This pointer pattern extracts book and type and number.
This pointer pattern extracts book and type.
This pointer pattern extracts book.
σημεῖόν ἐστιν, οὗ μέρος οὐθέν.
γραμμὴ δὲ μῆκος ἀπλατές.
γραμμῆς δὲ πέρατα σημεῖα.
εὐθεῖα γραμμή ἐστιν, ἥτις ἐξ ἴσου τοῖς ἐφʼ ἑαυτῆς σημείοις κεῖται.
ἐπιφάνεια δέ ἐστιν, ὃ μῆκος καὶ πλάτος μόνον ἔχει.
ἐπιφανείας δὲ πέρατα γραμμαί.
ἐπίπεδος ἐπιφάνειά ἐστιν, ἥτις ἐξ ἴσου ταῖς ἐφʼ ἑαυτῆς εὐθείαις κεῖται.
ἐπίπεδος δὲ γωνία ἐστὶν ἡ ἐν ἐπιπέδῳ δύο γραμμῶν ἁπτομένων ἀλλήλων καὶ μὴ ἐπʼ εὐθείας κειμένων πρὸς ἀλλήλας τῶν γραμμῶν κλίσις.
ὅταν δὲ αἱ περιέχουσαι τὴν γωνίαν γραμμαὶ εὐθεῖαι ὦσιν, εὐθύγραμμος καλεῖται ἡ γωνία.
ὅταν δὲ εὐθεῖα ἐπʼ εὐθεῖαν σταθεῖσα τὰς ἐφεξῆς γωνίας ἴσας ἀλλήλαις ποιῇ, ὀρθὴ ἑκατέρα τῶν ἴσων γωνιῶν ἐστι, καὶ ἡ ἐφεστηκυῖα εὐθεῖα κάθετος καλεῖται, ἐφʼ ἣν ἐφέστηκεν.
ἀμβλεῖα γωνία ἐστὶν ἡ μείζων ὀρθῆς.
ὀξεῖα δὲ ἡ ἐλάσσων ὀρθῆς.
ὅρος ἐστίν, ὅ τινός ἐστι πέρας.
σχῆμά ἐστι τὸ ὑπό τινος ἤ τινων ὅρων περιεχόμενον.
κύκλος ἐστὶ σχῆμα ἐπίπεδον ὑπὸ μιᾶς γραμμῆς
περιεχόμενον ἣ καλεῖται περιφέρεια, πρὸς ἣν ἀφʼ ἑνὸς
σημείου τῶν ἐντὸς τοῦ σχήματος κειμένων πᾶσαι αἱ
προσπίπτουσαι εὐθεῖαι πρὸς τὴν τοῦ κύκλου περιφέρειαν
ἴσαι ἀλλήλαις εἰσίν.
κέντρον δὲ τοῦ κύκλου τὸ σημεῖον καλεῖται.
διάμετρος δὲ τοῦ κύκλου ἐστὶν εὐθεῖά τις διὰ τοῦ κέντρου ἠγμένη καὶ περατουμένη ἐφʼ ἑκάτερα τὰ μέρη ὑπὸ τῆς τοῦ κύκλου περιφερείας, ἥτις καὶ δίχα τέμνει τὸν κύκλον.
ἡμικύκλιον δέ ἐστι τὸ περιεχόμενον σχῆμα ὑπό τε τῆς διαμέτρου καὶ τῆς ἀπολαμβανομένης ὑπʼ αὐτῆς περιφερείας. κέντρον δὲ τοῦ ἡμικυκλίου τὸ αὐτό, ὃ καὶ τοῦ κύκλου ἐστίν.
σχήματα εὐθύγραμμά ἐστι τὰ ὑπὸ εὐθειῶν περιεχόμενα, τρίπλευρα μὲν τὰ ὑπὸ τριῶν, τετράπλευρα δὲ τὰ ὑπὸ τεσσάρων, πολύπλευρα δὲ τὰ ὑπὸ πλειόνων ἢ τεσσάρων εὐθειῶν περιεχόμενα.
τῶν δὲ τριπλεύρων σχημάτων ἰσόπλευρον μὲν τρίγωνόν ἐστι τὸ τὰς τρεῖς ἴσας ἔχον πλευράς, ἰσοσκελὲς δὲ τὸ τὰς δύο μόνας ἴσας ἔχον πλευράς, σκαληνὸν δὲ τὸ τὰς τρεῖς ἀνίσους ἔχον πλευράς.
ἔτι δὲ τῶν τριπλεύρων σχημάτων ὀρθογώνιον μὲν τρίγωνόν ἐστι τὸ ἔχον ὀρθὴν γωνίαν, ἀμβλυγώνιον δὲ τὸ ἔχον ἀμβλεῖαν γωνίαν, ὀξυγώνιον δὲ τὸ τὰς τρεῖς ὀξείας ἔχον γωνίας.
τῶν δὲ τετραπλεύρων σχημάτων τετράγωνον μέν
ἐστιν, ὃ ἰσόπλευρόν τέ ἐστι καὶ ὀρθογώνιον, ἑτερόμηκες
δέ, ὃ ὀρθογώνιον μέν, οὐκ ἰσόπλευρον δέ, ῥόμβος δέ, ὃ
ἰσόπλευρον μέν, οὐκ ὀρθογώνιον δέ, ῥομβοειδὲς δὲ τὸ τὰς
ἀπεναντίον πλευράς τε καὶ γωνίας ἴσας ἀλλήλαις ἔχον,
ὃ οὔτε ἰσόπλευρόν ἐστιν οὔτε ὀρθογώνιον· τὰ δὲ παρὰ
ταῦτα τετράπλευρα τραπέζια καλείσθω.
παράλληλοί εἰσιν εὐθεῖαι, αἵτινες ἐν τῷ αὐτῷ ἐπιπέδῳ οὖσαι καὶ ἐκβαλλόμεναι εἰς ἄπειρον ἐφʼ ἑκάτερα τὰ μέρη ἐπὶ μηδέτερα συμπίπτουσιν ἀλλήλαις.
Ἠιτήσθω ἀπὸ παντὸς σημείου ἐπὶ πᾶν σημεῖον εὐθεῖαν γραμμὴν ἀγαγεῖν.
καὶ πεπερασμένην εὐθεῖαν κατὰ τὸ συνεχὲς ἐπʼ εὐθείας ἐκβαλεῖν.
καὶ παντὶ κέντρῳ καὶ διαστήματι κύκλον γράφεσθαι.
καὶ πάσας τὰς ὀρθὰς γωνίας ἴσας ἀλλήλαις εἶναι.
καὶ ἐὰν εἰς δύο εὐθείας εὐθεῖα ἐμπίπτουσα τὰς ἐντὸς καὶ ἐπὶ τὰ αὐτὰ μέρη γωνίας δύο ὀρθῶν ἐλάσσονας ποιῇ, ἐκβαλλομένας τὰς δύο εὐθείας ἐπʼ ἄπειρον συμπίπτειν, ἐφʼ ἃ μέρη εἰσὶν αἱ τῶν δύο ὀρθῶν ἐλάσσονες.
τὰ τῷ αὐτῷ ἴσα καὶ ἀλλήλοις ἐστὶν ἴσα.
καὶ ἐὰν ἴσοις ἴσα προστεθῇ, τὰ ὅλα ἐστὶν ἴσα.
καὶ ἐὰν ἀπὸ ἴσων ἴσα ἀφαιρεθῇ, τὰ καταλειπόμενά ἐστιν ἴσα.
καὶ ἐὰν ἀνίσοις ἴσα προστεθῇ, τὰ ὅλα ἐστὶν ἄνισα.
καὶ τὰ τοῦ αὐτοῦ διπλάσια ἴσα ἀλλήλοις ἐστίν.
καὶ τὰ τοῦ αὐτοῦ ἡμίση ἴσα ἀλλήλοις ἐστίν.
καὶ τὰ ἐφαρμόζοντα ἐπʼ ἄλληλα ἴσα ἀλλήλοις ἐστίν.
καὶ τὸ ὅλον τοῦ μέρους μεῖζον ἐστιν.
καὶ δύο εὐθεῖαι χωρίον οὐ περιέχουσιν.
ἐπὶ τῆς δοθείσης εὐθείας πεπερασμένης τρίγωνον ἰσόπλευρον συστήσασθαι.
ἔστω ἡ δοθεῖσα εὐθεῖα πεπερασμένη ἡ
δεῖ δὴ ἐπὶ τῆς
κέντρῳ μὲν τῷ
οἱ κύκλοι, ἐπὶ τὰ
καὶ ἐπεὶ τὸ
ἴση ἐστὶν ἡ
ἰσόπλευρον ἄρα ἐστὶ τὸ
Ἐπὶ τῆς δοθείσης ἄρα εὐθείας πεπερασμένης τρίγωνον
· ὅπερ ἔδει ποιῆσαι.
ἰσόπλευρον συνέσταται
πρὸς τῷ δοθέντι σημείῳ τῇ δοθείσῃ εὐθείᾳ ἴσην εὐθεῖαν θέσθαι.
ἔστω τὸ μὲν δοθὲν σημεῖον τὸ
ἴσην εὐθεῖαν θέσθαι.
ἐπεζεύχθω γὰρ ἀπὸ τοῦ
δὲ τῷ
ἐπεὶ οὖν τὸ
τὸ
ἐδείχθη δὲ καὶ ἡ
πρὸς ἄρα τῷ δοθέντι σημείῳ τῷ
τῇ
δύο δοθεισῶν εὐθειῶν ἀνίσων ἀπὸ τῆς μείζονος τῇ ἐλάσσονι ἴσην εὐθεῖαν ἀφελεῖν.
ἔστωσαν αἱ δοθεῖσαι δύο εὐθεῖαι
κείσθω πρὸς τῷ
ὁ
καὶ ἐπεὶ τὸ
δύο ἄρα δοθεισῶν εὐθειῶν ἀνίσων τῶν
ἐὰν δύο τρίγωνα τὰς δύο πλευρὰς ταῖς δυσὶ πλευραῖς
ἴσας ἔχῃ ἑκατέραν ἑκατέρᾳ καὶ τὴν γωνίαν τῇ γωνίᾳ ἴσην
ἔχῃ τὴν ὑπὸ τῶν ἴσων εὐθειῶν περιεχομένην, καὶ τὴν βάσιν
τῇ βάσει ἴσην ἕξει, καὶ τὸ τρίγωνον τῷ τριγώνῳ ἴσον
ἔσται, καὶ αἱ λοιπαὶ γωνίαι ταῖς λοιπαῖς γωνίαις ἴσαι ἔσονται
ἑκατέρα ἑκατέρᾳ, ὑφʼ ἃς αἱ ἴσαι πλευραὶ ὑποτείνουσιν.
ἔστω δύο τρίγωνα τὰ
τὰς δύο πλευρὰς τὰς
ἑκατέραν ἑκατέρᾳ τὴν μὲν
τριγώνῳ ἴσον ἔσται, καὶ αἱ λοιπαὶ
γωνίαι ταῖς λοιπαῖς γωνίαις ἴσαι ἔσονται
ἑκατέρα ἑκατέρᾳ, ὑφʼ ἃς αἱ ἴσαι πλευραὶ ὑποτείνουσιν,
ἡ μὲν ὑπὸ
Ἐφαρμοζομένου γὰρ τοῦ
εὐθεῖα ἐπὶ τὴν
ἐφαρμόσαντος τοῦ δὲ
καὶ αἱ λοιπαὶ γωνίαι ἐπὶ τὰς λοιπὰς γωνίας ἐφαρμόσουσι
καὶ ἴσαι αὐταῖς ἔσονται, ἡ μὲν ὑπὸ
ἐὰν ἄρα δύο τρίγωνα τὰς δύο πλευρὰς ταῖς δύο πλευραῖς
ἴσας ἔχῃ ἑκατέραν ἑκατέρᾳ καὶ τὴν γωνίαν τῇ γωνίᾳ
ἴσην ἔχῃ τὴν ὑπὸ τῶν ἴσων εὐθειῶν περιεχομένην, καὶ τὴν
βάσιν τῇ βάσει ἴσην ἕξει, καὶ τὸ τρίγωνον τῷ τριγώνῳ
ἴσον ἔσται, καὶ αἱ λοιπαὶ γωνίαι ταῖς λοιπαῖς γωνίαις ἴσαι
ἔσονται ἑκατέρα ἑκατέρᾳ, ὑφʼ ἃς αἱ ἴσαι πλευραὶ ὑποτείνουσιν·
ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
τῶν ἰσοσκελῶν τριγώνων αἱ πρὸς τῇ βάσει γωνίαι ἴσαι ἀλλήλαις εἰσίν, καὶ προσεκβληθεισῶν τῶν ἴσων εὐθειῶν αἱ ὑπὸ τὴν βάσιν γωνίαι ἴσαι ἀλλήλαις ἔσονται.
ἔστω τρίγωνον ἰσοσκελὲς τὸ
πλευρὰν τῇ
εἰλήφθω γὰρ ἐπὶ τῆς
ἐπεὶ οὖν ἴση ἐστὶν ἡ μὲν
ταῖς λοιπαῖς γωνίαις ἴσαι ἔσονται ἑκατέρα ἑκατέρᾳ,
ὑφʼ ἃς αἱ ἴσαι πλευραὶ ὑποτείνουσιν, ἡ μὲν ὑπὸ
δὲ καὶ ἡ
ἑκατέρα ἑκατέρᾳ, ὑφʼ ἃς αἱ ἴσαι πλευραὶ ὑποτείνουσιν·
ἴση ἄρα ἐστὶν ἡ μὲν ὑπὸ
ἐστιν ἴση· καί εἰσι πρὸς τῇ βάσει τοῦ
τῶν ἄρα ἰσοσκελῶν τριγώνων αἱ πρὸς τῇ βάσει γωνίαι
ἴσαι ἀλλήλαις εἰσίν, καὶ προσεκβληθεισῶν τῶν ἴσων
εὐθειῶν αἱ ὑπὸ τὴν βάσιν γωνίαι ἴσαι ἀλλήλαις ἔσονται·
ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν τριγώνου αἱ δύο γωνίαι ἴσαι ἀλλήλαις ὦσιν, καὶ αἱ ὑπὸ τὰς ἴσας γωνίαις ὑποτείνουσαι πλευραὶ ἴσαι ἀλλήλαις ἔσονται.
ἔστω τρίγωνον τὸ
τῇ ὑπὸ
εἰ γὰρ ἄνισός ἐστιν ἡ
τῇ ἐλάττονι τῇ
ἐπεὶ οὖν ἴση ἐστὶν ἡ
γωνίᾳ τῇ ὑπὸ
ἐὰν ἄρα τριγώνου αἱ δύο γωνίαι ἴσαι ἀλλήλαις ὦσιν,
καὶ αἱ ὑπὸ τὰς ἴσας γωνίας ὑποτείνουσαι πλευραὶ ἴσαι
ἀλλήλαις ἔσονται· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐπὶ τῆς αὐτῆς εὐθείας δύο ταῖς αὐταῖς εὐθείαις ἄλλαι
δύο εὐθεῖαι ἴσαι ἑκατέρα ἑκατέρᾳ οὐ συσταθήσονται πρὸς
ἄλλῳ καὶ ἄλλῳ σημείῳ ἐπὶ τὰ αὐτὰ μέρη τὰ αὐτὰ πέρατα
ἔχουσαι ταῖς ἐξ ἀρχῆς εὐθείαις.
εἰ γὰρ δυνατόν, ἐπὶ τῆς αὐτῆς εὐθείας τῆς
ὥστε ἴσην εἶναι τὴν μὲν
ἐπεὶ οὖν ἴση ἐστὶν ἡ
καὶ πολλῷ μείζων· ὅπερ ἐστὶν ἀδύνατον.
οὐκ ἄρα ἐπὶ τῆς αὐτῆς εὐθείας δύο ταῖς αὐταῖς εὐθείαις
ἄλλαι δύο εὐθεῖαι ἴσαι ἑκατέρα ἑκατέρᾳ συσταθήσονται
πρὸς ἄλλῳ καὶ ἄλλῳ σημείῳ ἐπὶ τὰ αὐτὰ μέρη
τὰ αὐτὰ πέρατα ἔχουσαι ταῖς ἐξ ἀρχῆς εὐθείαις· ὅπερ
ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν δύο τρίγωνα τὰς δύο πλευρὰς ταῖς δύο πλευραῖς
ἴσας ἔχῃ ἑκατέραν ἑκατέρα, ἔχῃ δὲ καὶ τὴν βάσιν τῇ
βάσει ἴσην, καὶ τὴν γωνίαν τῇ γωνίᾳ ἴσην ἕξει τὴν ὑπὸ
τῶν ἴσων εὐθειῶν περιεχομένην.
ἔστω δύο τρίγωνα τὰ
τῇ
Ἐφαρμοζομένου γὰρ τοῦ
καὶ τιθεμένου τοῦ μὲν
τῆς δὲ
ἐπὶ βάσιν τὴν
τὰ αὐτὰ μέρη τὰ αὐτὰ πέρατα ἔχουσαι. οὐ συνίστανται
δέ· οὐκ ἄρα ἐφαρμοζομένης τῆς
ἔσται.
ἐὰν ἄρα δύο τρίγωνα τὰς δύο πλευρὰς ταῖς δύο πλευραῖς
ἴσας ἔχῃ ἑκατέραν ἑκατέρᾳ καὶ τὴν βάσιν τῇ βάσει
ἴσην ἔχῃ, καὶ τὴν γωνίαν τῇ γωνίᾳ ἴσην ἕξει τὴν ὑπὸ
τῶν ἴσων εὐθειῶν περιεχομένην· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
τὴν δοθεῖσαν γωνίαν εὐθύγραμμον δίχα τεμεῖν.
ἔστω ἡ δοθεῖσα γωνία εὐθύγραμμος ἡ ὑπὸ
εἰλήφθω ἐπὶ τῆς
ἀπὸ τῆς
ἐπεὶ γὰρ ἴση ἐστὶν ἡ
δύο δὴ αἱ
ἡ ἄρα δοθεῖσα γωνία εὐθύγραμμος ἡ
ὑπὸ
τὴν δοθεῖσαν εὐθεῖαν πεπερασμένην δίχα τεμεῖν.
ἔστω ἡ δοθεῖσα εὐθεῖα πεπερασμένη ἡ
συνεστάτω ἐπʼ αὐτῆς τρίγωνον ἰσόπλευρον
τὸ
ἐπεὶ γὰρ ἴση ἐστὶν ἡ
κοινὴ δὲ ἡ
ἡ ἄρα δοθεῖσα εὐθεῖα πεπερασμένη ἡ
κατὰ τὸ
τῇ δοθείσῃ εὐθείᾳ ἀπὸ τοῦ πρὸς αὐτῇ δοθέντος σημείου πρὸς ὀρθὰς γωνίας εὐθεῖαν γραμμὴν ἀγαγεῖν.
ἔστω ἡ μὲν δοθεῖσα εὐθεῖα ἡ
πρὸς ὀρθὰς γωνίας εὐθεῖαν γραμμὴν ἀγαγεῖν.
εἰλήφθω ἐπὶ τῆς
τοῦ πρὸς αὐτῇ δοθέντος σημείου
τοῦ
ἐπεὶ γὰρ ἴση ἐστὶν ἡ
τῇ
ἐφεξῆς γωνίας ἴσας ἀλλήλαις ποιῇ, ὀρθὴ ἑκατέρα τῶν
ἴσων γωνιῶν ἐστιν· ὀρθὴ ἄρα ἐστὶν ἑκατέρα τῶν ὑπὸ
τῇ ἄρα δοθείσῃ εὐθείᾳ τῇ
ἦκται ἡ
ἐπὶ τὴν δοθεῖσαν εὐθεῖαν ἄπειρον ἀπὸ τοῦ δοθέντος σημείου, ὃ μή ἐστιν ἐπʼ αὐτῆς, κάθετον εὐθεῖαν γραμμὴν ἀγαγεῖν.
ἔστω ἡ μὲν δοθεῖσα εὐθεῖα ἄπειρος ἡ
σημεῖον, ὃ μή ἐστιν ἐπʼ αὐτῆς, τὸ
εἰλήφθω γὰρ ἐπὶ τὰ ἕτερα μέρη τῆς
σημεῖον τὸ
τὴν δοθεῖσαν εὐθεῖαν ἄπειρον
τὴν
ἐπεὶ γὰρ ἴση ἐστὶν ἡ
τὰς ἐφεξῆς γωνίας ἴσας ἀλλήλαις ποιῇ, ὀρθὴ ἑκατέρα
τῶν ἴσων γωνιῶν ἐστιν, καὶ ἡ ἐφεστηκυῖα εὐθεῖα κάθετος
καλεῖται ἐφʼ ἣν ἐφέστηκεν.
ἐπὶ τὴν δοθεῖσαν ἄρα εὐθεῖαν ἄπειρον τὴν
κάθετος ἦκται ἡ
ἐὰν εὐθεῖα ἐπʼ εὐθεῖαν σταθεῖσα γωνίας ποιῇ, ἤτοι δύο ὀρθὰς ἢ δυσὶν ὀρθαῖς ἴσας ποιήσει.
εὐθεῖα γάρ τις ἡ
εἰ μὲν οὖν ἴση ἐστὶν ἡ ὑπὸ
εὐθείᾳ πρὸς ὀρθὰς ἡ
ἴσαι εἰσίν. πάλιν, ἐπεὶ ἡ ὑπὸ
καὶ αἱ ὑπὸ
ἐὰν ἄρα εὐθεῖα ἐπʼ εὐθεῖαν σταθεῖσα γωνίας ποιῇ,
ἤτοι δύο ὀρθὰς ἢ δυσὶν ὀρθαῖς ἴσας ποιήσει· ὅπερ ἔδει
δεῖξαι.
ἐὰν πρός τινι εὐθείᾳ καὶ τῷ πρὸς αὐτῇ σημείῳ δύο
εὐθεῖαι μὴ ἐπὶ τὰ αὐτὰ μέρη κείμεναι τὰς ἐφεξῆς γωνίας
δυσὶν ὀρθαῖς ἴσας ποιῶσιν, ἐπʼ εὐθείας ἔσονται ἀλλήλαις
αἱ εὐθεῖαι.
πρὸς γάρ τινι εὐθείᾳ τῇ
εἰ γὰρ μή ἐστι τῇ
ἐπεὶ οὖν εὐθεῖα ἡ
εἰσίν· εἰσὶ δὲ καὶ αἱ ὑπὸ
εἰσίν. κοινὴ ἀφῃρήσθω ἡ ὑπὸ
ἐὰν ἄρα πρός τινι εὐθείᾳ καὶ τῷ πρὸς αὐτῇ σημείῳ
δύο εὐθεῖαι μὴ ἐπὶ τὰ αὐτὰ μέρη κείμεναι τὰς ἐφεξῆς
γωνίας δυσὶν ὀρθαῖς ἴσας ποιῶσιν, ἐπʼ εὐθείας ἔσονται
ἀλλήλαις αἱ εὐθεῖαι· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν δύο εὐθεῖαι τέμνωσιν ἀλλήλας, τὰς κατὰ κορυφὴν γωνίας ἴσας ἀλλήλαις ποιοῦσιν.
δύο γὰρ εὐθεῖαι αἱ
τῇ ὑπὸ
ἐπεὶ γὰρ εὐθεῖα ἡ
ἴσαι εἰσίν. πάλιν, ἐπεὶ εὐθεῖα ἡ
ἐὰν ἄρα δύο εὐθεῖαι τέμνωσιν ἀλλήλας, τὰς κατὰ κορυφὴν
γωνίας ἴσας ἀλλήλαις ποιοῦσιν· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
Πόρισμα
ἐκ δὴ τούτου φανερὸν ὅτι, ἐὰν δύο εὐθεῖαι τέμνωσιν
ἀλλήλας, τὰς πρὸς τῇ τομῇ γωνίας τέτρασιν ὀρθαῖς ἴσας
ποιήσουσιν.
παντὸς τριγώνου μιᾶς τῶν πλευρῶν προσεκβληθείσης ἡ ἐκτὸς γωνία ἑκατέρας τῶν ἐντὸς καὶ ἀπεναντίον γωνιῶν μείζων ἐστίν.
ἔστω τρίγωνον τὸ
μία πλευρὰ ἡ
τετμήσθω ἡ
ἐπιζευχθεῖσα ἡ
ἐπεὶ οὖν ἴση ἐστὶν ἡ μὲν
δύο δὴ αἱ
ἴσαι εἰσὶν ἑκατέρα ἑκατέρᾳ, ὑφʼ ἃς αἱ ἴσαι πλευραὶ ὑποτείνουσιν·
ἴση ἄρα ἐστὶν ἡ ὑπὸ
ὑπὸ
παντὸς ἄρα τριγώνου μιᾶς τῶν πλευρῶν προσεκβληθείσης ἡ ἐκτὸς γωνία ἑκατέρας τῶν ἐντὸς καὶ ἀπεναντίον γωνιῶν μείζων ἐστίν· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
παντὸς τριγώνου αἱ δύο γωνίαι δύο ὀρθῶν ἐλάσσονές εἰσι πάντῃ μεταλαμβανόμεναι.
ἔστω τρίγωνον τὸ
εἰσι πάντῃ μεταλαμβανόμεναι.
Ἐκβεβλήσθω γὰρ ἡ
καὶ ἐπεὶ τριγώνου τοῦ
καὶ ἔτι αἱ ὑπὸ
παντὸς ἄρα τριγώνου αἱ δύο γωνίαι δύο ὀρθῶν ἐλάσσονές εἰσι πάντῃ μεταλαμβανόμεναι· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
παντὸς τριγώνου ἡ μείζων πλευρὰ τὴν μείζονα γωνίαν ὑποτείνει.
ἔστω γὰρ τρίγωνον τὸ
ἐστὶ τῆς ὑπὸ
ἐπεὶ γὰρ μείζων ἐστὶν ἡ
καὶ ἐπεὶ τριγώνου τοῦ
ἀπεναντίον τῆς ὑπὸ
παντὸς ἄρα τριγώνου ἡ μείζων πλευρὰ τὴν μείζονα γωνίαν ὑποτείνει· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
παντὸς τριγώνου ὑπὸ τὴν μείζονα γωνίαν ἡ μείζων πλευρὰ ὑποτείνει.
ἔστω τρίγωνον τὸ
ὅτι καὶ πλευρὰ ἡ
εἰ γὰρ μή, ἤτοι ἴση ἐστὶν ἡ
τῇ ὑπὸ
ἡ
παντὸς ἄρα τριγώνου ὑπὸ τὴν μείζονα γωνίαν ἡ μείζων πλευρὰ ὑποτείνει· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
παντὸς τριγώνου αἱ δύο πλευραὶ τῆς λοιπῆς μείζονές εἰσι πάντῃ μεταλαμβανόμεναι.
ἔστω γὰρ τρίγωνον τὸ
μεταλαμβανόμεναι, αἱ μὲν
διήχθω γὰρ ἡ
ἐπεὶ οὖν ἴση ἐστὶν ἡ
γωνίαν τῆς ὑπὸ
παντὸς ἄρα τριγώνου αἱ δύο πλευραὶ τῆς λοιπῆς μείζονές εἰσι πάντῃ μεταλαμβανόμεναι· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν τριγώνου ἐπὶ μιᾶς τῶν πλευρῶν ἀπὸ τῶν περάτων
δύο εὐθεῖαι ἐντὸς συσταθῶσιν, αἱ συσταθεῖσαι τῶν λοιπῶν
τοῦ τριγώνου δύο πλευρῶν ἐλάττονες μὲν ἔσονται,
μείζονα δὲ γωνίαν περιέξουσιν.
τριγώνου γὰρ τοῦ
τῆς ὑπὸ
διήχθω γὰρ ἡ
ἀλλὰ τῶν
πάλιν, ἐπεὶ παντὸς τριγώνου ἡ ἐκτὸς γωνία τῆς ἐντὸς
καὶ ἀπεναντίον μείζων ἐστίν, τοῦ
ἐὰν ἄρα τριγώνου ἐπὶ μιᾶς τῶν πλευρῶν ἀπὸ τῶν περάτων δύο εὐθεῖαι ἐντὸς συσταθῶσιν, αἱ συσταθεῖσαι τῶν λοιπῶν τοῦ τριγώνου δύο πλευρῶν ἐλάττονες μέν εἰσιν, μείζονα δὲ γωνίαν περιέχουσιν· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐκ τριῶν εὐθειῶν, αἵ εἰσιν ἴσαι τρισὶ ταῖς δοθείσαις
εὐθείαις, τρίγωνον συστήσασθαι· δεῖ δὲ τὰς δύο τῆς
λοιπῆς μείζονας εἶναι πάντῃ μεταλαμβανομένας διὰ τὸ
καὶ παντὸς τριγώνου τὰς δύο πλευρὰς τῆς λοιπῆς μείζονας
.
εἶναι πάντῃ μεταλαμβανομένας
ἔστωσαν αἱ δοθεῖσαι τρεῖς εὐθεῖαι αἱ
συστήσασθαι.
Ἐκκείσθω τις εὐθεῖα ἡ
ἐπεὶ γὰρ τὸ
ἴση ἐστὶν ἡ
ἐκ τριῶν ἄρα εὐθειῶν τῶν
πρὸς τῇ δοθείσῃ εὐθείᾳ καὶ τῷ πρὸς αὐτῇ σημείῳ τῇ δοθείσῃ γωνίᾳ εὐθυγράμμῳ ἴσην γωνίαν εὐθύγραμμον συστήσασθαι.
ἔστω ἡ μὲν δοθεῖσα εὐθεῖα ἡ
σημεῖον τὸ
συστήσασθαι.
εἰλήφθω ἐφʼ ἑκατέρας τῶν
τὸ
ἐπεὶ οὖν δύο αἱ
πρὸς ἄρα τῇ δοθείσῃ εὐθείᾳ τῇ
ἐὰν δύο τρίγωνα τὰς δύο πλευρὰς ταῖς δύο πλευραῖς
ἴσας ἔχῃ ἑκατέραν ἑκατέρᾳ, τὴν δὲ γωνίαν τῆς γωνίας
μείζονα ἔχῃ τὴν ὑπὸ τῶν ἴσων εὐθειῶν περιεχομένην,
καὶ τὴν βάσιν τῆς βάσεως μείζονα ἕξει.
ἔστω δύο τρίγωνα τὰ
μείζων ἐστίν.
ἐπεὶ γὰρ μείζων ἡ ὑπὸ
αἱ
ἐπεὶ οὖν ἴση ἐστὶν ἡ μὲν
βάσις ἄρα ἡ
ὑπὸ
ἄρα καὶ ἡ
ἐὰν ἄρα δύο τρίγωνα τὰς δύο πλευρὰς δυσὶ πλευραῖς ἴσας ἔχῃ ἑκατέραν ἑκατέρᾳ, τὴν δὲ γωνίαν τῆς γωνίας μείζονα ἔχῃ τὴν ὑπὸ τῶν ἴσων εὐθειῶν περιεχομένην, καὶ τὴν βάσιν τῆς βάσεως μείζονα ἕξει· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν δύο τρίγωνα τὰς δύο πλευρὰς δυσὶ πλευραῖς ἴσας
ἔχῃ ἑκατέραν ἑκατέρᾳ, τὴν δὲ βάσιν τῆς βάσεως μείζονα
ἔχῃ, καὶ τὴν γωνίαν τῆς γωνίας μείζονα ἕξει τὴν ὑπὸ
τῶν ἴσων εὐθειῶν περιεχομένην.
ἔστω δύο τρίγωνα τὰ
λέγω, ὅτι καὶ γωνία ἡ ὑπὸ
εἰ γὰρ μή, ἤτοι ἴση ἐστὶν αὐτῇ
ἢ ἐλάσσων· ἴση μὲν οὖν οὐκ ἔστιν
ἡ ὑπὸ
ἡ
ἴση· μείζων ἄρα ἐστὶν ἡ ὑπὸ
ἐὰν ἄρα δύο τρίγωνα τὰς δύο πλευρὰς δυσὶ πλευραῖς ἴσας ἔχῃ ἑκατέραν ἑκάτερᾳ, τὴν δὲ βάσιν τῆς βάσεως μείζονα ἔχῃ, καὶ τὴν γωνίαν τῆς γωνίας μείζονα ἕξει τὴν ὑπὸ τῶν ἴσων εὐθειῶν περιεχομένην· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν δύο τρίγωνα τὰς δύο γωνίας δυσὶ γωνίαις ἴσας ἔχῃ
ἑκατέραν ἑκατέρᾳ καὶ μίαν πλευρὰν μιᾷ πλευρᾷ ἴσην ἤτοι
τὴν πρὸς ταῖς ἴσαις γωνίαις ἢ τὴν ὑποτείνουσαν ὑπὸ μίαν
τῶν ἴσων γωνιῶν, καὶ τὰς λοιπὰς πλευρὰς ταῖς λοιπαῖς
πλευραῖς ἴσας ἕξει ἑκατέραν ἑκατέρᾳ καὶ τὴν λοιπὴν
γωνίαν τῇ λοιπῇ γωνίᾳ.
ἔστω δύο τρίγωνα τὰ
πρότερον τὴν πρὸς ταῖς ἴσαις
γωνίαις τὴν
ὅτι καὶ τὰς λοιπὰς πλευρὰς ταῖς
λοιπαῖς πλευραῖς ἴσας ἕξει ἑκατέραν ἑκατέρᾳ, τὴν μὲν
εἰ γὰρ ἄνισός ἐστιν ἡ
ἐστίν. ἔστω μείζων ἡ
ἐπεὶ οὖν ἴση ἐστὶν ἡ μὲν
ἐστίν· βάσις ἄρα ἡ
καὶ ἡ ὑπὸ
ἄρα ἡ
ἀλλὰ δὴ πάλιν ἔστωσαν αἱ ὑπὸ τὰς ἴσας γωνίας πλευραὶ
ὑποτείνουσαι ἴσαι, ὡς ἡ
ἡ μὲν
εἰ γὰρ ἄνισός ἐστιν ἡ
ἴσαι πλευραὶ ὑποτείνουσιν· ἴση ἄρα ἐστὶν ἡ ὑπὸ
ἐστὶ δὲ καὶ ἡ
ἐὰν ἄρα δύο τρίγωνα τὰς δύο γωνίας δυσὶ γωνίαις ἴσας
ἔχῃ ἑκατέραν ἑκατέρᾳ καὶ μίαν πλευρὰν μιᾷ πλευρᾷ ἴσην
ἤτοι τὴν πρὸς ταῖς ἴσαις γωνίαις, ἢ τὴν ὑποτείνουσαν
ὑπὸ μίαν τῶν ἴσων γωνιῶν, καὶ τὰς λοιπὰς πλευρὰς ταῖς
λοιπαῖς πλευραῖς ἴσας ἕξει καὶ τὴν λοιπὴν γωνίαν τῇ
λοιπῇ γωνίᾳ· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν εἰς δύο εὐθείας εὐθεῖα ἐμπίπτουσα τὰς ἐναλλὰξ γωνίας ἴσας ἀλλήλαις ποιῇ, παράλληλοι ἔσονται ἀλλήλαις αἱ εὐθεῖαι.
εἰς γὰρ δύο εὐθείας τὰς
εἰ γὰρ μή, ἐκβαλλόμεναι αἱ
δὴ τοῦ
παράλληλος ἄρα ἐστὶν ἡ
ἐὰν ἄρα εἰς δύο εὐθείας εὐθεῖα ἐμπίπτουσα τὰς ἐναλλὰξ γωνίας ἴσας ἀλλήλαις ποιῇ, παράλληλοι ἔσονται αἱ εὐθεῖαι· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν εἰς δύο εὐθείας εὐθεῖα ἐμπίπτουσα τὴν ἐκτὸς γωνίαν
τῇ ἐντὸς καὶ ἀπεναντίον καὶ ἐπὶ τὰ αὐτὰ μέρη ἴσην
ποιῇ ἢ τὰς ἐντὸς καὶ ἐπὶ τὰ αὐτὰ μέρη δυσὶν ὀρθαῖς ἴσας,
παράλληλοι ἔσονται ἀλλήλαις αἱ εὐθεῖαι.
εἰς γὰρ δύο εὐθείας τὰς
ἐπεὶ γὰρ ἴση ἐστὶν ἡ ὑπὸ
πάλιν, ἐπεὶ αἱ ὑπὸ
ἐὰν ἄρα εἰς δύο εὐθείας εὐθεῖα ἐμπίπτουσα τὴν ἐκτὸς
γωνίαν τῇ ἐντὸς καὶ ἀπεναντίον καὶ ἐπὶ τὰ αὐτὰ μέρη ἴσην
ποιῇ ἢ τὰς ἐντὸς καὶ ἐπὶ τὰ αὐτὰ μέρη δυσὶν ὀρθαῖς ἴσας,
παράλληλοι ἔσονται αἱ εὐθεῖαι· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἡ εἰς τὰς παραλλήλους εὐθείας εὐθεῖα ἐμπίπτουσα
τάς τε ἐναλλὰξ γωνίας ἴσας ἀλλήλαις ποιεῖ καὶ τὴν ἐκτὸς
τῇ ἐντὸς καὶ ἀπεναντίον ἴσην καὶ τὰς ἐντὸς καὶ ἐπὶ τὰ
αὐτὰ μέρη δυσὶν ὀρθαῖς ἴσας.
εἰς γὰρ παραλλήλους εὐθείας τὰς
εἰ γὰρ ἄνισός ἐστιν ἡ ὑπὸ
ἄρα ὑπὸ καὶ αἱ ἄρα ὑπὸ
ἄρα
ὑπὸ
ἡ ἄρα εἰς τὰς παραλλήλους εὐθείας εὐθεῖα ἐμπίπτουσα
τάς τε ἐναλλὰξ γωνίας ἴσας ἀλλήλαις ποιεῖ καὶ τὴν ἐκτὸς
τῇ ἐντὸς καὶ ἀπεναντίον ἴσην καὶ τὰς ἐντὸς καὶ ἐπὶ τὰ
αὐτὰ μέρη δυσὶν ὀρθαῖς ἴσας· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
αἱ τῇ αὐτῇ εὐθείᾳ παράλληλοι καὶ ἀλλήλαις εἰσὶ παράλληλοι.
ἔστω ἑκατέρα τῶν
ἐμπιπτέτω γὰρ εἰς αὐτὰς εὐθεῖα ἡ
καὶ ἐπεὶ εἰς παραλλήλους εὐθείας τὰς
ἐδείχθη δὲ καὶ ἡ ὑπὸ
Αἱ ἄρα τῇ αὐτῇ εὐθείᾳ παράλληλοι
ὅπερ
ἔδει δεῖξαι.
καὶ ἀλλήλαις εἰσὶ παράλληλοι·
διὰ τοῦ δοθέντος σημείου τῇ δοθείσῃ εὐθείᾳ παράλληλον εὐθεῖαν γραμμὴν ἀγαγεῖν.
ἔστω τὸ μὲν δοθὲν σημεῖον τὸ
εἰλήφθω ἐπὶ τῆς
τῷ
καὶ ἐπεὶ εἰς δύο εὐθείας τὰς
διὰ τοῦ δοθέντος ἄρα σημείου τοῦ
παντὸς τριγώνου μιᾶς τῶν πλευρῶν προσεκβληθείσης
ἡ ἐκτὸς γωνία δυσὶ ταῖς ἐντὸς καὶ ἀπεναντίον ἴση ἐστίν,
καὶ αἱ ἐντὸς τοῦ τριγώνου τρεῖς γωνίαι δυσὶν ὀρθαῖς ἴσαι
εἰσίν.
ἔστω τρίγωνον τὸ
ἤχθω γὰρ διὰ τοῦ
καὶ ἐπεὶ παράλληλός ἐστιν ἡ
ταῖς ἐντὸς καὶ ἀπεναντίον ταῖς ὑπὸ
κοινὴ προσκείσθω ἡ ὑπὸ
παντὸς ἄρα τριγώνου μιᾶς τῶν πλευρῶν προσεκβληθείσης ἡ ἐκτὸς γωνία δυσὶ ταῖς ἐντὸς καὶ ἀπεναντίον ἴση ἐστίν, καὶ αἱ ἐντὸς τοῦ τριγώνου τρεῖς γωνίαι δυσὶν ὀρθαῖς ἴσαι εἰσίν· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
αἱ τὰς ἴσας τε καὶ παραλλήλους ἐπὶ τὰ αὐτὰ μέρη ἐπιζευγνύουσαι εὐθεῖαι καὶ αὐταὶ ἴσαι τε καὶ παράλληλοί εἰσιν.
ἔστωσαν ἴσαι τε καὶ παράλληλοι
αἱ
ἐπεζεύχθω ἡ
τῇ
ἐστιν ἴση, καὶ τὸ
αἱ ἄρα τὰς ἴσας τε καὶ παραλλήλους ἐπὶ τὰ αὐτὰ μέρη ἐπιζευγνύουσαι εὐθεῖαι καὶ αὐταὶ ἴσαι τε καὶ παράλληλοί εἰσιν· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
τῶν παραλληλογράμμων χωρίων αἱ ἀπεναντίον πλευραί τε καὶ γωνίαι ἴσαι ἀλλήλαις εἰσίν, καὶ ἡ διάμετρος αὐτὰ δίχα τέμνει.
ἔστω παραλληλόγραμμον χωρίον τὸ
δὲ αὐτοῦ ἡ
ἐπεὶ γὰρ παράλληλός ἐστιν ἡ
τῇ
δύο δὴ τρίγωνά ἐστι τὰ
καὶ τὴν λοιπὴν γωνίαν τῇ λοιπῇ γωνίᾳ· ἴση ἄρα
ἡ μὲν
ἴση. ἐδείχθη δὲ καὶ ἡ ὑπὸ
τῶν ἄρα παραλληλογράμμων χωρίων αἱ ἀπεναντίον πλευραί τε καὶ γωνίαι ἴσαι ἀλλήλαις εἰσίν.
λέγω δή, ὅτι καὶ ἡ διάμετρος αὐτὰ δίχα τέμνει. ἐπεὶ
γὰρ ἴση ἐστὶν ἡ
ἄρα τρίγωνον τῷ
ἡ ἄρα
ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
τὰ παραλληλόγραμμα τὰ ἐπὶ τῆς αὐτῆς βάσεως ὄντα
καὶ ἐν ταῖς αὐταῖς παραλλήλοις ἴσα ἀλλήλοις ἐστίν.
ἔστω παραλληλόγραμμα τὰ
καὶ ἐν ταῖς αὐταῖς παραλλήλοις ταῖς
ἐπεὶ γὰρ παραλληλόγραμμόν ἐστι τὸ
ἴση· ὥστε καὶ ἡ
βάσει τῇ
ἄρα τὸ
ἴσον ἐστίν.
τὰ ἄρα παραλληλόγραμμα τὰ ἐπὶ τῆς αὐτῆς βάσεως ὄντα καὶ ἐν ταῖς αὐταῖς παραλλήλοις ἴσα ἀλλήλοις ἐστίν· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
τὰ παραλληλόγραμμα τὰ ἐπὶ ἴσων βάσεων ὄντα καὶ ἐν ταῖς αὐταῖς παραλλήλοις ἴσα ἀλλήλοις ἐστίν.
ἔστω παραλληλόγραμμα τὰ
καὶ ἐν ταῖς αὐταῖς παραλλήλοις
ταῖς
ἐπεζεύχθωσαν γὰρ αἱ
καὶ αἱ .
παραλληλόγραμμον ἄρα ἐστὶ τὸ
τὰ ἄρα παραλληλόγραμμα τὰ ἐπὶ ἴσων βάσεων ὄντα καὶ ἐν ταῖς αὐταῖς παραλλήλοις ἴσα ἀλλήλοις ἐστίν· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
τὰ τρίγωνα τὰ ἐπὶ τῆς αὐτῆς βάσεως ὄντα καὶ ἐν ταῖς αὐταῖς παραλλήλοις ἴσα ἀλλήλοις ἐστίν.
ἔστω τρίγωνα τὰ
παραλλήλοις ταῖς
Ἐκβεβλήσθω ἡ
δὲ τοῦ
ἡ γὰρ τὰ δὲ τῶν ἴσων ἡμίση ἴσα
ἀλλήλοις ἐστίν. ἴσον ἄρα ἐστὶ τὸ
τὰ ἄρα τρίγωνα τὰ ἐπὶ τῆς αὐτῆς βάσεως ὄντα καὶ ἐν ταῖς αὐταῖς παραλλήλοις ἴσα ἀλλήλοις ἐστίν· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
τὰ τρίγωνα τὰ ἐπὶ ἴσων βάσεων ὄντα καὶ ἐν ταῖς αὐταῖς παραλλήλοις ἴσα ἀλλήλοις ἐστίν.
ἔστω τρίγωνα τὰ
Ἐκβεβλήσθω γὰρ ἡ
θ, καὶ διὰ μὲν τοῦ
τὰ δὲ τῶν ἴσων ἡμίση ἴσα ἀλλήλοις ἐστίν. ἴσον ἄρα ἐστὶ
τὸ
τὰ ἄρα τρίγωνα τὰ ἐπὶ ἴσων βάσεων ὄντα καὶ ἐν ταῖς αὐταῖς παραλλήλοις ἴσα ἀλλήλοις ἐστίν· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
τὰ ἴσα τρίγωνα τὰ ἐπὶ τῆς αὐτῆς βάσεως ὄντα καὶ ἐπὶ τὰ αὐτὰ μέρη καὶ ἐν ταῖς αὐταῖς παραλλήλοις ἐστίν.
ἔστω ἴσα τρίγωνα τὰ
καὶ ἐν ταῖς αὐταῖς παραλλήλοις ἐστίν.
ἐπεζεύχθω γὰρ ἡ
εἰ γὰρ μή, ἤχθω διὰ τοῦ
ἐλάσσονι· ὅπερ ἐστὶν ἀδύνατον· οὐκ ἄρα παράλληλός
ἐστιν ἡ
τὰ ἄρα ἴσα τρίγωνα τὰ ἐπὶ τῆς αὐτῆς βάσεως ὄντα καὶ
ἐπὶ τὰ αὐτὰ μέρη καὶ ἐν ταῖς αὐταῖς παραλλήλοις ἐστίν·
ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
τὰ ἴσα τρίγωνα τὰ ἐπὶ ἴσων βάσεων ὄντα καὶ ἐπὶ τὰ
αὐτὰ μέρη καὶ ἐν ταῖς αὐταῖς παραλλήλοις ἐστίν.
ἔστω ἴσα τρίγωνα τὰ
τὰ αὐτὰ μέρη. λέγω, ὅτι καὶ ἐν ταῖς αὐταῖς
παραλλήλοις ἐστίν.
ἐπεζεύχθω γὰρ ἡ
εἰ γὰρ μή, ἤχθω διὰ τοῦ
καὶ ἐπεζεύχθω ἡ τριγώνῳ· καὶ τὸ
τρίγωνον ἴσον ἐστὶ τῷ
τῷ ἐλάσσονι· ὅπερ ἐστὶν ἀδύνατον· οὐκ ἄρα παράλληλος
ἡ
τὰ ἄρα ἴσα τρίγωνα τὰ ἐπὶ ἴσων βάσεων ὄντα καὶ
ἐπὶ τὰ αὐτὰ μέρη καὶ ἐν ταῖς αὐταῖς παραλλήλοις ἐστίν·
ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν παραλληλόγραμμον τριγώνῳ βάσιν τε ἔχῃ τὴν αὐτὴν καὶ ἐν ταῖς αὐταῖς παραλλήλοις ᾖ, διπλάσιόν ἐστι τὸ παραλληλόγραμμον τοῦ τριγώνου.
παραλληλόγραμμον γὰρ τὸ
βάσιν τε ἐχέτω τὴν αὐτὴν τὴν
ἐπεζεύχθω γὰρ ἡ
τὸ
δίχα τέμνει· ὥστε τὸ
ἐὰν ἄρα παραλληλόγραμμον τριγώνῳ βάσιν τε ἔχῃ τὴν αὐτὴν καὶ ἐν ταῖς αὐταῖς παραλλήλοις ᾖ, διπλάσιόν ἐστι τὸ παραλληλόγραμμον τοῦ τριγώνου· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
τῷ δοθέντι τριγώνῳ ἴσον παραλληλόγραμμον συστήσασθαι ἐν τῇ δοθείσῃ γωνίᾳ εὐθυγράμμῳ.
ἔστω τὸ μὲν δοθὲν τρίγωνον τὸ
παραλληλόγραμμον συστήσασθαι ἐν τῇ
τετμήσθω ἡ
τῇ
ἐπί τε γὰρ ἴσων βάσεών εἰσι τῶν
γὰρ αὐτῷ τὴν αὐτὴν ἔχει καὶ ἐν ταῖς αὐταῖς ἐστιν αὐτῷ
παραλλήλοις· ἴσον ἄρα ἐστὶ τὸ
τῷ ἄρα δοθέντι τριγώνῳ τῷ
συνέσταται τὸ
παντὸς παραλληλογράμμου τῶν περὶ τὴν διάμετρον παραλληλογράμμων τὰ παραπληρώματα ἴσα ἀλλήλοις ἐστίν.
ἔστω παραλληλόγραμμον τὸ
ἡ
ἐπεὶ γὰρ παραλληλόγραμμόν ἐστι τὸ
διὰ τὰ αὐτὰ δὴ καὶ τὸ
ἄρα τὸ
παντὸς ἄρα παραλληλογράμμου χωρίου τῶν περὶ τὴν διάμετρον παραλληλογράμμων τὰ παραπληρώματα ἴσα ἀλλήλοις ἐστίν· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
παρὰ τὴν δοθεῖσαν εὐθεῖαν τῷ δοθέντι τριγώνῳ ἴσον παραλληλόγραμμον παραβαλεῖν ἐν τῇ δοθείσῃ γωνίᾳ εὐθυγράμμῳ.
ἔστω ἡ μὲν δοθεῖσα εὐθεῖα ἡ
τὸ
συνεστάτω τῷ
καὶ διὰ τοῦ
ἢ δύο ὀρθῶν εἰς ἄπειρον ἐκβαλλόμεναι συμπίπτουσιν·
αἱ
παραλληλόγραμμον ἄρα ἐστὶ τὸ
καὶ ἐπεὶ ἴση ἐστὶν ἡ ὑπὸ
παρὰ τὴν δοθεῖσαν ἄρα εὐθεῖαν τὴν
γωνίᾳ τῇ ὑπὸ
τῷ δοθέντι εὐθυγράμμῳ ἴσον παραλληλόγραμμον
συστήσασθαι ἐν τῇ δοθείσῃ γωνίᾳ εὐθυγράμμῳ.
ἔστω τὸ μὲν δοθὲν εὐθύγραμμον τὸ
ἡ
ἐπεζεύχθω ἡ
καὶ ἡ ὑπὸ
τῷ
ἡ ὑπὸ
τῷ ἄρα δοθέντι εὐθυγράμμῳ τῷ
ἀπὸ τῆς δοθείσης εὐθείας τετράγωνον ἀναγράψαι.
ἔστω ἡ δοθεῖσα εὐθεῖα ἡ
ἤχθω τῇ
α πρὸς ὀρθὰς ἡ
τῇ
τετράγωνον ἄρα ἐστίν· καί ἐστιν ἀπὸ τῆς
ἐν τοῖς ὀρθογωνίοις τριγώνοις τὸ ἀπὸ τῆς τὴν ὀρθὴν
γωνίαν ὑποτεινούσης πλευρᾶς τετράγωνον ἴσον ἐστὶ τοῖς
ἀπὸ τῶν τὴν ὀρθὴν γωνίαν περιεχουσῶν πλευρῶν τετραγώνοις.
ἔστω τρίγωνον ὀρθογώνιον τὸ
ἴσον ἐστὶ τοῖς ἀπὸ τῶν
Ἀναγεγράφθω γὰρ ἀπὸ μὲν τῆς
α ὁποτέρᾳ τῶν
ὀρθαῖς ἴσας ποιοῦσιν· ἐπʼ εὐθείας ἄρα ἐστὶν ἡ
ἐστὶν ἡ μὲν ἐστιν ἴση, καὶ τὸ
τῷ ἐστὶ τοῦ μὲν
παραλλήλοις ταῖς τὰ δὲ τῶν ἴσων διπλάσια ἴσα ἀλλήλοις ἐστίν· ἴσον ἄρα
ἐστὶ καὶ τὸ
ἀπὸ τῆς
ἐν ἄρα τοῖς ὀρθογωνίοις τριγώνοις τὸ ἀπὸ τῆς τὴν ὀρθὴν
γωνίαν ὑποτεινούσης πλευρᾶς τετράγωνον ἴσον ἐστὶ τοῖς
ἀπὸ τῶν τὴν ὀρθὴν γωνίαν περιεχουσῶν πλευρῶν τετραγώνοις·
ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν τριγώνου τὸ ἀπὸ μιᾶς τῶν πλευρῶν τετράγωνον
ἴσον ᾖ τοῖς ἀπὸ τῶν λοιπῶν τοῦ τριγώνου δύο πλευρῶν
τετραγώνοις, ἡ περιεχομένη γωνία ὑπὸ τῶν λοιπῶν τοῦ
τριγώνου δύο πλευρῶν ὀρθή ἐστιν.
τριγώνου γὰρ τοῦ
ἤχθω γὰρ ἀπὸ τοῦ
ἡ
τῶν
πλευρὰ ἡ ἐστιν ἴση. ὀρθὴ δὲ ἡ ὑπὸ
ὑπὸ
ἐὰν ἄρα τριγώνου τὸ ἀπὸ μιᾶς τῶν πλευρῶν τετράγωνον ἴσον ᾖ τοῖς ἀπὸ τῶν λοιπῶν τοῦ τριγώνου δύο πλευρῶν τετραγώνοις, ἡ περιεχομένη γωνία ὑπὸ τῶν λοιπῶν τοῦ τριγώνου δύο πλευρῶν ὀρθή ἐστιν· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
πᾶν παραλληλόγραμμον ὀρθογώνιον περιέχεσθαι λέγεται ὑπὸ δύο τῶν τὴν ὀρθὴν γωνίαν περιεχουσῶν εὐθειῶν.
παντὸς δὲ παραλληλογράμμου χωρίου τῶν περὶ τὴν διάμετρον αὐτοῦ παραλληλογράμμων ἓν ὁποιονοῦν σὺν τοῖς δυσὶ παραπληρώμασι γνώμων καλείσθω.
ἐὰν ὦσι δύο εὐθεῖαι, τμηθῇ δὲ ἡ ἑτέρα αὐτῶν εἰς ὁσαδηποτοῦν
τμήματα, τὸ περιεχόμενον ὀρθογώνιον ὑπὸ τῶν
δύο εὐθειῶν ἴσον ἐστὶ τοῖς ὑπό τε τῆς ἀτμήτου καὶ ἑκάστου
τῶν τμημάτων περιεχομένοις ὀρθογωνίοις.
ἔστωσαν δύο εὐθεῖαι αἱ
ἤχθω γὰρ ἀπὸ τοῦ
ἴσον δή ἐστι τὸ
μὲν γὰρ ὑπὸ τῶν
ἐὰν ἄρα ὦσι δύο εὐθεῖαι, τμηθῇ δὲ ἡ ἑτέρα αὐτῶν εἰς ὁσαδηποτοῦν τμήματα, τὸ περιεχόμενον ὀρθογώνιον ὑπὸ τῶν δύο εὐθειῶν ἴσον ἐστὶ τοῖς ὑπό τε τῆς ἀτμήτου καὶ ἑκάστου τῶν τμημάτων περιεχομένοις ὀρθογωνίοις· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν εὐθεῖα γραμμὴ τμηθῇ, ὡς ἔτυχεν, τὸ ὑπὸ τῆς ὅλης καὶ ἑκατέρου τῶν τμημάτων περιεχόμενον ὀρθογώνιον ἴσον ἐστὶ τῷ ἀπὸ τῆς ὅλης τετραγώνῳ.
εὐθεῖα γὰρ ἡ
σημεῖον· λέγω, ὅτι τὸ ὑπὸ τῶν
Ἀναγεγράφθω γὰρ ἀπὸ τῆς
ἴσον δή ἐστι τὸ
ἐὰν ἄρα εὐθεῖα γραμμὴ τμηθῇ, ὡς ἔτυχεν, τὸ ὑπὸ τῆς
ὅλης καὶ ἑκατέρου τῶν τμημάτων περιεχόμενον ὀρθογώνιον
ἴσον ἐστὶ τῷ ἀπὸ τῆς ὅλης τετραγώνῳ· ὅπερ ἔδει
δεῖξαι.
ἐὰν εὐθεῖα γραμμὴ τμηθῇ, ὡς ἔτυχεν, τὸ ὑπὸ τῆς
ὅλης καὶ ἑνὸς τῶν τμημάτων περιεχόμενον ὀρθογώνιον
ἴσον ἐστὶ τῷ τε ὑπὸ τῶν τμημάτων περιεχομένῳ ὀρθογωνίῳ
καὶ τῷ ἀπὸ τοῦ προειρημένου τμήματος τετραγώνῳ.
εὐθεῖα γὰρ ἡ
Ἀναγεγράφθω γὰρ ἀπὸ τῆς
καὶ διήχθω ἡ
ὑπὸ τῶν
τοῦ ἀπὸ τῆς
ἐὰν ἄρα εὐθεῖα γραμμὴ τμηθῇ, ὡς ἔτυχεν, τὸ ὑπὸ τῆς
ὅλης καὶ ἑνὸς τῶν τμημάτων περιεχόμενον ὀρθογώνιον
ἴσον ἐστὶ τῷ τε ὑπὸ τῶν τμημάτων περιεχομένῳ ὀρθογωνίῳ
καὶ τῷ ἀπὸ τοῦ προειρημένου τμήματος τετραγώνῳ·
ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν εὐθεῖα γραμμὴ τμηθῇ, ὡς ἔτυχεν, τὸ ἀπὸ τῆς ὅλης
τετράγωνον ἴσον ἐστὶ τοῖς τε ἀπὸ τῶν τμημάτων τετραγώνοις
καὶ τῷ δὶς ὑπὸ τῶν τμημάτων περιεχομένῳ
ὀρθογωνίῳ.
εὐθεῖα γὰρ γραμμὴ ἡ
Ἀναγεγράφθω γὰρ ἀπὸ τῆς
καὶ ἐπεζεύχθω ἡ
ἀπεναντίον τῇ ὑπὸ
καὶ εἰς αὐτὰς ἐμπέπτωκεν εὐθεῖα ἡ , αἱ ἄρα ὑπὸ
ἀπὸ τῆς
τετράγωνα ἀπὸ τῶν
ἴσον ἐστὶ τοῖς τε ἀπὸ τῶν
ἐὰν ἄρα εὐθεῖα γραμμὴ τμηθῇ, ὡς ἔτυχεν, τὸ ἀπὸ τῆς
ὅλης τετράγωνον ἴσον ἐστὶ τοῖς τε ἀπὸ τῶν τμημάτων
τετραγώνοις καὶ τῷ δὶς ὑπὸ τῶν τμημάτων περιεχομένῳ
ὀρθογωνίῳ· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
πόρισμα
ἐκ δὴ τούτου φανερόν, ὅτι ἐν τοῖς τετραγώνοις χωρίοις
τὰ περὶ τὴν διάμετρον παραλληλόγραμμα τετράγωνά
ἐστιν.
ἐὰν εὐθεῖα γραμμὴ τμηθῇ εἰς ἴσα καὶ ἄνισα, τὸ ὑπὸ
τῶν ἀνίσων τῆς ὅλης τμημάτων περιεχόμενον ὀρθογώνιον
μετὰ τοῦ ἀπὸ τῆς μεταξὺ τῶν τομῶν τετραγώνου
ἴσον ἐστὶ τῷ ἀπὸ τῆς ἡμισείας τετραγώνῳ.
