»Contra gentes« (C.gent) (CPG 2090) ist eine Schrift des Athanasius von Alexandrien und Teil des Doppelwerks »Contra gentes/De incarnatione« und liegt in der Edition von Johnson vor.

Die Überlieferung von C.gent verläuft hier in den beiden Haupttraditionen, RS-Tradition und x-Tradition, sowie ihre kurze Rezension in der antiochenischen Tradition, die nur durch die Handschriften C De repräsentiert wird.

Die RS-Tradition wird durch die Handschriften #S #56 #57 #b3 #fn #58 #70 #G und #H vertreten. Zur x-Tradition gehören die Handschriften #T #N #44 #zi #y #ti #L #74 #Q #45 #46 #47 #b1 #69 #W #Mcap #B #48 #50 #K #A #Ycap #F #m #e #52 #I #g1 #b2 #51 #53 #54 #55 #75 #77 Die Bedeutung von C.gent für die Formulierung der christlichen Dogmatik wird durch eine umfangreiche Rezeption, das Nebeneinander von langer und kurzer Rezension und durch die Erwähnungen in der indirekten Überlieferung unterstrichen. Für die Beschreibung der meisten Handschriften ist Opitz, Untersuchungen, heranzuziehen, bes. 68-72. Die Beschreibungen der Hss. werden nach Richard, Répertoire bzw. Richard, Supplément und Olivier, Répertoire aufgeführt. Wichtig für die Auswertung der Athanasiana war: Wallis, , Manuscripts, 100-102 und A. Robertson, Additional Note: JThS 3, 1902, 109. Ebenso mittels der Verweise auf Pinakes

Die unten angeführte Auswahl von Bindefehlern der jeweiligen Tradition belegt deren stemmatische Zugehörigkeit: Die RS-Tradition überliefert ἱστορησάντων, die x-Tradition ἀνθρώπων. RS-Tradition: ὁμοιώσεως x-Tradition: ὁμοιότητος RS-Tradition: τοῦ παντὸς x-Tradition: Auslassung x-Tradition: ἐπιμιγνύμενοι RS-Tradition: ἐπιμισγόμενοι x-Tradition: καὶ θαυματοποιὸς RS-Tradition: Auslassung

In der Gruppe #S #57 #56 #b3 #fn #58 #70 #G #H sind die Leithandschriften #S #fn #H und #G unabhängig voneinander von derselben Vorlage abhängig. S Parisinus Coislinianus gr. 45 (133), membr. (s. XII) Die Handschrift S wurde von Montfaucon unter der Bezeichnung »Seguerianus« benutzt. Vgl. , 57-61; , Nr. 667 , Nr. 1907 Der folgende textkritische Befund zeigt, dass die Handschriften #57 #56 #b3 von #S abhängig sind: τὰς statt τοὺς, die Auslassung von τις ἂν, καταχρωμένη statt χρωμένη. Eine direkte Abschrift von 56 im Rahmen der Überlieferung von C.gent ist die Handschrift #b3, die Felckmann unter der Bezeichnung „Anonymus I für die Textkonstitution heranzog. b3 Genevensis gr. 29 tom. III (jetzt 892), chart. (s. XVI) Vgl. Opitz, 93 mit Anm. 1 und 95 (dort auch mit der Nummer 892 bezeichnet). Répertoire, Nr. 87 (Omont, Catalogue), 3, 434. Manuscripts, 104 und 108. Zur Geschichte der Genfer Kodizes und den Auswüchsen Felckmanns im Umgang mit ihnen Bindefehler von #56 und #b3: κατανοοῦντες δὲ ἑαυτοὺς statt ἑαυτοὺς δὲ κατανοοῦντες γνῶντων statt γνῶντες Trennfehler von #b3: πρᾶγμα statt πράγματος

In der Gruppe #fn #58 #70 belegen viele Bindefehler deren Zusammengehörigkeit: θεοπτίας καὶ θεοπλασίας statt θεοπλαστίας

Die x-Tradition umfasst weit mehr Handschriften als die RS-Tradition und weist entsprechend mehr Fehler auf. Für die Überlieferung der Bibelzitate sind die Handschriften der x-Tradition zuverlässiger als die RS-Tradition, die darauf bedacht ist, Aussagen dogmatisch zu glätten. Alle x-Handschriften außer WLM sind mit Lesarten von Handschriften aus der RS-Tradition kontaminiert, die uns nicht mehr erhalten sind.

Die antiochenische Tradition wird durch die Handschriften #C und #De repräsentiert und überliefert die sogenannte Kurze Rezension.

Ἡ ὁ μὲν περὶ τῆς θεοσεβείας καὶ τῆς τῶν ὅλων ἄλλων ἀληθείας γνῶσις, οὐ τοσοῦτον τῆς παρὰ παρὰ τῆς τῶν ἀνθρώπων διδασκαλίας διδασκαλείας δεῖται, ὅσον ἀφ’ ἑαυτῆς ἔχει τὸ γνώριμον γνώρισμα · μόνον γὰρ οὐχὶ μόνον οὐχὶ γὰρ μονουχὶ γὰρ καθ’ ἡμέραν τοῖς ἔργοις κέκραγε ἀλλὰ , καὶ ἡλίου λαμπρότερον λαμπρoτέραν ἑαυτὴν διὰ τῆς αὐτῆς τοῦ σωτῆρος ἡμῶν Χριστοῦ διδασκαλίας ἐπιδείκνυται καὶ μετά τινα · ποθοῦντι δέ σοι ὅμως τὰ περὶ ταύτης ἀκοῦσαι, φέρε, ὦ μακάριε, ὡς ἂν οἷοί τε ὦμεν ὀλίγα τῆς κατὰ Χριστὸν πίστεως ἐκθώμεθα. δυναμένω δυναμένων μέν σοι καὶ ἀπὸ τῶν θείων λογίων ταύτην εὑρεῖν· φιλοκάλως δὲ ὅμως, καὶ παρ’ ἑτέρων παρὰ τέρων ἀκούοντι· αὐτάρκεις μὲν γὰρ εἰσιν αἱ ἅγιαι ἅγιοι ἄγει ἅγιε καὶ θεόπνευστοι θεόπνευστ αι οι θεόπνευσται γραφαὶ πρὸς τὴν τὴν τῆς ἀληθείας ἀπαγγελίαν ἐπαγγελίαν ἀπαγγέλ ίεται ίεν · εἰσὶ δὲ καὶ [καὶ] πολλοὶ τῶν μακαρίων ἡμῶν διδασκάλων διδασκαλίων εἰς διδασκάλων διδασκαλίων ταῦτα ταῦτ’ συνταχθέντες συντιθέντες συνταλθόντες λόγοι· οἷς ἐάν τις ταῦτα ταῦτ’ ἐντύχοι, εἴσεται μέν πως πάντων τὴν τῶν γραφῶν ἑρμηνείαν ἑρμεινίαν ἑρμενείαν , ἧς δὲ ὀρέγεται γνώσεως τυχεῖν δυνήσεται. ἀλλ’ ἐπειδὴ ἐπεὶ τὰς τῶν διδασκάλων συντάξεις συστάξεις συντάξ εω ει ς συντάξεως συντάξ εις αι συντάξ ω ι ς ἐν σο χερσὶ νῦν οὐκ οὐκ ἔχομεν, ἀναγκαῖόν ἐστιν ἃ παρ’ ἅπερ ἐκείνων ἐκείνοις ἐμάθομεν ἐμάθωμεν , ταῦτα καὶ ἀπαγγέλλειν ἀπαγγέλειν ἀπαγγέλειν ἐπαγγέλλειν ἀπαγγέλλειν παραγγέλλειν καὶ γράφειν σοι· λέγω δὴ τὴν κατὰ τὸν σωτῆρα Χριστὸν πίστιν· ἵνα μήτε μὴ μήτ’ εὐτελῆ τις τὴν τῆς τοῦ καθ’ ἡμᾶς λόγου λόγος διδασκαλίαν διαδασκαλιν διδασκαλίαν τοῦ καθ’ ἡμᾶς λόγου ἡγήσηται ἡγήσεται ἡγήσ ε η ται , μήτε μὴ τὲ μήτ’ ἄλογον ἄλοιγον τὴν εἰς τὸν Χριστὸν πίστιν πίστοιν ὑπολάβη ὑπολάβοι ὑπολάβῃ ὑπολάβοι ὑπολάβειν · ὁποῖα διαβάλλοντες Ἕλληνες χλευάζουσι καὶ πλατὺ γελῶσι καθ’ ἡμῶν ὑμῶν · οὐδὲν ἕτερον, ἢ τὸν τὸ σταυρὸν τοῦ Χριστοῦ τοῦ χριστοῦ σταυρὸν τοῦ χριστοῦ προφέροντες προσφέροντες προσφέροντες προσφέροντες · ἐφ’ ὧ μάλιστα καὶ τὴν ἀναισθησίαν αὐτῶν οἰκτειρήσειεν οἰκτηρήσειεν οἱ κτητήσει οἱ κτητήσει ἐν οἰκτηρήσειεν ἄν τις· ὅτι τὸν σταυρὸν διαβάλλοντες ἐφ’ ὧ μάλιστα καὶ τὴν ἀναισθησίαν αὐτῶν οἰκτειρήσειεν ἄν τις· ὅτι τὸν σταυρὸν διαβάλλοντες , οὐχ ὁρῶσι τὴν τούτου τοῦ δύναμιν πᾶσαν τὴν οἰκουμένην πεπληρωκυῖαν· καὶ ὅτι δι’ αὐτοῦ τὰ τὰ τῆς θεογνωσίας τῆ ςγνωσίας ἔργα πᾶσι πεφανέρωται· οὐκ ἂν γὰρ εἴπερ ἦσαν καὶ αὐτοὶ γνησίως ἐπιστήσαντες ἐπὶ στήσαντες ἐπιστάντες ἐπἐστήσαντες αὐτοῦ τῆ θεότητι τὸν νοῦν, ἐχλεύαζον ἐχλεύαζον τὸ τηλικοῦτον· ἀλλὰ μᾶλλον καὶ αὐτοὶ τοῦτον ἐπεγίνωσκον σωτῆρα τοῦ παντός, καὶ τὸν σταυρὸν μὴ βλάβην, ἀλλὰ θεραπείαν τῆς κτίσεως κτήσεως κτ η ί σεως γεγονέναι γέγοναῖ . εἰ καὶ γὰρ τοῦ σταυροῦ γενομένου γινομένου γενόμενος γιν νομένου γενομένου ἀλὰ θεραπείαν τῆς πᾶσα μὲν εἰδωλολατρεία εἰδωλολατρία καθῃρέθη· πᾶσα δὲ τῶν δαιμόνων φαντασία τῷ σημείῳ τούτῳ τούτου ἀπελαύνεται· καὶ μόνος ὁ Χριστὸς προσκυνεῖται· καὶ δι’ αὐτοῦ γινώσκεται ὁ πατήρ· καὶ οἱ μὲν ἀντιλέγοντες καταισχύνονται· ὁ δὲ τῶν ἀντιλεγόντων ἀντιλεγόντων λεγόντων λεγόντων ὁσημέραι ὁς ἡμέραι ὡσειμέραι ὡ ὁ σημέραι ὡς ημέραι ὡς ἡμέραι ὡς ἡμέραι ὁσημέραι τὰς ψυχὰς ἀφανῶς μεταπείθει μεταπείθει ἀφανῶς · πῶς εἰκότως γὰρ οὐκ ἄν τις εἴποι πρὸς αὐτούς· ἔτι ὅτι ἀνθρώπινόν ἀνθρώπινός ἐστιν ἐπινοεῖν ἐπινοεῖν ἐστι νοεῖν τὸ πρᾶγμα· καὶ οὐ μᾶλλον ὁμολογεῖν ἐπι ὁνολο γεῖν θεοῦ λόγον καὶ τὸν σωτῆρα εἶναι τοῦ παντὸς τὸν τ’ ἐπὶ τοῦ τοῦ σταυροῦ ἀναβάντα ἀναματίαν · πάσχειν πάσχειν δὲ καὶ δέ γε οὗτοι μοι [μοι] δοκοῦσιν ὅμοιον, ὡς εἴ τις τὸν μὲν ἥλιον ὑπὸ ἐπὶ νεφῶν σκεπόμενον διαβάλλοι διαβάλλει , τὸ δὲ τούτου φῶς θαυμάζοι θαυμάζει · βλέπων ὅτι καὶ πᾶσα ἡ κτίσις κτήσις ὑπὸ τούτου καταλάμπεται, ὡς γὰρ καλὸν καλλὸν τὸ φῶς, καὶ καλλίων καλίων καλλίον κάλλιον καλλείων ὁ τοῦ φωτὸς ἀρχηγὸς ἥλιος, οὕτως οὕτος οὕτω θείου πράγματος προστάγματος προστάγματος πράγματος πρᾶγμα ὄντος τὸ τοῦ τὴν οἰκουμένην πᾶσαν ἅπασαν οἰκουμεν, πᾶσα τῆς τὴν αὐτοῦ ἑαυτοῦ γνώσεως πεπληρῶσθαι· ἀνάγκη τὸν ἀνὰ κατ’ ἀρχηγὸν καὶ ἡγεμόνα τοῦ τοιούτου τού τοιούτοι τοῦτον ὄντυ τοῦ τοιούτοιούτου κατορθώματος εἶναι θεὸν καὶ καὶ θεοῦ λόγον. λέγομεν λέγωμεν οὖν λέγομεν οὖνὖν ὡς ἐφικτὸν ἡμῖν πρότερον διελέγξαντες διε λέξ αντες διελλέγξαντες τὴν τῶν ἀπίστων πιστῶν πιστῶν ἀπίστων ἀμαθίαν, ἵνα τῶν τῶν ψευδῶν διελεγχθέντων διλλεχθέντων διελεχθέντων ἐλεγχθέντων λοιπὸν ἡ ἀλήθεια δι’ ἑαυτῆς αὐτῆς ἑαυτῆς αὑτῆς ἐπιλάμψῃ ἐπιλάμψει ἐπιλάμψοι ἐπιλάμψ ει η ἐκλάμψη · καὶ θαρρῇς καὶ αὐτός, ὦ ἄνθρωπε, ὅτι ἀληθεία πεπίστευκας· καὶ τὸν Χριστὸν γινώσκων γινώσκον οὐκ ἠπατήθης ἠπατήθες πατήθες ἠπατήθης ἠπατήθεις · πρέπειν δέ σοι ἡγοῦμαι καὶ φιλοχρίστω ὄντι, τὰ περὶ τοῦ Χριστοῦ διαλέγεσθαι· ἐπεί, καὶ τῶν πάντων τιμιωτέραν τὴν περὶ τούτου τούτων γνῶσιν καὶ τὴν πίστιν ἡγεῖσθαί σε τῶν σοι [ σοι σε ] πεπίστευκα.

