه خصلت باشد:
# ~~اول آنک هوای نفس او به تمامی معدوم کشته باشد و میل و شوق او به طعام
~~به عادت 10
# ~~نباشد، بلک به وقت فاقه و حاجت باشد.
# ~~ودوم آنک درخوردن نیت او خدای باشد ، همچنانک در روزه نیت او خدای است:
~~تا
# ~~کل او نیز لله را باشد و صوم و فطر او به نیت واحد مساوی باشد.
# ~~و سیم آنک اکرچه به شکم و فرج روزه ندارد و افطار کند ، به شش عضو و
~~جوارح
# ~~دیکر یعنی سمع و بصر و لسان و قلب ویدورجل روزه دارد، و این جوارح را
~~به حسن رعایت 15
# ~~محافظت کند و از ms343 غیرجادهآ سنت نکاه دارد و این فاضل ترباشد و به حضرت
~~خدای تعالی محبوب تر
# ~~از آنک به دو عضو روزه داردو به شش عضو افطار کند.
# ~~و هر سالک و مرید که بامداد برخیزد و روزه ندارد و این سه خصلت که بیان
~~کردیم
# ~~درو نیز نباشد شهوت خفیه و آفات طریق در وجود او راه یابد و اعمال اورا
~~حبط1 کند. مرید
# ~~باید که دایم روزه دار باشد و اکر روز افطار کند باید که این سه رخصت
~~درو باشد.
# ~~رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمود که : "اخاف علیکم الریاء
~~والشهوة الخفیة" .پرسیدند2
# ~~که یا رسول الله شهوت خفیه چیست ؟ فرمود آنک مرد بامداد به نیت روزه
~~برخیزد وچون
# ~~طعامی که آرزوی او باشد پیش آید برای آن طعام افطار کند.
# ~~ریاضة العریدین
# ~~335
# ~~2- اصل: پرسیدل.
# ~~1- اصل: حبطه.
# ~~2 PageV00P390
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_391.png)

# ~~336
# ~~به هیچ وجه فسخ نکند، جهت آنک عقدی که لله را بسته باشد اکر به جهت
~~غیرالله فسخ کند
# ~~افضل آن است که هر کس که لله تعالی را عقد بست و نیت صوم کرد آن را
~~تمام کندو
# ~~هر آینه خدای او را در طرقات آخرت به عقوبتی از عقوبات قلوب یا جوارح
~~عقاب کند ، و ترک
# ~~فضایل اعمال خود عین عقاب است.
# ~~بشربن الحارث را قدس الله روحه کفتند1 که فلان توانکر دایم روزه
~~میدارد. گفت
# ~~مسکین حال و کارخود را کذاشته است و در حال و کار دیکران در آمده. کار
~~و حال او آن است
# ~~که گرسنکان راطعام دهدو برهنکان را بیوشاند و با محتاجان مواسا2 کند.
~~او را این اعمال
# ~~فاضلتر از صیام کل دهر. بعد از آن فرمود که عبادت توانکر همچون کل زار
~~است بر سر
# ~~مزبلهای، و عبادت فقیر همچون عقد جواهر است در کردن2 خوب رویی.
# ~~سهل بن عبدالله را پرسیدند بدایت کار تو چکونه بود؟ انواع ریاضات را بر
~~شمرد. یکی
# ~~از آنها این بود ms344 که کفت مدتی بر ک درخت میخوردم ، و دیکر گفت که سه سال
~~خردهآ
# ~~کاه خوردم.
# ~~و اما معروف کرخی را انواع طیبات طعام هدیه می آوردند و او میخورد.
~~گفتند شیخا
# ~~برادر تو بشربن الحارث ازین انواع نمی خورد! کفت او را ورع در قبض
~~میدارد و مرا معرفت
# ~~14 در بسط میدارد. من در سرای مولای خود مهمانم. چون طعام دهد خورم
~~وچون کرسنه دارد
# ~~صبر کنم . مرا با اعتراض و اختیار چه کار؟
# ~~و مشایخ سلف مثل ابراهیم ادهم و بشربن الحارث و سفیان ثوری وقتها به
~~جهت یکدیکر
# ~~را از طیبات طعام و حلواهای لطیف خریدهاند و در موافقت یکدیکر خوردهاند
~~، به نیت صالح
# ~~بسندیده . و به جهت خاطر عزیزی را نیز تاشاد کردد روزه کشادهاند و طعام
~~خوردهاند . اما
# ~~به جهت نفس خود را وشهوت طبیعت را هر کز نکردهاند.
# ~~ابراهیم بن ادهم می فرماید:"اذا وجدنا اکلنا اکل الرجال، و اذا
~~عدمنا صبرنا صبرالرجال.*
# ~~اوراد الاحباب
# ~~(1
# ~~-اصل: گفتن
# ~~2- ( مواساة).
# ~~2- اصل: گرن.

PageV00P391

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_392.png)

# ~~ابوسلیمان دارانی می فرماید: "لایضر الشهوات من لایتکلفها انما
~~یضر من حرص علیها*
# ~~و ابوسلیمان وقتها اصحاب خود را دعوت می کرد و طیبات طعام پیش می آورد.
~~گفتند
# ~~شیخا ما را ازین انواع طعام نهی می کنی و باز پیش مامی آری ؟ فرمود من
~~میدانم که در شما
# ~~شهوت این طعامها هست. درحضور من خوریت بهتر از آن باشد که در غیبت من !
# ~~و می فرمود:"اکل الطیبات یورت الرضا عن الله تعالی *.
# ~~و مشایخ سلف طعامها را فراخ داشتند و از همه انواع خورده و حاضر کرده .
~~لکن
# ~~در لباس و جامه به غایت مختصر کردهاند و هر کز هیچ تکلف نکردهاند.
# ~~ابراهیم ادهم روزی طعام بسیار ساخت و جمعی اندک را طلب کرد . مثل
~~اوزاعی و
# ~~نوری ، و آن طعامهای بسیار را همه پیش آورد. گفتند یا ابراهیم نمی ترسی
~~! که این همه
# ~~اسراف است که کردهای !فرمود که ms345 در طعام اسراف نباشد ، هرچند بسیار
~~باشد. اسراف در 10
# ~~جامه ودر کارفرما واقمشهآ خانه باشد.
# ~~و مشایخ گفتهاند هر چکاه خدای تعالی ترا زر و درم رساند بدان که ارادت
~~حق آن است
# ~~تاهرچه ترا باید بخری، و هر چکاه ترا مأ کولات رساند بدان که ارادت حق
~~آن است که آن را
# ~~بعینه خوری و غیر آن اختیار نکنی.
# ~~به یکی از اولیاءالله وحی آمد که : " اذا وقعت علیک ذبابة فاعلم
~~انی اوقعتها علیک فاسألنی 15
# ~~حتی ارفعها عنک"، یعنی اگرمکسی بر تونشیند بدان که آن را من
~~فرستادهام، از من خواه تا آن را
# ~~از تو بردارم.
# ~~"وان اتتک قولة مسوسة فاعلم انی ذ کرتک فاشکرنی علیها"، وا
~~کرسخنی باسیاست
# ~~از کسی به تو رسد که ترا از آن خوش نیاید و خوفی آرد بدان که من ترا به
~~آن مقدار بلایاد
# ~~کردهام ، به شکر من مشغول شو و بدان قدر ابتلا شکر کوی.
# ~~و به یکی از انبیا علیهم السلم وحی آمد که به اندکی هدیه نظر مکن ، به
~~عظمت
# ~~ریاضة العریدین
# ~~337 PageV00P392
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_393.png)