εὐθεῖα γάρ τις ἡ
Ἀναγεγράφθω γὰρ ἀπὸ τῆς
καὶ ἐπεζεύχθω ἡ
ἐπεὶ ἴσον ἐστὶ τὸ
τὸ
γνώμων ἴσος ἐστὶ τῷ ὑπὸ
ὅ ἐστιν ἀπὸ τῆς
ἐὰν ἄρα εὐθεῖα γραμμὴ τμηθῇ εἰς ἴσα καὶ ἄνισα, τὸ
ὑπὸ τῶν ἀνίσων τῆς ὅλης τμημάτων περιεχόμενον ὀρθογώνιον
μετὰ τοῦ ἀπὸ τῆς μεταξὺ τῶν τομῶν τετραγώνου
ἴσον ἐστὶ τῷ ἀπὸ τῆς ἡμισείας τετραγώνῳ· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν εὐθεῖα γραμμὴ τμηθῇ δίχα, προστεθῇ δέ τις αὐτῇ
εὐθεῖα ἐπʼ εὐθείας, τὸ ὑπὸ τῆς ὅλης σὺν τῇ προσκειμένῃ
καὶ τῆς προσκειμένης περιεχόμενον ὀρθογώνιον μετὰ τοῦ
ἀπὸ τῆς ἡμισείας τετραγώνου ἴσον ἐστὶ τῷ ἀπὸ τῆς συγκειμένης
ἔκ τε τῆς ἡμισείας καὶ τῆς προσκειμένης τετραγώνῳ.
εὐθεῖα γάρ τις ἡ
ὀρθογώνιον μετὰ τοῦ ἀπὸ τῆς
Ἀναγεγράφθω γὰρ ἀπὸ τῆς
τῶν
ἐπεὶ οὖν ἴση ἐστὶν ἡ
τῷ περιεχομένῳ
. κοινὸν προσκείσθω τὸ
ὀρθογωνίῳ
ὅ ἐστιν ἀπὸ τῆς
ἐὰν ἄρα εὐθεῖα γραμμὴ τμηθῇ δίχα, προστεθῇ δέ τις
αὐτῇ εὐθεῖα ἐπʼ εὐθείας, τὸ ὑπὸ τῆς ὅλης σὺν τῇ προσκειμένῃ
καὶ τῆς προσκειμένης περιεχόμενον ὀρθογώνιον μετὰ
τοῦ ἀπὸ τῆς ἡμισείας τετραγώνου ἴσον ἐστὶ τῷ ἀπὸ τῆς
συγκειμένης ἔκ τε τῆς ἡμισείας καὶ τῆς προσκειμένης
τετραγώνῳ· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν εὐθεῖα γραμμὴ τμηθῇ, ὡς ἔτυχεν, τὸ ἀπὸ τῆς ὅλης
καὶ τὸ ἀφʼ ἑνὸς τῶν τμημάτων τὰ συναμφότερα τετράγωνα
ἴσα ἐστὶ τῷ τε δὶς ὑπὸ τῆς ὅλης καὶ τοῦ εἰρημένου
τμήματος περιεχομένῳ ὀρθογωνίῳ καὶ τῷ ἀπὸ τοῦ λοιποῦ
τμήματος τετραγώνῳ.
εὐθεῖα γάρ τις ἡ
Ἀναγεγράφθω γὰρ ἀπὸ τῆς
ἐπεὶ οὖν ἴσον ἐστὶ τὸ
ἐστι γνώμων καὶ τὸ
ἴσον ἐστὶ τῷ δὶς ὑπὸ τῶν
ἀλλὰ ὁ τε δὶς ὑπὸ τῶν
ἐὰν ἄρα εὐθεῖα γραμμὴ τμηθῇ, ὡς ἔτυχεν, τὸ ἀπὸ τῆς ὅλης καὶ τὸ ἀφʼ ἑνὸς τῶν τμημάτων τὰ συναμφότερα τετράγωνα ἴσα ἐστὶ τῷ τε δὶς ὑπὸ τῆς ὅλης καὶ τοῦ εἰρημένου τμήματος περιεχομένῳ ὀρθογωνίῳ καὶ τῷ ἀπὸ τοῦ λοιποῦ τμήματος τετραγώνῳ· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν εὐθεῖα γραμμὴ τμηθῇ, ὡς ἔτυχεν, τὸ τετράκις ὑπὸ
τῆς ὅλης καὶ ἑνὸς τῶν τμημάτων περιεχόμενον ὀρθογώνιον
μετὰ τοῦ ἀπὸ τοῦ λοιποῦ τμήματος τετραγώνου ἴσον
ἐστὶ τῷ ἀπό τε τῆς ὅλης καὶ τοῦ εἰρημένου τμήματος ὡς
ἀπὸ μιᾶς ἀναγραφέντι τετραγώνῳ.
εὐθεῖα γάρ τις ἡ
τετραγώνῳ.
Ἐκβεβλήσθω γὰρ ἐπʼ εὐθείας τῇ ἡ
ἐπεὶ οὖν ἴση ἐστὶν ἡ
δὲ
τέσσαρα ἄρα τετραπλάσιά ἐστι τοῦ
τῷ
ἀλλὰ ὁ
ἴσον ἐστὶ τῷ ἀπὸ τῆς
ἐὰν ἄρα εὐθεῖα γραμμὴ τμηθῇ, ὡς ἔτυχεν, τὸ τετράκις
ὑπὸ τῆς ὅλης καὶ ἑνὸς τῶν τμημάτων περιεχόμενον ὀρθογώνιον
μετὰ τοῦ ἀπὸ τοῦ λοιποῦ τμήματος τετραγώνου
ἴσον ἐστὶ τῷ ἀπό τε τῆς ὅλης καὶ τοῦ εἰρημένου τμήματος
ὡς ἀπὸ μιᾶς ἀναγραφέντι τετραγώνῳ· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν εὐθεῖα γραμμὴ τμηθῇ εἰς ἴσα καὶ ἄνισα, τὰ ἀπὸ
τῶν ἀνίσων τῆς ὅλης τμημάτων τετράγωνα διπλάσιά ἐστι
τοῦ τε ἀπὸ τῆς ἡμισείας καὶ τοῦ ἀπὸ τῆς μεταξὺ τῶν
τομῶν τετραγώνου.
εὐθεῖα γάρ τις ἡ
ἤχθω γὰρ ἀπὸ τοῦ
ὀρθὰς ἡ
γωνία τῇ ὑπὸ
ἐστιν. καὶ ἐπεὶ ἡ ὑπὸ ἐστὶν ἡ ὑπὸ
β γωνία ἡμίσειά ἐστιν ὀρθῆς, ὀρθὴ δὲ ἡ ὑπὸ
ἐστὶ καὶ τὸ ἀπὸ
ἴσον καὶ τὸ ἀπὸ τῆς
τετράγωνον διπλάσιόν ἐστι τοῦ ἀπὸ τῆς
ἐστιν ἡ ὑπὸ
ἀπὸ τῶν
ἐὰν ἄρα εὐθεῖα γραμμὴ τμηθῇ εἰς ἴσα καὶ ἄνισα, τὰ
ἀπὸ τῶν ἀνίσων τῆς ὅλης τμημάτων τετράγωνα διπλάσιά
ἐστι τοῦ τε ἀπὸ τῆς ἡμισείας καὶ τοῦ ἀπὸ τῆς μεταξὺ
τῶν τομῶν τετραγώνου· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν εὐθεῖα γραμμὴ τμηθῇ δίχα, προστεθῇ δέ τις αὐτῇ
εὐθεῖα ἐπʼ εὐθείας, τὸ ἀπὸ τῆς ὅλης σὺν τῇ προσκειμένῃ
καὶ τὸ ἀπὸ τῆς προσκειμένης τὰ συναμφότερα τετράγωνα
διπλάσιά ἐστι τοῦ τε ἀπὸ τῆς ἡμισείας καὶ τοῦ ἀπὸ τῆς
συγκειμένης ἔκ τε τῆς ἡμισείας καὶ τῆς προσκειμένης
ὡς ἀπὸ μιᾶς ἀναγραφέντος τετραγώνου.
εὐθεῖα γάρ τις ἡ
ἐστι τῶν ἀπὸ τῶν
ἤχθω γὰρ ἀπὸ τοῦ
αἱ
ἐλάσσονές εἰσιν· αἱ δὲ ἀπʼ ἐλασσόνων ἢ δύο ὀρθῶν ἐκβαλλόμεναι
συμπίπτουσιν· αἱ ἄρα
τῇ ὑπὸ ἐστιν ἑκατέρα τῶν ὑπὸ
καὶ ἡ ὑπὸ
τῇ πρὸς τῷ ἴση
ἐστὶν ἡ ἴσον ἐστὶ καὶ τὸ ἀπὸ τῆς
ἀπὸ τῶν
ἀπὸ τῆς
ἴσα ἐστὶ τὰ ἀπὸ τῶν τετράγωνα διπλάσιά ἐστι τῶν ἀπὸ τῶν τετραγώνων.
ἴση δὲ ἡ τετράγωνα διπλάσιά ἐστι τῶν ἀπὸ τῶν
ἐὰν ἄρα εὐθεῖα γραμμὴ τμηθῇ δίχα, προστεθῇ δέ τις
αὐτῇ εὐθεῖα ἐπʼ εὐθείας, τὸ ἀπὸ τῆς ὅλης σὺν τῇ προσκειμένῃ
καὶ τὸ ἀπὸ τῆς προσκειμένης τὰ συναμφότερα
τετράγωνα διπλάσιά ἐστι τοῦ τε ἀπὸ τῆς ἡμισείας καὶ τοῦ
ἀπὸ τῆς συγκειμένης ἔκ τε τῆς ἡμισείας καὶ τῆς προσκειμένης
ὡς ἀπὸ μιᾶς ἀναγραφέντος τετραγώνου· ὅπερ ἔδει
δεῖξαι.
τὴν δοθεῖσαν εὐθεῖαν τεμεῖν ὥστε τὸ ὑπὸ τῆς ὅλης καὶ τοῦ ἑτέρου τῶν τμημάτων περιεχόμενον ὀρθογώνιον ἴσον εἶναι τῷ ἀπὸ τοῦ λοιποῦ τμήματος τετραγώνῳ.
ἔστω ἡ δοθεῖσα εὐθεῖα ἡ
ὥστε τὸ ὑπὸ τῆς ὅλης καὶ τοῦ ἑτέρου τῶν τμημάτων
περιεχόμενον ὀρθογώνιον ἴσον εἶναι τῷ ἀπὸ τοῦ λοιποῦ
τμήματος τετραγώνῳ.
Ἀναγεγράφθω γὰρ ἀπὸ τῆς
ἡ
περιεχόμενον ὀρθογώνιον ἴσον ποιεῖν τῷ ἀπὸ
τῆς
ἐπεὶ γὰρ εὐθεῖα ἡ
ἴσον ἐστὶ τῷ ἀπὸ τῆς
τὸ
ἡ ἄρα δοθεῖσα εὐθεῖα ἡ
τὸ ὑπὸ τῶν
ἐν τοῖς ἀμβλυγωνίοις τριγώνοις τὸ ἀπὸ τῆς τὴν ἀμβλεῖαν
γωνίαν ὑποτεινούσης πλευρᾶς τετράγωνον μεῖζόν ἐστι
τῶν ἀπὸ τῶν τὴν ἀμβλεῖαν γωνίαν περιεχουσῶν πλευρῶν
τετραγώνων τῷ περιεχομένῳ δὶς ὑπό τε μιᾶς τῶν περὶ τὴν
ἀμβλεῖαν γωνίαν, ἐφʼ ἣν ἡ κάθετος πίπτει, καὶ τῆς ἀπολαμβανομένης
ἐκτὸς ὑπὸ τῆς καθέτου πρὸς τῇ ἀμβλείᾳ
γωνίᾳ.
ἔστω ἀμβλυγώνιον τρίγωνον τὸ
ἐκβληθεῖσαν κάθετος ἡ
ἐπεὶ γὰρ εὐθεῖα ἡ
τῶν περιεχομένῳ ὀρθογωνίῳ.
ἀλλὰ τοῖς μὲν ἀπὸ τῶν
περιεχομένῳ ὀρθογωνίῳ· ὥστε τὸ ἀπὸ τῆς
ἐν ἄρα τοῖς ἀμβλυγωνίοις τριγώνοις τὸ ἀπὸ τῆς τὴν
ἀμβλεῖαν γωνίαν ὑποτεινούσης πλευρᾶς τετράγωνον μεῖζόν
ἐστι τῶν ἀπὸ τῶν τὴν ἀμβλεῖαν γωνίαν περιεχουσῶν
πλευρῶν τετραγώνων τῷ περιεχομένῳ δὶς ὑπό τε
μιᾶς τῶν περὶ τὴν ἀμβλεῖαν γωνίαν, ἐφʼ ἣν ἡ κάθετος
πίπτει, καὶ τῆς ἀπολαμβανομένης ἐκτὸς ὑπὸ τῆς καθέτου
πρὸς τῇ ἀμβλείᾳ γωνίᾳ· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐν τοῖς ὀξυγωνίοις τριγώνοις τὸ ἀπὸ τῆς τὴν ὀξεῖαν
γωνίαν ὑποτεινούσης πλευρᾶς τετράγωνον ἔλαττόν ἐστι
τῶν ἀπὸ τῶν τὴν ὀξεῖαν γωνίαν περιεχουσῶν πλευρῶν
τετραγώνων τῷ περιεχομένῳ δὶς ὑπό τε μιᾶς τῶν περὶ
τὴν ὀξεῖαν γωνίαν, ἐφʼ ἣν ἡ κάθετος πίπτει, καὶ τῆς ἀπολαμβανομένης
ἐντὸς ὑπὸ τῆς καθέτου πρὸς τῇ ὀξείᾳ γωνίᾳ.
ἔστω ὀξυγώνιον τρίγωνον τὸ
λέγω, ὅτι τὸ ἀπὸ τῆς
ἐπεὶ γὰρ εὐθεῖα ἡ
τε δὶς ὑπὸ τῶν
τοῖς μὲν ἀπὸ τῶν
δὶς ὑπὸ τῶν
ἐν ἄρα τοῖς ὀξυγωνίοις τριγώνοις τὸ ἀπὸ τῆς τὴν ὀξεῖαν
γωνίαν ὑποτεινούσης πλευρᾶς τετράγωνον ἔλαττόν ἐστι
τῶν ἀπὸ τῶν τὴν ὀξεῖαν γωνίαν περιεχουσῶν πλευρῶν
τετραγώνων τῷ περιεχομένῳ δὶς ὑπό τε μιᾶς τῶν περὶ
τὴν ὀξεῖαν γωνίαν, ἐφʼ ἣν ἡ κάθετος πίπτει, καὶ τῆς
ἀπολαμβανομένης ἐντὸς ὑπὸ τῆς καθέτου πρὸς τῇ ὀξείᾳ
γωνίᾳ· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
τῷ δοθέντι εὐθυγράμμῳ ἴσον τετράγωνον συστήσασθαι.
ἔστω τὸ δοθὲν εὐθύγραμμον τὸ
συνεστάτω γὰρ τῷ
ὀρθογώνιον τὸ
καὶ ἐκβεβλήσθω ἐπὶ τὸ
ἐπὶ τὸ
ἐπεὶ οὖν εὐθεῖα ἡ
τὸ ὑπὸ τῶν
ἐστὶ τῷ ἀπὸ τῆς
τῷ ἄρα δοθέντι εὐθυγράμμῳ τῷ
ἴσοι κύκλοι εἰσίν, ὧν αἱ διάμετροι ἴσαι εἰσίν, ἢ ὧν αἱ ἐκ τῶν κέντρων ἴσαι εἰσίν.
εὐθεῖα κύκλου ἐφάπτεσθαι λέγεται, ἥτις ἁπτομένη τοῦ κύκλου καὶ ἐκβαλλομένη οὐ τέμνει τὸν κύκλον.
κύκλοι ἐφάπτεσθαι ἀλλήλων λέγονται οἵτινες ἁπτόμενοι ἀλλήλων οὐ τέμνουσιν ἀλλήλους.
ἐν κύκλῳ ἴσον ἀπέχειν ἀπὸ τοῦ κέντρου εὐθεῖαι λέγονται, ὅταν αἱ ἀπὸ τοῦ κέντρου ἐπʼ αὐτὰς κάθετοι ἀγόμεναι ἴσαι ὦσιν.
μεῖζον δὲ ἀπέχειν λέγεται, ἐφʼ ἣν ἡ μείζων κάθετος πίπτει.
τμῆμα κύκλου ἐστὶ τὸ περιεχόμενον σχῆμα ὑπό τε εὐθείας καὶ κύκλου περιφερείας.
τμήματος δὲ γωνία ἐστὶν ἡ περιεχομένη ὑπό τε εὐθείας καὶ κύκλου περιφερείας.
ἐν τμήματι δὲ γωνία ἐστίν, ὅταν ἐπὶ τῆς περιφερείας
τοῦ τμήματος ληφθῇ τι σημεῖον καὶ ἀπʼ αὐτοῦ ἐπὶ τὰ
πέρατα τῆς εὐθείας, ἥ ἐστι βάσις τοῦ τμήματος, ἐπιζευχθῶσιν
εὐθεῖαι, ἡ περιεχομένη γωνία ὑπὸ τῶν ἐπιζευχθεισῶν
εὐθειῶν.
ὅταν δὲ αἱ περιέχουσαι τὴν γωνίαν εὐθεῖαι ἀπολαμβάνωσί τινα περιφέρειαν, ἐπʼ ἐκείνης λέγεται βεβηκέναι ἡ γωνία.
Τομεὺς δὲ κύκλου ἐστίν, ὅταν πρὸς τῷ κέντρῳ τοῦ κύκλου συσταθῇ γωνία, τὸ περιεχόμενον σχῆμα ὑπό τε τῶν τὴν γωνίαν περιεχουσῶν εὐθειῶν καὶ τῆς ἀπολαμβανομένης ὑπʼ αὐτῶν περιφερείας.
ὅμοια τμήματα κύκλων ἐστὶ τὰ δεχόμενα γωνίας ἴσας, ἢ ἐν οἷς αἱ γωνίαι ἴσαι ἀλλήλαις εἰσίν.
τοῦ δοθέντος κύκλου τὸ κέντρον εὑρεῖν.
ἔστω ὁ δοθεὶς κύκλος ὁ
διήχθω τις εἰς αὐτόν, ὡς ἔτυχεν, εὐθεῖα ἡ
τετμήσθω δίχα κατὰ τὸ κύκλου.
μὴ γάρ, ἀλλʼ εἰ δυνατόν, ἔστω τὸ
γάρ· γωνία ἄρα ἡ ὑπὸ
ὑπὸ
μείζων τῇ ἐλάττονι· ὅπερ ἐστὶν ἀδύνατον. οὐκ ἄρα τὸ
τὸ κύκλου.
Πόρισμα
ἐκ δὴ τούτου φανερόν, ὅτι ἐὰν ἐν κύκλῳ εὐθεῖά τις εὐθεῖάν τινα δίχα καὶ πρὸς ὀρθὰς τέμνῃ, ἐπὶ τῆς τεμνούσης ἐστὶ τὸ κέντρον τοῦ κύκλου· ὅπερ ἔδει ποιῆσαι.
ἐὰν κύκλου ἐπὶ τῆς περιφερείας ληφθῇ δύο τυχόντα σημεῖα, ἡ ἐπὶ τὰ σημεῖα ἐπιζευγνυμένη εὐθεῖα ἐντὸς πεσεῖται τοῦ κύκλου.
ἔστω κύκλος ὁ
εἰλήφθω δύο τυχόντα σημεῖα τὰ
μὴ γάρ, ἀλλʼ εἰ δυνατόν, πιπτέτω ἐκτὸς ὡς ἡ
δ, καὶ ἐπεζεύχθωσαν αἱ
ἐπεὶ οὖν ἴση ἐστὶν ἡ
μείζων ἄρα ἡ ὑπὸ
ἐὰν ἄρα κύκλου ἐπὶ τῆς περιφερείας ληφθῇ δύο τυχόντα σημεῖα, ἡ ἐπὶ τὰ σημεῖα ἐπιζευγνυμένη εὐθεῖα ἐντὸς πεσεῖται τοῦ κύκλου· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν ἐν κύκλῳ εὐθεῖά τις διὰ τοῦ κέντρου εὐθεῖάν τινα
μὴ διὰ τοῦ κέντρου δίχα τέμνῃ, καὶ πρὸς ὀρθὰς αὐτὴν
τέμνει· καὶ ἐὰν πρὸς ὀρθὰς αὐτὴν τέμνῃ, καὶ δίχα αὐτὴν
τέμνει.
ἔστω κύκλος ὁ
εἰλήφθω γὰρ τὸ κέντρον τοῦ
τὸ
καὶ ἐπεὶ ἴση ἐστὶν ἡ εἰσίν. καὶ βάσις ἡ
ἴσας ἀλλήλαις ποιῇ, ὀρθὴ ἑκατέρα τῶν ἴσων γωνιῶν ἐστιν·
ἑκατέρα ἄρα τῶν ὑπὸ
ἀλλὰ δὴ ἡ
τῶν γὰρ αὐτῶν κατασκευασθέντων, ἐπεὶ
ἴση ἐστὶν ἡ
ἡ ὑπὸ
ταῖς λοιπαῖς πλευραῖς ἴσας ἕξει· ἴση ἄρα ἡ
ἐὰν ἄρα ἐν κύκλῳ εὐθεῖά τις διὰ τοῦ κέντρου εὐθεῖάν τινα μὴ διὰ τοῦ κέντρου δίχα τέμνῃ, καὶ πρὸς ὀρθὰς αὐτὴν τέμνει· καὶ ἐὰν πρὸς ὀρθὰς αὐτὴν τέμνῃ, καὶ δίχα αὐτὴν τέμνει· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν ἐν κύκλῳ δύο εὐθεῖαι τέμνωσιν ἀλλήλας μὴ διὰ τοῦ
κέντρου οὖσαι, οὐ τέμνουσιν ἀλλήλας δίχα.
ἔστω κύκλος ὁ
κατὰ τὸ
εἰ γὰρ δυνατόν, τεμνέτωσαν ἀλλήλας
δίχα ὥστε ἴσην εἶναι τὴν μὲν
κύκλου, καὶ ἔστω τὸ
ἐπεὶ οὖν εὐθεῖά τις διὰ τοῦ κέντρου ἡ
πρὸς ὀρθὰς αὐτὴν τέμνει· ὀρθὴ ἄρα ἡ ὑπὸ
ἐὰν ἄρα ἐν κύκλῳ δύο εὐθεῖαι τέμνωσιν ἀλλήλας μὴ διὰ
τοῦ κέντρου οὖσαι, οὐ τέμνουσιν ἀλλήλας δίχα· ὅπερ ἔδει
δεῖξαι.
ἐὰν δύο κύκλοι τέμνωσιν ἀλλήλους, οὐκ ἔσται αὐτῶν τὸ αὐτὸ κέντρον.
δύο γὰρ κύκλοι οἱ
κέντρον.
εἰ γὰρ δυνατόν, ἔστω τὸ
κύκλου, ἴση ἐστὶν ἡ
ἐὰν ἄρα δύο κύκλοι τέμνωσιν ἀλλήλους, οὐκ ἔστιν αὐτῶν τὸ αὐτὸ κέντρον· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν δύο κύκλοι ἐφάπτωνται ἀλλήλων, οὐκ ἔσται αὐτῶν τὸ αὐτὸ κέντρον.
δύο γὰρ κύκλοι οἱ
κέντρον.
εἰ γὰρ δυνατόν, ἔστω τὸ
ἐπεὶ οὖν τὸ
τῇ
οὐκ ἄρα τὸ
ἐὰν ἄρα δύο κύκλοι ἐφάπτωνται ἀλλήλων, οὐκ ἔσται αὐτῶν τὸ αὐτὸ κέντρον· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν κύκλου ἐπὶ τῆς διαμέτρου ληφθῇ τι σημεῖον, ὃ μή
ἐστι κέντρον τοῦ κύκλου, ἀπὸ δὲ τοῦ σημείου πρὸς τὸν
κύκλον προσπίπτωσιν εὐθεῖαί τινες, μεγίστη μὲν ἔσται,
ἐφʼ ἧς τὸ κέντρον, ἐλαχίστη δὲ ἡ λοιπή, τῶν δὲ ἄλλων
ἀεὶ ἡ ἔγγιον τῆς διὰ τοῦ κέντρου τῆς ἀπώτερον μείζων
ἐστίν, δύο δὲ μόνον ἴσαι ἀπὸ τοῦ σημείου προσπεσοῦνται
πρὸς τὸν κύκλον ἐφʼ ἑκάτερα τῆς ἐλαχίστης.
ἔστω κύκλος ὁ
κέντρον τοῦ κύκλου, κέντρον δὲ τοῦ κύκλου ἔστω τὸ
ἐπεζεύχθωσαν γὰρ αἱ
τῇ αἱ ἄρα · μείζων ἄρα ἡ
πάλιν, ἐπεὶ αἱ
μείζων ἐστίν. μεγίστη μὲν ἄρα ἡ
λέγω, ὅτι καὶ ἀπὸ τοῦ
πρὸς αὐτῇ σημείῳ τῷ
τῇ ἴση ἐστίν,
καὶ ἡ
Ζ σημείου ἑτέρα τις προσπεσεῖται πρὸς τὸν κύκλον ἴση
τῇ
ἐὰν ἄρα κύκλου ἐπὶ τῆς διαμέτρου ληφθῇ τι σημεῖον,
ὃ μή ἐστι κέντρον τοῦ κύκλου, ἀπὸ δὲ τοῦ σημείου πρὸς
τὸν κύκλον προσπίπτωσιν εὐθεῖαί τινες, μεγίστη μὲν
ἔσται, ἐφʼ ἧς τὸ κέντρον, ἐλαχίστη δὲ ἡ λοιπή, τῶν δὲ
ἄλλων ἀεὶ ἡ ἔγγιον τῆς διὰ τοῦ κέντρου τῆς ἀπώτερον
μείζων ἐστίν, δύο δὲ μόνον ἴσαι ἀπὸ τοῦ αὐτοῦ σημείου
προσπεσοῦνται πρὸς τὸν κύκλον ἐφʼ ἑκάτερα τῆς ἐλαχίστης·
ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν κύκλου ληφθῇ τι σημεῖον ἐκτός, ἀπὸ δὲ τοῦ σημείου
πρὸς τὸν κύκλον διαχθῶσιν εὐθεῖαί τινες, ὧν μία
μὲν διὰ τοῦ κέντρου, αἱ δὲ λοιπαί, ὡς ἔτυχεν, τῶν μὲν
πρὸς τὴν κοίλην περιφέρειαν προσπιπτουσῶν εὐθειῶν
μεγίστη μέν ἐστιν ἡ διὰ τοῦ κέντρου, τῶν δὲ ἄλλων ἀεὶ ἡ
ἔγγιον τῆς διὰ τοῦ κέντρου τῆς ἀπώτερον μείζων ἐστίν,
τῶν δὲ πρὸς τὴν κυρτὴν περιφέρειαν προσπιπτουσῶν
εὐθειῶν ἐλαχίστη μέν ἐστιν ἡ μεταξὺ τοῦ τε σημείου καὶ
τῆς διαμέτρου, τῶν δὲ ἄλλων ἀεὶ ἡ ἔγγιον τῆς ἐλαχίστης
ἔστω κύκλος ὁ
εἰλήφθω τι σημεῖον ἐκτὸς τὸ
μέν ἐστιν ἡ διὰ τοῦ κέντρου ἡ
τῆς ἀπώτερον, ἡ μὲν
εἰλήφθω γὰρ τὸ κέντρον τοῦ
καὶ ἐπεὶ ἴση ἐστὶν ἡ
βάσις ἄρα ἡ
καὶ ἐπεὶ αἱ
ἐστίν· ὥστε ἡ
δὴ δείξομεν, ὅτι καὶ ἡ
λέγω, ὅτι καὶ δύο μόνον ἴσαι ἀπὸ τοῦ
συνεστάτω πρὸς τῇ
τῇ ὑπὸ δή, ὅτι τῇ
ἐστιν ἴση· ὅπερ ἀδύνατον ἐδείχθη. οὐκ ἄρα πλείους ἢ
δύο ἴσαι πρὸς τὸν
ἐὰν ἄρα κύκλου ληφθῇ τι σημεῖον ἐκτός, ἀπὸ δὲ τοῦ
σημείου πρὸς τὸν κύκλον διαχθῶσιν εὐθεῖαί τινες, ὧν
μία μὲν διὰ τοῦ κέντρου αἱ δὲ λοιπαί, ὡς ἔτυχεν, τῶν μὲν
πρὸς τὴν κοίλην περιφέρειαν προσπιπτουσῶν εὐθειῶν
μεγίστη μέν ἐστιν ἡ διὰ τοῦ κέντρου, τῶν δὲ ἄλλων ἀεὶ
ἡ ἔγγιον τῆς διὰ τοῦ κέντρου τῆς ἀπώτερον μείζων ἐστίν,
τῶν δὲ πρὸς τὴν κυρτὴν περιφέρειαν προσπιπτουσῶν
εὐθειῶν ἐλαχίστη μέν ἐστιν ἡ μεταξὺ τοῦ τε σημείου καὶ
τῆς διαμέτρου, τῶν δὲ ἄλλων ἀεὶ ἡ ἔγγιον τῆς ἐλαχίστης
τῆς ἀπώτερόν ἐστιν ἐλάττων, δύο δὲ μόνον ἴσαι ἀπὸ τοῦ
σημείου προσπεσοῦνται πρὸς τὸν κύκλον ἐφʼ ἑκάτερα τῆς
ἐλαχίστης· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν κύκλου ληφθῇ τι σημεῖον ἐντός, ἀπὸ δὲ τοῦ σημείου πρὸς τὸν κύκλον προσπίπτωσι πλείους ἢ δύο ἴσαι εὐθεῖαι, τὸ ληφθὲν σημεῖον κέντρον ἐστὶ τοῦ κύκλου.
ἔστω κύκλος ὁ
καὶ ἀπὸ τοῦ
ἐπεζεύχθωσαν γὰρ αἱ
καὶ τετμήσθωσαν δίχα κατὰ τὰ
Ε,
ἐπεὶ οὖν ἴση ἐστὶν ἡ
τῇ
ὀρθάς. καὶ ἐπεί, ἐὰν ἐν κύκλῳ εὐθεῖά τις εὐθεῖάν τινα δίχα
τε καὶ πρὸς ὀρθὰς τέμνῃ, ἐπὶ τῆς τεμνούσης ἐστὶ τὸ
κέντρον τοῦ κύκλου, ἐπὶ τῆς
ἐὰν ἄρα κύκλου ληφθῇ τι σημεῖον ἐντός, ἀπὸ δὲ τοῦ
σημείου πρὸς τὸν κύκλον προσπίπτωσι πλείους ἢ δύο
ἴσαι εὐθεῖαι, τὸ ληφθὲν σημεῖον κέντρον ἐστὶ τοῦ κύκλου·
ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
κύκλος κύκλον οὐ τέμνει κατὰ πλείονα σημεῖα ἢ δύο.
εἰ γὰρ δυνατόν, κύκλος ὁ
κ,
ἐπεὶ οὖν ἐν κύκλῳ τῷ
καὶ πρὸς ὀρθὰς τέμνει,
ἐπὶ τῆς
ἡ
κατὰ τὸ
οὐκ ἄρα κύκλος κύκλον τέμνει κατὰ πλείονα σημεῖα ἢ δύο· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν δύο κύκλοι ἐφάπτωνται ἀλλήλων ἐντός, καὶ ληφθῇ
αὐτῶν τὰ κέντρα, ἡ ἐπὶ τὰ κέντρα αὐτῶν ἐπιζευγνυμένη
εὐθεῖα καὶ ἐκβαλλομένη ἐπὶ τὴν συναφὴν πεσεῖται τῶν
κύκλων.
δύο γὰρ κύκλοι οἱ
μὴ γάρ, ἀλλʼ εἰ δυνατόν, πιπτέτω ὡς ἡ
ἐπεὶ οὖν αἱ
ἐὰν ἄρα δύο κύκλοι ἐφάπτωνται ἀλλήλων
ἐντός, καὶ ληφθῇ αὐτῶν τὰ κέντρα,
ἡ ἐπὶ τὰ κέντρα αὐτῶν ἐπιζευγνυμένη εὐθεῖα καὶ ἐκβαλλομένη
ἐπὶ τὴν συναφὴν πεσεῖται τῶν κύκλων· ὅπερ
ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν δύο κύκλοι ἐφάπτωνται ἀλλήλων ἐκτός, ἡ ἐπὶ τὰ κέντρα αὐτῶν ἐπιζευγνυμένη διὰ τῆς ἐπαφῆς ἐλεύσεται.
δύο γὰρ κύκλοι οἱ
κέντρον τὸ
μὴ γάρ, ἀλλʼ εἰ δυνατόν, ἐρχέσθω ὡς ἡ
ἐπεὶ οὖν τὸ
ἴσαι εἰσίν· ὥστε ὅλη ἡ
διʼ αὐτῆς ἄρα.
ἐὰν ἄρα δύο κύκλοι ἐφάπτωνται ἀλλήλων ἐκτός, ἡ ἐπὶ
τὰ κέντρα αὐτῶν ἐπιζευγνυμένη εὐθεῖα διὰ τῆς ἐπαφῆς
ἐλεύσεται· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
κύκλος κύκλου οὐκ ἐφάπτεται κατὰ πλείονα σημεῖα ἢ καθʼ ἕν, ἐάν τε ἐντὸς ἐάν τε ἐκτὸς ἐφάπτηται.
εἰ γὰρ δυνατόν, κύκλος ὁ
δ,
καὶ εἰλήφθω τοῦ μὲν
ἡ ἄρα ἀπὸ τοῦ
κέντρον ἐστὶ τοῦ
λέγω δή, ὅτι οὐδὲ ἐκτός.
εἰ γὰρ δυνατόν, κύκλος ὁ
ἐπεὶ οὖν κύκλων τῶν
τὰ σημεῖα ἐπιζευγνυμένη εὐθεῖα ἐντὸς ἑκατέρου πεσεῖται·
ἀλλὰ τοῦ μὲν
κύκλος ἄρα κύκλου οὐκ ἐφάπτεται κατὰ πλείονα σημεῖα
ἢ καθʼ ἕν, ἐάν τε ἐντὸς ἐάν τε ἐκτὸς ἐφάπτηται· ὅπερ
ἔδει δεῖξαι.
ἐν κύκλῳ αἱ ἴσαι εὐθεῖαι ἴσον ἀπέχουσιν ἀπὸ τοῦ κέντρου, καὶ αἱ ἴσον ἀπέχουσαι ἀπὸ τοῦ κέντρου ἴσαι ἀλλήλαις εἰσίν.
ἔστω κύκλος ὁ
αἱ
εἰλήφθω γὰρ τὸ κέντρον τοῦ
ἐπεὶ οὖν εὐθεῖά τις διὰ τοῦ κέντρου ἡ
ἐστιν ἴση ἡ
πρὸς τῷ
ἐστίν· ἴση ἄρα ἡ
ἀλλὰ δὴ αἱ
κέντρου, τουτέστιν ἴση ἔστω ἡ
τῶν γὰρ αὐτῶν κατασκευασθέντων ὁμοίως δείξομεν,
ὅτι διπλῆ ἐστιν ἡ μὲν
ἀπὸ τῆς
ἀπὸ τῆς
ἐν κύκλῳ ἄρα αἱ ἴσαι εὐθεῖαι ἴσον ἀπέχουσιν ἀπὸ τοῦ
κέντρου, καὶ αἱ ἴσον ἀπέχουσαι ἀπὸ τοῦ κέντρου ἴσαι
ἀλλήλαις εἰσίν· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐν κύκλῳ μεγίστη μὲν ἡ διάμετρος τῶν δὲ ἄλλων ἀεὶ ἡ ἔγγιον τοῦ κέντρου τῆς ἀπώτερον μείζων ἐστίν.
ἔστω κύκλος ὁ
ἔστω ἡ
ἤχθωσαν γὰρ ἀπὸ τοῦ
καὶ ἐπεὶ ἴση ἐστὶν ἡ
ταῖς ἐστίν,
βάσις ἄρα ἡ καὶ ἡ . μεγίστη μὲν ἄρα ἡ
μείζων δὲ ἡ
ἐν κύκλῳ ἄρα μεγίστη μέν ἐστιν ἡ διάμετρος, τῶν δὲ ἄλλων ἀεὶ ἡ ἔγγιον τοῦ κέντρου τῆς ἀπώτερον μείζων ἐστίν· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἡ τῇ διαμέτρῳ τοῦ κύκλου πρὸς ὀρθὰς ἀπʼ ἄκρας
ἀγομένη ἐκτὸς πεσεῖται τοῦ κύκλου, καὶ εἰς τὸν μεταξὺ
τόπον τῆς τε εὐθείας καὶ τῆς περιφερείας ἑτέρα εὐθεῖα
οὐ παρεμπεσεῖται, καὶ ἡ μὲν τοῦ ἡμικυκλίου γωνία ἁπάσης
γωνίας ὀξείας εὐθυγράμμου μείζων ἐστίν, ἡ δὲ λοιπὴ
ἐλάττων.
ἔστω κύκλος ὁ
κύκλου.
μὴ γάρ, ἀλλʼ εἰ δυνατόν, πιπτέτω
ἐντὸς ὡς ἡ
ἐπεὶ ἴση ἐστὶν ἡ
ὅτι οὐδʼ ἐπὶ τῆς περιφερείας· ἐκτὸς ἄρα.
πιπτέτω ὡς ἡ
εἰ γὰρ δυνατόν, παρεμπιπτέτω ὡς ἡ
ἀπὸ τοῦ
καὶ τῆς περιφερείας ἑτέρα εὐθεῖα παρεμπεσεῖται.
λέγω, ὅτι καὶ ἡ μὲν τοῦ ἡμικυκλίου γωνία ἡ περιεχομένη
ὑπό τε τῆς
τῆς
εἰ γὰρ ἐστί τις γωνία εὐθύγραμμος μείζων μὲν τῆς
περιεχομένης ὑπό τε τῆς
περιφερείας καὶ τῆς
ὑπό τε τῆς
Πόρισμα
ἐκ δὴ τούτου φανερόν, ὅτι ἡ τῇ διαμέτρῳ τοῦ κύκλου
πρὸς ὀρθὰς ἀπʼ ἄκρας ἀγομένη ἐφάπτεται τοῦ κύκλου
καὶ ὅτι εὐθεῖα κύκλου καθʼ ἓν μόνον ἐφάπτεται σημεῖον,
. ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐπειδήπερ καὶ ἡ κατὰ δύο αὐτῷ συμβάλλουσα ἐντὸς
αὐτοῦ πίπτουσα ἐδείχθη
ἀπὸ τοῦ δοθέντος σημείου τοῦ δοθέντος κύκλου ἐφαπτομένην εὐθεῖαν γραμμὴν ἀγαγεῖν.
ἔστω τὸ μὲν δοθὲν σημεῖον τὸ
εὐθεῖαν γραμμὴν ἀγαγεῖν.
εἰλήφθω γὰρ τὸ κέντρον τοῦ κύκλου τὸ
λέγω, ὅτι ἀπὸ τοῦ
ἐπεὶ γὰρ τὸ
εἰσίν· καὶ γωνίαν κοινὴν περιέχουσι τὴν
πρὸς τῷ
ἄρα ἡ ὑπὸ
ἀπὸ τοῦ ἄρα δοθέντος σημείου τοῦ
ἐὰν κύκλου ἐφάπτηταί τις εὐθεῖα, ἀπὸ δὲ τοῦ κέντρου ἐπὶ τὴν ἁφὴν ἐπιζευχθῇ τις εὐθεῖα, ἡ ἐπιζευχθεῖσα κάθετος ἔσται ἐπὶ τὴν ἐφαπτομένην.
κύκλου γὰρ τοῦ
κατὰ τὸ
εἰ γὰρ μή, ἤχθω ἀπὸ τοῦ
ἐπεὶ οὖν ἡ ὑπὸ
ἐστὶν ἡ ὑπὸ
ἀδύνατον. οὐκ ἄρα ἡ
ἐὰν ἄρα κύκλου ἐφάπτηταί τις εὐθεῖα, ἀπὸ δὲ τοῦ
κέντρου ἐπὶ τὴν ἁφὴν ἐπιζευχθῇ τις εὐθεῖα, ἡ ἐπιζευχθεῖσα
κάθετος ἔσται ἐπὶ τὴν ἐφαπτομένην· ὅπερ ἔδει
δεῖξαι.
ἐὰν κύκλου ἐφάπτηταί τις εὐθεῖα, ἀπὸ δὲ τῆς ἁφῆς τῇ
ἐφαπτομένῃ πρὸς ὀρθὰς γωνίας εὐθεῖα γραμμὴ ἀχθῇ,
ἐπὶ τῆς ἀχθείσης ἔσται τὸ κέντρον τοῦ κύκλου.
κύκλου γὰρ τοῦ
κατὰ τὸ
μὴ γάρ, ἀλλʼ εἰ δυνατόν, ἔστω τὸ
ἐπεὶ οὖν κύκλου τοῦ
ἡ ὑπὸ
ἐὰν ἄρα κύκλου ἐφάπτηταί τις εὐθεῖα, ἀπὸ δὲ τῆς ἁφῆς τῇ ἐφαπτομένῃ πρὸς ὀρθὰς εὐθεῖα γραμμὴ ἀχθῇ, ἐπὶ τῆς ἀχθείσης ἔσται τὸ κέντρον τοῦ κύκλου· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐν κύκλῳ ἡ πρὸς τῷ κέντρῳ γωνία διπλασίων ἐστὶ τῆς πρὸς τῇ περιφερείᾳ, ὅταν τὴν αὐτὴν περιφέρειαν βάσιν ἔχωσιν αἱ γωνίαι.
ἔστω κύκλος ὁ
γωνία ἔστω ἡ ὑπὸ
ἐπιζευχθεῖσα γὰρ ἡ
ἐπεὶ οὖν ἴση ἐστὶν ἡ
ἐστι διπλῆ. ὅλη ἄρα ἡ ὑπὸ
Κεκλάσθω δὴ πάλιν, καὶ ἔστω ἑτέρα
γωνία ἡ ὑπὸ
δείξομεν, ὅτι διπλῆ ἐστιν ἡ ὑπὸ
ἐν κύκλῳ ἄρα ἡ πρὸς τῷ κέντρῳ γωνία διπλασίων ἐστὶ
τῆς πρὸς τῇ περιφερείᾳ, ὅταν τὴν αὐτὴν περιφέρειαν βάσιν
ἔχωσιν αἱ γωνίαι· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐν κύκλῳ αἱ ἐν τῷ αὐτῷ τμήματι γωνίαι ἴσαι ἀλλήλαις εἰσίν.
ἔστω κύκλος ὁ
αἱ ὑπὸ
εἰλήφθω γὰρ τοῦ
καὶ ἐπεὶ ἡ μὲν ὑπὸ
πρὸς τῷ κέντρῳ ἐστίν, ἡ δὲ ὑπὸ
ἐν κύκλῳ ἄρα αἱ ἐν τῷ αὐτῷ τμήματι γωνίαι ἴσαι ἀλλήλαις εἰσίν· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
τῶν ἐν τοῖς κύκλοις τετραπλεύρων αἱ ἀπεναντίον γωνίαι δυσὶν ὀρθαῖς ἴσαι εἰσίν.
ἔστω κύκλος ὁ
ὀρθαῖς ἴσαι εἰσίν.
ἐπεζεύχθωσαν αἱ
ἐπεὶ οὖν παντὸς τριγώνου αἱ τρεῖς γωνίαι δυσὶν ὀρθαῖς
ἴσαι εἰσίν, τοῦ
ὑπὸ
ὑπὸ
καὶ αἱ ὑπὸ
τῶν ἄρα ἐν τοῖς κύκλοις τετραπλεύρων αἱ ἀπεναντίον γωνίαι δυσὶν ὀρθαῖς ἴσαι εἰσίν· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐπὶ τῆς αὐτῆς εὐθείας δύο τμήματα κύκλων ὅμοια
καὶ ἄνισα οὐ συσταθήσεται ἐπὶ τὰ αὐτὰ
εἰ γὰρ δυνατόν, ἐπὶ τῆς αὐτῆς εὐθείας
τῆς
ἐπεὶ οὖν ὅμοιόν ἐστι τὸ
ὅμοια δὲ τμήματα κύκλων ἐστὶ τὰ δεχόμενα γωνίας
ἴσας, ἴση ἄρα ἐστὶν ἡ ὑπὸ
οὐκ ἄρα ἐπὶ τῆς αὐτῆς εὐθείας δύο τμήματα κύκλων
ὅμοια καὶ ἄνισα συσταθήσεται ἐπὶ τὰ αὐτὰ μέρη· ὅπερ
ἔδει δεῖξαι.
τὰ ἐπὶ ἴσων εὐθειῶν ὅμοια τμήματα κύκλων ἴσα ἀλλήλοις ἐστίν.
ἔστωσαν γὰρ ἐπὶ ἴσων εὐθειῶν τῶν
τὸ
Ἐφαρμοζομένου γὰρ τοῦ
τὴν
ἐντὸς αὐτοῦ πεσεῖται ἢ ἐκτὸς ἢ παραλλάξει ὡς τὸ
τὰ ἄρα ἐπὶ ἴσων εὐθειῶν ὅμοια τμήματα κύκλων ἴσα ἀλλήλοις ἐστίν· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
κύκλου τμήματος δοθέντος προσαναγράψαι τὸν κύκλον, οὗπέρ ἐστι τμῆμα.
ἔστω τὸ δοθὲν τμῆμα κύκλου τὸ
τμῆμα.
τετμήσθω γὰρ ἡ
ἔστω πρότερον μείζων, καὶ συνεστάτω πρὸς τῇ
βάσει τῇ
καὶ ἔσται προσαναγεγραμμένος. κύκλου ἄρα τμήματος
δοθέντος προσαναγέγραπται ὁ κύκλος. καὶ δῆλον,
ὡς τὸ
ὁμοίως δὲ κἂν ᾖ ἡ ὑπὸ
ἐὰν δὲ ἡ ὑπὸ
τῆς ὑπὸ
δηλαδὴ τὸ
κύκλου ἄρα τμήματος δοθέντος προσαναγέγραπται ὁ κύκλος· ὅπερ ἔδει ποιῆσαι.
ἐν τοῖς ἴσοις κύκλοις αἱ ἴσαι γωνίαι ἐπὶ ἴσων περιφερειῶν βεβήκασιν, ἐάν τε πρὸς τοῖς κέντροις ἐάν τε πρὸς ταῖς περιφερείαις ὦσι βεβηκυῖαι.
ἔστωσαν ἴσοι κύκλοι οἱ
ἴσαι γωνίαι ἔστωσαν πρὸς μὲν τοῖς κέντροις αἱ ὑπὸ
ἐπεζεύχθωσαν γὰρ αἱ
καὶ ἐπεὶ ἴσοι εἰσὶν οἱ
η γωνίᾳ τῇ πρὸς τῷ τῶν ·
τὰ δὲ ἐπὶ ἴσων εὐθειῶν ὅμοια τμήματα κύκλων ἴσα
ἀλλήλοις ἐστίν· ἴσον ἄρα τὸ
ἐν ἄρα τοῖς ἴσοις κύκλοις αἱ ἴσαι γωνίαι ἐπὶ ἴσων περιφερειῶν
βεβήκασιν, ἐάν τε πρὸς τοῖς κέντροις ἐάν τε πρὸς
ταῖς περιφερείαις ὦσι βεβηκυῖαι· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐν τοῖς ἴσοις κύκλοις αἱ ἐπὶ ἴσων περιφερειῶν βεβηκυῖαι
γωνίαι ἴσαι ἀλλήλαις εἰσίν, ἐάν τε πρὸς τοῖς κέντροις ἐάν
ἐν γὰρ ἴσοις κύκλοις τοῖς
λέγω, ὅτι ἡ μὲν ὑπὸ
εἰ γὰρ ἄνισός ἐστιν ἡ ὑπὸ
σημείῳ τῷ
ἀδύνατον. οὐκ ἄρα ἄνισός ἐστιν ἡ ὑπὸ
ἐν ἄρα τοῖς ἴσοις κύκλοις αἱ ἐπὶ ἴσων περιφερειῶν
βεβηκυῖαι γωνίαι ἴσαι ἀλλήλαις εἰσίν, ἐάν τε πρὸς τοῖς
κέντροις ἐάν τε πρὸς ταῖς περιφερείαις ὦσι βεβηκυῖαι·
ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐν τοῖς ἴσοις κύκλοις αἱ ἴσαι εὐθεῖαι ἴσας περιφερείας ἀφαιροῦσι τὴν μὲν μείζονα τῇ μείζονι τὴν δὲ ἐλάττονα τῇ ἐλάττονι.
ἔστωσαν ἴσοι κύκλοι οἱ
ἴσαι εὐθεῖαι ἔστωσαν αἱ
εἰλήφθω γὰρ τὰ κέντρα τῶν κύκλων τὰ
καὶ ἐπεὶ ἴσοι κύκλοι εἰσίν, ἴσαι εἰσὶ καὶ αἱ ἐκ τῶν κέντρων·
δύο δὴ αἱ
γωνίᾳ τῇ ὑπὸ
ἐν ἄρα τοῖς ἴσοις κύκλοις αἱ ἴσαι εὐθεῖαι ἴσας περιφερείας ἀφαιροῦσι τὴν μὲν μείζονα τῇ μείζονι τὴν δὲ ἐλάττονα τῇ ἐλάττονι· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐν τοῖς ἴσοις κύκλοις τὰς ἴσας περιφερείας ἴσαι εὐθεῖαι ὑποτείνουσιν.
ἔστωσαν ἴσοι κύκλοι οἱ
ἐπεζεύχθωσαν αἱ
εἰλήφθω γὰρ τὰ κέντρα τῶν κύκλων, καὶ ἔστω τὰ
καὶ ἐπεὶ ἴση ἐστὶν ἡ
ἴση ἐστὶ καὶ γωνία ἡ ὑπὸ
ἐν ἄρα τοῖς ἴσοις κύκλοις τὰς ἴσας περιφερείας ἴσαι εὐθεῖαι ὑποτείνουσιν· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
τὴν δοθεῖσαν περιφέρειαν δίχα τεμεῖν.
ἔστω ἡ δοθεῖσα περιφέρεια ἡ
ἐπεζεύχθω ἡ
ἀπὸ τοῦ
καὶ ἐπεὶ ἴση ἐστὶν ἡ
ἄρα ἡ
ἡ ἄρα δοθεῖσα περιφέρεια δίχα τέτμηται κατὰ τὸ
ἐν κύκλῳ ἡ μὲν ἐν τῷ ἡμικυκλίῳ γωνία ὀρθή ἐστιν, ἡ
δὲ ἐν τῷ μείζονι τμήματι ἐλάττων ὀρθῆς, ἡ δὲ ἐν τῷ ἐλάττονι
τμήματι μείζων ὀρθῆς· καὶ ἔτι ἡ μὲν τοῦ μείζονος
τμήματος γωνία μείζων ἐστὶν ὀρθῆς, ἡ δὲ τοῦ ἐλάττονος
τμήματος γωνία ἐλάττων ὀρθῆς.
ἔστω κύκλος ὁ
ἐπεζεύχθω ἡ
καὶ ἐπεὶ ἴση ἐστὶν ἡ
ὑπὸ
καὶ ἐπεὶ τοῦ
καὶ ἐπεὶ ἐν κύκλῳ τετράπλευρόν ἐστι τὸ
δὲ ἐν τοῖς κύκλοις τετραπλεύρων αἱ ἀπεναντίον γωνίαι
δυσὶν ὀρθαῖς ἴσαι εἰσίν αἱ ἄρα ὑπὸ , καί ἐστιν ἡ ὑπὸ
λέγω, ὅτι καὶ ἡ μὲν τοῦ μείζονος τμήματος γωνία ἡ
περιεχομένη ὑπό τε τῆς τε τῆς Γ περιφερείας
καὶ τῆς
φανερόν. ἐπεὶ γὰρ ἡ ὑπὸ τῶν Γ περιφερείας περιεχομένη ἐλάττων
ἐστὶν ὀρθῆς.
ἐν κύκλῳ ἄρα ἡ μὲν ἐν τῷ ἡμικυκλίῳ γωνία ὀρθή ἐστιν,
ἡ δὲ ἐν τῷ μείζονι τμήματι ἐλάττων ὀρθῆς, ἡ δὲ ἐν τῷ
ἐλάττονι τμήματι μείζων ὀρθῆς, καὶ ἔτι ἡ μὲν τοῦ μείζονος
τμήματος γωνία μείζων ἐστὶν ὀρθῆς, ἡ δὲ τοῦ
ἐλάττονος τμήματος γωνία ἐλάττων ὀρθῆς· ὅπερ ἔδει
δεῖξαι.
πόρισμα
ἐκ δὴ τούτου φανερόν, ὅτι ἐὰν
ἡ μία γωνία τριγώνου
ταῖς δυσὶν ἴση ᾖ, ὀρθή ἐστιν ἡ γωνία διὰ τὸ καὶ τὴν ἐκείνης
ἐκτὸς ταῖς αὐταῖς ἴσην εἶναι· ἐὰν δὲ αἱ ἐφεξῆς ἴσαι
ὦσιν, ὀρθαί εἰσιν.
ἐὰν κύκλου ἐφάπτηταί τις εὐθεῖα, ἀπὸ δὲ τῆς ἁφῆς εἰς
τὸν κύκλον διαχθῇ τις εὐθεῖα τέμνουσα τὸν κύκλον, ἃς
τμήμασι γωνίαις.
κύκλου γὰρ τοῦ
ὅτι ἃς ποιεῖ γωνίας ἡ
γωνίᾳ.
ἤχθω γὰρ ἀπὸ τοῦ
καὶ ἐπεὶ κύκλου τοῦ
ἐστὶ δὲ καὶ ἡ ὑπὸ
γωνίαι δυσὶν ὀρθαῖς ἴσαι εἰσίν. εἰσὶ δὲ καὶ αἱ ὑπὸ
ἐὰν ἄρα κύκλου ἐφάπτηταί τις εὐθεῖα, ἀπὸ δὲ τῆς ἁφῆς εἰς τὸν κύκλον διαχθῇ τις εὐθεῖα τέμνουσα τὸν κύκλον, ἃς ποιεῖ γωνίας πρὸς τῇ ἐφαπτομένῃ, ἴσαι ἔσονται ταῖς ἐν τοῖς ἐναλλὰξ τοῦ κύκλου τμήμασι γωνίαις· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐπὶ τῆς δοθείσης εὐθείας γράψαι τμῆμα κύκλου δεχόμενον γωνίαν ἴσην τῇ δοθείσῃ γωνίᾳ εὐθυγράμμῳ.
ἔστω ἡ δοθεῖσα εὐθεῖα ἡ
τῆς
ἡ δὴ πρὸς τῷ γωνία ἤτοι ὀξεῖά ἐστιν ἢ ὀρθὴ ἢ
ἀμβλεῖα· ἔστω πρότερον ὀξεῖα, καὶ ὡς ἐπὶ τῆς πρώτης
καταγραφῆς συνεστάτω πρὸς τῇ
α σημείῳ τῇ πρὸς τῷ
ἡ
καὶ ἐπεὶ ἴση ἐστὶν ἡ γωνίᾳ τῇ ὑπὸ
βάσις ἄρα ἡ
ὀρθάς ἐστιν ἡ
ἀλλʼ ἡ ὑπὸ
ἐπὶ τῆς δοθείσης ἄρα εὐθείας τῆς
ἀλλὰ δὴ ὀρθὴ ἔστω ἡ πρὸς τῷ γωνίᾳ. συνεστάτω πάλιν τῇ πρὸς
τετμήσθω ἡ
ἐφάπτεται ἄρα ἡ
γέγραπται ἄρα πάλιν ἐπὶ τῆς
ἀλλὰ δὴ ἡ πρὸς τῷ
εὐθείᾳ καὶ τῷ
τὸ
ἡ
καὶ ἐπεὶ πάλιν ἴση ἐστὶν ἡ
η διαστήματι δὲ τῷ
ἐναλλὰξ τοῦ κύκλου τμήματι τῷ
ἐπὶ τῆς ἄρα δοθείσης εὐθείας τῆς
τῷ
ἀπὸ τοῦ δοθέντος κύκλου τμῆμα ἀφελεῖν δεχόμενον γωνίαν ἴσην τῇ δοθείσῃ γωνίᾳ εὐθυγράμμῳ.
ἔστω ὁ δοθεὶς κύκλος ὁ
τμῆμα ἀφελεῖν δεχόμενον γωνίαν ἴσην τῇ δοθείσῃ γωνίᾳ
εὐθυγράμμῳ τῇ πρὸς τῷ
ἤχθω τοῦ
γωνίᾳ ἴση ἡ ὑπὸ
ἐπεὶ οὖν κύκλου τοῦ
γωνία ἴση ἐστὶ τῇ ἐν τῷ γωνίᾳ.
ἀπὸ τοῦ δοθέντος ἄρα κύκλου τοῦ
ἐὰν ἐν κύκλῳ δύο εὐθεῖαι τέμνωσιν ἀλλήλας, τὸ ὑπὸ
τῶν τῆς μιᾶς τμημάτων περιεχόμενον ὀρθογώνιον ἴσον
ἐστὶ τῷ ὑπὸ τῶν τῆς ἑτέρας τμημάτων περιεχομένῳ
ὀρθογωνίῳ.
ἐν γὰρ κύκλῳ τῷ
εἰ μὲν οὖν αἱ
μὴ ἔστωσαν δὴ αἱ
καὶ ἐπεὶ εὐθεῖά τις διὰ τοῦ κέντρου
ἡ
ἐπεὶ οὖν εὐθεῖα ἡ κοινὸν προσκείσθω τὸ ἀπὸ τῆς
τῶν
τοῦ ἀπὸ τῆς
ἐὰν ἄρα ἐν κύκλῳ εὐθεῖαι δύο τέμνωσιν ἀλλήλας, τὸ
ὑπὸ τῶν τῆς μιᾶς τμημάτων περιεχόμενον ὀρθογώνιον
ἴσον ἐστὶ τῷ ὑπὸ τῶν τῆς ἑτέρας τμημάτων περιεχομένῳ
ὀρθογωνίῳ· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν κύκλου ληφθῇ τι σημεῖον ἐκτός, καὶ ἀπʼ αὐτοῦ
πρὸς τὸν κύκλον προσπίπτωσι δύο εὐθεῖαι, καὶ ἡ μὲν
αὐτῶν τέμνῃ τὸν κύκλον, ἡ δὲ ἐφάπτηται, ἔσται τὸ ὑπὸ
ὅλης τῆς τεμνούσης καὶ τῆς ἐκτὸς ἀπολαμβανομένης
μεταξὺ τοῦ τε σημείου καὶ τῆς κυρτῆς περιφερείας ἴσον
τῷ ἀπὸ τῆς ἐφαπτομένης τετραγώνῳ.
κύκλου γὰρ τοῦ Α,
ἡ ἄρα Δ
ἔστω τὸ
ἀλλὰ δὴ ἡ
τὴν
δίχα κατὰ τὸ
ἐστὶ τὸ ἀπὸ τῆς ἐστιν ἡ ὑπὸ γωνία·
τοῖς δὲ ἀπὸ τῶν
τῷ δὲ ἀπὸ τῆς
ἐὰν ἄρα κύκλου ληφθῇ τι σημεῖον ἐκτός, καὶ ἀπʼ αὐτοῦ
πρὸς τὸν κύκλον προσπίπτωσι δύο εὐθεῖαι, καὶ ἡ μὲν
αὐτῶν τέμνῃ τὸν κύκλον, ἡ δὲ ἐφάπτηται, ἔσται τὸ ὑπὸ
ὅλης τῆς τεμνούσης καὶ τῆς ἐκτὸς ἀπολαμβανομένης
μεταξὺ τοῦ τε σημείου καὶ τῆς κυρτῆς περιφερείας ἴσον
τῷ ἀπὸ τῆς ἐφαπτομένης τετραγώνῳ· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν κύκλου ληφθῇ τι σημεῖον ἐκτός, ἀπὸ δὲ τοῦ σημείου
πρὸς τὸν κύκλον προσπίπτωσι δύο εὐθεῖαι, καὶ ἡ
μὲν αὐτῶν τέμνῃ τὸν κύκλον, ἡ δὲ προσπίπτῃ, ᾖ δὲ τὸ
ὑπὸ τῆς ὅλης τῆς τεμνούσης καὶ τῆς ἐκτὸς ἀπολαμβανομένης
μεταξὺ τοῦ τε σημείου καὶ τῆς κυρτῆς περιφερείας
ἴσον τῷ ἀπὸ τῆς προσπιπτούσης, ἡ προσπίπτουσα ἐφάψεται
τοῦ κύκλου.