Ἐξ ἀρχῆς μὲν ουν οὖν οὐκ ἦν κακία, οὐδὲ γὰρ οὐδὲ νῦν ἐν τοῖς ἁγίοις ἐστίν, οὐδ’ ὅλως κατ’ αὐτοὺς ὑπάρχει αὕτη. ἄνθρωποι δὲ ταύτην ταύτης ταύτην δ’ ὕστερον ἐπινοεῖν ἐπινοεῖ ἤρξαντο, καὶ καθ’ τί οὐκ οὔσης τῆς κακίας ἐξ ἀρχῆς οἱ ἄνθρωποι αὐτὴν ἐπενόησαν, καὶ καὶ ἑαυτῶν ἑαυτοὺς ἑαυτοῖς ἀνατυποῦσθαι ἀντιτυποῦσθαι ἀνα ἀντι τυποῦσθαι ἀνετυπώσαντο ἀνατυποῦνται · δια ὅθεν δὴ καὶ τὴν τῶν ὅλων εἰδώλων ἐπίνοιαν ἑαυτοῖς ἀνεπλάσαντο, τὰ οὐκ ὄντα ὡς ὄντα λογιζόμενοι. ὡς ὁ μὲν γὰρ τοῦ παντὸς δημιουργὸς καὶ παμβασιλεὺς θεὸς, ὁ ὑπερέκεινα ὑπερεπέκεινα ὑπ ὲρ ἐ ερε πέκεινα πάσης οὐσίας καὶ ἀνθρωπίνης ἀνθρωπίνης καὶ ἀνθρωπίν οι η ς καὶ ἐπινοίας ἐπινοίας ὑπάρχων· ὁ ὑπερέκεινα πάσης οὐσίας καὶ ἀνθρωπίνης ἐπινοίας ὑπάρχων δημιουργὸς καὶ παμβασιλεὺς ἅτε δὴ ἀγαθὸς καὶ ὑπέρκαλος ὑπέρκαλλος καὶ ὤν, διὰ τοῦ ἰδίου λόγου τοῦ σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ· τὸ τὸ τὸν ἀνθρώπινον γένος γένος γένος γένος ἀνθρώπινον κατ’ κατὰ τὴν ἰδίαν εἰκόνα εἰκόνα ἰδίαν πεποίηκε· καὶ τῶν ὄντων αὐτὸν θεωρητὴν καὶ τὴν ἐπιστήμονα, διὰ τῆς πρὸς αὐτὸν θεωρητὴν καὶ ἐπιστήμονα, διὰ τῆς πρὸς αὐτὸν ὁμοιώσεως ὁμοιότητος κατεσκεύασε κατασκεύασε · δοὺς αὐτῶ καὶ τῆς ἰδίας ἀϊδιότητος ἔννοιαν ἔνοιαν ἔννοιάν τε καὶ τὴν γνῶσιν· ἵνα τὴν ταυτότητα σώζων, ἐσκεύαστο ὁ ἄνθρωπος τῶν ὄντων θεωρητὴς καὶ ἐπιστήμων διὰ τῆς πρὸς θεὸν ὁμοιότητος. ἔσται τοῖς ἀνθρώποις ἔννοια καὶ γνῶσις παρὰ θεοῦ τῆς αὐτοῦ ἀϊδιότητος, καθ’ ἃς μήτε τῆς περὶ τοῦ θεοῦ φαντασίας ποτὲ ἀποστῇ ἀφίσταται , μήτε τῆς τοῖς τῶν ἁγίων συζήσεως συζητήσεως ζητήσεως ἀποπηδήση ἀποδήση αποδηση ἀποπηδήση ἀποπηδήση ἀποπ ο η δᾷ · ἀλλ’ ἔχων τὴν τοῦ δεδωκότος δεδοκότος χάριν, ἔχων καὶ τὴν ἰδίαν ἐκ τοῦ πατρικοῦ λόγου λέγον λο ῦ ύ γου δύναμιν, ἀγάλληται ἀγάλλεται γάλλεται ἀλλάγε καὶ συνομιλῇ συνομιλεῖ συνόμειλεῖ συνομιλεῖν συνομιλεῖν συνομολογεῖ μιλεῖ χάριν, ἔχων καὶ τὴν ἰδίαν ἐκ τοῦ πατρικοῦ λόγου καὶ συνο τῷ θείῳ θεῷ ὁ ἄνθρωπος ἐξ ἀρχῆς γέγονεν ἑαυτῷ συνὼν ὅλος· mens humana ut à principio conditio fuit · ζῶν τὸν ἀπήμονα καὶ μακάριον ὄντως καὶ [καὶ] τὸν ἀθάνατον βίον βίον ἀθάνατον . οὐδὲν γὰρ ἔχων ἐμπόδιον ἐμπόδιον ἔχων εἰς τὴν περὶ τοῦ θείου θεοῦ χριστοῦ χῦ θεοῦ θῦ θεοῦ γνῶσιν θεωρεῖ μὲν ἀεὶ ἀεὶ διὰ τῆς αὐτοῦ ἑαυτοῦ καθαρότητος τὴν τοῦ πατρὸς πνεύματος εἰκόνα, τὸν θεὸν λόγον, οὗ καὶ [καὶ] κατ’ εἰκόνα κατικόνα κατὰ τὴν εἰκόνα κατεικόνα γέγονεν γέγον · ὑπερεκπλήττεται ὑπερ ἐκπλήττεται ὑπὲρ ἐκπλήττεται δὲ κατανοῶν κατὰ νοῶν κατ’ νόον τὴν τὴν τὰ δι’ αὐτοῦ δι’ αὐτοῦ τὴν τὴνδι’ αὐτοῦ τὴν εἰς τὸ πᾶν πρόνοιαν· ὑπεράνω ὑπὲρ ἄνω μὲν τῶν αἰσθητῶν ἀγαθήτων ὁρατῶν , καὶ πάσης σωματικῆς σωματος φαντασίας γινόμενος γινόμενο ν ς γινόμενος φαντασίας · πρὸς δὲ τὰ ἐν τοῖς οὐρανοῖς θεῖα καὶ νοητὰ τῇ δυνάμει τοῦ νοῦ τῶν σρι συναπτόμενος συμβαπτόμενος γινόμενος πρὸς δὲ τὰ ἐν οὐρανοῖς · ὅ τε ὅτι γὰρ οὐ συνομιλεῖ τοῖς σώμασιν ὁ νοῦς σώμα ον ὁ ὁ τῶν ἀνθρώπων· οὐδέ τι τῆς ἐκ τούτων ἐπιθυμίας μεμιγμένον ἔξωθεν ἔχει ἔχη · ἀλλ’ ὅλος ὅλ ω ο ς ὅλως ἐστὶν ἄνω ἄνωθεν ἑαυτῷ συνὼν ὡς γέγονεν ἐξ ἀρχῆς, τότε δὴ τὰ αἰσθητὰ ἐσθητὰ αἰσθητὰ καὶ πάντα τὰ τὰ τὰ ἀνθρώπινα διαβὰς μετάρσιος γίνεται, καὶ τὸν λόγον ἰδὼν ὁρᾷ ἐν αὐτῷ καὶ τὸν τοῦ λόγου πατέρα. ἡδόμενος ἐπὶ τῇ τούτου θεωρίᾳ θεορίᾳ τούτου θεωρίᾳ τούτου καὶ ἀνακαινούμενος ἀνακινούμενος τοῦ ἀνακινουμένου ἐπὶ τῷ τὸν τ ὸν ῶ πρὸς τοῦτον πόθῳ πόθον πόθ ον ω , ὥσπερ οὖν καὶ τὸν τῶν τ ῶν ὸν τῶν πρῶτον πρώτων τῶν ἀνθρώπων τῶν ἀνθρώπων τὸν πρῶτον γενόμενον γενομένων ὡς · ὃς καὶ κατὰ τὴν τῶν Ἑβραίων γλώτταν γλῶττ α γλῶσσαν · ἈδὰμἈδὰμ ὠνομάσθη ὀνομάσθη , λέγουσιν αἱ ἱεραὶ γραφαὶ κατὰ τὴν τὴν ἀρχὴν ἀνεπαισχύντῳ ἀνεπαισχύντο ἀν ἐπαισχύν την ἀν αι ε παισχύντῳ ἀν αι ε παισχύντῳ παρρησίᾳ παρρησίας παρρησίᾳ τὸν νοῦν ἐσχηκέναι πρὸς τὸν θεὸν καὶ συνδιαιτᾶσθαι τοῖς ἁγίοις τοὺς ἁγίους ἀγγέλλοις ἀγγέλοις ἀγγέλους ἐν τῇ τῶν νοητῶν θεωρίᾳ, ἣν εἶχεν ἐν ἐκείνῳ τῷ τό τόπῳ, ὃν καὶ ὁ ἅγιος ὁ ἅγιος ὁ Μωυσῆς τροπικῶς προπικῶς παράδεισον παράδεισσον ὠνόμασε· ἱκανὴ δὲ καὶ ἡ διὰ τῆς ψυχῆς καθαρότης ἐστὶ καὶ τὸν θεὸν δι’ ἑαυτῆς αὐτῆς ὁ θεὸς κατοπτρίζεσθαι ἐνοπτρίζεσθαι κατοπτρίζεται , καθάπερ καὶ καὶ καθάπερ ὁ κύριος φησί · μκάριοι μακάριοι γὰρ οἱ καθαροὶ τῇ καρδίᾳ ὅτι αὐτοὶ τὸν θεὸν ὄψονται .

Οὕτω μὲν οὖν ὁ δημιουργός, ὥσπερ εἴρηται, τὸ τῶν ἀνθρώπων γένος κατεσκεύασε κατεσ χ κ εύασθαι κατεσκεύασε καὶ μένειν ἠθέλησεν ἠθέλεν μένειν ἠθέλησεν μένειν · οἱ δὲ ἄνθρωποι, κατολιγωρήσαντες κατολιγορήσαντες κατωλοιγωρίσαντες κατωλιγωρήσαντες τῶν κρειττόνων καὶ ὀκνήσαντες ὀκνήσαν περὶ τὴν τὴν περὶ τούτων κατάληψιν, τὰ ἐγγυτέρω ἐγγύτερον μᾶλλον ἑαυτῶν ἑαυτὸν ἑαυτ ὸ ῶ ν ἐζήτησαν· τὰ ἐγγύτερα δὲ τούτοις ἦν τῷ ἀνθρώπῳ τὸ σῶμα καὶ αἱ τούτου τούτων τούτων τούτου αἰσθήσεις · ὅθεν τῶν μὲν νοητῶν ἀπέστησαν ἑαυτῶν αὐτὸν αὐτ ὸ ω ν ἑαυτὸν ἐαὐτὸν ἑαυτ ὸ ῶ ν τὸν νοῦν· ἑαυτοὺς δὲ κατανοεῖν κατὰ νοεῖν ἤρξαντο ἤρξατο ἑαυτοὺς δὲ κατανοεῖν ἤρξαντο ἑαυτοὺς δὲ κατανοεῖν ἤρξαντο . ἑαυτοὺς δὲ κατανοοῦντες κατανοοῦντες δὲ ἑαυτοὺς καὶ τοῦ τε σώματος τοῦτ’ σώματα καὶ τῶν ἄλλων αἰσθητῶν ἀντιλαμβανόμενοι καὶ ὡς ἐν οὖν ἐν ἐν οὐοὐ τοῖς ἰδίοις ἀπατώμενοι, εἰς τὴν ἑαυτῶν ἐπιθυμίαν τῇ τοῦ ὄφεως συμβουλῇ ἔπεσαν ἐπέπεσον ἔπεσον ἀνέπεσον · τὰ ἴδια προτιμήσαντες τῆς τοῖς τοὺς πρὸς τὰ θεῖα θεωρίας. ἐνδιατρίψαντες ἐντρίψαντες ἐνδιατρέψαντες δὲ τούτοις καὶ τῶν ἄλλων ἐγγυτέρω ἐγυτέρω ἐγγυτέρω ἐγγυτέρων ἐγκυτέρων ἐγγυτέρων μὴ ἀποστῆναι ἀπ’ ἐστῆναι θέλοντες· ταῖς μὲν τοῦ σώματος ἡδοναῖς συνέκλεισαν συνέκλυσαν ἑαυτῶν τὴν ψυχὴν τὸν νοῦν τὴν ψυχήν τεταραγμένην τεταραγμέν καὶ τὴν πεφυρμένην πεφυρμένοι πάσης πάσαις ἐπιθυμίας ἐπιθυμίαις ἐπιθυμ , τέλεον δὲ ἐπελάθοντο ἐπελάνθοντο τῆς ἐξ ἀρχῆς αὐτῶν παρὰ περὶ τοῦ θεοῦ δυνάμεως. τοῦτο δ’ ἄν τις ἴδοι καὶ ἐκ τοῦ τοῦ πρώτου πλασθέντος πρώτερο πλασθνιτος ἀνθρώπου [ ἀνθρώπου ἀνου ] ἀνθρώπου ἀληθές, ὡς αἱ ἱεραὶ ἱραὶ περὶ αὐτοῦ αὐτοῖς λέγουσι γραφαί λέγουσι γραφαὶ περὶ αὐτοῦ . κἀκεῖνος μὲν γὰρ ἕως μὲν τὸν νοῦν εἶχε πρὸς τὸν θεόν, καὶ τὴν τούτου θεωρίαν θεωρία , ἀπεστρέφετο ἀποστρέφετο εἶχε πρὸς τὸν θεόν, καὶ τὴν τούτου θεωρίαν, ἀποστρέφετο τὴν πρὸς τὸ σῶμα φιλίαν· ὅτε δὲ συμβουλία τοῦ ὄφεως ἀπέστη μὲν τῆς πρὸς τὸν θεὸν τὴν πρὸς θεόν, καὶ τὴν τούτου θεωρίαν, ἀπεστρέφετο τὴν πρὸς τὸ σῶμα θεωρίαν φιλίαν φιλίαν · ὅτε δὲ συμβουλία τοῦ ὄφεως ἀπέστη μὲν τῆς πρὸς τὸν θεὸν θεὸν θεωρείας καὶ θεωρίας καὶ καὶ τὴν τούτου θεωρίαν, ἀπεστρέφετο διανοίας· ἑαυτὸν δὲ κατανοεῖν ἤρξατο ἤρξαντο · τηνικαῦτα καὶ εἰς τὴν ἐπιθυμίαν ἐπιθυμίας τοῦ τ ῶ οῦ σώματος ἔπεσαν ἔπεσον ἔπεσ αν ἔπεσεν , καὶ ἔγνωσαν ὅτι γυμνοὶ ἦσαν. καὶ γνόντες γνῶντες γνῶντων ᾐσχύνθησαν οὐκ οὐκ οὐκ ἔγνωσαν δὲ ἑαυτοὺς ἑαυτο αὑτοὺς γυμνούς ν , οὐ τοσοῦτον ἀπὸ ἐνδυμάτων οὐ τοσοῦτον ἀπὸ τοῦ ἐνδύματος οὐ τοσοῦτον ἀπὸ ἐνδύματος οὐ τοσοῦτον ἀπὸ ἐνδυμάτων οὐ τοσοῦτον ἀπὸ ἐνδυμάτων , ἀλλ’ ὅτι γυμνοὶ τῆς τῶν θείων θειοῦ θεωρίας γεγόνασι, καὶ πρὸς τὰ ἐναντία τὴν διάνοιαν δι’ἄνιαν μετήνεγκαν μετνεγκαν τὸν ὃν τὸν . ἀποστάντες γὰρ τῆς πρὸς τὸν ἕνα καὶ τὸν ὄντα μόνον μόνον ὄντα θεὸν λέγω κατανοήσεως καὶ τοῦ τοῦ πρὸς αὐτὸν πόθου, λοιπὸν εἰς διαφόρους καὶ εἰς τὰς τὸ τὰ ταις κατὰ μέρος μέρους πολλὰς ἐπιθυμίας ἐπιθειμίας ἐπειθυμίας ἐνέβησαν ἀνέβησαν ἐ ἀ νέβησαν τοῦ σώματος . εἶτα οἷα φιλεῖ φιλῆ εἰ ἀφιλεῖ οἱ ἀφιλεῖ γίνεσθαι ἑκάστου καὶ πολλῶν ἐπιθυμίαν φιλεῖαν φιλίαν ἐπιθιμίαν λαβόντες λαμβάνοντες , ἤρξαντο ἤρξατο καὶ τὴν πρὸς αὐτὰς αὐτὰ σχέσιν σχέσειν σκέυσιν ἔχειν, ὥστε καὶ φοβεῖσθαι ταύτας καταλεῖψαι καταλύψαι καλεῖψαι . ὅθεν δὴ καὶ δειλίαι διλίαι δ η ει λίαι καὶ φόβοι καὶ ἡδοναὶ ἡδονειν καὶ θνητὰ θνιτὸν φρονεῖν τῇ ψυχῇ προσγέγονεν. οὐ θέλουσα γὰρ ἀποστῆναι ἀποστεῖναι ἀποστῆνειν τῶν ἐπιθυμιῶν ἐπιθιμῶν ἐπιμιῶν , φοβεῖται φόβηται ἐπιμιῶν τὸν θάνατον καὶ τὸν τ χωρισμὸν τοῦ σώματος. ἐπιθυμοῦσα ἐπιθυμοῦς ἐπιθυμοῦ δὲ πάλιν πάλειν καὶ μὴ τυν τυγχάνουσα τυγχάνους τῶν ὁμοίων ὁμήων , ἔμαθε ἔμαθεν ἔμαθον ἔμαθ ον ε ἔμαθ ο ε ν φονεύειν φονεύειν καὶ ἀδικεῖν ἀδικὸν . πῶς δὲ καὶ ταῦτα ποιεῖ ποιεῖν , εὔλογον εὔλεγον εὔκολογον κατὰ τὴν δύναμιν σημᾶναι σημάναι σημ αίνει άναι σημεῖναι σημαίναι .