# ~~33
# ~~فرستندهآ آن نظر کن، و به کناه اندک صغیر خود نظر مکن به کبریای خدای
~~تعالی نظر کن که
# ~~چنین خدای را تو چکونه به عصیان پیش می آیی.
# ~~و هر چکاه به تو فقر ومضرت وغم رسد آن شکایت مرا به خلق من مکن ، چنانک
~~من
# ~~شکایت آن بدیها که به آسمان برمی آید با ملایکهآ خود نمی کویم ، فسبحان
~~الله الغفور
# ~~الودود الوهاب !
# ~~ورادالاحباب PageV00P393
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_394.png)

# ~~حکابات المحبوبین و مکاشفاتهم و وصف
# ~~ابدال الصدیقین و کراماتهم
# ~~یکی از ابدالان عارف را پرسیدند که تو محتی ؟ کفت نی. من محب نیستم که
# ~~محب در تعب و رنج باشد. من محبوبم؟
# ~~گفتند که تو یکی از هفتکانهای ؟ گفت هر هفت1 منم.
# ~~گفتند میشنویم که تو خضر را میبینی. تبسم کرد و گفت که ازین که کسی خضر
~~را
# ~~بیندعجب ms346 نبود. لکن تعجب از آن کسی است که خضر میخواهد تا او را بیند و
~~او خود را
# ~~به خضر نمی نماید و محجوب میدارد و خضر نمیتواند که او را دریابد.
# ~~وهر آینه هر کس که عندالله تعالی باشد بشر او را نتواند دیدن .
# ~~و مراتب و مقامات طایفهآ محبوبان از ادراک عقل و امکان بیان و حیز وهم
~~و خیال
# ~~بیرون است و در مضیق بیست و نهخانهآ محصور معدود حروف نکنجد.
# ~~از خضر علیه السلم روایت است که کفت روزی در صنعای یمن در مجلس حدیث
~~عبدالرزاق
# ~~حکایت
# ~~نشسته بودم. نگاه کردم جوانی را دیدم در گوشهآ مسجد تنها نشسته . نزدیک
~~او رفتم و گفتم
# ~~چرا به مجلس عبدالرزاق حاضر نمی شوی تا از وحدیث استماع کنی؟
# ~~آن جوان کفت ازو چه حدیث شنوم ؟
# ~~گفتم حدیثی که او روایت می کند از معمر و اواز زهری واو از انس و او از
~~رسول الله
# ~~صلی الله علیه وسلم.
# ~~فص
# ~~1- اصل: هف.
# ~~1 PageV00P394
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_395.png)

# ~~جوان کفت من خود بی واسطه از خدای میشنوم ! مرا به عبدالرزاق چه حاجت
~~است؟
# ~~گفتم ای جوان یعنی تو از آنهائی که بی واسطه از خدای تعالی میشنوی ؟
# ~~جوان گفت آری من از آن کسانم!
# ~~گفتم مرا میدانی که کیستم ؟
# ~~گفت تو حضری و از نظر من غایب کشت، ومن نتوانستم او را دیدن.
# ~~*
# ~~حتت اعلای مقامات عارفان است ، و نهایت فضل خدای عظیم است با بنده.
# ~~محبت آن است که خدای تعالی بند گان 1 مخلص خود را برمی کزیند و به
~~کرامی
# ~~مخصوص می کرداند . قال الله تعالی جلت قدرته: "یحتهم و
~~یحبتونه" ، و باز می فرماید که:
# ~~1 هذلک فضل الله یؤتیه من یشاءه.
# ~~و رسول الله صلی الله علیه وسلم می فرماید : "ما کان الله لیعذب
~~حبیبه بالنار."
# ~~و خدای تعالی مصداق این سخن پیغامبررا در قرآن فرموده است و برمدعیان
~~محبت خود
# ~~حجت گفته: " قل فلم ms347 یعذبکم بذنوبکم."
# ~~و زید بن اسلم رضی الله عنه می کوید: ان الله تعالی لیحب العبد حتی
~~یبلغ من حبه له ، ان
# ~~یقول اصنع ماشئت فقد غفرت لک"
# ~~و انس بن مالکث می کوید که رسول الله صلی الله علیه و سلم کفت : *اذا
~~احب الله عبدا
# ~~الم یضره ذنب، و التایب من الذنب کمن لاذنب له". ثم تلا:" ان
~~الله یحب التوابین ویحب
# ~~المتطهرین."
# ~~و هر که مؤمن است بالله تعالی او محب خدای است ، لکن محبت او به قدر
~~ایمان
# ~~2 اوست و کشف مشاهدهآ اوست، و محبوب نیز به وصفی از اوصاف خود به قدر
~~حال او برو
# ~~تجلی می کند.
# ~~و تفاوت محبان درمشاهدات توحید و تسلیم و حکم و التزام امور اوست. هر
~~کس که
# ~~اورادالاحباب
# ~~اصل. بنده لال PageV00P395
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_396.png)

# ~~در محبت خدای قوی تر است به اخلاق الله یعنی علم و حلم و عفو وحسن خلق
~~و ستاری برخلق
# ~~متخلق تر است و به معانی صفات الله عارف تر و در صفات الهی مثل کبر و
~~حمد و حب مدحو
# ~~حب غنی وعزت وطلب ذکرباقی باخدای منازعت نکند و شر کت نجوید و در محبت
~~رسول الله
# ~~که حبیب حبیب است قوی و صلب باشد و قدم بر متابعت او ثابت و راسخ دارد.
# ~~مردی کفت: یا رسول الله "انی احبک" ، من ترا دوست میدارم .
~~رسول الله گفت : 5
# ~~"استعد للفقر". باز آن مرد کفت . "انی احب الله"،
~~خدای را نیز دوست میدارم. رسول الله فرمود
# ~~*استعد للبلاءه. معنی این دو جواب که آن مردرا گفت آن است که یعنی اگر
~~در محبت خدای
# ~~صادقی بلارا آماده باش ، جهت آنک بلااز اخلاق مبلی است و هو الله
~~تعالی. واکر در محبت
# ~~من صادقی فقر را آماده باش و برفقرصبر کن، جهت آنک فقر از اوصاف رسول
~~الله است، و متابعت
# ~~محبوب بر محب واجب است و اقتفای آثار او لازم.
# ~~و رسول الله ms348 صلی الله علیه وسلم دعا فرمود: "اللهم احینی مسکینا
~~وامتنی مسکینا واحشرنی
# ~~فی زمرة المسا کین."
# ~~و علامت محبت آن است که ذکر حبیب بسیار کوید و لقای حبیب را دوست دارد
~~و
# ~~مرک را دوست دارد و مشتاق موت باشد. از بهر آنک منزل لقا دار السلام
~~است، و بی مرک به آنجا
# ~~رسیدن محال است.
# ~~یکی از صحابه می گفتی که: "حبذا المکروهات الثلث: الموت و
~~الفقروالمرض."
# ~~و از دلایل محبت حب کلام محبوب است که به تلاوت یا استماع آن مشغول
~~باشد و
# ~~امور آخرت را بر امور دنیا تقدیم کند و در راه خدای به تن ومال مجاهده
~~کشد ، یعنی نفس و
# ~~مال را جهت رضای محبوب فدا کند و با غیر محبوب آرام نکیرد و هرچه غیر
~~اوست از آن
# ~~منقطع شود.
# ~~و از فرایض محبت آن است که [محب] موافقت محبوب کند و به قضای او رضا
~~دهد.
# ~~و از علامت محب دیکر آن است که شبها بیدار1 دارد و در کار باشد که خدای
~~تعالی
# ~~میفرماید : " کذب من ادعی محبتی فاذاجنه اللیل نام عنی."
# ~~حکایات المحبوبین
# ~~341
# ~~1
# ~~( بیدار) PageV00P396
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_397.png)