κύκλου γὰρ τοῦ
δύο εὐθεῖαι αἱ
ἤχθω γὰρ τοῦ
ἄρα ὑπὸ τῶν
ἄρα ἡ ὑπὸ
κἂν τὸ κέντρον ἐπὶ τῆς
ἐὰν ἄρα κύκλου ληφθῇ τι σημεῖον ἐκτός, ἀπὸ δὲ τοῦ
σημείου πρὸς τὸν κύκλον προσπίπτωσι δύο εὐθεῖαι, καὶ
ἡ μὲν αὐτῶν τέμνῃ τὸν κύκλον, ἡ δὲ προσπίπτῃ, ᾖ δὲ τὸ
ὑπὸ ὅλης τῆς τεμνούσης καὶ τῆς ἐκτὸς ἀπολαμβανομένης
μεταξὺ τοῦ τε σημείου καὶ τῆς κυρτῆς περιφερείας ἴσον
τῷ ἀπὸ τῆς προσπιπτούσης, ἡ προσπίπτουσα ἐφάψεται
τοῦ κύκλου· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
σχῆμα εὐθύγραμμον εἰς σχῆμα εὐθύγραμμον ἐγγράφεσθαι λέγεται, ὅταν ἑκάστη τῶν τοῦ ἐγγραφομένου σχήματος γωνιῶν ἑκάστης πλευρᾶς τοῦ, εἰς ὃ ἐγγράφεται, ἅπτηται.
σχῆμα δὲ ὁμοίως περὶ σχῆμα περιγράφεσθαι λέγεται, ὅταν ἑκάστη πλευρὰ τοῦ περιγραφομένου ἑκάστης γωνίας τοῦ, περὶ ὃ περιγράφεται, ἅπτηται.
σχῆμα εὐθύγραμμον εἰς κύκλον ἐγγράφεσθαι λέγεται, ὅταν ἑκάστη γωνία τοῦ ἐγγραφομένου ἅπτηται τῆς τοῦ κύκλου περιφερείας.
σχῆμα δὲ εὐθύγραμμον περὶ κύκλον περιγράφεσθαι λέγεται, ὅταν ἑκάστη πλευρὰ τοῦ περιγραφομένου ἐφάπτηται τῆς τοῦ κύκλου περιφερείας.
κύκλος δὲ εἰς σχῆμα ὁμοίως ἐγγράφεσθαι λέγεται, ὅταν ἡ τοῦ κύκλου περιφέρεια ἑκάστης πλευρᾶς τοῦ, εἰς ὃ ἐγγράφεται, ἅπτηται.
κύκλος δὲ περὶ σχῆμα περιγράφεσθαι λέγεται, ὅταν ἡ τοῦ κύκλου περιφέρεια ἑκάστης γωνίας τοῦ, περὶ ὃ περιγράφεται, ἅπτηται.
εὐθεῖα εἰς κύκλον ἐναρμόζεσθαι λέγεται, ὅταν τὰ πέρατα αὐτῆς ἐπὶ τῆς περιφερείας ᾖ τοῦ κύκλου.
εἰς τὸν δοθέντα κύκλον τῇ δοθείσῃ εὐθείᾳ μὴ μείζονι οὔσῃ τῆς τοῦ κύκλου διαμέτρου ἴσην εὐθεῖαν ἐναρμόσαι.
ἔστω ὁ δοθεὶς κύκλος ὁ
κύκλον τῇ
ἤχθω τοῦ
ἡ
ἐπεὶ οὖν τὸ
ἴση ἐστὶν ἡ
εἰς ἄρα τὸν δοθέντα κύκλον τὸν
εἰς τὸν δοθέντα κύκλον τῷ δοθέντι τριγώνῳ ἰσογώνιον τρίγωνον ἐγγράψαι.
ἔστω ὁ δοθεὶς κύκλος ὁ
ἰσογώνιον τρίγωνον ἐγγράψαι.
ἤχθω τοῦ
εὐθείᾳ καὶ τῷ πρὸς αὐτῇ σημείῳ τῷ
Α τῇ ὑπὸ γωνίᾳ ἴση ἡ
ὑπὸ
ἐπεὶ οὖν κύκλου τοῦ
ἀπὸ τῆς κατὰ τὸ
τῇ ὑπὸ ἰσογώνιον ἄρα ἐστὶ τὸ .
εἰς τὸν δοθέντα ἄρα κύκλον τῷ δοθέντι τριγώνῳ ἰσογώνιον
τρίγωνον ἐγγέγραπται· ὅπερ ἔδει ποιῆσαι.
περὶ τὸν δοθέντα κύκλον τῷ δοθέντι τριγώνῳ ἰσογώνιον τρίγωνον περιγράψαι.
ἔστω ὁ δοθεὶς κύκλος ὁ
ἰσογώνιον τρίγωνον περιγράψαι.
Ἐκβεβλήσθω ἡ
αὐτῇ σημείῳ τῷ
καὶ ἐπεὶ ἐφάπτονται τοῦ
ὀρθαὶ ἄρα εἰσὶν αἱ πρὸς τοῖς
ἴσαι εἰσίν. εἰσὶ δὲ καὶ αἱ ὑπὸ
ἴση· καὶ λοιπὴ ἄρα ἡ ὑπὸ λοιπῇ τῇ ὑπὸ
περὶ τὸν δοθέντα ἄρα κύκλον τῷ δοθέντι τριγώνῳ ἰσογώνιον
τρίγωνον περιγέγραπται· ὅπερ ἔδει ποιῆσαι.
εἰς τὸ δοθὲν τρίγωνον κύκλον ἐγγράψαι.
ἔστω τὸ δοθὲν τρίγωνον τὸ
τρίγωνον κύκλον ἐγγράψαι.
τετμήσθωσαν αἱ ὑπὸ
καὶ ἐπεὶ ἴση ἐστὶν ἡ ὑπὸ
αὐτῶν τὴν
ἑνὶ τῶν
τοῦ κύκλου· ὅπερ ἄτοπον ἐδείχθη· οὐκ ἄρα ὁ κέντρῳ τῷ
εἰς ἄρα τὸ δοθὲν τρίγωνον τὸ
περὶ τὸ δοθὲν τρίγωνον κύκλον περιγράψαι.
ἔστω τὸ δοθὲν τρίγωνον τὸ 2δὴ2 περὶ τὸ δοθὲν
τρίγωνον τὸ
τετμήσθωσαν αἱ
σημεῖα, καὶ ἀπὸ τῶν
συμπιπτέτωσαν πρότερον ἐντὸς κατὰ τὸ
αἱ
τῷ
ἀλλὰ δὴ αἱ
κατὰ τὸ
ἀλλὰ δὴ αἱ
τριγώνου κατὰ τὸ
πάλιν κέντρῳ τῷ
περὶ τὸ δοθὲν ἄρα τρίγωνον κύκλος περιγέγραπται·
ὅπερ ἔδει ποιῆσαι.
Πόρισμα
καὶ φανερόν, ὅτι, ὅτε μὲν ἐντὸς τοῦ τριγώνου πίπτει
τὸ κέντρον τοῦ κύκλου, ἡ ὑπὸ
ὅτε δὲ ἐπὶ τῆς ὥστε καὶ ὅταν ἐλάττων ὀρθῆς τυγχάνῃ
ἡ διδομένη γωνία, ἐντὸς τοῦ τριγώνου πεσοῦνται
αἱ
εἰς τὸν δοθέντα κύκλον τετράγωνον ἐγγράψαι.
ἔστω ὁ δοθεὶς κύκλος ὁ
ἤχθωσαν τοῦ
ὀρθὰς ἀλλήλαις αἱ
καὶ ἐπεὶ ἴση ἐστὶν ἡ
ἑκατέρα τῶν
ἐστὶ τὸ
εἰς ἄρα τὸν δοθέντα κύκλον τετράγωνον ἐγγέγραπται
τὸ
περὶ τὸν δοθέντα κύκλον τετράγωνον περιγράψαι.
ἔστω ὁ δοθεὶς κύκλος ὁ
ἤχθωσαν τοῦ
ὀρθὰς ἀλλήλαις αἱ
ἐπεὶ οὖν ἐφάπτεται ἡ
καὶ ἡ
ἴση ἄρα ἐστὶν ἡ μὲν καὶ ἑκατέρα ἄρα τῶν , ἰσόπλευρον ἄρα ἐστὶ τὸ
λέγω δή, ὅτι καὶ ὀρθογώνιον. ἐπεὶ γὰρ παραλληλόγραμμόν
ἐστι τὸ
ἄρα ἐστίν. καὶ περιγέγραπται περὶ τὸν
περὶ τὸν δοθέντα ἄρα κύκλον τετράγωνον περιγέγραπται· ὅπερ ἔδει ποιῆσαι.
εἰς τὸ δοθὲν τετράγωνον κύκλον ἐγγράψαι.
ἔστω τὸ δοθὲν τετράγωνον τὸ
τετμήσθω ἑκατέρα τῶν
σημεῖα, καὶ διὰ μὲν τοῦ
πλευραὶ δηλονότι ἴσαι εἰσίν. καὶ ἐπεὶ
ἴση ἐστὶν ἡ
τῇ εἰσίν. ὁ ἄρα
κέντρῳ μὲν τῷ
καὶ ἐφάψεται τῶν
διαστήματι δὲ ἑνὶ τῶν
εἰς ἄρα τὸ δοθὲν τετράγωνον κύκλος ἐγγέγραπται· ὅπερ ἔδει ποιῆσαι.
περὶ τὸ δοθὲν τετράγωνον κύκλον περιγράψαι.
ἔστω τὸ δοθὲν τετράγωνον τὸ
ἐπιζευχθεῖσαι γὰρ αἱ
κατὰ τὸ
καὶ ἐπεὶ ἴση ἐστὶν ἡ
τέτμηται ὑπὸ τῆς
ὑπὸ εὐθειῶν ἑκατέρᾳ τῶν
αἱ τέσσαρες ἄρα αἱ
περὶ τὸ δοθὲν ἄρα τετράγωνον κύκλος περιγέγραπται· ὅπερ ἔδει ποιῆσαι.
ἰσοσκελὲς τρίγωνον συστήσασθαι ἔχον ἑκατέραν τῶν πρὸς τῇ βάσει γωνιῶν διπλασίονα τῆς λοιπῆς.
Ἐκκείσθω τις εὐθεῖα ἡ
ἴσον εἶναι τῷ ἀπὸ τῆς
οὔσῃ τῆς τοῦ
καὶ ἐπεὶ τὸ ὑπὸ τῶν
κοινὴ προσκείσθω ἡ ὑπὸ
καὶ ἡ ὑπὸ
ὑπὸ
τῆς ὑπὸ
ἰσοσκελὲς ἄρα τρίγωνον συνέσταται τὸ
εἰς τὸν δοθέντα κύκλον πεντάγωνον ἰσόπλευρόν τε καὶ ἰσογώνιον ἐγγράψαι.
ἔστω ὁ δοθεὶς κύκλος ὁ
ἐγγράψαι.
Ἐκκείσθω τρίγωνον ἰσοσκελὲς τὸ
τῷ
διπλῆ. τετμήσθω δὴ ἑκατέρα τῶν
ὑπὸ
,
ἐπεὶ οὖν ἑκατέρα τῶν ὑπὸ
τῶν
αἱ πέντε ἄρα εὐθεῖαι αἱ
περιφερείᾳ ἐστὶν ἴση. καὶ βέβηκεν ἐπὶ μὲν τῆς
εἰς ἄρα τὸν δοθέντα κύκλον πεντάγωνον ἰσόπλευρόν τε καὶ ἰσογώνιον ἐγγέγραπται· ὅπερ ἔδει ποιῆσαι.
περὶ τὸν δοθέντα κύκλον πεντάγωνον ἰσόπλευρόν τε καὶ ἰσογώνιον περιγράψαι.
ἔστω ὁ δοθεὶς κύκλος ὁ 2δὴ2 περὶ τὸν
περιγράψαι.
νενοήσθω τοῦ ἐγγεγραμμένου πενταγώνου τῶν γωνιῶν
σημεῖα τὰ
καὶ ἐπεὶ ἡ μὲν
ἡ
αὐτὰ δὴ καὶ τοῖς ἀπὸ τῶν
καὶ κοινὴ ἡ ἐστιν ἴση·
γωνία ἄρα ἡ μὲν ὑπὸ γωνίᾳ τῇ ὑπὸ
τὰ αὐτὰ δὴ καὶ ἡ μὲν ὑπὸ
λοιπὴν γωνίαν τῇ λοιπῇ γωνίᾳ· ἴση ἄρα ἡ μὲν
ὁμοίως δὴ δειχθήσεται καὶ ἑκάστη τῶν
ὑπὸ
ἄρα ἐστὶ τὸ
Περὶ τὸν δοθέντα ἄρα κύκλον πεντάγωνον ἰσόπλευρόν
τε καὶ ἰσογώνιον περιγέγραπται· ὅπερ ἔδει ποιῆσαι.
εἰς τὸ δοθὲν πεντάγωνον, ὅ ἐστιν ἰσόπλευρόν τε καὶ ἰσογώνιον, κύκλον ἐγγράψαι.
ἔστω τὸ δοθὲν πεντάγωνον ἰσόπλευρόν τε καὶ ἰσογώνιον
τὸ
ἐγγράψαι.
τετμήσθω γὰρ ἑκατέρα τῶν ὑπὸ
ἴση ἐστὶν ἡ ἐστιν ἴση·
βάσις ἄρα ἡ
ἐστιν ἴσον, καὶ αἱ λοιπαὶ γωνίαι ταῖς λοιπαῖς
γωνίαις ἴσαι ἔσονται, ὑφʼ ἃς αἱ ἴσαι
πλευραὶ ὑποτείνουσιν· ἴση ἄρα ἡ ὑπὸ
ἡ δὲ ὑπὸ
ὀρθῇ τῇ ὑπὸ
δυσὶ γωνίαις ἴσας ἔχοντα καὶ μίαν πλευρὰν μιᾷ πλευρᾷ
ἴσην κοινὴν αὐτῶν τὴν
ὀρθὰς εἶναι τὰς πρὸς τοῖς
η,
εἰς ἄρα τὸ δοθὲν πεντάγωνον, ὅ ἐστιν ἰσόπλευρόν τε καὶ ἰσογώνιον, κύκλος ἐγγέγραπται· ὅπερ ἔδει ποιῆσαι.
περὶ τὸ δοθὲν πεντάγωνον, ὅ ἐστιν ἰσόπλευρόν τε καὶ ἰσογώνιον, κύκλον περιγράψαι.
ἔστω τὸ δοθὲν πεντάγωνον, ὅ ἐστιν ἰσόπλευρόν τε καὶ
ἰσογώνιον, τὸ
κύκλον περιγράψαι.
τετμήσθω δὴ ἑκατέρα τῶν ὑπὸ
τούτου δειχθήσεται, ὅτι καὶ ἑκάστη τῶν ὑπὸ
ὑπὸ
εὐθεῖαι αἱ
περὶ ἄρα τὸ δοθὲν πεντάγωνον, ὅ ἐστιν ἰσόπλευρόν τε καὶ ἰσογώνιον, κύκλος περιγέγραπται· ὅπερ ἔδει ποιῆσαι.
εἰς τὸν δοθέντα κύκλον ἑξάγωνον ἰσόπλευρόν τε καὶ ἰσογώνιον ἐγγράψαι.
ἔστω ὁ δοθεὶς κύκλος ὁ
ἐγγράψαι.
ἤχθω τοῦ
διήχθωσαν ἐπὶ τὰ
ἐπεὶ γὰρ τὸ
τοῦ
αἱ τρεῖς ἄρα αὐτοῦ γωνίαι αἱ ὑπὸ
καὶ ἡ ὑπὸ
κατὰ κορυφὴν αὐταῖς αἱ ὑπὸ ταῖς ὑπὸ . αἱ ἓξ ἄρα γωνίαι
αἱ ὑπὸ
τοῦ
εἰς ἄρα τὸν δοθέντα κύκλον ἑξάγωνον ἰσόπλευρόν τε
καὶ ἰσογώνιον ἐγγέγραπται· ὅπερ ἔδει ποιῆσαι.
Πόρισμα
ἐκ δὴ τούτου φανερόν, ὅτι ἡ τοῦ ἑξαγώνου πλευρὰ ἴση ἐστὶ τῇ ἐκ τοῦ κέντρου τοῦ κύκλου.
ὁμοίως δὲ τοῖς ἐπὶ τοῦ πενταγώνου ἐὰν διὰ τῶν κατὰ
τὸν κύκλον διαιρέσεων ἐφαπτομένας τοῦ κύκλου ἀγάγωμεν,
περιγραφήσεται περὶ τὸν κύκλον ἑξάγωνον ἰσόπλευρόν
τε καὶ ἰσογώνιον ἀκολούθως τοῖς ἐπὶ τοῦ πενταγώνου
εἰρημένοις. καὶ ἔτι διὰ τῶν ὁμοίων τοῖς ἐπὶ τοῦ πενταγώνου
εἰρημένοις εἰς τὸ δοθὲν ἑξάγωνον κύκλον ἐγγράψομέν
τε καὶ περιγράψομεν· ὅπερ ἔδει ποιῆσαι.
εἰς τὸν δοθέντα κύκλον πεντεκαιδεκάγωνον ἰσόπλευρόν τε καὶ ἰσογώνιον ἐγγράψαι.
ἔστω ὁ δοθεὶς κύκλος ὁ
ἐγγράψαι.
ἐγγεγράφθω εἰς τὸν
μὲν
πεντεκαιδέκατόν ἐστι
τοῦ
ἐὰν ἄρα ἐπιζεύξαντες τὰς
εἰς τὸν Ε
κύκλον, ἔσται εἰς αὐτὸν ἐγγεγραμμένον
πεντεκαιδεκάγωνον
ἰσόπλευρόν τε καὶ ἰσογώνιον·
ὅπερ ἔδει ποιῆσαι.
ὁμοίως δὲ τοῖς ἐπὶ τοῦ πενταγώνου ἐὰν διὰ τῶν κατὰ
τὸν κύκλον διαιρέσεων ἐφαπτομένας τοῦ κύκλου ἀγάγωμεν,
περιγραφήσεται περὶ τὸν κύκλον πεντεκαιδεκάγωνον
ἰσόπλευρόν τε καὶ ἰσογώνιον. ἔτι δὲ διὰ τῶν ὁμοίων τοῖς
ἐπὶ τοῦ πενταγώνου δείξεων καὶ εἰς τὸ δοθὲν πεντεκαιδεκάγωνον
κύκλον ἐγγράψομέν τε καὶ περιγράψομεν·
ὅπερ ἔδει ποιῆσαι.
μέρος ἐστὶ μέγεθος μεγέθους τὸ ἔλασσον τοῦ μείζονος, ὅταν καταμετρῇ τὸ μεῖζον.
πολλαπλάσιον δὲ τὸ μεῖζον τοῦ ἐλάττονος, ὅταν καταμετρῆται ὑπὸ τοῦ ἐλάττονος.
λόγος ἐστὶ δύο μεγεθῶν ὁμογενῶν ἡ κατὰ πηλικότητά ποια σχέσις.
λόγον ἔχειν πρὸς ἄλληλα μεγέθη λέγεται, ἃ δύναται πολλαπλασιαζόμενα ἀλλήλων ὑπερέχειν.
ἐν τῷ αὐτῷ λόγῳ μεγέθη λέγεται εἶναι πρῶτον
πρὸς δεύτερον καὶ τρίτον πρὸς τέταρτον, ὅταν τὰ τοῦ
πρώτου καὶ τρίτου ἰσάκις πολλαπλάσια τῶν τοῦ δευτέρου
καὶ τετάρτου ἰσάκις πολλαπλασίων καθʼ ὁποιονοῦν
πολλαπλασιασμὸν ἑκάτερον ἑκατέρου ἢ ἅμα ὑπερέχῃ ἢ
ἅμα ἴσα ᾖ ἢ ἅμα ἐλλείπῃ ληφθέντα κατάλληλα.
τὰ δὲ τὸν αὐτὸν ἔχοντα λόγον μεγέθη ἀνάλογον καλείσθω.
ὅταν δὲ τῶν ἰσάκις πολλαπλασίων τὸ μὲν τοῦ
πρώτου πολλαπλάσιον ὑπερέχῃ τοῦ τοῦ δευτέρου πολλαπλασίου,
τὸ δὲ τοῦ τρίτου πολλαπλάσιον μὴ ὑπερέχῃ τοῦ
τοῦ τετάρτου πολλαπλασίου, τότε τὸ πρῶτον πρὸς τὸ
δεύτερον μείζονα λόγον ἔχειν λέγεται, ἤπερ τὸ τρίτον
πρὸς τὸ τέταρτον.
ἀναλογία δὲ ἐν τρισὶν ὅροις ἐλαχίστη ἐστίν.
ὅταν δὲ τρία μεγέθη ἀνάλογον ᾖ, τὸ πρῶτον πρὸς τὸ τρίτον διπλασίονα λόγον ἔχειν λέγεται ἤπερ πρὸς τὸ δεύτερον.
ὅταν δὲ τέσσαρα μεγέθη ἀνάλογον ᾖ, τὸ πρῶτον πρὸς τὸ τέταρτον τριπλασίονα λόγον ἔχειν λέγεται ἤπερ πρὸς τὸ δεύτερον, καὶ ἀεὶ ἑξῆς ὁμοίως, ὡς ἂν ἡ ἀναλογία ὑπάρχῃ.
ὁμόλογα μεγέθη λέγεται τὰ μὲν ἡγούμενα τοῖς ἡγουμένοις τὰ δὲ ἑπόμενα τοῖς ἑπομένοις.
ἐναλλὰξ λόγος ἐστὶ λῆψις τοῦ ἡγουμένου πρὸς τὸ ἡγούμενον καὶ τοῦ ἑπομένου πρὸς τὸ ἑπόμενον.
ἀνάπαλιν λόγος ἐστὶ λῆψις τοῦ ἑπομένου ὡς ἡγουμένου πρὸς τὸ ἡγούμενον ὡς ἑπόμενον.
σύνθεσις λόγου ἐστὶ λῆψις τοῦ ἡγουμένου μετὰ τοῦ ἑπομένου ὡς ἑνὸς πρὸς αὐτὸ τὸ ἑπόμενον.
διαίρεσις λόγου ἐστὶ λῆψις τῆς ὑπεροχῆς, ᾗ ὑπερέχει τὸ ἡγούμενον τοῦ ἑπομένου, πρὸς αὐτὸ τὸ ἑπόμενον.
ἀναστροφὴ λόγου ἐστὶ λῆψις τοῦ ἡγουμένου πρὸς τὴν ὑπεροχήν, ᾗ ὑπερέχει τὸ ἡγούμενον τοῦ ἑπομένου.
διʼ ἴσου λόγος ἐστὶ πλειόνων ὄντων μεγεθῶν καὶ
ἄλλων αὐτοῖς ἴσων τὸ πλῆθος σύνδυο λαμβανομένων καὶ
ἐν τῷ αὐτῷ λόγῳ, ὅταν ᾖ ὡς ἐν τοῖς πρώτοις μεγέθεσι
τὸ πρῶτον πρὸς τὸ ἔσχατον, οὕτως ἐν τοῖς δευτέροις μεγέθεσι
τὸ πρῶτον πρὸς τὸ ἔσχατον· ἢ ἄλλως· λῆψις τῶν
ἄκρων καθʼ ὑπεξαίρεσιν τῶν μέσων.
τεταραγμένη δὲ ἀναλογία ἐστίν, ὅταν τριῶν ὄντων
μεγεθῶν καὶ ἄλλων αὐτοῖς ἴσων τὸ πλῆθος γίνηται ὡς μὲν
ἐν τοῖς πρώτοις μεγέθεσιν ἡγούμενον πρὸς ἑπόμενον,
οὕτως ἐν τοῖς δευτέροις μεγέθεσιν ἡγούμενον πρὸς
ἑπόμενον, ὡς δὲ ἐν τοῖς πρώτοις μεγέθεσιν ἑπόμενον πρὸς
ἄλλο τι, οὕτως ἐν τοῖς δευτέροις ἄλλο τι πρὸς ἡγούμενον.
ἐὰν ᾖ ὁποσαοῦν μεγέθη ὁποσωνοῦν μεγεθῶν ἴσων τὸ
πλῆθος ἕκαστον ἑκάστου ἰσάκις πολλαπλάσιον, ὁσαπλάσιόν
ἐστιν ἓν τῶν μεγεθῶν ἑνός, τοσαυταπλάσια ἔσται καὶ τὰ
πάντα τῶν πάντων.
ἔστω ὁποσαοῦν μεγέθη τὰ
ἔσται καὶ
τὰ
ἐπεὶ γὰρ ἰσάκις ἐστὶ πολλαπλάσιον τὸ
εἰς τὰ τῷ
ε, καὶ τὰ
ἐὰν ἄρα ᾖ ὁποσαοῦν μεγέθη ὁποσωνοῦν μεγεθῶν ἴσων
τὸ πλῆθος ἕκαστον ἑκάστου ἰσάκις πολλαπλάσιον,
ὁσαπλάσιόν ἐστιν ἓν τῶν μεγεθῶν ἑνός, τοσαυταπλάσια
ἔσται καὶ τὰ πάντα τῶν πάντων· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν πρῶτον δευτέρου ἰσάκις ᾖ πολλαπλάσιον καὶ
τρίτον τετάρτου, ᾖ δὲ καὶ πέμπτον δευτέρου ἰσάκις
πολλαπλάσιον καὶ ἕκτον τετάρτου, καὶ συντεθὲν πρῶτον
καὶ πέμπτον δευτέρου ἰσάκις ἔσται πολλαπλάσιον καὶ
τρίτον καὶ ἕκτον τετάρτου.
πρῶτον γὰρ τὸ
τετάρτου τοῦ
τρίτον καὶ ἕκτον τὸ
ἐπεὶ γὰρ ἰσάκις ἐστὶ πολλαπλάσιον τὸ
τῷ
ἰσάκις ἔσται πολλαπλάσιον καὶ τρίτον καὶ ἕκτον τὸ
ἐὰν ἄρα πρῶτον δευτέρου ἰσάκις ᾖ πολλαπλάσιον καὶ
τρίτον τετάρτου, ᾖ δὲ καὶ πέμπτον δευτέρου ἰσάκις
πολλαπλάσιον καὶ ἕκτον τετάρτου, καὶ συντεθὲν πρῶτον
καὶ πέμπτον δευτέρου ἰσάκις ἔσται πολλαπλάσιον καὶ
τρίτον καὶ ἕκτον τετάρτου· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν πρῶτον δευτέρου ἰσάκις ᾖ πολλαπλάσιον καὶ τρίτον
τετάρτου, ληφθῇ δὲ ἰσάκις πολλαπλάσια τοῦ τε πρώτου
καὶ τρίτου, καὶ διʼ ἴσου τῶν ληφθέντων ἑκάτερον ἑκατέρου
ἰσάκις ἔσται πολλαπλάσιον τὸ μὲν τοῦ δευτέρου τὸ δὲ
τοῦ τετάρτου.
πρῶτον γὰρ τὸ
ἰσάκις ἐστὶ πολλαπλάσιον τὸ
ἐπεὶ γὰρ ἰσάκις ἐστὶ πολλαπλάσιον
τὸ
τῷ
πλήθει τῶν
τὸ
καὶ ἕκτον τὸ
ἐὰν ἄρα πρῶτον δευτέρου ἰσάκις ᾖ πολλαπλάσιον καὶ
τρίτον τετάρτου, ληφθῇ δὲ τοῦ πρώτου καὶ τρίτου ἰσάκις
πολλαπλάσια, καὶ διʼ ἴσου τῶν ληφθέντων ἑκάτερον
ἑκατέρου ἰσάκις ἔσται πολλαπλάσιον τὸ μὲν τοῦ δευτέρου
τὸ δὲ τοῦ τετάρτου· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν πρῶτον πρὸς δεύτερον τὸν αὐτὸν ἔχῃ λόγον καὶ
τρίτον πρὸς τέταρτον, καὶ τὰ ἰσάκις πολλαπλάσια τοῦ τε
πρώτου καὶ τρίτου πρὸς τὰ ἰσάκις πολλαπλάσια τοῦ
δευτέρου καὶ τετάρτου καθʼ ὁποιονοῦν πολλαπλασιασμὸν
τὸν αὐτὸν ἕξει λόγον ληφθέντα κατάλληλα.
πρῶτον γὰρ τὸ
ἐστὶν ὡς τὸ
εἰλήφθω γὰρ τῶν
μὲν
ἔτυχεν, ἰσάκις πολλαπλάσια
τὰ
Καὶ ἐπεὶ ἰσάκις
ἐστὶ πολλαπλάσιον τὸ
μὲν
Ζ τοῦ
α καὶ τὸ
πολλαπλάσια τὰ
τὸ
ἐὰν ἄρα πρῶτον πρὸς δεύτερον τὸν αὐτὸν ἔχῃ λόγον καὶ
τρίτον πρὸς τέταρτον, καὶ τὰ ἰσάκις πολλαπλάσια τοῦ
τε πρώτου καὶ τρίτου πρὸς τὰ ἰσάκις πολλαπλάσια τοῦ
δευτέρου καὶ τετάρτου τὸν αὐτὸν ἕξει λόγον καθʼ ὁποιονοῦν
πολλαπλασιασμὸν ληφθέντα κατάλληλα· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν μέγεθος μεγέθους ἰσάκις ᾖ πολλαπλάσιον, ὅπερ ἀφαιρεθὲν ἀφαιρεθέντος, καὶ τὸ λοιπὸν τοῦ λοιποῦ ἰσάκις ἔσται πολλαπλάσιον, ὁσαπλάσιόν ἐστι τὸ ὅλον τοῦ ὅλου.
μέγεθος γὰρ τὸ
πολλαπλάσιον, ὅπερ ἀφαιρεθὲν τὸ
τοῦ
ὁσαπλάσιον γάρ ἐστι τὸ
καὶ ἐπεὶ ἰσάκις ἐστὶ πολλαπλάσιον τὸ
ἰσάκις ἄρα ἐστὶ πολλαπλάσιον τὸ
ἐὰν ἄρα μέγεθος μεγέθους ἰσάκις ᾖ πολλαπλάσιον,
ὅπερ ἀφαιρεθὲν ἀφαιρεθέντος, καὶ τὸ λοιπὸν τοῦ λοιποῦ
ἰσάκις ἔσται πολλαπλάσιον, ὁσαπλάσιόν ἐστι καὶ τὸ ὅλον
τοῦ ὅλου· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν δύο μεγέθη δύο μεγεθῶν ἰσάκις ᾖ πολλαπλάσια,
καὶ ἀφαιρεθέντα τινὰ τῶν αὐτῶν ἰσάκις ᾖ πολλαπλάσια,
καὶ τὰ λοιπὰ τοῖς αὐτοῖς ἤτοι ἴσα ἐστὶν ἢ ἰσάκις αὐτῶν
πολλαπλάσια.
δύο γὰρ μεγέθη τὰ
αὐτῶν πολλαπλάσια.
ἔστω γὰρ πρότερον τὸ
κείσθω γὰρ τῷ
ἴσον ἄρα ἐστὶ τὸ
ὁμοίως δὴ δείξομεν, ὅτι, κἂν πολλαπλάσιον ᾖ τὸ
τοῦ
ἐὰν ἄρα δύο μεγέθη δύο μεγεθῶν ἰσάκις ᾖ πολλαπλάσια, καὶ ἀφαιρεθέντα τινὰ τῶν αὐτῶν ἰσάκις ᾖ πολλαπλάσια, καὶ τὰ λοιπὰ τοῖς αὐτοῖς ἤτοι ἴσα ἐστὶν ἢ ἰσάκις αὐτῶν πολλαπλάσια· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
τὰ ἴσα πρὸς τὸ αὐτὸ τὸν αὐτὸν ἔχει λόγον καὶ τὸ αὐτὸ πρὸς τὰ ἴσα.
ἔστω ἴσα μεγέθη τὰ
τῶν
εἰλήφθω γὰρ τῶν μὲν
ἐπεὶ οὖν ἰσάκις ἐστὶ πολλαπλάσιον τὸ
δὲ
λέγω δή, ὅτι καὶ τὸ
τῶν γὰρ αὐτῶν κατασκευασθέντων ὁμοίως δείξομεν,
ὅτι ἴσον ἐστὶ τὸ
τὰ ἴσα ἄρα πρὸς τὸ αὐτὸ τὸν αὐτὸν ἔχει λόγον καὶ τὸ αὐτὸ πρὸς τὰ ἴσα.
Πόρισμα
ἐκ δὴ τούτου φανερόν, ὅτι ἐὰν μεγέθη τινὰ ἀνάλογον ᾖ, καὶ ἀνάπαλιν ἀνάλογον ἔσται. ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
τῶν ἀνίσων μεγεθῶν τὸ μεῖζον πρὸς τὸ αὐτὸ μείζονα λόγον ἔχει ἤπερ τὸ ἔλαττον. καὶ τὸ αὐτὸ πρὸς τὸ ἔλαττον μείζονα λόγον ἔχει ἤπερ πρὸς τὸ μεῖζον.
ἔστω ἄνισα μεγέθη τὰ
ἐπεὶ γὰρ μεῖζόν ἐστι τὸ
ἔσται ποτὲ τοῦ
δ, καὶ ὁσαπλάσιόν ἐστι τὸ
τριπλάσιον δὲ τὸ
ἐπεὶ οὖν τὸ
Γ· ἰσάκις ἄρα ἐστὶ πολλαπλάσιον τὸ
μ ἔλαττόν ἐστιν. μεῖζον δὲ τὸ
συναμφότερα ἄρα τὰ
ἤπερ τὸ
λέγω δή, ὅτι καὶ τὸ
τῶν γὰρ αὐτῶν κατασκευασθέντων ὁμοίως δείξομεν,
ὅτι τὸ μὲν
καί ἐστι τὸ μὲν
ἀλλὰ δὴ τὸ
τὸ
καὶ ὁσαπλάσιόν ἐστι τὸ
τῶν
ἐπειδήπερ καὶ τὸ
τῶν ἄρα ἀνίσων μεγεθῶν τὸ μεῖζον πρὸς τὸ αὐτὸ
μείζονα λόγον ἔχει ἤπερ τὸ ἔλαττον· καὶ τὸ αὐτὸ πρὸς τὸ
ἔλαττον μείζονα λόγον ἔχει ἤπερ πρὸς τὸ μεῖζον· ὅπερ
ἔδει δεῖξαι.
τὰ πρὸς τὸ αὐτὸ τὸν αὐτὸν ἔχοντα λόγον ἴσα ἀλλήλοις ἐστίν· καὶ πρὸς ἃ τὸ αὐτὸ τὸν αὐτὸν ἔχει λόγον, ἐκεῖνα ἴσα ἐστίν.
ἐχέτω γὰρ ἑκάτερον τῶν
λόγον· λέγω, ὅτι ἴσον ἐστὶ τὸ
εἰ γὰρ μή, οὐκ ἂν ἑκάτερον
τῶν
ἐχέτω δὴ πάλιν τὸ
εἰ γὰρ μή, οὐκ ἂν τὸ
τὰ ἄρα πρὸς τὸ αὐτὸ τὸν αὐτὸν ἔχοντα λόγον ἴσα
ἀλλήλοις ἐστίν· καὶ πρὸς ἃ τὸ αὐτὸ τὸν αὐτὸν ἔχει λόγον,
ἐκεῖνα ἴσα ἐστίν· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
τῶν πρὸς τὸ αὐτὸ λόγον ἐχόντων τὸ μείζονα λόγον
ἔχον ἐκεῖνο μεῖζόν ἐστιν· πρὸς ὃ δὲ τὸ αὐτὸ μείζονα
λόγον ἔχει, ἐκεῖνο ἔλαττόν ἐστιν.
ἐχέτω γὰρ τὸ
λόγον ἤπερ τὸ
εἰ γὰρ μή, ἤτοι ἴσον ἐστὶ τὸ
ἴσον ἐστὶ τὸ
ἐχέτω δὴ πάλιν τὸ
τὸ
εἰ γὰρ μή, ἤτοι ἴσον ἐστὶν ἢ μεῖζον. ἴσον μὲν οὖν οὔκ
ἐστι τὸ
τὸ
τῶν ἄρα πρὸς τὸ αὐτὸ λόγον ἐχόντων τὸ μείζονα λόγον
ἔχον μεῖζόν ἐστιν· καὶ πρὸς ὃ τὸ αὐτὸ μείζονα λόγον ἔχει,
ἐκεῖνο ἔλαττόν ἐστιν· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
οἱ τῷ αὐτῷ λόγῳ οἱ αὐτοὶ καὶ ἀλλήλοις εἰσὶν οἱ αὐτοί.
ἔστωσαν γὰρ ὡς μὲν τὸ
λέγω, ὅτι ἐστὶν ὡς τὸ
εἰλήφθω γὰρ τῶν
καὶ ἐπεί ἐστιν ὡς τὸ
τὸ
τὸ
ἴσον, ἴσον, καὶ εἰ ἔλαττον, ἔλαττον· ὥστε καὶ εἰ ὑπερέχει
τὸ
τὸ
οἱ ἄρα τῷ αὐτῷ λόγῳ οἱ αὐτοὶ καὶ ἀλλήλοις εἰσὶν οἱ αὐτοί· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν ᾖ ὁποσαοῦν μεγέθη ἀνάλογον, ἔσται ὡς ἓν τῶν ἡγουμένων πρὸς ἓν τῶν ἑπομένων, οὕτως ἅπαντα τὰ ἡγούμενα πρὸς ἅπαντα τὰ ἑπόμενα.
ἔστωσαν ὁποσαοῦν μεγέθη ἀνάλογον τὰ
ε,
εἰλήφθω γὰρ τῶν μὲν
πολλαπλάσια τὰ
καὶ ἐπεί ἐστιν ὡς τὸ
τὸ
ἰσάκις πολλαπλάσια, ἐπειδήπερ ἐὰν ᾖ ὁποσαοῦν μεγέθη
ὁποσωνοῦν μεγεθῶν ἴσων τὸ πλῆθος ἕκαστον ἑκάστου
ἰσάκις πολλαπλάσιον, ὁσαπλάσιόν ἐστιν ἓν τῶν μεγεθῶν
ἑνός, τοσαυταπλάσια ἔσται καὶ τὰ πάντα τῶν πάντων.
διὰ τὰ αὐτὰ δὴ καὶ τὸ
β,
ἐὰν ἄρα ᾖ ὁποσαοῦν μεγέθη ἀνάλογον, ἔσται ὡς ἓν τῶν ἡγουμένων πρὸς ἓν τῶν ἑπομένων, οὕτως ἅπαντα τὰ ἡγούμενα πρὸς ἅπαντα τὰ ἑπόμενα· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν πρῶτον πρὸς δεύτερον τὸν αὐτὸν ἔχῃ λόγον καὶ
τρίτον πρὸς τέταρτον, τρίτον δὲ πρὸς τέταρτον μείζονα
λόγον ἔχῃ ἢ πέμπτον πρὸς ἕκτον, καὶ πρῶτον πρὸς
δεύτερον μείζονα λόγον ἕξει ἢ πέμπτον πρὸς ἕκτον.
πρῶτον γὰρ τὸ
τὸ
ἐπεὶ γὰρ ἔστι τινὰ τῶν μὲν
δὲ τοῦ
τὸ μὲν
καὶ ἐπεί ἐστιν ὡς τὸ
τὸ
τοῦ
ἐὰν ἄρα πρῶτον πρὸς δεύτερον τὸν αὐτὸν ἔχῃ λόγον
καὶ τρίτον πρὸς τέταρτον, τρίτον δὲ πρὸς τέταρτον μείζονα
λόγον ἔχῃ ἢ πέμπτον πρὸς ἕκτον, καὶ πρῶτον πρὸς
δεύτερον μείζονα λόγον ἕξει ἢ πέμπτον πρὸς ἕκτον·
ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν πρῶτον πρὸς δεύτερον τὸν αὐτὸν ἔχῃ λόγον καὶ
τρίτον πρὸς τέταρτον, τὸ δὲ πρῶτον τοῦ τρίτου μεῖζον ᾖ,
καὶ τὸ δεύτερον τοῦ τετάρτου μεῖζον ἔσται, κἂν ἴσον, ἴσον,
κἂν ἔλαττον, ἔλαττον.
πρῶτον γὰρ τὸ
ἐπεὶ γὰρ τὸ
ἐστιν, ἄλλο δέ, ὃ ἔτυχεν, μέγεθος
τὸ
ἔχει, ἐκεῖνο ἔλασσόν ἐστιν· ἔλασσον ἄρα τὸ
ὁμοίως δὴ δείξομεν, ὅτι κἂν ἴσον ᾖ τὸ
ἐὰν ἄρα πρῶτον πρὸς δεύτερον τὸν αὐτὸν ἔχῃ λόγον καὶ τρίτον πρὸς τέταρτον, τὸ δὲ πρῶτον τοῦ τρίτου μεῖζον ᾖ, καὶ τὸ δεύτερον τοῦ τετάρτου μεῖζον ἔσται, κἂν ἴσον, ἴσον, κἂν ἔλαττον, ἔλαττον· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
τὰ μέρη τοῖς ὡσαύτως πολλαπλασίοις τὸν αὐτὸν ἔχει λόγον ληφθέντα κατάλληλα.
ἔστω γὰρ ἰσάκις πολλαπλάσιον τὸ
τὸ
ἐπεὶ γὰρ ἰσάκις ἐστὶ πολλαπλάσιον τὸ
τῷ
τὰ ἄρα μέρη τοῖς ὡσαύτως πολλαπλασίοις τὸν αὐτὸν ἔχει λόγον ληφθέντα κατάλληλα· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν τέσσαρα μεγέθη ἀνάλογον ᾖ, καὶ ἐναλλὰξ ἀνάλογον ἔσται.
ἔστω τέσσαρα μεγέθη ἀνάλογον τὰ ἀνάλογον
ἔσται, ὡς τὸ
εἰλήφθω γὰρ τῶν μὲν
ἰσάκις πολλαπλάσια τὰ
καὶ ἐπεὶ ἰσάκις ἐστὶ πολλαπλάσιον τὸ
τὸ οὕτως τὸ
μεγέθη ἀνάλογον ᾖ, τὸ δὲ πρῶτον τοῦ τρίτου μεῖζον
ᾖ, καὶ τὸ δεύτερον τοῦ τετάρτου μεῖζον ἔσται, κἂν ἴσον,
ἴσον, κἂν ἔλαττον, ἔλαττον. εἰ ἄρα ὑπερέχει τὸ
τὰ δὲ
ἐὰν ἄρα τέσσαρα μεγέθη ἀνάλογον ᾖ, καὶ ἐναλλὰξ ἀνάλογον ἔσται· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν συγκείμενα μεγέθη ἀνάλογον ᾖ, καὶ διαιρεθέντα ἀνάλογον ἔσται.
ἔστω συγκείμενα μεγέθη ἀνάλογον τὰ
τὸ
εἰλήφθω γὰρ τῶν μὲν
καὶ ἐπεὶ ἰσάκις ἐστὶ πολλαπλάσιον τὸ
πάλιν, ἐπεὶ ἰσάκις ἐστὶ πολλαπλάσιον τὸ
ἐστιν ὡς τὸ
ὑπερεχέτω δὴ τὸ
ἔστιν ἄρα ὡς τὸ
ἐὰν ἄρα συγκείμενα μεγέθη ἀνάλογον ᾖ, καὶ διαιρεθέντα ἀνάλογον ἔσται· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν διῃρημένα μεγέθη ἀνάλογον ᾖ, καὶ συντεθέντα ἀνάλογον ἔσται.
ἔστω διῃρημένα μεγέθη ἀνάλογον τὰ
λέγω, ὅτι καὶ συντεθέντα ἀνάλογον
εἰ γὰρ μή ἐστιν ὡς τὸ
πρὸς τὸ
ἔστω πρότερον πρὸς ἔλασσον τὸ
ἀνάλογον ἔσται. ἔστιν ἄρα ὡς τὸ
τὸ
ἐὰν ἄρα διῃρημένα μεγέθη ἀνάλογον ᾖ, καὶ συντεθέντα
ἀνάλογον ἔσται· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν ᾖ ὡς ὅλον πρὸς ὅλον, οὕτως ἀφαιρεθὲν πρὸς ἀφαιρεθέν, καὶ τὸ λοιπὸν πρὸς τὸ λοιπὸν ἔσται ὡς ὅλον πρὸς ὅλον.
ἔστω γὰρ ὡς ὅλον τὸ
ἀφαιρεθὲν τὸ
ἐπεὶ γάρ ἐστιν ὡς τὸ
τὸ
τὸ
ἐὰν ἄρα ᾖ ὡς ὅλον πρὸς ὅλον, οὕτως ἀφαιρεθὲν πρὸς
ἀφαιρεθέν, καὶ τὸ λοιπὸν πρὸς τὸ λοιπὸν ἔσται ὡς ὅλον
πρὸς ὅλον ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
Καὶ ἐπεὶ ἐδείχθη ὡς τὸ .
οὕτως τὸ
Πόρισμα
ἐκ δὴ τούτου φανερόν, ὅτι ἐὰν συγκείμενα μεγέθη ἀνάλογον
ᾖ, καὶ ἀναστρέψαντι ἀνάλογον ἔσται· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν ᾖ τρία μεγέθη καὶ ἄλλα αὐτοῖς ἴσα τὸ πλῆθος,
σύνδυο λαμβανόμενα καὶ ἐν τῷ αὐτῷ λόγῳ, διʼ ἴσου δὲ τὸ
πρῶτον τοῦ τρίτου μεῖζον ᾖ, καὶ τὸ τέταρτον τοῦ ἕκτου
μεῖζον ἔσται, κἂν ἴσον, ἴσον, κἂν ἔλαττον, ἔλαττον.
ἔστω τρία μεγέθη τὰ
τὸ
ἐπεὶ γὰρ μεῖζόν ἐστι τὸ
ἔλαττον, τὸ οὕτως τὸ
τὸ μείζονα λόγον ἔχον μεῖζόν ἐστιν. μεῖζον ἄρα τὸ
ἐὰν ἄρα ᾖ τρία μεγέθη καὶ ἄλλα αὐτοῖς ἴσα τὸ πλῆθος,
σύνδυο λαμβανόμενα καὶ ἐν τῷ αὐτῷ λόγῳ, διʼ ἴσου δὲ
τὸ πρῶτον τοῦ τρίτου μεῖζον ᾖ, καὶ τὸ τέταρτον τοῦ
ἕκτου μεῖζον ἔσται, κἂν ἴσον, ἴσον, κἂν ἔλαττον, ἔλαττον·
ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν ᾖ τρία μεγέθη καὶ ἄλλα αὐτοῖς ἴσα τὸ πλῆθος
σύνδυο λαμβανόμενα καὶ ἐν τῷ αὐτῷ λόγῳ, ᾖ δὲ τεταραγμένη
αὐτῶν ἡ ἀναλογία, διʼ ἴσου δὲ τὸ πρῶτον τοῦ
τρίτου μεῖζον ᾖ, καὶ τὸ τέταρτον τοῦ ἕκτου μεῖζον ἔσται,
κἂν ἴσον, ἴσον, κἂν ἔλαττον, ἔλαττον.
ἔστω τρία μεγέθη τὰ
τὸ
ἐπεὶ γὰρ μεῖζόν ἐστι τὸ
τὸ
ἐὰν ἄρα ᾖ τρία μεγέθη καὶ ἄλλα αὐτοῖς ἴσα τὸ πλῆθος,
σύνδυο λαμβανόμενα καὶ ἐν τῷ αὐτῷ λόγῳ, ᾖ δὲ τεταραγμένη
αὐτῶν ἡ ἀναλογία, διʼ ἴσου δὲ τὸ πρῶτον τοῦ τρίτου
μεῖζον ᾖ, καὶ τὸ τέταρτον τοῦ ἕκτου μεῖζον ἔσται, κἂν
ἴσον, ἴσον, κἂν ἔλαττον, ἔλαττον· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν ᾖ ὁποσαοῦν μεγέθη καὶ ἄλλα αὐτοῖς ἴσα τὸ
πλῆθος, σύνδυο λαμβανόμενα καὶ ἐν τῷ αὐτῷ λόγῳ, καὶ
διʼ ἴσου ἐν τῷ αὐτῷ λόγῳ ἔσται.
ἔστω ὁποσαοῦν μεγέθη τὰ
ἴσα τὸ πλῆθος τὰ
εἰλήφθω γὰρ τῶν μὲν
η,
καὶ ἐπεί ἐστιν ὡς τὸ
η,
καὶ ἐν τῷ αὐτῷ λόγῳ, διʼ ἴσου ἄρα, εἰ ὑπερέχει τὸ
Η τοῦ
τὸ
ἐὰν ἄρα ᾖ ὁποσαοῦν μεγέθη καὶ ἄλλα αὐτοῖς ἴσα τὸ πλῆθος, σύνδυο λαμβανόμενα ἐν τῷ αὐτῷ λόγῳ, καὶ διʼ ἴσου ἐν τῷ αὐτῷ λόγῳ ἔσται· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν ᾖ τρία μεγέθη καὶ ἄλλα αὐτοῖς ἴσα τὸ πλῆθος σύνδυο λαμβανόμενα ἐν τῷ αὐτῷ λόγῳ, ᾖ δὲ τεταραγμένη αὐτῶν ἡ ἀναλογία, καὶ διʼ ἴσου ἐν τῷ αὐτῷ λόγῳ ἔσται.
ἔστω τρία μεγέθη τὰ
τὸ πλῆθος σύνδυο λαμβανόμενα ἐν τῷ αὐτῷ λόγῳ τὰ
τὸ
εἰλήφθω τῶν μὲν
καὶ ἐπεὶ ἰσάκις ἐστὶ πολλαπλάσια τὰ
λόγον, ἔστιν ἄρα ὡς τὸ
δ πρὸς τὸ
πρὸς τὸ
ἐναλλὰξ ὡς τὸ
ὑπερέχει τὸ
ἐὰν ἄρα ᾖ τρία μεγέθη καὶ ἄλλα αὐτοῖς ἴσα τὸ πλῆθος
σύνδυο λαμβανόμενα ἐν τῷ αὐτῷ λόγῳ, ᾖ δὲ τεταραγμένη
αὐτῶν ἡ ἀναλογία, καὶ διʼ ἴσου ἐν τῷ αὐτῷ λόγῳ ἔσται·
ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν πρῶτον πρὸς δεύτερον τὸν αὐτὸν ἔχῃ λόγον καὶ
τρίτον πρὸς τέταρτον, ἔχῃ δὲ καὶ πέμπτον πρὸς δεύτερον
τὸν αὐτὸν λόγον καὶ ἕκτον πρὸς τέταρτον, καὶ συντεθὲν
πρῶτον καὶ πέμπτον πρὸς δεύτερον τὸν αὐτὸν ἕξει λόγον
καὶ τρίτον καὶ ἕκτον πρὸς τέταρτον.
πρῶτον γὰρ τὸ
πρὸς τέταρτον τὸ
τὸ
ἐπεὶ γάρ ἐστιν ὡς τὸ
τὸ
τὸ
ἐὰν ἄρα πρῶτον πρὸς δεύτερον τὸν αὐτὸν ἔχῃ λόγον
καὶ τρίτον πρὸς τέταρτον, ἔχῃ δὲ καὶ πέμπτον πρὸς δεύτερον
τὸν αὐτὸν λόγον καὶ ἕκτον πρὸς τέταρτον, καὶ συντεθὲν
πρῶτον καὶ πέμπτον πρὸς δεύτερον τὸν αὐτὸν ἕξει λόγον
καὶ τρίτον καὶ ἕκτον πρὸς τέταρτον· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν τέσσαρα μεγέθη ἀνάλογον ᾖ, τὸ μέγιστον αὐτῶν
καὶ τὸ ἐλάχιστον δύο τῶν λοιπῶν μείζονά ἐστιν.
ἔστω τέσσαρα μεγέθη ἀνάλογον τὰ
μέγιστον μὲν αὐτῶν τὸ
κείσθω γὰρ τῷ μὲν
ἐπεὶ οὖν ἐστιν ὡς τὸ
οὕτως ἀφαιρεθὲν τὸ
ε. καὶ ἐπεὶ ἐὰν ἀνίσοις ἴσα προστεθῇ, τὰ ὅλα ἄνισά
ἐστιν, ἐὰν ἄρα τῶν
ἐὰν ἄρα τέσσαρα μεγέθη ἀνάλογον ᾖ, τὸ μέγιστον αὐτῶν καὶ τὸ ἐλάχιστον δύο τῶν λοιπῶν μείζονά ἐστιν· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ὅμοια σχήματα εὐθύγραμμά ἐστιν, ὅσα τάς τε γωνίας ἴσας ἔχει κατὰ μίαν καὶ τὰς περὶ τὰς ἴσας γωνίας πλευρὰς ἀνάλογον.
Ἀντιπεπονθότα δὲ σχήματά ἐστιν, ὅταν ἐν ἑκατέρῳ
τῶν σχημάτων ἡγούμενοί τε καὶ ἑπόμενοι λόγοι
ὦσιν.
ἄκρον καὶ μέσον λόγον εὐθεῖα τετμῆσθαι λέγεται, ὅταν ᾖ ὡς ἡ ὅλη πρὸς τὸ μεῖζον τμῆμα, οὕτως τὸ μεῖζον πρὸς τὸ ἔλαττον.
ὕψος ἐστὶ παντὸς σχήματος ἡ ἀπὸ τῆς κορυφῆς ἐπὶ τὴν βάσιν κάθετος ἀγομένη.
Λόγος ἐκ λόγων συγκεῖσθαι λέγεται, ὅταν αἱ τῶν
λόγων πηλικότητες ἐφʼ ἑαυτὰς πολλαπλασιασθεῖσαι
ποιῶσί τινα.
τὰ τρίγωνα καὶ τὰ παραλληλόγραμμα, τὰ ὑπὸ τὸ
αὐτὸ ὕψος ὄντα πρὸς ἄλληλά ἐστιν ὡς αἱ βάσεις.
ἔστω τρίγωνα μὲν τὰ
δὲ τὰ
πρὸς τὸ
Ἐκβεβλήσθω γὰρ ἡ ὁσαιδηποτοῦν αἱ
ὁσαιδηποτοῦν αἱ
καὶ ἐπεὶ ἴσαι εἰσὶν αἱ
τοσαυταπλάσιόν ἐστι καὶ τὸ
ἡ
τρίγωνον τοῦ
καὶ ἐπεὶ τοῦ μὲν
ἐπεὶ οὖν ἐδείχθη, ὡς μὲν ἡ
παραλληλόγραμμον πρὸς τὸ
τὰ ἄρα τρίγωνα καὶ τὰ παραλληλόγραμμα τὰ ὑπὸ τὸ αὐτὸ ὕψος ὄντα πρὸς ἄλληλά ἐστιν ὡς αἱ βάσεις· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν τριγώνου παρὰ μίαν τῶν πλευρῶν ἀχθῇ τις
εὐθεῖα, ἀνάλογον τεμεῖ τὰς τοῦ τριγώνου πλευράς· καὶ
ἐὰν αἱ τοῦ τριγώνου πλευραὶ ἀνάλογον τμηθῶσιν, ἡ ἐπὶ τὰς
τὴν λοιπὴν ἔσται τοῦ τριγώνου
πλευράν.
τριγώνου γὰρ τοῦ
ἐστὶν ὡς ἡ
ἐπεζεύχθωσαν γὰρ αἱ
ἴσον ἄρα ἐστὶ
παραλλήλοις ταῖς τρίγωνον, οὕτως
τὸ
ἀλλὰ δὴ αἱ τοῦ
τῶν γὰρ αὐτῶν κατασκευασθέντων, ἐπεί ἐστιν ὡς ἡ
τρίγωνον πρὸς τὸ
παραλλήλοις ἐστίν. παράλληλος ἄρα ἐστὶν ἡ
ἐὰν ἄρα τριγώνου παρὰ μίαν τῶν πλευρῶν ἀχθῇ τις
εὐθεῖα, ἀνάλογον τεμεῖ τὰς τοῦ τριγώνου πλευράς· καὶ
ἐὰν αἱ τοῦ τριγώνου πλευραὶ ἀνάλογον τμηθῶσιν, ἡ ἐπὶ
τὰς τομὰς ἐπιζευγνυμένη εὐθεῖα παρὰ τὴν λοιπὴν ἔσται
τοῦ τριγώνου πλευράν· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν τριγώνου ἡ γωνία δίχα τμηθῇ, ἡ δὲ τέμνουσα τὴν
γωνίαν εὐθεῖα τέμνῃ καὶ τὴν βάσιν, τὰ τῆς βάσεως
τμήματα τὸν αὐτὸν ἕξει λόγον ταῖς λοιπαῖς τοῦ τριγώνου
πλευραῖς· καὶ ἐὰν τὰ τῆς βάσεως τμήματα τὸν αὐτὸν ἔχῃ
λόγον ταῖς λοιπαῖς τοῦ τριγώνου πλευραῖς, ἡ ἀπὸ τῆς
κορυφῆς ἐπὶ τὴν τομὴν ἐπιζευγνυμένη εὐθεῖα δίχα τεμεῖ
τὴν τοῦ τριγώνου γωνίαν.
ἔστω τρίγωνον τὸ
πρὸς τὴν
ἤχθω γὰρ διὰ τοῦ
καὶ ἐπεὶ εἰς παραλλήλους
ἡ
ἐστιν ἴση. πάλιν, ἐπεὶ εἰς
παραλλήλους τὰς
πλευρὰ ἡ
ἀλλὰ δὴ ἔστω ὡς ἡ
τῶν γὰρ αὐτῶν κατασκευασθέντων, ἐπεί ἐστιν ὡς ἡ
ὡς ἡ
ὑπὸ ἐστιν ἴση, ἡ δὲ ὑπὸ
ἐὰν ἄρα τριγώνου ἡ γωνία δίχα τμηθῇ, ἡ δὲ τέμνουσα
τὴν γωνίαν εὐθεῖα τέμνῃ καὶ τὴν βάσιν, τὰ τῆς βάσεως
τμήματα τὸν αὐτὸν ἕξει λόγον ταῖς λοιπαῖς τοῦ τριγώνου
πλευραῖς· καὶ ἐὰν τὰ τῆς βάσεως τμήματα τὸν αὐτὸν
ἔχῃ λόγον ταῖς λοιπαῖς τοῦ τριγώνου πλευραῖς, ἡ ἀπὸ τῆς
κορυφῆς ἐπὶ τὴν τομὴν ἐπιζευγνυμένη εὐθεῖα δίχα τέμνει
τὴν τοῦ τριγώνου γωνίαν· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
τῶν ἰσογωνίων τριγώνων ἀνάλογόν εἰσιν αἱ πλευραὶ αἱ περὶ τὰς ἴσας γωνίας καὶ ὁμόλογοι αἱ ὑπὸ τὰς ἴσας γωνίας ὑποτείνουσαι.
ἔστω ἰσογώνια τρίγωνα τὰ
τὴν μὲν ὑπὸ
γωνίας ὑποτείνουσαι.