Ἀποστᾶσα τῆς τῶν νοητῶν θεωρίας Ἀποστᾶσα τῆς τῶν νοητῶν θεωρίας Ἀποστᾶσα τῆς τῶν νοητῶν θεωρίας γὰρ τοῦ θεοῦ καὶ ταῖς τὰς κατὰ τὸ μέρος τοῦ σώματος ἐνεργείαις ἐνεργίαις καταχρωμένη χρωμένη , καὶ ἡσθεῖσα ἡσθήσα τῇ τοῦ σώματος θεωρίᾳ καὶ ἰδοῦσα καλὸν ἑαυτῇ εἶναι εἶναι ἑαυτῇ τὴν ἡδονήν, πλανηθεῖσα πλανηθήσα κατεχρήσατο τῷ τοῦ καλοῦ ὀνόματι ὀνόματος ὀνόματατι ὀνόματ ος ι , καὶ ἐνόμισεν ἐνόμησεν ἐνόμ η ι σεν εἶναι τὴν ἡδονὴν αὐτὸ τὸ ὄντως ὄντoς ὄντ ο ω ς ὄντ ο ω ς ὄντ ο ω ς τς καλόν. ὥσπερ εἴ τις τὴν διάνοιαν παραπληγεὶς καὶ ἀπαιτῶν ἀπατώντων ξίφος κατὰ τῶν τὸν ἀπαντώντων ἁπ άντων αντώντων ἀπαντων τῶν ἀπάντων τῶν ἁπάντων τῶν ἀπάντων ἁπάντων ἀπατώντων ἀπαντώντων , νομίζοιτο νομίζοι νομίζει τοῦτο το ῦτο ύτω εἶναι τὸ σωφρονεῖν · ἐρασθεῖσα ἐρασθήσα ἐραστῆσα δὲ τῆς ἡδονῆς ἀρετῆς ἡδονῆς , ποικίλως αὐτὴν ἐνεργεῖν ἤρξατο ἤρξαντο ἤρξαντο ἤρξαντο . οὖσα γὰρ τὴν φύσιν εὐκίνητος εὐκήνιτος εὐκήνυτως εὐκινήτως ἀ ἀ εὐ κίνητος , εἰ καὶ τὰ καλὰ ἀπεστράφη ἀπεστρέφη , ἀλλὰ τοῦ κινεῖσθαι κεινεῖσθαι οὐ παύεται. κινεῖται κεινεῖται οὖν οὐκ ἔτι οὐκέτι μὲν κατὰ κατ’ τὴν ἀρετὴν· οὐδὲ οὐδ’ ὥστε τὸν θεὸν ὁρᾶν, ἀλλὰ τὰ μὴ ὄντα λογιζομένη τὸ ἑαυτῆς δυνατὸν μεταποιεῖ, καταχρωμένη καταχρωμένος τούτῳ τοῦτο εἰς ἃς ἃν ἐπενόησεν ἐπινόημεν ἐπιθυμίας· ἐπεί, καὶ αὐτεξούσιος αὐτεξούσιως αὐτεξουσίως αὐτερουσιος γέγονε γέγονεν γέγονεν , δύναται δυνατε γὰρ ὥσπερ ὥστε ὥσπερa. ms. ὥστε πρὸς τὰ καλὰ τὸ καλὸν νεύειν, οὕτως οὕτω καὶ τὰ καλὰ κακὰ νεύειν, οὕτως καὶ τὰ καλὰ ἀποστρέφεσθαι ἀποστρέ σθαι φεσθαι . ἀποστρεφομένη ἀποστρεφ ό ο μεν ος η δὲ τὸ τὸ καλόν, πάντως τὰ ἐναντία λογίζεται λογίζεσθαι , παύσασθαι γὰρ γὰρ καθόλου καθ’ ὅλου τοῦ τὸ κινεῖσθαι οὐ δύναται, τὴν φύσιν τῇ φύσει οὖσα οὖ του σα οὖσαν οὖσαν ὡς προεῖπον προ εἶπ ες ον πρωεῖπον , εὐκίνητος. καὶ γινώσκουσα τὸ αὐτεξούσιον αὐτἔξούσιον αὐτερούσιον αὐτοκίνητον αὐτεξούσιον ἑαυτῆς ἐαὐτῆς ἑα ὐ υ τῆς αὐτῆς ἑαυτῆς αὐτεξούσιον ὁρᾷ ὅρα ἑαυτὴν δύνασθαι δύνασται δύνασαι κατ’ ἀμφότερα τοῖς τ ῆς οῖς τῆς τοῖς τοῦ σώματος μέλεσι μέρεσι χρᾶσθαι χρῆσθαι χρ ᾶ ῆ σθαι χρ ᾶ ῆ σθαι · εἴς εἴ τε του τὰ ὄντα καὶ τὰ μὴ ὄντα. ὄντα ὃντὰ δὲ ἐστι τὰ καλά καλλά , οὐκ μὴ ὄντα δὲ καὶ οὐκ ὄντα παραδείγματα τὰ φαῦλα . ὄντα δέ φημι φιμὴ τὰ καλὰ [οὐκ ὄντα δὲ τὰ φαῦλα· ὄντα δέ φημὶ τὰ καλὰ] , καθότι καθ’ ὅτι καίτοι καθώτι ἐκ τοῦ ὄντος ὄντως θεοῦ τὰ παραδείγματα ἔχει· οὐκ ὄντα δὲ τὰ κακὰ καλὰ λέγω λέγων , καθότι καθ’ὅτι ἐπινοίαις ἐποὶνοιαῖς ἐποινοίαις τῶν ἀνθρώπων οὐκ ὄντα οὑκ όντα οὐ κό κ ὄ ντα ἀναπέπλασται ἀναπέπλασθαι ἀναπέπλασ θ τ αι , ἔχοντος γὰρ δὲ τοῦ σώματος ὀφθαλμοὺς εἰς τὸ τὴν κτίσιν κτήσην κτῆσιν κτίσκις πίστιν κτίσιν κτίσην ὁρᾶν οἱ δὲ · καὶ διὰ ὰ τῆς παναρμονίου ταύτης συντάξεως γινώσκειν γινώσκον τὸν δημιουργόν διμιουργόν γινώσκεται ὁ δημιουργος · ἔχοντος ἔχοντες ἔχοντ ες ος δὲ καὶ καὶ ἀκοὴν εἰς ἐπακρόασιν ἐπακρόασην ἐπακρόασ ει ὴ ν τῶν θείων λογίων λογῶν , καὶ τῶν τοῦ θεοῦ νόμων νόμον , ἔχοντος ἔχοντες ἔχοντ ες ος δὲ καὶ καὶ χεῖρας, εἴς τε τὴν τῶν ἀναγκαίων ἐνέργειαν ἐνέργιαν , καὶ τὴν ἔκτασιν ἔκτασ ειν ιν τῆς πρὸς τὸν τὸν θεὸν εὐχῆς, ἡ ψυχὴ ἀποστᾶσα τῆς πρὸς τὰ καλὰ θεωρίας καὶ τῆς τοῖς προς ἐν αὐτοῖς αὐτῆς αὐτῇ ἐἁυτοῖς κινήσεως κοινήσεως , λοιπὸν πλανωμένη πλανομένην πλαν ο ω μένη κινεῖται κεινεῖται εἰς πρὸς τὰ ἐναντία. εἶτα τὸ δυνατὸν ἑαυτῆς αὐτῆς , ὡς προεῖπον, ὁρῶσα καὶ τούτῳ τοῦτο καταχρωμένη κατεχρωμένη καταχρώμενος ἐνενόησεν εν ἐνόκαμεν ἐνενόησεν ἐνανενόησεν , ὅτι καὶ εἰς τὰ τ’ ἐναντία δύναται δύνανται κινεῖν τὰ τὴν τοῦ σώματος μέλη· καὶ διὰ τοῦτο διατοῦτο ἀντὶ τοῦ διὰ τοῦτ’ οὐν τὶ τοῦ διατοῦτο ἀντὶ τοῦ τὴν κτίσιν κτήσιν ὁρᾶν τὴς κτίσις ορον εἰς ἐπιθυμίας ἐπὶ θυμείας ἐπιθιμίας ἐπιθυμίαν ἐπιθυμί αν ας τὸν ὀφθαλμὸν ἀποστρέφει ἀπεστρέφει δεικνύουσα δεικνύουσ , ὅτι καὶ τοῦτο δύναται, καὶ νομίζουσα νομίζουσ ὅτι ἅπαξ κινουμένη σώζει σώζ ε ο ι σώζ η ει τὴν ἑαυτῆς ἑαυτ’ ἑαυτ ῶν ῆς ἀξίαν καὶ οὐχ ἁμαρτάνει ἀμαρτάνοι ποιοῦσα ὃ οὐ δύναται καὶ καὶ καὶ d(eleatur) a 2. ms. οὐκ εἰδυῖα ειδεία ἰδία εἰδεῖα ὅτι οὐχ ἁπλῶς κινεῖσθαι, ἀλλ’ εἰς ἃ δεῖ δὴ κινεῖσθαι γέγονε γέγοναι . τούτου γὰρ γὰρ δὴ χάριν χάρην καὶ ἀποστολικὴ ἀποστολου ἀποστολῆ στολικὴ παρεγγυᾶ φωνή φ αῖσθαι ω νή φωνὴ παρεγγυᾶ · πάντα πάντ’ ἔξεστιν, ἀλλ’ οὐ πάντα συμφέρει.

Ἀλλὰ τῶν ἀνθρώπων ἡ τόλμα τόλμη οὐκ εἰς τὸ συμφέρον το καὶ πρέπον, ἀλλ’ εἰς τὸ δυνατὸν ἀδύνατον δυνατὸν ἀδύνατον ἀδύνατονδύνατον f. ἀδύνατονγρ(άφε) δυνατὸν σκοπήσασα σκοπίσας κοπιάσασα , τὰ ἐναντία ποιεῖν πιεῖν ἤρξατο ἤρξαντο εἴρξαντο ἤρξατο ποιεῖν · μέλη μέλλη ὅθεν καὶ τὰς χεῖρας εἰς τὸ τ’ ἐναντίον κινουμένη, φονεύειν φωνεύειν πεποίηκε πεποίηκενν πεποίηκεν καὶ τὴν ἀκοὴν εἰς ἀκουεις τὴν παρακοὴν παρήγαγε παρήγαγενν παρήγαγεν καὶ τὰ ἄλλα τ’ ἄλλα μέλη μέλλη εἰς τὸ τ’ μοιχεύειν μηχεύειν ἀντὶ νομίμης νομίμου νομικῆς τεκνογονίας. καὶ τὴν μὲν γλῶτταν ἀντὶ εὐφημίας εὔφυμείας εὐφημί ει ας εἰς βλασφημίας φ β λασφημίας βλασφημίαν καὶ τὰς λοιδορίας λιδορίας λοιδορίαν καὶ τὰς ἐπιορκίας εφιορκίας ἐπὶ όρας ἐπιορκείας , τὰς δὲ χ’ χεῖρας αὖ πάλιν εἰς τὸ τ’ κλέπτειν καὶ τύπτειν τύπειν πύπτειν τοὺς ὁμοίους ἀνθρώπους. καὶ τὴν μὲν μὲν ὄσφρησιν ὁ ὑφρησεν ὄσφησιν εἰς ὀδμῶν ἐρωτικῶν ποικιλίας ποικαςκηλίλίας ποικηλίας , τοὺς δὲ πόδας εἰς τὴν ὀξύτητα ὀξύτητι τοῦ ἐκχέαι ἐκχέας εκχαιαι ἔκχαιε ἐκχέε αἷμα. καὶ τὴν μὲν γὰρ γὰρ γαστέρα γαστέραν γαστέραν γαστέραν γαστέραν εἰς μέθην μίθην καὶ κόρον ἀπλήρωτον, ἅπερ πάντα κακία καὶ ἁμαρτία ἁματια ἁμαρτίας τῆς ψυχῆς ἐστιν . αἰτία αἰτίαν δὲ τούτων οὐδεμία οὐδὲ μία οὐ δὲ μία οὐδεμία , ἀλλ’ ἡ τῶν κρειττόνων ἀποστροφή. ὡς γὰρ ἐὰν ἂν ἡνίοχος ἐπιβὰς τοῖς ἵπποις ἐν τῷ σταδίῳ καταφρονήσῃ καταφρονήσει κ αι α ταφρονήση μὲν τοῦ σκοποῦ, εἰς ὃν ἐλαύνειν ἑλ αὐτὸν αὐτὰ προσήκει προσεῖκει · ἀποστραφεὶς δὲ τοῦτον τούτων ἁπλῶς ἐλαύνῃ ἐλαύνει ἐλαύνειν ἐλαύν ει η τὸν μὲν εἰς τοὺς απαν ἵππον ὡς ἂν ὡς σἂν δύνηται δύναται . δύνατα δέ, ὁρμᾷ ὡς βούλεται καὶ πολλάκις μὲν εἰς τοὺς τὸν τῶν τοὺς ἀπαντῶντας ἀπαντῶν ταις ἀπάντων·τας ἁπαντῶντας ἁπάντων τὰς ὁρμᾶ ὁρμ ᾶς ᾶ ὁρμὰς ὁρμαις ὁρμᾶς , πολλάκις δὲ καὶ κατὰ κρημνῶν κατακρημνὸν κατακρημνῶν κατ α ὰ κρημνῶν ἐλαύνει ἐλαύνειν ἐλαύν η ει φερόμενος ὅπου δ’ ἂν ἑαυτὸν ἑαυτῷ ἑαυτ ῷ ὸν ἑαυτ ῶ ὸν τῇ τῇς ὀξύτητι ὀξύτιτι ὀξύτητη τῶν ἵππων φέροι φέρει· καὶ φέρη· καὶ φερον , νομίζων νομίζει νομίζον ὅτι οὕτως οὕτω τρέχων οὐκ ἐσφάλη τοῦ σκοποῦ. πρὸς νομίζει ὅτι οὕτως τρέχων οὐκ ἐσφάλη τοῦ σκοποῦ. πρὸς γὰρ μόνον τὸν δρόμον ἀποβλέπει καὶ οὐχ ὁρᾷ ὡρᾷ ὅτι ἔξω τοῦ σκοποῦ γέγονεν. οὕτως οὕτω καὶ ἡ ψυχὴ καὶ ἀποστραφεῖσα ἀποστραφει α ἀπὸ στραφήσα τὴν πρὸς τὸν θεὸν ὁδὸν καὶ ἐλαύνουσα ἐλαύνος αύνουσα παρὰ τὸ πρέπον τὰ τὰς τοῦ σώματος μέλη· μᾶλλον δὲ καὶ αὐτὴ μετ’ αὐτῶν μετὰ τῶν ὑφ’ ἐφ’ ἑαυτῆς ἐαυτεις ἑαυτὴν αὐτὴν αὑτὴν ἑαυτὴν ἐλαυνομένη αὐ τὴν ἐλ τῆς ἀλ αυνομένη μετὰ τῶν ὑφ’ αὐτὴν Basil. et 1. μετ’ αὐτῶν ὑφ’ ἑαυτῆς ἐλαυνομένη ἁμαρτάνει, καὶ τὸ κακὸν ἑαυτῇ ἐαὐτοῦ ἑαυτοῦ πλά πλάττει πράττει , οὐχ ἀλλ’ οὐχ’ ἀλλ’ ὁρῶσα ὁρᾶ ὡς ὅτι πεπλάνηται περιπλάνηται πεπλάνητι τῆς ὁδοῦ καὶ ἔξω γέγονε γέγονεν γέγον γέγοννε τοῦ τῆς ἀληθείας σκοποῦ, εἰς ὃν ὁ χριστοφόρος χρηστοφόρος ἀνὴρ ἀὴρ πατὴρ ὁ μακάριος Παῦλος ἀποβλέπων ἀπὸ βλέπων ἔλεγε ἔλεγεν ἔλεγον ἔλεγεν · κατὰ σκοπὸν διώκω εἰς τὸ τὸν βραβεῖον τῆς ἄνω κλήσεως τοῦ Ἰησοῦ υἱοῦ Χριστοῦ Χριστοῦ Ἰησοῦ ἰησο χριστοῦ ἰησοῦ · σκοπῶν σκοπὸν γοῦν γ’οὖν γοὖν οὖν νοῦν τὸ καλὸν ὁ ἅγιος, οὐδέ ποτε τὸ κακὸν ἐποίει ποίει .