# ~~34
# ~~هر که را که دیدی که شب به طاعت مشغول نیست و میخفتند1 بدان که از محبت
~~بی نصیب است.
# ~~فوت شود تأسف نخوری و اندوه کین نشوی، مگر برساعتی که بی ذ کر خدای
~~گذرد.
# ~~و علامت محبت دیکر آن است که محبان خدای را دوست داری و برهرچیز که از
~~تو
# ~~و هر بلا ومحنتی و فقری و فاقهای ومشقتی که به تو رسد آن را پوشیده
~~داری و با خلق
# ~~نکویی و شکایت نکنی.
# ~~و نزدیک محبان مرتبهآ اول توحید آن است که خدای را عبادت کنی خاص لوجه
~~الله ،
# ~~نه از ترس دوزخ و نه به اومید بهشت.
# ~~شیخ ابویزید بسطامی را قدس الله روحه کفتند که از مشاهداتی که ترا من
~~الله تعالی بوده است ms349
# ~~حکایت
# ~~1 ماراخبری ده؟
# ~~شخ بانک بر ایشان زدو گفت شما را صلاحیت آن نباشد که آن را بدانیت !
# ~~گفتند شیخا ا پس ما را از مجاهداتی که بر نفس نهادی فی الله تعالی سخنی
~~بکو؟
# ~~فرمود که این مجاهدات را نیز با شما در میان نهادن روا نیاشد!
# ~~گفتند شیخا! از ریاضاتی که در اوایل کار کشیدهای بکوی؟
# ~~1
# ~~فرمود ازین باب شاید گفتن، بگویم. وقتی نفس خود را به عبادتی دعوت
~~کردم. توقف
# ~~کرد و دیرتر به کار مشغول شد. عزیمت کردم و برنفس خود سو کند خوردم که
~~یک سال آب
# ~~نخورم و چشم را ذرهای خواب2 نچشانم و برین و فا کردم و این را به جای
~~آوردم.
# ~~یحیی معاذ رازی می کوید قدس الله روحه که شبی بعد از نماز خفتن ابویزید
~~بسطامی را
# ~~حکایت
# ~~2 رضی الله عنه دیدم در مقام مشاهده از نماز خفتن تا به وقت طلوع صبح
~~بر سر انکشتان پای ایستاده،
# ~~چنانک پاشنهای پای او برزمین نرسید وزنخدان مبارک را برسینهآ خود سخت
~~کرده و دو چشم را
# ~~بازداشته. که برهم نزد.
# ~~اورادالاحباب
# ~~2- اصل: خاب.
# ~~1- کذا دراصل.

PageV00P397

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_398.png)

# ~~چون هنگام سحر شد به سجود رفت و بسیاری توقف کرد و باز سربر آورد و
~~بنشست و
# ~~گفت : اللهم ! ای بار خدای من !قومی از طالبان خود را قوه بخشیدی تا
~~برروی آب و در
# ~~هوا رفتند، و ایشان به این مرتبه سرفرود اوردند و راضی شدند ، وانی
~~اعوذبک من ذلک ، و
# ~~من ازین مرتبه در پناه تو می کزیرم که مرا نمیباید. و قومی دیکر از
~~طالبان خود را کنجهای
# ~~زمین بخشیدی و تصرف دادی تا اعیان اشیا را منقلب می کردند و ایشان از
~~تو به این راضی شدنده *
# ~~وآنی اعوذبک من ذلک. و برین ترتیب زیادت از بیست مقام کرامات اولیا را
~~برشمرد و از
# ~~همه بیزار شد.
# ~~و بعداز آن روی بکردانید. مرا دید، گفت یحیی! ms350
# ~~کفتم لبیک !
# ~~گفت از چه وقت باز آنجائی ؟
# ~~گفتم از اول شب اینجایم.
# ~~خاموش کرد.
# ~~گفتم یا سیدی ازین مقام مشاهده که امشب در آن بودی با من بکوی ؟
# ~~شیخ فرمود با تو بگویم، اما چیزی را کویم که ترا شاید شنیدن و طاقت
~~استماع آن
# ~~داشته باشی احق سیحانه تعالی امشب مرا در فلک اسفل در آورد و در ملکوت
~~سفلی کردانید و 15
# ~~طبقات سفلی زمین را و آنچ در تحت اوست تا به ثری همه را به من نمود.
~~باز مرا در فلک علوی
# ~~در آورد و کرد آسمانها کردانیت و هرچه علویات بود تا بهشت و عرش به من
~~نمود. آنکاه مرا
# ~~در مقام قرب درحضرت خود ایستانید و کفت ای بایزید از اینها که دیدی از
~~من چیزی بخواه
# ~~تا به تو بخشم!
# ~~گفتم یا سیدی مرا ازین عالم هیچ خوش نیامد تا از تو آن را خواهم. حضرت
~~عزت کفت 20
# ~~"انت عبدی حقا، تعبدنی لاجلی صدقا". ای بایزید چون تو چنین
~~کردی من که خدایم هر آینه
# ~~با توچنین و چنین کنم او باز مقاماتی را برشمرد که باز نمیتوان گفتن .
# ~~حکایات المحبوبین
# ~~343
# ~~1 PageV00P398
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_399.png)

# ~~34
# ~~ابو یزید در عجب افتادم و کفتم یا سیدی چون مالک الملوک ترا کفت که
~~هرچه می بایدت از من
# ~~یحیی معاذ می کوید که من ازین سخنان مدهوش کشتم و باطن من مملو کشت و
~~ازحال
# ~~بخواه چرا ازو معرفت نخواستی ؟
# ~~او را بشناسم.
# ~~ابویزید بانک بر من زدو کفت خاموش کن که مراغیرت آید که من باهرچه
~~غیراوست
# ~~شیخ ابومحمد سهل بن عبدالله تستری می کفت که بر کوه قاف بر آمدم و
~~کشتی نوح را
# ~~حکایت
# ~~علیه السلم را دیدم آنجا افتاده ، وصف آن کوه و آن کشتی کردی و گفتی که
~~خدای را در بصره
# ~~بنده ای است که برجای خود نشسته، یک پای را برمیدارد و برسر کوه قاف
~~مینهد ms351 و آن بنده او
# ~~10 بود ، رضوان الله علیه.
# ~~و مشایخ گفتهاند که کل دنیا یک قدم اولیاء الله است .
# ~~و کفتهاند که یک قدم ولی پانصد ساله راه باشد.
# ~~و کفتهاند که یکی کس از اولیاء یک قدم را بزیک طرف کوه قاف مینهاد و
~~قدم دیکر
# ~~15 را بر آن طرف دیکر و جمیع روی زمین در میان دو قدم او بود.
# ~~یکی از اولیاء الله به چراغ محتاج کشت. پارهای آنکشت بر کرفت و دست
~~رابرداشت
# ~~حکایت
# ~~تا پیش قرص ماه و از آن نور ماه درین انکشت اقتباس کرد و چرا غ را ازو
~~در کیرانید!
# ~~و بدان ای مرید صادق که هیچ ازین مقامات را منکر نشاید شدن ، جهت آنک
~~از
# ~~عطاهایی که خدای تعالی درین دنیا به محبوبان خود دهد یکی آن است که اسم
~~*کن" به او
# ~~بخشد، و این اول عطای اهل بهشت است در آخرت.
# ~~اما این محبوبان خدای درین اسم "کن) زهد ورزند و به این رسم عمل
~~نکنند و چون
# ~~اوراد الاحباب
# ~~2 PageV00P399
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_400.png)