κείσθω γὰρ ἐπʼ εὐθείας ἡ
καὶ ἐπεὶ ἴση ἐστὶν ἡ ὑπὸ
παράλληλός ἐστιν ἡ
πρὸς τὴν
ἴσου ἄρα ὡς ἡ
τῶν ἄρα ἰσογωνίων τριγώνων ἀνάλογόν εἰσιν αἱ πλευραὶ αἱ περὶ τὰς ἴσας γωνίας καὶ ὁμόλογοι αἱ ὑπὸ τὰς ἴσας γωνίας ὑποτείνουσαι· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν δύο τρίγωνα τὰς πλευρὰς ἀνάλογον ἔχῃ, ἰσογώνια
ἔσται τὰ τρίγωνα καὶ ἴσας ἕξει τὰς γωνίας, ὑφʼ
ἔστω δύο τρίγωνα τὰ
συνεστάτω γὰρ πρὸς τῇ
ἰσογώνιον ἄρα ἐστὶ τὸ τριγώνῳ. τῶν ἄρα οὕτως ἡ
κοινὴ δὲ ἡ ἐστιν ἴση·
γωνία ἄρα ἡ ὑπὸ
πλευραὶ ὑποτείνουσιν. ἴση ἄρα ἐστὶ καὶ ἡ μὲν ὑπὸ
ἐὰν ἄρα δύο τρίγωνα τὰς πλευρὰς ἀνάλογον ἔχῃ, ἰσογώνια ἔσται τὰ τρίγωνα καὶ ἴσας ἕξει τὰς γωνίας, ὑφʼ ἃς αἱ ὁμόλογοι πλευραὶ ὑποτείνουσιν· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν δύο τρίγωνα μίαν γωνίαν μιᾷ γωνίᾳ ἴσην ἔχῃ, περὶ
δὲ τὰς ἴσας γωνίας τὰς πλευρὰς ἀνάλογον, ἰσογώνια ἔσται
ὑποτείνουσιν.
ἔστω δύο τρίγωνα τὰ
πλευρὰς ἀνάλογον, ὡς τὴν
συνεστάτω γὰρ πρὸς τῇ
ἰσογώνιον ἄρα ἐστὶ τὸ
ἐστιν ἴση· βάσις ἄρα ἡ
ἔσονται, ὑφʼ ἃς αἱ ἴσαι πλευραὶ ὑποτείνουσιν. ἴση ἄρα
ἐστὶν ἡ μὲν ὑπὸ
πρὸς τῷ
ἐὰν ἄρα δύο τρίγωνα μίαν γωνίαν μιᾷ γωνίᾳ ἴσην ἔχῃ,
περὶ δὲ τὰς ἴσας γωνίας τὰς πλευρὰς ἀνάλογον, ἰσογώνια
ἔσται τὰ τρίγωνα καὶ ἴσας ἕξει τὰς γωνίας, ὑφʼ ἃς αἱ
ὁμόλογοι πλευραὶ ὑποτείνουσιν· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν δύο τρίγωνα μίαν γωνίαν μιᾷ γωνίᾳ ἴσην ἔχῃ, περὶ
δὲ ἄλλας γωνίας τὰς πλευρὰς ἀνάλογον, τῶν δὲ λοιπῶν
ἑκατέραν ἅμα ἤτοι ἐλάσσονα ἢ μὴ ἐλάσσονα ὀρθῆς,
ἰσογώνια ἔσται τὰ τρίγωνα καὶ ἴσας ἕξει τὰς γωνίας, περὶ
ἃς ἀνάλογόν εἰσιν αἱ πλευραί.
ἔστω δύο τρίγωνα τὰ
τῶν δὲ λοιπῶν τῶν πρὸς τοῖς
δηλονότι ἡ πρὸς τῷ
εἰ γὰρ ἄνισός ἐστιν ἡ ὑπὸ
πρὸς τῇ
καὶ ἐπεὶ ἴση ἐστὶν ἡ μὲν
τῷ οὕτως ὑπόκειται ἡ
ἐστὶν ἄτοπον. οὐκ ἄρα ἄνισός ἐστιν ἡ ὑπὸ
ἀλλὰ δὴ πάλιν ὑποκείσθω ἑκατέρα τῶν πρὸς τοῖς
τῶν γὰρ αὐτῶν κατασκευασθέντων
ὁμοίως δείξομεν, ὅτι ἴση ἐστὶν ἡ
τῇ
οὔκ εἰσιν ἐλάττονες· ὅπερ ἐστὶν ἀδύνατον.
οὐκ ἄρα πάλιν ἄνισός ἐστιν ἡ
ὑπὸ
ἄρα ἐστὶ τὸ
ἐὰν ἄρα δύο τρίγωνα μίαν γωνίαν μιᾷ γωνίᾳ ἴσην
ἔχῃ, περὶ δὲ ἄλλας γωνίας τὰς πλευρὰς ἀνάλογον, τῶν δὲ
λοιπῶν ἑκατέραν ἅμα ἐλάττονα ἢ μὴ ἐλάττονα ὀρθῆς,
ἰσογώνια ἔσται τὰ τρίγωνα καὶ ἴσας ἕξει τὰς γωνίας,
περὶ ἃς ἀνάλογόν εἰσιν αἱ πλευραί· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν ἐν ὀρθογωνίῳ τριγώνῳ ἀπὸ τῆς ὀρθῆς γωνίας ἐπὶ τὴν βάσιν κάθετος ἀχθῇ, τὰ πρὸς τῇ καθέτῳ τρίγωνα ὅμοιά ἐστι τῷ τε ὅλῳ καὶ ἀλλήλοις.
ἔστω τρίγωνον ὀρθογώνιον τὸ
ὑπὸ
ἐπεὶ γὰρ ἴση ἐστὶν ἡ ὑπὸ
καὶ κοινὴ τῶν δύο τριγώνων τοῦ
τε
τρίγωνον τῷ
τοῦ ἐστὶ τὸ
ὁμοίως δὴ δείξομεν, ὅτι καὶ τῷ τριγώνων ὅμοιόν ἐστιν ὅλῳ τῷ
λέγω δή, ὅτι καὶ ἀλλήλοις ἐστὶν ὅμοια τὰ
ἐπεὶ γὰρ ὀρθὴ ἡ ὑπὸ
τὴν ὑπὸ
ἐὰν ἄρα ἐν ὀρθογωνίῳ τριγώνῳ ἀπὸ τῆς ὀρθῆς γωνίας
ἐπὶ τὴν βάσιν κάθετος ἀχθῇ, τὰ πρὸς τῇ καθέτῳ τρίγωνα
ὅμοιά ἐστι τῷ τε ὅλῳ καὶ ἀλλήλοις ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
Πόρισμα
ἐκ δὴ τούτου φανερόν, ὅτι ἐὰν ἐν ὀρθογωνίῳ τριγώνῳ
ἀπὸ τῆς ὀρθῆς ἐπὶ τὴν βάσιν κάθετος ἀχθῇ, ἡ ἀχθεῖσα
τῶν τῆς βάσεως τμημάτων μέση ἀνάλογόν ἐστιν· ὅπερ
ἔδει δεῖξαι καὶ ἔτι τῆς βάσεως καὶ ἑνὸς ὁποιουοῦν τῶν
.
τμημάτων ἡ πρὸς τῷ τμήματι πλευρὰ μέση ἀνάλογόν
ἐστιν
τῆς δοθείσης εὐθείας τὸ προσταχθὲν μέρος ἀφελεῖν.
ἔστω ἡ δοθεῖσα εὐθεῖα ἡ
Ἐπιτετάχθω δὴ τὸ τρίτον. καὶ διήχθω τις ἀπὸ τοῦ
α εὐθεῖα ἡ
παράλληλος αὐτῇ ἤχθω ἡ
ἐπεὶ οὖν τριγώνου τοῦ
τῆς ἄρα δοθείσης εὐθείας τῆς
τὴν δοθεῖσαν εὐθεῖαν ἄτμητον τῇ δοθείσῃ τετμημένῃ ὁμοίως τεμεῖν.
ἔστω ἡ μὲν δοθεῖσα εὐθεῖα ἄτμητος ἡ
παραλληλόγραμμον ἄρα ἐστὶν
ἑκάτερον τῶν
εὐθεῖα ἦκται ἡ
ἄρα ἐστὶν ὡς ἡ
ἡ ἄρα δοθεῖσα εὐθεῖα ἄτμητος ἡ
δύο δοθεισῶν εὐθειῶν τρίτην ἀνάλογον προσευρεῖν.
ἔστωσαν αἱ δοθεῖσαι δύο εὐθεῖαι αἱ
γὰρ ἐπὶ τὰ
ἐπεὶ οὖν τριγώνου τοῦ
τῶν πλευρῶν τὴν
δύο ἄρα δοθεισῶν εὐθειῶν τῶν
τριῶν δοθεισῶν εὐθειῶν τετάρτην ἀνάλογον προσευρεῖν.
ἔστωσαν αἱ δοθεῖσαι τρεῖς εὐθεῖαι αἱ
Ἐκκείσθωσαν δύο εὐθεῖαι αἱ
τυχοῦσαν τὴν ὑπὸ
ἐπεὶ οὖν τριγώνου τοῦ
ἡ
τριῶν ἄρα δοθεισῶν εὐθειῶν τῶν
ἀνάλογον προσεύρηται ἡ
δύο δοθεισῶν εὐθειῶν μέσην ἀνάλογον προσευρεῖν.
ἔστωσαν αἱ δοθεῖσαι δύο εὐθεῖαι αἱ
κείσθωσαν ἐπʼ εὐθείας, καὶ γεγράφθω ἐπὶ τῆς
ἡμικύκλιον τὸ
ἐπεὶ ἐν ἡμικυκλίῳ γωνία
ἐστὶν ἡ ὑπὸ
καὶ ἐπεὶ ἐν ὀρθογωνίῳ τριγώνῳ
τῷ
δύο ἄρα δοθεισῶν εὐθειῶν τῶν
τῶν ἴσων τε καὶ ἰσογωνίων παραλληλογράμμων
ἀντιπεπόνθασιν αἱ πλευραὶ αἱ περὶ τὰς ἴσας γωνίας· καὶ
ὧν ἰσογωνίων παραλληλογράμμων ἀντιπεπόνθασιν αἱ
πλευραὶ αἱ περὶ τὰς ἴσας γωνίας, ἴσα ἐστὶν ἐκεῖνα.
ἔστω ἴσα τε καὶ ἰσογώνια παραλληλόγραμμα τὰ
συμπεπληρώσθω γὰρ τὸ
ὡς δὲ τὸ
ἀλλὰ δὴ ἔστω ὡς ἡ
πρὸς τὴν
ἐπεὶ γάρ ἐστιν ὡς ἡ
ὡς δὲ ἡ
τῶν ἄρα ἴσων τε καὶ ἰσογωνίων παραλληλογράμμων
ἀντιπεπόνθασιν αἱ πλευραὶ αἱ περὶ τὰς ἴσας γωνίας· καὶ
ὧν ἰσογωνίων παραλληλογράμμων ἀντιπεπόνθασιν αἱ
πλευραὶ αἱ περὶ τὰς ἴσας γωνίας, ἴσα ἐστὶν ἐκεῖνα· ὅπερ
ἔδει δεῖξαι.
τῶν ἴσων καὶ μίαν μιᾷ ἴσην ἐχόντων γωνίαν τριγώνων
ἀντιπεπόνθασιν αἱ πλευραὶ αἱ περὶ τὰς ἴσας γωνίας· καὶ
ὧν μίαν μιᾷ ἴσην ἐχόντων γωνίαν τριγώνων ἀντιπεπόνθασιν
αἱ πλευραὶ αἱ περὶ τὰς ἴσας γωνίας, ἴσα ἐστὶν
ἐκεῖνα.
ἔστω ἴσα τρίγωνα τὰ
πρὸς τὴν
κείσθω γὰρ ὥστε ἐπʼ εὐθείας εἶναι τὴν
ἐπεὶ οὖν ἴσον ἐστὶ τὸ
τριγώνῳ, ἄλλο δέ τι τὸ
ἀλλὰ δὴ ἀντιπεπονθέτωσαν αἱ πλευραὶ τῶν
ἡ
Ἐπιζευχθείσης γὰρ πάλιν τῆς
τὸ
ἄρα ἐστὶ τὸ τρίγωνον τῷ
τῶν ἄρα ἴσων καὶ μίαν μιᾷ ἴσην ἐχόντων γωνίαν
τριγώνων ἀντιπεπόνθασιν αἱ πλευραὶ αἱ περὶ τὰς ἴσας
γωνίας· καὶ ὧν μίαν μιᾷ ἴσην ἐχόντων γωνίαν τριγώνων
ἀντιπεπόνθασιν αἱ πλευραὶ αἱ περὶ τὰς ἴσας γωνίας,
ἐκεῖνα ἴσα ἐστίν· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν τέσσαρες εὐθεῖαι ἀνάλογον ὦσιν, τὸ ὑπὸ τῶν
ἄκρων περιεχόμενον ὀρθογώνιον ἴσον ἐστὶ τῷ ὑπὸ τῶν
μέσων περιεχομένῳ ὀρθογωνίῳ· κἂν τὸ ὑπὸ τῶν ἄκρων
περιεχόμενον ὀρθογώνιον ἴσον ᾖ τῷ ὑπὸ τῶν μέσων
περιεχομένῳ ὀρθογωνίῳ, αἱ τέσσαρες εὐθεῖαι ἀνάλογον
ἔσονται.
ἔστωσαν τέσσαρες εὐθεῖαι ἀνάλογον αἱ
τῷ ὑπὸ τῶν
ἤχθωσαν γὰρ ἀπὸ τῶν
καὶ ἐπεί ἐστιν ὡς ἡ
παραλληλογράμμων ἀντιπεπόνθασιν αἱ πλευραὶ αἱ περὶ
τὰς ἴσας γωνίας, ἴσα ἐστὶν ἐκεῖνα· ἴσον ἄρα ἐστὶ τὸ
ὑπὸ τῶν
ἀλλὰ δὴ τὸ ὑπὸ τῶν
τῶν γὰρ αὐτῶν κατασκευασθέντων, ἐπεὶ τὸ ὑπὸ τῶν
ἐστὶ τῷ
πρὸς τὴν
ἐὰν ἄρα τέσσαρες εὐθεῖαι ἀνάλογον ὦσιν, τὸ ὑπὸ τῶν
ἄκρων περιεχόμενον ὀρθογώνιον ἴσον ἐστὶ τῷ ὑπὸ τῶν
μέσων περιεχομένῳ ὀρθογωνίῳ· κἂν τὸ ὑπὸ τῶν ἄκρων
περιεχόμενον ὀρθογώνιον ἴσον ᾖ τῷ ὑπὸ τῶν μέσων
περιεχομένῳ ὀρθογωνίῳ, αἱ τέσσαρες εὐθεῖαι ἀνάλογον
ἔσονται· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν τρεῖς εὐθεῖαι ἀνάλογον ὦσιν, τὸ ὑπὸ τῶν ἄκρων
περιεχόμενον ὀρθογώνιον ἴσον ἐστὶ τῷ ἀπὸ τῆς μέσης
τετραγώνῳ· κἂν τὸ ὑπὸ τῶν ἄκρων περιεχόμενον ὀρθογώνιον
ἴσον ᾖ τῷ ἀπὸ τῆς μέσης τετραγώνῳ, αἱ τρεῖς
εὐθεῖαι ἀνάλογον ἔσονται.
ἔστωσαν τρεῖς εὐθεῖαι ἀνάλογον αἱ
β τετραγώνῳ.
κείσθω τῇ
καὶ ἐπεί ἐστιν ὡς ἡ
τῶν ἄκρων περιεχόμενον ὀρθογώνιον ἴσον ἐστὶ τῷ ὑπὸ
τῶν μέσων περιεχομένῳ ὀρθογωνίῳ. τὸ ἄρα ὑπὸ τῶν
ἀλλὰ δὴ τὸ ὑπὸ τῶν
τῶν γὰρ αὐτῶν κατασκευασθέντων, ἐπεὶ τὸ ὑπὸ τῶν
Α,
τῶν
οὕτως ἡ
ἐὰν ἄρα τρεῖς εὐθεῖαι ἀνάλογον ὦσιν, τὸ ὑπὸ τῶν ἄκρων
περιεχόμενον ὀρθογώνιον ἴσον ἐστὶ τῷ ἀπὸ τῆς μέσης
τετραγώνῳ· κἂν τὸ ὑπὸ τῶν ἄκρων περιεχόμενον ὀρθογώνιον
ἴσον ᾖ τῷ ἀπὸ τῆς μέσης τετραγώνῳ, αἱ τρεῖς εὐθεῖαι
ἀνάλογον ἔσονται· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἀπὸ τῆς δοθείσης εὐθείας τῷ δοθέντι εὐθυγράμμῳ ὅμοιόν τε καὶ ὁμοίως κείμενον εὐθύγραμμον ἀναγράψαι.
ἔστω ἡ μὲν δοθεῖσα εὐθεῖα ἡ
εὐθυγράμμῳ ὅμοιόν τε καὶ
ἐπεζεύχθω ἡ
καὶ τοῖς πρὸς αὐτῇ σημείοις
τοῖς
ἀνάλογον ἄρα ἐστὶν ὡς ἡ
λοιπῇ τῇ πρὸς τῷ
καὶ ὡς ἄρα ἡ
ἡ ὑπὸ
ἀπὸ τῆς δοθείσης ἄρα εὐθείας τῆς
τὰ ὅμοια τρίγωνα πρὸς ἄλληλα ἐν διπλασίονι λόγῳ ἐστὶ τῶν ὁμολόγων πλευρῶν.
ἔστω ὅμοια τρίγωνα τὰ
λόγον ἔχει ἤπερ ἡ
εἰλήφθω γὰρ τῶν
ἐπεὶ οὖν ἐστιν ὡς ἡ
τριγώνων ἀντιπεπόνθασιν αἱ πλευραὶ αἱ περὶ τὰς ἴσας
γωνίας. ὧν δὲ μίαν μιᾷ ἴσην ἐχόντων γωνίαν τριγώνων
ἀντιπεπόνθασιν αἱ πλευραὶ αἱ περὶ τὰς ἴσας γωνίας, ἴσα
ἐστὶν ἐκεῖνα. ἴσον ἄρα ἐστὶ τὸ
ἡ
καὶ τὸ
τὰ ἄρα ὅμοια τρίγωνα πρὸς ἄλληλα ἐν διπλασίονι
λόγῳ ἐστὶ τῶν ὁμολόγων πλευρῶν· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
Πόρισμα
ἐκ δὴ τούτου φανερόν, ὅτι, ἐὰν τρεῖς εὐθεῖαι ἀνάλογον
ὦσιν, ἔστιν ὡς ἡ πρώτη πρὸς τὴν τρίτην, οὕτως τὸ ἀπὸ
τῆς πρώτης εἶδος πρὸς τὸ ἀπὸ τῆς δευτέρας τὸ ὅμοιον καὶ
ὁμοίως ἀναγραφόμενον ἐπείπερ ἐδείχθη, ὡς ἡ · ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
τὰ ὅμοια πολύγωνα εἴς τε ὅμοια τρίγωνα διαιρεῖται
καὶ εἰς ἴσα τὸ πλῆθος καὶ ὁμόλογα τοῖς ὅλοις, καὶ τὸ
πολύγωνον πρὸς τὸ πολύγωνον διπλασίονα λόγον ἔχει
ἤπερ ἡ ὁμόλογος πλευρὰ πρὸς τὴν ὁμόλογον πλευράν.
ἔστω ὅμοια πολύγωνα τὰ
διπλασίονα λόγον ἔχει ἤπερ ἡ
ἐπεζεύχθωσαν αἱ
καὶ ἐπεὶ ὅμοιόν ἐστι τὸ
πρὸς
γωνίαν μιᾷ γωνίᾳ ἴσην ἔχοντα, περὶ δὲ τὰς ἴσας γωνίας τὰς
πλευρὰς ἀνάλογον, ἰσογώνιον ἄρα ἐστὶ τὸ
πολυγώνων· λοιπὴ ἄρα ἡ ὑπὸ
ἴσου ἄρα ἐστὶν ὡς ἡ
λέγω, ὅτι καὶ ὁμόλογα τοῖς ὅλοις, τουτέστιν ὥστε
ἀνάλογον εἶναι τὰ τρίγωνα, καὶ ἡγούμενα μὲν εἶναι τὰ
ἐπεζεύχθωσαν γὰρ αἱ
τὸ
τρίγωνον πρὸς τὸ
ἀλλʼ ὡς τὸ
πρὸς
πρὸς ἓν τῶν ἑπομένων, οὕτως ἅπαντα τὰ ἡγούμενα πρὸς
ἅπαντα τὰ ἑπόμενα· ἔστιν ἄρα ὡς τὸ
τὰ ἄρα ὅμοια πολύγωνα εἴς τε ὅμοια τρίγωνα διαιρεῖται
καὶ εἰς ἴσα τὸ πλῆθος καὶ ὁμόλογα τοῖς ὅλοις, καὶ τὸ
πολύγωνον πρὸς τὸ πολύγωνον διπλασίονα λόγον ἔχει
ἤπερ ἡ ὁμόλογος πλευρὰ πρὸς τὴν ὁμόλογον πλευράν·
ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
Πόρισμα
ὡσαύτως δὲ καὶ ἐπὶ τῶν ὁμοίων τετραπλεύρων
δειχθήσεται, ὅτι ἐν διπλασίονι λόγῳ εἰσὶ τῶν ὁμολόγων
πλευρῶν. ἐδείχθη δὲ καὶ ἐπὶ τῶν τριγώνων· ὥστε καὶ καθόλου
τὰ ὅμοια εὐθύγραμμα σχήματα πρὸς ἄλληλα ἐν διπλασίονι
λόγῳ εἰσὶ τῶν ὁμολόγων πλευρῶν. ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
πόρισμα β#
καὶ ἐὰν τῶν
ἢ τὸ τετράπλευρον πρὸς τὸ τετράπλευρον διπλασίονα
λόγον ἤπερ ἡ ὁμόλογος πλευρὰ πρὸς τὴν ὁμόλογον
πλευράν, τουτέστιν ἡ
τὴν τρίτην, οὕτως τὸ ἀπὸ τῆς πρώτης εἶδος πρὸς τὸ ἀπὸ
τῆς δευτέρας τὸ ὅμοιον καὶ ὁμοίως ἀναγραφόμενον.
τὰ τῷ αὐτῷ εὐθυγράμμῳ ὅμοια καὶ ἀλλήλοις ἐστὶν ὅμοια.
ἔστω γὰρ ἑκάτερον τῶν
ἐπεὶ γὰρ ὅμοιόν ἐστι τὸ
τῶν ὥστε καὶ τὸ . ὅμοιον
ἄρα ἐστὶ τὸ
ἐὰν τέσσαρες εὐθεῖαι ἀνάλογον ὦσιν, καὶ τὰ ἀπʼ
αὐτῶν εὐθύγραμμα ὅμοιά τε καὶ ὁμοίως ἀναγεγραμμένα
ἀνάλογον ἔσται· κἂν τὰ ἀπʼ αὐτῶν εὐθύγραμμα ὅμοιά τε
καὶ ὁμοίως ἀναγεγραμμένα ἀνάλογον ᾖ, καὶ αὐταὶ αἱ
εὐθεῖαι ἀνάλογον ἔσονται.
ἔστωσαν τέσσαρες εὐθεῖαι ἀνάλογον αἱ
εὐθύγραμμα τὰ
εἰλήφθω γὰρ τῶν μὲν
πρὸς τὴν καὶ τὸ
ἀλλὰ δὴ ἔστω ὡς τὸ
ἀναγεγράφθω ἀπὸ τῆς
ἐπεὶ οὖν ἐστιν ὡς ἡ
τῶν
τὴν
ἐὰν ἄρα τέσσαρες εὐθεῖαι ἀνάλογον ὦσιν, καὶ τὰ ἀπʼ
αὐτῶν εὐθύγραμμα ὅμοιά τε καὶ ὁμοίως ἀναγεγραμμένα
ἀνάλογον ἔσται· κἂν τὰ ἀπʼ αὐτῶν εὐθύγραμμα ὅμοιά τε
καὶ ὁμοίως ἀναγεγραμμένα ἀνάλογον ᾖ, καὶ αὐταὶ αἱ
εὐθεῖαι ἀνάλογον ἔσονται· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
λῆμμα
ὅτι δέ, ἐὰν εὐθύγραμμα ἴσα ᾖ καὶ ὅμοια, αἱ ὁμόλογοι
αὐτῶν πλευραὶ ἴσαι ἀλλήλαις εἰσίν, δείξομεν οὕτως.
ἔστω ἴσα καὶ ὅμοια εὐθύγραμμα τὰ
ἔστω ὡς ἡ
εἰ γὰρ ἄνισοί εἰσιν, μία αὐτῶν μείζων ἐστίν. ἔστω
μείζων ἡ
πρὸς τὴν
τὰ ἰσογώνια παραλληλόγραμμα πρὸς ἄλληλα λόγον ἔχει τὸν συγκείμενον ἐκ τῶν πλευρῶν.
ἔστω ἰσογώνια παραλληλόγραμμα
ἔχοντα τὴν ὑπὸ
τῶν πλευρῶν.
κείσθω γὰρ ὥστε ἐπʼ εὐθείας εἶναι τὴν
οὕτως ἡ
οἱ ἄρα λόγοι τῆς τε
λόγος σύγκειται ἔκ τε τοῦ τῆς
λ, καὶ ὡς ἄρα ἡ
ἐπεὶ οὖν ἐδείχθη, ὡς μὲν ἡ
τὰ ἄρα ἰσογώνια παραλληλόγραμμα πρὸς ἄλληλα λόγον ἔχει τὸν συγκείμενον ἐκ τῶν πλευρῶν· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
παντὸς παραλληλογράμμου τὰ περὶ τὴν διάμετρον παραλληλόγραμμα ὅμοιά ἐστι τῷ τε ὅλῳ καὶ ἀλλήλοις.
ἔστω παραλληλόγραμμον τὸ
τὰ
ἐπεὶ γὰρ τριγώνου τοῦ
ὡς ἡ
ἀνάλογόν εἰσιν αἱ πλευραὶ αἱ περὶ τὴν
κοινὴν γωνίαν τὴν ὑπὸ
τῷ
παραλληλογράμμῳ ὅμοιόν ἐστιν· ἑκάτερον ἄρα τῶν παραλληλογράμμῳ
ὅμοιόν ἐστιν. τὰ δὲ τῷ αὐτῷ εὐθυγράμμῳ ὅμοια καὶ
ἀλλήλοις ἐστὶν ὅμοια· καὶ τὸ
παντὸς ἄρα παραλληλογράμμου τὰ περὶ τὴν διάμετρον παραλληλόγραμμα ὅμοιά ἐστι τῷ τε ὅλῳ καὶ ἀλλήλοις· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
τῷ δοθέντι εὐθυγράμμῳ ὅμοιον καὶ ἄλλῳ τῷ δοθέντι ἴσον τὸ αὐτὸ συστήσασθαι.
ἔστω τὸ μὲν δοθὲν εὐθύγραμμον, ᾧ δεῖ ὅμοιον συστήσασθαι,
τὸ
παραβεβλήσθω γὰρ παρὰ μὲν τὴν
τῇ
ὅμοιόν τε καὶ ὁμοίως κείμενον τὸ
καὶ ἐπεί ἐστιν ὡς ἡ
ὡς ἡ πρώτη πρὸς τὴν τρίτην, οὕτως τὸ ἀπὸ τῆς πρώτης
εἶδος πρὸς τὸ ἀπὸ τῆς δευτέρας τὸ ὅμοιον καὶ ὁμοίως
ἀναγραφόμενον, ἔστιν ἄρα ὡς ἡ
πρὸς τὸ
ἴσον δὲ τὸ
τῷ ἄρα δοθέντι εὐθυγράμμῳ τῷ
ἐὰν ἀπὸ παραλληλογράμμου παραλληλόγραμμον ἀφαιρεθῇ ὅμοιόν τε τῷ ὅλῳ καὶ ὁμοίως κείμενον κοινὴν γωνίαν ἔχον αὐτῷ, περὶ τὴν αὐτὴν διάμετρόν ἐστι τῷ ὅλῳ.
ἀπὸ γὰρ παραλληλογράμμου
τοῦ
ὅτι περὶ τὴν αὐτὴν διάμετρόν
ἐστι τὸ
μὴ γάρ, ἀλλʼ εἰ δυνατόν, ἔστω αὐτῶν διάμετρος ἡ
ἡ
ἐπεὶ οὖν περὶ τὴν αὐτὴν διάμετρόν ἐστι τὸ
ἄρα ἐστὶ διάμετρον τὸ
ἐὰν ἄρα ἀπὸ παραλληλογράμμου παραλληλόγραμμον
ἀφαιρεθῇ ὅμοιόν τε τῷ ὅλῳ καὶ ὁμοίως κείμενον κοινὴν
γωνίαν ἔχον αὐτῷ, περὶ τὴν αὐτὴν διάμετρόν ἐστι τῷ
ὅλῳ· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
πάντων τῶν παρὰ τὴν αὐτὴν εὐθεῖαν παραβαλλομένων
παραλληλογράμμων καὶ ἐλλειπόντων εἴδεσι παραλληλογράμμοις
ὁμοίοις τε καὶ ὁμοίως κειμένοις τῷ ἀπὸ τῆς
ἡμισείας ἀναγραφομένῳ μέγιστόν ἐστι τὸ ἀπὸ τῆς
ἡμισείας παραβαλλόμενον παραλληλόγραμμον ὅμοιον ὂν
τῷ ἐλλείμματι.
ἔστω εὐθεῖα ἡ
ἀπὸ τῆς ἡμισείας τῆς παραλληλογράμμοις
ὁμοίοις τε καὶ ὁμοίως κειμένοις τῷ
τὴν
ἐπεὶ γὰρ ὅμοιόν ἐστι τὸ
ἐπεὶ οὖν ἴσον ἐστὶ τὸ
ὅλον ἄρα τὸ
μεῖζόν ἐστιν.
πάντων ἄρα τῶν παρὰ τὴν αὐτὴν εὐθεῖαν παραβαλλομένων
παραλληλογράμμων καὶ ἐλλειπόντων εἴδεσι
παραλληλογράμμοις ὁμοίοις τε καὶ ὁμοίως κειμένοις τῷ
ἀπὸ τῆς ἡμισείας ἀναγραφομένῳ μέγιστόν ἐστι τὸ ἀπὸ τῆς
ἡμισείας παραβληθέν· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
παρὰ τὴν δοθεῖσαν εὐθεῖαν τῷ δοθέντι εὐθυγράμμῳ
ἴσον παραλληλόγραμμον παραβαλεῖν ἐλλεῖπον εἴδει παραλληλογράμμῳ
ὁμοίῳ τῷ δοθέντι· δεῖ δὲ τὸ διδόμενον
εὐθύγραμμον ᾧ δεῖ ἴσον παραβαλεῖν μὴ μεῖζον εἶναι τοῦ
ἀπὸ τῆς ἡμισείας ἀναγραφομένου ὁμοίου τῷ ἐλλείμματι
τοῦ τε ἀπὸ τῆς ἡμισείας καὶ ᾧ δεῖ ὅμοιον ἐλλείπειν.
ἔστω ἡ μὲν δοθεῖσα εὐθεῖα ἡ ὂν τοῦ ἀπὸ τῆς ἡμισείας τῆς
ὁμοίου τῷ ἐλλείμματι, ᾧ δὲ δεῖ ὅμοιον ἐλλείπειν, τὸ
τετμήσθω ἡ
ἀπὸ τῆς
εἰ μὲν οὖν ἴσον ἐστὶ τὸ
τὴν
ὅμοιον καὶ ὁμοίως κείμενον τὸ αὐτὸ συνεστάτω τὸ ἐστιν ὅμοιον· καὶ τὸ
ἡ μὲν τὸ τῷ ἀλλὰ τὸ .
καὶ τὸ
διάμετρόν ἐστι τὸ
ἐπεὶ οὖν ἴσον ἐστὶ τὸ
προσκείσθω τὸ
ἐδείχθη ἴσος· καὶ τὸ
παρὰ τὴν δοθεῖσαν ἄρα εὐθεῖαν τὴν ἐπειδήπερ τὸ · ὅπερ
ἔδει ποιῆσαι.
παρὰ τὴν δοθεῖσαν εὐθεῖαν τῷ δοθέντι εὐθυγράμμῳ
ἴσον παραλληλόγραμμον παραβαλεῖν ὑπερβάλλον εἴδει
παραλληλογράμμῳ ὁμοίῳ τῷ δοθέντι.
ἔστω ἡ μὲν δοθεῖσα εὐθεῖα ἡ
ᾧ δεῖ ἴσον παρὰ τὴν
τετμήσθω ἡ
ἡ δὲ
ὅμοιον. ἀλλὰ τὸ
ἐπεὶ ἴσον ἐστὶ τὸ
γνώμονι. ἀλλὰ ὁ
παρὰ τὴν δοθεῖσαν ἄρα εὐθεῖαν τὴν
ὁμοίῳ ὄντι τῷ
τὴν δοθεῖσαν εὐθεῖαν πεπερασμένην ἄκρον καὶ μέσον λόγον τεμεῖν.
ἔστω ἡ δοθεῖσα εὐθεῖα πεπερασμένη ἡ
Ἀναγεγράφθω ἀπὸ τῆς
τετράγωνον δέ ἐστι τὸ
τὸ
ἴση δὲ ἡ μὲν
ἡ ἄρα
ὅπερ ἔδει ποιῆσαι.
ἐν τοῖς ὀρθογωνίοις τριγώνοις τὸ ἀπὸ τῆς τὴν ὀρθὴν
γωνίαν ὑποτεινούσης πλευρᾶς εἶδος ἴσον ἐστὶ τοῖς ἀπὸ
τῶν τὴν ὀρθὴν γωνίαν περιεχουσῶν πλευρῶν εἴδεσι τοῖς
ὁμοίοις τε καὶ ὁμοίως ἀναγραφομένοις.
ἔστω τρίγωνον ὀρθογώνιον τὸ
ἤχθω κάθετος ἡ
ἐπεὶ οὖν ἐν ὀρθογωνίῳ τριγώνῳ τῷ
οὕτως ἡ
τὸ ὅμοιον καὶ ὁμοίως ἀναγραφόμενον. διὰ τὰ αὐτὰ δὴ καὶ
ὡς ἡ
ἐν ἄρα τοῖς ὀρθογωνίοις τριγώνοις τὸ ἀπὸ τῆς τὴν
ὀρθὴν γωνίαν ὑποτεινούσης πλευρᾶς εἶδος ἴσον ἐστὶ τοῖς
ἀπὸ τῶν τὴν ὀρθὴν γωνίαν περιεχουσῶν πλευρῶν εἴδεσι
τοῖς ὁμοίοις τε καὶ ὁμοίως ἀναγραφομένοις· ὅπερ ἔδει
δεῖξαι.
ἐὰν δύο τρίγωνα συντεθῇ κατὰ μίαν γωνίαν τὰς δύο
πλευρὰς ταῖς δυσὶ πλευραῖς ἀνάλογον ἔχοντα ὥστε τὰς
ὁμολόγους αὐτῶν πλευρὰς καὶ παραλλήλους εἶναι, αἱ
λοιπαὶ τῶν τριγώνων πλευραὶ ἐπʼ εὐθείας ἔσονται.
ἔστω δύο τρίγωνα τὰ
ἐπεὶ γὰρ παράλληλός ἐστιν ἡ
ἐδείχθη δὲ καὶ ἡ ὑπὸ
ἐὰν ἄρα δύο τρίγωνα συντεθῇ κατὰ μίαν γωνίαν τὰς δύο πλευρὰς ταῖς δυσὶ πλευραῖς ἀνάλογον ἔχοντα ὥστε τὰς ὁμολόγους αὐτῶν πλευρὰς καὶ παραλλήλους εἶναι, αἱ λοιπαὶ τῶν τριγώνων πλευραὶ ἐπʼ εὐθείας ἔσονται· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐν τοῖς ἴσοις κύκλοις αἱ γωνίαι τὸν αὐτὸν ἔχουσι λόγον
ταῖς περιφερείαις, ἐφʼ ὧν βεβήκασιν, ἐάν τε πρὸς τοῖς
κέντροις ἐάν τε πρὸς ταῖς περιφερείαις ὦσι βεβηκυῖαι.
ἔστωσαν ἴσοι κύκλοι οἱ
τοῖς κέντροις αὐτῶν τοῖς
κείσθωσαν γὰρ τῇ μὲν
ἑξῆς ὁσαιδηποτοῦν αἱ
ἐπεὶ οὖν ἴσαι εἰσὶν αἱ
ἀλλήλαις, ἴσαι εἰσὶ καὶ αἱ ὑπὸ
καὶ ἡ ὑπὸ
ἐλάσσων. τεσσάρων δὴ ὄντων μεγεθῶν, δύο μὲν περιφερειῶν
τῶν
ὑπὸ
ὑπὸ
ἐν ἄρα τοῖς ἴσοις κύκλοις αἱ γωνίαι τὸν αὐτὸν ἔχουσι λόγον ταῖς περιφερείαις, ἐφʼ ὧν βεβήκασιν, ἐάν τε πρὸς τοῖς κέντροις ἐάν τε πρὸς ταῖς περιφερείαις ὦσι βεβηκυῖαι· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
μονάς ἐστιν, καθʼ ἣν ἕκαστον τῶν ὄντων ἓν λέγεται.
ἀριθμὸς δὲ τὸ ἐκ μονάδων συγκείμενον πλῆθος.
μέρος ἐστὶν ἀριθμὸς ἀριθμοῦ ὁ ἐλάσσων τοῦ μείζονος, ὅταν καταμετρῇ τὸν μείζονα.
μέρη δέ, ὅταν μὴ καταμετρῇ.
πολλαπλάσιος δὲ ὁ μείζων τοῦ ἐλάσσονος, ὅταν καταμετρῆται ὑπὸ τοῦ ἐλάσσονος.
ἄρτιος ἀριθμός ἐστιν ὁ δίχα διαιρούμενος.
περισσὸς δὲ ὁ μὴ διαιρούμενος δίχα ἢ ὁ μονάδι
διαφέρων ἀρτίου ἀριθμοῦ.
ἀρτιάκις ἄρτιος ἀριθμός ἐστιν ὁ ὑπὸ ἀρτίου ἀριθμοῦ μετρούμενος κατὰ ἄρτιον ἀριθμόν.
ἀρτιάκις δὲ περισσός ἐστιν ὁ ὑπὸ ἀρτίου ἀριθμοῦ μετρούμενος κατὰ περισσὸν ἀριθμόν.
Περισσάκις ἀρτιός ἐστιν ὁ ὑπὸ περισσοῦ ἀριθμοῦ
μετρούμενος κατὰ ἄρτιον ἀριθμόν.
περισσάκις δὲ περισσὸς ἀριθμός ἐστιν ὁ ὑπὸ περισσοῦ ἀριθμοῦ μετρούμενος κατὰ περισσὸν ἀριθμόν.
πρῶτος ἀριθμός ἐστιν ὁ μονάδι μόνῃ μετρούμενος.
πρῶτοι πρὸς ἀλλήλους ἀριθμοί εἰσιν οἱ μονάδι μόνῃ μετρούμενοι κοινῷ μέτρῳ.
σύνθετος ἀριθμός ἐστιν ὁ ἀριθμῷ τινι μετρούμενος.
σύνθετοι δὲ πρὸς ἀλλήλους ἀριθμοί εἰσιν οἱ ἀριθμῷ τινι μετρούμενοι κοινῷ μέτρῳ.
ἀριθμὸς ἀριθμὸν πολλαπλασιάζειν λέγεται, ὅταν, ὅσαι εἰσὶν ἐν αὐτῷ μονάδες, τοσαυτάκις συντεθῇ ὁ πολλαπλασιαζόμενος, καὶ γένηταί τις.
ὅταν δὲ δύο ἀριθμοὶ πολλαπλασιάσαντες ἀλλήλους ποιῶσί τινα, ὁ γενόμενος ἐπίπεδος καλεῖται, πλευραὶ δὲ αὐτοῦ οἱ πολλαπλασιάσαντες ἀλλήλους ἀριθμοί.
ὅταν δὲ τρεῖς ἀριθμοὶ πολλαπλασιάσαντες ἀλλήλους ποιῶσί τινα, ὁ γενόμενος στερεός ἐστιν, πλευραὶ δὲ αὐτοῦ οἱ πολλαπλασιάσαντες ἀλλήλους ἀριθμοί.
τετράγωνος ἀριθμός ἐστιν ὁ ἰσάκις ἴσος ἢ ὁ ὑπὸ
δύο ἴσων ἀριθμῶν περιεχόμενος.
κύβος δὲ ὁ ἰσάκις ἴσος ἰσάκις ἢ ὁ ὑπὸ τριῶν ἴσων
ἀριθμῶν περιεχόμενος.
ἀριθμοὶ ἀνάλογόν εἰσιν, ὅταν ὁ πρῶτος τοῦ δευτέρου καὶ ὁ τρίτος τοῦ τετάρτου ἰσάκις ᾖ πολλαπλάσιος ἢ τὸ αὐτὸ μέρος ἢ τὰ αὐτὰ μέρη ὦσιν.
ὅμοιοι ἐπίπεδοι καὶ στερεοὶ ἀριθμοί εἰσιν οἱ ἀνάλογον ἔχοντες τὰς πλευράς.
τέλειος ἀριθμός ἐστιν ὁ τοῖς ἑαυτοῦ μέρεσιν ἴσος ὤν.
δύο ἀριθμῶν ἀνίσων ἐκκειμένων, ἀνθυφαιρουμένου δὲ
ἀεὶ τοῦ ἐλάσσονος ἀπὸ τοῦ μείζονος, ἐὰν ὁ λειπόμενος
μηδέποτε καταμετρῇ τὸν πρὸ ἑαυτοῦ, ἕως οὗ λειφθῇ μονάς,
οἱ ἐξ ἀρχῆς ἀριθμοὶ πρῶτοι πρὸς ἀλλήλους ἔσονται.
δύο γὰρ ἀνίσων ἀριθμῶν τῶν
ἀλλήλους εἰσίν, τουτέστιν ὅτι τοὺς
εἰ γὰρ μή εἰσιν οἱ
τὸν
ἐπεὶ οὖν ὁ
καὶ λοιπὸν ἄρα τὸν
ἀριθμὸς ὤν· ὅπερ ἐστὶν ἀδύνατον. οὐκ ἄρα τοὺς
δύο ἀριθμῶν δοθέντων μὴ πρώτων πρὸς ἀλλήλους τὸ μέγιστον αὐτῶν κοινὸν μέτρον εὑρεῖν.
ἔστωσαν οἱ δοθέντες δύο ἀριθμοὶ μὴ πρῶτοι πρὸς
ἀλλήλους οἱ
κοινὸν μέτρον εὑρεῖν.
εἰ μὲν οὖν ὁ
εἰ δὲ οὐ μετρεῖ ὁ
ὅπερ οὐχ ὑπόκειται. λειφθήσεταί τις ἄρα
ἀριθμός, ὃς μετρήσει τὸν πρὸ ἑαυτοῦ. καὶ
ὁ μὲν
τὸν
καὶ τὸν
καὶ ἐπεὶ ὁ
ὅπερ ἐστὶν ἀδύνατον· οὐκ ἄρα τοὺς ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
Πόρισμα
ἐκ δὴ τούτου φανερόν, ὅτι ἐὰν ἀριθμὸς δύο ἀριθμοὺς
μετρῇ, καὶ τὸ μέγιστον αὐτῶν κοινὸν μέτρον μετρήσει·
ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
τριῶν ἀριθμῶν δοθέντων μὴ πρώτων πρὸς ἀλλήλους
τὸ μέγιστον αὐτῶν κοινὸν μέτρον εὑρεῖν.
ἔστωσαν οἱ δοθέντες τρεῖς ἀριθμοὶ
μὴ πρῶτοι πρὸς ἀλλήλους οἱ
α,
εἰλήφθω γὰρ δύο τῶν
μετρεῖ δὲ καὶ τοὺς
οὖν ὁ
μετρήσει μείζων ὢν τοῦ
μὴ μετρείτω δὴ ὁ
ὁ δὴ τοὺς
τὸν
ἀριθμὸς μείζων ὢν τοῦ
καὶ τὸ τῶν
κοινὸν μέτρον· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἅπας ἀριθμὸς παντὸς ἀριθμοῦ ὁ ἐλάσσων τοῦ μείζονος ἤτοι μέρος ἐστὶν ἢ μέρη.
ἔστωσαν δύο ἀριθμοὶ οἱ
οἱ
μὴ ἔστωσαν δὴ οἱ
εἰς τοὺς τῷ
ἅπας ἄρα ἀριθμὸς παντὸς ἀριθμοῦ ὁ ἐλάσσων τοῦ
μείζονος ἤτοι μέρος ἐστὶν ἢ μέρη· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν ἀριθμός ἀριθμοῦ μέρος ᾖ, καὶ ἕτερος ἑτέρου τὸ αὐτὸ μέρος ᾖ, καὶ συναμφότερος συναμφοτέρου τὸ αὐτὸ μέρος ἔσται, ὅπερ ὁ εἷς τοῦ ἑνός.
ἀριθμὸς γὰρ ὁ ἀριθμοῦ τοῦ
μέρος ἔστω, καὶ ἕτερος ὁ
ἐπεὶ γάρ, ὃ μέρος ἐστὶν ὁ
δὴ ἴσον τὸ πλῆθος τῶν εἰσὶν ἐν τῷ
α,
ἐὰν ἀριθμὸς ἀριθμοῦ μέρη ᾖ, καὶ ἕτερος ἑτέρου τὰ αὐτὰ μέρη ᾖ, καὶ συναμφότερος συναμφοτέρου τὰ αὐτὰ μέρη ἔσται, ὅπερ ὁ εἷς τοῦ ἑνός.
ἀριθμὸς γὰρ ὁ
ἕτερος ὁ
ἐπεὶ γάρ, ἃ μέρη ἐστὶν ὁ
ἐστι καὶ ἐν τῷ
τὸ αὐτὸ μέρος ἐστὶ καὶ ὁ
ἐὰν ἀριθμὸς ἀριθμοῦ μέρος ᾖ, ὅπερ ἀφαιρεθεὶς ἀφαιρεθέντος, καὶ ὁ λοιπὸς τοῦ λοιποῦ τὸ αὐτὸ μέρος ἔσται, ὅπερ ὁ ὅλος τοῦ ὅλου.
ἀριθμὸς γὰρ ὁ
ἀφαιρεθεὶς ὁ
ὃ γὰρ μέρος ἐστὶν ὁ
τοῦ
ὁ ἐστὶ καὶ ὁ
ἐὰν ἀριθμὸς ἀριθμοῦ μέρη ᾖ, ἅπερ ἀφαιρεθεὶς ἀφαιρεθέντος, καὶ ὁ λοιπὸς τοῦ λοιποῦ τὰ αὐτὰ μέρη ἔσται, ἅπερ ὁ ὅλος τοῦ ὅλου.
ἀριθμὸς γὰρ ὁ
ἀφαιρεθεὶς ὁ
κείσθω γὰρ τῷ
μέρος ἐστὶν ὁ
τὸ αὐτὸ μέρος ἐστίν, ὅπερ ὅλος ὁ
τοῦ
ἐὰν ἀριθμὸς ἀριθμοῦ μέρος ᾖ, καὶ ἕτερος ἑτέρου τὸ
αὐτὸ μέρος ᾖ, καὶ ἐναλλάξ, ὃ μέρος ἐστὶν ἢ μέρη ὁ πρῶτος
τοῦ τρίτου, τὸ αὐτὸ μέρος ἔσται ἢ τὰ αὐτὰ μέρη καὶ ὁ
δεύτερος τοῦ τετάρτου.
ἀριθμὸς γὰρ ὁ
ἐπεὶ γὰρ ὃ μέρος ἐστὶν ὁ
τοὺς
καὶ ἐπεὶ ἴσοι εἰσὶν οἱ
τὸ πλῆθος τῶν
μέρη. ἴσος δὲ ὁ μὲν
ἐὰν ἀριθμὸς ἀριθμοῦ μέρη ᾖ, καὶ ἕτερος ἑτέρου τὰ
αὐτὰ μέρη ᾖ, καὶ ἐναλλάξ, ἃ μέρη ἐστὶν ὁ πρῶτος τοῦ
τρίτου ἢ μέρος, τὰ αὐτὰ μέρη ἔσται καὶ ὁ δεύτερος τοῦ
τετάρτου ἢ τὸ αὐτὸ μέρος.
ἀριθμὸς γὰρ ὁ
ἐπεὶ γάρ, ἃ μέρη ἐστὶν ὁ
τὰ αὐτὰ μέρη ἐστὶ καὶ ὁ
δὴ ἴσον τὸ πλῆθος τῶν
καί, ὃ μέρος ἐστὶν ὁ ὃ μέρος
ἐστὶν ὁ ἃ
ἄρα μέρη ἐστὶν ὁ
ἐὰν ᾖ ὡς ὅλος πρὸς ὅλον, οὕτως ἀφαιρεθεὶς πρὸς ἀφαιρεθέντα, καὶ ὁ λοιπὸς πρὸς τὸν λοιπὸν ἔσται, ὡς ὅλος πρὸς ὅλον.
ἔστω ὡς ὅλος ὁ
ὁ
ἐπεί ἐστιν ὡς ὁ
ἐὰν ὦσιν ὁποσοιοῦν ἀριθμοὶ ἀνάλογον, ἔσται ὡς εἷς τῶν ἡγουμένων πρὸς ἕνα τῶν ἑπομένων, οὕτως ἅπαντες οἱ ἡγούμενοι πρὸς ἅπαντας τοὺς ἑπομένους.
ἔστωσαν ὁποσοιοῦν ἀριθμοὶ ἀνάλογον οἱ
ὡς ὁ
ἐπεὶ γάρ ἐστιν ὡς ὁ
καὶ συναμφότερος ἄρα ὁ
ἐὰν τέσσαρες ἀριθμοὶ ἀνάλογον ὦσιν, καὶ ἐναλλὰξ ἀνάλογον ἔσονται.
ἔστωσαν τέσσαρες ἀριθμοὶ ἀνάλογον οἱ
ἐναλλὰξ ἀνάλογον ἔσονται, ὡς ὁ
ἐπεὶ γάρ ἐστιν ὡς ὁ
ἢ μέρη, τὸ αὐτὸ μέρος ἐστὶ καὶ ὁ
τὰ αὐτὰ μέρη. ἐναλλὰξ ἄρα, ὃ μέρος ἐστὶν ὁ
ἐὰν ὦσιν ὁποσοιοῦν ἀριθμοὶ καὶ ἄλλοι αὐτοῖς ἴσοι τὸ πλῆθος σύνδυο λαμβανόμενοι καὶ ἐν τῷ αὐτῷ λόγῳ, καὶ διʼ ἴσου ἐν τῷ αὐτῷ λόγῳ ἔσονται.
ἔστωσαν ὁποσοιοῦν ἀριθμοὶ οἱ
αὐτοῖς ἴσοι τὸ πλῆθος σύνδυο λαμβανόμενοι ἐν τῷ αὐτῷ
λόγῳ οἱ
ἐπεὶ γάρ ἐστιν ὡς ὁ
δ· καὶ ὡς ἄρα ὁ
ἐὰν μονὰς ἀριθμόν τινα μετρῇ, ἰσάκις δὲ ἕτερος
ἀριθμὸς ἄλλον τινὰ ἀριθμὸν μετρῇ, καὶ ἐναλλὰξ ἰσάκις ἡ
μονὰς τὸν τρίτον ἀριθμὸν μετρήσει καὶ ὁ δεύτερος τὸν
τέταρτον.
μονὰς γὰρ ἡ
ἐπεὶ γὰρ ἰσάκις ἡ
καὶ ὁ
ἡ
ἡ
ἐὰν δύο ἀριθμοὶ πολλαπλασιάσαντες ἀλλήλους ποιῶσί
τινας, οἱ γενόμενοι ἐξ αὐτῶν ἴσοι ἀλλήλοις ἔσονται.
ἔστωσαν δύο ἀριθμοὶ οἱ
τὸν
ἐπεὶ γὰρ ὁ
ὁ
τὸν
τῶν
ἐὰν ἀριθμὸς δύο ἀριθμοὺς πολλαπλασιάσας ποιῇ τινας, οἱ γενόμενοι ἐξ αὐτῶν τὸν αὐτὸν ἕξουσι λόγον τοῖς πολλαπλασιασθεῖσιν.
ἀριθμὸς γὰρ ὁ
τοὺς
ἐπεὶ γὰρ ὁ
ἰσάκις ἄρα ἡ
ὁ
ἐὰν δύο ἀριθμοὶ ἀριθμόν τινα πολλαπλασιάσαντες ποιῶσί τινας, οἱ γενόμενοι ἐξ αὐτῶν τὸν αὐτὸν ἕξουσι λόγον τοῖς πολλαπλασιάσασιν.
δύο γὰρ ἀριθμοὶ οἱ
τοὺς
ἐπεὶ γὰρ ὁ
ἀριθμὸς δὴ ὁ
ε· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν τέσσαρες ἀριθμοὶ ἀνάλογον ὦσιν, ὁ ἐκ πρώτου καὶ
τετάρτου γενόμενος ἀριθμὸς ἴσος ἔσται τῷ ἐκ δευτέρου καὶ
τρίτου γενομένῳ ἀριθμῷ· καὶ ἐὰν ὁ ἐκ πρώτου καὶ τετάρτου
γενόμενος ἀριθμὸς ἴσος ᾖ τῷ ἐκ δευτέρου καὶ τρίτου,
οἱ τέσσαρες ἀριθμοὶ ἀνάλογον ἔσονται.
ἔστωσαν τέσσαρες ἀριθμοὶ ἀνάλογον
τὸν
ὁ γὰρ
πολλαπλασιάσας τὸν
τὸν
ὡς ὁ
ἔστω δὴ πάλιν ἴσος ὁ
τῶν γὰρ αὐτῶν κατασκευασθέντων, ἐπεὶ ἴσος ἐστὶν ὁ
Ε τῷ
δ, ὡς δὲ ὁ
οἱ ἐλάχιστοι ἀριθμοὶ τῶν τὸν αὐτὸν λόγον ἐχόντων αὐτοῖς μετροῦσι τοὺς τὸν αὐτὸν λόγον ἔχοντας ἰσάκις ὅ τε μείζων τὸν μείζονα καὶ ὁ ἐλάσσων τὸν ἐλάσσονα.
ἔστωσαν γὰρ ἐλάχιστοι ἀριθμοὶ τῶν τὸν αὐτὸν
λόγον ἐχόντων τοῖς
ὁ
εἰσὶν οἱ
πρὸς ἕνα τῶν ἑπομένων, οὕτως ἅπαντες οἱ ἡγούμενοι πρὸς
ἅπαντας τοὺς ἑπομένους. ἔστιν ἄρα ὡς ὁ
τῶν τὸν αὐτὸν λόγον ἐχόντων αὐτοῖς. οὐκ ἄρα μέρη
ἐστὶν ὁ
οἱ πρῶτοι πρὸς ἀλλήλους ἀριθμοὶ ἐλάχιστοί εἰσι τῶν
τὸν αὐτὸν λόγον ἐχόντων αὐτοῖς.
ἔστωσαν πρῶτοι πρὸς ἀλλήλους ἀριθμοὶ
οἱ
τῶν τὸν αὐτὸν λόγον ἐχόντων αὐτοῖς.
εἰ γὰρ μή, ἔσονταί τινες τῶν
ἐπεὶ οὖν οἱ ἐλάχιστοι ἀριθμοὶ τῶν τὸν
αὐτὸν λόγον ἐχόντων 2αὐτοῖς2 μετροῦσι τοὺς
τὸν αὐτὸν λόγον ἔχοντας ἰσάκις ὅ τε μείζων
τὸν μείζονα καὶ ὁ ἐλάττων τὸν ἐλάττονα,
τουτέστιν ὅ τε ἡγούμενος τὸν ἡγούμενον καὶ ὁ ἑπόμενος
τὸν ἑπόμενον, ἰσάκις ἄρα ὁ
ὁσάκις δὴ ὁ
ἐν τῷ
οἱ ἐλάχιστοι ἀριθμοὶ τῶν τὸν αὐτὸν λόγον ἐχόντων αὐτοῖς πρῶτοι πρὸς ἀλλήλους εἰσίν.
ἔστωσαν ἐλάχιστοι ἀριθμοὶ τῶν τὸν αὐτὸν λόγον
ἐχόντων αὐτοῖς οἱ
ἀλλήλους εἰσίν.
εἰ γὰρ μή εἰσι πρῶτοι πρὸς ἀλλήλους,
τῷ
ἐπεὶ ὁ
ἀριθμὸς δὴ ὁ
α,
ἐὰν δύο ἀριθμοὶ πρῶτοι πρὸς ἀλλήλους ὦσιν, ὁ τὸν ἕνα
αὐτῶν μετρῶν ἀριθμὸς πρὸς τὸν λοιπὸν πρῶτος ἔσται.
ἔστωσαν δύο ἀριθμοὶ πρῶτοι πρὸς ἀλλήλους
οἱ
ἀριθμὸς ὁ
εἰ γὰρ μή εἰσιν οἱ τις τοὺς
μετρεῖ, ὁ δὲ
ἐὰν δύο ἀριθμοὶ πρός τινα ἀριθμὸν πρῶτοι ὦσιν, καὶ ὁ ἐξ αὐτῶν γενόμενος πρὸς τὸν αὐτὸν πρῶτος ἔσται.
δύο γὰρ ἀριθμοὶ οἱ
α τὸν
εἰ γὰρ μή εἰσιν οἱ τις τοὺς
μετρείτω, καὶ ἔστω ὁ
ὁ
πρὸς τὸν
τὸν ἑπόμενον· ὁ
ἐὰν δύο ἀριθμοὶ πρῶτοι πρὸς ἀλλήλους ὦσιν, ὁ ἐκ τοῦ
ἑνὸς αὐτῶν γενόμενος πρὸς τὸν λοιπὸν πρῶτος ἔσται.
ἔστωσαν δύο ἀριθμοὶ πρῶτοι πρὸς ἀλλήλους
οἱ
τὸν
κείσθω γὰρ τῷ
ἑκάτερος ἄρα τῶν
ἐὰν δύο ἀριθμοὶ πρὸς δύο ἀριθμοὺς ἀμφότεροι πρὸς ἑκάτερον πρῶτοι ὦσιν, καὶ οἱ ἐξ αὐτῶν γενόμενοι πρῶτοι πρὸς ἀλλήλους ἔσονται.
δύο γὰρ ἀριθμοὶ οἱ
Γ,
ἐπεὶ γὰρ ἑκάτερος τῶν
καὶ ὁ ἐκ τῶν
πρὸς τὸν
ἐὰν δύο ἀριθμοὶ πρῶτοι πρὸς ἀλλήλους ὦσιν, καὶ
πολλαπλασιάσας ἑκάτερος ἑαυτὸν ποιῇ τινα, οἱ γενόμενοι
ἐξ αὐτῶν πρῶτοι πρὸς ἀλλήλους ἔσονται, κἂν οἱ ἐξ ἀρχῆς
τοὺς γενομένους πολλαπλασιάσαντες ποιῶσί τινας, κἀκεῖνοι
πρῶτοι πρὸς ἀλλήλους ἔσονται καὶ ἀεὶ περὶ τοὺς
ἄκρους τοῦτο συμβαίνει.
ἔστωσαν δύο ἀριθμοὶ πρῶτοι πρὸς ἀλλήλους οἱ
μὲν πολλαπλασιάσας τὸν
ἐπεὶ γὰρ οἱ
Γ πεποίηκεν, οἱ
ἐπεὶ οἱ
τῶν
ἐὰν δύο ἀριθμοὶ πρῶτοι πρὸς ἀλλήλους ὦσιν, καὶ
συναμφότερος πρὸς ἑκάτερον αὐτῶν πρῶτος ἔσται· καὶ
ἐὰν συναμφότερος πρὸς ἕνα τινὰ αὐτῶν πρῶτος ᾖ, καὶ οἱ
ἐξ ἀρχῆς ἀριθμοὶ πρῶτοι πρὸς ἀλλήλους ἔσονται.