Ἑλλήνων μὲν μεντοι οὖν τινὲς τινες πλανηθέντες πλανηθέντες τῆς τῆ ὁδοῦ καὶ τὸν Χριστὸν οὐκ ἐγνωκότες έγνωτες ἐγνῶντες ἐν τῇ ὑποστάσει καὶ καθ’ ἑαυτὴν εἶναι τὴν κακίαν κακεῖαν ἀπεφήναντο ἀπεφήνατο , ἁμαρτάνοντες δὲ κατὰ δύο ταῦτα· ἢ τὸν δημιουργὸν ἀποστεροῦντες τοῦ τὸ τοῦ τὸ τοῦ εἶναι ποιητὴν τῶν ὄντων ἀπάντῶ ἁπάντων , οὐκ ἂν γὰρ εἴη τῶν ὄντων κύριος, εἴ ἤ ἥ γε κατ’ αὐτοὺς ἡ κακία ὑπόστασιν ἔχει καθ’ ἑαυτὴν καὶ οὐσίαν· ἢ πάλιν πάλην θέλοντες αὐτὸν ποιητὴν εἶναι θέλοντες αὐτὸν ποιητὴν τῶν ὅλων, ἐξ ἀνάγκης καὶ τοῦ κακοῦ δώσουσιν εἶναι· ἐν γὰρ τοῖς οὖσι οὖσιν καὶ τὸ κακὸν κατ’ αὐτούς ἐστι ἐστιν ἐστ η ί . τοῦτο δὲ γὰρ καὶ ἄτοπον καὶ ἀδύνατον ἂν φανείη. οὐ οὐδὲ γὰρ ἐκ τοῦ καλοῦ τὸ κακόν, οὐδὲ ἐν αὐτῶ ἐστὶν οὐδὲ δι’ αὐτοῦ ἑαυτοῦ ἑαυτοῦ αὐτοῦ . ἐπεὶ ἐπὶ οὐκέτι οὐκ ἔτι καλὸν καλλὸν ἂν ἂν ἂν εἴη καὶ μεμιγμένην ἔχον ἔχει ἔχων ἔχ ων ον τὴν φύσιν, ἢ αἴτιον αἰτίου αἰτίου αἴτιον γινόμενον γ ε ι νόμενον γενόμενον κακοῦ . οἱ αἱ δὲ ἀπὸ τῶν αἱρέσεων τινὲς ἐκπεσόντες τῆς ἐκκλησιαστικῆς πατρικῆς ἐκκλησιαστικῆς 2. 1. ms. habet πατρικῆς et ἐκκλησ. διδασκαλίας καὶ περὶ τὴν πίστιν ναυαγήσαντες ναυαγ ί ή σαντες ναυαγίσαντες , καὶ οὗτοι μὲν ὑπόστασιν τοῦ κακοῦ παραφρονοῦσιν εἶναι. ἀναπλάττονται ἀναπλάττοντα δὲ ἑαυτοῖς αὐτοῖς παρὰ τὸν ἀληθινὸν ἀληθεινὸν τοῦ Χριστοῦ πατέρα, θεὸν ἕτερον, καὶ τοῦτον ἀγένητον ἀγέννητον , τοῦ κακοῦ ποιητὴν καὶ τῆς κακίας ἀρχηγόν, τὸν καὶ τῆς κτίσεως κτήσεως πάσης ὄντα δημιουργόν. τούτους τούτοις δὲ εὐχερῶς ἄν τις ἐλέγξειεν ἐλέγξοιεν ἐλέγξειεν ἔκ τε ἐκ θείων τῶν γραφῶν τῶν θείων γραφῶν καὶ τῆς ἐξ αὐτῆς τῆς ἐν ἀνθρώποις τῶν ἀνθρώπων διανοίας, ἀφ’ ἧς καὶ ταῦτα ἀναπλασάμενοι ἀναπλασσάμενοι ἀναπλασσάμενοι μαίνονται μένονται φ μ αίνονται · ὁ μὲν οὖν κύριος θεὸς καὶ σωτὴρ ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς ἐν τοῖς ἑαυτοῦ ἑ τοῦ αὐ ἑαυ τοῖς εὐαγγελίοις φησὶ βεβαιῶν βαιβαιών βεβεῶν τὰ βεβαιῷντα Μωυσέως μωυσέος ρήματα · ὅτι ὅ ὅ κύριος ὁ θεὸς σου εἷς ε ἰ ἵ ς ἐστι· καὶ ἐξομολογοῦμαί ὁμολογοῦμαί σοι πάτερ πά , κύριε τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῆς γῆς. εἰ δὲ εἷς ἐστιν ὁ θεὸς, καὶ οὗτος οὐρανοῦ καὶ γῆς κύριος, πῶς ἄλλος ἄλλως ἂν εἴη θεὸς ἂν ὢν ἄλλος εἴη θεὸς ἂν εἴη θεὸς ἄλλος παρὰ τοῦτον παρ’ αὐτὸν ; ποῦ δὲ καὶ ἔσται ὁ κατ’ αὐτοὺς θεός , τὰ πάντα τοῦ μόνου μόνον μόνο ν υ καὶ μόνο καὶ ἀληθινοῦ ἀληνοῦ θεοῦ πληροῦντος κατὰ τὴν τοῦ οὐρανοῦ καὶ γῆς περίληψιν; πῶς δὲ καὶ δὲ καὶ ἄλλος ἂν εἴη ποιητής, ὧν καὶ αὐτὸς ὡσαύτως ὁ θεὸς καὶ θεὸς καὶ πατὴρ τοῦ Χριστοῦ ἐστι ἔστι κύριος καὶ κατὰ κακατὰ κακὰ τὰ τὴν τοῦ σωτῆρος κυρίου φωνήν; εἰ μὴ ἄρα ὡς ὦσιν ἐν ἰσοστασίῳ καὶ τὸν τῶν τ ῶν ὸν τοῦ ἀγαθοῦ θεοῦ θεοῦ ἀγαθοῦ τὸν φαῦλον δύνασθαι γενέσθαι κύριον ἂν εἴποιεν οἱποιεν οἵποιεν . ἀλλ’ ἐὰν τοῦτο τοῦτω λέγωσιν λέγουσιν λέγωσ η ι ν , ὅρα ὅσα εἰς ὅσην ἀσέβειαν ἐκπίπτουσιν πίπτουσιν ἐμπύμπτουσιν ἐμπτουσιν ἐμπίμπτουσιν . ἐν γὰρ τοῖς τὰ ἴσα ἶσα δυναμένοις τὸ ὑπερέχον καὶ κρεῖττον κρύττον κρύπτον οὐκ ἂν εὑρεθείη. καὶ γὰρ εἰ μὴ θέλοντος τοῦ ἑτέρου ἑτέρου τὸ ἕτερόν ἐστιν, ἴση ἀμφοτέρων ἀμφοτέρον ἀμφότερον ἡ δύναμις καὶ ἡ ἡ ἡ ἀσθένειά ἐστιν· ἴση δύναμις ἴσην μὲν ἡ δύναμις , ὅτι νικῶσιν κίνωσιν ἀλλήλων τὴν βούλησιν ἐν τῷ εἶναι ἴση δὲ ἡ . ἀσθένεια ἀσθένειαν δὲ δ’ ἀμφοτέρων ἀμφοτέροις ἀμφοτέρ οις ων ἀμφοτέρ οις ων ἐστίν ἔστι , ὅτι μὴ βουλομένοις βουλομένων βουλομέν ων οις βουλομέν ων οις αὐτοῖς παρὰ τὴν γνώμην παραγνώμην ἀποβαίνει τὰ πράγματα· ἀποβαίνει τὰ πράγματα. ἔστι γὰρ καὶ ὁ ἀγαθὸς παρὰ γνώμην παραγνώμην τοῦ φαύλου, ἔστι ἔ καὶ ὁ φαῦλος παρὰ βούλησιν παραβούλησην παραβούλησιν τοῦ ἀγαθοῦ .

Ἄλλως τε · καὶ τοῦτο γὰρ ἄν τις τοῖς τοις αὐτοῖς εἴποι εἴπη . εἰ τὰ φαινόμενα ἔργα τοῦ φαύλου ἐστί, τί τὸ γὰρ ἔργον τοῦ ἀγαθοῦ, φαίνεται γὰρ οὐδὲν πλὴν μόνης τῆς τοῦ δημιουργοῦ κτίσεως κτήσεως κτ ή ι σεως ; τί δὲ καὶ τοῦ εἶναι τὸν τὸ ἀγαθὸν γνώρισμα, οὐκ ὄντων οὑκόντων αὐτοῦ ἔργων ἔργον δι’ ὧν ἂν γνωσθείη γνωρισθείη ; ἐκ γὰρ τῶν ἔργων ὁ δημιουργὸς γινώσκεται. πῶς δὲ ὅλως καὶ δύο ἂν εἴη εἶεν εἴην ἐναντία εἴεν ἐναντί ἐναντία ἂν εἴη ἀλλήλων ἀλλήλ οις ων , πῶς δὲ ὅλως ἢ ἤ ἢ τί τὸ διαιροῦν ἐστι ταῦτα ταῦ , ἵνα χωρὶς ἀλλήλων γένωνται; εἶναι εἶν γὰρ αὐτὰ ἅμα ἀδύνατον οὐ δυνατὸν ἀδύνατα ἀδύνατ α ον ἀδύνατ α ον διὰ τὸ τὶ ἀναιρετικὰ ἀλλήλων εἶναι, ἀλλ’ οὐδὲ οὐδὲν οὐ ἕτερον ἐν ἑτέρῳ δυνηθείη ἂν εἶναι διὰ τὸ ἄμικτον ἄκμητον ἄ ν μ μ ητον καὶ ἀνόμοιον ἀνόμοιων ἀνόμιον αὐτῶν αὐτῆ τῆς φύσεως ζ φ ύσεως . οὐκοῦν οὐκ οὖν ἐκ τρίτου τρήτου τὸ διαιροῦν φανήσεται καὶ αὐτὸ θεός. ἀλλὰ ποίας ἂν εἴη καὶ τὸ τρίτον φύσεως; πότερον τῆς τοῦ καλοῦ ἢ τῆς τοῦ φαύλου; ἄδηλον φανήσεται φανίσεται . τῆς γὰρ ἀμφοτέρων εἶναι αὐτὸ αὐτὸ εἶναι ἀδύνατον.

Σαθρᾶς δὴ τοίνυν τῆς τοιαύτης τῆς τοιαύτης αὐτῶν διανοίας διανοίας αὐτῶν φαινομένης, ἀνάγκη τὴν ἀλήθειαν διαλάμπειν διαλάμπει λάμπειν τῆς ἐκκλησιαστικῆς γνώσεως, ὅτι τὸ κακὸν οὐ παρὰ θεοῦ οὐδὲ ἐν θεῷ θε , οὔτε ἐξ ἀρχῆς ἐξαρχῆς γέγονεν, οὔτε οὐσία οὐ οὐσία τίς ἐστιν αὐτοῦ, ἀλλὰ ἄνθρωποι ἄνθρωπος κατὰ στέρησιν καταστέρησιν τῆς τοῦ καλοῦ φαντασίας φατασίας ἑαυτοῖς αὐτοῖς ἐπινοεῖν ἤρξαντο ἤρξαν καὶ ἀναπλάττειν ἀπλάττειν τὰ οὐκ ὄντα καὶ ἅπερ βούλονται. ὡς γὰρ ἄν τις ἡλίου ἡλίο ν υ φαίνοντος καὶ πάσης τῆς γῆς τῷ φωτὶ τούτου καταλαμπομένης, καμμύων καμύων καμύων in 1 ms. καμμύων καμμύων καμμύων τοὺς ὀφθαλμοὺς σκότος ἑαυτῷ αὐτῷ ἐπινοῇ ἐπινοεῖ ἐπινο εῖ οῖ ἐπινοῶν , οὐκ ὄντος σκότους. καὶ λοιπὸν ὡς ἐν σκότει πλανώμενος πλανόμενος περιπατῇ περιπατεῖ περιπατ εῖ οῖ · πολλάκις πίπτων καὶ κατὰ κρημνῶν κατακρημνῶν κατ ὰ α κρημνῶν ὑπάγων, νομίζων οὐκ οὐκ οὐκ εἶναι φῶς, ἀλλὰ ἀλλ’ οὐ ’ ου οὐκ ms. tres οὐκ εἶναι φῶς ἀλλὰ σκότος ἀλλ ’ οὐ ὰ σκότος. δοκῶν γὰρ βλέπειν, οὐδ’ ὅλως οὐδόλως ὁρᾷ, οὕτως οὕτω καὶ ἡ ψυχὴ τῶν γὰρ τῶν ἀνθρώπων καμμύσασα καμύσασα καμύων in 1 ms. καμμύων καμμύσασα καμμύουσα καμμύ ουσα σασα τὸν ὀφθαλμόν, δι’ οὗ τὸν θεὸν ὁρᾶν δύναται, ἑαυτῇ ἑαυτὴν ἑαυτ ὴν ῇ ἑαυτ ὴν ῆ τὰ κακὰ ἐπενόησεν, ἐν οἷς κινουμένη οὐκ οὐδ’ οὐδ’ οὐκ οὐ δ’ κ οἶδεν, ὅτι δοκοῦσά τι τί ποιεῖν ποιεῖν τί , οὐδὲν ποιεῖ ποιεῖν . τὰ οὐκ ὄντα γὰρ ἀναπλάττεται, καὶ οὐχ ὁποία γέγονε γέγονεν γέγονεν λέγομεν , τοιαύτη καὶ ἔμεινεν διἔμεινεν διέμεινεν , ἀλλ’ ὁποίαν ἑαυτὴν ἐνέφυρε ἐνέφυρεν ἀνέφυε ἐνέφυρεν ἑαυτὴν τοιαύτη καὶ φαίνεται. γέγονε μὲν μὲν μὲν γὰρ εἰς τὸ ὁρᾶν τὸν θεὸν καὶ ὑπ’ αὐτοῦ φωτίζεσθαι. αὕτη δὲ ἀντὶ τοῦ θεοῦ τὰ φθαρτὰ καὶ τὸ σκότος ἐζήτησεν, ὥς που καὶ τὸ πνεῦμα ἐγγράφως ἐγράφως ἡ γραφὴ φησίν· ὁ θεὸς τὸν ἄνθρωπον ἐποίησεν εὐθῆ εὐθῦ εὐθύ εὐ θὺ θῆ εὐθ ύ ῆ εὐθύν . αὐτοὶ αὐτὸς δὲ ἐζήτησαν ἐζήτησεν λογισμοὺς πολλούς . κακίας δὴ οὖν εὕρεσις φαντασία φαντασία εὕρεσις καὶ ἐπίνοια ἐποίνοια ἐπ οίνι ίνοι α ἐπ ινοί ίνοι α ἐπ ινοί ίνοι α τοῖς ἀνθρώποις ἐξ ἀρχῆς ἐξαρχῆς ἐξ ἀρχῆς τοῖς ἀνθρώποις , οὕτω οὔπω οὕτως γέγονε καὶ πέπλασται. πῶς δὲ καὶ εἰς τὴν τῶν εἰδώλων εἰδόλων μανίαν πλάνην μανίαν καταβεβήκασιν καταβεβήκακασιν , ἤδη εἴ ἤ δη λέγειν ἀναγκαῖον, ἵνα γινώσκῃς γινώσκ ει η ς , ὅτι ὅλως ἡ τῶν εἰδώλων μανίαν· καταταβεβίκασιν, ἤδη λέγειν· ἀναγκαίον· ἵνα γινώσκεις· ὅτι ὅλως· ἥ τῶν εἱδώλων μανίαν καταβεβήκασιν ἤδη λέγειν ἀναγκαῖον ἵνα γινώσκεις ὅτι ὅλως ἡ τῶν εἰδώλων εὕρεσις οὐκ ἀπὸ ἀγαθοῦ ἀγαθῶν θεοῦ , ἀλλ’ ἀλλὰ ἀπὸ κακίας γέγονε γέγονεν γέγονεν . τὸ δὲ τὴν ἀρχὴν ἔχον ἔχ ω ο ν κακήν κακὸν , ἐν οὐδενί ποτε καλὸν κριθείη κριθίη , ὅλον ὂν φαῦλον φαύλον ὃν φαῦλον ὃν φαῦλον ὂν ὃν φαῦλον .