# ~~خدای تعالی این اسم "کن" به محبوبان خود بخشد ایشان از خدای
~~درخواهند که این اسم
# ~~" کن" را در دنیا نکویند و به این اسم کشف احوال آخرت را از
~~جنان ونیران وغیر اینها نیز
# ~~نطلیند تا آنکاه که روزلقای خدای باشد.
# ~~و خدای تعالی از اولیای محبوب خود آن میخواهد که هر چیزی که در مقام
~~حکمت و
# ~~عقل اظهار آن نشاید کردن ایشان نیز اظهار آن معانی و اسرار نکنند و
~~مخفی دارند . جهت 5
# ~~آنک اظهار اسرار برخلایق مصلحت نباشد و نظام امر مملکت و تدبیر مستقیم
~~نماند و مردم از
# ~~راه بازمانند و درهلا کت افتند.
# ~~حکایت
# ~~خلق بصره به خانقاه شیخ سهل بن عبدالله جمع آمدند و کفتند یا شیخ! چه
~~شود که از برای
# ~~ما دعا کنی تاظالمان از ما دفع شوند؟
# ~~شیخ سهل خاموش شد و ms352 بعداز آن کفت که خدای را درین شهر بند کانی هستند
~~که اکر
# ~~برظالمان دعا کنند جمله ظالمان روی زمین در همین یک شب بمیرند ، لکن
~~نمی کنند ! جهت
# ~~آنک ایشان همان میخواهند که خدای تعالی می خواهد.
# ~~و آنکاه شیخ از اجابت حق مردعوات محبوبان را حکایتها می کرد که آن را
~~باز
# ~~نمیتوان کفتن، تاحد[ی] که کفت اکر محبوبی از خدای در خواهد تاقیامت
~~پیدانشود خدای تعالی 15
# ~~هر کز قیامت را پدید نیارد.
# ~~و بدان که چون بنده به این مکانت رسد که اسم" کن" روزی او
~~شود او دعا کند و
# ~~کوید: "الهی! وفقنی لما تحب، واعصمنی مما تکره ، فانی بشرجاهل
~~لااحسن التدبیر ولااعرف
# ~~199] المقادیر ولاعلم لی بعواقب الامور، واخاف ان یکون فی قولی تفاوت
~~وفی ارادتی اضطراب.*
# ~~و چون این بنده دعا کند حق اجابت کند و اورا توفیق دهد تاهیچ قدرتی
~~اظهار نکندو 20
# ~~اسم " کن" را در عمل نیارد و به تدبیر وقضای خدای راضی و
~~تسلیم آید و به خیروشر تن در دهد.
# ~~حکایت المحبوبین
# ~~345 PageV00P400
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_401.png)

# ~~4
# ~~حکایت
# ~~جنید بغدادی رضوان الله و سلامه علیه می فرماید که روزی با جمعی از
~~اصحاب در خدمت
# ~~سری سقطی قدس الله روحه نشسته بودیم و شیخ از علم الهی سخن می کفت . نا
~~کاه در شیخ وجدی
# ~~یدید آمد و ازخود غایب شد. چنانک در وی هیچ حر کتی و حسی نماند و آن
~~وجد در حاضران
# ~~اثر کرد، وچون شیخ به خود باز آمد نوری برروی او بود که نزدیک بود که
~~چشمهای ما را
# ~~نابینا کند، و روی به من کردو کفت یا اباالقسم.
# ~~کفتم لبیک یاسیدی!
# ~~گفت میدانی که من کجا بودم ؟
# ~~کفتم نمیدانم!
# ~~گفت بدان که مرا از میان شما کرفتند و به آسمان بر آوردند و از آسمان
~~به آسمان
# ~~می بردند تا به آسمان هفتم رسیدم! و مرا کرفتند و در میان انواری که
~~نزدیک ms353 بود که نور چشم
# ~~مرا بر باید از چندین حجاب متعاقب یکدیکر گذرانیدند یا به حجاب
~~"بها" رسیدم. ایستادم. از آن
# ~~بها درمن پوشانیدند . باز به حجاب" هیبت" رسیدم. ایستادم. از
~~انوار هیبت درمن پوشانیدند. باز
# ~~به حجاب "متکائف" رسیدم. مدهوش و متحیر کشتم ودر رعب وفزع
~~افتادم، و صفت آنچ درین
# ~~مقام دیدم نمی توانم کردن. تا آنگاه که به حجاب "عزت" رسیدم
~~و تنها بودم که هیچ کسی و
# ~~چیزی با من رفیق و قرین نبود و مرا محقق کشت که در حضرت عزت پیش حق
~~استاده ام. از ورای
# ~~حجاب ندا آمد که "یاسری !" چون این صوت شنیدم بیهوش افتادم و
~~مفاصل من از جای خود
# ~~برفت و اعضای من منقطع شد و پوست من پاره پاره کشت و عقل از من برفت و
~~دل من شکافته
# ~~شد و دیکر نمیدانم که برمن چها رفت . باز حق تعالی اجزای مرا جمع آورد
~~و در پیش خود
# ~~بایستانید. من قرارو آرام نمی یافتم و نمی توانستم که سا کن بایستم .
~~پس حق تعالی نورعظمت
# ~~در من پوشانید تا سا کن کشتم و بیارامیدم.
# ~~ار دوم صدا داد یا سری ! گفتم لبیک البیک البیک یا سیدی !باز گفت یا
~~سری هیچ حال
# ~~خلق من بامن میدانی؟ گفتم یا سیدی نمی دائم. گفت بدان که من زراری خلق
~~را از صلب پدر
# ~~اوراد الاحباب
# ~~1 PageV00P401
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_402.png)

# ~~تو آدم ببرون آوردم و لباس انوار در پوشانیدم و ذات پاک خود را برایشان
~~عرضه کردم و کفتم:
# ~~دالست بر بکم" ، همه گفتند1 "بلی": باز دنیا و زینتهای
~~آن را برایشان عرضه کردم و گفتم
# ~~یاعبادی به حسن دنیا و زینت او نظر کنیت. از هردهی نه بخش روی به دنیا
~~کردند. عشری
# ~~از خلق بامن باقی ماند . آن یک عشر را برده جزو بخش کردم ، و بهشت و
~~نعیم مقیم و
# ~~امن و حبور و بهجت و سرور را برایشان ms354 عرضه کردم . نه بخش ازو روی به
~~بهشت آوردند و 5
# ~~رفتند. عشری باقی ماند.
# ~~این عشررا باز برده بخش کردم و دوزخ و عذاب وهوان و نکال و هجران
~~برایشان عرضه
# ~~کردم. نه بخش دیکرازو رفتندودوزخ حجاب راه ایشان کشت که باز ماندند. یک
~~عشر از این باقی ماند.
# ~~آن را برده بخش کردم ، وبلا واختیار را برایشان فرستادم . نه جزو
~~ازنیها منقطع شدند.
# ~~یک جزو از وباقی ماند. بلای "محبت" را برین یک جزوانداختم.
~~نه جزو از و متفرق شدند. یک جزو
# ~~از و باقی ماند.
# ~~آن یک جزو را نیز برده جزوقسم کردم و حجاب "قرب" خود را
~~برایشان کشف کردم.
# ~~نه جزو از ایشان در بحرعظمت بسوخت . یک جزو باقی ماند.
# ~~آن را نیز برده جزو قسم کردم و حجاب "هیبت" را برایشان کشف
~~کردم. نه جزو ازین
# ~~در بحار"هیبت" غرق کشتند. یک جزو باقی ماند.
# ~~آن را نیز برده جزوقسم کردم و بازحجاب "عزت" را کشف کردم .
~~همه در موازی
# ~~حجاب (عزت" حیران ومدهوش استادند.
# ~~آنکاه ایشان را ندا کردم. همه بی طاقت وبیهوش کشتند. ایشان را از لباس
~~"عزت *
# ~~درپوشانیدم و کفتم یاعبادی ! همه جواب دادند لبیک ! یاسیدنا و مولانا!
~~کفتم دنیا را بر شما عرضه
# ~~کردم . چندین قوم از شما به دنیا رفتند و شما نرفتیت ! و بهشت را برشما
~~عرضه کردم و چندین قوم 20
# ~~رفتند و شما نرفتیت او دوزخ را بر شما عرضه کردم، چندین قوم ازو
~~کریختند و شما نکریختیت.
# ~~و شما را به بلا اختبار کردم ، و چندین قوم منقطع کشتند وشما منقطع
~~نگشتیت .
# ~~و بلای محبت را کشف کردیم، وچندین قوم متفرق شدند وشما ازجای خود
~~نرفتیت .
# ~~و حجاب قرب کشف کردیم و چندین قوم دیگر سر گشته شدند و شما سا کن برجای
# ~~خود آرامیدید.
# ~~حکایات المحبوبین
# ~~347
# ~~10
# ~~اصل کمن.