Συγκείσθωσαν γὰρ δύο ἀριθμοὶ πρῶτοι πρὸς ἀλλήλους
οἱ
εἰ γὰρ μή εἰσιν οἱ
ἔστω ὁ
ἀλλήλους εἰσίν. διὰ τὰ αὐτὰ δὴ καὶ
ἔστωσαν δὴ πάλιν οἱ
λέγω, ὅτι καὶ οἱ
εἰ γὰρ μή εἰσιν οἱ
τοὺς
ἅπας πρῶτος ἀριθμὸς πρὸς ἅπαντα ἀριθμόν, ὃν μὴ μετρεῖ, πρῶτός ἐστιν.
ἔστω πρῶτος ἀριθμὸς ὁ
εἰ γὰρ μή εἰσιν οἱ
ὁ
ἐὰν δύο ἀριθμοὶ πολλαπλασιάσαντες ἀλλήλους ποιῶσί τινα, τὸν δὲ γενόμενον ἐξ αὐτῶν μετρῇ τις πρῶτος ἀριθμός, καὶ ἕνα τῶν ἐξ ἀρχῆς μετρήσει.
δύο γὰρ ἀριθμοὶ οἱ
ἀλλήλους τὸν
τὸν γὰρ
ἐστι πρῶτος ὁ
β πολλαπλασιάσας τὸν
ἐλάσσων τὸν ἐλάσσονα, τουτέστιν ὅ τε ἡγούμενος τὸν
ἡγούμενον καὶ ὁ ἑπόμενος τὸν ἑπόμενον· ὁ
ἅπας σύνθετος ἀριθμὸς ὑπὸ πρώτου τινὸς ἀριθμοῦ μετρεῖται.
ἔστω σύνθετος ἀριθμὸς ὁ
ʼἐπεὶ γὰρ σύνθετός ἐστιν ὁ
ὁ
τὸν
ἅπας ἄρα σύνθετος ἀριθμὸς ὑπὸ πρώτου τινὸς ἀριθμοῦ
μετρεῖται· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἅπας ἀριθμὸς ἤτοι πρῶτός ἐστιν ἢ ὑπὸ πρώτου τινὸς ἀριθμοῦ μετρεῖται.
ἔστω ἀριθμὸς ὁ
εἰ μὲν οὖν πρῶτός ἐστιν ὁ
ἅπας ἄρα ἀριθμὸς ἤτοι πρῶτός ἐστιν ἢ ὑπὸ πρώτου τινὸς ἀριθμοῦ μετρεῖται· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἀριθμῶν δοθέντων ὁποσωνοῦν εὑρεῖν τοὺς ἐλαχίστους τῶν τὸν αὐτὸν λόγον ἐχόντων αὐτοῖς.
ἔστωσαν οἱ δοθέντες ὁποσοιοῦν ἀριθμοὶ οἱ
τοῖς
οἱ
εἰ δὲ οὔ, εἰλήφθω τῶν
μέτρον ὁ
ἕκαστος ἄρα τῶν
εἰσίν. λέγω δή, ὅτι καὶ ἐλάχιστοι. εἰ γὰρ μή εἰσιν οἱ τινες τῶν
ἑκάτερον τῶν
τὰ αὐτὰ δὴ ὁ
πεποίηκεν. ἴσος ἄρα ἐστὶν ὁ ἐκ τῶν
τινες τῶν
δύο ἀριθμῶν δοθέντων εὑρεῖν, ὃν ἐλάχιστον μετροῦσιν ἀριθμόν.
ἔστωσαν οἱ δοθέντες δύο ἀριθμοὶ οἱ
οἱ
μετρήσουσί τινα ἀριθμὸν οἱ
τὸν
ἐλάσσονα· ὁ
οἱ
μὴ ἔστωσαν δὴ οἱ
τῷ ἐκ τῶν
μὲν ὁ
ἔστιν ἄρα ὡς ὁ
ἐλάσσων τὸν ἐλάσσονα· ὁ
μετρήσουσί τινα ἀριθμὸν ἐλάσσονα ὄντα τοῦ
ἐὰν δύο ἀριθμοὶ ἀριθμόν τινα μετρῶσιν, καὶ ὁ ἐλάχιστος ὑπʼ αὐτῶν μετρούμενος τὸν αὐτὸν μετρήσει.
δύο γὰρ ἀριθμοὶ οἱ
μετρεῖ.
εἰ γὰρ οὐ μετρεῖ ὁ
λοιπὸν ἄρα τὸν
τριῶν ἀριθμῶν δοθέντων εὑρεῖν, ὃν ἐλάχιστον μετροῦσιν ἀριθμόν.
ἔστωσαν οἱ δοθέντες τρεῖς ἀριθμοὶ οἱ
εἰλήφθω γὰρ ὑπὸ δύο τῶν τινα ἀριθμὸν οἱ
τοῦ τὸν Ε μετρήσει. ἐλάχιστος
δὲ ὑπὸ τῶν
οὐκ ἄρα οἱ
μὴ μετρείτω δὴ πάλιν ὁ
ἄρα τὸν τὸν οἱ
Α,
ὑπὸ τῶν
μετρούμενός ἐστιν ὁ
ἐὰν ἀριθμὸς ὑπό τινος ἀριθμοῦ μετρῆται, ὁ μετρούμενος
ὁμώνυμον μέρος ἕξει τῷ μετροῦντι.
ἀριθμὸς γὰρ ὁ
ὁσάκις γὰρ ὁ
ἀριθμὸν μετρεῖ καὶ ὁ
ἐὰν ἀριθμὸς μέρος ἔχῃ ὁτιοῦν, ὑπὸ ὁμωνύμου ἀριθμοῦ
μετρηθήσεται τῷ μέρει.
ἀριθμὸς γὰρ ὁ ἀριθμὸς ὁ
τὸν
ἐπεὶ γὰρ ὁ
ὁ
ἀριθμὸν εὑρεῖν, ὃς ἐλάχιστος ὢν ἕξει τὰ δοθέντα μέρη.
ἔστω τὰ δοθέντα μέρη τὰ
ἔστωσαν γὰρ τοῖς
μέρεσιν ὁμώνυμοι ἀριθμοὶ οἱ
ὁ
τοῖς
ὁ
μέρη· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν ὦσιν ὁσοιδηποτοῦν ἀριθμοὶ ἑξῆς ἀνάλογον, οἱ δὲ ἄκροι αὐτῶν πρῶτοι πρὸς ἀλλήλους ὦσιν, ἐλάχιστοί εἰσι τῶν τὸν αὐτὸν λόγον ἐχόντων αὐτοῖς.
ἔστωσαν ὁποσοιοῦν ἀριθμοὶ ἑξῆς ἀνάλογον οἱ
δ, οἱ δὲ ἄκροι αὐτῶν οἱ
εἰ γὰρ μή, ἔστωσαν ἐλάττονες τῶν
α, τῶν τῷ πλήθει τῶν
Ε, , διʼ ἴσου ἄρα ἐστὶν ὡς ὁ
ἔχοντας ἰσάκις ὅ τε μείζων τὸν μείζονα καὶ ὁ ἐλάσσων
τὸν ἐλάσσονα, τουτέστιν ὅ τε ἡγούμενος τὸν ἡγούμενον
καὶ ὁ ἑπόμενος τὸν ἑπόμενον. μετρεῖ ἄρα ὁ
εἰσὶν αὐτοῖς. οἱ
ἀριθμοὺς εὑρεῖν ἑξῆς ἀνάλογον ἐλαχίστους, ὅσους ἂν ἐπιτάξῃ τις, ἐν τῷ δοθέντι λόγῳ.
ἔστω ὁ δοθεὶς λόγος ἐν ἐλαχίστοις ἀριθμοῖς ὁ τοῦ
ὅσους ἄν τις ἐπιτάξῃ, ἐν τῷ τοῦ
Ἐπιτετάχθωσαν δὴ τέσσαρες, καὶ ὁ
Ζ,
καὶ ἐπεὶ ὁ οὕτως ὁ
πάλιν, ἐπεὶ ὁ μὲν
καὶ ὡς ἄρα ὁ οὕτως ὁ
πολλαπλασιάσας τοὺς
οὕτως ὁ
ἐπεὶ γὰρ οἱ
δὲ τῶν
ἄρα καὶ οἱ
Πόρισμα
ἐκ δὴ τούτου φανερόν, ὅτι ἐὰν τρεῖς ἀριθμοὶ ἑξῆς ἀνάλογον
ἐλάχιστοι ὦσι τῶν τὸν αὐτὸν λόγον ἐχόντων αὐτοῖς,
οἱ ἄκροι αὐτῶν τετράγωνοί εἰσιν, ἐὰν δὲ τέσσαρες, κύβοι.
ἐὰν ὦσιν ὁποσοιοῦν ἀριθμοὶ ἑξῆς ἀνάλογον ἐλάχιστοι τῶν τὸν αὐτὸν λόγον ἐχόντων αὐτοῖς, οἱ ἄκροι αὐτῶν πρῶτοι πρὸς ἀλλήλους εἰσίν.
ἔστωσαν ὁποσοιοῦν ἀριθμοὶ ἑξῆς ἀνάλογον ἐλάχιστοι
τῶν τὸν αὐτὸν λόγον ἐχόντων αὐτοῖς οἱ
εἰλήφθωσαν γὰρ δύο
οἱ
Γ,
καὶ ἐπεὶ οἱ
ἑκάτερος τῶν
τῶν
λόγῳ ὄντες τοῖς
εἰσίν· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
λόγων δοθέντων ὁποσωνοῦν ἐν ἐλαχίστοις ἀριθμοῖς ἀριθμοὺς εὑρεῖν ἑξῆς ἀνάλογον ἐλαχίστους ἐν τοῖς δοθεῖσι λόγοις.
ἔστωσαν οἱ δοθέντες λόγοι ἐν ἐλαχίστοις ἀριθμοῖς ὅ τε
τοῦ
εἰλήφθω γὰρ ὁ ὑπὸ τῶν
ἀριθμὸς ὁ
ἐπεὶ ἰσάκις ὁ
ἐν τῷ τοῦ
πρὸς τὸν
Γ τὸν
ἔν τε τῷ τοῦ
μὴ μετρείτω δὴ ὁ
τῶν
ξ. διὰ τὰ αὐτὰ δὴ καὶ ὡς ὁ
πρὸς τὸν
ἐλάχιστοι μετροῦσι τοὺς τὸν αὐτὸν λόγον ἔχοντας αὐτοῖς
ἰσάκις ὅ τε ἡγούμενος τὸν ἡγούμενον καὶ ὁ ἑπόμενος τὸν
ἑπόμενον, ὁ
δὲ ὑπὸ τῶν
τῶν
ἄρα ἑξῆς ἀνάλογον ἐλάχιστοί εἰσιν ἐν τοῖς
οἱ ἐπίπεδοι ἀριθμοὶ πρὸς ἀλλήλους λόγον ἔχουσι τὸν συγκείμενον ἐκ τῶν πλευρῶν.
ἔστωσαν ἐπίπεδοι ἀριθμοὶ οἱ
λόγων γὰρ δοθέντων τοῦ τε
ὃν ἔχει ὁ
ὁ
θ, ὡς δὲ τὸν
καὶ ἐπεὶ ὁ
δὲ ὁ
Ζ, οὕτως ὁ οὕτως ὁ
πρὸς τὸν
ἐὰν ὦσιν ὁποσοιοῦν ἀριθμοὶ ἑξῆς ἀνάλογον, ὁ δὲ πρῶτος τὸν δεύτερον μὴ μετρῇ, οὐδὲ ἄλλος οὐδεὶς οὐδένα μετρήσει.
ἔστωσαν ὁποσοιοῦν ἀριθμοὶ
δ,
ὅτι μὲν οὖν οἱ
φανερόν· οὐδὲ γὰρ
ὁ
τῶν τὸν αὐτὸν λόγον ἐχόντων τοῖς
Γ, καί ἐστιν ἴσον τὸ πλῆθος τῶν
πρὸς τὸν οὐδὲ
ὁ . καί ἐστιν ὡς ὁ
δείξομεν, ὅτι οὐδὲ ἄλλος οὐδεὶς οὐδένα μετρήσει· ὅπερ ἔδει
δεῖξαι.
ἐὰν ὦσιν ὁποσοιοῦν ἀριθμοὶ ἑξῆς ἀνάλογον, ὁ δὲ
πρῶτος τὸν ἔσχατον μετρῇ, καὶ τὸν δεύτερον μετρήσει.
ἔστωσαν ὁποσοιοῦν ἀριθμοὶ ἑξῆς ἀνάλογον οἱ
εἰ γὰρ οὐ μετρεῖ ὁ
ἐὰν δύο ἀριθμῶν μεταξὺ κατὰ τὸ συνεχὲς ἀνάλογον
ἐμπίπτωσιν ἀριθμοί, ὅσοι εἰς αὐτοὺς μεταξὺ κατὰ τὸ
συνεχὲς ἀνάλογον ἐμπίπτουσιν ἀριθμοί, τοσοῦτοι καὶ
εἰς τοὺς τὸν αὐτὸν λόγον ἔχοντας αὐτοῖς μεταξὺ κατὰ
τὸ συνεχὲς ἀνάλογον ἐμπεσοῦνται.
δύο γὰρ ἀριθμῶν τῶν
τὸν
καὶ εἰς τοὺς
ὅσοι γάρ εἰσι τῷ πλήθει οἱ
ἐχόντων τοῖς
ὁ
τὸν ἐλάσσονα, τουτέστιν ὅ τε ἡγούμενος τὸν ἡγούμενον
καὶ ὁ ἑπόμενος τὸν ἑπόμενον. ἰσάκις ἄρα ὁ
οἱ
τοὺς
ἐὰν δύο ἀριθμοὶ πρῶτοι πρὸς ἀλλήλους ὦσιν, καὶ εἰς
αὐτοὺς μεταξὺ κατὰ τὸ συνεχὲς ἀνάλογον ἐμπίπτωσιν
ἀριθμοί, ὅσοι εἰς αὐτοὺς μεταξὺ κατὰ τὸ συνεχὲς ἀνάλογον
ἐμπίπτουσιν ἀριθμοί, τοσοῦτοι καὶ ἑκατέρου αὐτῶν καὶ
μονάδος μεταξὺ κατὰ τὸ συνεχὲς ἀνάλογον ἐμπεσοῦνται.
ἔστωσαν δύο ἀριθμοὶ πρῶτοι πρὸς ἀλλήλους οἱ
ἀριθμοί, τοσοῦτοι καὶ ἑκατέρου τῶν
εἰλήφθωσαν γὰρ δύο μὲν ἀριθμοὶ ἐλάχιστοι ἐν τῷ
τῶν
αὐτῶν τῷ πλήθει τῶν
πεποίηκεν. καὶ ἐπεὶ οἱ
ἴσος ἐστίν· ἴσος ἄρα ἐστὶν ὁ μὲν
ἔστιν ἄρα ὡς ἡ
ἀριθμὸν μετρεῖ καὶ ὁ
ἔστιν ἄρα ὡς ἡ
ἑκατέρου τῶν
ἐὰν δύο ἀριθμῶν ἑκατέρου καὶ μονάδος μεταξὺ κατὰ
τὸ συνεχὲς ἀνάλογον ἐμπίπτωσιν ἀριθμοί, ὅσοι ἑκατέρου
αὐτῶν καὶ μονάδος μεταξὺ κατὰ τὸ συνεχὲς ἀνάλογον
ἐμπίπτουσιν ἀριθμοί, τοσοῦτοι καὶ εἰς αὐτοὺς μεταξὺ
κατὰ τὸ συνεχὲς ἀνάλογον ἐμπεσοῦνται.
δύο γὰρ ἀριθμῶν τῶν
η· λέγω, ὅτι ὅσοι ἑκατέρου τῶν
Α,
συνεχὲς ἀνάλογον ἐμπεσοῦνται.
ὁ
καὶ ἐπεί ἐστιν ὡς ἡ
οὕτως ὁ
ἡ μονὰς πρὸς τὸν
μονάδας· καὶ ὁ
διὰ τὰ αὐτὰ δὴ καὶ ὁ μὲν
καὶ ὡς ὁ
πρὸς τὸν
ὁ
τὸν
τὸ συνεχὲς ἀνάλογον ἐμπίπτουσιν ἀριθμοί, τοσοῦτοι καὶ
εἰς τοὺς
δύο τετραγώνων ἀριθμῶν εἷς μέσος ἀνάλογόν ἐστιν ἀριθμός, καὶ ὁ τετράγωνος πρὸς τὸν τετράγωνον διπλασίονα λόγον ἔχει ἤπερ ἡ πλευρὰ πρὸς τὴν πλευράν.
ἔστωσαν τετράγωνοι ἀριθμοὶ οἱ
πλευρὰ ἔστω ὁ
ὁ
ἑκάτερον τῶν
λέγω δή, ὅτι καὶ ὁ
ἔχει ἤπερ ἡ
δύο κύβων ἀριθμῶν δύο μέσοι ἀνάλογόν εἰσιν ἀριθμοί, καὶ ὁ κύβος πρὸς τὸν κύβον τριπλασίονα λόγον ἔχει ἤπερ ἡ πλευρὰ πρὸς τὴν πλευράν.
ἔστωσαν κύβοι ἀριθμοὶ οἱ
ἔστω ὁ
ὁ γὰρ
πολλαπλασιάσας τὸν
καὶ ἐπεὶ κύβος ἐστὶν ὁ
πολλαπλασιάσας τὸν
διὰ τὰ αὐτὰ δὴ καὶ ὡς ὁ
ὁ
ὁ
λέγω δή, ὅτι καὶ ὁ
ἔχει ἤπερ ὁ ἄρα πρὸς τὸν
ἐὰν ὦσιν ὁσοιδηποτοῦν ἀριθμοὶ ἑξῆς ἀνάλογον, καὶ
πολλαπλασιάσας ἕκαστος ἑαυτὸν ποιῇ τινα, οἱ γενόμενοι
ἐξ αὐτῶν ἀνάλογον ἔσονται· καὶ ἐὰν οἱ ἐξ ἀρχῆς τοὺς
γενομένους πολλαπλασιάσαντες ποιῶσί τινας, καὶ αὐτοὶ
ἀνάλογον ἔσονται καὶ ἀεὶ περὶ τοὺς ἄκρους τοῦτο
συμβαίνει.
ἔστωσαν ὁποσοιοῦν ἀριθμοὶ ἑξῆς ἀνάλογον, οἱ
ποιείτωσαν, τοὺς δὲ
ὁ μὲν γὰρ
τῶν
ὁμοίως δὴ τοῖς ἐπάνω δείξομεν, ὅτι οἱ
λόγῳ, καὶ ἔτι οἱ
πλῆθος τῷ τῶν
ἐὰν τετράγωνος τετράγωνον μετρῇ, καὶ ἡ πλευρὰ τὴν πλευρὰν μετρήσει· καὶ ἐὰν ἡ πλευρὰ τὴν πλευρὰν μετρῇ, καὶ ὁ τετράγωνος τὸν τετράγωνον μετρήσει.
ἔστωσαν τετράγωνοι ἀριθμοὶ οἱ
α,
ὁ
λόγῳ. καὶ ἐπεὶ οἱ
πάλιν δὴ ὁ
τῶν γὰρ αὐτῶν κατασκευασθέντων ὁμοίως δείξομεν,
ὅτι οἱ
καὶ ὁ
ἐὰν ἄρα τετράγωνος τετράγωνον μετρῇ, καὶ ἡ πλευρὰ τὴν πλευρὰν μετρήσει· καὶ ἐὰν ἡ πλευρὰ τὴν πλευρὰν μετρῇ, καὶ ὁ τετράγωνος τὸν τετράγωνον μετρήσει· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν κύβος ἀριθμὸς κύβον ἀριθμὸν μετρῇ, καὶ ἡ πλευρὰ τὴν πλευρὰν μετρήσει· καὶ ἐὰν ἡ πλευρὰ τὴν πλευρὰν μετρῇ, καὶ ὁ κύβος τὸν κύβον μετρήσει.
κύβος γὰρ ἀριθμὸς ὁ
τοῦ μὲν
ὁ ποιείτω, ἑκάτερος δὲ
τῶν
κ,
ἀλλὰ δὴ μετρείτω ὁ
τῶν γὰρ αὐτῶν κατασκευασθέντων ὁμοίως δὴ δείξομεν,
ὅτι οἱ
ὁ
ἐὰν τετράγωνος ἀριθμὸς τετράγωνον ἀριθμὸν μὴ
μετρῇ, οὐδὲ ἡ πλευρὰ τὴν πλευρὰν μετρήσει· κἂν ἡ
πλευρὰ τὴν πλευρὰν μὴ μετρῇ, οὐδὲ ὁ τετράγωνος τὸν
τετράγωνον μετρήσει.
῎ἔστωσαν τετράγωνοι ἀριθμοὶ οἱ
εἰ γὰρ μετρεῖ ὁ
καὶ ὁ
μὴ μετρείτω δὴ πάλιν ὁ
εἰ γὰρ μετρεῖ ὁ
οὐ μετρεῖ δὲ ὁ
ἐὰν κύβος ἀριθμὸς κύβον ἀριθμὸν μὴ μετρῇ, οὐδὲ ἡ
πλευρὰ τὴν πλευρὰν μετρήσει· κἂν ἡ πλευρὰ τὴν πλευρὰν
μὴ μετρῇ, οὐδὲ ὁ κύβος τὸν κύβον μετρήσει.
κύβος γὰρ ἀριθμὸς ὁ
ἀριθμὸν τὸν
εἰ γὰρ μετρεῖ ὁ
μετρεῖ δὲ ὁ
ἀλλὰ δὴ μὴ μετρείτω ὁ
εἰ γὰρ ὁ
ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
δύο ὁμοίων ἐπιπέδων ἀριθμῶν εἷς μέσος ἀνάλογόν
ἐστιν ἀριθμός· καὶ ὁ ἐπίπεδος πρὸς τὸν ἐπίπεδον διπλασίονα
λόγον ἔχει ἤπερ ἡ ὁμόλογος πλευρὰ πρὸς τὴν
ὁμόλογον πλευράν.
ἔστωσαν δύο ὅμοιοι ἐπίπεδοι ἀριθμοὶ οἱ
ἐστιν ἀριθμός, καὶ ὁ πλευράν.
καὶ ἐπεί ἐστιν ὡς ὁ
καὶ ἐπεὶ ἐπίπεδός ἐστιν ὁ
τὸν δὲ οὕτως ὁ
πολλαπλασιάσας τὸν
λέγω δή, ὅτι καὶ ὁ
τὸν
δύο ὁμοίων στερεῶν ἀριθμῶν δύο μέσοι ἀνάλογον
ἐμπίπτουσιν ἀριθμοί· καὶ ὁ στερεὸς πρὸς τὸν ὅμοιον
στερεὸν τριπλασίονα λόγον ἔχει ἤπερ ἡ ὁμόλογος πλευρὰ
πρὸς τὴν ὁμόλογον πλευράν.
ἔστωσαν δύο ὅμοιοι στερεοὶ οἱ
τῶν
ὁ
Γ, ἄρα ὅμοιοι
ἐπίπεδοί εἰσιν ἀριθμοί· τῶν
τὸν μὲν
τὸν
ὡς ὁ
ἑκάτερος δὴ τῶν
αὐτὰ δὴ καὶ ὁ
πρὸς τὸν
πρὸς τὸν
πεποίηκεν, ἔστιν ἄρα ὡς ὁ
ν καὶ ὁ
λέγω, ὅτι καὶ ὁ
καὶ ἔτι ὁ
τὸν
ἐὰν δύο ἀριθμῶν εἷς μέσος ἀνάλογον ἐμπίπτῃ ἀριθμός, ὅμοιοι ἐπίπεδοι ἔσονται οἱ ἀριθμοί.
δύο γὰρ ἀριθμῶν τῶν
ἐπίπεδοί εἰσιν ἀριθμοί.
εἰλήφθωσαν γὰρ ἐλάχιστοι ἀριθμοὶ τῶν τὸν αὐτὸν
λόγον ἐχόντων τοῖς
τῷ
τὸν αὐτὸν λόγον ἐχόντων τοῖς
Γ,
ἐστι, πλευραὶ δὲ αὐτοῦ εἰσιν οἱ
τὸν
οἱ
ἐὰν δύο ἀριθμῶν δύο μέσοι ἀνάλογον ἐμπίπτωσιν ἀριθμοί, ὅμοιοι στερεοί εἰσιν οἱ ἀριθμοί.
δύο γὰρ ἀριθμῶν τῶν
εἰσιν.
εἰλήφθωσαν γὰρ ἐλάχιστοι ἀριθμοὶ τῶν τὸν αὐτὸν
λόγον ἐχόντων τοῖς
ὁ
αὐτὸν λόγον ἐχόντων τοῖς
τε μείζων τὸν μείζονα καὶ ὁ ἐλάσσων τὸν ἐλάσσονα,
τουτέστιν ὅ τε ἡγούμενος τὸν ἡγούμενον καὶ ὁ ἑπόμενος
τὸν ἑπόμενον· ἰσάκις ἄρα ὁ
πεποίηκεν. ὁ δὲ
ὁ
ἄρα ἐστὶν ὁ
λέγω δή, ὅτι καὶ ὅμοιοι. ἐπεὶ γὰρ οἱ
τὸν
ἐὰν τρεῖς ἀριθμοὶ ἑξῆς ἀνάλογον ὦσιν, ὁ δὲ πρῶτος
τετράγωνος ᾖ, καὶ ὁ τρίτος τετράγωνος ἔσται.
ἔστωσαν τρεῖς ἀριθμοὶ ἑξῆς ἀνάλογον
οἱ
ἔστω· λέγω, ὅτι καὶ ὁ τρίτος ὁ
ἐπεὶ γὰρ τῶν
ἐὰν τέσσαρες ἀριθμοὶ ἑξῆς ἀνάλογον ὦσιν, ὁ δὲ πρῶτος
κύβος ᾖ, καὶ ὁ τέταρτος κύβος ἔσται.
ἔστωσαν τέσσαρες ἀριθμοὶ ἑξῆς ἀνάλογον
οἱ
ἔστω· λέγω, ὅτι καὶ ὁ
ἐπεὶ γὰρ τῶν
ἐὰν δύο ἀριθμοὶ πρὸς ἀλλήλους λόγον ἔχωσιν, ὃν τετράγωνος ἀριθμὸς πρὸς τετράγωνον ἀριθμόν, ὁ δὲ πρῶτος τετράγωνος ᾖ, καὶ ὁ δεύτερος τετράγωνος ἔσται.
δύο γὰρ ἀριθμοὶ οἱ
ὃν τετράγωνος ἀριθμὸς ὁ
ἐπεὶ γὰρ οἱ
ἀνάλογον ἐμπίπτει ἀριθμός. καί
ἐστιν ὡς ὁ
δεῖξαι.
ἐὰν δύο ἀριθμοὶ πρὸς ἀλλήλους λόγον ἔχωσιν, ὃν κύβος ἀριθμὸς πρὸς κύβον ἀριθμόν, ὁ δὲ πρῶτος κύβος ᾖ, καὶ ὁ δεύτερος κύβος ἔσται.
δύο γὰρ ἀριθμοὶ οἱ
ὃν κύβος ἀριθμὸς ὁ δή, ὅτι καὶ ὁ
ἐπεὶ γὰρ οἱ
ἀνάλογον ἐμπίπτουσιν, τοσοῦτοι καὶ εἰς τοὺς τὸν αὐτὸν
λόγον ἔχοντας αὐτοῖς· ὥστε καὶ τῶν
δεῖξαι.
οἱ ὅμοιοι ἐπίπεδοι ἀριθμοὶ πρὸς ἀλλήλους λόγον ἔχουσιν, ὃν τετράγωνος ἀριθμὸς πρὸς τετράγωνον ἀριθμόν.
ἔστωσαν ὅμοιοι ἐπίπεδοι ἀριθμοὶ οἱ
τετράγωνον ἀριθμόν.
ἐπεὶ γὰρ οἱ
ἄκροι αὐτῶν οἱ
οἱ ὅμοιοι στερεοὶ ἀριθμοὶ πρὸς ἀλλήλους λόγον ἔχουσιν, ὃν κύβος ἀριθμὸς πρὸς κύβον ἀριθμόν.
ἔστωσαν ὅμοιοι στερεοὶ ἀριθμοὶ οἱ
ἀριθμόν.
ἐπεὶ γὰρ οἱ
ε,
ἐὰν δύο ὅμοιοι ἐπίπεδοι ἀριθμοὶ πολλαπλασιάσαντες
ἀλλήλους ποιῶσί τινα, ὁ γενόμενος τετράγωνος ἔσται.
ἔστωσαν δύο ὅμοιοι ἐπίπεδοι
ἀριθμοὶ οἱ
ὁ
ὁ γὰρ
ἐπεὶ οὖν ὁ
κατὰ τὸ συνεχὲς ἀνάλογον ἐμπίπτωσιν ἀριθμοί, ὅσοι εἰς
αὐτοὺς ἐμπίπτουσι, τοσοῦτοι καὶ εἰς τοὺς τὸν αὐτὸν λόγον
ἔχοντας· ὥστε καὶ τῶν
ἐὰν δύο ἀριθμοὶ πολλαπλασιάσαντες ἀλλήλους ποιῶσι τετράγωνον, ὅμοιοι ἐπίπεδοί εἰσιν ἀριθμοί.
ἔστωσαν δύο ἀριθμοὶ οἱ
ὅμοιοι ἐπίπεδοί εἰσιν ἀριθμοί.
ὁ γὰρ
ἄρα ὡς ὁ
τὸν οἱ ἀριθμοί· οἱ ἄρα
ἐὰν κύβος ἀριθμὸς ἑαυτὸν πολλαπλασιάσας ποιῇ τινα, ὁ γενόμενος κύβος ἔσται.
κύβος γὰρ ἀριθμὸς ὁ
εἰλήφθω γὰρ τοῦ
αὑτῷ μονάδας. ἀλλὰ μὴν καὶ ἡ μονὰς
τὸν
τὰς ἐν τῷ
ἀριθμοῦ δύο μέσοι ἀνάλογον κατὰ τὸ συνεχὲς ἐμπεπτώκασιν
ἀριθμοὶ οἱ
πρὸς τὸν
ἐστίν· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν κύβος ἀριθμὸς κύβον ἀριθμὸν πολλαπλασιάσας ποιῇ τινα, ὁ γενόμενος κύβος ἔσται.
κύβος γὰρ ἀριθμὸς ὁ
ὁ γὰρ
τὸν
ὁ
ἐστι κύβος ὁ
ἐὰν κύβος ἀριθμὸς ἀριθμόν τινα πολλαπλασιάσας κύβον ποιῇ, καὶ ὁ πολλαπλασιασθεὶς κύβος ἔσται.
κύβος γὰρ ἀριθμὸς ὁ
ἐστίν.
ὁ γὰρ
ἄρα ὡς ὁ
α,
ἐὰν ἀριθμὸς ἑαυτὸν πολλαπλασιάσας κύβον ποιῇ, καὶ αὐτὸς κύβος ἔσται.
ἀριθμὸς γὰρ ὁ
ʽὁ γὰρ
πολλαπλασιάσας τὸν
κατὰ τὰς ἐν τῷ
εἰσιν. τῶν
ἐὰν σύνθετος ἀριθμὸς ἀριθμόν τινα πολλαπλασιάσας ποιῇ τινα, ὁ γενόμενος στερεὸς ἔσται.
σύνθετος γὰρ ἀριθμὸς ὁ
ἐπεὶ γὰρ ὁ
κατὰ τὰς ἐν τῷ
εἰσιν οἱ
ἐὰν ἀπὸ μονάδος ὁποσοιοῦν ἀριθμοὶ ἑξῆς ἀνάλογον
ὦσιν, ὁ μὲν τρίτος ἀπὸ τῆς μονάδος τετράγωνος ἔσται
καὶ οἱ ἕνα διαλείποντες, ὁ δὲ τέταρτος κύβος καὶ οἱ δύο
διαλείποντες πάντες, ὁ δὲ ἕβδομος κύβος ἅμα καὶ τετράγωνος
καὶ οἱ πέντε διαλείποντες.
ἔστωσαν ἀπὸ μονάδος ὁποσοιοῦν ἀριθμοὶ ἑξῆς ἀνάλογον
οἱ
ὁ δὲ τέταρτος ὁ
ἐπεὶ γάρ ἐστιν ὡς ἡ μονὰς
πρὸς τὸν
τῷ
πάντες τετράγωνοί εἰσιν. λέγω δή, ὅτι καὶ ὁ τέταρτος
ἀπὸ τῆς μονάδος ὁ
ἐν τῷ
εἰσιν, ὁ δὲ
ἐὰν ἀπὸ μονάδος ὁποσοιοῦν ἑξῆς κατὰ τὸ συνεχὲς
ἀριθμοὶ ἀνάλογον ὦσιν, ὁ δὲ μετὰ τὴν μονάδα τετράγωνος
ᾖ, καὶ οἱ λοιποὶ πάντες τετράγωνοι ἔσονται. καὶ ἐὰν ὁ
μετὰ τὴν μονάδα κύβος ᾖ, καὶ οἱ λοιποὶ πάντες κύβοι
ἔσονται.
ἔστωσαν ἀπὸ μονάδος ἑξῆς ἀνάλογον ὁσοιδηποτοῦν
ἀριθμοὶ οἱ
ὅτι μὲν οὖν ὁ τρίτος ἀπὸ τῆς μονάδος ὁ δή, ὅτι καὶ οἱ λοιποὶ πάντες τετράγωνοί εἰσιν. ἐπεὶ γὰρ
οἱ ἄρα τετράγωνός ἐστιν. πάλιν, ἐπεὶ καὶ οἱ
β, ἄρα τετράγωνός ἐστιν. ὁμοίως δὴ δείξομεν, ὅτι
καὶ οἱ λοιποὶ πάντες τετράγωνοί εἰσιν.
ἀλλὰ δὴ ἔστω ὁ
ὅτι μὲν οὖν ὁ τέταρτος ἀπὸ τῆς μονάδος ὁ δή, ὅτι καὶ οἱ λοιποὶ πάντες κύβοι εἰσίν. ἐπεὶ γάρ ἐστιν
ὡς ἡ μονὰς πρὸς τὸν
μετρεῖ κατὰ τὰς ἐν αὐτῷ μονάδας· καὶ ὁ
τέσσαρες ἀριθμοὶ οἱ
ἐὰν ἀπὸ μονάδος ὁποσοιοῦν ἀριθμοὶ ἑξῆς ἀνάλογον
ὦσιν, ὁ δὲ μετὰ τὴν μονάδα μὴ ᾖ τετράγωνος, οὐδʼ ἄλλος
οὐδεὶς τετράγωνος ἔσται χωρὶς τοῦ τρίτου ἀπὸ τῆς
μονάδος καὶ τῶν ἕνα διαλειπόντων πάντων. καὶ ἐὰν ὁ μετὰ
τὴν μονάδα κύβος μὴ ᾖ, οὐδὲ ἄλλος οὐδεὶς κύβος ἔσται
χωρὶς τοῦ τετάρτου ἀπὸ τῆς μονάδος καὶ τῶν δύο διαλειπόντων
πάντων.
ἔστωσαν ἀπὸ μονάδος ἑξῆς ἀνάλογον ὁσοιδηποτοῦν
ἀριθμοὶ οἱ
μὴ ἔστω τετράγωνος· λέγω, ὅτι οὐδὲ ἄλλος οὐδεὶς τετράγωνος
ἔσται χωρὶς τοῦ τρίτου ἀπὸ τῆς μονάδος καὶ τῶν
ἕνα διαλειπόντων.
εἰ γὰρ δυνατόν, ἔστω ὁ
τετράγωνος· οἱ
πρὸς τὸν
ὁμοίως δὴ δείξομεν, ὅτι οὐδʼ ἄλλος οὐδεὶς τετράγωνός ἐστι
χωρὶς τοῦ τρίτου ἀπὸ τῆς μονάδος καὶ τῶν ἕνα διαλειπόντων.
ἀλλὰ δὴ μὴ ἔστω ὁ
καὶ τῶν δύο διαλειπόντων.
εἰ γὰρ δυνατόν, ἔστω ὁ
καὶ ὁ
κύβον ποιῇ, καὶ αὐτὸς κύβος ἔσται. κύβος ἄρα καὶ ὁ
ἐὰν ἀπὸ μονάδος ὁποσοιοῦν ἀριθμοὶ ἑξῆς ἀνάλογον ὦσιν, ὁ ἐλάττων τὸν μείζονα μετρεῖ κατά τινα τῶν ὑπαρχόντων ἐν τοῖς ἀνάλογον ἀριθμοῖς.
ἔστωσαν ἀπὸ μονάδος τῆς
ἀνάλογον οἱ
ἐπεὶ γάρ ἐστιν ὡς ἡ
μετρεῖ καὶ ὁ
ἐλάσσων ὁ
Πόρισμα
Καὶ φανερόν, ὅτι ἣν ἔχει τάξιν ὁ μετρῶν ἀπὸ μονάδος,
τὴν αὐτὴν ἔχει καὶ ὁ καθʼ ὃν μετρεῖ ἀπὸ τοῦ μετρουμένου
ἐπὶ τὸ πρὸ αὐτοῦ. ¯ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν ἀπὸ μονάδος ὁποσοιοῦν ἀριθμοὶ ἑξῆς ἀνάλογον ὦσιν, ὑφʼ ὅσων ἂν ὁ ἔσχατος πρώτων ἀριθμῶν μετρῆται, ὑπὸ τῶν αὐτῶν καὶ ὁ παρὰ τὴν μονάδα μετρηθήσεται.
ἔστωσαν ἀπὸ μονάδος ὁποσοιδηποτοῦν ἀριθμοὶ ἀνάλογον
οἱ
μετρείσθω γὰρ ὁ
ε τὸν
εἰσίν. καὶ ἐπεὶ ὁ
τῶν
μετρείτω αὐτὸν κατὰ τὸν
καὶ ἐλάχιστοι, οἱ δὲ ἐλάχιστοι ἀριθμοὶ μετροῦσι τοὺς
τὸν αὐτὸν λόγον ἔχοντας αὐτοῖς ἰσάκις ὅ τε ἡγούμενος
τὸν ἡγούμενον καὶ ὁ ἑπόμενος τὸν ἑπόμενον· μετρεῖ ἄρα
ὁ
πολλαπλασιάσας τὸν
ἑπόμενος τὸν ἑπόμενον· μετρεῖ ἄρα ὁ πρώτου ἀριθμοῦ τινος μετροῦνται.
καὶ ἐπεὶ ὁ
ἀριθμοῦ οὐ μετρεῖται ἢ ὑφʼ ἑαυτοῦ, ὁ
ἐὰν ἀπὸ μονάδος ὁποσοιοῦν ἀριθμοὶ ἑξῆς ἀνάλογον
ὦσιν, ὁ δὲ μετὰ τὴν μονάδα πρῶτος ᾖ, ὁ μέγιστος ὑπʼ
οὐδενὸς ἄλλου μετρηθήσεται παρὲξ τῶν ὑπαρχόντων ἐν
τοῖς ἀνάλογον ἀριθμοῖς.
ἔστωσαν ἀπὸ μονάδος ὁποσοιοῦν ἀριθμοὶ ἑξῆς ἀνάλογον
οἱ
εἰ γὰρ δυνατόν, μετρείσθω ὑπὸ τοῦ
τῶν
μετρεῖται· ὁ
ἐστὶν ἀδύνατον. ὁ
τῶν
ὅτι ὁ
α μετρήσει πρῶτον ὄντα μὴ ὢν αὐτῷ ὁ αὐτός· ὅπερ ἐστὶν
ἀδύνατον· οὐκ ἄρα πρῶτός ἐστιν ὁ
α. εἰ γὰρ ἕτερός τις πρῶτος τὸν
πεποίηκεν. ἀλλὰ μὴν καὶ ὁ
ὅτι ὁ
ὁ
ἑαυτὸν πολλαπλασιάσας τὸν
ἀριθμοῦ μετρηθήσεται παρὲξ τῶν
ἐὰν ἐλάχιστος ἀριθμὸς ὑπὸ πρώτων ἀριθμῶν μετρῆται, ὑπʼ οὐδενὸς ἄλλου πρώτου ἀριθμοῦ μετρηθήσεται παρὲξ τῶν ἐξ ἀρχῆς μετρούντων.
ἐλάχιστος γὰρ ἀριθμὸς ὁ
τῶν
εἰ γὰρ δυνατόν, μετρείσθω ὑπὸ πρώτου τοῦ
πολλαπλασιάσας τὸν
ἐξ αὐτῶν μετρῇ τις πρῶτος ἀριθμός, καὶ ἕνα τῶν
ἐξ ἀρχῆς μετρήσει· οἱ
ἐλάχιστος ὑπὸ τῶν
ἐὰν τρεῖς ἀριθμοὶ ἑξῆς ἀνάλογον ὦσιν ἐλάχιστοι τῶν τὸν αὐτὸν λόγον ἐχόντων αὐτοῖς, δύο ὁποιοιοῦν συντεθέντες πρὸς τὸν λοιπὸν πρῶτοί εἰσιν.
ἔστωσαν τρεῖς ἀριθμοὶ ἑξῆς ἀνάλογον ἐλάχιστοι τῶν
τὸν αὐτὸν λόγον ἐχόντων αὐτοῖς οἱ
εἰλήφθωσαν γὰρ ἐλάχιστοι ἀριθμοὶ τῶν τὸν αὐτὸν
λόγον ἐχόντων τοῖς
καὶ ἐπεὶ οἱ
καὶ ὁ
ἀπὸ τοῦ ἐὰν γὰρ δύο ἀριθμοὶ πρῶτοι
πρὸς ἀλλήλους ὦσιν, ὁ ἐκ τοῦ ἑνὸς αὐτῶν γενόμενος πρὸς
τὸν λοιπὸν πρῶτός ἐστιν. ἀλλʼ ὁ ἐκ τῶν
ἐστιν. καί ἐστιν ὁ μὲν ἀπὸ τοῦ
εἰσι. διελόντι οἱ
ἀπὸ τῶν
πρῶτοί εἰσιν· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν δύο ἀριθμοὶ πρῶτοι πρὸς ἀλλήλους ὦσιν, οὐκ ἔσται ὡς ὁ πρῶτος πρὸς τὸν δεύτερον, οὕτως ὁ δεύτερος πρὸς ἄλλον τινά.
δύο γὰρ ἀριθμοὶ οἱ
ἔστωσαν· λέγω, ὅτι οὐκ ἔστιν ὡς ὁ
εἰ γὰρ δυνατόν, ἔστω ὡς ὁ
αὐτὸν λόγον ἔχοντας ἰσάκις ὅ τε ἡγούμενος
τὸν ἡγούμενον καὶ ὁ ἑπόμενος
τὸν ἑπόμενον· μετρεῖ ἄρα ὁ
ἀλλήλους· ὅπερ ἄτοπον. οὐκ ἄρα ἔσται ὡς ὁ
ἐὰν ὦσιν ὁσοιδηποτοῦν ἀριθμοὶ ἑξῆς ἀνάλογον, οἱ
δὲ ἄκροι αὐτῶν πρῶτοι πρὸς ἀλλήλους ὦσιν, οὐκ ἔσται
ὡς ὁ πρῶτος πρὸς τὸν δεύτερον, οὕτως ὁ ἔσχατος πρὸς
ἄλλον τινά.
ἔστωσαν ὁσοιδηποτοῦν ἀριθμοὶ ἑξῆς ἀνάλογον οἱ
Α,
εἰ γὰρ δυνατόν, ἔστω ὡς ὁ
πρὸς τὸν
ὡς ὁ
μετρεῖ· ὥστε καὶ ὁ
α,
δύο ἀριθμῶν δοθέντων ἐπισκέψασθαι, εἰ δυνατόν ἐστιν αὐτοῖς τρίτον ἀνάλογον προσευρεῖν.
ἔστωσαν οἱ δοθέντες δύο ἀριθμοὶ οἱ
ἀνάλογον προσευρεῖν.
οἱ δὴ
ἀλλὰ δὴ μὴ ἔστωσαν οἱ
καὶ ὁ
ὁ
ἀλλὰ δὴ μὴ μετρείτω ὁ
ἴσος ἐστὶ τῷ ἀπὸ τοῦ
ἀριθμόν, ὅταν ὁ
τριῶν ἀριθμῶν δοθέντων ἐπισκέψασθαι, πότε δυνατόν ἐστιν αὐτοῖς τέταρτον ἀνάλογον προσευρεῖν.
ἔστωσαν οἱ δοθέντες τρεῖς ἀριθμοὶ οἱ
τέταρτον ἀνάλογον προσευρεῖν.
ἤτοι οὖν οὔκ εἰσιν ἑξῆς ἀνάλογον, καὶ οἱ ἄκροι αὐτῶν
πρῶτοι πρὸς ἀλλήλους εἰσίν, ἢ ἑξῆς εἰσιν ἀνάλογον, καὶ
οἱ ἄκροι αὐτῶν οὔκ εἰσι πρῶτοι πρὸς ἀλλήλους, ἢ οὔτε
ἑξῆς εἰσιν ἀνάλογον, οὔτε οἱ ἄκροι αὐτῶν πρῶτοι πρὸς
ἀλλήλους εἰσίν, ἢ καὶ ἑξῆς εἰσιν ἀνάλογον, καὶ οἱ ἄκροι
αὐτῶν πρῶτοι πρὸς ἀλλήλους εἰσίν.
εἰ μὲν οὖν οἱ
ἀριθμόν. μὴ ἔστωσαν δὴ οἱ
ὡς ὁ
μετροῦσι τοὺς τὸν αὐτὸν λόγον ἔχοντας
ὅ τε ἡγούμενος τὸν ἡγούμενον
καὶ ὁ ἑπόμενος τὸν ἑπόμενον. μετρεῖ
ἄρα ὁ
ἄρα τοὺς
ἀλλὰ δὴ πάλιν ἔστωσαν οἱ
δυνατόν ἐστιν αὐτοῖς τέταρτον ἀνάλογον προσευρεῖν. ὁ γὰρ
Β τὸν
ὁ ἄρα ἐκ τῶν ἐστὶν ὡς ὁ
ἀλλὰ δὴ μὴ μετρείτω ὁ
εἰ γὰρ δυνατόν, προσευρήσθω ὁ
ἄτοπον. οὐκ ἄρα δυνατόν ἐστι τοῖς
μετρεῖ ὁ
οἱ πρῶτοι ἀριθμοὶ πλείους εἰσὶ παντὸς τοῦ προτεθέντος πλήθους πρώτων ἀριθμῶν.
ἔστωσαν οἱ προτεθέντες πρῶτοι ἀριθμοὶ οἱ
εἰλήφθω γὰρ ὁ ὑπὸ τῶν
ἀλλὰ δὴ μὴ ἔστω ὁ
τὴν
ἐὰν ἄρτιοι ἀριθμοὶ ὁποσοιοῦν συντεθῶσιν, ὁ ὅλος ἄρτιός ἐστιν.
Συγκείσθωσαν γὰρ ἄρτιοι ἀριθμοὶ ὁποσοιοῦν οἱ
ἐπεὶ γὰρ ἕκαστος τῶν
ἐὰν περισσοὶ ἀριθμοὶ ὁποσοιοῦν συντεθῶσιν, τὸ δὲ πλῆθος αὐτῶν ἄρτιον ᾖ, ὁ ὅλος ἄρτιος ἔσται.
Συγκείσθωσαν γὰρ περισσοὶ ἀριθμοὶ ὁσοιδηποτοῦν
ἄρτιοι τὸ πλῆθος οἱ
ἐπεὶ γὰρ ἕκαστος τῶν
καὶ ὅλος ἄρα ὁ
ἐὰν περισσοὶ ἀριθμοὶ ὁποσοιοῦν συντεθῶσιν, τὸ δὲ πλῆθος αὐτῶν περισσὸν ᾖ, καὶ ὁ ὅλος περισσὸς ἔσται.
Συγκείσθωσαν γὰρ ὁποσοιοῦν περισσοὶ ἀριθμοί, ὧν
τὸ πλῆθος περισσὸν ἔστω, οἱ
καὶ ὅλος ὁ
ἀφῃρήσθω ἀπὸ τοῦ
ἐὰν ἀπὸ ἀρτίου ἀριθμοῦ ἄρτιος ἀφαιρεθῇ, ὁ λοιπὸς ἄρτιος ἔσται.
ἀπὸ γὰρ ἀρτίου τοῦ
ἐπεὶ γὰρ ὁ ὁ ἄρτιος ἄρα ἐστὶν ὁ
ἐὰν ἀπὸ ἀρτίου ἀριθμοῦ περισσὸς ἀφαιρεθῇ, ὁ λοιπὸς περισσὸς ἔσται.
ἀπὸ γὰρ ἀρτίου τοῦ
ἀφῃρήσθω γὰρ ἀπὸ τοῦ
ἐὰν ἀπὸ περισσοῦ ἀριθμοῦ περισσὸς ἀφαιρεθῇ, ὁ λοιπὸς ἄρτιος ἔσται.
ἀπὸ γὰρ περισσοῦ τοῦ
ἐπεὶ γὰρ ὁ
ἐὰν ἀπὸ περισσοῦ ἀριθμοῦ ἄρτιος ἀφαιρεθῇ, ὁ λοιπὸς περισσὸς ἔσται.
ἀπὸ γὰρ περισσοῦ τοῦ
ἀφῃρήσθω γὰρ μονὰς ἡ
ἐὰν περισσὸς ἀριθμὸς ἄρτιον πολλαπλασιάσας ποιῇ τινα, ὁ γενόμενος ἄρτιος ἔσται.
περισσὸς γὰρ ἀριθμὸς ὁ
ʼἐπεὶ γὰρ ὁ
ὁποσοιοῦν συντεθῶσιν, ὁ ὅλος ἄρτιός ἐστιν. ἄρτιος ἄρα
ἐστὶν ὁ
ἐὰν περισσὸς ἀριθμὸς περισσὸν ἀριθμὸν πολλαπλασιάσας
ποιῇ τινα, ὁ γενόμενος περισσὸς ἔσται.
περισσὸς γὰρ ἀριθμὸς ὁ
τὸν
ἐπεὶ γὰρ ὁ
ὁ
ἐὰν περισσὸς ἀριθμὸς ἄρτιον ἀριθμὸν μετρῇ, καὶ τὸν ἥμισυν αὐτοῦ μετρήσει.
περισσὸς γὰρ ἀριθμὸς ὁ
ἐπεὶ γὰρ ὁ
ἐστιν. ὁ
ἐὰν περισσὸς ἀριθμὸς πρός τινα ἀριθμὸν πρῶτος ᾖ, καὶ πρὸς τὸν διπλασίονα αὐτοῦ πρῶτος ἔσται.
περισσὸς γὰρ ἀριθμὸς ὁ
ὁ καὶ πρὸς τὸν
εἰ γὰρ μή εἰσιν οἱ πρῶτοι,
μετρήσει τις αὐτοὺς ἀριθμός. μετρείτω,
καὶ ἔστω ὁ
περισσὸς ὢν τὸν ὁ Δ. τοῦ δὲ
ἄρα ὁ
τῶν ἀπὸ δυάδος διπλασιαζομένων ἀριθμῶν ἕκαστος ἀρτιάκις ἄρτιός ἐστι μόνον.
ἀπὸ γὰρ δυάδος τῆς
εἰσι μόνον.
ὅτι μὲν οὖν ἕκαστος τῶν ἀρτιάκις ἄρτιός
ἐστιν, φανερόν· ἀπὸ γὰρ δυάδος ἐστὶ διπλασιασθείς.
λέγω, ὅτι καὶ μόνον. ἐκκείσθω γὰρ μονάς. ἐπεὶ οὖν ἀπὸ
μονάδος ὁποσοιοῦν ἀριθμοὶ ἑξῆς ἀνάλογόν εἰσιν, ὁ δὲ μετὰ
τὴν μονάδα ὁ καὶ ἑκάτερος
τῶν
ἐὰν ἀριθμὸς τὸν ἥμισυν ἔχῃ περισσόν, ἀρτιάκις περισσός ἐστι μόνον.
ἀριθμὸς γὰρ ὁ
ὅτι μὲν οὖν ἀρτιάκις περισσός ἐστιν, φανερόν· ὁ γὰρ
ἥμισυς αὐτοῦ περισσὸς ὢν μετρεῖ αὐτὸν ἀρτιάκις. λέγω
δή, ὅτι καὶ μόνον. εἰ γὰρ ἔσται ὁ
περισσὸς ὤν· ὅπερ ἐστὶν ἄτοπον. ὁ
ἐὰν ἀριθμὸς μήτε τῶν ἀπὸ δυάδος διπλασιαζομένων ᾖ μήτε τὸν ἥμισυν ἔχῃ περισσόν, ἀρτιάκις τε ἄρτιός ἐστι καὶ ἀρτιάκις περισσός.
ἀριθμὸς γὰρ ὁ
ἔστω μήτε τὸν ἥμισυν ἐχέτω περισσόν· λέγω,
ὅτι ὁ
ὅτι μὲν οὖν ὁ
ἥμισυν αὐτοῦ δίχα καὶ τοῦτο ἀεὶ ποιῶμεν, καταντήσομεν
εἴς τινα ἀριθμὸν περισσόν, ὃς μετρήσει τὸν
καὶ ἀρτιάκις ἄρτιος. ὁ
ἐὰν ὦσιν ὁσοιδηποτοῦν ἀριθμοὶ ἑξῆς ἀνάλογον,
ἀφαιρεθῶσι δὲ ἀπό τε τοῦ δευτέρου καὶ τοῦ ἐσχάτου ἴσοι
τῷ πρώτῳ, ἔσται ὡς ἡ τοῦ δευτέρου ὑπεροχὴ πρὸς τὸν
πρῶτον, οὕτως ἡ τοῦ ἐσχάτου ὑπεροχὴ πρὸς τοὺς πρὸ
ἑαυτοῦ πάντας.
ἔστωσαν ὁποσοιδηποτοῦν ἀριθμοὶ ἑξῆς ἀνάλογον οἱ
Α,
οὕτως ὁ
κείσθω γὰρ τῷ μὲν
ἴσος ἐστίν, λοιπὸς ἄρα ὁ
τῶν ἡγουμένων πρὸς ἕνα τῶν ἑπομένων, οὕτως ἅπαντες
οἱ ἡγούμενοι πρὸς ἅπαντας τοὺς ἑπομένους· ἔστιν ἄρα
ὡς ὁ
ὁ
ἐὰν ἀπὸ μονάδος ὁποσοιοῦν ἀριθμοὶ ἑξῆς ἐκτεθῶσιν
ἐν τῇ διπλασίονι ἀναλογίᾳ, ἕως οὗ ὁ σύμπας συντεθεὶς
ὁ γενόμενος τέλειος ἔσται.
ἀπὸ γὰρ μονάδος ἐκκείσθωσαν
ὁσοιδηποτοῦν ἀριθμοὶ ἐν τῇ διπλασίονι
ἀναλογίᾳ, ἕως οὗ ὁ σύμπας συντεθεὶς πρῶτος
γένηται, οἱ
ὁ
ὅσοι γάρ εἰσιν οἱ
οὕτως ὁ
ἐστὶν ὁ
ἡ τοῦ δευτέρου ἀριθμοῦ ὑπεροχὴ πρὸς τὸν πρῶτον, οὕτως
ἡ τοῦ ἐσχάτου ὑπεροχὴ πρὸς τοὺς πρὸ ἑαυτοῦ πάντας.
ἔστιν ἄρα ὡς ὁ
ἴσος, ὁ δὲ
μετρείτω τις τὸν
ε πρὸς τὸν
ἄρα τὸν ἐστιν.
οἱ
ἑπόμενος τὸν ἑπόμενον· καί ἐστιν ὡς ὁ
καὶ ὅσοι εἰσὶν οἱ
π,
α,
σύμμετρα μεγέθη λέγεται τὰ τῷ αὐτῷ μέτρῳ μετρούμενα, ἀσύμμετρα δέ, ὧν μηδὲν ἐνδέχεται κοινὸν μέτρον γενέσθαι.
εὐθεῖαι δυνάμει σύμμετροί εἰσιν, ὅταν τὰ ἀπʼ αὐτῶν τετράγωνα τῷ αὐτῷ χωρίῳ μετρῆται, ἀσύμμετροι δέ, ὅταν τοῖς ἀπʼ αὐτῶν τετραγώνοις μηδὲν ἐνδέχηται χωρίον κοινὸν μέτρον γενέσθαι.
τούτων ὑποκειμένων δείκνυται, ὅτι τῇ προτεθείσῃ
εὐθείᾳ ὑπάρχουσιν εὐθεῖαι πλήθει ἄπειροι σύμμετροί τε
καὶ ἀσύμμετροι αἱ μὲν μήκει μόνον, αἱ δὲ καὶ δυνάμει.
καλείσθω οὖν ἡ μὲν προτεθεῖσα εὐθεῖα ῥητή, καὶ αἱ
ταύτῃ σύμμετροι εἴτε μήκει καὶ δυνάμει εἴτε δυνάμει
μόνον ῥηταί, αἱ δὲ ταύτῃ ἀσύμμετροι ἄλογοι καλείσθωσαν.
καὶ τὸ μὲν ἀπὸ τῆς προτεθείσης εὐθείας τετράγωνον
ῥητόν, καὶ τὰ τούτῳ σύμμετρα ῥητά, τὰ δὲ τούτῳ ἀσύμμετρα
ἄλογα καλείσθω, καὶ αἱ δυνάμεναι αὐτὰ ἄλογοι, εἰ
μὲν τετράγωνα εἴη, αὐταὶ αἱ πλευραί, εἰ δὲ ἕτερά τινα
εὐθύγραμμα, αἱ ἴσα αὐτοῖς τετράγωνα ἀναγράφουσαι.
δύο μεγεθῶν ἀνίσων ἐκκειμένων, ἐὰν ἀπὸ τοῦ μείζονος
ἀφαιρεθῇ μεῖζον ἢ τὸ ἥμισυ καὶ τοῦ καταλειπομένου
μεῖζον ἢ τὸ ἥμισυ, καὶ τοῦτο ἀεὶ γίγνηται, λειφθήσεταί τι
μέγεθος, ὃ ἔσται ἔλασσον τοῦ ἐκκειμένου ἐλάσσονος μεγέθους.
ἔστω δύο μεγέθη ἄνισα τὰ
τοῦ
τὸ
ἔστωσαν οὖν αἱ
λοιπὸν ἄρα τὸ
μεῖζόν ἐστι τὸ
τὸ
καταλείπεται ἄρα ἀπὸ τοῦ
ἐὰν δύο μεγεθῶν ἐκκειμένων ἀνίσων ἀνθυφαιρουμένου
ἀεὶ τοῦ ἐλάσσονος ἀπὸ τοῦ μείζονος τὸ καταλειπόμενον
μηδέποτε καταμετρῇ τὸ πρὸ ἑαυτοῦ, ἀσύμμετρα ἔσται τὰ
μεγέθη.
δύο γὰρ μεγεθῶν ὄντων ἀνίσων τῶν
ἐστι τὰ
εἰ γάρ ἐστι σύμμετρα, μετρήσει τι αὐτὰ μέγεθος.
μετρείτω, εἰ δυνατόν, καὶ ἔστω τὸ
μεγέθη.
ἐὰν ἄρα δύο μεγεθῶν ἀνίσων, καὶ τὰ ἑξῆς.
δύο μεγεθῶν συμμέτρων δοθέντων τὸ μέγιστον αὐτῶν κοινὸν μέτρον εὑρεῖν.
ἔστω τὰ δοθέντα δύο μεγέθη σύμμετρα τὰ
κοινὸν μέτρον εὑρεῖν.
τὸ
μὴ μετρείτω δὴ τὸ
λειπέτω ἑαυτοῦ ἔλασσον τὸ
ἐπεὶ οὖν τὸ
τὸ
μετρεῖ, ἀλλὰ τὸ
ἀδύνατον. οὐκ ἄρα μεῖζόν τι μέγεθος τοῦ
δύο ἄρα μεγεθῶν συμμέτρων δοθέντων τῶν
Πόρισμα
ἐκ δὴ τούτου φανερόν, ὅτι, ἐὰν μέγεθος δύο μεγέθη μετρῇ, καὶ τὸ μέγιστον αὐτῶν κοινὸν μέτρον μετρήσει.