Οὐκ ἀρκεσθεῖσα γοῦν δὲ δὲ d(eleatur) in 1 ms. τῇ τῆς τῆς κακίας ἐπινοίᾳ τῶν ἀνθρώπων ἡ ψυχή ἡ ψυχὴ τῶν ἀνθρώπων ἡ τῶν ἀνθρώπων ψυχή , κατ’ ὀλίγον ολίγο κατολίγον καὶ εἰς τὰ χείρονα χεῖρον ἑαυτὴν ἐξάγειν ἤρξατο. μαθοῦσα γὰρ διαφορὰς ἡδονῶν, καὶ ζωσαμένη τὴν τῶν θείων λήθην· ἡδομένη δὲ καὶ πρὸς τὰ ὅτι δ’ἂν ἀπὸ καὶ πρὸς τὰ ὅτι ἂν ἀπὸ τοῦ σώματος πάθη· καὶ πρὸς μόνα τὰ παρόντα καὶ τὰς τούτων δόξας ἀποβλέπουσα, ἐνόμισε μηδὲν ἔτι ἕτερον ἔτι ἐπὶ πλέον πλεῖον εἶναι τῶν βλεπομένων, ἀλλὰ μόνα τὰ πρόσκαιρα τὰ πρόσκαιρα μόνον καὶ τὰ σωματικὰ εἶναι τὰ καλά εἶναι καὶ τὰ σωματικὰ καλά . ἀποστραφεῖσα ποστραφεῖσα δὲ καὶ ἐπιλαθομένη ἐπελαθομένη ἐπιλαθομένη ἑαυτὴν εἶναι κατ’ εἰκόνα κατ’ εἰκόνα εἶναι εἶναι κατὰ τὴν εἰκόνα εἶναι τοῦ ἀγαθοῦ ἀληθινοῦ ἀγαθοῦ ἀληθινοῦ γρ(άφε) ἀγαθοῦ θεοῦ, οὐκ ἔτι οὐκέτι μὲν διὰ τῆς ἐν αὐτῆ δυνάμεως τὸν θεὸν λόγον, καθ’ ὃν καὶ γέγονεν ὁρᾷ ὁρᾶν ἐνορᾶ , ἔξω δὲ ἑαυτῆς γενομένη γινομένη τὰ οὐκ ὄντα λογίζεται καὶ ἀνατυποῦται . ἐπικρύψασα γὰρ ταῖς ἐπιπλοκαῖς ἐπιπλαικαῖς συμπλοκαῖς τῶν σωματικῶν ἐπιθυμιῶν τὸ ὡς ἐν αὐτῇ αὐτ ῶ ῆ κάτοπτρον, δι’ οὗ μόνου μόνον μόνο ν υ μόνο ν υ ὁρᾶν ἠδύνατο ἠδύνατο ὁρᾶν τὴν εἰκόνα τοῦ πατρός, οὐκέτι οὐκ ἔ έ τι οὐκ ἔτι μὲν ὁρᾶ ἃ δεῖ τὴν ψυχὴν ὁρᾷν νοεῖν, παντὶ παντη πάντη δὲ περιφέρεται καὶ μόνα ἐκεῖνα ὁρᾶ τὰ τῇ αἰσθήσει προσπίπτοντα βλέπει · ὅθεν δὴ πάσης σαρκικῆς σαρκικῆς πάσης ἐπιθυμίας γέμουσα ὅθενσαθρᾶς ἐπιθυμίας γέουσα ὅθεν δὴ πάσης σαρκικῆς ἐπιθυμίας γέμουσα καὶ καὶ ευ ἐν ταῖς τούτων δόξαις ταραττομένη ταραττομένη πραττομένη , λοιπὸν ὃν ἐπελάθετο τῇ ἐν ἐν τῇ ἐν τῇ διανοίᾳ θεόν θεοῦ , τοῦτον ἐν τοῖ τοῖς σωματικοῖς καὶ αἰσθητοῖς ἐσθητοῖς ἀναπλάττεται τοῖς φαινομένοις φαινομέν αι οι ς τὴν τοῦ θεοῦ προσηγορίαν ἀνατιθεῖσα ἀναθεῖσα καὶ μόνα ταῦτα δοξάζουσα, ἅπερ ἃ αὐτὴ βούλεται καὶ ὡς ἡδέα ἡδέ η α ὁρᾷ . προηγεῖται προ ει η γεῖται τοίνυν αἰτία τῆς εἰδωλολατρίας εἰδωλολατρ ει ί ας εἰδωλολατρείας ἡ κακία. μαθόντες γὰρ οἱ ἄνθρωποι τὴν οὐκ οὖσαν κακίαν ἑαυτοῖς ἑαυτοῖς κακίαν ἐπινοεῖν, οὕτως καὶ τοὺς οὐκ ὄντας θεοὺς ἐν ἑαυτοῖς ἀνεπλάσαντο ἀνεπλάσσαντο ἀνεπλάσσαντο ἀνεπλάσ σ σ αντο ἀνεπλάσσαντο ἀνεπλάσανντο . οἷον δὲ εἴ τις εἰς βυθὸν καταδύς, μηκέτι μηκ ἔστι μ ὴ η κέτι μηκ’ἔτι μὲν μὲν μὲν βλέποι βλέπει βλέπ ει οι τὸ φῶς μηδὲ μὴ δὲ μ ὴ η δὲν τὰ ἐν τῷ φωτὶ τὰ ἐν αὐτῷ γρ(άφε) τὰ ἐν τῷ φωτὶ φαινόμενα διὰ τὸ τῶν ὀφθαλμῶν αὐτοῦ πρὸς τὸ κάτω νεῦμα καὶ τὴν τοῦ ὕδατος ἐπικειμένην ἐπεκειμένην ἐπίχυσιν χύσιν αὐτῷ. μόνα μόνον δὲ τὰ ἐν τῷ βυθῷ αἰσθόμενος νομίζοι μηδὲν πλέον ἐκείνων εἶναι, ἀλλ’ αὐτὰ ἀλλὰ ταῦτα τὰ φαινόμενα αὐτῷ αὐτῷ τῶν ὄντων εἶναι τὰ κύρια. οὕτως καὶ οἱ πάλαι τῶν ἀνθρώπων παράφρονες παραφρονοῦντες καταδύντες καταδύν τες καταδύναντες καταδύναντες καταδῦντες εἰς τὰς τῶν σαρκῶν σαρκικῶν σαρ κῶν σαρκῶν Bas. solus σαρκικῶν ἐπιθυμίας καὶ φαντασίας καὶ ἐπιλαθόμενοι τῆς τὰς περὶ τοῦ περὶ in 1 ms. τοῦ θεοῦ ἐννοίας καὶ δόξης δόξας , ἀμυδρῷ ἀμυδρῶς τῷ λογισμῷ, μᾶλλον δὲ ἀλογίᾳ χρησάμενοι, τὰ φαινόμενα θεοὺς ἀνετυπώσαντο ἐνετυπόσαντο ἐνετυπώσαντο , τὴν κτίσιν παρὰ τὸν κτίσαντα δοξάζοντες καὶ τὰ ἔργα μᾶλλον ἐκθειάζοντες ἐκθιάζοντες ἐκθειάσαντες καὶ τὰ ἔργα μᾶλλον ἐκθειάζοντες ἤπερ εἴ ἤ περ ἤ εἴ περ τὸν τούτων ἤπερ τὸν τούτου ὑπὲρ τὸν τοῦτον καὶ τὰ τῶν αἴτιον καὶ δημιουργὸν δεσπότην θεόν. ὥσπερ δὲ κατὰ τὸ προλεχθὲν παράδειγμα οἱ εἰς τὸν βυθὸν καταδυόμενοι καταδυόμενος , ὅσῳ ὅσο ὅσον ὅσ ον ῳ μᾶλλον ἐπικαταβαίνουσι, τοσοῦτον τοσούτω μᾶλλον τόσούτον μᾶλλον καὶ εἰς τὰ σκοτεινότερα καὶ βαθύτερα καὶ βαθύτερα ὁρμῶσιν ὁρῶσιν . οὕτω οὕτως καὶ τὸ τῶν ἀνθρώπων πέπονθε πέπονθε πέπονθεν γένος. οὐ γὰρ ἁπλῆν ἔσχον τὴν εἰδωλολατρίαν εἰδωλολατρείαν οὐδὲ ἀφ’ ὧν ἤρξαντο ἤρξαντο , ἐν τούτοις καὶ διέμειναν, ἀλλ’ ὅσον τοῖς πρώτοις ἐνεχρόνιζον ἐχρόνιζον ἐνεχρόνιζον Bas. ἐχρόνιζον , τοσοῦτον ἑαυτοῖς καινοτέρας καινότερον καινοτέραις ἐφεύρισκον τὰς δεισιδαιμονίας. καὶ κόρον οὐ μὴ λαμβάνοντες τῶν πρώτων ἄλλοις πάλιν ἐνεπίμπλαντο ἐνεμπίπλαντο ἐνέπιπτον ἐνέπιπτον ἐνεπίμπλαντο ἐνέπ ιπτον ίμπλαντο al. τοῖς κακοῖς, προκόπτοντες ἐν τοῖς αἰσχίστοις αἰσχύστοις αἰσχ ύ ί στοις καὶ πλεῖον πλέον πλείω ἑαυτῶν ἐπεκτείνοντες ἐπιτείνοντες ἐπεκτίνοντες τὴν ἀσέβειαν. τοῦτο δὲ καὶ ἡ θεία γραφὴ μαρτύρεται λέγουσα· ὅταν ὅτ’ ἂν ἔλθῃ ὁ ἀσεβὴς εἰς βάθος βάθη βάθη κακῶν καταφρονεῖ .

Ἄρτι γὰρ ἀπεπήδησεν ἡ διάνοια διάν οια τῶν ἀνθρώπων ἀπὸ ὑπὸ τοῦ τοῦ ὄντος θεοῦ, καὶ καταβαίνοντες λοιπὸν ταῖς ἐννοίαις καὶ τοῖς λογισμοῖς οἱ ἄνθρωποι , πρώτοις οὐρανῷ καὶ ἡλίῳ καὶ σελήνῃ σελίνη καὶ τοῖς ἄστροις τὴν τοῦ θεοῦ τιμὴν ἀνέθηκαν , ἐκείνους οὐ μόνον θεοὺς εἶναι νομίζοντες νομήσαντες νομίσαντες λέγοντες νομίζοντες εἶναι , ἀλλὰ καὶ τῶν ἄλλων ἄλλον τῶν μετ’ αὐτοὺς αἰτίους τυγχάνειν εἶναι νομίζοντες . εἶτ’ ἐπειτα εἶτα ἐπικαταβαίνοντες τοῖς σκοτεινοῖς κοτεινοῖς λογισμοῖς εἶτα αἰθέρα καὶ τὸν ἀέρα καὶ τὰ ἐν τῷ ἀέρι προσηγόρευσαν προσηγόρευσεν θεούς . προβαίνοντες δὲ τοῖς κακοῖς, ἤδη εἶτα καὶ τὰ στοιχεῖα καὶ τὰς ἀρχὰς τῆς τῆς τὴν τῶν σωμάτων συστάσεως, τὴν θερμὴν θερθέρμην καὶ τὴν ψυχρὰν καὶ τὴν ξηρὰν καὶ τὴν ὑγρὰν καὶ τὴν ὑγρὰν καὶ τὴν ὑγρὰν καὶ τὴν ξηρὰν οὐσίαν θεοὺς ἀνύμνησανκαὶ . ὡς δὲ οἱ τέλεον πεσόντες περὶ τὴν γῆν ἰλυσπῶνται ἰλυσσωνται ἰλύσυωνται ἰλυσσῶνται δίκην τῶν ἐν τῇ χέρσῳ κοχλιῶν. οὕτως καὶ οἱ ἀσεβέστατοι τῶν ἀνθρώπων πεσόντες πεσόντε καὶ καταπεσόντες ἀπὸ τῆς περὶ θεοῦ φαντασίας, λοιπὸν εἶτα καὶ ἀνθρώπους καὶ ἀνθρώπων μορφάς μοφὰς ψυχὰς , τῶν μὲν καὶ δὲ καὶ ἔτι ζώντων, τῶν δὲ καὶ μετὰ θάνατον εἰς ὡς ὡς εἰς ὡς εἰς ὡς εἰς θεοὺς ἀνέθηκαν . ἔτι δὲ καὶ χείρονα βουλευόμενοι βουλόμενοι καὶ λογιζόμενοι λογιζόμενοι καὶ βουλευόμενοι , ἤδη δὲ καὶ εἰς εἶτα καὶ λίθους καὶ εἰς ξύλα ξύλα καὶ εἰς λίθους καὶ καὶ ἑρπετά ἑρπατά , ἔνυδρά τε καὶ χερσαῖα, καὶ εἰς τὰ τῶν ἀλόγων ἀνήμερα ἂν ἡμέρα ἀνίμερα ζῶα τὴν θείαν καὶ ὑπερκόσμιον ὑπὲρ κόσμιων ὑπὲρ κόσμιον τοῦ θεοῦ προσηγορίαν μετήνεγκαν, πᾶσαν τιμὴν αὐτοῖς θεοῦ θεοῦ αὐτοῖς ἀπονέμοντες καὶ τὸν ἀληθινὸν καὶ ὄντως ὄντ ως ὄντος ὄντ ο ω ς ὄντ ο ω ς ὄντ ο ω ς ὄντα ὄντα d(eleatur) in 2 1 ms. θεόν, τὸν τοῦ Χριστοῦ εἰς πατέρα , ἀποστρεφόμενοι.

Εἴθε δὲ ἀλλ’ εἴθε κἂν μέχρι τούτων εἱστήκει ἦν στᾶσα τῶν ἀφρόνων ἡ τόλμα, καὶ μὴ περαιτέρω βαίνοντες προβαίνοντες ἑαυτοὺς ταῖς ἀσεβείαις ἐνέφυρον συνέφυρον οἱ ἄνθρωποι . τοσοῦτον γάρ τινες καταπεπτώκασι καταπεπτώκασιν τῇ διανοίᾳ καὶ ἐσκοτίσθησαν τὸν νοῦν, ὥστε καὶ τὰ μηδ’ ὅλως μ ὴ δ’ ὅ ηδό λως μὴ δ’ ὅλως μηδόλως μηλως μ ήδ’ ὅ ηδό λως μηδ’ ὄλως μηδαμῶς ὑπάρχοντα μηδὲ ἐν τοῖς γενομένοις φαι γε νομένοις φαινόμενα φαινόμε θ ν α , ὅμως ἑαυτοῖς ἐπινοῆσαι καὶ θεοποιῆσαι. λογικὰ γὰρ ἀλόγοις ἐπιμίξαντες ἐπιμειξαντες καὶ ἀνόμοια τῇ φύσει ἐνείραντες ὡς θεοὺς θρησκεύουσιν εὐρίσκουσιν · οἷοί εἰσιν οἷα εἰσὶν οἱ παρ’ Αἰγυπτίοις κυνοκέφαλοι κοινοκέφαλοι κυνοκέφαλοι εἶτα καὶ κυνικεφάλους καὶ ὀφιοκέφαλοι ὀφιοκέφαλοι ἀ ὀ φιοκέφαλοι ὀφιοκεφάλους καὶ ὀνοκέφαλοι ὀνοκέφαλοι ὀνοκεφάλους ὀνοκέφαλοι καὶ ὀφιοκέφαλοι καὶ τὸν ὁ παρὰ παρ ’ ἄλυσι ὰ Λίβυσι λύβισι λίβισι λίβουσι λίβεσι λ ύ ί βυσι κριοκέφαλος Ἄμμων ἄλμων ἄμμωνα, τὸν δία δηλαδὴ . ἄλλοι δὲ τὰ καὶ μέρη μέλη τῶν σωμάτων, κεφαλὴν καὶ ὦμον καὶ χεῖρα καὶ πόδα καθ’ ἑαυτὰ διελόντες, ἑν ἒν ἕκαστον εἰς θεοὺς ἀνέθηκαν καὶ ἐξεθείασαν, ὥσπερ οὐκ ἀρκούμενοι ἀρνούμενοι ἐξ ὁλοκλήρου ὀκλήρου ἐξολοκλήρου τοῦ ὅλου σώματος σώματος ὅλου σώματος ὅλου ὅλου σώματος ἔχειν ἔχειν τὴν θρησκείαν θρησκίαν τὴν θρησκείαν ἔχειν . ἐπιτείνοντες δὲ τὴν ἀσέβειαν ἕτεροι, τὴν πρόφασιν τῆς τούτων εὑρέσεως αἱρέσεως αἱ εὑ ρέσεως εὑρησεως καὶ τῆς ἑαυτῶν κακίας τὴν ἡδονὴν καὶ τὴν ἐπιθυμίαν θεοποιήσαντες θεοποιήσαντες προσκυνοῦσιν· οἷός ἐστιν ὁ ὁ παρ’ αὐτοῖς Ἔρως ἔρωτα · καὶ ἡ τὴν ἐν Πάφῳ Ἀφροδίτη ἀφροδίτην . οἱ δὲ αὐτῶν, ὥσπερ ὥσπερ αὐτῶν ὥσπερ αὐτῶν αὐτῶν ὥσπερ φιλοτιμούμενοι ὥσπερ φιλοτιμούμενοι αὐτῶν τοῖς χείροσιν, ἐτόλμησαν τοὺς τὰς παρ’ αὐτῶν αὐτοῖς ἄρχοντας ἢ καὶ τοὺς τούτων παῖδας ταῖδας εἰς θεοὺς ἀναθεῖναι ἀναθῆναι ἢ διὰ τιμὴν τῶν ἐξ ἀρξάντων ἢ διὰ φόβον τῆς τοῖς αὐτῶν ἑαυτῶν τυραννίδος, ὡς οἷος ὁ τὸν ἐν Κρήτῃ παρ’ αὐτοῖς αὐτῶν αὑτοῖς Bas. solus αὐτῶν περιβόητος περιβόητον περιβόητος παρ’ αὐτοῖς Ζεὺς δία καὶ ὁ ὁ al. deess τὸν ἐν Ἀρκαδίᾳ ἀρκάδι Ἑρμῆς ἑρμῆν . καὶ παρὰ μὲν παρ’ Ἰνδοῖς Διόνυσος διόνυσον , παρὰ δὲ δ’ καὶ τὸν παρ’ Αἰγυπτίοις Ἶσις ἴσις ἴσης ἴσιν καὶ Ὄσιρις ὄσιριν ὁσίρεις καὶ Ὧρος ὤ ὦρον καὶ ὁ νῦν τὸν Ἀδριανοῦ ἀνδριανοῦ τοῦ Ῥωμαίων βασιλέως παιδικὸς παιδικὸν Ἀντίνοος ἀντίνοον τὸν ἀσελγή ἀντίνοος , ὃν καίπερ εἰδότες εἰδόντες εἰδόντες in 2 1 . ms. εἰδότες ἄνθρωπον καὶ καὶ ἄνθρωπον οὐ σεμνόν, ἀλλ’ ἀλλὰ ἀσελγείας ἔμπλεων ἔμπλεω πλήρη ἔμπλεω ἐμπλέων ἔμπλεον διὰ φόβον τοῦ προστάξαντος σέβουσιν σεύουσιν . ἐπιδημήσας γὰρ Ἀδριανὸς ἀνδριανὸς τῇ χώρᾳ τῶν Αἰγυπτίων, τελευτήσαντα τὸν τῆς ἡδονῆς αὐτοῦ ὑ ἐαuτοῦ ὑπηρέτην Ἀντίνοον ἐκέλευσε θρησκεύεσθαι. αὐτὸς μὲν καὶ μετὰ τὸν θάνατον ἐρῶν τοῦ παιδός, ἔλεγχον ἐλέγχων ἐλέγχον δὲ ὅμως καθ’ ἑαυτοῦ καὶ γνώρισμα κατὰ πάσης καταπάσης εἰδωλολατρίας εἰδωλολατρείας παρέχων, ὅτι οὐκ ἄλλως ἄλλος οὑκάλως οὐ καλῶς ἐφευρέθη εὐρέθη παρὰ τοῖς ἀνθρώποις αὕτη ἢ δι’ ἐπιθυμίαν ἡ ἐπιθυμία παρὰ ἡ ἐπιθυμία τῶν πλασαμένων πλασαμέναν , καθὼς καὶ ἡ σοφία τοῦ θεοῦ προμαρτύρεται πραμαρτύρεται προμαρτύρε λέγουσα · ἀρχὴ πορνείας πορνίας ἐπίνοια εἰδώλων εἰδώλ . καὶ μήτοι μή μοι μήτι μή τι Bas. μήτοι solus μὴ θαυμάσῃς θαυμάζετε θαῦμαζε μηδὲ μὴ δὲ μακρὰν πίστεως νομίσῃς εἶναι τὸ λεγόμενον εἶν τὸ λεγόμενον· εἶναι νομίσης τὸ λεγόμενον , ὅπου γε καὶ οὐ πολλῷ πρότερον ἢ τάχα καὶ μέχρι νῦν ἡ Ῥωμαίων νῦν ἡ τῶν ῥωμ νῦν ἡ τῶν ῥωμαίων σύγκλητος σύγκλιτος τοὺς πώποτε αὐτῶν ἐξ ἀρχῆς ἄρξαντας βασιλέας ἢ πάντας ἢ οὓς νοῦς οὓς ὅσους ἂν αὐτοὶ βούλωνται βούλονται βούλ ο ω νται καὶ κρίνωσι κρίνουσι κρίν ου ω σι κρίνουσιν , κρίνωσι δογματίζουσιν δογματίζο ντες υσιν δογματίζουσιν in 2 1 ms. δογματίζοντες ἐν θεοῖς εἶναι καὶ θρησκεύεσθαι θεοὺς γράφουσιν. οἷς μὲν γὰρ ἀπεχθάνονται, τούτους τούτοις ὡς πολεμίους πολεμίους πολεμίοις τὴν ἔχουσι φύσιν ὁμολογοῦσι πολεμλογοῦσι καὶ ἀνθρώπους ὀνομάζουσιν. οὓς δὲ καὶ καταθυμίους ἔχουσι, τούτους δι’ ἀνδραγαθίαν ἀνδραγαθίας θρησκεύεσθαι προστάττουσιν προστάσσουσιν , ὥσπερ ἐπ’ ἐξουσίας ἐπεξουσίας ἐπε κ ξ ουσίας ὡς ἔχοντες τὸ τοῦ θεοποιεῖν θεοποιεῖν , αὐτοὶ ἄνθρωποι τυγχάνοντες ὄντες καὶ εἶναι θνητοὶ μὴ ἀρνούμενοι διαρνούμενοι . ἔδει δὲ τοὺς θεοποιοῦντας αὐτοὺς αὐτο οὺς οὺς, μᾶλλον αὐτοὺς εἶναι θεούς μᾶλλον εἶναι εἶναι θεοὺς θεοὺς αὐτούς · τὸ γὰρ ποιοῦν τοῦ ποιουμένου ποιμένου κρεῖττον κρεῖττ · ω ο ν εἶναι δεῖ δοκεῖ δοκεῖ δεῖ Bas. δοκεῖ καὶ ὁ κρίνων τοῦ κρινομένου ἐξ ἀνάγκης ἄρχει ἄρχει καὶ ὁ διδοὺς πάντως ὃ μὲν ἔχει, χαρίζεται . ὥσπερ ἀμέλει καὶ πᾶς βασιλεὺς ὃ μὲν ἔχει χαρίζεται , τῶν δὲ λαμβανόντων κρείττων κρείττ ω ο ν κρεῖττον καὶ μείζων μείζων καὶ κρείττων ἐστίν. εἴπερ οὖν ὥσπερ οὖν και καὶ πᾶσης βαασιλεὺς· εἰπὲρ οὗν οὓς οὖν καὶ πάσης βασιλεὺς εἴπερ οὖν οὖν καὶ πᾶς βασιλεὺς οὓς θέλουσιν ms. 2 1 ἐθέλουσιν αὐτοί, τούτους θεοὺς δογματίζουσιν εἶναι εἶναι δογματίζουσιν , ἔδει καὶ αὐτοὺς πρῶτον εἶναι θεούς. ἀλλὰ τὸ θαυμαστόν ἐστι τοῦτο τοῦτο ἐστὶν τοῦτο ἐστὶν ἐστὶ τοῦτο, , ὅτι αὐτοὶ ἀποθνήσκοντες ἀπὸ θνήκοντες ἀποθνήσκοντες αὐτοὶ ὡς ὡς ἄνθρωποι ἐλέγχουσι ἐλλέγχουσι τὴν ἑαυτῶν περὶ τῶν θεοποιηθέντων ὑπ’ αὐτῶν ψῆφον εἶναι ψευδῆ.