PageV00P402

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_403.png)

# ~~348
# ~~و حجاب "هیبت" برشما کشف کردم ، چندین قوم حیران شدند وشما
~~را ms355 توفیق دادم.
# ~~و حجاب "عزت * را برشما کشف کردم شما در موازی آن متحیر و مدهوش
~~اقامت
# ~~کردیت و من شما را ثابت داشتم.
# ~~کنون ارادت شما چیست، وچه می طلبیت؟
# ~~گفتند ما به جز از تو هیچ دیکر نمی خواهیم و غیر ترا نمی طلبیم که مراد
~~ماتوئی!
# ~~من کفتم یا عبادی اازین طلب و پیش نهاد که شما داریت شما متعرض بلای
~~متلفی
# ~~میشویت که پیش از شما عالم عالم را تلف کرده است و عالمهائی را که از
~~شما بیرون است و جز
# ~~من کسی احصای آن نتواند کردن پیش از وجود آدم درابد آباد و ازل آزال و
~~ابد دیمومیت1
# ~~نیست کرده است.
# ~~و اکنون میان من و شما بلائی است از بلاهای من که آن را هیچ کس طاقت
~~نیارد و
# ~~آن بلای "متکائف" است که اگر برسنک سخت آید سنک سخت تحمل
~~اونتواند کردن
# ~~و هیچ شخص از اشخاص با او مقاومت نتواند نمودن.
# ~~همه گفتند یا سیدنا و مولانا ! تو لابد مائی و از تو هیچ چاره و کزیر
~~نداریم.
# ~~گفتم این بلاها و محنتها را که وصف آن کردم تحمل می کنیت ؟
# ~~همه کفتند هرچند که بلیات عظیم است اما اندازندهآ آن بلاها بر
~~ماتوخواهی بودن یانه ؟
# ~~کفتم بلی !من خواهم بودن !
# ~~کفتند رضینا بذلک.
# ~~گفتم ای طالبان اکنون در طلب صادق آمدیت و صحیح در کار شدیت. من نیز
~~شما را
# ~~ازهمه چیز خالص کردانیدم و شمارا اوعیهآ علم الهی خود کردم و اما کن
~~سرخود ساختم. ا کنون
# ~~شما کویند کان2 ازمنیت و داعیان خلقیت به سوی من ، و من شما را ام و
~~شما مراییت. شما با
# ~~من مناجات می کنیت و من با شما راز می کویم و شما اهل مکاشفه و مؤانسه
~~ایت و در مملکت
# ~~من حا کمیت و اهل خصوص وصفوت ثیت. با سری به خلق من برسان که من لطیف
~~خبیرم. آنچه
# ~~گفتم از ms356 من فهم کن و هرچه شنیدی به خلق من برسان و بربند کان3 من غفور
~~و رحیم باش.
# ~~اوراد الاحباب
# ~~رام*
# ~~1
# ~~15
# ~~3 -اصل: بنده کان.
# ~~راصل (دیموت)اصل. کوینده کان PageV00P403
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_404.png)

# ~~و بعد از آن شیخ سری فرمود که حق مرا باز به خود رد کرد تا باز نزد شما
~~آمدم.
# ~~یا اباالقاسم ! آنچ گفتم فهم کن !
# ~~احمدبن ابی الحواری می کوید که پیش [ابو] سلیمان دارانی رضی الله عنه
~~در آمدم . دیدم که
# ~~حکایت
# ~~می کریست. گفتم رحمک الله ااز چه می کریی ؟ گفت ای احمد چون شب تاریک
~~شود و 5
# ~~قدمهای اهل محبت درمقام خدمت بایستد و آب چشم بر رخسارهآ ایشان روان
~~کردد ، جلیل و
# ~~جبار جل جلاله به ایشان نکاه کند و می کوید هر که به کلام من لذت می
~~طلبد و از مناجات
# ~~با من راحت مییابد من میبینم و در آن خلوت برایشان مطلع ام. نالهآ
~~ایشان را می شنوم و کریه و
# ~~مکان ایشان را میبینم ! ای جبرئیل 1! درمیان این قوم ندا کن و بکوی که
~~این کریهآ شمااز
# ~~چیست ؟ هیچ مخبری با شما کفته است که حبیب قدیم دوستان خود را به آتش
~~عذاب خواهد 10
# ~~کردن؟ و این خود چکونه لایق کرم و محبت ما باشد که قومی را که در
~~تاریکی شب
# ~~تملق2 با ما باشد از خود بترسانیم ! بهذات پاک خود سو کند میخوریم که
~~چون روزقیامت آید
# ~~حجاب جمال و جلال خود بردارم و روی خود را مکشوف وعیان به ایشان نمایم
~~و ریاض قدس
# ~~خود را بر ایشان مباح کردانم .
# ~~حکایت
# ~~شیخ العالم سیف الدین باخرزی رضوان الله و سلامه و علیه بر سر منبر
~~فرمود که هر کس اینجا
# ~~به کاری آمده ایت و طالب این حضرتیت پایهآ منبر این کدای کم از تارک
~~عرش نیست!
# ~~حکایت
# ~~جمعی از مریدان رقعه ای نبشتند به حضرت شیخ العالم و از احوال بعضی
~~اصحاب ms357 شیخ را
# ~~بیا گاهانیدند و شیخ را آن موافق نیامد. رخسار مبارک شیخ برافروخت و
~~فرمود که چیزی که 20
# ~~بعد از سی سال دیکر پیدا خواهد شدن اکر ما امروز آن را نبینیم و ندانیم
~~ما را برین سجاده
# ~~نشستن حرام باشد !
# ~~حکایات المحبوبین
# ~~349
# ~~1- درنسخه : جبرئیل.
# ~~2- کذا درنسخه، درصفحهآ 357 هم آبده است.