τριῶν μεγεθῶν συμμέτρων δοθέντων τὸ μέγιστον αὐτῶν κοινὸν μέτρον εὑρεῖν.
ἔστω τὰ δοθέντα τρία μεγέθη σύμμετρα τὰ
εἰλήφθω γὰρ δύο τῶν μετρεῖ.
μετρείτω πρότερον. ἐπεὶ οὖν τὸ
μέτρον ἐστίν. καὶ φανερόν, ὅτι καὶ
μέγιστον· μεῖζον γὰρ τοῦ
μὴ μετρείτω δὴ τὸ
τι αὐτὰ μέγεθος, ὃ δηλαδὴ καὶ τὰ
τὸ
τὰ
ε· τὸ μέγεθος τὰ
τριῶν ἄρα μεγεθῶν συμμέτρων δοθέντων τὸ μέγιστον
κοινὸν μέτρον ηὕρηται ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
Πόρισμα
ἐκ δὴ τούτου φανερόν, ὅτι, ἐὰν μέγεθος τρία μεγέθη
μετρῇ, καὶ τὸ μέγιστον αὐτῶν κοινὸν μέτρον μετρήσει.
ὁμοίως δὴ καὶ ἐπὶ πλειόνων τὸ μέγιστον κοινὸν μέτρον ληφθήσεται, καὶ τὸ πόρισμα προχωρήσει. ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
τὰ σύμμετρα μεγέθη πρὸς ἄλληλα λόγον ἔχει, ὃν ἀριθμὸς πρὸς ἀριθμόν.
ἔστω σύμμετρα μεγέθη τὰ
ἐπεὶ γὰρ σύμμετρά ἐστι τὰ
ἐπεὶ οὖν τὸ
μετρεῖ δὲ καὶ ἡ μονὰς τὸν
πρὸς τὸ
ἐδείχθη δὲ καὶ ὡς τὸ
τὰ ἄρα σύμμετρα μεγέθη τὰ
δεῖξαι.
ἐὰν δύο μεγέθη πρὸς ἄλληλα λόγον ἔχῃ, ὃν ἀριθμὸς πρὸς ἀριθμόν, σύμμετρα ἔσται τὰ μεγέθη.
δύο γὰρ μεγέθη τὰ
ἐστι τὰ
ὅσαι γάρ εἰσιν ἐν τῷ
ἐπεὶ οὖν, ὅσαι εἰσὶν ἐν τῷ
ἐστιν ὡς τὸ ἀριθμόν, ἀνάπαλιν ἄρα ὡς τὸ ἀριθμόν.
ἐδείχθη δὲ καὶ ὡς τὸ
λόγον· ἴσον ἄρα ἐστὶ τὸ
ἐὰν ἄρα δύο μεγέθη πρὸς ἄλληλα, καὶ τὰ ἑξῆς.
Πόρισμα
ἐκ δὴ τούτου φανερόν, ὅτι, ἐὰν ὦσι δύο ἀριθμοί, ὡς
οἱ
τὸ ἀπὸ τῆς
τῆς
τὰ ἀσύμμετρα μεγέθη πρὸς ἄλληλα λόγον οὐκ ἔχει, ὃν ἀριθμὸς πρὸς ἀριθμόν.
ἔστω ἀσύμμετρα μεγέθη τὰ
εἰ γὰρ ἔχει τὸ
τὰ ἄρα ἀσύμμετρα μεγέθη πρὸς ἄλληλα λόγον οὐκ ἔχει,
καὶ τὰ ἑξῆς.
ἐὰν δύο μεγέθη πρὸς ἄλληλα λόγον μὴ ἔχῃ, ὃν ἀριθμὸς
πρὸς ἀριθμόν, ἀσύμμετρα ἔσται τὰ μεγέθη.
δύο γὰρ μεγέθη τὰ
ἀσύμμετρά ἐστι τὰ
εἰ γὰρ ἔσται σύμμετρα, τὸ
ἐὰν ἄρα δύο μεγέθη πρὸς ἄλληλα, καὶ τὰ ἑξῆς.
τὰ ἀπὸ τῶν μήκει συμμέτρων εὐθειῶν τετράγωνα πρὸς
ἄλληλα λόγον ἔχει, ὃν τετράγωνος ἀριθμὸς πρὸς τετράγωνον
ἀριθμόν· καὶ τὰ τετράγωνα τὰ πρὸς ἄλληλα λόγον
ἔχοντα, ὃν τετράγωνος ἀριθμὸς πρὸς τετράγωνον ἀριθμόν,
καὶ τὰς πλευρὰς ἕξει μήκει συμμέτρους. τὰ δὲ ἀπὸ
τῶν μήκει ἀσυμμέτρων εὐθειῶν τετράγωνα πρὸς ἄλληλα
λόγον οὐκ ἔχει, ὅνπερ τετράγωνος ἀριθμὸς πρὸς τετράγωνον
ἀριθμόν· καὶ τὰ τετράγωνα τὰ πρὸς ἄλληλα λόγον
μὴ ἔχοντα, ὃν τετράγωνος ἀριθμὸς πρὸς τετράγωνον
ἀριθμόν, οὐδὲ τὰς πλευρὰς ἕξει μήκει συμμέτρους.
ἔστωσαν γὰρ αἱ
ἐπεὶ γὰρ σύμμετρός ἐστιν ἡ
τὸ ἀπὸ τῆς ἀριθμοῦ πρὸς τὸν ἀριθμὸν
ἀπὸ τοῦ ἀριθμὸν διπλασίονα λόγον ἔχει, ἤπερ ἡ
πλευρὰ πρὸς τὴν πλευράν· ἔστιν ἄρα καὶ ὡς τὸ ἀπὸ τῆς
τετράγωνον πρὸς τὸ ἀπὸ τῆς ἀριθμὸς πρὸς τὸν ἀπὸ τοῦ ἀριθμοῦ
τετράγωνον ἀριθμόν.
ἀλλὰ δὴ ἔστω ὡς τὸ ἀπὸ τῆς
τοῦ τετράγωνον· λέγω, ὅτι σύμμετρός ἐστιν ἡ
ἐπεὶ γάρ ἐστιν ὡς τὸ ἀπὸ τῆς τετράγωνον, οὕτως ὁ ἀπὸ τοῦ τετράγωνον, ἀλλʼ ὁ μὲν τοῦ ἀπὸ
τῆς τετράγωνον λόγος
διπλασίων ἐστὶ τοῦ τῆς ἀριθμοῦ τετραγώνου ἀριθμοῦ πρὸς τὸν ἀπὸ
τοῦ ἀριθμοῦ τετράγωνον ἀριθμὸν λόγος διπλασίων
ἐστὶ τοῦ τοῦ ἀριθμοῦ πρὸς τὸν ἀριθμὸν λόγου,
ἔστιν ἄρα καὶ ὡς ἡ ἀριθμὸς
πρὸς τὸν ἀριθμόν. ἡ
ἀλλὰ δὴ ἀσύμμετρος ἔστω ἡ
τὸ ἀπὸ τῆς τετράγωνον
λόγον οὐκ ἔχει, ὃν τετράγωνος ἀριθμὸς πρὸς τετράγωνον
ἀριθμόν.
εἰ γὰρ ἔχει τὸ ἀπὸ τῆς τετράγωνον λόγον, ὃν τετράγωνος ἀριθμὸς πρὸς
τετράγωνον ἀριθμόν, σύμμετρος ἔσται ἡ τετράγωνον λόγον ἔχει, ὃν τετράγωνος ἀριθμὸς
πρὸς τετράγωνον ἀριθμόν.
πάλιν δὴ τὸ ἀπὸ τῆς
τετράγωνον λόγον μὴ ἐχέτω, ὃν τετράγωνος ἀριθμὸς
πρὸς τετράγωνον ἀριθμόν· λέγω, ὅτι ἀσύμμετρός ἐστιν
ἡ
εἰ γάρ ἐστι σύμμετρος ἡ
τετράγωνον ἀριθμόν. οὐκ ἔχει δέ· οὐκ ἄρα σύμμετρός
ἐστιν ἡ
τὰ ἄρα ἀπὸ τῶν μήκει συμμέτρων, καὶ τὰ ἑξῆς.
Πόρισμα
καὶ φανερὸν ἐκ τῶν δεδειγμένων ἔσται, ὅτι αἱ μήκει
σύμμετροι πάντως καὶ δυνάμει, αἱ δὲ δυνάμει οὐ πάντως
καὶ μήκει [εἴπερ τὰ ἀπὸ τῶν μήκει συμμέτρων εὐθειῶν
τετράγωνα λόγον ἔχει, ὃν τετράγωνος ἀριθμὸς πρὸς
τετράγωνον ἀριθμόν, τὰ δὲ λόγον ἔχοντα, ὃν ἀριθμὸς πρὸς
ἀριθμόν, σύμμετρά ἐστιν. ὥστε αἱ μήκει σύμμετροι
εὐθεῖαι οὐ μόνον εἰσὶ μήκει σύμμετροι, ἀλλὰ καὶ
δυνάμει.
πάλιν ἐπεί, ὅσα τετράγωνα πρὸς ἄλληλα λόγον ἔχει, ὃν
τετράγωνος ἀριθμὸς πρὸς τετράγωνον ἀριθμόν, μήκει
ἐδείχθη σύμμετρα καὶ δυνάμει ὄντα σύμμετρα τῷ τὰ
τετράγωνα λόγον ἔχειν, ὃν ἀριθμὸς πρὸς ἀριθμόν, ὅσα ἄρα
τετράγωνα λόγον οὐκ ἔχει, ὃν τετράγωνος ἀριθμὸς πρὸς
τετράγωνον ἀριθμόν, ἀλλὰ ἁπλῶς, ὃν ἀριθμὸς πρὸς
ἀριθμόν, σύμμετρα μὲν ἔσται αὐτὰ τὰ τετράγωνα δυνάμει,
οὐκέτι δὲ καὶ μήκει· ὥστε τὰ μὲν μήκει σύμμετρα πάντως
καὶ δυνάμει, τὰ δὲ δυνάμει οὐ πάντως καὶ μήκει, εἰ μὴ καὶ
λόγον ἔχοιεν, ὃν τετράγωνος ἀριθμὸς πρὸς τετράγωνον
ἀριθμόν.
λέγω δή, ὅτι καὶ αἱ μήκει ἀσύμμετροι οὐ πάντως
καὶ δυνάμει, ἐπειδήπερ αἱ δυνάμει σύμμετροι δύνανται
λόγον μὴ ἔχειν, ὃν τετράγωνος ἀριθμὸς πρὸς τετράγωνον
ἀριθμόν, καὶ διὰ τοῦτο δυνάμει οὖσαι σύμμετροι μήκει
εἰσὶν ἀσύμμετροι. ὥστε οὐχ αἱ τῷ μήκει ἀσύμμετροι
πάντως καὶ δυνάμει, ἀλλὰ δύνανται μήκει οὖσαι
ἀσύμμετροι δυνάμει εἶναι καὶ ἀσύμμετροι καὶ σύμμετροι.
αἱ δὲ δυνάμει ἀσύμμετροι πάντως καὶ μήκει ἀσύμμετροι·
εἰ γὰρ εἰσι μήκει σύμμετροι, ἔσονται καὶ δυνάμει
σύμμετροι. ὑπόκεινται δὲ καὶ ἀσύμμετροι· ὅπερ ἄτοπον.
αἱ ἄρα δυνάμει ἀσύμμετροι πάντως καὶ μήκει].
λῆμμα
δέδεικται ἐν τοῖς ἀριθμητικοῖς, ὅτι οἱ ὅμοιοι ἐπίπεδοι
ἀριθμοὶ πρὸς ἀλλήλους λόγον ἔχουσιν, ὃν τετράγωνος
ἀριθμὸς πρὸς τετράγωνον ἀριθμόν, καὶ ὅτι, ἐὰν δύο
ἀριθμοὶ πρὸς ἀλλήλους λόγον ἔχωσιν, ὃν τετράγωνος
ἀριθμὸς πρὸς τετράγωνον ἀριθμόν, ὅμοιοί εἰσιν ἐπίπεδοι.
καὶ δῆλον ἐκ τούτων, ὅτι οἱ μὴ ὅμοιοι ἐπίπεδοι ἀριθμοί,
τουτέστιν οἱ μὴ ἀνάλογον ἔχοντες τὰς πλευράς, πρὸς
ἀλλήλους λόγον οὐκ ἔχουσιν, ὃν τετράγωνος ἀριθμὸς
πρὸς τετράγωνον ἀριθμόν. εἰ γὰρ ἕξουσιν, ὅμοιοι ἐπίπεδοι
ἔσονται· ὅπερ οὐχ ὑπόκειται. οἱ ἄρα μὴ ὅμοιοι ἐπίπεδοι
πρὸς ἀλλήλους λόγον οὐκ ἔχουσιν, ὃν τετράγωνος ἀριθμὸς
πρὸς τετράγωνον ἀριθμόν.
τῇ προτεθείσῃ εὐθείᾳ προσευρεῖν δύο εὐθείας ἀσυμμέτρους, τὴν μὲν μήκει μόνον, τὴν δὲ καὶ δυνάμει.
ἔστω ἡ προτεθεῖσα εὐθεῖα ἡ
δυνάμει.
Ἐκκείσθωσαν γὰρ δύο ἀριθμοὶ οἱ
τετράγωνον πρὸς τὸ ἀπὸ τῆς
τετράγωνον ἀριθμόν, οὐδʼ ἄρα τὸ ἀπὸ
τῆς
πρὸς τὸ ἀπὸ τῆς
τῇ ἄρα προτεθείσῃ εὐθείᾳ τῇ
εὐθεῖαι ἀσύμμετροι αἱ ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν τέσσαρα μεγέθη ἀνάλογον ᾖ, τὸ δὲ πρῶτον τῷ
δευτέρῳ σύμμετρον ᾖ, καὶ τὸ τρίτον τῷ τετάρτῳ σύμμετρον
ἔσται· κἂν τὸ πρῶτον τῷ δευτέρῳ ἀσύμμετρον ᾖ, καὶ τὸ
τρίτον τῷ τετάρτῳ ἀσύμμετρον ἔσται.
ἔστωσαν τέσσαρα μεγέθη ἀνάλογον τὰ
ἐπεὶ γὰρ σύμμετρόν ἐστι τὸ
τὸ
ἀλλὰ δὴ τὸ
τὸ
τῷ
ἐὰν ἄρα τέσσαρα μεγέθη, καὶ τὰ ἑξῆς.
τὰ τῷ αὐτῷ μεγέθει σύμμετρα καὶ ἀλλήλοις ἐστὶ σύμμετρα.
ἑκάτερον γὰρ τῶν
ἐπεὶ γὰρ σύμμετρόν ἐστι τὸ
τοῦ τε, ὃν ἔχει ὁ
ἐπεὶ οὖν ἐστιν ὡς τὸ οὕτως ὁ
ὡς ἄρα τὸ
τὰ ἄρα τῷ αὐτῷ μεγέθει σύμμετρα καὶ ἀλλήλοις ἐστὶ σύμμετρα· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν ᾖ δύο μεγέθη σύμμετρα, τὸ δὲ ἕτερον αὐτῶν μεγέθει τινὶ ἀσύμμετρον ᾖ, καὶ τὸ λοιπὸν τῷ αὐτῷ ἀσύμμετρον ἔσται.
ἔστω δύο μεγέθη σύμμετρα τὰ
αὐτῶν τὸ
εἰ γάρ ἐστι σύμμετρον τὸ
ἐστιν, καὶ τὸ
ἐὰν ἄρα ᾖ δύο μεγέθη σύμμετρα, καὶ τὰ ἑξῆς.
λῆμμα
δύο δοθεισῶν εὐθειῶν ἀνίσων εὑρεῖν, τίνι μεῖζον δύναται ἡ μείζων τῆς ἐλάσσονος.
ἔστωσαν αἱ δοθεῖσαι δύο ἄνισοι εὐθεῖαι αἱ
γεγράφθω ἐπὶ τῆς
ὁμοίως δὲ καὶ δύο δοθεισῶν εὐθειῶν ἡ δυναμένη αὐτὰς εὑρίσκεται οὕτως.
ἔστωσαν αἱ δοθεῖσαι δύο εὐθεῖαι αἱ
ὀρθὴν γωνίαν περιέχειν τὴν ὑπὸ
ἐὰν τέσσαρες εὐθεῖαι ἀνάλογον ὦσιν, δύνηται δὲ ἡ
πρώτη τῆς δευτέρας μεῖζον τῷ ἀπὸ συμμέτρου ἑαυτῇ
μήκει, καὶ ἡ τρίτη τῆς τετάρτης μεῖζον δυνήσεται τῷ
ἀπὸ συμμέτρου ἑαυτῇ μήκει. καὶ ἐὰν ἡ πρώτη τῆς
δευτέρας μεῖζον δύνηται τῷ ἀπὸ ἀσυμμέτρου ἑαυτῇ
μήκει, καὶ ἡ τρίτη τῆς τετάρτης μεῖζον δυνήσεται τῷ
ἀπὸ ἀσυμμέτρου ἑαυτῇ μήκει.
ἔστωσαν τέσσαρες εὐθεῖαι ἀνάλογον αἱ
β μεῖζον δυνάσθω τῷ ἀπὸ τῆς
ἐπεὶ γάρ ἐστιν ὡς ἡ
οὕτως ἡ
ἴσα ἐστὶ τὰ ἀπὸ τῶν
ἡ
ἡ
ἐὰν ἄρα, καὶ τὰ ἑξῆς.
ἐὰν δύο μεγέθη σύμμετρα συντεθῇ, καὶ τὸ ὅλον ἑκατέρῳ αὐτῶν σύμμετρον ἔσται· κἂν τὸ ὅλον ἑνὶ αὐτῶν σύμμετρον ᾖ, καὶ τὰ ἐξ ἀρχῆς μεγέθη σύμμετρα ἔσται.
Συγκείσθω γὰρ δύο μεγέθη σύμμετρα τὰ
λέγω, ὅτι καὶ ὅλον τὸ
ἐπεὶ γὰρ σύμμετρά ἐστι τὰ
ἀλλὰ δὴ τὸ
ὅτι καὶ τὰ
ἐπεὶ γὰρ σύμμετρά ἐστι τὰ
σύμμετρα ἄρα ἐστὶ τὰ
ἐὰν ἄρα δύο μεγέθη, καὶ τὰ ἑξῆς.
ἐὰν δύο μεγέθη ἀσύμμετρα συντεθῇ, καὶ τὸ ὅλον ἑκατέρῳ αὐτῶν ἀσύμμετρον ἔσται· κἂν τὸ ὅλον ἑνὶ αὐτῶν ἀσύμμετρον ᾖ, καὶ τὰ ἐξ ἀρχῆς μεγέθη ἀσύμμετρα ἔσται.
Συγκείσθω γὰρ δύο μεγέθη ἀσύμμετρα τὰ
λέγω, ὅτι καὶ ὅλον τὸ
εἰ γὰρ μή ἐστιν ἀσύμμετρα τὰ αὐτὰ μέγεθος. μετρείτω, εἰ δυνατόν, καὶ ἔστω τὸ
μετρήσει. μετρεῖ δὲ καὶ τὸ
ἀλλὰ δὴ τὸ
ἔσται σύμμετρα, μετρήσει τι αὐτὰ μέγεθος. μετρείτω, καὶ
ἔστω τὸ
μετρήσει τι μέγεθος· ἀσύμμετρα ἄρα ἐστὶ τὰ
ἐὰν ἄρα δύο μεγέθη, καὶ τὰ ἑξῆς.
λῆμμα
ἐὰν παρά τινα εὐθεῖαν παραβληθῇ παραλληλόγραμμον
ἐλλεῖπον εἴδει τετραγώνῳ, τὸ παραβληθὲν ἴσον ἐστὶ τῷ
ὑπὸ τῶν ἐκ τῆς παραβολῆς γενομένων τμημάτων τῆς
εὐθείας.
παρὰ γὰρ εὐθεῖαν τὴν
ἐστὶ τὸ
καί ἐστιν αὐτόθεν φανερόν· ἐπεὶ
γὰρ τετράγωνόν ἐστι τὸ
ἐὰν ἄρα παρά τινα εὐθεῖαν, καὶ τὰ ἑξῆς.
ἐὰν ὦσι δύο εὐθεῖαι ἄνισοι, τῷ δὲ τετάρτῳ μέρει τοῦ
ἀπὸ τῆς ἐλάσσονος ἴσον παρὰ τὴν μείζονα παραβληθῇ
ἐλλεῖπον εἴδει τετραγώνῳ καὶ εἰς σύμμετρα αὐτὴν διαιρῇ
μήκει, ἡ μείζων τῆς ἐλάσσονος μεῖζον δυνήσεται τῷ ἀπὸ
συμμέτρου ἑαυτῇ μήκει. καὶ ἐὰν ἡ μείζων τῆς ἐλάσσονος
μεῖζον δύνηται τῷ ἀπὸ συμμέτρου ἑαυτῇ μήκει, τῷ δὲ
τετάρτῳ τοῦ ἀπὸ τῆς ἐλάσσονος ἴσον παρὰ τὴν μείζονα
παραβληθῇ ἐλλεῖπον εἴδει τετραγώνῳ, εἰς σύμμετρα αὐτὴν
διαιρεῖ μήκει.
ἔστωσαν δύο εὐθεῖαι ἄνισοι αἱ
δὲ ἔστω ἡ
τετμήσθω γὰρ ἡ
ἀπὸ τῆς
σύμμετρός ἐστιν ἡ
σύμμετρός ἐστιν ἡ
ἀλλὰ δὴ ἡ
ὑπὸ τῶν
τῶν γὰρ αὐτῶν κατασκευασθέντων ὁμοίως δείξομεν,
ὅτι ἡ
ἄρα ἐστὶν ἡ μήκει. ὥστε καὶ ἡ
ἐὰν ἄρα ὦσι δύο εὐθεῖαι ἄνισοι, καὶ τὰ ἑξῆς.
ἐὰν ὦσι δύο εὐθεῖαι ἄνισοι, τῷ δὲ τετάρτῳ μέρει τοῦ ἀπὸ
τῆς ἐλάσσονος ἴσον παρὰ τὴν μείζονα παραβληθῇ ἐλλεῖπον
εἴδει τετραγώνῳ, καὶ εἰς ἀσύμμετρα αὐτὴν διαιρῇ μήκει,
ἡ μείζων τῆς ἐλάσσονος μεῖζον δυνήσεται τῷ ἀπὸ ἀσυμμέτρου
ἑαυτῇ. καὶ ἐὰν ἡ μείζων τῆς ἐλάσσονος μεῖζον
δύνηται τῷ ἀπὸ ἀσυμμέτρου ἑαυτῇ, τῷ δὲ τετάρτῳ τοῦ
ἀπὸ τῆς ἐλάσσονος ἴσον παρὰ τὴν μείζονα παραβληθῇ
ἐλλεῖπον εἴδει τετραγώνῳ, εἰς ἀσύμμετρα αὐτὴν διαιρεῖ
μήκει.
῎ἔστωσαν δύο εὐθεῖαι ἄνισοι αἱ μέρει τοῦ ἀπὸ
τῆς ἐλάσσονος τῆς
ἔστω ἡ
τῶν γὰρ αὐτῶν κατασκευασθέντων τῷ πρότερον
ὁμοίως δείξομεν, ὅτι ἡ
ἀπὸ τῆς οὖν, ὅτι ἀσύμμετρός ἐστιν ἡ
ὥστε καὶ λοιπῇ τῇ
δυνάσθω δὴ πάλιν ἡ
τὴν
τῶν γὰρ αὐτῶν κατασκευασθέντων ὁμοίως δείξομεν,
ὅτι ἡ
ἡ
ὥστε καὶ διελόντι ἡ
ἐὰν ἄρα ὦσι δύο εὐθεῖαι, καὶ τὰ ἑξῆς.
λῆμμα
ἐπεὶ δέδεικται, ὅτι αἱ μήκει σύμμετροι πάντως καὶ
δυνάμει εἰσὶ σύμμετροι, αἱ δὲ δυνάμει οὐ πάντως καὶ
μήκει, ἀλλὰ δὴ δύνανται μήκει καὶ σύμμετροι εἶναι καὶ
ἀσύμμετροι, φανερόν, ὅτι, ἐὰν τῇ ἐκκειμένῃ ῥητῇ σύμμετρός
τις ᾖ μήκει, λέγεται ῥητὴ καὶ σύμμετρος αὐτῇ
οὐ μόνον μήκει, ἀλλὰ καὶ δυνάμει, ἐπεὶ αἱ μήκει σύμμετροι
πάντως καὶ δυνάμει. ἐὰν δὲ τῇ ἐκκειμένῃ ῥητῇ
σύμμετρός τις ᾖ δυνάμει, εἰ μὲν καὶ μήκει, λέγεται καὶ
οὕτως ῥητὴ καὶ σύμμετρος αὐτῇ μήκει καὶ δυνάμει· εἰ δὲ
τῇ ἐκκειμένῃ πάλιν ῥητῇ σύμμετρός τις οὖσα δυνάμει
μήκει αὐτῇ ᾖ ἀσύμμετρος, λέγεται καὶ οὕτως ῥητὴ
δυνάμει μόνον σύμμετρος.
τὸ ὑπὸ ῥητῶν μήκει συμμέτρων κατά τινα τῶν προειρημένων τρόπων εὐθειῶν περιεχόμενον ὀρθογώνιον ῥητόν ἐστιν.
ὑπὸ γὰρ ῥητῶν μήκει συμμέτρων εὐθειῶν τῶν
Ἀναγεγράφθω γὰρ ἀπὸ τῆς
μήκει, ἴση δέ ἐστιν ἡ
τὸ ἄρα ὑπὸ ῥητῶν μήκει συμμέτρων, καὶ τὰ ἑξῆς.
ἐὰν ῥητὸν παρὰ ῥητὴν παραβληθῇ, πλάτος ποιεῖ ῥητὴν καὶ σύμμετρον τῇ, παρʼ ἣν παράκειται, μήκει.
ῥητὸν γὰρ τὸ
ποιοῦν τὴν
Ἀναγεγράφθω γὰρ ἀπὸ τῆς
τῷ
τῇ
ἐὰν ἄρα ῥητὸν παρὰ ῥητὴν παραβληθῇ, καὶ τὰ ἑξῆς.
τὸ ὑπὸ ῥητῶν δυνάμει μόνον συμμέτρων εὐθειῶν περιεχόμενον ὀρθογώνιον ἄλογόν ἐστιν, καὶ ἡ δυναμένη αὐτὸ ἄλογός ἐστιν, καλείσθω δὲ μέση.
ὑπὸ γὰρ ῥητῶν δυνάμει μόνον συμμέτρων εὐθειῶν τῶν
Ἀναγεγράφθω γὰρ ἀπὸ τῆς
τῇ ἐστὶ τὸ
δὲ τὸ τουτέστιν ἡ ἴσον αὐτῷ
τετράγωνον δυναμένη ἄλογός ἐστιν, καλείσθω
δὲ μέση· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
λῆμμα
ἐὰν ὦσι δύο εὐθεῖαι, ἔστιν ὡς ἡ πρώτη πρὸς τὴν δευτέραν, οὕτως τὸ ἀπὸ τῆς πρώτης πρὸς τὸ ὑπὸ τῶν δύο εὐθειῶν.
ἔστωσαν δύο εὐθεῖαι αἱ
τῶν
Ἀναγεγράφθω γὰρ ἀπὸ τῆς
ἀπὸ τῆς
τὸ ἀπὸ μέσης παρὰ ῥητὴν παραβαλλόμενον πλάτος ποιεῖ ῥητὴν καὶ ἀσύμμετρον τῇ, παρʼ ἣν παράκειται, μήκει.
ἔστω μέση μὲν ἡ
ἴσον παρὰ τὴν
ἐπεὶ γὰρ μέση ἐστὶν ἡ
δύναται δὲ καὶ τὸ
ἀπὸ τῆς
πρὸς τὸ ὑπὸ τῶν ἐστὶ τὸ ἀπὸ
τῆς
τῆς
ἡ τῇ μέσῃ σύμμετρος μέση ἐστίν.
ἔστω μέση ἡ
Ἐκκείσθω γὰρ ῥητὴ ἡ
ἀπὸ τῆς
χωρίον ὀρθογώνιον τὸ
τὸ
μόνον συμμέτρων δυναμένη μέση ἐστίν. ἡ ἄρα τὸ ὑπὸ τῶν
Πόρισμα
ἐκ δὴ τούτου φανερόν, ὅτι τὸ τῷ μέσῳ χωρίῳ σύμμετρον
μέσον ἐστίν. δύνανται γὰρ αὐτὰ εὐθεῖαι, αἵ εἰσι
δυνάμει σύμμετροι, ὧν ἡ ἑτέρα μέση· ὥστε καὶ ἡ λοιπὴ
μέση ἐστίν.
ὡσαύτως δὲ τοῖς ἐπὶ τῶν ῥητῶν εἰρημένοις καὶ ἐπὶ
τῶν μέσων ἐξακολουθεῖ, τὴν τῇ μέσῃ μήκει σύμμετρον
λέγεσθαι μέσην καὶ σύμμετρον αὐτῇ μὴ μόνον μήκει,
ἀλλὰ καὶ δυνάμει, ἐπειδήπερ καθόλου αἱ μήκει σύμμετροι
πάντως καὶ δυνάμει. ἐὰν δὲ τῇ μέσῃ σύμμετρός τις ᾖ
δυνάμει, εἰ μὲν καὶ μήκει, λέγονται καὶ οὕτως μέσαι καὶ
σύμμετροι μήκει καὶ δυνάμει, εἰ δὲ δυνάμει μόνον,
λέγονται μέσαι δυνάμει μόνον σύμμετροι.
τὸ ὑπὸ μέσων μήκει συμμέτρων εὐθειῶν κατά τινα τῶν εἰρημένων τρόπων περιεχόμενον ὀρθογώνιον μέσον ἐστίν.
ὑπὸ γὰρ μέσων μήκει συμμέτρων εὐθειῶν τῶν
Ἀναγεγράφθω γὰρ ἀπὸ τῆς
μήκει· ὥστε καὶ τὸ
τὸ ὑπὸ μέσων δυνάμει μόνον συμμέτρων εὐθειῶν περιεχόμενον ὀρθογώνιον ἤτοι ῥητὸν ἢ μέσον ἐστίν.
ὑπὸ γὰρ μέσων δυνάμει μόνον συμμέτρων εὐθειῶν
τῶν
τὸ
Ἀναγεγράφθω γὰρ ἀπὸ τῶν
ἴσον παρὰ τὴν
ὀρθογώνιον παραλληλόγραμμον τὸ
τὸ
ὡς μὲν ἡ
οὕτως τὸ
ῥητόν ἐστι τὸ
τὸ ἄρα ὑπὸ μέσων δυνάμει μόνον συμμέτρων, καὶ τὰ
ἑξῆς.
μέσον μέσου οὐχ ὑπερέχει ῥητῷ.
εἰ γὰρ δυνατόν, μέσον τὸ
τὸ
ῥητόν ἐστι τὸ
δὶς ὑπὸ τῶν
ἀπὸ τῶν
μέσον ἄρα μέσου οὐχ ὑπερέχει ῥητῷ· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
μέσας εὑρεῖν δυνάμει μόνον συμμέτρους ῥητὸν περιεχούσας.
Ἐκκείσθωσαν δύο ῥηταὶ δυνάμει μόνον σύμμετροι αἱ
Α,
γεγονέτω ὡς ἡ
καὶ ἐπεὶ αἱ οὕτως ἡ εἰσὶ
σύμμετροι, καὶ αἱ
ἐστὶν ὡς ἡ ἐστὶ καὶ τὸ ὑπὸ
τῶν
Εὕρηνται ἄρα μέσαι δυνάμει μόνον σύμμετροι ῥητὸν περιέχουσαι· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
μέσας εὑρεῖν δυνάμει μόνον συμμέτρους μέσον περιεχούσας.
Ἐκκείσθωσαν τρεῖς ῥηταὶ δυνάμει μόνον σύμμετροι
αἱ
καὶ γεγονέτω ὡς ἡ
ἐπεὶ αἱ
αἱ
ἡ
Εὕρηνται ἄρα μέσαι δυνάμει μόνον σύμμετροι μέσον
περιέχουσαι· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
λῆμμα
εὑρεῖν δύο τετραγώνους ἀριθμούς, ὥστε καὶ τὸν συγκείμενον ἐξ αὐτῶν εἶναι τετράγωνον.
Ἐκκείσθωσαν δύο ἀριθμοὶ οἱ
ἤτοι ἄρτιοι ἢ περιττοί. καὶ ἐπεί, ἐάν τε ἀπὸ ἀρτίου ἄρτιος
ἀφαιρεθῇ, ἐάν τε ἀπὸ περισσοῦ περισσός, ὁ λοιπὸς
ἄρτιός ἐστιν, ὁ λοιπὸς ἄρα ὁ
ἐπίπεδοι· ὁ ἄρα ἐκ τῶν τοῦ
τετράγωνός ἐστιν. εὕρηνται ἄρα δύο τετράγωνοι
ἀριθμοὶ ὅ τε ἐκ τῶν
καὶ φανερόν, ὅτι εὕρηνται πάλιν δύο τετράγωνοι ὅ τε
ἀπὸ τοῦ
ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
λῆμμα
εὑρεῖν δύο τετραγώνους ἀριθμούς, ὥστε τὸν ἐξ αὐτῶν συγκείμενον μὴ εἶναι τετράγωνον.
ἔστω γὰρ ὁ ἐκ τῶν
καὶ ἄρτιος ὁ τοῦ
τοῦ
τοῦ
ἐστὶ τοῦ ἀπὸ τοῦ
τοῦ
εἰ γὰρ ἔσται τετράγωνος, ἤτοι ἴσος ἐστὶ τῷ
ἀπὸ τοῦ
τοῦ
οὐκέτι δὲ καὶ μείζων, ἵνα μὴ τμηθῇ ἡ μονάς.
ἔστω, εἰ δυνατόν, πρότερον ὁ ἐκ τῶν
καὶ λοιπὸς ἄρα ὁ τοῦ
τοῦ
ἔστω τῷ ἀπὸ
τῷ ἐλάσσονι τοῦ ἀπὸ αὐτῷ τῷ ἀπὸ
τῶν δυνατοῦ δὲ ὄντος καὶ κατὰ πλείονας τρόπους τοὺς
εἰρημένους ἀριθμοὺς ἐπιδεικνύειν, ἀρκείσθωσαν ἡμῖν οἱ
εἰρημένοι, ἵνα μὴ μακροτέρας οὔσης τῆς πραγματείας ἐπὶ
πλέον αὐτὴν μηκύνωμεν. ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
εὑρεῖν δύο ῥητὰς δυνάμει μόνον συμμέτρους, ὥστε τὴν μείζονα τῆς ἐλάσσονος μεῖζον δύνασθαι τῷ ἀπὸ συμμέτρου ἑαυτῇ μήκει.
Ἐκκείσθω γάρ τις ῥητὴ ἡ
ἀριθμοὶ οἱ
πρὸς τὸ ἀπὸ τῆς
ἐπεὶ οὖν ἐστιν ὡς τὸ ἀπὸ τῆς
πρὸς ἀριθμὸν τὸν
τὸν
ἐστιν ὡς ὁ
ἐστι τὸ ἀπὸ τῆς
Εὕρηνται ἄρα δύο ῥηταὶ δυνάμει μόνον σύμμετροι αἱ
μήκει· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
εὑρεῖν δύο ῥητὰς δυνάμει μόνον συμμέτρους, ὥστε τὴν μείζονα τῆς ἐλάσσονος μεῖζον δύνασθαι τῷ ἀπὸ ἀσυμμέτρου ἑαυτῇ μήκει.
Ἐκκείσθω ῥητὴ ἡ
οἱ
ἀπὸ τῆς
ὁμοίως δὴ δείξομεν τῷ πρὸ τούτου, ὅτι αἱ
τῆς
ἀριθμόν· ἀσύμμετρος ἄρα ἐστὶν ἡ
αἱ
ἀσυμμέτρου ἑαυτῇ μήκει· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
εὑρεῖν δύο μέσας δυνάμει μόνον συμμέτρους ῥητὸν περιεχούσας, ὥστε τὴν μείζονα τῆς ἐλάσσονος μεῖζον δύνασθαι τῷ ἀπὸ συμμέτρου ἑαυτῇ μήκει.
Ἐκκείσθωσαν δύο ῥηταὶ δυνάμει μόνον σύμμετροι αἱ
α,
Γ,
δ, ὡς ἄρα ἡ
ἄρα καὶ ἡ
Εὕρηνται ἄρα δύο μέσαι δυνάμει μόνον σύμμετροι αἱ
Γ,
ὁμοίως δὴ δειχθήσεται καὶ τῷ ἀπὸ ἀσυμμέτρου, ὅταν
ἡ
εὑρεῖν δύο μέσας δυνάμει μόνον συμμέτρους μέσον περιεχούσας, ὥστε τὴν μείζονα τῆς ἐλάσσονος μεῖζον δύνασθαι τῷ ἀπὸ συμμέτρου ἑαυτῇ.
Ἐκκείσθωσαν τρεῖς ῥηταὶ δυνάμει μόνον σύμμετροι αἱ
α,
ἔστω τὸ ὑπὸ τῶν
οὕτως τὸ ἀπὸ τῆς μόνον. σύμμετρος ἄρα καὶ ἡ
ἐστιν ὡς ἡ
αἱ γὰρ , μέσον
ἄρα καὶ τὸ ὑπὸ τῶν
Εὕρηνται ἄρα δύο μέσαι δυνάμει μόνον σύμμετροι αἱ
Δ,
ὁμοίως δὴ πάλιν δειχθήσεται καὶ τῷ ἀπὸ ἀσυμμέτρου,
ὅταν ἡ
λῆμμα
ἔστω τρίγωνον ὀρθογώνιον τὸ
α, καὶ ἤχθω κάθετος ἡ ἐστὶ τῷ
ὑπὸ τῶν
καὶ πρῶτον, ὅτι τὸ ὑπὸ τῶν ἐστὶ τῷ ἀπὸ
τῆς
ἐπεὶ γὰρ ἐν ὀρθογωνίῳ τριγώνῳ ἀπὸ τῆς ὀρθῆς
γωνίας ἐπὶ τὴν βάσιν κάθετος ἦκται ἡ
τῷ
διὰ τὰ αὐτὰ δὴ καὶ τὸ ὑπὸ τῶν
καὶ ἐπεί, ἐὰν ἐν ὀρθογωνίῳ τριγώνῳ ἀπὸ τῆς ὀρθῆς
γωνίας ἐπὶ τὴν βάσιν κάθετος ἀχθῇ, ἡ ἀχθεῖσα τῶν τῆς
βάσεως τμημάτων μέση ἀνάλογόν ἐστιν, ἔστιν ἄρα ὡς
ἡ
λέγω, ὅτι καὶ τὸ ὑπὸ τῶν
πρὸς τὴν ἐὰν δὲ τέσσαρες εὐθεῖαι ἀνάλογον ὦσιν, τὸ
ὑπὸ τῶν ἄκρων ἴσον ἐστὶ τῷ ὑπὸ τῶν μέσων. τὸ ἄρα ὑπὸ
τῶν
εὑρεῖν δύο εὐθείας δυνάμει ἀσυμμέτρους ποιούσας τὸ
μὲν συγκείμενον ἐκ τῶν ἀπʼ αὐτῶν τετραγώνων ῥητόν,
τὸ δʼ ὑπʼ αὐτῶν μέσον.
Ἐκκείσθωσαν δύο ῥηταὶ δυνάμει μόνον σύμμετροι αἱ
καὶ ἐπεὶ δύο εὐθεῖαι ἄνισοί εἰσιν αἱ
ὑπὸ τῶν
τῶν
Εὕρηνται ἄρα δύο εὐθεῖαι δυνάμει ἀσύμμετροι αἱ
δεῖξαι.
εὑρεῖν δύο εὐθείας δυνάμει ἀσυμμέτρους ποιούσας τὸ μὲν συγκείμενον ἐκ τῶν ἀπʼ αὐτῶν τετραγώνων μέσον, τὸ δʼ ὑπʼ αὐτῶν ῥητόν.
Ἐκκείσθωσαν δύο μέσαι δυνάμει μόνον σύμμετροι αἱ
ἐλλεῖπον εἴδει τετραγώνῳ τὸ ὑπὸ τῶν ἐστὶν ἡ
ἐπεὶ ἀσύμμετρός ἐστιν ἡ
ἴσον δὲ τὸ μὲν ὑπὸ τῶν
διπλάσιον ἄρα καὶ τὸ ὑπὸ τῶν
Εὕρηνται ἄρα δύο εὐθεῖαι δυνάμει ἀσύμμετροι αἱ μὲν συγκείμενον ἐκ τῶν ἀπʼ αὐτῶν
τετραγώνων μέσον, τὸ δʼ ὑπʼ αὐτῶν ῥητόν· ὅπερ ἔδει
δεῖξαι.
εὑρεῖν δύο εὐθείας δυνάμει ἀσυμμέτρους ποιούσας τό
τε συγκείμενον ἐκ τῶν ἀπʼ αὐτῶν τετραγώνων μέσον καὶ
τὸ ὑπʼ αὐτῶν μέσον καὶ ἔτι ἀσύμμετρον τῷ συγκειμένῳ
ἐκ τῶν ἀπʼ αὐτῶν τετραγώνῳ.
Ἐκκείσθωσαν δύο μέσαι δυνάμει μόνον σύμμετροι αἱ
καὶ ἐπεὶ ἀσύμμετρός ἐστιν ἡ
ὑπὸ τῶν
τῶν
Εὕρηνται ἄρα δύο εὐθεῖαι αἱ
ἐὰν δύο ῥηταὶ δυνάμει μόνον σύμμετροι συντεθῶσιν, ἡ ὅλη ἄλογός ἐστιν, καλείσθω δὲ ἐκ δύο ὀνομάτων.
Συγκείσθωσαν γὰρ δύο ῥηταὶ δυνάμει μόνον σύμμετροι
αἱ
ἐπεὶ γὰρ ἀσύμμετρός ἐστιν ἡ
δὶς ὑπὸ τῶν
ἀπὸ τῆς ἐστὶ τὸ ἀπὸ τῆς
ἐὰν δύο μέσαι δυνάμει μόνον σύμμετροι συντεθῶσι ῥητὸν περιέχουσαι, ἡ ὅλη ἄλογός ἐστιν, καλείσθω δὲ ἐκ δύο μέσων πρώτη.
Συγκείσθωσαν γὰρ δύο μέσαι δυνάμει μόνον σύμμετροι
αἱ
ἐπεὶ γὰρ ἀσύμμετρός ἐστιν ἡ
δὶς ὑπὸ τῶν
ἐὰν δύο μέσαι δυνάμει μόνον σύμμετροι συντεθῶσι
μέσον περιέχουσαι, ἡ ὅλη ἄλογός ἐστιν, καλείσθω δὲ ἐκ
δύο μέσων δευτέρα.
Συγκείσθωσαν γὰρ δύο μέσαι δυνάμει μόνον σύμμετροι
αἱ
Ἐκκείσθω γὰρ ῥητὴ ἡ
τῶν
τῶν
ἐστι τὸ δὶς ὑπὸ τῶν
τῇ αὐτὸ ἄλογός ἐστιν. δύναται δὲ τὸ
ἡ
ἐὰν δύο εὐθεῖαι δυνάμει ἀσύμμετροι συντεθῶσι ποιοῦσαι
τὸ μὲν συγκείμενον ἐκ τῶν ἀπʼ αὐτῶν τετραγώνων
ῥητόν, τὸ δʼ ὑπʼ αὐτῶν μέσον, ἡ ὅλη εὐθεῖα ἄλογός ἐστιν,
καλείσθω δὲ μείζων.
Συγκείσθωσαν γὰρ δύο εὐθεῖαι δυνάμει ἀσύμμετροι
αἱ
ἐπεὶ γὰρ τὸ ὑπὸ τῶν ἄρα ὑπὸ τῶν
τῶν ἀπὸ τῶν
ῥητὸν δὲ τὸ συγκείμενον ἐκ τῶν ἀπὸ τῶν ·
ἄλογον ἄρα ἐστὶ τὸ ἀπὸ τῆς
ἐὰν δύο εὐθεῖαι δυνάμει ἀσύμμετροι συντεθῶσι ποιοῦσαι
τὸ μὲν συγκείμενον ἐκ τῶν ἀπʼ αὐτῶν τετραγώνων μέσον,
τὸ δʼ ὑπʼ αὐτῶν ῥητόν, ἡ ὅλη εὐθεῖα ἄλογός ἐστιν,
καλείσθω δὲ ῥητὸν καὶ μέσον δυναμένη.
Συγκείσθωσαν γὰρ δύο εὐθεῖαι δυνάμει ἀσύμμετροι
ἐπεὶ γὰρ τὸ συγκείμενον ἐκ τῶν ἀπὸ τῶν
ῥητόν, ἀσύμμετρον ἄρα ἐστὶ τὸ συγκείμενον ἐκ τῶν
ἀπὸ τῶν
καὶ μέσον δυναμένη. ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν δύο εὐθεῖαι δυνάμει ἀσύμμετροι συντεθῶσι
ποιοῦσαι τό τε συγκείμενον ἐκ τῶν ἀπʼ αὐτῶν τετραγώνων
μέσον καὶ τὸ ὑπʼ αὐτῶν μέσον καὶ ἔτι ἀσύμμετρον τῷ
συγκειμένῳ ἐκ τῶν ἀπʼ αὐτῶν τετραγώνων, ἡ ὅλη εὐθεῖα
ἄλογός ἐστιν, καλείσθω δὲ δύο μέσα δυναμένη.
Συγκείσθωσαν γὰρ δύο εὐθεῖαι δυνάμει ἀσύμμετροι αἱ
Ἐκκείσθω ῥητὴ ἡ
παρὰ τὴν
τῶν ἀπὸ τῶν
ἀσύμμετρά ἐστι τὰ ἀπὸ τῶν
ἄλογον ἄρα ἐστὶ τὸ
λῆμμα
ὅτι δὲ αἱ εἰρημέναι ἄλογοι μοναχῶς διαιροῦνται εἰς
τὰς εὐθείας, ἐξ ὧν σύγκεινται ποιουσῶν τὰ προκείμενα
εἴδη, δείξομεν ἤδη προεκθέμενοι λημμάτιον τοιοῦτον·
Ἐκκείσθω εὐθεῖα ἡ
τῶν
τετμήσθω γὰρ ἡ
ἴσον ἀπέχουσι τῆς διχοτομίας. καὶ ἐπεὶ τὸ ὑπὸ τῶν
τῆς
συγκειμένου ἐκ τῶν ἀπὸ τῶν
ἡ ἐκ δύο ὀνομάτων κατὰ ἓν μόνον σημεῖον διαιρεῖται εἰς τὰ ὀνόματα.
ἔστω ἐκ δύο ὀνομάτων ἡ
σύμμετροι. λέγω, ὅτι ἡ
εἰ γὰρ δυνατόν, διῃρήσθω καὶ κατὰ τὸ
οὐκ ἔστιν ἡ αὐτή. εἰ γὰρ δυνατόν, ἔστω. ἔσται
δὴ καὶ ἡ
ὑπόκειται. οὐκ ἄρα ἡ
διὰ δὴ τοῦτο καὶ τὰ
τῶν
οὐκ ἄρα ἡ ἐκ δύο ὀνομάτων κατʼ ἄλλο καὶ ἄλλο σημεῖον διαιρεῖται· καθʼ ἓν ἄρα μόνον· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἡ ἐκ δύο μέσων πρώτη καθʼ ἓν μόνον σημεῖον διαιρεῖται.
ἔστω ἐκ δύο μέσων πρώτη ἡ
ἄλλο σημεῖον οὐ διαιρεῖται.
εἰ γὰρ δυνατόν, διῃρήσθω καὶ κατὰ τὸ
τῶν
οὐκ ἄρα ἡ ἐκ δύο μέσων πρώτη κατʼ ἄλλο καὶ ἄλλο
σημεῖον διαιρεῖται εἰς τὰ ὀνόματα· καθʼ ἓν ἄρα μόνον·
ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἡ ἐκ μέσων δευτέρα καθʼ ἓν μόνον σημεῖον διαιρεῖται.
ἔστω ἐκ δύο μέσων δευτέρα ἡ
οὐκ ἔστι κατὰ τῆς διχοτομίας, ὅτι οὐκ εἰσὶ μήκει σύμμετροι.
λέγω, ὅτι ἡ
εἰ γὰρ δυνατόν, διῃρήσθω καὶ κατὰ τὸ
ἐπάνω ἐδείξαμεν, ἐλάσσονα τῶν ἀπὸ τῶν
ἀφῃρήσθω τὸ
μέσον ἄρα καὶ τὸ
μήκει. ὡς δὲ ἡ
ἐστι τὸ δὶς ὑπὸ τῶν
ἐστι μήκει. καί εἰσι ῥηταί· αἱ
αἱ
ἡ μείζων κατὰ τὸ αὐτὸ μόνον σημεῖον διαιρεῖται.
ἔστω μείζων ἡ
τὸ δʼ ὑπὸ τῶν
εἰ γὰρ δυνατόν, διῃρήσθω καὶ κατὰ τὸ
ῥητόν, τὸ δʼ ὑπʼ αὐτῶν μέσον. καὶ ἐπεί, ᾧ διαφέρει
τὰ ἀπὸ τῶν
ἡ ῥητὸν καὶ μέσον δυναμένη καθʼ ἓν μόνον σημεῖον διαιρεῖται.
ἔστω ῥητὸν καὶ μέσον δυναμένη ἡ
ποιούσας τὸ μὲν συγκείμενον ἐκ τῶν ἀπὸ τῶν
εἰ γὰρ δυνατόν, διῃρήσθω καὶ κατὰ τὸ
τὸ μὲν συγκείμενον ἐκ τῶν ἀπὸ τῶν
δεῖξαι.
ἡ δύο μέσα δυναμένη καθʼ ἓν μόνον σημεῖον διαιρεῖται.
ἔστω δύο μέσα δυναμένη ἡ
ὑπὸ τῶν
εἰ γὰρ δυνατόν, διῃρήσθω κατὰ τὸ
μείζονα καθʼ ὑπόθεσιν τὴν
τῶν
ἀσύμμετρος τῇ
ἡ
διαιρεῖται· καθʼ ἓν ἄρα μόνον σημεῖον διαιρεῖται.
ὑποκειμένης ῥητῆς καὶ τῆς ἐκ δύο ὀνομάτων
διῃρημένης εἰς τὰ ὀνόματα, ἧς τὸ μεῖζον ὄνομα τοῦ
ἐλάσσονος μεῖζον δύναται τῷ ἀπὸ συμμέτρου ἑαυτῇ μήκει,
ἐὰν μὲν τὸ μεῖζον ὄνομα σύμμετρον ᾖ μήκει τῇ ἐκκειμένῃ
ῥητῇ, καλείσθω ἡ ὅλη ἐκ δύο ὀνομάτων πρώτη.
ἐὰν δὲ τὸ ἔλασσον ὄνομα σύμμετρον ᾖ μήκει τῇ ἐκκειμένῃ ῥητῇ, καλείσθω ἐκ δύο ὀνομάτων δευτέρα.
ἐὰν δὲ μηδέτερον τῶν ὀνομάτων σύμμετρον ᾖ μήκει τῇ ἐκκειμένῃ ῥητῇ, καλείσθω ἐκ δύο ὀνομάτων τρίτη.
πάλιν δὴ ἐὰν τὸ μεῖζον ὄνομα τοῦ ἐλάσσονος μεῖζον
δύνηται τῷ ἀπὸ ἀσυμμέτρου ἑαυτῇ μήκει, ἐὰν μὲν τὸ
μεῖζον ὄνομα σύμμετρον ᾖ μήκει τῇ ἐκκειμένῃ ῥητῇ,
καλείσθω ἐκ δύο ὀνομάτων τετάρτη.
ἐὰν δὲ τὸ ἔλασσον, πέμπτη.
ἐὰν δὲ μηδέτερον, ἕκτη.
εὑρεῖν τὴν ἐκ δύο ὀνομάτων πρώτην.
Ἐκκείσθωσαν δύο ἀριθμοὶ οἱ
πρὸς δὲ τὸν
ὃν τετράγωνος ἀριθμὸς πρὸς τετράγωνον ἀριθμόν, οὐδὲ
τὸ ἀπὸ τῆς
ὀνομάτων ἐστὶν ἡ
λέγω, ὅτι καὶ πρώτη.
ἐπεὶ γάρ ἐστιν ὡς ὁ
ἀριθμὸς πρὸς τετράγωνον ἀριθμόν· καὶ τὸ ἀπὸ τῆς
σύμμετρος ἡ
ἡ
εὑρεῖν τὴν ἐκ δύο ὀνομάτων δευτέραν.
Ἐκκείσθωσαν δύο ἀριθμοὶ οἱ
πρὸς δὲ τὸν
καὶ ὡς ὁ
τετράγωνος ἀριθμὸς πρὸς τετράγωνον ἀριθμόν, οὐδὲ τὸ
ἀπὸ τῆς
ἐστὶν ἡ
δεικτέον δή, ὅτι καὶ δευτέρα.
ἐπεὶ γὰρ ἀνάπαλίν ἐστιν ὡς ὁ καὶ τὸ ἀπὸ τῆς
ἀπὸ τῆς
ἀπὸ τῆς
ῥητῇ σύμμετρόν ἐστι τῇ
ἡ
εὑρεῖν τὴν ἐκ δύο ὀνομάτων τρίτην.
Ἐκκείσθωσαν δύο ἀριθμοὶ οἱ
πρὸς δὲ τὸν
καὶ γεγονέτω ὡς ὁ
ἀπὸ τῆς
τῷ ἀπὸ τῆς
ἡ
λέγω δή, ὅτι καὶ τρίτη.
ἐπεὶ γάρ ἐστιν ὡς ὁ
τὸ ἀπὸ τῆς
ἀριθμὸς πρὸς τετράγωνον ἀριθμόν· ἀσύμμετρος
ἄρα ἐστὶν ἡ
ἄρα ἐστὶν ὡς ὁ
ἀριθμόν· σύμμετρος ἄρα ἐστὶν ἡ
ἡ
δεῖξαι.
εὑρεῖν τὴν ἐκ δύο ὀνομάτων τετάρτην.
Ἐκκείσθωσαν δύο ἀριθμοὶ οἱ
ἐκκείσθω ῥητὴ ἡ
ἀπὸ τῆς
ἀριθμὸς πρὸς τετράγωνον ἀριθμόν· ἀσύμμετρος ἄρα
ἐστὶν ἡ
λέγω δή, ὅτι καὶ τετάρτη.
ἐπεὶ γάρ ἐστιν ὡς ὁ
τῆς μείζων δὲ ὁ ,
μεῖζον ἄρα τὸ ἀπὸ τῆς
οὐκ ἔχει, ὃν τετράγωνος ἀριθμὸς πρὸς τετράγωνον
ἀριθμόν· οὐδʼ ἄρα τὸ ἀπὸ τῆς
ἑαυτῇ. καί εἰσιν αἱ
ἡ
εὑρεῖν τὴν ἐκ δύο ὀνομάτων πέμπτην.
Ἐκκείσθωσαν δύο ἀριθμοὶ οἱ
ἐκκείσθω ῥητή τις εὐθεῖα ἡ μήκει ἡ
ἔχει, ὃν τετράγωνος ἀριθμὸς πρὸς τετράγωνον
ἀριθμόν· οὐδὲ τὸ ἀπὸ τῆς
ἡ
λέγω δή, ὅτι καὶ πέμπτη.
ἐπεὶ γάρ ἐστιν ὡς ὁ
μεῖζον ἄρα τὸ ἀπὸ τῆς
ἀριθμόν· οὐδʼ ἄρα τὸ ἀπὸ τῆς
καὶ τὸ
ἡ
εὑρεῖν τὴν ἐκ δύο ὀνομάτων ἕκτην.
Ἐκκείσθωσαν δύο ἀριθμοὶ οἱ
ἀριθμὸς ὁ
σύμμετρον ἄρα τὸ ἀπὸ τῆς
πρὸς τὸ ἀπὸ τῆς
τῆς
ἀσύμμετρος ἄρα ἐστὶν ἡ
δεικτέον δή, ὅτι καὶ ἕκτη.
ἐπεὶ γάρ ἐστιν ὡς ὁ
τῆς
ἀριθμόν· οὐδὲ τὸ ἀπὸ τῆς
ὁ τῆς
ὃν τετράγωνος ἀριθμὸς πρὸς τετράγωνον ἀριθμόν· ὥστε
οὐδὲ τὸ ἀπὸ
αἱ
ἡ
λῆμμα
ἔστω δύο τετράγωνα τὰ
ἐπεὶ γὰρ ἴση ἐστὶν ἡ μὲν
καὶ ἐπεί ἐστιν ὡς ἡ
ἀνάλογόν ἐστι τὸ
λέγω δή, ὅτι καὶ τῶν ἐστι
τὸ
ἐπεὶ γάρ ἐστιν ὡς ἡ ἐστιν ἑκατέρα ἑκατέρᾳ· καὶ
συνθέντι ὡς ἡ
δεῖξαι.
ἐὰν χωρίον περιέχηται ὑπὸ ῥητῆς καὶ τῆς ἐκ δύο
ὀνομάτων πρώτης, ἡ τὸ χωρίον δυναμένη ἄλογός ἐστιν
ἡ καλουμένη ἐκ δύο ὀνομάτων.
χωρίον γὰρ τὸ
καὶ τῆς ἐκ δύο ὀνομάτων πρώτης τῆς
ἐπεὶ γὰρ ἐκ δύο ὀνομάτων ἐστὶ πρώτη ἡ
ὄνομα τὸ
μεῖζον δύναται τῷ ἀπὸ συμμέτρου ἑαυτῇ, ἐὰν ἄρα τῷ
τετάρτῳ μέρει τοῦ ἀπὸ τῆς ἐλάσσονος, τουτέστι τῷ ἀπὸ
τῆς
τὸ ὑπὸ
εἶναι τὴν
λέγω, ὅτι ἡ
ἐπεὶ γὰρ σύμμετρός ἐστιν ἡ
τῶν
σύμμετρος, ἡ δὲ
ἄρα ἐστὶν ἡ
ἡ
ἐὰν χωρίον περιέχηται ὑπὸ ῥητῆς καὶ τῆς ἐκ δύο ὀνομάτων δευτέρας, ἡ τὸ χωρίον δυναμένη ἄλογός ἐστιν ἡ καλουμένη ἐκ δύο μέσων πρώτη.
περιεχέσθω γὰρ χωρίον τὸ
ἐπεὶ γὰρ ἐκ δύο ὀνομάτων δευτέρα ἐστὶν ἡ
ὄνομα εἶναι τὸ
ἐλλεῖπον εἴδει τετραγώνῳ τὸ ὑπὸ τῶν
τὸ ἐστὶ καὶ ἡ
δύναται ἡ
ἀσύμμετρος τῇ
ἐστίν. καὶ αἱ
ἡ ὥστε δυνάμει εἰσὶ σύμμετροι αἱ . καὶ ἐπεὶ ἀσύμμετρός ἐστιν ἡ
σύμμετρος, ἀσύμμετρος ἄρα ἡ
ἄρα μέσαι εἰσὶ δυνάμει μόνον σύμμετροι. λέγω δή, ὅτι
καὶ ῥητὸν περιέχουσιν. ἐπεὶ γὰρ ἡ
ἐὰν δὲ δύο μέσαι δυνάμει μόνον σύμμετροι συντεθῶσι
ῥητὸν περιέχουσαι, ἡ ὅλη ἄλογός ἐστιν, καλεῖται δὲ ἐκ
δύο μέσων πρώτη.
ἡ ἄρα
ἐὰν χωρίον περιέχηται ὑπὸ ῥητῆς καὶ τῆς ἐκ δύο ὀνομάτων τρίτης, ἡ τὸ χωρίον δυναμένη ἄλογός ἐστιν ἡ καλουμένη ἐκ δύο μέσων δευτέρα.