Tοῦτο δὲ τὸ ἔθος οὐ καινὸν οὐδὲ ἀπὸ τῆς Ῥωμαίων ἤρξατο βουλῆς, ἀλλ’ ἦν ἢ ms. 2 1 ἦνἢ ἄνωθεν προγιγνόμενον προγινόμενον προσγιγνόμενον καὶ προμελετώμενον πρὸς μελετώμενον προσμελετώμενον ἐπὶ τὴν τῶν εἰδώλων ἔννοιαν. καὶ γὰρ οἱ πάλαι παρ’ Ἕλλησι διαβεβοημένοι διαβεβοημένη θεοὶ Ζεὺς καὶ Ποσειδῶν καὶ Ἀπόλλων καὶ Ἥφαιστος ἥφεστος καὶ Ἑρμῆς· καὶ ἐν θηλείαις Ἥρα καὶ Δήμητρα καὶ Ἀθηνᾶ ἀθηνά ἀθηνὰ καὶ Ἄρτεμις καὶ δήμητρα καὶ ἀθηνᾶ· καὶ ἄρτεμις· καὶ ἤφαιστος· καὶ ἑρμῆς· καὶ ἥρα , ταῖς Θησέως θησαίως θυσέως θήσεως τοῦ παρὰ τοῖς Ἕλλησιν ἱστορουμένου διαταγαῖς ἐκρίθησαν λέγεσθαι θεοί θέαι θεαί . καὶ οἱ μὲν διαταξάμενοι ὡς ἄνθρωποι ἀποθνήσκοντες θρηνοῦνται. οὓς δὲ διετάξαντο διετάξατο διέταξαν δίετάξαντο διεπράξατο , οὗτοι ὡς θεοὶ προσκυνοῦνται. ὢ ὢ ὃ πολλῆς ἐναντιότητος καὶ μανίας μάντα τίς οὖν ταύτης μᾶλλον γένοιτ’ ἂν ἐναντιότης καὶ μανίας . τὸν διαταξάμενον εἰδότες, οὓς διετάξατο διετάξαντο διεπράξατο τούτους προτιμῶσι. καὶ εἴθε μέχρις μέχρι ἀρρένων εἰδώλων ἀρένων εἱστήκει ἐστήκει ἰστήκει τούτων ἡ εἰδωλομανία εἰδομανίαν εἰδωμανίαν εἰδολομανίαν εἰδωλολατρία γρ(άφε) εἰδωλομανία εἰδωλολατρία εἰδωλομανία 1. et 3. Bas.εἰδωλολατρία εἰδωλολατρεία καὶ μὴ εἰς θηλείας θεληλείας θήλειας θηλίας κατέφερον τὴν θείαν προσηγορίαν. καὶ γὰρ καὶ γυναῖκας γυναῖκ ες ας , ἃς οὐδὲ εἰς κοινὴν περὶ πραγμάτων συμβουλίαν συμβουλείαν λαμβάνειν ἀσφαλές, ταύτας τῇ τοῦ θεοῦ τιμῇ θρησκεύουσι καὶ σέβουσιν σεύουσιν , ὡς αἱ μὲν παρὰ Θησέως διαταγεῖσαι παρα θησαίως διαταγεῖσεται , ὡς ἃς προειρήκαμεν καθάπερ εἰρήκαμεν , παρὰ δὲ Αἰγυπτίοις Ἶσις ίσις ὁ ισις ἴσεις καὶ Κόρη καὶ Νεωτέρα καὶ παρ’ παρὰ ἄλλοις Ἀφροδίτη ἀφροδίτην ἀφροδίτην . τὰ γὰρ τῶν ἄλλων ὀνόματα ὀνομάτ ω α οὐδὲ λέγειν εὐαγὲς ἡγοῦμαι, πάσης χλεύης ὄντα μεστά . πολλοὶ γὰρ οὐ μόνον ἐν τοῖς πάλαι, ἀλλὰ καὶ ἐν τοῖς καθ’ ἡμᾶς χρόνοις ἀποβαλόντες φίλτατα καὶ ἀδελφοὺς καὶ συγγενεῖς καὶ γυναῖκας, πολλαὶ δὲ καὶ ἄνδρας ἀποβαλοῦσαι ἀποβαλλοῦσαι , οὓς πάντας πάντ α ω ς ἡ φύσις ἤλεγξεν ἤλεγξεν ἤλεξεν ἡ φύσις ἀνθρώπους εἶναι θνητούς εἶναι θνητοὺς ἀνθρώπους , τούτους καὶ ταύτας θρηνοῦντες καὶ θρηνοῦντες καὶ διὰ τὸ πολὺ περὶ αὐτῶν μὲν πένθος ἀναζωγραφήσαντες καὶ θυσίας θυσίαις ἀνδριάντας τε ἀνδριάντας τε ἀναπλάσαντες ἀνέθηκαν, οὓς καὶ τούτους οἱ μετὰ ταῦτα μὲν διὰ τὴν πλάσιν ἀπάτην ἀπάτην καὶ τὴν τοῦ τεχνίτου τεχνήτου φιλοτιμίαν θεοὺς ἐθρήσκευσαν, πρᾶγμα πάσχοντες οὐ ὠνο μάζοντες οὐ ὠνομάζοντες οὐ κατὰ φύσιν. οὓς οὐ γὰρ οἱ γονεῖς γονοῖς ὡς μὴ ὄντας θεοὺς ἐθρήνησαν, οὐκ ἂν γάρ, εἴπερ ᾔδεισαν εἴδεισαν ἤδεσαν εἴδησαν αὐτοὺς θεούς θεούς , ὡς ἀπολομένους ἀπολλουμένους ἀπολυμένους ἀπολωμένους ἀπολλομένους ἀπολλoμένους ἀπολλωμένους ἐκόψαντο μισαν ἐνόμιζον . τούτου γὰρ γοὖν χάριν οὐ μόνον οὐ οὐ οὐ νομίζοντες αὐτοὺς εἶναι θεούς θεοὺς εἶναι αὐτοὺς θεοὺς εἶναι αὐτοὺς αὐτοὺς εἶναι θεοὺς , ἀλλὰ μηδ’ ὅλως ἀλλὰ μηδ’ ὅλως ὑπάρχειν, ἐν εἰκόνι εἰκόνα εἰκόν α ι τούτους ἐτυπώσαντο ὑποτυπώσαντος’ , ἵνα τοῦ τῷ τοῦ τὸ τὸ τοῦ μηκέτι μηκέτ’ μὴ κέτ’ εἶναι τὴν διὰ τῆς εἰκόνος δόκησιν ὁρῶντες παραμυθῶνται παραμένουσαν παραμυθῶνται3. παραμένουσαν . τούτοις ὅμως οἱ ἄφρονες ὡς θεοῖς θεοὺςοῖς θεοὺς εὔχονται καὶ τὴν τοῦ ἀληθινοῦ θεοῦ θεοῦ τιμὴν παραμένουσαν τούτοις τούτοις περιτιθέασιν. ἐν γοῦν γ’οὖν Αἰγύπτῳ εἰσέτι εἰσέτι εἰς ἔτι εἷς ἐστι καὶ νῦν ὁ περὶ ὅπερ Ὀσίρεως ὀσίριδος ὀσίριως καὶ Ὥρου ούρου καὶ Τυφῶνος τύφωνος τύφονος καὶ τῶν ἄλλων θρῆνος τῆς ἀπωλείας #74 #Q #45 #46 #47 #b1 ἐπιτελεῖται . καὶ τὰ ἐν Δωδώνῃ δοδώνη χαλκεῖα χαλκια καὶ οἱ ἠ ἐν Κρήτῃ Κορύβαντες τὸν Δία δίαν δ ιὰ ία τι δὶαν τιδίαν μὴ εἶναι θεὸν ἐλέγχουσιν, ἀλλ’ ἀλλὰ ἄνθρωπον καὶ τοῦτον τούτων ὡς ἐκ πατρὸς ὠμοβόρου ὡμοβόρου ὠμ ό ο βόρου αιμοβόρου αἰμοβόρου γενόμενον γενόμενος . καὶ τό γε θαυμαστόν, ὅτι καὶ ὁ πάνυ παρ’ Ἕλλησι παρέλλησι σοφὸς καὶ πολλὰ καυχησάμενος, ὡς περὶ παρὰ θεοῦ διανοηθείς, ὁ Πλάτων πλάτων , εἰς τὸν τὸ τὸν τὸν Πειραιᾶ πειρεᾶ μετὰ Σωκράτους σω μ κ άτους μετασοκράτους κατέρχεται μετέρχεται κατέρχεται κατέρχεται μετὰ σωκράτους , τὴν ἀνθρώπου τέχνῃ τέχνην πλασθεῖσαν πλασθεῖνσαρ Ἄρτεμιν ἄρτεμην προσκυνήσων προσκανήσων .

Ταύτας ταυτα δὲ καὶ τὰς τοιαύτας τῆς εἰδωλομανίας εἰδωλομανίας εἰδωλομανείας εὑρέσεις εὐρήσεις ἄνωθεν καὶ πρὸ πολλοῦ προεδίδασκεν ἐδίδασκεν προδιε προε δίδασκεν Bas. προἐδίδασκεν simplex ἡ γραφὴ λέγουσα· ἀρχὴ πορνείας πορνίας πορνείας ἐπίνοια εἰδώλων εἴδωλον εἰδώλων ἐπίνοια · εὕρεσις δὲ αὐτῶν φθορὰ ζωῆς. οὔτε γὰρ ἦν ἀπ’ ἀρχῆς ἀπαρχῆς οὔτε εἰς τὸν αἰῶνα ἔσται. κενοδοξία γὰρ ἀνθρώπων ἦλθεν εἰς τὸν αἰῶνα κόσμον καὶ διὰ τοῦτο διατοῦτο σύντομον αὐτῶν τὸ τέλος τέλος αὐτῶν ἐπενοήθη. ἀώρῳ γὰρ πένθει τρυχόμενος τρυχώμενος ὁ πατήρ, τοῦ ταχέως ἀφαιρεθέντος ἀφ ε αι ρεθέντος τέκνου εἰκόνα ποιήσας, τὸν τότε τόν τε νεκρὸν ἄνθρωπον νῦν ὡς ζῶντα ἐτίμησε ἐτίμησαν καὶ παρέδωκε τοῖς ὑποχειρίοις μυστήρια βυοτήρια καὶ τελετάς. εἶτ’ ἐν εἶτε ἐν εἶτα εἶτα τῷ χρόνῳ κρατυνθὲν κρατηθὲν κρατυνθὲν κρατηθὲνita 1.3. at Bas. κρατυνθὲν vide Biblia τὸ ἀσεβὲς ἔθος ὡς νόμος ἐφυλάχθη. καὶ τυράννων ἐπιταγαῖς ἐθρησκεύετο ἐπιταγ ὲ έ ς ἐθρυσκεύετο τὰ γλυπτά γυπτὰ .γρ(άφε).γλυπτὰ , καὶ οὓς ἐν ὄψει μὴ δυνάμενοι τιμᾶν οἱ ἄνθρωποι διὰ τὸ μακρὰν οἰκεῖν, τὴν πόρρωθεν ὄψιν ἀνατυπωσάμενοι ἐμφανῆ εἰκόνα τοῦ τετιμημένου τετημὴμένου τετ ε η μημένου βασιλέως ἐποίησαν, ἵνα τὸν ἀπόντα ὡς παρόντα κολακεύωσι διὰ τῆς σπουδῆς. εἰς ἐπίτασιν δὲ θρησκείας καὶ τοὺς ἀγνοοῦντας ἀγνοοῦντας ἡ τοῦ τεχνίτου τεχνήτου προετρέψατο φιλοτιμία φιλοτιμία · ὁ μὲν γὰρ ἴσως τῷ κρατοῦντι βουλόμενος ἀρέσαι, ἐξεβιάσατο ἐξεβειάσατο τῇ τέχνῃ τὴν ὁμοιότητα ὁμοιώτητα ὁμοιότητα ἐπὶ τὸ κάλλιον · τὸ δὲ πλῆθος ἐφελκόμενον ἐφελκόμενος διὰ τὸ εὔχαρι εὔμορφον εὔχαρει τῆς ἐργασίας τὸν πρὸ ὀλίγου τιμηθέντα ἄνθρωπον νῦν σέβασμα εἰς θεοὺς σέβας ἐλογίσαντο ἐλογίσατο . καὶ τοῦτο ἐγεγόνει γέγονεν τῷ βίῳ εἰς ὡς ἔνεδρον· ὅτι ἡ ἢ ἡ συμφορᾷ ἢ τυραννίδι τυραννίδη δουλεύσαντες δουλεύοντες ἄνθρωποι, τὸ τῶ ἀκοινώνητον ὄνομα λίθοις καὶ ξύλοις περιέθηκαν περιέθησαν . τοιαύτης τοιαῦτα τοίνυν περὶ τῆς τῶν εἰδώλων εὑρέσεως εὑρίσεως ἐπὶ μάρτυρι μάρτυρει μαρτυρει ἐπιμαρτυρεῖ τῇ γραφῇ παρὰ τοῖς ἀνθρώποις ἀρξαμένης καὶ ἀναπλασθείσης, ὥρα ὅρα ω ο ρα λοιπόν σοι καὶ τὸν κατ’ αὐτῆς κ’ αὐτοῖς ἔλεγχον ἔλλεγχον ἐκ τῆς γραφῆς ἀποδεῖξαι, οὐ τοσοῦτον ἔξωθεν, ὅσον ἀφ’ ὧν οὗτοι αὐτοι περὶ αὐτῶν περὶ αὐτῶν οὗτοι φρονοῦσι τὰ τεκμήρια λαμβάνοντας λαμβάνοντες λαμβάνοντ α ε ς . εἰ γάρ τις τῶν παρ’ αὐτοῖς λεγομένων θεῶν, ἵνα πρῶτον πρώτων πρῶτα ἀπὸ τούτων τῶν κάτωθεν κάτω ἄρξωμαι ἄρξομαι , λάβοι τὰς πράξεις, εὑρήσει μὴ μόνον οὐκ εἶναι αὐτοὺς θεούς αὐτοὺς μὴ εἶναι θεούς , ἀλλὰ καὶ τῶν ἀνθρώπων τοὺς αἰσχίστους γεγονότας. οἷον γὰρ οἷόν ἐστιν ἰδεῖν τοὺς παρὰ ποιηταῖς τοῦ Διὸς ἔρωτας καὶ τὰς ἀσελγείας; οἷόν ἐστιν αὐτὸν αὐτῶν αὐτ ῀ ὸ ν ἀκούειν ἁρπάζοντα μὲν τὸν Γανυμήδην γαννυμήδειν γαννυμήδην γανυμήδη καὶ τὰς κλοπιμαίους κλοπιμαίας ἐργαζόμενον μοιχείας, δεδιότα δεδοιότα δεδειότα δεδιῶτα δὲ καὶ δειλιῶντα μὴ παρὰ γνώμην αὐτοῦ τὰ τῶν Τρώων ἀπόληται ἀπόλειται ἀπώληται ἀπόλληται ἀπόλληνται ἀπόληνται ἀπόλληνται τείχη τύχει τείχει ; οἷόν ἐστιν ἰδεῖν ἰδεῖν αὐτὸν αὐτὸν ἰδεῖν ἀχθόμενον ἐπὶ τῷ θανάτῳ τοῦ υἱέος υἱέως υἱοῦ αὐτοῦ Σαρπηδόνος σαρπηδώνος σαρπηδῶνος σαρπιδῶνος σαρπ ι η δῶνος καὶ βουλόμενον βουλόμενος αὐτῷ αὐτὸν βοηθῆσαι βοηθῆται καὶ μὴ δυνάμενον δὲ · καὶ ἐπιβουλευόμενον ἐπιβουλόμενον μὲν μὲν μὲν ὑπὸ ἐπὶ τῶν ἄλλων λεγομένων λεγομένων θεῶν, Ἀθηνᾶς δὴ λέγω καὶ Ἥρας καὶ Ποσειδῶνος, βοηθούμενον βοηθησόμενον δὲ ὑπὸ Θέτιδος θέτειδος γυναικὸς καὶ τοῦ ἑκατονταχείρου ἑκατοντάχειρος ἑκατοντάχει ρος ρου Αἰγαίωνος αἰγα ιῶ ίω νος αἰγαιῶνος · καὶ νικώμενον νικόμενον νιχόμενον μὲν νικόμενον μὲν ὑπὸ ἡδονῶν, δουλεύοντα δὲ γυναιξὶ καὶ δι’ αὐτὰς διὰ ταῦτας ἐν ἀλόγοις ζώοις τετράποσί τε δὲ καὶ πτηνοῖς ταῖς φ ταῖς φαντασίαις παρακινδυνεύοντα παρακινδυνεύονται παρακινδυνεύοντ αι α . καὶ πάλιν αὐτὸν μὲν κρυπτόμενον διὰ τὴν τοῦ πατρὸς ἐπιβουλήν ἐπιβουλὴν τοῦ πατρὸς , τὸν δὲ Κρόνον ὑπ’ αὐτοῦ δεσμευόμενον δεσμούμενον κἀκεῖνον ἀποτέμνοντα τὸν πατέρα; ἆρ’ οὖν ἄξιον τοῦτον τοιοῦτον τούτους ὑπονοεῖν θεόν θεοὺς· τοὺς , τοσαῦτα δράσαντα δράσαντας καὶ διαβληθέντα διαβληθέντας , ἃ μηδὲ μὴ μὴ δὲ οἱ κοινοὶ τῶν Ῥωμαίων νόμοι καὶ τοὺς ἁπλῶς ἀνθρώπους ἐπιτρέπουσι ποιεῖν;