PageV00P404

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_405.png)

# ~~350
# ~~است و به همه کس رسیده، و دوم نظر رضا و قبول است و آن کار دولت است،
~~کنون
# ~~و هم شیخ عالم فرموده است که ما را دونظر است : یکی نظر شفقت و رحمت و
~~آن عام
# ~~تا که را رسد..
# ~~4
# ~~و ای مرید صادق بدان که علامت نفوس محبوبه آن است که به توبه و خدمت به
~~محبوب
# ~~خود باز کردد و سیاحت بردر او کند وحمد او کوید، و در حضرت عزت به حسن
~~ادب نمازهارا
# ~~دایما به جای آرد و به هرچه محبوب حق باشد امر کند، و از هرچه مکروه حق
~~باشد نهی
# ~~کند ، و حدود شرع را بر ترتیب علم محافظت نماید ، و علم توحید و اسرار
~~قیومیت و قدرت را
# ~~بوشیده دارد، و در اخفای آن بکوشد که در طریقت محبت پوشیدن این معانی
~~واجب است.
# ~~همچنان که حدود شریعت و سنن رسل را برظاهر جوارح نکاه داشتن فرض است و
~~هر که
# ~~10 چنین نکند تعدی وظلم کرده باشد ، "ومن یتعد حدود الله فقد ظلم
~~نفسه ومن لم یتب فاولئک هم
# ~~الظالمون ، ان الله یحب التوابین ویحب المتطهرین والله یحب المتقین.*
# ~~و رسول الله صلی الله علیه وسلم می فرماید : "من اراد ان یحبه
~~الله فلیزهد فی الدنیاء ،
# ~~هر کس که طالب محبت خدااست کو ترک دنیا کیر.
# ~~و هیچ کس باید که محبت خدای بی زهد در دنیا طمع ندارد.
# ~~15
# ~~و بدان که جمیع خلایق به دو حجاب محجوباندالا اهل یقین. عقلا به ححاب
~~عقل
# ~~محجوباند، و جهلا به حجاب هوای ms358 نفس محجوباند. و این هردو حجاب باطنی
~~است .
# ~~چجون این دو حجاب برخیزد عالم یقین که غیب است مکشوف کردد. پس آنگاه
# ~~سالک به قوت این غیب که یقین است بینای غیب کردد و عالم غیب او را
~~شهادت کردد
# ~~ونور را بهنور بیند. آنکاه او را مرتبهآ حسنی و زیادت حاصل باشد،
~~"للذین احسنوا الحسنی*،
# ~~7 و زیاده آنکاه هنگام لقا باشد.
# ~~و دو حجاب دیکرست ظاهری : یکی لطیف و دیکر کییف . اما حجاب لطیف
# ~~قضاست که از معنی لطیف است. و اما حجاب کثیف جسم است.
# ~~اوراد الاحباب PageV00P405
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_406.png)

# ~~و چون این دو حجاب سازد سود کشف غطا باشد و بینائی دل پدید آید، قال
~~الله تعالی:
# ~~فکشفنا عنک غطاعک فیصرک البوم حدید."
# ~~عارفان کفتهاند که کل مقامات از انوار افعال وصفات است، الا محبت که
~~او از نور ذات
# ~~است، یعنی وصفی است مخصوص ذات خدای تعالی مؤمن را. اکر عشر یک ذره محتت
~~دهد
# ~~بهتر از آنک امثال جبال عبادت دهند.
# ~~ای برادر ا اکر ازین مراتب میبایدت زهد و تقوی را عادت و طبیعت خوت ساز
~~تا به همه
# ~~مرادات برسی . تقوی معنی ای است جامع مرعبادات ظاهر و باطن را ، وخدای
~~تعالی اولین
# ~~و آخرین را به تقوی وصیت می فرماید: "یاایها الناس اعبدوا ربکم
~~الذی خلقکم و الذین من
# ~~قبلکم لعلکم تتقون"، و آیت دیکر آن است: * ولقد وصینا الذین او
~~توا الکتاب من قبلکم
# ~~و ایا کم ان اتقوا الله"، واین آیت قطب قرآن است و مدار کتاب برین
~~آیت است .
# ~~و حق عز اسمه تعظیم و کرامت تقوی را درین آیت بیان می فرماید که :
~~"لن ینال الله
# ~~الحومها ولادماؤها ولکن یناله التقوی منکم."
# ~~طریقهآ راست به خدای تعالی و راهی که اهل خدی را موصل است به رضا و
~~محبت
# ~~خدای و موجب فضل عظیم است من الله تعالی دشمن داشتن دنیا و ابنای
~~دنیاست و این عداوت
# ~~اصل ms359 جملهآ مراتب علیه است . همچنانک محبت دنیا و ابنای دنیا اصل جملهآ
~~کناهان است و
# ~~مایهآ نفاق وخلاف است ، قال رسول الله علیه السلم: "حب الدنیا رأس
~~کل خطیئة."
# ~~حکایت
# ~~خدای تعالی بر داود علیه السلم وحی فرستاد که تو چنان کمان میبری که
~~مرا دوست
# ~~میداری و دل برین نهاده ای !اکر در محبت صادقی و خود را از محبان
~~میداری محبت دنیارا
# ~~از دل خود بیرون کن که محبت من با محبت دنیا دریک دل جمع نیاید !
# ~~حکایات المحبوبین
# ~~351
# ~~11
# ~~2 PageV00P406
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_407.png)

# ~~352
# ~~شیخ ابویزید بسطامی می کوید که اکر خدای تعالی مناجات موسی و روحانیت
~~عیسی و
# ~~خلت ابراهیم به تو بخشد تو هنوز چیزی را طلب کن که ورای اینها باشد، که
~~خدای تعالی را و
# ~~تقدس فوق این مراتب به اضعاف مضاعفه عطیات و فضایل دیکراست. اکر تو به
~~هیچ مرتبه ای
# ~~از اینها بیارامی به همان مقام و مرتبه محجوب کردی.
# ~~اما اکر بندهای به جمیع مطلوبات نظر نکند و به هیچ مرغوبی که در عالم
~~کون باشد
# ~~تو قف نکند آنکاه خدای تعالی او را مقام محبوب بخشد ودر ظل خودش جای
~~دهد و به رحمت
# ~~خود برو عاطفت فرماید و به عین خود به او نظر کند و به وجه کریم خود به
~~او مواجهه کند،
# ~~یس آن بنده متوجه خدای کردد ودر قربت او مسارعت نماید و درمقام مشاهده
~~مشاهد قیومیت
# ~~1
# ~~کردد و غایت طالبان عارف این مقام است.
# ~~حکایت
# ~~یکی از محبان می کوید که در مکاشفه چهل تن از حوراء را دیدم جامه های
~~زرونقره و
# ~~جوهر پوشیده. به ایشان یک نظر کردم چهل روز درعقوبت افتادم. بعد از آن
~~باز در مکاشفه
# ~~هشتادتن از حورای بهشت را دیدم که در حسن و جمال بر آن چهل تن فایق
~~بودند و مرا گفتند
# ~~15
# ~~که به ایشان نظر کن ! من به سجده درافتادم و چشم برهم ms360 نهادم تا نظر من
~~بر ایشان نیفتد و کفتم
# ~~" اعوذبک متاسواک" ، خدایا مرا به اینها هیچ حاجتی نیست و
~~مرا نمی باید و در مقام تضرع
# ~~چندان توقف کردم که ایشان باز کشتند.
# ~~و ای مرید بدان که خدای عزوجل درهر قرنی و زمانی مثل این بند کان
~~چندانیاند که
# ~~در عدد نیایند ، و ایشان برروی زمین متفرقاند ، و در شهرها منتشراند و
~~خمول و کم نامی را
# ~~12 شعار خود ساخته اند ، و در ستر خدای در میان بند کان ااو مستور
~~ماندهاند ، و عقل جملهآ عاقلان
# ~~کامل صفت حالت ایشان را تحقمل نتواند کردن. جهت آنک عقل درین مراتب
~~عاجز و ضعیف
# ~~است و حال و عمل ایشان در دل خلایق نتواند گنجیدن . و اقل مراتب این
~~بند کان اخلاص است
# ~~وراد الاحباب
# ~~حکایت
# ~~1- اصل : بنده گان.