χωρίον γὰρ τὸ
Κατεσκευάσθω γὰρ τὰ αὐτὰ τοῖς πρότερον. καὶ ἐπεὶ
ἐκ δύο ὀνομάτων ἐστὶ τρίτη ἡ ἐστι τῇ
δεικτέον δή, ὅτι καὶ δευτέρα.
Καὶ ἐπεὶ ἀσύμμετρός ἐστιν ἡ
ἄρα ἐστὶν ἡ ἐστὶ τὸ
ἡ
δεῖξαι.
ἐὰν χωρίον περιέχηται ὑπὸ ῥητῆς καὶ τῆς ἐκ δύο ὀνομάτων τετάρτης, ἡ τὸ χωρίον δυναμένη ἄλογός ἐστιν ἡ καλουμένη μείζων.
χωρίον γὰρ τὸ
καὶ τῆς ἐκ δύο ὀνομάτων τετάρτης τῆς
ἐπεὶ γὰρ ἡ
ἐστι μήκει. τετμήσθω
ἡ
τὸ ὑπὸ
ἀσύμμετρός ἐστιν ἡ ἐστὶ
καὶ τὸ συγκείμενον ἐκ τῶν ἀπὸ τῶν ἐστιν ἡ
καὶ περιέχεται ὑπὸ τῶν συγκείμενον ἐκ τῶν
ἀπὸ τῶν
τετραγώνων ῥητόν, τὸ δʼ ὑπʼ αὐτῶν μέσον, ἡ ὅλη ἄλογός
ἐστιν, καλεῖται δὲ μείζων.
ἡ
ἐὰν χωρίον περιέχηται ὑπὸ ῥητῆς καὶ τῆς ἐκ δύο ὀνομάτων πέμπτης, ἡ τὸ χωρίον δυναμένη ἄλογός ἐστιν ἡ καλουμένη ῥητὸν καὶ μέσον δυναμένη.
χωρίον γὰρ τὸ
καὶ τῆς ἐκ δύο ὀνομάτων πέμπτης τῆς δή, ὅτι ἡ τὸ
Κατεσκευάσθω γὰρ τὰ αὐτὰ τοῖς πρότερον δεδειγμένοις·
φανερὸν δή, ὅτι ἡ τὸ
εἰσὶν ἀσύμμετροι. καὶ ἐπεὶ ἡ ἐστιν ἔλασσον αὐτῆς τμῆμα τὸ αἱ μέσον ἄρα ἐστὶ τὸ
σύμμετροι.
τουτέστι τὸ
ἡ
τὸ
ἐὰν χωρίον περιέχηται ὑπὸ ῥητῆς καὶ τῆς ἐκ δύο ὀνομάτων ἕκτης, ἡ τὸ χωρίον δυναμένη ἄλογός ἐστιν ἡ καλουμένη δύο μέσα δυναμένη.
χωρίον γὰρ τὸ
καὶ τῆς ἐκ δύο ὀνομάτων ἕκτης τῆς
Κατεσκευάσθω γὰρ τὰ αὐτὰ τοῖς προδεδειγμένοις.
φανερὸν δή, ὅτι ἡ τὸ
τῷ
ἡ
λῆμμα
ἐὰν εὐθεῖα γραμμὴ τμηθῇ εἰς ἄνισα, τὰ ἀπὸ τῶν
ἀνίσων τετράγωνα μείζονά ἐστι τοῦ δὶς ὑπὸ τῶν ἀνίσων
περιεχομένου ὀρθογωνίου.
ἔστω εὐθεῖα ἡ
τετμήσθω γὰρ ἡ
οὖν εὐθεῖα γραμμὴ τέτμηται εἰς μὲν ἴσα κατὰ
τὸ
τὸ ἀπὸ τῆς ἐκ δύο ὀνομάτων παρὰ ῥητὴν παραβαλλόμενον πλάτος ποιεῖ τὴν ἐκ δύο ὀνομάτων πρώτην.
ἔστω ἐκ δύο ὀνομάτων ἡ
πρώτη.
παραβεβλήσθω γὰρ παρὰ τὴν
ἑκατέρᾳ τῶν . ἑκάτερον ἄρα τῶν
ἀλλήλοις· ὥστε καὶ τὸ συγκείμενον ἐκ τῶν ἀπὸ τῶν
σύμμετρόν ἐστι τοῖς ἀπὸ τῶν . καί ἐστιν ἴσον τῷ
καὶ σύμμετρος τῇ
ἡ
δεικτέον δή, ὅτι καὶ πρώτη.
ἐπεὶ τῶν ἀπὸ τῶν
ἐστὶ τῷ ἀπὸ τῆς
ἡ
εἴδει τετραγώνῳ καὶ εἰς σύμμετρα αὐτὴν διαιρῇ, ἡ
μείζων τῆς ἐλάσσονος μεῖζον δύναται τῷ ἀπὸ συμμέτρου
ἑαυτῇ· ἡ
τῇ
ἡ
τὸ ἀπὸ τῆς ἐκ δύο μέσων πρώτης παρὰ ῥητὴν παραβαλλόμενον πλάτος ποιεῖ τὴν ἐκ δύο ὀνομάτων δευτέραν.
ἔστω ἐκ δύο μέσων πρώτη ἡ
ὀνομάτων ἐστὶ δευτέρα.
Κατεσκευάσθω γὰρ τὰ αὐτὰ τοῖς πρὸ τούτου. καὶ
ἐπεὶ ἡ
ἐστὶ καὶ ἡ
καὶ μήκει σύμμετρος τῇ
δεικτέον δή, ὅτι καὶ δευτέρα.
ἐπεὶ γὰρ τὰ ἀπὸ τῶν
καί ἐστι τὸ ὑπὸ τῶν
ἡ
τὸ ἀπὸ τῆς ἐκ δύο μέσων δευτέρας παρὰ ῥητὴν παραβαλλόμενον πλάτος ποιεῖ τὴν ἐκ δύο ὀνομάτων τρίτην.
ἔστω ἐκ δύο μέσων δευτέρα
κατὰ τὸ
ἐστὶ τρίτη.
Κατεσκευάσθω τὰ αὐτὰ τοῖς προδεδειγμένοις. καὶ ἐπεὶ
ἐκ δύο μέσων δευτέρα ἐστὶν ἡ
τῶν
τῶν
δὶς ὑπὸ τῶν
τῷ
δεικτέον δή, ὅτι καὶ τρίτη.
ὁμοίως δὴ τοῖς προτέροις ἐπιλογιούμεθα, ὅτι μείζων
ἐστὶν ἡ
ἡ
δεῖξαι.
τὸ ἀπὸ τῆς μείζονος παρὰ ῥητὴν παραβαλλόμενον πλάτος ποιεῖ τὴν ἐκ δύο ὀνομάτων τετάρτην.
ἔστω μείζων ἡ
Κατεσκευάσθω τὰ αὐτὰ τοῖς
προδεδειγμένοις. καὶ ἐπεὶ μείζων
ἐστὶν ἡ
μέσον. ἐπεὶ οὖν ῥητόν ἐστι τὸ συγκείμενον ἐκ τῶν ἀπὸ
τῶν
τῇ
δεικτέον δή, ὅτι καὶ τετάρτη.
ὁμοίως δὴ δείξομεν τοῖς πρότερον, ὅτι μείζων ἐστὶν
ἡ
ἐλάσσονος ἴσον παραλληλόγραμμον παρὰ τὴν μείζονα
παραβληθῇ ἐλλεῖπον εἴδει τετραγώνῳ καὶ εἰς ἀσύμμετρα
αὐτὴν διαιρῇ, ἡ μείζων τῆς ἐλάσσονος μεῖζον δυνήσεται
τῷ ἀπὸ ἀσυμμέτρου ἑαυτῇ μήκει· ἡ
ἡ
τὸ ἀπὸ τῆς ῥητὸν καὶ μέσον δυναμένης παρὰ ῥητὴν παραβαλλόμενον πλάτος ποιεῖ τὴν ἐκ δύο ὀνομάτων πέμπτην.
ἔστω ῥητὸν καὶ μέσον δυναμένη ἡ
τὰς εὐθείας κατὰ τὸ
πέμπτη.
Κατεσκευάσθω τὰ αὐτὰ τοῖς
πρὸ τούτου. ἐπεὶ οὖν ῥητὸν καὶ
μέσον δυναμένη ἐστὶν ἡ
ποιοῦσαι τὸ μὲν συγκείμενον ἐκ τῶν ἀπʼ αὐτῶν
τετραγώνων μέσον, τὸ δʼ ὑπʼ αὐτῶν ῥητόν. ἐπεὶ οὖν μέσον
ἐστὶ τὸ συγκείμενον ἐκ τῶν ἀπὸ τῶν
λέγω δή, ὅτι καὶ πέμπτη.
ὁμοίως γὰρ δειχθήσεται, ὅτι τὸ ὑπὸ τῶν ῥηταὶ δυνάμει
μόνον σύμμετροι, καὶ ἡ ἐλάσσων ἡ
ἡ
τὸ ἀπὸ τῆς δύο μέσα δυναμένης παρὰ ῥητὴν παραβαλλόμενον πλάτος ποιεῖ τὴν ἐκ δύο ὀνομάτων ἕκτην.
ἔστω δύο μέσα δυναμένη ἡ
Κατεσκευάσθω γὰρ τὰ αὐτὰ
τοῖς πρότερον. καὶ ἐπεὶ ἡ
τῶν ἀπʼ αὐτῶν τετραγώνων συγκείμενον τῷ ὑπʼ αὐτῶν·
ὥστε κατὰ τὰ προδεδειγμένα μέσον ἐστὶν ἑκάτερον τῶν
λέγω δή, ὅτι καὶ ἕκτη.
ὁμοίως δὴ πάλιν δείξομεν, ὅτι τὸ ὑπὸ τῶν
ἡ
ἡ τῇ ἐκ δύο ὀνομάτων μήκει σύμμετρος καὶ αὐτὴ ἐκ δύο ὀνομάτων ἐστὶ καὶ τῇ τάξει ἡ αὐτή.
ἔστω ἐκ δύο ὀνομάτων ἡ
ἐστὶ καὶ τῇ τάξει ἡ αὐτὴ τῇ
ἐπεὶ γὰρ ἐκ δύο ὀνομάτων ἐστὶν ἡ
ἐπεί ἐστιν ὡς ἡ
πρὸς εἰσὶ σύμμετροι·
καὶ αἱ
λέγω δή, ὅτι τῇ τάξει ἐστὶν ἡ αὐτὴ τῇ
ἡ γὰρ
ῥητῇ, καὶ ἡ
γὰρ αὐτῶν ἔσται ἐκ δύο ὀνομάτων δευτέρα. εἰ δὲ οὐδετέρα
τῶν
ἀσυμμέτρου ἑαυτῇ. καὶ εἰ μὲν ἡ
καὶ ἔσται ἑκατέρα ἕκτη.
ὥστε ἡ τῇ ἐκ δύο ὀνομάτων μήκει σύμμετρος ἐκ δύο ὀνομάτων ἐστὶ καὶ τῇ τάξει ἡ αὐτή· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἡ τῇ ἐκ δύο μέσων μήκει σύμμετρος καὶ αὐτὴ ἐκ δύο μέσων ἐστὶ καὶ τῇ τάξει ἡ αὐτή.
ἔστω ἐκ δύο μέσων ἡ
τάξει ἡ αὐτὴ τῇ
ἐπεὶ γὰρ ἐκ δύο μέσων ἐστὶν ἡ
λοιπὴν τὴν
ἡ ἄρα δυνάμει μόνον σύμμετροί εἰσιν.
ἐδείχθησαν δὲ καὶ μέσαι· ἡ
λέγω δή, ὅτι καὶ τῇ τάξει ἡ αὐτή ἐστι τῇ
ἐπεὶ γάρ ἐστιν ὡς ἡ
καὶ ὡς ἄρα τὸ ἀπὸ τῆς
καὶ διὰ τοῦτό
ἐστιν ἐκ δύο μέσων πρώτη. εἴτε μέσον, μέσον, καί
ἐστιν ἑκατέρα δευτέρα.
καὶ διὰ τοῦτο ἔσται ἡ
ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἡ τῇ μείζονι σύμμετρος καὶ αὐτὴ μείζων ἐστίν.
ἔστω μείζων ἡ
διῃρήσθω ἡ
εἰσὶν ἀσύμμετροι ποιοῦσαι τὸ μὲν συγκείμενον ἐκ
τῶν ἀπʼ αὐτῶν τετραγώνων ῥητόν, τὸ δʼ ὑπʼ αὐτῶν
μέσον· καὶ γεγονέτω τὰ αὐτὰ τοῖς πρότερον.
πρὸς τὴν
πρὸς τὴν
ὡς τὸ ἀπὸ τῆς
ἐστι τῷ δὶς ὑπὸ τῶν
ἐστιν ἡ καλουμένη μείζων.
ἡ ἄρα τῇ μείζονι σύμμετρος μείζων ἐστίν· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἡ τῇ ῥητὸν καὶ μέσον δυναμένῃ σύμμετρος καὶ αὐτὴ
ῥητὸν καὶ μέσον δυναμένη ἐστίν.
ἔστω ῥητὸν καὶ μέσον δυναμένη ἡ
μέσον δυναμένη ἐστίν.
διῃρήσθω ἡ
καὶ τὰ αὐτὰ κατεσκευάσθω τοῖς πρότερον.
ὁμοίως δὴ δείξομεν, ὅτι καὶ αἱ
μὲν συγκείμενον ἐκ τῶν ἀπὸ
τῶν
ῥητὸν ἄρα καὶ μέσον δυναμένη ἐστὶν ἡ
ἡ τῇ δύο μέσα δυναμένῃ σύμμετρος δύο μέσα δυναμένη ἐστίν.
ἔστω δύο μέσα δυναμένη ἡ
ʼἐπεὶ γὰρ δύο μέσα δυναμένη ἐστὶν ἡ τετραγώνων
μέσον καὶ τὸ ὑπʼ αὐτῶν μέσον καὶ
ἔτι ἀσύμμετρον τὸ συγκείμενον ἐκ τῶν ἀπὸ
τῶν
τῷ ὑπὸ τῶν
ἡ ἄρα
ῥητοῦ καὶ μέσου συντιθεμένου τέσσαρες ἄλογοι γίγνονται ἤτοι ἐκ δύο ὀνομάτων ἢ ἐκ δύο μέσων πρώτη ἢ μείζων ἢ ῥητὸν καὶ μέσον δυναμένη.
ἔστω ῥητὸν μὲν τὸ
τὸ
τὸ γὰρ
τῷ
τὸ ῥητὴν τὴν
ἐστὶ τὸ
τὸ
μεῖζόν ἐστι τὸ
ἑαυτῇ. καί ἐστιν ἡ μείζων ἡ
ὀνομάτων ἐστίν· ὥστε καὶ ἡ τὸ
χωρίον περιέχηται ὑπὸ ῥητῆς καὶ τῆς ἐκ δύο ὀνομάτων
τετάρτης, ἡ τὸ χωρίον δυναμένη ἄλογός ἐστιν ἡ καλουμένη
ἐστίν.
ἀλλὰ δὴ ἔστω ἔλασσον τὸ
ἤτοι δὲ ἡ
ἡ
δυνάσθω τῷ ἀπὸ ἀσυμμέτρου ἑαυτῇ. καί ἐστιν ἡ ἐλάσσων
ἡ
ἡ ἄρα τὸ
ῥητοῦ ἄρα καὶ μέσου συντιθεμένου τέσσαρες ἄλογοι
γίγνονται ἤτοι ἐκ δύο ὀνομάτων ἢ ἐκ δύο μέσων πρώτη
ἢ μείζων ἢ ῥητὸν καὶ μέσον δυναμένη· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
δύο μέσων ἀσυμμέτρων ἀλλήλοις συντιθεμένων αἱ
λοιπαὶ δύο ἄλογοι γίγνονται ἤτοι ἐκ δύο μέσων δευτέρα
ἢ ἡ δύο μέσα δυναμένη.
Συγκείσθω γὰρ δύο μέσα ἀσύμμετρα ἀλλήλοις τὰ
τὸ γὰρ
ποιοῦν τὴν
ἐπεὶ ἀσύμμετρόν ἐστι τὸ
ἐκ δύο ἄρα ὀνομάτων ἐστὶν ἡ
ὀνομάτων ἐστὶ τρίτη. ῥητὴ δὲ ἡ
ἀσυμμέτρου ἑαυτῇ μήκει· καὶ ἀσύμμετρός ἐστιν ἑκατέρα
τῶν
ἡ δύο μέσα δυναμένη ἐστίν.
Ὁμοίως δὴ δείξομεν, ὅτι κἂν ἔλαττον ᾖ τὸ .
δύο ἄρα μέσων ἀσυμμέτρων ἀλλήλοις συντιθεμένων
αἱ λοιπαὶ δύο ἄλογοι γίγνονται ἤτοι ἐκ δύο μέσων δευτέρα
ἢ δύο μέσα δυναμένη.
ἡ ἐκ δύο ὀνομάτων καὶ αἱ μετʼ αὐτὴν ἄλογοι οὔτε τῇ
μέσῃ οὔτε ἀλλήλαις εἰσὶν αἱ αὐταί. τὸ μὲν γὰρ ἀπὸ μέσης
παρὰ ῥητὴν παραβαλλόμενον πλάτος ποιεῖ ῥητὴν καὶ
ἀσύμμετρον τῇ παρʼ ἣν παράκειται μήκει. τὸ δὲ ἀπὸ τῆς
ἐκ δύο ὀνομάτων παρὰ ῥητὴν παραβαλλόμενον πλάτος
ποιεῖ τὴν ἐκ δύο ὀνομάτων πρώτην. τὸ δὲ ἀπὸ τῆς ἐκ
δύο μέσων πρώτης παρὰ ῥητὴν παραβαλλόμενον πλάτος
ποιεῖ τὴν ἐκ δύο ὀνομάτων δευτέραν. τὸ δὲ ἀπὸ τῆς ἐκ
δύο μέσων δευτέρας παρὰ ῥητὴν παραβαλλόμενον πλάτος
ποιεῖ τὴν ἐκ δύο ὀνομάτων τρίτην. τὸ δὲ ἀπὸ τῆς μείζονος
παρὰ ῥητὴν παραβαλλόμενον πλάτος ποιεῖ τὴν ἐκ δύο
ὀνομάτων τετάρτην. τὸ δὲ ἀπὸ τῆς ῥητὸν καὶ μέσον
δυναμένης παρὰ ῥητὴν παραβαλλόμενον πλάτος ποιεῖ τὴν
ἐκ δύο ὀνομάτων πέμπτην. τὸ δὲ ἀπὸ τῆς δύο μέσα δυναμένης
παρὰ ῥητὴν παραβαλλόμενον πλάτος ποιεῖ τὴν
ἐκ δύο ὀνομάτων ἕκτην. τὰ δʼ εἰρημένα πλάτη διαφέρει
τοῦ τε πρώτου καὶ ἀλλήλων, τοῦ μὲν πρώτου, ὅτι
ῥητή ἐστιν, ἀλλήλων δέ, ὅτι τῇ τάξει οὐκ εἰσὶν αἱ αὐταί·
ὥστε καὶ αὐταὶ αἱ ἄλογοι διαφέρουσιν ἀλλήλων.
ἐὰν ἀπὸ ῥητῆς ῥητὴ ἀφαιρεθῇ δυνάμει μόνον σύμμετρος οὖσα τῇ ὅλῃ, ἡ λοιπὴ ἄλογός ἐστιν· καλείσθω δὲ ἀποτομή.
ἀπὸ γὰρ ῥητῆς τῆς
ἄλογός ἐστιν ἡ καλουμένη ἀποτομή.
ἐπεὶ γὰρ ἀσύμμετρός ἐστιν ἡ
σύμμετρά ἐστι τὰ ἀπὸ τῶν
τῷ ἀπὸ τῆς
ῥητὰ δὲ τὰ ἀπὸ τῶν
ἐὰν ἀπὸ μέσης μέση ἀφαιρεθῇ δυνάμει μόνον σύμμετρος οὖσα τῇ ὅλῃ, μετὰ δὲ τῆς ὅλης ῥητὸν περιέχουσα, ἡ λοιπὴ ἄλογός ἐστιν· καλείσθω δὲ μέσης ἀποτομὴ πρώτη.
ἀπὸ γὰρ μέσης τῆς
μόνον σύμμετρος οὖσα τῇ
ἐπεὶ γὰρ αἱ
ὑπὸ τῶν
ἐὰν ἀπὸ μέσης μέση ἀφαιρεθῇ δυνάμει μόνον σύμμετρος οὖσα τῇ ὅλη, μετὰ δὲ τῆς ὅλης μέσον περιέχουσα, ἡ λοιπὴ ἄλογός ἐστιν· καλείσθω δὲ μέσης ἀποτομὴ δευτέρα.
ἀπὸ γὰρ μέσης τῆς
μόνον σύμμετρος οὖσα τῇ ὅλῃ τῇ
Ἐκκείσθω γὰρ ῥητὴ ἡ
καὶ τοῖς μὲν ἀπὸ τῶν
παραβεβλήσθω τὸ
τὴν
ῥητὴ ἄρα ἐστὶν ἡ
ἐστὶ τὸ
τὸ
ἡ δυναμένη αὐτὸ ἄλογός ἐστιν. καὶ δύναται τὸ
ἐὰν ἀπὸ εὐθείας εὐθεῖα ἀφαιρεθῇ δυνάμει ἀσύμμετρος
οὖσα τῇ ὅλῃ, μετὰ δὲ τῆς ὅλης ποιοῦσα τὰ μὲν ἀπʼ αὐτῶν
ἅμα ῥητόν, τὸ δʼ ὑπʼ αὐτῶν μέσον, ἡ λοιπὴ ἄλογός ἐστιν·
καλείσθω δὲ ἐλάσσων.
ἀπὸ γὰρ εὐθείας τῆς
ἐπεὶ γὰρ τὸ μὲν συγκείμενον ἐκ τῶν ἀπὸ τῶν
ἄλογος ἄρα ἡ
ἐὰν ἀπὸ εὐθείας εὐθεῖα ἀφαιρεθῇ δυνάμει ἀσύμμετρος
οὖσα τῇ ὅλῃ, μετὰ δὲ τῆς ὅλης ποιοῦσα τὸ μὲν συγκείμενον
ἐκ τῶν ἀπʼ αὐτῶν τετραγώνων μέσον, τὸ δὲ δὶς
ὑπʼ αὐτῶν ῥητόν, ἡ λοιπὴ ἄλογός ἐστιν· καλείσθω δὲ ἡ
μετὰ ῥητοῦ μέσον τὸ ὅλον ποιοῦσα.
ἀπὸ γὰρ εὐθείας τῆς
ἐπεὶ γὰρ τὸ μὲν συγκείμενον ἐκ τῶν ἀπὸ τῶν
ἐὰν ἀπὸ εὐθείας εὐθεῖα ἀφαιρεθῇ δυνάμει ἀσύμμετρος
οὖσα τῇ ὅλῃ, μετὰ δὲ τῆς ὅλης ποιοῦσα τό τε συγκείμενον
ἐκ τῶν ἀπʼ αὐτῶν τετραγώνων μέσον τό τε δὶς ὑπʼ
αὐτῶν μέσον καὶ ἔτι τὰ ἀπʼ αὐτῶν τετράγωνα ἀσύμμετρα
τῷ δὶς ὑπʼ αὐτῶν, ἡ λοιπὴ ἄλογός ἐστιν· καλείσθω δὲ ἡ
μετὰ μέσου μέσον τὸ ὅλον ποιοῦσα.
ἀπὸ γὰρ εὐθείας τῆς
μέσου μέσον τὸ ὅλον ποιοῦσα.
Ἐκκείσθω γὰρ ῥητὴ ἡ
τὸ πλάτος ποιοῦν
τὴν . λοιπὸν ἄρα τὸ
τετραγώνων μέσον ἐστὶ καί ἐστιν ἴσον τῷ ἐστὶ τὸ
μέσον ἐστίν. καὶ παρὰ ῥητὴν τὴν
ὀρθογώνιον ἄλογόν ἐστιν, καὶ ἡ δυναμένη αὐτὸ
ἄλογός ἐστιν. καὶ δύναται τὸ
τῇ ἀποτομῇ μία μόνον προσαρμόζει εὐθεῖα ῥητὴ
δυνάμει μόνον σύμμετρος οὖσα τῇ ὅλῃ.
ἔστω ἀποτομὴ ἡ
μόνον σύμμετροι· λέγω, ὅτι τῇ
προσαρμόζει ῥητὴ δυνάμει μόνον σύμμετρος οὖσα
τῇ ὅλῃ.
εἰ γὰρ δυνατόν, προσαρμοζέτω ἡ
ἐπεί, ᾧ ὑπερέχει τὰ ἀπὸ τῶν καὶ τὸ
δὶς ὑπὸ τῶν
ὑπερέχει ῥητῷ. τῇ ἄρα
μία ἄρα μόνη τῇ ἀποτομῇ προσαρμόζει ῥητὴ δυνάμει μόνον σύμμετρος οὖσα τῇ ὅλῃ· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
τῇ μέσης ἀποτομῇ πρώτῃ μία μόνον προσαρμόζει εὐθεῖα μέση δυνάμει μόνον σύμμετρος οὖσα τῇ ὅλῃ, μετὰ δὲ τῆς ὅλης ῥητὸν περιέχουσα.
ἔστω γὰρ μέσης ἀποτομὴ πρώτη ἡ
προσαρμοζέτω ἡ
εἰ γὰρ δυνατόν, προσαρμοζέτω καὶ ἡ
πάλιν ὑπερέχουσι τῷ ἀπὸ τῆς
ὑπὸ τῶν τετραγώνων ὑπερέχει ῥητῷ· ὅπερ ἐστὶν ἀδύνατον· μέσα
γάρ ἐστιν ἀμφότερα, μέσον δὲ μέσου οὐχ ὑπερέχει ῥητῷ.
τῇ ἄρα μέσης ἀποτομῇ πρώτῃ μία μόνον προσαρμόζει
εὐθεῖα μέση δυνάμει μόνον σύμμετρος οὖσα τῇ ὅλῃ, μετὰ
δὲ τῆς ὅλης ῥητὸν περιέχουσα· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
τῇ μέσης ἀποτομῇ δευτέρᾳ μία μόνον προσαρμόζει εὐθεῖα μέση δυνάμει μόνον σύμμετρος τῇ ὅλῃ, μετὰ δὲ τῆς ὅλης μέσον περιέχουσα.
ἔστω μέσης ἀποτομὴ δευτέρα
ἡ
τῇ
εἰ γὰρ δυνατόν, προσαρμοζέτω ἡ
ἄρα μέσαι εἰσὶ δυνάμει μόνον σύμμετροι μέσον περιέχουσαι
τὸ ὑπὸ τῶν
λοιπὸν ἄρα τὸ
ἐπεὶ μέσαι εἰσὶν αἱ
δὲ ἡ
ἀσύμμετρα ἄρα ἐστὶ τὰ ἀπὸ τῶν
ἄρα ἐστὶν ἡ
εὐθεῖα δυνάμει μόνον σύμμετρος οὖσα τῇ ὅλῃ·
ὅπερ ἐστὶν ἀδύνατον.
τῇ ἄρα μέσης ἀποτομῇ δευτέρᾳ μία μόνον προσαρμόζει
εὐθεῖα μέση δυνάμει μόνον σύμμετρος οὖσα τῇ
ὅλῃ, μετὰ δὲ τῆς ὅλης μέσον περιέχουσα· ὅπερ ἔδει
δεῖξαι.
τῇ ἐλάσσονι μία μόνον προσαρμόζει εὐθεῖα δυνάμει
ἀσύμμετρος οὖσα τῇ ὅλῃ ποιοῦσα μετὰ τῆς ὅλης τὸ μὲν
ἐκ τῶν ἀπʼ αὐτῶν τετραγώνων ῥητόν, τὸ δὲ δὶς ὑπʼ
αὐτῶν μέσον.
ἔστω ἡ ἐλάσσων ἡ
εἰ γὰρ δυνατόν, προσαρμοζέτω ἡ
τῇ ἄρα ἐλάσσονι μία μόνον προσαρμόζει εὐθεῖα δυνάμει
ἀσύμμετρος οὖσα τῇ ὅλῃ καὶ ποιοῦσα τὰ μὲν ἀπʼ αὐτῶν
τετράγωνα ἅμα ῥητόν, τὸ δὲ δὶς ὑπʼ αὐτῶν μέσον· ὅπερ
ἔδει δεῖξαι.
τῇ μετὰ ῥητοῦ μέσον τὸ ὅλον ποιούσῃ μία μόνον
προσαρμόζει εὐθεῖα δυνάμει ἀσύμμετρος οὖσα τῇ ὅλῃ,
μετὰ δὲ τῆς ὅλης ποιοῦσα τὸ μὲν συγκείμενον ἐκ τῶν ἀπʼ
αὐτῶν τετραγώνων μέσον, τὸ δὲ δὶς ὑπʼ αὐτῶν ῥητόν.
ἔστω ἡ μετὰ ῥητοῦ μέσον τὸ ὅλον ποιοῦσα ἡ
εἰ γὰρ δυνατόν, προσαρμοζέτω ἡ
ἄρα εὐθεῖαι δυνάμει εἰσὶν ἀσύμμετροι ποιοῦσαι τὰ προκείμενα.
ἐπεὶ οὖν, ᾧ ὑπερέχει τὰ ἀπὸ τῶν
μία ἄρα μόνον προσαρμόσει· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
τῇ μετὰ μέσου μέσον τὸ ὅλον ποιούσῃ μία μόνη
προσαρμόζει εὐθεῖα δυνάμει ἀσύμμετρος οὖσα τῇ ὅλῃ,
μετὰ δὲ τῆς ὅλης ποιοῦσα τό τε συγκείμενον ἐκ τῶν ἀπʼ
αὐτῶν τετραγώνων μέσον τό τε δὶς ὑπʼ αὐτῶν μέσον καὶ
ἔτι ἀσύμμετρον τῷ συγκειμένῳ ἐκ τῶν ἀπʼ αὐτῶν.
ἔστω ἡ μετὰ μέσου μέσον τὸ ὅλον ποιοῦσα ἡ
ποιοῦσα τὰ προειρημένα.
εἰ γὰρ δυνατόν, προσαρμοζέτω
ἡ
τε ἀπὸ τῶν
τὸ
πλάτος ποιοῦν τὴν ἐστὶ
τῷ
ποιοῦν τὴν
καὶ ἐπεὶ ἀσύμμετρά ἐστι τὰ ἀπὸ τῶν
δὲ αὐτῇ ἡ
τῇ ἄρα
ὑποκειμένης ῥητῆς καὶ ἀποτομῆς, ἐὰν μὲν ἡ ὅλη τῆς προσαρμοζούσης μεῖζον δύνηται τῷ ἀπὸ συμμέτρου ἑαυτῇ μήκει, καὶ ἡ ὅλη σύμμετρος ᾖ τῇ ἐκκειμένῃ ῥητῇ μήκει, καλείσθω ἀποτομὴ πρώτη.
ἐὰν δὲ ἡ προσαρμόζουσα σύμμετρος ᾖ τῇ ἐκκειμένῃ ῥητῇ μήκει, καὶ ἡ ὅλη τῆς προσαρμοζούσης μεῖζον δύνηται τῷ ἀπὸ συμμέτρου ἑαυτῇ, καλείσθω ἀποτομὴ δευτέρα.
ἐὰν δὲ μηδετέρα σύμμετρος ᾖ τῇ ἐκκειμένῃ ῥητῇ μήκει, ἡ δὲ ὅλη τῆς προσαρμοζούσης μεῖζον δύνηται τῷ ἀπὸ συμμέτρου ἑαυτῇ, καλείσθω ἀποτομὴ τρίτη.
πάλιν, ἐὰν ἡ ὅλη τῆς προσαρμοζούσης μεῖζον
δύνηται τῷ ἀπὸ ἀσυμμέτρου ἑαυτῇ μήκει, ἐὰν μὲν ἡ ὅλη
σύμμετρος ᾖ τῇ ἐκκειμένῃ ῥητῇ μήκει, καλείσθω ἀποτομὴ
τετάρτη.
ἐὰν δὲ ἡ προσαρμόζουσα, πέμπτη.
ἐὰν δὲ μηδετέρα, ἕκτη.
εὑρεῖν τὴν πρώτην ἀποτομήν.
Ἐκκείσθω ῥητὴ ἡ
μὴ ἔστω τετράγωνος· οὐδʼ ἄρα ὁ
ῥητὸν δὲ τὸ ἀπὸ τῆς
ἀριθμόν· ἀσύμμετρος ἄρα ἐστὶν ἡ
λέγω δή, ὅτι καὶ πρώτη.
ὧι γὰρ μεῖζόν ἐστι τὸ ἀπὸ τῆς
ἔστω τὸ ἀπὸ τῆς
ἀριθμόν· ἑκάτερος γὰρ τετράγωνός ἐστιν· καὶ τὸ ἀπὸ τῆς
ἀπὸ συμμέτρου ἑαυτῇ μήκει. καί ἐστιν ἡ ὅλη ἡ
εὕρηται ἄρα ἡ πρώτη ἀποτομὴ ἡ
εὑρεῖν τὴν δευτέραν ἀποτομήν.
Ἐκκείσθω ῥητὴ ἡ
καὶ πεποιήσθω ὡς ὁ
τῆς ἐστὶ καὶ τὸ ἀπὸ τῆς
ἀριθμὸς πρὸς τετράγωνον ἀριθμόν, ἀσύμμετρός
ἐστιν ἡ
λέγω δή, ὅτι καὶ δευτέρα.
ὧι γὰρ μεῖζόν ἐστι τὸ ἀπὸ τῆς
ἐστιν ἑκάτερος τῶν
ἀπὸ συμμέτρου ἑαυτῇ μήκει. καί ἐστιν ἡ προσαρμόζουσα
ἡ
εὕρηται ἄρα δευτέρα ἀποτομὴ ἡ
εὑρεῖν τὴν τρίτην ἀποτομήν.
Ἐκκείσθω ῥητὴ ἡ
τὸ ἀπὸ τῆς
σύμμετρον ἄρα ἐστὶ τὸ ἀπὸ τῆς
α τετράγωνον πρὸς τὸ ἀπὸ τῆς τετράγωνον λόγον
ἔχει, ὃν τετράγωνος ἀριθμὸς πρὸς τετράγωνον ἀριθμόν·
ἀσύμμετρος ἄρα ἐστὶν ἡ
τῆς
ἀριθμὸς πρὸς τετράγωνον ἀριθμόν· ἀσύμμετρος ἄρα ἐστὶν
ἡ
λέγω δή, ὅτι καὶ τρίτη.
ἐπεὶ γάρ ἐστιν ὡς μὲν ὁ
λόγον οὐκ ἔχει, ὃν τετράγωνος ἀριθμὸς πρὸς τετράγωνον
ἀριθμόν· οὐδʼ ἄρα τὸ ἀπὸ τῆς
τῇ
ὁ δὲ
ἑαυτῇ. καὶ οὐδετέρα τῶν
εὕρηται ἄρα ἡ τρίτη ἀποτομὴ ἡ
εὑρεῖν τὴν τετάρτην ἀποτομήν.
Ἐκκείσθω ῥητὴ ἡ
ῥητὴ ἄρα ἐστὶν ἡ
εἰσιν ἀμφότεραι ῥηταί· αἱ
Λέγω δή, ὅτι καὶ τετάρτη.
ὧι οὖν μεῖζόν ἐστι τὸ ἀπὸ τῆς
τῆς
α. ἡ ἄρα
εὕρηται ἄρα ἡ τετάρτη ἀποτομή· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
εὑρεῖν τὴν πέμπτην ἀποτομήν.
Ἐκκείσθω ῥητὴ ἡ ἐστὶν ἡ
ἑκάτερον τῶν
ἀπὸ τῆς
ἀπὸ τῆς
λέγω δή, ὅτι καὶ πέμπτη.
ὧι γὰρ μεῖζόν ἐστι τὸ ἀπὸ τῆς
ἀπὸ τῆς
δύναται ἡ
εὕρηται ἄρα ἡ πέμπτη ἀποτομὴ ἡ
εὑρεῖν τὴν ἕκτην ἀποτομήν.
Ἐκκείσθω ῥητὴ ἡ
ὁ
ὡς δὲ ὁ
ἐπεὶ οὖν ἐστιν ὡς ὁ
τῷ ἀπὸ τῆς
ἀριθμόν· ἀσύμμετρος ἄρα ἐστὶν ἡ
ὁ
αἱ
λέγω δή, ὅτι καὶ ἕκτη.
ἐπεὶ γάρ ἐστιν ὡς μὲν ὁ
ὃν τετράγωνος ἀριθμὸς πρὸς τετράγωνον ἀριθμόν· ἀσύμμετρος
ἄρα ἐστὶν ἡ
τῆς
τετράγωνος ἀριθμὸς πρὸς τετράγωνον ἀριθμόν· ἀσύμμετρος
ἄρα ἐστὶν ἡ
τῇ
εὕρηται ἄρα ἡ ἕκτη ἀποτομὴ ἡ
ἐὰν χωρίον περιέχηται ὑπὸ ῥητῆς καὶ ἀποτομῆς πρώτης, ἡ τὸ χωρίον δυναμένη ἀποτομή ἐστιν.
περιεχέσθω γὰρ χωρίον τὸ
χωρίον δυναμένη ἀποτομή ἐστιν.
ἐπεὶ γὰρ ἀποτομή ἐστι πρώτη
ἡ
σύμμετροι. καὶ ὅλη ἡ
τῷ τετάρτῳ μέρει τοῦ ἀπὸ
τῆς
εἴδει τετραγώνῳ, καὶ ἔστω τὸ ὑπὸ τῶν
καὶ ἐπεὶ σύμμετρός ἐστιν ἡ
ἀλλὰ ἡ
κείσθω δὴ τῷ μὲν
δὲ
τῆς
μέσον ἀνάλογον τὸ μὲν
λέγω δή, ὅτι ἡ
ἐπεὶ γὰρ ῥητόν ἐστιν ἑκάτερον τῶν
καὶ τὸ
σύμμετροι· ἀποτομὴ ἄρα ἐστὶν ἡ
ἐὰν ἄρα χωρίον περιέχηται ὑπὸ ῥητῆς, καὶ τὰ ἑξῆς.
ἐὰν χωρίον περιέχηται ὑπὸ ῥητῆς καὶ ἀποτομῆς δευτέρας, ἡ τὸ χωρίον δυναμένη μέσης ἀποτομή ἐστι πρώτη.
χωρίον γὰρ τὸ
ἀποτομῆς δευτέρας τῆς
ἔστω γὰρ τῇ
σύμμετροι, καὶ ἡ προσαρμόζουσα
ἡ
τῷ ἀπὸ συμμέτρου ἑαυτῇ
μήκει. ἐπεὶ οὖν ἡ
αὐτὴν διαιρεῖ. τετμήσθω οὖν ἡ
σύμμετρος ἄρα ἐστὶν ἡ
ἡ
ἐστι τῇ ῥητὴ ἄρα καὶ ἑκατέρα τῶν ἑκάτερον ἄρα τῶν
συνεστάτω οὖν τῷ μὲν
ὂν τῷ ἄρα μέσα ἐστίν· καὶ αἱ
ἄρα μέσαι εἰσὶ δυνάμει μόνον σύμμετροι. καὶ ἐπεὶ τὸ ὑπὸ
τῶν ἐστὶ τὸ
τῶν ἄρα ἐστὶ τὸ
ἴσον ἐστὶ τῷ
χωρίον.
λέγω δή, ὅτι ἡ
ἐπεὶ γὰρ ῥητόν ἐστι τὸ
τῷ
ἡ ἄρα τὸ
ἐὰν χωρίον περιέχηται ὑπὸ ῥητῆς καὶ ἀποτομῆς τρίτης, ἡ τὸ χωρίον δυναμένη μέσης ἀποτομή ἐστι δευτέρα.
χωρίον γὰρ τὸ
καὶ ἀποτομῆς τρίτης τῆς
ἔστω γὰρ τῇ
σύμμετροι, καὶ οὐδετέρα
τῶν
μεῖζον δύναται τῷ ἀπὸ συμμέτρου
ἑαυτῇ. ἐπεὶ οὖν ἡ
παράλληλοι αἱ
ἑκάτερον ἄρα τῶν
ἑκάτερον ἄρα τῶν
οὕτως ἐστὶ τὸ
συνεστάτω οὖν τῷ μὲν
ἔστω αὐτῶν διάμετρος ἡ
οὕτως ἐστὶ τὸ
ἴσον ἐστὶ τῷ ἐστὶ τῷ
τὸ
λέγω, ὅτι ἡ
ἐπεὶ γὰρ μέσα ἐδείχθη τὰ
σύμμετρόν ἐστι τὸ
ἄρα μέσαι εἰσὶ δυνάμει μόνον σύμμετροι.
λέγω δή, ὅτι καὶ μέσον περιέχουσιν.
ἐπεὶ γὰρ μέσον ἐδείχθη τὸ
μέσον περιέχουσαι. ἡ
ἡ ἄρα τὸ
ἐὰν χωρίον περιέχηται ὑπὸ ῥητῆς καὶ ἀποτομῆς τετάρτης, ἡ τὸ χωρίον δυναμένη ἐλάσσων ἐστίν.
χωρίον γὰρ τὸ
χωρίον δυναμένη ἐλάσσων ἐστίν.
ἔστω γὰρ τῇ
ἡ
ἑαυτῇ μήκει, ἐὰν ἄρα
τῷ τετάρτῳ μέρει τοῦ ἀπὸ τῆς
εἰς ἀσύμμετρα αὐτὴν
διελεῖ. τετμήσθω οὖν ἡ
τὸ
ἔστι δὲ καὶ τῶν
ὅλον τὸ
λέγω, ὅτι ἡ
ἐπεὶ γὰρ ῥητόν ἐστι τὸ
τὸ ἄρα δὶς ὑπὸ τῶν
τὸ δὲ δὶς ὑπʼ αὐτῶν μέσον. ἡ
ἡ ἄρα τὸ
ἐὰν χωρίον περιέχηται ὑπὸ ῥητῆς καὶ ἀποτομῆς
πέμπτης, ἡ τὸ χωρίον δυναμένη ἡ μετὰ ῥητοῦ μέσον
τὸ ὅλον ποιοῦσά ἐστιν.
χωρίον γὰρ τὸ
καὶ ἀποτομῆς πέμπτης τῆς ἡ μετὰ ῥητοῦ μέσον τὸ ὅλον ποιοῦσά
ἐστιν.
ἔστω γὰρ τῇ
ἡ
ἑαυτῇ. ἐὰν ἄρα τῷ τετάρτῳ
μέρει τοῦ ἀπὸ τῆς
οὖν ἡ
ἐπεὶ ἀσύμμετρός ἐστιν ἡ
αὐτὴν γωνίαν τὴν ὑπὸ
λέγω, ὅτι ἡ
ἐστιν.
ἐπεὶ γὰρ μέσον ἐδείχθη τὸ
ἐστιν. καὶ ἐπεὶ ἀσύμμετρόν ἐστι τὸ
ἐστιν ἡ καλουμένη μετὰ ῥητοῦ μέσον τὸ ὅλον ποιοῦσα·
καὶ δύναται τὸ
ἡ τὸ
ἐὰν χωρίον περιέχηται ὑπὸ ῥητῆς καὶ ἀποτομῆς ἕκτης, ἡ τὸ χωρίον δυναμένη μετὰ μέσου μέσον τὸ ὅλον ποιοῦσά ἐστιν.
χωρίον γὰρ τὸ
ἀποτομῆς ἕκτης τῆς ἡ μετὰ μέσου μέσον τὸ ὅλον ποιοῦσά ἐστιν.
ἔστω γὰρ τῇ
σύμμετροι, καὶ οὐδετέρα
αὐτῶν σύμμετρός ἐστι τῇ ἐκκειμένῃ
ῥητῇ τῇ
τῷ ἀπὸ ἀσυμμέτρου
ἑαυτῇ μήκει. ἐπεὶ οὖν ἡ
παρὰ τὴν σημεῖον, καὶ τῷ ἀπὸ τῆς
τὸ
περὶ τὴν αὐτὴν γωνίαν τὸ
λέγω, ὅτι ἡ ἡ μετὰ μέσου μέσον τὸ ὅλον ποιοῦσά
ἐστιν.
ἐπεὶ γὰρ μέσον ἐδείχθη τὸ
ἄρα ἐστὶ καὶ τὰ
ἀπὸ τῶν
καὶ τὸ ἀπὸ τῆς
μετὰ μέσου μέσον τὸ ὅλον ποιοῦσα· καὶ δύναται τὸ
ἡ ἄρα τὸ χωρίον δυναμένη μετὰ μέσου μέσον τὸ ὅλον ποιοῦσά ἐστιν· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
τὸ ἀπὸ ἀποτομῆς παρὰ ῥητὴν παραβαλλόμενον πλάτος ποιεῖ ἀποτομὴν πρώτην.
ἔστω ἀποτομὴ ἡ
ποιοῦν τὴν
ἔστω γὰρ τῇ
δὲ ἀπὸ τῆς
τῶν
παρὰ ῥητὴν τὴν
τὴν
τῷ δὲ δὶς ὑπὸ τῶν
ἄρα ἀποτομή ἐστιν.
λέγω δή, ὅτι καὶ πρώτη.
ἐπεὶ γὰρ τῶν ἀπὸ τῶν
ἐστι καὶ τὸ
δύο εὐθεῖαι ἄνισοί εἰσιν αἱ
σύμμετρος τῇ ἐκκειμένῃ ῥητῇ τῇ
τὸ ἄρα ἀπὸ ἀποτομῆς παρὰ ῥητὴν παραβαλλόμενον πλάτος ποιεῖ ἀποτομὴν πρώτην· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
τὸ ἀπὸ μέσης ἀποτομῆς πρώτης παρὰ ῥητὴν παραβαλλόμενον πλάτος ποιεῖ ἀποτομὴν δευτέραν.
ἔστω μέσης ἀποτομὴ πρώτη ἡ
τὸ
ἔστω γὰρ τῇ
ἴσον παρὰ τὴν
τῶν
ὑπὸ τῶν ἐστι τὸ
δὶς ὑπὸ τῶν
μέσον ἐστίν, τὸ δὲ δὶς ὑπὸ τῶν
ἡ
λέγω δή, ὅτι καὶ δευτέρα.
τετμήσθω γὰρ ἡ
τῶν
πρὸς τὸ
τετάρτῳ μέρει τοῦ ἀπὸ τῆς καὶ ἐπεὶ σύμμετρόν
ἐστι τὸ ἀπὸ τῆς ἐπεὶ οὖν
δύο εὐθεῖαι ἄνισοί εἰσιν αἱ
παραβέβληται ἐλλεῖπον εἴδει τετραγώνῳ τὸ ὑπὸ τῶν
ἐστι δευτέρα.
τὸ ἄρα ἀπὸ μέσης ἀποτομῆς πρώτης παρὰ ῥητὴν παραβαλλόμενον πλάτος ποιεῖ ἀποτομὴν δευτέραν· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
τὸ ἀπὸ μέσης ἀποτομῆς δευτέρας παρὰ ῥητὴν παραβαλλόμενον πλάτος ποιεῖ ἀποτομὴν τρίτην.
ἔστω μέσης ἀποτομὴ δευτέρα ἡ
τὸ
ἔστω γὰρ τῇ
μέσαι εἰσὶ δυνάμει μόνον σύμμετροι
μέσον περιέχουσαι. καὶ
τῷ μὲν ἀπὸ τῆς
ποιοῦν τὴν καί ἐστι μέσα τὰ ἀπὸ τῶν · μέσον ἄρα καὶ τὸ
ἐστὶ μήκει ἡ
ἀσύμμετρον ἄρα ἐστὶ καὶ τὸ ἀπὸ τῆς
δυνάμει μόνον σύμμετροι· ἀποτομὴ ἄρα ἐστὶν ἡ
λέγω δή, ὅτι καὶ τρίτη.
ἐπεὶ γὰρ σύμμετρόν ἐστι τὸ ἀπὸ τῆς
ἐστι τὸ ὑπὸ τῶν
ἀπὸ τῆς τετάρτῳ μέρει τοῦ ἀπὸ τῆς
δύο εὐθεῖαι ἄνισοί εἰσιν αἱ
ἐστι μήκει τῇ ἐκκειμένῃ ῥητῇ τῇ
τὸ ἄρα ἀπὸ μέσης ἀποτομῆς δευτέρας παρὰ ῥητὴν παραβαλλόμενον πλάτος ποιεῖ ἀποτομὴν τρίτην· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
τὸ ἀπὸ ἐλάσσονος παρὰ ῥητὴν παραβαλλόμενον πλάτος ποιεῖ ἀποτομὴν τετάρτην.
ἔστω ἐλάσσων ἡ
πλάτος ποιοῦν τὴν
ἔστω γὰρ τῇ
δὲ ἀπὸ τῆς
ῥητὴ ἄρα καὶ ἡ
ἀσύμμετρος τῇ ἄρα ἐστὶ τὰ ἀπὸ τῶν
ἐστι τὸ
ἴσον τὸ ἐστὶ τὸ
λέγω δή, ὅτι καὶ τετάρτη.
ἐπεὶ γὰρ αἱ
τῷ
οὕτως ἐστὶν ἡ
τὸ ὑπὸ τῶν
τὸ ἄρα ἀπὸ ἐλάσσονος καὶ τὰ ἑξῆς.
τὸ ἀπὸ τῆς μετὰ ῥητοῦ μέσον τὸ ὅλον ποιούσης παρὰ ῥητὴν παραβαλλόμενον πλάτος ποιεῖ ἀποτομὴν πέμπτην.
ἔστω ἡ μετὰ ῥητοῦ μέσον τὸ ὅλον ποιοῦσα ἡ
τὸ
ἔστω γὰρ τῇ
τετραγώνων μέσον, τὸ δὲ
δὶς ὑπʼ αὐτῶν ῥητόν. καὶ τῷ
μὲν ἀπὸ τῆς
ὅλον ἄρα τὸ
ῥητὴ ἄρα ἐστὶν ἡ
ὅλον τὸ
ἐστὶ τῷ ὑπὸ τῶν ἐστιν ἴσον τῷ
ῥητόν, ἀσύμμετρον ἄρα ἐστὶ τὸ
λέγω δή, ὅτι καὶ πέμπτη.
ὁμοίως γὰρ δείξομεν, ὅτι τὸ ὑπὸ τῶν
τετραγώνῳ καὶ εἰς ἀσύμμετρα αὐτὴν διαιρεῖ, ἡ ἄρα
τὸ ἀπὸ τῆς μετὰ μέσου μέσον τὸ ὅλον ποιούσης παρὰ ῥητὴν παραβαλλόμενον πλάτος ποιεῖ ἀποτομὴν ἕκτην.
ἔστω ἡ μετὰ μέσου μέσον τὸ ὅλον ποιοῦσα ἡ
παραβεβλήσθω τὸ
ἔστω γὰρ τῇ
μέσον καὶ τὸ δὶς ὑπὸ τῶν
ἀπὸ τῆς ἐστὶ
καὶ τὸ
τῇ
ἐστὶ τὸ
πρὸς τὸ
λέγω δή, ὅτι καὶ ἕκτη.
ἐπεὶ γὰρ τὸ
τῆς
διὰ τὰ αὐτὰ ἡ
ἡ τῇ ἀποτομῇ μήκει σύμμετρος ἀποτομή ἐστι καὶ τῇ τάξει ἡ αὐτή.
ἔστω ἀποτομὴ ἡ
τάξει ἡ αὐτὴ τῇ
ἐπεὶ γὰρ ἀποτομή ἐστιν ἡ
ἄρα πρὸς ἕν, πάντα ἐστὶ πρὸς πάντα· ἔστιν ἄρα καὶ
ὡς ὅλη ἡ
ἄρα ῥηταί εἰσι δυνάμει μόνον σύμμετροι. ἀποτομὴ ἄρα
ἐστὶν ἡ
λέγω δή, ὅτι καὶ τῇ τάξει ἡ αὐτὴ τῇ
ἐπεὶ οὖν ἐστιν ὡς ἡ
οὕτως ἡ
ἐκκειμένῃ ῥητῇ μήκει, καὶ ἡ τῆς μεῖζον δύναται τῷ ἀπὸ ἀσυμμέτρου
ἑαυτῇ, καὶ ἡ
ἐκκειμένῃ ῥητῇ μήκει, καὶ ἡ
ἀποτομὴ ἄρα ἐστὶν ἡ
ἡ τῇ μέσης ἀποτομῇ σύμμετρος μέσης ἀποτομή ἐστι καὶ τῇ τάξει ἡ αὐτή.
ἔστω μέσης ἀποτομὴ ἡ
ἐστι καὶ τῇ τάξει ἡ αὐτὴ τῇ
ἐπεὶ γὰρ μέσης ἀποτομή ἐστιν ἡ
τὴν ἐστὶ καὶ ἡ
λέγω δή, ὅτι καὶ τῇ τάξει ἐστὶν ἡ αὐτὴ τῇ
ἐπεὶ γάρ ἐστιν ὡς ἡ ἀλλʼ ὡς μὲν ἡ , ἔστιν ἄρα καὶ ὡς τὸ ἀπὸ τῆς
καὶ ἐναλλὰξ ὡς τὸ ἀπὸ τῆς . σύμμετρον δὲ τὸ ἀπὸ τῆς
σύμμετρον ἄρα ἐστὶ καὶ τὸ ὑπὸ τῶν ἐστὶ
τὸ ὑπὸ τῶν ἐστὶ καὶ τὸ ὑπὸ τῶν
μέσης ἄρα ἀποτομή ἐστιν ἡ
ἡ τῇ ἐλάσσονι σύμμετρος ἐλάσσων ἐστίν.
ἔστω γὰρ ἐλάσσων ἡ
γεγονέτω γὰρ τὰ αὐτά· καὶ ἐπεὶ αἱ
δυνάμει εἰσὶν ἀσύμμετροι, καὶ αἱ
τῆς καὶ ἐναλλάξ· σύμμετρον δέ ἐστι
τὸ ἀπὸ τῆς
συγκειμένῳ ἐκ τῶν ἀπὸ τῶν
ποιοῦσαι τὸ μὲν συγκείμενον ἐκ τῶν ἀπʼ αὐτῶν
τετραγώνων ῥητόν, τὸ δʼ ὑπʼ αὐτῶν μέσον.
ἐλάσσων ἄρα ἐστὶν ἡ
ἡ τῇ μετὰ ῥητοῦ μέσον τὸ ὅλον ποιούσῃ σύμμετρος μετὰ ῥητοῦ μέσον τὸ ὅλον ποιοῦσά ἐστιν.
ἔστω μετὰ ῥητοῦ μέσον τὸ ὅλον ποιοῦσα ἡ
ῥητοῦ μέσον τὸ ὅλον ποιοῦσά ἐστιν.
ἔστω γὰρ τῇ
ὁμοίως δὴ δείξομεν τοῖς πρότερον, ὅτι
αἱ
τὸ δὲ ὑπὸ τῶν
ἡ
ἡ τῇ μετὰ μέσου μέσον τὸ ὅλον ποιούσῃ σύμμετρος καὶ αὐτὴ μετὰ μέσου μέσον τὸ ὅλον ποιοῦσά ἐστιν.
ἔστω μετὰ μέσου μέσον τὸ ὅλον ποιοῦσα ἡ
μέσου μέσον τὸ ὅλον ποιοῦσά ἐστιν.
ἔστω γὰρ τῇ
αὐτῶν μέσον καὶ ἔτι ἀσύμμετρον τὸ συγκείμενον
ἐκ τῶν ἀπʼ αὐτῶν τετραγώνων τῷ ὑπʼ
αὐτῶν. καί εἰσιν, ὡς ἐδείχθη, αἱ
ἐκ τῶν ἀπὸ τῶν
ἐκ τῶν ἀπʼ αὐτῶν τετραγώνων τῷ ὑπʼ
αὐτῶν.
ἡ
ἀπὸ ῥητοῦ μέσου ἀφαιρουμένου ἡ τὸ λοιπὸν χωρίον δυναμένη μία δύο ἀλόγων γίνεται ἤτοι ἀποτομὴ ἢ ἐλάσσων.
ἀπὸ γὰρ ῥητοῦ τοῦ
ὅτι ἡ τὸ λοιπὸν δυναμένη τὸ
Ἐκκείσθω γὰρ ῥητὴ ἡ
τὸ
ἀσύμμετρος τῇ
δυνάσθω πρότερον τῷ ἀπὸ συμμέτρου. καί ἐστιν ὅλη
ἡ
ἐστιν.
εἰ δὲ ἡ
ἡ δυναμένη ἐλάσσων ἐστίν· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἀπὸ μέσου ῥητοῦ ἀφαιρουμένου ἄλλαι δύο ἄλογοι γίνονται ἤτοι μέσης ἀποτομὴ πρώτη ἢ μετὰ ῥητοῦ μέσον τὸ ὅλον ποιοῦσα.
ἀπὸ γὰρ μέσου τοῦ
λέγω, ὅτι ἡ τὸ λοιπὸν τὸ
Ἐκκείσθω γὰρ ῥητὴ ἡ
τῇ
ἡ
εἰ μὲν οὖν ἡ
τὸ
εἰ δὲ ἡ
τῇ ἐκκειμένῃ ῥητῇ μήκει τῇ
ἡ
ἀπὸ μέσου μέσου ἀφαιρουμένου ἀσυμμέτρου τῷ ὅλῳ αἱ λοιπαὶ δύο ἄλογοι γίνονται ἤτοι μέσης ἀποτομὴ δευτέρα ἢ μετὰ μέσου μέσον τὸ ὅλον ποιοῦσα.
ἀφῃρήσθω γὰρ ὡς ἐπὶ τῶν προκειμένων καταγραφῶν
ἀπὸ μέσου τοῦ
ἐπεὶ γὰρ μέσον ἐστὶν ἑκάτερον τῶν
ἀσύμμετρον τὸ
ἐστὶν ἡ προσαρμόζουσα δὲ ἡ .
εἰ μὲν δὴ ἡ
τῇ ἐκκειμένῃ ῥητῇ μήκει τῇ
ἡ δυναμένη αὐτὸ ἄλογός
ἐστιν, καλεῖται δὲ μέσης
ἀποτομὴ δευτέρα· ὥστε ἡ
τὸ
ἐστι δευτέρα.
εἰ δὲ ἡ μήκει, καὶ οὐθετέρα τῶν
ἐστὶ μετὰ μέσου μέσον τὸ ὅλον ποιοῦσα. ἡ τὸ
ἡ ἀποτομὴ οὐκ ἔστιν ἡ αὐτὴ τῇ ἐκ δύο ὀνομάτων.
ἔστω ἀποτομὴ ἡ
εἰ γὰρ δυνατόν, ἔστω· καὶ ἐκκείσθω ῥητὴ ἡ
τῷ ἀπὸ τῆς
αἱ
τῇ ἐκκειμένῃ ῥητῇ μήκει τῇ
μεῖζον ὄνομα τὸ
ἐστι τῇ ἐπεὶ οὖν σύμμετρός ἐστιν ἡ
ἀσύμμετρος δὲ ἡ εἰσι
δυνάμει μόνον σύμμετροι· ἀποτομὴ ἄρα ἐστὶν ἡ
ἡ ἄρα ἀποτομὴ οὐκ ἔστιν ἡ αὐτὴ τῇ ἐκ δύο ὀνομάτων· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
Πόρισμα
ἡ ἀποτομὴ καὶ αἱ μετʼ αὐτὴν ἄλογοι οὔτε τῇ μέσῃ οὔτε ἀλλήλαις εἰσὶν αἱ αὐταί.