Ἵνα γὰρ ἐκ πολλῶν ὀλίγα μνημονεύσω διὰ τὸ πλῆθος, τίς ἰδὼν αὐτοῦ τὴν τῆς εἰς Σεμέλην τοῦ διὸς καὶ Λήδαν καὶ Ἀλκμήνην καὶ Ἄρτεμιν ἄρτεμην ἄρτεμ η ι ν καὶ Λητῶ λητῷ λιτώ λητοὺς καὶ Μαῖαν μαίαν καὶ Εὐρώπην καὶ Δανάην δαναίν καὶ Ἀντιόπην παρανομίαν παρανομὴ καὶ φθοράν; ἢ τίς ἰδὼν τὴν εἰς τὴν ἰδίαν ἀδελφὴν αὐτοῦ αὐτοῦ ἀδελφὴν ἐπιχείρησιν ἐπιχείρησιν αὐτοῦ καὶ τόλμεν τόλμαν ὅτι τὴν αὐτὴν ἀδελφὴν εἶχε καὶ γυναῖκα, οὐκ ἂν χλευάσειε καὶ ζημιώσειε ζημιώση ζημιώσεις θανάτῳ; ὅτι μὴ μόνον ἐμοίχευσεν, ἀλλὰ πολλὰς καὶ τοὺς τὰς ἐκ τῆς μοιχείας γενομένους αὐτῷ αὐτῷ γενομένους αὐτῷ γενομένους γενομένους αὐτῷ παῖδας θεοποιήσας ἀνέθηκεν ἐπικάλυμμα τῆς παρανομίας αὐτοῦ ἑαυτοῦ τὴν τῆς θεοποιίας αὐτοῦ φαντασίαν φαντασίας κατασκευάζων πλάνην · ὧν εἰσι Διόνυσος καὶ Ἡρακλῆς καὶ Διόσκουροι διόσκοροι καὶ Ἑρμῆς καὶ Περσεὺς καὶ Σώτειρα Σώτηρα . τίς δὲ ἰδὼν τὴν τῶν λεγομένων θεῶν ἔριν αὐτῶν ἀκατάλλακτον ἀκατάλακτον τὸν ἔριν ἔριν πρὸς ἑαυτοὺς αὐτοὺς ἑαὐτοὺς αὐ ἑαυ τοὺς ἔριν ἔριν ἀκατάλλακτον πρὸς ἑαυτοὺς ἐν Ἰλίῳ ἰδίω τῶν Ἑλλήνων καὶ τῶν Τρώων χάριν, οὐ καταγνώσεται τῆς ἀσθενείας αὐτῶν , ὅτι διὰ τὴν πρὸς ἀλλήλους διαλλήλων φιλονεικίαν καὶ τοὺς ἀνθρώπους παρώξυναν παρόξυναν παρόξυνεν ; τίς ἰδὼν ὑπὸ μὲν Διομήδους διομίδους τιτρωσκομένους Ἄρεα καὶ Ἀφροδίτην, ὑπὸ δὲ δ’ τοῦ Ἡρακλέους ἡρακλέος ἡράκλεως ἡρακλέως τὴν Ἥραν καὶ τὸν τὴν ὑποχθόνιον ὃν καλοῦσι θεὸν Ἀιδωνέα, καὶ Διόνυσον διόνυσος μὲν ὑπὸ Περσέως, Ἀθηνᾶν δὲ ὑπὸ Ἀρκάδος Ἀρκάδους , καὶ τὸν Ἥφαιστον ριπτόμενον καὶ χωλαίνοντα χω λαίνον λευον τα χωλεύοντα χωλαίνοντα χωλαίνοντα γρ(άφε) χωλεύοντα χωλ εύ αί νοντα , οὐ καταγνώσεται καγνώσεται τῆς φύσεως αὐτῶν καὶ ἀποστραφήσεται μὲν μὴ μὴ μὲν τοῦ τὸ τὸ τοῦ λέγειν αὐτοὺς ἔτι εἶναι εἶναι ἔτι εἶναι αὐτοὺς ἔτι λέγειν εἶναι αὐτοὺς ἔτι λέγειν λέγειν αὐτοὺς εἶναι ἔτι θεούς. φθαρτοὺς δὲ καὶ παθητοὺς αὐτοὺς ἀκούων, οὐδὲν ἄλλο ἢ ἀνθρώπους αὐτοὺς καὶ ἀνθρώπους [αὐτοὺς καὶ ἀνθρώπους] Basil. solus ἀσθενεῖς ἐπιγνώσεται καὶ μᾶλλον τοὺς τρώσαντας τρώσ ο α ντας ἢ τοὺς τρωθέντας θαυμάσειεν θαυμά σεται σειεν θαυμά σεται σειεν ; ἢ τίς ἰδὼν τὴν Ἄρεως ἄρεος πρὸς Ἀφροδίτην μοιχείαν καὶ τὸν τ ῶ ὸ ν γελάσει Ἡφαίστου κατ’ ἀμφοτέρων κατασκευαζόμενον δόλον καὶ τοὺς ἄλλους λεγομένους θεοὺς ἐπὶ θέαν τῆς μοιχείας ὑπὸ τοῦ Ἡφαίστου ὑφαίστου ἐπι θέαν τῆς μοιχείας ὑπὸ τοῦ ἡφαίστου καλουμένους καὶ αὐτοὺς αὐτούς τε ἐρχομένους καὶ ὁρῶντας αὐτῶν εαυτῶν τὴν ἀσέλγειαν τὴν ἀσέλγειαν αὐτῶν , οὐκ ἂν οὐ γελάσειε καταγελάσειε γελάσει καὶ καταγνώσεται καταγνώσηται καταγνώσειεν τῆς φαυλότητος αὐτῶν; ἢ τίς οὐκ ἂν γελάσειεν ὁρῶν τὴν Ἡρακλέους ἡρακλέος πρὸς τὴν Ὀμφάλην ἐκ μέθης παραφροσύνην καὶ ἀσωτίαν ἀσωτείαν ; τὰς ταῖς γὰρ τῶν καθ’ ἡδονὴν αὐτῶν πράξεις καὶ τοὺς παραλόγους αὐτῶν ἔρωτας καὶ τὰς ἐν χρυσῷ καὶ ἀργύρῳ καὶ χαλκῷ καὶ σιδήρῳ καὶ λίθοις καὶ ξύλοις θεοπλαστίας θεοπτίας καὶ θεοπλασίας θεοπλαστίας θεοπλαστείας , οὐ δεῖ δὲ διελέγχειν ἐλέγχειν διἐλέγχειν μετὰ σπουδῆς, τῶν πραγμάτων καὶ ἀφ’ ἑαυτῶν ἐχόντων τὸ μῦσος μίσος μῖσος καὶ δι’ ἑαυτῶν ἐπιδεικνυμένων ἐπιδεικνύμενον τὸ τῆς πλάνης γνώρισμα· ἐφ’ οἷς μάλιστα μάλλιστα καὶ οἰκτειρήσειεν οἰκτιρήσειεν οἰκτηρήσειεν οἱκτείρειεν ἄν τις τοὺς ἀπατωμένους ἐν αὐτοῖς αὐτῆς . τῇ γὰρ ἑαυτῶν γυναικὶ γυκὶ μισοῦντες τὸν ἐπιβαίνοντα ἐπιβάντα μοιχόν μοίχος μοῖχοις , τοὺς τῆς μοιχείας διδασκάλους θεοποιοῦντες 2 pages missing οὐκ αἰσχύνονται· καὶ ταῖς ἀδελφαῖς αὐτοὶ αὐτοῦ οὐκ μὴ ἐπιμιγνύμενοι ἐπιμισγόμενοι ἐπιγνύμενοι τοὺς τοῦτο ποιήσαντας προσκυνοῦσι· καὶ τὰς ὁμολογοῦντες ὁμολογοῦσιν εἶναι κακὸν κακὴν κακὸν τὴν παιδοφθορίαν, τοὺς δὲ δ’ ἐπὶ ταύτῃ ἐπιταύτην διαβαλλομένους διαβαλλ όμενος ομένους διαβαλόμενος θρησκεύουσι· καὶ ἃ μηδὲ μὴ δὲ μηδὲ ἐν ἀνθρώποις εἶναι ἐπιτρέπουσιν ἐπιτρέπουσιν εἶναι οἱ νόμοι, ταῦτα τοῖς ὑπ’ παρ’ αὐτῶν ὀνομαζομένοις νομιζομένοις εἶναι Bas. 1.3 [εἶναι] εἶναι θεοῖς περιτιθέντες ἐπιτιθέντες οὐκ ἐρυθριῶσιν.

Εἶτα προσκυνοῦντες λίθοις καὶ ξύλοις , οὐχ οὐκ ὁρῶσιν , ὅτι τὰ μὲν ὅμοια τοῖς ποσὶ πατοῦσι καταπατοῦσιν καὶ καίουσι , τὰ δὲ τούτων μέρη θεοὺς προσαγορεύουσι· καὶ ἃ ἃ πρὸ ὀλίγου πρὸς ὀλίγον πρὸς ὀλίγο ν υ εἰς χρῆσιν εἶχον, ταῦτα παντα διὰ παραφροσύνην παραφροσύνης δι’ ἄφροσύνην γλύψαντες σέβουσιν σεύουσιν , οὐχ ὁρῶντες οὐδὲ λογιζόμενοι τὸ τὸν σύνολον, ὅτι οὐ θεούς, ἀλλὰ τὴν τέχνην τοῦ γλύψαντος προσκυνοῦσιν. αὐτοὺς ἀγοράσαντες ἀγωράσαντες μισθοῦ παρὰ τοῦ γλύψαντος πολλάκις δὲ καὶ αὐτὸς ἕως μὲν γὰρ ἄξυστός ἄξιστός >ἄξ ι υ στός ἄξεστός ἐστιν ἧν ὁ λίθος ὁ λίθος ἕως μὲν γὰρ ἄξυστός ἐστιν ἀξύστος· ἣν ἄξιστός ἦν ἄξυστός ἦν καὶ ἡ ὕλη ἀργή ἀρχὴ ἀργὴ , ἐπὶ τοσοῦτον ταῦτα πατοῦσι ὡς καὶ τούτοις τούτους εἰς ὑπηρεσίας ὑπηρετίας ὑπηρεσίαν τὰς τὰς ἑαυτῶν ἑαυτὸν πολλάκις καὶ τὰς εἰς ἀτιμοτέρας ἀτιμωτέρας χρῶνται. ἐπειδὰν ἐπιδὰν ἐπ ι ει δὰν ἐπειδ’ἂν δὲ δ’ ὁ τεχνίτης εἰς αὐτὰς ὕλη τῆς ἰδίας ἐπιστήμης ἐπιβάλῃ ἐπιβάλλῃ ἐπιβ άλλη άλῃ τὰς συμμετρίας καὶ ἀνδρὸς ἢ γυναικὸς εἰς τὴν ὕλην ὕλη σχῆμα τὰς συμμετρίας καὶ ἀνδρὸς ἢ γυναικὸς εἰς τὴν τυπώσῃ τυπῶσι , τότε δὴ χάριν ὁμολογήσαντες τῷ τεχνίτῃ λοιπὸν ὡς θεοὺς προσκυνοῦσι , μισθοῦ παρὰ τοῦ γλύψαντος αὐτοὺς ἀγοράσαντες ἀγοράσαντες μισθοῦ παρὰ τοῦ γλύψαντος . πολλάκις δὲ καὶ αὐτὸς [αὐτὸς] ὁ γὰρ ἀγαλματοποιός ἀγαλματοποιὸς , ὥσπερ ὡς ὥσπερ Bas. solus ὡς ἐπιλαθόμενος ὧν αὐτὸς αὐτὸς Bas. d(eleatur) εἰργάσατο, τοῖς ἰδίοις ἔργοις προσεύχεται. καὶ ἃ πρὸ ὀλίγου ὀλίγ ον ου ὀλίγ ον ου κατέξεε κατέξαιε καὶ κατέκοπτε, ταῦτα μετὰ τὴν τέχνην, θεοὺς προσαγορεύει. ἔδει δέ, εἴπερ ἦν θαυμάζειν ταῦτα, τὴν τοῦ ἐπιστήμονος τέχνην θεοὺς προσαγορεύει. ἔδει δέ, εἴπερ ἦν θαυμάζειν ταῦτα, τὴν τοῦ ἐπιστήμονος τέχνην ἀποδέχεσθαι, καὶ μὴ τὰ μετὰ μὴ τὰ τὰ μη ὑπ’ ἐξ αὐτοῦ πλασθέντα πρὸ τοῦ πεποιηκότος προτιμᾶν τιπρομᾶν· προτιμᾶν· . οὐ γὰρ ἡ ὕλη τὴν τέχνην, ἀλλ’ ἀλλὰ ἡ τέχνη τὴν ὕλην ὕλη τὴν τέχνην ὕλη τέχνη τὴν τέχνην ὕλην ὕλη τὴν τέχνην τέχνη τὴν ὕλην ἐκόσμησε ἐκόσμισε ἐκόσμ ι η σε ἐσκόσμησεν καὶ ἐθεοποίησε . πολλῷ οὖν μᾶλλον δικαιότερον ἦν ἦν δικαιότερον δικαιώτερον δικαι ώ ό τερον δίκαιον ἦν τὸν τεχνίτην τὴν τέχνην αὐτοὺς προσκυνεῖν, ἤπερ εἴ ἤ περ ἥπερ εἴπερ ταῦτα τὰ ὑπ’ αὐτοῦ αὐτῶν πε ὑπ’ αὐτοῦ πεποιημένα, ὅτι τε καὶ προυπῆρχε τῶν ἐκ ἐν ἐκ τῆς τέχνης θεῶν καὶ ὅτι ὡς ἐβουλήθη ἠβουλήθησαν ἠβουλήθη , οὕτω οὕτως καὶ γεγόνασι. νῦν δὲ παραγκωνισάμενοι παραγγωνισάμενοι τὸ δίκαιον οὕτω καὶ γεγόνασι. νῦν δὲ παραγκωνισάμενοι τὸ δίκαιον καὶ τὴν ἐπιστήμην καὶ τὴν τέχνην τὴν τέχνην καὶ τὴν ἐπιστήμην ἀτιμάσαντες, τὰ μετ’ ἐπιστήμης καὶ τέχνης γεγονότα προσκυνοῦσι, καὶ τοῦ ποιήσαντος ἀνθρώπου ἀποθνήσκοντος τὰ ὑπ’ αὐτοῦ γενόμενα ὡς ἀθάνατα προσκυνοῦσι καὶ τιμῶσιν. ἃ, εἰ μὴ τύχοιεν τύχοι ἐν τύχειεν τῆς τοῖς καθημέραν καθ’ ἡμέραν ἐπιμελείας, πάντως τῷ χρόνῳ διὰ τὴν φύσιν ἀφανίζονται ἀφανίζεται . πῶς δὲ οὐκ ἄν τις τι αὐτοὺς οἰκτειρήσειε οἰκτ η ει ρήσειε οἰκτηρήσειε καὶ κατὰ διὰ τοῦτο, ὅτι βλέποντες αὐτοὶ αὐτοὴ αὐτοὶ τοῖς μὴ βλέπουσι τοὺς μὴ βλέποντας τ οὺς οῖς μὴ βλέ οντας ουσιν προσκυνοῦσι καὶ ἀκούοντες ἀκούσ αν ον τες αὐτοὶ τοῖς μὴ ἀκούουσι τοὺς μὴ ἀκούοντας τοὺς μὴ ἀκούοντας προσκυνοῦσι καὶ προσεύχονται καὶ ἔμψυχοι καὶ λογικοὶ κατὰ φύσιν κατὰ φύσιν λογικοὶ κατὰ τὴν φύσιν λογικοὶ ὄντες οἱ ἄνθρωποι τοὺς μηδ’ ὅλως μηδόλους μὴ δ’ ὅλους μὴ δ’ ὅλως μὴ δ’ὅ μηδό λως μηδόλως μηδε ὄλως κινουμένους κοινουμένους , ἀλλὰ καὶ ἀψύχους ὄντας ὡς θεοὺς προσαγορεύουσι ἀναγορεύουσιν , καὶ τό γε θαυμαστόν, ὅτι οὓς αὐτοὶ φυλάττουσιν φυλάσσουσιν ὑπ’ ἐξουσίαν ἔχοντες, τούτοις ὡς δεσπόταις δουλεύουσι κελεύουσι ; καὶ μήτοι μήτι μήτι Bas. μήτοι μή οι νομίσῃς ταῦτά με λέγειν ἁπλῶς αὐτοῖς ἢ ψεύδεσθαι κατ’ αὐτῶν. ἔστι μὲν μὲν γὰρ καὶ τοῖς ὀφθαλμοῖς ἡ πίστις ἀπαντῶσα τούτων καὶ πάρεστι τοῖς βουλομένοις ὁρᾶν τὰ τοιαῦτα ταῦτα τὰ τοιαῦτα Bas. solus ταῦτα .