PageV00P407

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_408.png)

# ~~درحر کت و سکون، و به نسبت ما بزر ک ترو عظیم تر اعمال و احوال اخلاص
~~است. " الکهم اجعلنا
# ~~منهم بفضلکو کرمک. یا قادر! یا وهاب !یامقلب القلوب !لااله الاانت*.
# ~~هر کس را که خدای تعالی برین مراتب و مقامات مطلع نکرده باشد او در
~~عالم ملک و
# ~~ملکوت زهد نورزیده باشد و همه را ترک نکرده ، و همت او در مشاهدهآ قدرت
~~عظیم و
# ~~معاینهآ آیات کبیره در عالم ظاهر و باطن ترقی نکرده باشد . باید که از
~~خدای تعالی بترسد و
# ~~دعوی معرفت نکند و ظن محبت در خود نبرد که توهم محبت و معرفت پیش از
~~ترقی به این
# ~~مراتب و اعمال و احوال همه امانی و غرور و ظنون است و زور باشد و او از
~~مزوران باشد.
# ~~و خدای تعالی قومی را ظنون میدهد همچنانک اولیا را یقین میبخشد.
# ~~و قوم دیکر را به سبب علتهائی که در قلوب ایشان است همه تزویر و مزورات
~~میدهد
# ~~چنانک احباب خود را محققیات می بخشد .
# ~~ومرید را تاه کون" از دل او بیرون ms361 نرود خدای تعالی اسم * کن"
~~را برو ظاهر نکرداند.
# ~~و بدان که آفات نفس و زینت ملک حجاب قلوب عوام وخواص است وحظوظ عقل و
# ~~شهوات ارواح مرغوب ملکوت است، وحجاب قلوب خصوص است و جوف محبوبان حضرت
# ~~از شهوات نفوس تجاوز کنند و از حجب و عقول در کذرند. آنکاه به شهوات
~~ارواح رسند و
# ~~به آن باز مانند و مواجههآ وجه الهی نتوانند کردن و به هیچ صفتی از
~~اوصاف الهی ناظر نتوانند 15
# ~~شدن، تا آنکاه از شهوات ارواح هم تجاوز کنند.
# ~~پس آنکاه حجاب انواربرایشان منکشف کردد. آنکاهی از مقام رسم و عادت هم
# ~~خلاص یابد و از دام صفات عرفی خود بجهد و مقامات برایشان منکشف شود و
~~به فضایل متصف
# ~~گردد و مطالعان حقیقی پدید آید و منازل درجات ساقط کردد و مطلوب غالب
~~آید و طالب
# ~~ناپدید و راغب فانی شود و مرغوب باقی.
# ~~آنکاه تعلق به اسمای الهی برایشان اظهار کنند و این مرتبه اول قرب است
~~و آخرین
# ~~محب است که حق تعالی محبوبان را به این حجاب کشف اسماء مبتلا کرداند ،
~~"فلینظر کیف
# ~~حکایات المحبوبین
# ~~353
# ~~5
# ~~2 PageV00P408
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_409.png)

# ~~354
# ~~یعملون". ودرین مقام معنی این آیت برروی محقق کردد که:" کل
~~من علیها فان ، و یبقی و جه
# ~~ربک ذوالجلال والاکرام*، واین مقام که شاعر کفته است درین مرتبه بروی
~~صحیح آید که :
# ~~شعر
# ~~ظهرت لمن افنیت بعد بقائه
# ~~فصار بلا کون لانک کنته
# ~~و این مکان و جد سالک است به موجود خود و قیام او به قیومیت خود، چنانک
~~پیش از
# ~~این واجد بود به کون او و قایم بود به قیام او.
# ~~شیخ العالم سیف الدین باخرزی رضوان الله علیه درین مقام و ازین مرتبه
~~کفته است که :
# ~~یت
# ~~من باتو چنانم ای نکار ختنی
# ~~کاندرغلطم که من توم یا تو منی!
# ~~از ما دوری و در یکی پیرهنی
# ~~پس من کیم ای جان وجهان کرتومنی! ms362
# ~~تی من منم و نه من توام ، نی تنو منی
# ~~هم من منم وهم توتتوی ، هم تو منی!
# ~~و هم ازین مقام عبور از اسما و تمکین و اطمینان درین مقام قربت شیخ
~~عالم قدس الله روحه
# ~~برسر منبر انشاد فرموده است و حال قرب خود را بر عالمیان جلوه کرده.
# ~~شعر
# ~~عاد الحبیب الی وصلی کماکانا
# ~~وزارنی فی ظلام التیل نشوانا
# ~~قولوا لاخواننا دوموا علی طرب
# ~~فلانری بعد هذا الوصل هجرانا
# ~~لازلت ارتع فی میدان وصلته
# ~~حتی غرست مکان الشوک ریحانا
# ~~شمه ای از شرح این ابیات شیخ عالم که در خاطر این ضعیف می آید آن است
~~که محبان
# ~~سالک و سالکان محبوب دروجود پیش از امره کن * وظهوره کون" در مطلق
~~قرب احدیت
# ~~جمعیت ذاتیت بودند، و از انفصال و اتصال خالی، و از اسما و صفات بیخبر.
~~چون از حکمت
# ~~بی علت در عالم خلقیت مبتلا کشتند و در اطوار و ظلمات و حجب و استار
~~مقید شدند و در بعدو
# ~~اسفل السافلین وجود خود کرفتار آمدند بازچون به عنایت توفیق الهی و
~~مواهب سنیهآ نامتناهی
# ~~اوراد الاحباب
# ~~1 PageV00P409
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_410.png)

# ~~به سرحد عالم خود که قربت است رسیدند زبان حال محبت این زمزمه در
~~مرتبهآ کمال بر آورد که:
# ~~و چون ترقی به این فضایل او را هم درین و جود ظلمانی طبیعی حاصل شد پس
~~شیخ العالم
# ~~عاد الحبیب الی وصلی کماکانا
# ~~مصراع
# ~~درین مصراع دوم اشارت به این منزل تاریک کرد و گفت :
# ~~یعنی فی صورة الترابیة والمائیة ،
# ~~و زارنی فی ظلام اللیل نشوانا
# ~~مصراع
# ~~و چون این محبوبان کامل و محبان سالک عقبات بلیات و ابتلاء آت مکاشفات
~~اسماء و
# ~~صفات را به سلامت گذرانیدهاند و در قربت متمکن شده و از وصل و فصل
~~هجران نوع امانی 10
# ~~حاصل کرده از آن تمکین و ثبات خود درین مقام شیخ عالم خبر داد و در نظم
~~این بیت طالبان را
# ~~بشارت رسانید ms363 که:
# ~~قولوا لاخواننا دوموا علی طرب
# ~~شعر
# ~~و این کامل محقق اکرچند به این مرتبهآ قربت که اول منزل احدیت ذاتیت
~~است ترقی 15
# ~~فلانری بعد هذا الوصل هجرانا
# ~~کرده است، لکن چون قفص وجود بشری و شرک صورت عینی ترابی هنوز باقی است
~~از غایت
# ~~تحقیق اومید به لطف حبیب می کوید که
# ~~مصراع
# ~~لازلت ارتع فی میدان وصلته
# ~~یعنی چون از بلیات خلاص یافتم ، و لباس فضایل پوشیدم ، و پرو بال تجرید
~~و وحدت 20
# ~~حاصل کردم ، و ازحجاب کشف اسماء بیرون آمدم ، و از ابتلای تعلق به آن
~~نجات یافتم ، درین
# ~~مقام نیز واقف نشوم و فرود نیایم و بکوشم و جهد نمایم تا ازین اندک
~~بقیهآ وجود خلقی و ناموس
# ~~تر کیب صوری هم فانی شوم و به ککی و تمامی به دریای احدیت جمعیت ذاتیت
~~رجوع کنم
# ~~تا در بوستان وجود خار و خاشاک اسم و رسم و وسم غیبی نماند، و تعدد
~~اسما و صفات برخیزد و
# ~~حکایات المحبوبین
# ~~202
# ~~355 PageV00P410
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_411.png)

# ~~356
# ~~ریحان اتحاد بروید و کل وحدت بشکفد ، چنانک درین مصراع آخرین شیخ
~~فرموده است که:
# ~~حتی غرست مکان الشوک ریحانا
# ~~مصراع
# ~~قال الله تعالی : " فتمنوا الموت ان کنتم صادقین * ، والله اعلم
~~بحقیقة الحقایق.
# ~~شیخ العالم سیف الدین باخرزی روزی برلسان مبارک او رانده است که طبقات
~~مشایخ را دیدیم
# ~~حکایت
# ~~اندکیاند که ما به ایشان بر مینکریم ، باقی به همه فرو مینکریم .
# ~~و وقتی دیکر فرموده است و در کتابت نیز آورده که خدای تعالی هسخن"
~~مارا با آفتاب
# ~~روانکردانیده است ، تا از آنجا که آفتاب برمی آیدتا به آنجا که فرومی
~~رود ، به هرجا که سخن
# ~~ما میرسد همه سربرسخن ما مینهند .
# ~~صاحب دولتی آخرت را در واقعه دید. می کوید که بر آسمان بهشت دو ستاره
~~دیدم،
# ~~حکایت
# ~~چون فرقدین میتافتند . پرسیدم که آن چیست؟ گفتند یکی ابویزید بسطامی
~~است و آن دیکر
# ~~سیف الدین باخرزی.
# ~~و ms364 معنی این حدیث که خدای تعالی موسی را علیه السلم فرمود که:
~~"اطلبنی عندالمنکسرة
# ~~قلوبهم من اجلی" آن است که حبیب به کرم و تکرم به مشتاقان خود به
~~صفت قریب شود و
# ~~ایشان به قرب او شادمان و فرحان شوند و به مشاهدهآ او عیش کنند و به
~~نعمت حضور خود
# ~~به حضرت او تنعم کنند . باز حبیب از غیرت و عزت محتجب کردد و ازین حجاب
~~دل ایشان
# ~~شکسته کردد و مشتاق همان مقام تجلی و قربت و مشاهده و حضور گردند.
# ~~و معنی دیکر، والله اعلم، آن است که خدای تعالی اولیای خودرا امرفرمود
~~به طلب او و
# ~~از غایت مکانت و منزلت این طایفه به حضرت او نفس خود را حاصل یافت و
~~طلب ایشان کردانید.
# ~~پس این محبان او به قرب او شادمان شوند و در فرحی افتند که در وصف
~~نیاید . باز ازین محبان
# ~~بار کاه خود از غایت عزت اعراض کند، نه از برای رد ایشان. بلکت جهت آنک
~~تا شوق
# ~~اورادالاحباب
# ~~2 PageV00P411
# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_412.png)

# ~~ایشان را برانکیزاند وایشان را در اضطراب و اسف آرد تا به لطف تملق1 به
~~او مشغول کردد.
# ~~پیس درین حالت اعراض حق دل این محبان شکسته کردد ومحزون و کریان
~~بمانند. باز
# ~~در همین اعراض خدای تعالی به ایشان نظر کند *من حیث لایعلمون * تا
~~ایشان نیز به او ناظرو
# ~~حاضر کردند ((بحیث یعملون*، و بعد از آن درحضرت عزت به ادب سا کن شوند
~~و بیارامند2،
# ~~سبحان ربک رب العزة عتما یصفون، تعالی الله عما یقول الظالمون علوا
~~کبیرا.*
# ~~کتاب را برین سخن ختم کردیم که زیادت ازین اظهار اسرار مصلحت نیست و
~~اخیارو
# ~~*
# ~~ابرار ماورای این معانی ذکر کردن پسندیده نداشتهاند ، والحمدلله شکرا.
# ~~این کتاب اوراد الاحباب وفصوص الآداب را جمع کرده شد به تمام در مقام
~~روح انکیز
# ~~دارالامان فتحاباد بر در روضهآ مطهرهآ مقدسهآ شیخ العالم ختم المحدثین
~~سیف الحق والدین سعید بن ms365 10
# ~~المطهر بن سعید الباخرزی رضوان الله وسلامه علیه در شهور[ی] که آخر او
~~عشرذوالحجهآ حجهآ اربع
# ~~وعشرین وسبع مائه بود، بتوفیق الله القادر الوهاب، تذ کرة للطالبین و
~~مجلبة لادعیة الصالحین.
# ~~و این نصف آخررا که فصوص الاداب است ازین کتب و رسایل معتبرهآ معتمده
~~که ذکر
# ~~*هد
# ~~کرده میشود نقل افتاده :
# ~~اولها قوت القلوب للشیخ ابی طالب المکی رضی الله عنه ،
# ~~وآداب المریدین 2 للشیخ ضیاءالدین ابی نجیب السهروردی ،
# ~~و عوارف المعارف للمشیخ شهاب الدین عمرالسهروردی ،
# ~~و رسالة الخلوة و رسالتین فی آداب الصوفیة للشیخ نجم الدین الکبری ،
# ~~و رسالة وصیة السفر للمشیخ سیف الدین الباخرزی ،
# ~~و حلیة الابدال و رسالة امرالمربوط وکتاب کنه مالابد للمرید للشیخ ابن
~~العربی محی الدین ،
# ~~و منازل المریدین للشیخ ابی عبدالله المرجانی ، قدس الله ارواحهم و
~~رضوان الله وسلامه
# ~~علیهم اجمعین.
# ~~حکایات المحبوبین
# ~~5
# ~~1
# ~~1- کذادراصل، به صفحهآ 9؛3 نیز رجوع کنید. 2- اصل: بیارامدند 3 - اصل:
~~المردین.اصل ضیاواادین.

PageV00P412

# ![page image](img/bakharzi_awrad_al_ahbab.pdf_page_413.png)

# ~~35
# ~~
# ~~ین کلمات ترجمهآ خلاصهآ کلم و فصل الخطاب این کتب است.
# ~~استغفر الله واتوب الیه ولاحول ولا قوة الا بالله العلی العظیم یفعل
~~الله مایشاء
# ~~و یحکم مایرید و افوض اموری الی الله و اصلی علی النبی محتد
# ~~خیرخلق الله وازواجه واولاده واهل بیته الطاهرین، انه حمید مجید.
# ~~اورادالاحباب
# ~~تثت هذه النسخة الشریفة فی یوم الاربعاء فی
# ~~غرة ماه ربیع الاخر سنة ثمانیة واربعین وسبع مایة
# ~~اللهم اغفرلکاتبه ولوالدیه ولمن قرأ ولمن نظر
# ~~ولمن دعاء، آمین رب العالمین
# ~~7
# ~~مقابلهآ متن این کتاب با دوست فاضل آقای مهدی قمی نژاد به پایان برده
~~شد.
# ~~غلط کیری اوراق مطبعهآ هم به اعانت فاضل محترم آقای قمی نژاد تمام شد.
# ~~هارم مهرماه 1344 شمسی
# ~~چهارم اسفند ماه 344اشمسی PageV00P413 ms366