Κρείττων δὲ μαρτυρία περὶ παρὰ τούτων ἐστὶ καὶ καὶ παρὰ τῆς θείας γραφῆς τῆς γραφῆς τῆς θείας προδιδασκούσης ἄνωθεν καὶ τὸ τῶν εἰδώλων μάταιον ἐλεγχούσης καὶ οὕτω καὶ λεγούσης· τὰ εἴδωλα τῶν ἐθνῶν γρ(άφε) τὰ εἴδωλα τῶν ἐθνῶν ἀργύριον καὶ χρυσίον, ἔργα χειρῶν ἀνθρώπων. ὀφθαλμοὺς ἔχ ἔχουσι καὶ οὐκ ὄψονται, στόμα ἔχουσι καὶ οὐ λαλήσουσιν λαλήσοσιν , στόμα ἔχουσι καὶ οὐ λαλήσουσιν· ὀφθαλμοὺς ἔχουσι, καὶ οὐκ ὄψονται· ὦτα ἔχουσι καὶ οὐκ ἀκούσονται ἀκ ό ού σονται , ρίνας ῥῖνα ἔχουσι καὶ οὐκ ὀσφρανθήσονται ὀσφραθήσονται , χεῖρας ἔχουσι καὶ οὐ ψηλαφήσουσι καὶ οὐ ψηλαφήσουσι· καὶ οὐκ , πόδας ἔχουσι ἔχον καὶ οὐ περιπατήσουσιν, οὐ φωνήσουσιν ἐπὶ ἐν τῷ τὸ λάρυγγι λάριγγι αὐτῶν, ὅμως ὅμοιοι αὐτοῖς γένοιντο πάντες οἱ ποιοῦντες αὐτά . οὐδὲ προφητικὴ προφητικαὶ δὲ τούτων ἄπεστι ἄπεστη ἀπέστ ι η ἀπέστη μέμψις· ἀλλ’ ἔστι ἔτι καὶ ἐν τούτοις ἐν τούτοις , ὁ κατ’ καὶ ὁ κατ’ αὐτῶν αὐτῶν ἔλεγχος· λέγοντος τοῦ πνεύματος πατρός · αἰσχυνθήσονται αἰσχυνθήτωσαν αἰσχύνθητε οἱ πλάσσοντες πλάσαντες ὑπλάσσοντες θεὸν καὶ οἱ οἱ γλύφοντες γλύφοντ α ε ς πάντες πάντα μάταια , καὶ πάντες ὅθεν ἐγένοντο, ἐξηράνθησαν, καὶ κωφοὶ κουφοὶ ἀπὸ ἀπ’ ἀνθρώπων συναχθήτωσαν πάντες καὶ στήτωσαν ἅμα καὶ ἐντραπήτωσαν καὶ αἰσχυνθήτωσαν ἅμα καὶ αἰσθυνθήτωσαν πάντες καὶ ἐντραπήτωσαν . ὅτι ὤξυνε ὄξυνε ὅξυνεν τέκτων τέκτον ἐστὶ σίδηρον καὶ σκεπάρνῳ εἰργάσατο αὐτὸ καὶ ἐν τερέτρῳ ἐρρύθμισεν αὐτό καὶ ἔστησεν αὐτὸ αὐτ ῳ ὸ τῷ τὸ τ ὸ ῷ βραχίονι τῆς ἰσχύος δύναμις αὐτοῦ· καὶ πεινάσει πινάσει καὶ ἀσθενήσει καὶ οὐ μὴ πίῃ πίει πί ει ῃ ὕδωρ. ξύλον ξύλων ξύλα ξύλ α ον γὰρ ἐκλεξάμενος τέκτων ἔστησεν αὐτὸ ἐν μέτρῳ καὶ ἐν κόλλῃ κόλη ἐρρύθμισεν ἐρύθμισεν ἐρύθμησεν ἐρύθρωασεν αὐτὸ καὶ ἐποίησεν αὐτὸ αὐτῶ ὡς μορφὴν ἀνδρὸς καὶ ὡς ὡραιότητα ὡραιοτάτου ὡραιοτάτ ου α ὡραι οτάτου ότητα ἀνθρώπου, ἔστησεν αὐτὸ αὐτὸν ἐν οἴκῳ καὶ d(eleatur) a ms. 1 ὃ ἔκοψε ξύλον ἐκ τοῦ δρυμοῦ ἐκ δρυμοῦ ξύλον , καὶ ὃ ἐφύτευσεν ὃ καὶ φύτευσεν ὃ ἐμφύτευσεν ὁ κύριος, καὶ ὑετὸς ἐμήκυνεν, ἵνα ᾖ ἀνθρώποις ἄνθρωπος εἰς καῦσιν καὶ λαβὼν βὼν ἀπ’ αὐτοῦ θερμανθῇ ἐθερμάνθη καὶ καύσαντες ἔπεψαν ἔπεμψαν ἔπε ψαν ἔπεμψαν ἔπεψαν ἔπεμψαν ms. 1 ἄρτους ἐπ’ αὐτῷ, τὸ δὲ αὐτῶν· καὶ τὸ λοιπὸν εἰργάσαντο εἰργάσαιτο εἰργάσα εἰς θεοὺς καὶ προσεκύνησαν προσκυνοῦσιν αὐτοῖς αὐτούς αὐτ οὺς οῖς , οὗ τὸ ἥμισυ ἥμισυν αὐτοῦ αὐτῶν αὐτοὺς κατέκαυσαν κατέκαυσ α ε ν κατέκαυσε κατέκαυσ ε αν κατέκαυσ ε αν ἐν πυρί. καὶ ἐπὶ τοῦ ἡμίσεος ἡμίσεως ἡμί τῷ ἡμίσ ει υ τῷ ἥμίσυ τῷ ἡμίσυ τοῦ ἡμίσεως αὐτοῦ κρέας κρέα ὀπτήσας ὀπτύσας ὀπτήσας κρέας , ἔφαγε καὶ ἐνεπλήσθη, καὶ θερμανθεὶς εἶπεν· ἡδύ μοι, ὅτι ἐθερμάνθην καὶ εἶδον ἴδον πῦρ. τὸ δὲ λοιπὸν προσεκύνει προσεκύνησε προσεκύν ησε ει ησε προσεκύνε προσκυνεῖ λέγων· ἐξελοῦ με ἐξελοῦμαι , ὅτι ὁ θεός μου εἶ σύ. οὐκ ἔγνωσαν φρονῆσαι, ὅτι ἀπημαυρώθησαν τοῦ βλέπειν κλέπτειν βλέπειν τοῖς ὀφθαλμοῖς αὐτῶν καὶ τοῦ νοῆσαι τῇ καρδίᾳ, καὶ οὐκ ἀνελογίσατο ἀνελογίσ αν α το ελογισατο οὐκανελογίσαντο ἐν τῇ καρδίᾳ καρδί αὐτοῦ αὐτῶν αὐτ ῶν οῦ οὐδὲ ἀνελογίσατο ἀνελογίσαντο ἐν τῇ ψυχῇ αὐτοῦ αὐτ ῶν οῦ ὢν · οὐδὲ ἔγνω ἔγνων τῇ φρονήσει, ὅτι τὸ ἥμισυ ἥμισυν αὐτοῦ κατέκαυσαν κατέκαυσ α ε ν κατέκαυσεν ἐν πυρὶ περὶ καὶ ἔπεψεν ἔπεμψεν ἔπε μ ψεν ἔπεμψεν ἐπὶ τῶν ἀνθράκων ἀθράκων αὐτοῦ ἄρτους, καὶ ὀπτήσας κρέας κρέα ἔφαγε καὶ τὸ λοιπὸν αὐτοῦ εἰς βδέλυγμα βδέλυμα κδέλυμα βδέλυμα βδέλγμα ἐποίησε καὶ προσκυνοῦσιν αὐτό αὐτῶ . γνῶτε ὅτι ὅ ὁ σποδὸς ἡ καρδία αὐτῶν καὶ πλανῶνται πλανωνται καὶ οὐδεὶς δύναται ἐξελέσθαι τὴν ψυχὴν αὐτῶν. ἴδετε καὶ ειδετε ἵδεται οὐκ ἐρεῖτε ἰρεῖται ἔρειται ἐρεῖτ αι ε ἐρεῖται , ὅτι ψεῦδος ἐν τῇ δεξιᾷ καρδίᾳ μου . πῶς οὖν οὐκ ἄθεοι οὐ παρὰ πᾶσι πᾶσιν πᾶσιν ἂν κριθεῖεν οἱ καὶ παρὰ οἱ καὶ παρὰ καὶ περὶ ms. 1 τῆς θείας γραφῆς ἀσεβείας ἀσεβείαν κατηγορούμενοι; ἢ καὶ πῶς οὐκ ἂν εἶεν κακοδαίμονες καδαίμονες καὶ δαίμονες οἱ οὕτω φανερῶς φανερὰ ἐλεγχόμενοι τὰ ἄψυχα θρησκεύοντες θρησκεύον ἀντὶ τῆς ἀληθείας; ποία δὲ τούτοις τούτων τού των τοις ἐλπίς ἢ τίς ἂν αὐτοῖς γένοιτο γένηται ms. 3 συγγνώμη συγνώμη , πεποιθόσιν πεποιθῶσιν ἐπὶ τὰ ἄλογα καὶ τὰ ἀκίνητα κινήματα , ἃ ἀντὶ τοῦ ἀληθινοῦ θεοῦ σέβουσιν σεύουσιν .

Εἴθε γάρ, εἴθε κἂν χωρὶς σχήματος σχημάτων αὐτοῖς αὐτῆς τοὺς θεοὺς ἔπλαττεν ὁ τεχνίτης, ἵνα μὴ τῆς ἀναισθησίας φανερὸν ἔχωσι τὸν τοῦ ἔλεγχον. ὑπέκλεψαν γὰρ ἂν τὴν ὑπόνοιαν τῶν ἀκεραίων ἀκαιραίων ὡς αἰσθομένων αἰσθανομένων ἂν τῶν εἰδώλων, εἰ μὴ τὰ σύμβολα τῶν αἰσθήσεων, οἷον οἱ οἷον ὀφθαλμοὺς καὶ ρῖνας καὶ ὦτα ὦτα καὶ ῥῖνας καὶ χεῖρας καὶ τὸ στόμα στόμα καὶ χεῖρας στόματα στόματα καὶ χεῖρας εἶχον ἀκινήτως κείμενα κείμενα al(ii). κινούμενα κινούμενα Bas. solus κινούμενα πρὸς τὴν τῆς αἰσθήσεως χρῆσιν καὶ τὴν τῶν αἰσθητῶν ἀντίληψιν. νῦν δὲ ἔχοντες οὐκ ἔχουσι καὶ στήκοντες οὐ στήκουσι καὶ καθεζόμενοι οὐ καθέζονται. οὐ γὰρ ἔχουσι τούτων τὴν ἐνέργειαν ἐνέργιαν , ἀλλ’ ἀλλὰ ὡς ὁ πλάσας ἠθέλησεν, οὕτως καὶ μένουσι κείμενοι, θεοῦ μὲν γὰρ γνώρισμα μηδὲν μὴ δὲν μ ὴ η δὲν παρέχοντες, ἄψυχοι δὲ καθόλου μόνον μόνου ἀνθρώπου τέχνῃ φαινόμενοι τεθέντες. εἴθε εἰ δὲ καὶ οἱ τῶν τοιούτων ψευδοθέων ψευδο-θέων κήρυκες καὶ οἱ μάντεις, ποιηταὶ λέγω καὶ συγγραφεῖς, ἁπλῶς θεοὺς αὐτοὺς αὐτοὺς θεοὺς εἶναι γεγραφήκεισαν συγγραφήκησαν ἡδύναντο γὰρ συγγραφήκησαν γὰρ συγγραφήκεισαν , ἀλλὰ καὶ μὴ καὶ τὰς πράξεις αὐτῶν πρὸς ἔλεγχον τῆς ἀθεότητος καὶ αἰσχροποιοῦ αἰσχροποιοῦ πολιτείας ἀναγεγραφήκεισαν ἀναγραφήκεισαν ἀναγεγραφήκεισαν ἀναγρᾳφήκεισαν ἀναγραφήκεισαν ἀλλὰ καὶ μὴ καὶ τὰς πράξεις αὐτῶν πρὸς ἔλεγχον τῆς ἀθεότητος καὶ αἰσχροποιοῦ αἰσχροποιοῦ πολιτείας ἀναγεγραφήκεισαν ἀναγραφήκεισαν ἀναγεγραφήκεισαν ἀναγρᾳφήκεισαν ἀναγραφήκεισαν . ἠδύναντο γὰρ καὶ μόνῳ μόνον τῷ τῆς θεότητος θειότητος καὶ ὀνόματι τὴν ἀλήθειαν ὑφαρπάσαι ἀφαρπάσαι ἀφαρπᾶσεν ὑφ’ ἁρπάσαι 2B/12 ms.1. ἀφαρπᾶσαι , μᾶλλον δὲ τοὺς πολλοὺς ἀπὸ τῆς ἀληθείας πλανῆσαι. νῦν δὲ ἔρωτας καὶ ἀσελγείας διηγούμενοι τοῦ Διὸς καὶ παιδοφθορίας παιδο φθορίας τῶν ἄλλων καὶ καὶ παιδοφθορίας τοῦ Διὸς καὶ τῶν ἄλλων τούτων ζηλοτυπίας ζηλοτυπίας ζηλωτυπίας ζηλοτυπείας πρὸς ἡδονὴν τῶν θηλειῶν θειλειῶν θηλέων καὶ φόβους φόνους καὶ δειλίας θηλε δειλί ας καὶ τὰς ἄλλας κακίας οὐδὲν ἄλλο ἢ ἑαυτοὺς ἐλέγχουσιν, ἢ ὅτι ὅτι οὐ μόνον μόνων οὐ περὶ θεῶν θεὸν θεοῦ θεὸν θεοῦ διηγοῦνται, ἀλλ’ οὐδὲ περὶ ἀνθρώπων σεμνῶν, περὶ δὲ αἰσχρῶν αἰσχρ ὸν οῦ αἰσχρῶν καὶ τοῦ καλοῦ κάλλους μακρὰν γυμνῶν ὄντων ὄντος αὐτῶν μυθολογοῦσιν.