τὸ μὲν γὰρ ἀπὸ μέσης παρὰ ῥητὴν παραβαλλόμενον
πλάτος ποιεῖ ῥητὴν καὶ ἀσύμμετρον τῇ, παρʼ ἣν παράκειται,
μήκει, τὸ δὲ ἀπὸ ἀποτομῆς παρὰ ῥητὴν παραβαλλόμενον
πλάτος ποιεῖ ἀποτομὴν πρώτην, τὸ δὲ ἀπὸ
μέσης ἀποτομῆς πρώτης παρὰ ῥητὴν παραβαλλόμενον
πλάτος ποιεῖ ἀποτομὴν δευτέραν, τὸ δὲ ἀπὸ μέσης ἀποτομῆς
δευτέρας παρὰ ῥητὴν παραβαλλόμενον πλάτος
ποιεῖ ἀποτομὴν τρίτην, τὸ δὲ ἀπὸ ἐλάσσονος παρὰ ῥητὴν
παραβαλλόμενον πλάτος ποιεῖ ἀποτομὴν τετάρτην, τὸ
δὲ ἀπὸ τῆς μετὰ ῥητοῦ μέσον τὸ ὅλον ποιούσης παρὰ
ῥητὴν παραβαλλόμενον πλάτος ποιεῖ ἀποτομὴν πέμπτην,
τὸ δὲ ἀπὸ τῆς μετὰ μέσου μέσον τὸ ὅλον ποιούσης παρὰ
ῥητὴν παραβαλλόμενον πλάτος ποιεῖ ἀποτομὴν ἕκτην.
ἐπεὶ οὖν τὰ εἰρημένα πλάτη διαφέρει τοῦ τε πρώτου καὶ
ἀλλήλων, τοῦ μὲν πρώτου, ὅτι ῥητή ἐστιν, ἀλλήλων δέ,
ἐπεὶ τῇ τάξει οὐκ εἰσὶν αἱ αὐταί, δῆλον, ὡς καὶ αὐταὶ αἱ
ἄλογοι διαφέρουσιν ἀλλήλων. καὶ ἐπεὶ δέδεικται ἡ
ἀποτομὴ οὐκ οὖσα ἡ αὐτὴ τῇ ἐκ δύο ὀνομάτων, ποιοῦσι
δὲ πλάτη παρὰ ῥητὴν παραβαλλόμεναι αἱ μετὰ τὴν
ἀποτομὴν ἀποτομὰς ἀκολούθως ἑκάστη τῇ τάξει τῇ καθʼ
αὑτήν, αἱ δὲ μετὰ τὴν ἐκ δύο ὀνομάτων τὰς ἐκ δύο
ὀνομάτων καὶ αὐταὶ τῇ τάξει ἀκολούθως, ἕτεραι ἄρα εἰσὶν
αἱ μετὰ τὴν ἀποτομὴν καὶ ἕτεραι αἱ μετὰ τὴν ἐκ δύο
ὀνομάτων, ὡς εἶναι τῇ τάξει πάσας ἀλόγους
μέσην,
ἐκ δύο ὀνομάτων,
ἐκ δύο μέσων πρώτην,
ἐκ δύο μέσων δευτέραν,
μείζονα,
ῥητὸν καὶ μέσον δυναμένην,
δύο μέσα δυναμένην,
ἀποτομήν,
μέσης ἀποτομὴν πρώτην,
μέσης ἀποτομὴν δευτέραν,
ἐλάσσονα,
μετὰ ῥητοῦ μέσον τὸ ὅλον ποιοῦσαν,
μετὰ μέσου μέσον τὸ ὅλον ποιοῦσαν.
τὸ ἀπὸ ῥητῆς παρὰ τὴν ἐκ δύο ὀνομάτων παραβαλλόμενον
πλάτος ποιεῖ ἀποτομήν, ἧς τὰ ὀνόματα σύμμετρά
ἐστι τοῖς τῆς ἐκ δύο ὀνομάτων ὀνόμασι καὶ ἔτι ἐν τῷ
αὐτῷ λόγῳ, καὶ ἔτι ἡ γινομένη ἀποτομὴ τὴν αὐτὴν ἕξει
τάξιν τῇ ἐκ δύο ὀνομάτων.
ἔστω ῥητὴ μὲν ἡ
λόγῳ, καὶ ἔτι ἡ
ἔστω γὰρ πάλιν τῷ ἀπὸ τῆς
καὶ ἡ
ὡς ἡ
τῆς
καὶ ἐπεὶ τὸ ἀπὸ τῆς
ἐστὶν ἡ
ἤτοι δὲ ἡ
εἰ μὲν οὖν ἡ ἑαυτῇ, καὶ ἡ
τῷ ἀπὸ συμμέτρου ἑαυτῇ. καὶ εἰ μὲν σύμμετρός
ἐστιν ἡ
εἰ δὲ ἡ
ἑαυτῇ, καὶ ἡ
τὸ ἀπὸ ῥητῆς παρὰ ἀποτομὴν παραβαλλόμενον πλάτος
ποιεῖ τὴν ἐκ δύο ὀνομάτων, ἧς τὰ ὀνόματα σύμμετρά ἐστι
τοῖς τῆς ἀποτομῆς ὀνόμασι καὶ ἐν τῷ αὐτῷ λόγῳ, ἔτι
δὲ ἡ γινομένη ἐκ δύο ὀνομάτων τὴν αὐτὴν τάξιν ἔχει τῇ
ἀποτομῇ.
ἔστω ῥητὴ μὲν ἡ
λέγω, ὅτι ἐκ δύο ὀνομάτων ἐστὶν ἡ
ἔστω γὰρ τῇ
ἡ
σύμμετρος τῇ
ἐπεί ἐστιν ὡς ἡ ὡς ἡ
εἰσὶ σύμμετροι· καὶ αἱ
τῆς πρώτης πρὸς τὸ ἀπὸ τῆς δευτέρας· καὶ ὡς ἄρα ἡ
σύμμετρός ἐστι μήκει. ῥητὴ δέ ἐστιν ἡ
ἡ
εἰ μὲν οὖν ἡ
τῷ ἀπὸ συμμέτρου ἑαυτῇ. καὶ εἰ μὲν σύμμετρός ἐστιν ἡ
εἰ δὲ ἡ
ἑαυτῇ, καὶ ἡ
ἐκ δύο ἄρα ὀνομάτων ἐστὶν ἡ
ἐστι τοῖς τῆς ἀποτομῆς ὀνόμασι
τοῖς
ἐὰν χωρίον περιέχηται ὑπὸ ἀποτομῆς καὶ τῆς ἐκ δύο
ὀνομάτων, ἧς τὰ ὀνόματα σύμμετρά τέ ἐστι τοῖς τῆς
ἀποτομῆς ὀνόμασι καὶ ἐν τῷ αὐτῷ λόγῳ, ἡ τὸ χωρίον
δυναμένη ῥητή ἐστιν.
περιεχέσθω γὰρ χωρίον τὸ ὑπὸ τῶν
τοῖς
Ἐκκείσθω γὰρ ῥητὴ ἡ
ἀπὸ τῆς
ἔστιν ἄρα ὡς ἡ
πρὸς
τῆς
ἐὰν ἄρα χωρίον περιέχηται ὑπὸ ἀποτομῆς καὶ τῆς ἐκ
δύο ὀνομάτων, ἧς τὰ ὀνόματα σύμμετρά ἐστι τοῖς τῆς ἀποτομῆς
ὀνόμασι καὶ ἐν τῷ αὐτῷ λόγῳ, ἡ τὸ χωρίον δυναμένη
ῥητή ἐστιν.
Πόρισμα
καὶ γέγονεν ἡμῖν καὶ διὰ τούτου φανερόν, ὅτι δυνατόν
ἐστι ῥητὸν χωρίον ὑπὸ ἀλόγων εὐθειῶν περιέχεσθαι.
ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἀπὸ μέσης ἄπειροι ἄλογοι γίνονται, καὶ οὐδεμία οὐδεμιᾷ τῶν πρότερον ἡ αὐτή.
ἔστω μέση ἡ
Ἐκκείσθω ῥητὴ ἡ
τῶν πρότερον ἡ αὐτή· τὸ γὰρ
ἀπʼ οὐδεμιᾶς τῶν πρότερον παρὰ ῥητὴν
παραβαλλόμενον πλάτος ποιεῖ
μέσην. πάλιν δὴ τῷ ὑπὸ τῶν
παρὰ ῥητὴν παραβαλλόμενον πλάτος ποιεῖ τὴν
στερεόν ἐστι τὸ μῆκος καὶ πλάτος καὶ βάθος ἔχον.
στερεοῦ δὲ πέρας ἐπιφάνεια.
εὐθεῖα πρὸς ἐπίπεδον ὀρθή ἐστιν, ὅταν πρὸς πάσας
τὰς ἁπτομένας αὐτῆς εὐθείας καὶ οὔσας ἐν τῷ ὑποκειμένῳ
ἐπιπέδῳ ὀρθὰς ποιῇ γωνίας.
ἐπίπεδον πρὸς ἐπίπεδον ὀρθόν ἐστιν, ὅταν αἱ τῇ κοινῇ τομῇ τῶν ἐπιπέδων πρὸς ὀρθὰς ἀγόμεναι εὐθεῖαι ἐν ἑνὶ τῶν ἐπιπέδων τῷ λοιπῷ ἐπιπέδῳ πρὸς ὀρθὰς ὦσιν.
εὐθείας πρὸς ἐπίπεδον κλίσις ἐστίν, ὅταν ἀπὸ τοῦ
μετεώρου πέρατος τῆς εὐθείας ἐπὶ τὸ ἐπίπεδον κάθετος
ἀχθῇ, καὶ ἀπὸ τοῦ γενομένου σημείου ἐπὶ τὸ ἐν τῷ ἐπιπέδῳ
πέρας τῆς εὐθείας εὐθεῖα ἐπιζευχθῇ, ἡ περιεχομένη γωνία
ὑπὸ τῆς ἀχθείσης καὶ τῆς ἐφεστώσης.
ἐπιπέδου πρὸς ἐπίπεδον κλίσις ἐστὶν ἡ περιεχομένη ὀξεῖα γωνία ὑπὸ τῶν πρὸς ὀρθὰς τῇ κοινῇ τομῇ ἀγομένων πρὸς τῷ αὐτῷ σημείῳ ἐν ἑκατέρῳ τῶν ἐπιπέδων.
ἐπίπεδον πρὸς ἐπίπεδον ὁμοίως κεκλίσθαι λέγεται καὶ ἕτερον πρὸς ἕτερον, ὅταν αἱ εἰρημέναι τῶν κλίσεων γωνίαι ἴσαι ἀλλήλαις ὦσιν.
παράλληλα ἐπίπεδά ἐστι τὰ ἀσύμπτωτα.
ὅμοια στερεὰ σχήματά ἐστι τὰ ὑπὸ ὁμοίων ἐπιπέδων περιεχόμενα ἴσων τὸ πλῆθος.
ἴσα δὲ καὶ ὅμοια στερεὰ σχήματά ἐστι τὰ ὑπὸ ὁμοίων ἐπιπέδων περιεχόμενα ἴσων τῷ πλήθει καὶ τῷ μεγέθει.
στερεὰ γωνία ἐστὶν ἡ ὑπὸ πλειόνων ἢ δύο γραμμῶν
ἁπτομένων ἀλλήλων καὶ μὴ ἐν τῇ αὐτῇ ἐπιφανείᾳ
οὐσῶν πρὸς πάσαις ταῖς γραμμαῖς κλίσις. ἄλλως· στερεὰ
γωνία ἐστὶν ἡ ὑπὸ πλειόνων ἢ δύο γωνιῶν ἐπιπέδων περιεχομένη
μὴ οὐσῶν ἐν τῷ αὐτῷ ἐπιπέδῳ πρὸς ἑνὶ σημείῳ
συνισταμένων.
πυραμίς ἐστι σχῆμα στερεὸν ἐπιπέδοις περιεχόμενον ἀπὸ ἑνὸς ἐπιπέδου πρὸς ἑνὶ σημείῳ συνεστώς.
πρίσμα ἐστὶ σχῆμα στερεὸν ἐπιπέδοις περιεχόμενον, ὧν δύο τὰ ἀπεναντίον ἴσα τε καὶ ὅμοιά ἐστι καὶ παράλληλα, τὰ δὲ λοιπὰ παραλληλόγραμμα.
σφαῖρά ἐστιν, ὅταν ἡμικυκλίου μενούσης τῆς διαμέτρου περιενεχθὲν τὸ ἡμικύκλιον εἰς τὸ αὐτὸ πάλιν ἀποκατασταθῇ, ὅθεν ἤρξατο φέρεσθαι, τὸ περιληφθὲν σχῆμα.
ἄξων δὲ τῆς σφαίρας ἐστὶν ἡ μένουσα εὐθεῖα, περὶ ἣν τὸ ἡμικύκλιον στρέφεται.
κέντρον δὲ τῆς σφαίρας ἐστὶ τὸ αὐτό, ὃ καὶ τοῦ ἡμικυκλίου.
διάμετρος δὲ τῆς σφαίρας ἐστὶν εὐθεῖά τις διὰ τοῦ κέντρου ἠγμένη καὶ περατουμένη ἐφʼ ἑκάτερα τὰ μέρη ὑπὸ τῆς ἐπιφανείας τῆς σφαίρας.
κῶνός ἐστιν, ὅταν ὀρθογωνίου τριγώνου μενούσης
μιᾶς πλευρᾶς τῶν περὶ τὴν ὀρθὴν γωνίαν περιενεχθὲν τὸ
τρίγωνον εἰς τὸ αὐτὸ πάλιν ἀποκατασταθῇ, ὅθεν ἤρξατο
φέρεσθαι, τὸ περιληφθὲν σχῆμα. κἂν μὲν ἡ μένουσα εὐθεῖα
ἴση ᾖ τῇ λοιπῇ τῇ περὶ τὴν ὀρθὴν περιφερομένῃ, ὀρθογώνιος
ἔσται ὁ κῶνος, ἐὰν δὲ ἐλάττων, ἀμβλυγώνιος, ἐὰν
δὲ μείζων, ὀξυγώνιος.
ἄξων δὲ τοῦ κώνου ἐστὶν ἡ μένουσα εὐθεῖα, περὶ ἣν τὸ τρίγωνον στρέφεται.
βάσις δὲ ὁ κύκλος ὁ ὑπὸ τῆς περιφερομένης εὐθείας γραφόμενος.
κύλινδρός ἐστιν, ὅταν ὀρθογωνίου παραλληλογράμμου
μενούσης μιᾶς πλευρᾶς τῶν περὶ τὴν ὀρθὴν
γωνίαν περιενεχθὲν τὸ παραλληλόγραμμον εἰς τὸ αὐτὸ
πάλιν ἀποκατασταθῇ, ὅθεν ἤρξατο φέρεσθαι, τὸ περιληφθὲν
σχῆμα.
ἄξων δὲ τοῦ κυλίνδρου ἐστὶν ἡ μένουσα εὐθεῖα, περὶ ἣν τὸ παραλληλόγραμμον στρέφεται.
βάσεις δὲ οἱ κύκλοι οἱ ὑπὸ τῶν ἀπεναντίον περιαγομένων δύο πλευρῶν γραφόμενοι.
ὅμοιοι κῶνοι καὶ κύλινδροί εἰσιν, ὧν οἵ τε ἄξονες καὶ αἱ διάμετροι τῶν βάσεων ἀνάλογόν εἰσιν.
κύβος ἐστὶ σχῆμα στερεὸν ὑπὸ ἓξ τετραγώνων ἴσων περιεχόμενον.
ὀκτάεδρόν ἐστι σχῆμα στερεὸν ὑπὸ ὀκτὼ τριγώνων ἴσων καὶ ἰσοπλεύρων περιεχόμενον.
εἰκοσάεδρόν ἐστι σχῆμα στερεὸν ὑπὸ εἴκοσι τριγώνων ἴσων καὶ ἰσοπλεύρων περιεχόμενον.
δωδεκάεδρόν ἐστι σχῆμα στερεὸν ὑπὸ δώδεκα πενταγώνων ἴσων καὶ ἰσοπλεύρων καὶ ἰσογωνίων περιεχόμενον.
εὐθείας γραμμῆς μέρος μέν τι οὐκ ἔστιν ἐν τῷ ὑποκειμένῳ,
ἐπιπέδῳ, μέρος δέ τι ἐν μετεωροτέρῳ.
εἰ γὰρ δυνατόν, εὐθείας γραμμῆς τῆς
ἐπιπέδῳ, μέρος δέ τι τὸ
ἔσται δή τις τῇ
κοινὸν τμῆμά ἐστιν ἡ
εὐθείας ἄρα γραμμῆς μέρος μέν τι οὐκ ἔστιν ἐν τῷ
ὑποκειμένῳ ἐπιπέδῳ, τὸ δὲ ἐν μετεωροτέρῳ· ὅπερ ἔδει
δεῖξαι.
ἐὰν δύο εὐθεῖαι τέμνωσιν ἀλλήλας, ἐν ἑνί εἰσιν ἐπιπέδῳ, καὶ πᾶν τρίγωνον ἐν ἑνί ἐστιν ἐπιπέδῳ.
δύο γὰρ εὐθεῖαι αἱ
καὶ πᾶν τρίγωνον ἐν ἑνί ἐστιν ἐπιπέδῳ.
εἰλήφθω γὰρ ἐπὶ τῶν
ἐστι τοῦ ἐπιπέδῳ,
τὸ δὲ λοιπὸν ἐν ἄλλῳ, ἔσται καὶ
μιᾶς τῶν
εἰ δὲ τοῦ
τρίγωνον, ἐν τούτῳ καὶ ἑκατέρα τῶν
ἐὰν δύο ἐπίπεδα τέμνῃ ἄλληλα, ἡ κοινὴ αὐτῶν τομὴ εὐθεῖά ἐστιν.
δύο γὰρ ἐπίπεδα τὰ
εὐθεῖά ἐστιν.
εἰ γὰρ μή, ἐπεζεύχθω ἀπὸ τοῦ
δηλαδὴ χωρίον· ὅπερ ἄτοπον. οὐκ ἄρα αἱ
ἐὰν ἄρα δύο ἐπίπεδα τέμνῃ ἄλληλα, ἡ κοινὴ αὐτῶν τομὴ εὐθεῖά ἐστιν· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν εὐθεῖα δύο εὐθείαις τεμνούσαις ἀλλήλας πρὸς ὀρθὰς ἐπὶ τῆς κοινῆς τομῆς ἐπισταθῇ, καὶ τῷ διʼ αὐτῶν ἐπιπέδῳ πρὸς ὀρθὰς ἔσται.
εὐθεῖα γάρ τις ἡ
τεμνούσαις ἀλλήλας κατὰ τὸ
Ἀπειλήφθωσαν γὰρ αἱ
ἐπεζεύχθωσαν αἱ
γωνίας ἴσας περιέχουσιν, βάσις ἄρα
ἡ ἐστίν. ἔστι δὲ
καὶ ἡ ὑπὸ
ἐστι τὰ
ἐστὶν ἡ
ἐδείχθη ἴση· καὶ γωνία ἄρα ἡ ὑπὸ
ἐστιν ἴση. καὶ ἐπεὶ πάλιν ἴση ἐδείχθη ἡ
τυχόντως διὰ τοῦ
ἐπιπέδῳ ὀρθὰς ποιῇ γωνίας· ἡ
ἐὰν ἄρα εὐθεῖα δύο εὐθείαις τεμνούσαις ἀλλήλας πρὸς
ὀρθὰς ἐπὶ τῆς κοινῆς τομῆς ἐπισταθῇ, καὶ τῷ διʼ αὐτῶν
ἐπιπέδῳ πρὸς ὀρθὰς ἔσται· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν εὐθεῖα τρισὶν εὐθείαις ἁπτομέναις ἀλλήλων πρὸς ὀρθὰς ἐπὶ τῆς κοινῆς τομῆς ἐπισταθῇ, αἱ τρεῖς εὐθεῖαι ἐν ἑνί εἰσιν ἐπιπέδῳ.
εὐθεῖα γάρ τις ἡ
μὴ γάρ, ἀλλʼ εἰ δυνατόν, ἔστωσαν αἱ μὲν
ἐπίπεδον· κοινὴν δὴ τομὴν ποιήσει
ἐν τῷ ὑποκειμένῳ ἐπιπέδῳ εὐθεῖαν.
ποιείτω τὴν
τὰς ἁπτομένας αὐτῆς εὐθείας καὶ οὔσας ἐν τῷ ὑποκειμένῳ
ἐπιπέδῳ ὀρθὰς ποιήσει γωνίας ἡ
ἐπιπέδῳ· ὅπερ ἐστὶν ἀδύνατον. οὐκ ἄρα ἡ
ἐὰν ἄρα εὐθεῖα τρισὶν εὐθείαις ἁπτομέναις ἀλλήλων
ἐπὶ τῆς ἁφῆς πρὸς ὀρθὰς ἐπισταθῇ, αἱ τρεῖς εὐθεῖαι
ἐν ἑνί εἰσιν ἐπιπέδῳ· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν δύο εὐθεῖαι τῷ αὐτῷ ἐπιπέδῳ πρὸς ὀρθὰς ὦσιν, παράλληλοι ἔσονται αἱ εὐθεῖαι.
δύο γὰρ εὐθεῖαι αἱ
τῇ
συμβαλλέτωσαν γὰρ τῷ ὑποκειμένῳ ἐπιπέδῳ κατὰ τὰ
Β,
αἱ
καὶ ἐπεὶ ἡ ἄρα τὰς ἁπτομένας αὐτῆς εὐθείας
καὶ οὔσας ἐν τῷ ὑποκειμένῳ ἐπιπέδῳ
ὀρθὰς ποιήσει γωνίας. ἅπτεται δὲ τῆς
ἡ ὑπὸ
ἐὰν ἄρα δύο εὐθεῖαι τῷ αὐτῷ ἐπιπέδῳ πρὸς ὀρθὰς ὦσιν, παράλληλοι ἔσονται αἱ εὐθεῖαι· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν ὦσι δύο εὐθεῖαι παράλληλοι, ληφθῇ δὲ ἐφʼ ἑκατέρας αὐτῶν τυχόντα σημεῖα, ἡ ἐπὶ τὰ σημεῖα ἐπιζευγνυμένη εὐθεῖα ἐν τῷ αὐτῷ ἐπιπέδῳ ἐστὶ ταῖς παραλλήλοις.
ἔστωσαν δύο εὐθεῖαι παράλληλοι αἱ
ἐφʼ ἑκατέρας αὐτῶν τυχόντα σημεῖα τὰ
μὴ γάρ, ἀλλʼ εἰ δυνατόν, ἔστω
ἐν μετεωροτέρῳ ὡς ἡ
καὶ διήχθω διὰ τῆς
ἄρα ἡ ἀπὸ τοῦ
ἐὰν ἄρα ὦσι δύο εὐθεῖαι παράλληλοι, ληφθῇ δὲ ἐφʼ
ἑκατέρας αὐτῶν τυχόντα σημεῖα, ἡ ἐπὶ τὰ σημεῖα ἐπιζευγνυμένη
εὐθεῖα ἐν τῷ αὐτῷ ἐπιπέδῳ ἐστὶ ταῖς παραλλήλοις·
ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν ὦσι δύο εὐθεῖαι παράλληλοι, ἡ δὲ ἑτέρα αὐτῶν
ἐπιπέδῳ τινὶ πρὸς ὀρθὰς ᾖ, καὶ ἡ λοιπὴ τῷ αὐτῷ
ἐπιπέδῳ πρὸς ὀρθὰς ἔσται.
ἔστωσαν δύο εὐθεῖαι παράλληλοι αἱ
συμβαλλέτωσαν γὰρ αἱ
ὑποκειμένῳ ἐπιπέδῳ κατὰ τὰ
ἐπεὶ ἡ ἐστὶν ἑκατέρα τῶν ὑπὸ
ἴση· ὀρθὴ γὰρ ἑκατέρα· βάσις ἄρα ἡ
ἄρα καὶ ἡ ὑπὸ
τῶν
ἀλλήλας ταῖς
ἐὰν ἄρα ὦσι δύο εὐθεῖαι παράλληλοι, ἡ δὲ μία αὐτῶν ἐπιπέδῳ τινὶ πρὸς ὀρθὰς ᾖ, καὶ ἡ λοιπὴ τῷ αὐτῷ ἐπιπέδῳ πρὸς ὀρθὰς ἔσται· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
αἱ τῇ αὐτῇ εὐθείᾳ παράλληλοι καὶ μὴ οὖσαι αὐτῇ ἐν
τῷ αὐτῷ ἐπιπέδῳ καὶ ἀλλήλαις εἰσὶ παράλληλοι.
ἔστω γὰρ ἑκατέρα τῶν
οὖσαι αὐτῇ ἐν τῷ αὐτῷ ἐπιπέδῳ·
λέγω, ὅτι παράλληλός
ἐστιν ἡ
εἰλήφθω γὰρ ἐπὶ τῆς
αὐτοῦ τῇ
τῇ
παράλληλοί εἰσιν αἱ εὐθεῖαι· παράλληλος ἄρα ἐστὶν ἡ
ἐὰν δύο εὐθεῖαι ἁπτόμεναι ἀλλήλων παρὰ δύο εὐθείας ἁπτομένας ἀλλήλων ὦσι μὴ ἐν τῷ αὐτῷ ἐπιπέδῳ, ἴσας γωνίας περιέξουσιν.
δύο γὰρ εὐθεῖαι αἱ
δύο εὐθείας τὰς
Ἀπειλήφθωσαν γὰρ αἱ
ἐὰν ἄρα δύο εὐθεῖαι ἁπτόμεναι ἀλλήλων παρὰ δύο εὐθείας ἁπτομένας ἀλλήλων ὦσι μὴ ἐν τῷ αὐτῷ ἐπιπέδῳ, ἴσας γωνίας περιέξουσιν· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἀπὸ τοῦ δοθέντος σημείου μετεώρου ἐπὶ τὸ δοθὲν ἐπίπεδον
κάθετον εὐθεῖαν γραμμὴν ἀγαγεῖν.
ἔστω τὸ μὲν δοθὲν σημεῖον μετέωρον
τὸ
τὸ ὑποκείμενον· δεῖ δὴ ἀπὸ τοῦ
διήχθω γάρ τις ἐν τῷ ὑποκειμένῳ ἐπιπέδῳ εὐθεῖα,
ὡς ἔτυχεν, ἡ
ἐπὶ τὴν
καὶ ἐπεὶ ἡ
εὐθεῖαι παράλληλοι, ἡ δὲ μία αὐτῶν ἐπιπέδῳ τινὶ πρὸς
ὀρθὰς ᾖ, καὶ ἡ λοιπὴ τῷ αὐτῷ ἐπιπέδῳ πρὸς ὀρθὰς ἔσται·
καὶ ἡ
ἡ
ἀλλήλας ἐπὶ τῆς τομῆς πρὸς ὀρθὰς ἐπισταθῇ, καὶ τῷ διʼ
αὐτῶν ἐπιπέδῳ πρὸς ὀρθὰς ἔσται· ἡ
ἀπὸ τοῦ ἄρα δοθέντος σημείου μετεώρου τοῦ
τῷ δοθέντι ἐπιπέδῳ ἀπὸ τοῦ πρὸς αὐτῷ δοθέντος σημείου
πρὸς ὀρθὰς εὐθεῖαν γραμμὴν ἀναστῆσαι.
ἔστω τὸ μὲν δοθὲν ἐπίπεδον τὸ
ὑποκείμενον, τὸ δὲ πρὸς αὐτῷ σημεῖον
τὸ
νενοήσθω τι σημεῖον μετέωρον
τὸ
ἐπίπεδον κάθετος ἤχθω ἡ
ἐπεὶ οὖν δύο εὐθεῖαι παράλληλοί εἰσιν αἱ
ἐστιν.
τῷ ἄρα δοθέντι ἐπιπέδῳ ἀπὸ τοῦ πρὸς αὐτῷ σημείου
τοῦ
ἀπὸ τοῦ αὐτοῦ σημείου τῷ αὐτῷ ἐπιπέδῳ δύο εὐθεῖαι πρὸς ὀρθὰς οὐκ ἀναστήσονται ἐπὶ τὰ αὐτὰ μέρη.
εἰ γὰρ δυνατόν, ἀπὸ τοῦ αὐτοῦ σημείου τοῦ
ἀνεστάτωσαν ἐπὶ τὰ αὐτὰ μέρη, καὶ διήχθω τὸ διὰ τῶν
ἐπιπέδῳ. καὶ ἐπεὶ ἡ
ἡ
οὐκ ἄρα ἀπὸ τοῦ αὐτοῦ σημείου τῷ αὐτῷ ἐπιπέδῳ
δύο εὐθεῖαι πρὸς ὀρθὰς ἀνασταθήσονται ἐπὶ τὰ αὐτὰ
μέρη· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
πρὸς ἃ ἐπίπεδα ἡ αὐτὴ εὐθεῖα ὀρθή ἐστιν, παράλληλα ἔσται τὰ ἐπίπεδα.
εὐθεῖα γάρ τις ἡ
ἐπίπεδα.
εἰ γὰρ μή, ἐκβαλλόμενα συμπεσοῦνται. συμπιπτέτωσαν·
ποιήσουσι δὴ κοινὴν τομὴν εὐθεῖαν. ποιείτωσαν
τὴν
πρὸς τὸ
ἀδύνατον. οὐκ ἄρα τὰ
πρὸς ἃ ἐπίπεδα ἄρα ἡ αὐτὴ εὐθεῖα ὀρθή ἐστιν, παράλληλά ἐστι τὰ ἐπίπεδα· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν δύο εὐθεῖαι ἁπτόμεναι ἀλλήλων παρὰ δύο εὐθείας ἁπτομένας ἀλλήλων ὦσι μὴ ἐν τῷ αὐτῷ ἐπιπέδῳ οὖσαι, παράλληλά ἐστι τὰ διʼ αὐτῶν ἐπίπεδα.
δύο γὰρ εὐθεῖαι ἁπτόμεναι ἀλλήλων αἱ
δύο εὐθείας ἁπτομένας ἀλλήλων τὰς
ἤχθω γὰρ ἀπὸ τοῦ
ἐπίπεδον κάθετος ἡ
ὀρθή ἐστι πρὸς τὸ διὰ τῶν
ἑκατέρα τῶν
διὰ τὰ αὐτὰ δὴ ἡ . πρὸς ἃ δὲ ἐπίπεδα
ἡ αὐτὴ εὐθεῖα ὀρθή ἐστιν, παράλληλά ἐστι τὰ ἐπίπεδα·
ἐπιπέδῳ πρὸς ὀρθάς ἐστιν. τὸ δὲ διὰ τῶν
παράλληλον ἄρα ἐστὶ τὸ διὰ τῶν
ἐὰν ἄρα δύο εὐθεῖαι ἁπτόμεναι ἀλλήλων παρὰ δύο εὐθείας ἁπτομένας ἀλλήλων ὦσι μὴ ἐν τῷ αὐτῷ ἐπιπέδῳ, παράλληλά ἐστι τὰ διʼ αὐτῶν ἐπίπεδα· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν δύο ἐπίπεδα παράλληλα ὑπὸ ἐπιπέδου τινὸς τέμνηται, αἱ κοιναὶ αὐτῶν τομαὶ παράλληλοί εἰσιν.
δύο γὰρ ἐπίπεδα παράλληλα τὰ
αἱ
εἰ γὰρ μή, ἐκβαλλόμεναι αἱ
τὰ ἐπὶ τῆς
ὑποκεῖσθαι· οὐκ ἄρα αἱ
ἐὰν ἄρα δύο ἐπίπεδα παράλληλα ὑπὸ ἐπιπέδου τινὸς τέμνηται, αἱ κοιναὶ αὐτῶν τομαὶ παράλληλοί εἰσιν· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν δύο εὐθεῖαι ὑπὸ παραλλήλων ἐπιπέδων τέμνωνται εἰς τοὺς αὐτοὺς λόγους τμηθήσονται.
δύο γὰρ εὐθεῖαι αἱ
Γ,
ἐπεζεύχθωσαν γὰρ αἱ
τῶν πλευρῶν τὴν
οὕτως ἡ
ἡ
ἐὰν ἄρα δύο εὐθεῖαι ὑπὸ παραλλήλων ἐπιπέδων τέμνωνται, εἰς τοὺς αὐτοὺς λόγους τμηθήσονται· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν εὐθεῖα ἐπιπέδῳ τινὶ πρὸς ὀρθὰς ᾖ, καὶ πάντα τὰ διʼ αὐτῆς ἐπίπεδα τῷ αὐτῷ ἐπιπέδῳ πρὸς ὀρθὰς ἔσται.
εὐθεῖα γάρ τις ἡ
τῷ ὑποκειμένῳ ἐπιπέδῳ πρὸς ὀρθάς ἐστιν.
Ἐκβεβλήσθω γὰρ διὰ τῆς
ἤχθω ἐν τῷ
ἐπιπέδῳ ὀρθή ἐστιν ἡ
πρὸς ὀρθάς ἐστιν. καὶ ἐπίπεδον πρὸς ἐπίπεδον ὀρθόν ἐστιν,
ὅταν αἱ τῇ κοινῇ τομῇ τῶν ἐπιπέδων πρὸς ὀρθὰς ἀγόμεναι
εὐθεῖαι ἐν ἑνὶ τῶν ἐπιπέδων τῷ λοιπῷ ἐπιπέδῳ πρὸς ὀρθὰς
ὦσιν. καὶ τῇ κοινῇ τομῇ τῶν ἐπιπέδων τῇ
ὑποκειμένῳ ἐπιπέδῳ πρὸς ὀρθάς· τὸ ἄρα
ἐὰν ἄρα εὐθεῖα ἐπιπέδῳ τινὶ πρὸς ὀρθὰς ᾖ, καὶ πάντα
τὰ διʼ αὐτῆς ἐπίπεδα τῷ αὐτῷ ἐπιπέδῳ πρὸς ὀρθὰς ἔσται·
ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν δύο ἐπίπεδα τέμνοντα ἄλληλα ἐπιπέδῳ τινὶ πρὸς ὀρθὰς ᾖ, καὶ ἡ κοινὴ αὐτῶν τομὴ τῷ αὐτῷ ἐπιπέδῳ πρὸς ὀρθὰς ἔσται.
δύο γὰρ ἐπίπεδα τὰ
πρὸς ὀρθὰς ἔστω, κοινὴ δὲ αὐτῶν τομὴ ἔστω ἡ
μὴ γάρ, καὶ ἤχθωσαν ἀπὸ
ὀρθὰς ἡ
τῇ
σημείου τοῦ
ἐὰν ἄρα δύο ἐπίπεδα τέμνοντα ἄλληλα ἐπιπέδῳ τινὶ πρὸς ὀρθὰς ᾖ, καὶ ἡ κοινὴ αὐτῶν τομὴ τῷ αὐτῷ ἐπιπέδῳ πρὸς ὀρθὰς ἔσται· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν στερεὰ γωνία ὑπὸ τριῶν γωνιῶν ἐπιπέδων περιέχηται, δύο ὁποιαιοῦν τῆς λοιπῆς μείζονές εἰσι πάντῃ μεταλαμβανόμεναι.
στερεὰ γὰρ γωνία ἡ πρὸς τῷ
τῶν ὑπὸ
εἰ μὲν οὖν αἱ ὑπὸ
δὲ οὔ, ἔστω μείζων ἡ ὑπὸ
τὰ
ἄρα ἡ
εἰσιν. ὁμοίως δὴ δείξομεν, ὅτι καὶ αἱ λοιπαὶ σύνδυο
λαμβανόμεναι τῆς λοιπῆς μείζονές εἰσιν.
ἐὰν ἄρα στερεὰ γωνία ὑπὸ τριῶν γωνιῶν ἐπιπέδων περιέχηται, δύο ὁποιαιοῦν τῆς λοιπῆς μείζονές εἰσι πάντῃ μεταλαμβανόμεναι· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἅπασα στερεὰ γωνία ὑπὸ ἐλασσόνων ἢ τεσσάρων
ὀρθῶν γωνιῶν ἐπιπέδων περιέχεται.
ἔστω στερεὰ γωνία ἡ πρὸς τῷ
ὅτι αἱ ὑπὸ
εἰλήφθω γὰρ ἐφʼ ἑκάστης τῶν
περιέχεται τῶν ὑπὸ
καὶ αἱ μὲν ὑπὸ
τρεῖς αἱ ὑπὸ
γωνίαι
περιέχουσαι τὴν στερεὰν γωνίαν τεσσάρων ὀρθῶν ἐλάσσονές
εἰσιν.
ἅπασα ἄρα στερεὰ γωνία ὑπὸ ἐλασσόνων ἢ τεσσάρων
ὀρθῶν γωνιῶν ἐπιπέδων περιέχεται· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν ὦσι τρεῖς γωνίαι ἐπίπεδοι, ὧν αἱ δύο τῆς λοιπῆς
μείζονές εἰσι πάντῃ μεταλαμβανόμεναι, περιέχωσι δὲ αὐτὰς
ἴσαι εὐθεῖαι, δυνατόν ἐστιν ἐκ τῶν ἐπιζευγνυουσῶν
τὰς ἴσας εὐθείας τρίγωνον συστήσασθαι.
ἔστωσαν τρεῖς γωνίαι ἐπίπεδοι αἱ ὑπὸ
εἰ μὲν οὖν αἱ ὑπὸ
ἀλλήλαις εἰσίν, φανερόν, ὅτι καὶ τῶν
τῶν
δὴ δείξομεν, ὅτι καὶ αἱ μὲν
ἐκ τριῶν γωνιῶν ἐπιπέδων, ὧν αἱ δύο τῆς λοιπῆς μείζονές
εἰσι πάντῃ μεταλαμβανόμεναι, στερεὰν γωνίαν συστήσασθαι·
δεῖ δὴ τὰς τρεῖς τεσσάρων ὀρθῶν ἐλάσσονας
εἶναι.
ἔστωσαν αἱ δοθεῖσαι τρεῖς γωνίαι ἐπίπεδοι αἱ ὑπὸ
Ἀπειλήφθωσαν ἴσαι αἱ
περιγεγράφθω περὶ τὸ
οὐκ ἄρα ἡ
ἐστιν ἴση. παράλληλος ἄρα ἐστὶν ἡ
καὶ ἡ
τῆς ὑπὸ
ὅπερ ἐστὶν ἄτοπον. οὐκ ἄρα ἡ
τῆς
αὐτὰ δὴ καὶ ἡ
ἴσον ἐστὶ τὸ ἀπὸ τῆς
ἐκ τριῶν ἄρα γωνιῶν ἐπιπέδων τῶν ὑπὸ
λῆμμα
ὃν δὲ τρόπον, ᾧ μεῖζόν ἐστι τὸ ἀπὸ τῆς
ἔσται τὸ ἀπὸ τῆς
ἐὰν στερεὸν ὑπὸ παραλλήλων ἐπιπέδων περιέχηται, τὰ ἀπεναντίον αὐτοῦ ἐπίπεδα ἴσα τε καὶ παραλληλόγραμμά ἐστιν.
στερεὸν γὰρ τὸ
περιεχέσθω τῶν
ὅτι τὰ ἀπεναντίον αὐτοῦ ἐπίπεδα ἴσα τε καὶ παραλληλόγραμμά
ἐστιν.
ἐπεὶ γὰρ δύο ἐπίπεδα παράλληλα τὰ
εἰσιν. παράλληλος ἄρα ἐστὶν ἡ
δὲ καὶ ἡ
ἐπεζεύχθωσαν αἱ
ἀλλήλων εἰσὶν οὐκ ἐν τῷ αὐτῷ ἐπιπέδῳ· ἴσας ἄρα
γωνίας περιέξουσιν· ἴση ἄρα ἡ ὑπὸ
τρίγωνον τῷ
ἐὰν ἄρα στερεὸν ὑπὸ παραλλήλων ἐπιπέδων περιέχηται, τὰ ἀπεναντίον αὐτοῦ ἐπίπεδα ἴσα τε καὶ παραλληλόγραμμά ἐστιν· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν στερεὸν παραλληλεπίπεδον ἐπιπέδῳ τμηθῇ παραλλήλῳ ὄντι τοῖς ἀπεναντίον ἐπιπέδοις, ἔσται ὡς ἡ βάσις πρὸς τὴν βάσιν, οὕτως τὸ στερεὸν πρὸς τὸ στερεόν.
στερεὸν γὰρ παραλληλεπίπεδον τὸ
Ἐκβεβλήσθω γὰρ ἡ
τῇ μὲν
παραλληλόγραμμα ἀλλήλοις, τὰ δὲ
τῶν
τοσαυταπλάσιόν ἐστι καὶ τὸ
στερεοῦ, καὶ εἰ ἴση, ἴσον, καὶ εἰ ἐλλείπει,
ἐλλείπει. ἔστιν ἄρα ὡς ἡ
βάσιν, οὕτως τὸ
πρὸς τῇ δοθείσῃ εὐθείᾳ καὶ τῷ πρὸς αὐτῇ σημείῳ τῇ δοθείσῃ στερεᾷ γωνίᾳ ἴσην στερεὰν γωνίαν συστήσασθαι.
ἔστω ἡ μὲν δοθεῖσα εὐθεῖα ἡ
δ περιεχομένη ὑπὸ τῶν ὑπὸ
εἰλήφθω γὰρ ἐπὶ τῆς
ἤχθω ἀπὸ τοῦ
περιεχομένῃ ὑπὸ τῶν
Ἀπειλήφθωσαν γὰρ ἴσαι αἱ
ἐπιπέδῳ ὀρθὰς ποιήσει γωνίας· ὀρθὴ ἄρα ἐστὶν ἑκατέρα
τῶν ὑπὸ
τῇ
δὴ αἱ ἐπειδήπερ ἐὰν ἀπολάβωμεν ἴσας τὰς .
ὑπὸ
ἔστι δὲ καὶ ἡ ὑπὸ
πρὸς ἄρα τῇ δοθείσῃ εὐθείᾳ τῇ
ἀπὸ τῆς δοθείσης εὐθείας τῷ δοθέντι στερεῷ παραλληλεπιπέδῳ
ὅμοιόν τε καὶ ὁμοίως κείμενον στερεὸν παραλληλεπίπεδον
ἀναγράψαι.
ἔστω ἡ μὲν δοθεῖσα εὐθεῖα ἡ
παραλληλεπίπεδον τὸ
συνεστάτω γὰρ πρὸς τῇ
σημείῳ τῷ
ὡς δὲ ἡ
καὶ ἐπεί ἐστιν ὡς ἡ
τὴν
παραλληλόγραμμα τοῦ
ἀπὸ τῆς δοθείσης ἄρα εὐθείας τῆς
ἐὰν στερεὸν παραλληλεπίπεδον ἐπιπέδῳ τμηθῇ κατὰ τὰς διαγωνίους τῶν ἀπεναντίον ἐπιπέδων, δίχα τμηθήσεται τὸ στερεὸν ὑπὸ τοῦ ἐπιπέδου.
στερεὸν γὰρ παραλληλεπίπεδον τὸ
ἐπεὶ γὰρ ἴσον ἐστὶ τὸ μὲν
τρίγωνον τῷ
μὲν τριγώνων τῶν
ὥστε ὅλον τὸ
τὰ ἐπὶ τῆς αὐτῆς βάσεως ὄντα στερεὰ παραλληλεπίπεδα καὶ ὑπὸ τὸ αὐτὸ ὕψος, ὧν αἱ ἐφεστῶσαι ἐπὶ τῶν αὐτῶν εἰσιν εὐθειῶν, ἴσα ἀλλήλοις ἐστίν.
ἔστω ἐπὶ τῆς αὐτῆς βάσεως τῆς
τὰ
ἴσον ἐστὶ τὸ
ἐπεὶ γὰρ παραλληλόγραμμόν
ἐστιν ἑκάτερον
τῶν
καὶ ἡ
καὶ τὸ μὲν
μὲν τριγώνων τῶν
τὰ ἄρα ἐπὶ τῆς αὐτῆς βάσεως ὄντα στερεὰ παραλληλεπίπεδα καὶ ὑπὸ τὸ αὐτὸ ὕψος, ὧν αἱ ἐφεστῶσαι ἐπὶ τῶν αὐτῶν εἰσιν εὐθειῶν, ἴσα ἀλλήλοις ἐστίν· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
τὰ ἐπὶ τῆς αὐτῆς βάσεως ὄντα στερεὰ παραλληλεπίπεδα καὶ ὑπὸ τὸ αὐτὸ ὕψος, ὧν αἱ ἐφεστῶσαι οὐκ εἰσὶν ἐπὶ τῶν αὐτῶν εὐθειῶν, ἴσα ἀλλήλοις ἐστίν.
ἔστω ἐπὶ τῆς αὐτῆς βάσεως
τῆς
ἐκβεβλήσθωσαν γὰρ αἱ
ἀλλήλαις κατὰ τὸ
ἀπεναντίον δὲ τὸ
ὥστε καὶ τὸ
τὰ ἄρα ἐπὶ τῆς αὐτῆς βάσεως στερεὰ παραλληλεπίπεδα καὶ ὑπὸ τὸ αὐτὸ ὕψος, ὧν αἱ ἐφεστῶσαι οὐκ εἰσὶν ἐπὶ τῶν αὐτῶν εὐθειῶν, ἴσα ἀλλήλοις ἐστίν· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
τὰ ἐπὶ ἴσων βάσεων ὄντα στερεὰ παραλληλεπίπεδα καὶ ὑπὸ τὸ αὐτὸ ὕψος ἴσα ἀλλήλοις ἐστίν.
ἔστω ἐπὶ ἴσων βάσεων τῶν
ἐστὶ τὸ
ἔστωσαν δὴ πρότερον αἱ ἐφεστηκυῖαι αἱ
τῷ
τῷ
τοῦ
τρισὶ τοῖς ἀπεναντίον ἴσα τέ ἐστι καὶ ὅμοια, τὰ δὲ τρία
τρισὶ τοῖς ἀπεναντίον· ὅλον ἄρα τὸ
ἐστίν. διήχθωσαν αἱ
τὸ Ω#4, τῷ
ἐστιν ἴσον· καὶ τὸ
καὶ τὸ
ἄρα τῷ
μὴ ἔστωσαν δὴ αἱ ἐφεστηκυῖαι αἱ
ὑποκείμενον ἐπίπεδον κάθετοι αἱ
τῶν
τὰ ἄρα ἐπὶ ἴσων βάσεων ὄντα στερεὰ παραλληλεπίπεδα καὶ ὑπὸ τὸ αὐτὸ ὕψος ἴσα ἀλλήλοις ἐστίν· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
τὰ ὑπὸ τὸ αὐτὸ ὕψος ὄντα στερεὰ παραλληλεπίπεδα
πρὸς ἄλληλά ἐστιν ὡς αἱ βάσεις.
ἔστω ὑπὸ τὸ αὐτὸ ὕψος στερεὰ παραλληλεπίπεδα τὰ
πρὸς ἄλληλά ἐστιν ὡς αἱ βάσεις, τουτέστιν ὅτι ἐστὶν ὡς ἡ
παραβεβλήσθω γὰρ παρὰ τὴν
στερεὸν παραλληλεπίπεδον συμπεπληρώσθω τὸ
ὡς ἡ
τὰ ἄρα ὑπὸ τὸ αὐτὸ ὕψος ὄντα στερεὰ παραλληλεπίπεδα πρὸς ἄλληλά ἐστιν ὡς αἱ βάσεις· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
τὰ ὅμοια στερεὰ παραλληλεπίπεδα πρὸς ἄλληλα ἐν τριπλασίονι
λόγῳ εἰσὶ τῶν ὁμολόγων πλευρῶν.
ἔστω ὅμοια στερεὰ παραλληλεπίπεδα
τὰ
ἐκβεβλήσθωσαν γὰρ ἐπʼ εὐθείας ταῖς
τῇ δὲ
καὶ ἐπεὶ δύο αἱ
ὁμοιότητα τῶν καὶ ὅμοιον
τὸ παραλληλογράμμῳ καὶ ἔτι τὸ
τρισὶ παραλληλογράμμοις τοῦ
ἀπὸ βάσεων μὲν τῶν
παραλληλόγραμμον
πρὸς τὸ
πρὸς
στερεόν, ὡς δὲ τὸ
πρὸς τὸ δεύτερον· τὸ
τὴν μὲν
στερεὸν τριπλασίονα λόγον ἔχει ἤπερ ἡ ὁμόλογος αὐτοῦ
πλευρὰ ἡ
τὰ ἄρα ὅμοια στερεὰ παραλληλεπίπεδα ἐν τριπλασίονι
λόγῳ ἐστὶ τῶν ὁμολόγων πλευρῶν· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
Πόρισμα
ἐκ δὴ τούτου φανερόν, ὅτι ἐὰν τέσσαρες εὐθεῖαι ἀνάλογον
ὦσιν, ἔσται ὡς ἡ πρώτη πρὸς τὴν τετάρτην, οὕτω τὸ
ἀπὸ τῆς πρώτης στερεὸν παραλληλεπίπεδον πρὸς τὸ ἀπὸ
τῆς δευτέρας τὸ ὅμοιον καὶ ὁμοίως ἀναγραφόμενον, ἐπείπερ
καὶ ἡ πρώτη πρὸς τὴν τετάρτην τριπλασίονα λόγον ἔχει
ἤπερ πρὸς τὴν δευτέραν.
τῶν ἴσων στερεῶν παραλληλεπιπέδων ἀντιπεπόνθασιν αἱ βάσεις τοῖς ὕψεσιν· καὶ ὧν στερεῶν παραλληλεπιπέδων ἀντιπεπόνθασιν αἱ βάσεις τοῖς ὕψεσιν, ἴσα ἐστὶν ἐκεῖνα.
ἔστω ἴσα στερεὰ παραλληλεπίπεδα τὰ
ὅτι τῶν
ἔστωσαν γὰρ πρότερον αἱ ἐφεστηκυῖαι αἱ
εἰ μὲν οὖν ἴση ἐστιν ἡ
τῇ εἰ γὰρ τῶν . καὶ ἔσται ὡς ἡ
ἄρα
μὴ ἔστω δὴ ἴση ἡ
ἴσον· μείζων ἄρα ἐστὶ καὶ ἡ εἰ γὰρ μή, οὐδʼ
ἄρα πάλιν τὰ . κείσθω οὖν τῇ
ὡς δὲ τὸ
πάλιν δὴ τῶν
ὕψος πρὸς τὸ τοῦ
ἔστωσαν γὰρ πάλιν αἱ ἐφεστηκυῖαι πρὸς ὀρθὰς ταῖς
βάσεσιν, καὶ εἰ μὲν ἴση ἐστὶν ἡ
τοῦ
μὴ ἔστω δὴ ἡ βάσει ἴση, ἀλλʼ ἔστω
μείζων ἡ
πρὸς τὴν βάσις πρὸς
τὴν
τὴν
ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
μὴ ἔστωσαν δὴ αἱ ἐφεστηκυῖαι αἱ
τοῖς ἐπιπέδοις κατὰ τὰ
στερεοῦ ὕψος.
ἐπεὶ ἴσον ἐστὶ τὸ ὧν αἱ ἐφεστῶσαι οὐκ
εἰσὶν ἐπὶ τῶν αὐτῶν εὐθειῶν· τὸ δὲ
ἐστιν ἴσον· ἐπί τε γὰρ πάλιν τῆς αὐτῆς βάσεώς εἰσι τῆς
ὧν αἱ ἐφεστῶσαι οὐκ εἰσὶν ἐπὶ
τῶν αὐτῶν εὐθειῶν· καὶ τὸ τῶν δὲ ἴσων στερεῶν παραλληλεπιπέδων,
ὧν τὰ ὕψη πρὸς ὀρθάς ἐστι ταῖς βάσεσιν αὐτῶν,
. ἔστιν ἄρα ὡς ἡ
ἀντιπεπόνθασιν αἱ βάσεις τοῖς ὕψεσιν
ὕψος πρὸς τὸ τοῦ
τοῖς ὕψεσιν.
πάλιν δὴ τῶν
τῶν γὰρ αὐτῶν κατασκευασθέντων, ἐπεί ἐστιν ὡς ἡ
βάσις πρὸς τὴν
παραλληλεπιπέδων ἀντιπεπόνθασιν αἱ βάσεις τοῖς
ὕψεσιν ὧν δὲ στερεῶν παραλληλεπιπέδων τὰ ὕψη πρὸς
ὀρθάς ἐστι ταῖς βάσεσιν αὐτῶν, ἀντιπεπόνθασι δὲ αἱ βάσεις
τοῖς ὕψεσιν, ἴσα ἐστὶν ἐκεῖνα· ἴσον ἄρα ἐστὶ τὸ
τε γὰρ τῆς αὐτῆς βάσεως εἰσι τῆς ὧν αἱ ἐφεστῶσαι οὐκ εἰσὶν ἐπὶ τῶν αὐτῶν εὐθειῶν.
τὸ δὲ ἐπί τε γὰρ
πάλιν τῆς αὐτῆς βάσεώς εἰσι τῆς . καὶ τὸ
τῷ
ἐὰν ὦσι δύο γωνίαι ἐπίπεδοι ἴσαι, ἐπὶ δὲ τῶν κορυφῶν
αὐτῶν μετέωροι εὐθεῖαι ἐπισταθῶσιν ἴσας γωνίας περιέχουσαι
μετὰ τῶν ἐξ ἀρχῆς εὐθειῶν ἑκατέραν ἑκατέρᾳ, ἐπὶ
δὲ τῶν μετεώρων ληφθῇ τυχόντα σημεῖα, καὶ ἀπʼ αὐτῶν
ἐπὶ τὰ ἐπίπεδα, ἐν οἷς εἰσιν αἱ ἐξ ἀρχῆς γωνίαι, κάθετοι
ἀχθῶσιν, ἀπὸ δὲ τῶν γενομένων σημείων ἐν τοῖς ἐπιπέδοις
ἐπὶ τὰς ἐξ ἀρχῆς γωνίας ἐπιζευχθῶσιν εὐθεῖαι, ἴσας
γωνίας περιέξουσι μετὰ τῶν μετεώρων.
ἔστωσαν δύο γωνίαι εὐθύγραμμοι
ἴσαι αἱ ὑπὸ
εὐθειῶν ἑκατέραν ἑκατέρᾳ, τὴν
μὲν ὑπὸ
κείσθω τῇ
τῇ
ἄρα ἐστὶν ἡ ὑπὸ
πλευρᾷ ἴσην τὴν ὑποτείνουσαν ὑπὸ μίαν τῶν ἴσων γωνιῶν
τὴν οὕτως· ἐπεζεύχθωσαν αἱ . ἐπεὶ οὖν
τῆς
ἐπίπεδον· τὸ ἄρα ἀπὸ τῆς
ἴση ἐστὶν ἡ μὲν
τὰς δύο γωνίας δυσὶ γωνίαις ἴσας ἔχοντα ἑκατέραν
ἑκατέρᾳ καὶ μίαν πλευρὰν μιᾷ πλευρᾷ ἴσην τὴν πρὸς
ταῖς ἴσαις γωνίαις τὴν
βάσις ἄρα ἡ
ἀπὸ τῶν
γωνία ἄρα ἡ ὑπὸ
ἐὰν ἄρα ὦσι δύο γωνίαι ἐπίπεδοι ἴσαι καὶ τὰ ἑξῆς τῆς
προτάσεως ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
Πόρισμα
ἐκ δὴ τούτου φανερόν, ὅτι, ἐὰν ὦσι δύο γωνίαι ἐπίπεδοι
ἴσαι, ἐπισταθῶσι δὲ ἐπʼ αὐτῶν μετέωροι εὐθεῖαι ἴσαι ἴσας
γωνίας περιέχουσαι μετὰ τῶν ἐξ ἀρχῆς εὐθειῶν ἑκατέραν
ἑκατέρᾳ, αἱ ἀπʼ αὐτῶν κάθετοι ἀγόμεναι ἐπὶ τὰ ἐπίπεδα, ἐν
οἷς εἰσιν αἱ ἐξ ἀρχῆς γωνίαι, ἴσαι ἀλλήλαις εἰσίν. ὅπερ ἔδει
δεῖξαι.
ἐὰν τρεῖς εὐθεῖαι ἀνάλογον ὦσιν, τὸ ἐκ τῶν τριῶν στερεὸν
παραλληλεπίπεδον ἴσον ἐστὶ τῷ ἀπὸ τῆς μέσης στερεῷ
παραλληλεπιπέδῳ ἰσοπλεύρῳ μέν, ἰσογωνίῳ δὲ τῷ
προειρημένῳ.
ἔστωσαν τρεῖς εὐθεῖαι ἀνάλογον αἱ
Ἐκκείσθω στερεὰ γωνία ἡ πρὸς τῷ
τῶν ὑπὸ
ὑπὸ τῶν
καὶ περὶ ἴσας γωνίας τὰς ὑπὸ
ἐπʼ αὐτῶν μετέωροι εὐθεῖαι ἐφεστᾶσιν αἱ
τε ἀλλήλαις καὶ ἴσας γωνίας περιέχουσαι μετὰ τῶν ἐξ
ἀρχῆς εὐθειῶν ἑκατέραν ἑκατέρᾳ, αἱ ἄρα ἀπὸ τῶν
παραλληλεπίπεδα καὶ ὑπὸ τὸ αὐτὸ ὕψος ἴσα ἀλλήλοις
ἐστίν· ἴσον ἄρα ἐστὶ τὸ
μέν, ἰσογωνίῳ δὲ τῷ προειρημένῳ· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν τέσσαρες εὐθεῖαι ἀνάλογον ὦσιν, καὶ τὰ ἀπʼ αὐτῶν
στερεὰ παραλληλεπίπεδα ὅμοιά τε καὶ ὁμοίως ἀναγραφόμενα
ἀνάλογον ἔσται· καὶ ἐὰν τὰ ἀπʼ αὐτῶν στερεὰ παραλληλεπίπεδα
ὅμοιά τε καὶ ὁμοίως ἀναγραφόμενα ἀνάλογον
ᾖ, καὶ αὐταὶ αἱ εὐθεῖαι ἀνάλογον ἔσονται.
ἔστωσαν τέσσαρες εὐθεῖαι ἀνάλογον αἱ
ἐπεὶ γὰρ ὅμοιόν ἐστι τὸ
πρὸς τὸ
ἀλλὰ δὴ ἔστω ὡς τὸ
οὕτως τὸ
ἐπεὶ γὰρ πάλιν τὸ
ἐστιν ὡς τὸ
ἐὰν ἄρα τέσσαρες εὐθεῖαι ἀνάλογον ὦσι καὶ τὰ ἑξῆς τῆς προτάσεως· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν κύβου τῶν ἀπεναντίον ἐπιπέδων αἱ πλευραὶ δίχα
τμηθῶσιν, διὰ δὲ τῶν τομῶν ἐπίπεδα ἐκβληθῇ, ἡ κοινὴ
τομὴ τῶν ἐπιπέδων καὶ ἡ τοῦ κύβου διάμετρος δίχα τέμνουσιν
ἀλλήλας.
κύβου γὰρ τοῦ
ἐπεζεύχθωσαν γὰρ αἱ
βάσις ἄρα ἡ
καὶ ἐπεὶ ἡ
ἐναλλὰξ γάρ· ἡ δὲ ὑπὸ
πλευραῖς ἴσας ἕξει. ἴση ἄρα ἡ μὲν
ἐὰν ἄρα κύβου τῶν ἀπεναντίον ἐπιπέδων αἱ πλευραὶ
δίχα τμηθῶσιν, διὰ δὲ τῶν τομῶν ἐπίπεδα ἐκβληθῇ, ἡ
κοινὴ τομὴ τῶν ἐπιπέδων καὶ ἡ τοῦ κύβου διάμετρος δίχα
τέμνουσιν ἀλλήλας· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν ᾖ δύο πρίσματα ἰσοϋψῆ, καὶ τὸ μὲν ἔχῃ βάσιν παραλληλόγραμμον, τὸ δὲ τρίγωνον, διπλάσιον δὲ ᾖ τὸ παραλληλόγραμμον τοῦ τριγώνου, ἴσα ἔσται τὰ πρίσματα.
ἔστω δύο πρίσματα ἰσοϋψῆ τὰ
συμπεπληρώσθω γὰρ
τὰ
διπλάσιον τοῦ
καί ἐστι τοῦ μὲν
ἐὰν ἄρα ᾖ δύο πρίσματα ἰσοϋψῆ, καὶ τὸ μὲν ἔχῃ βάσιν
παραλληλόγραμμον, τὸ δὲ τρίγωνον, διπλάσιον δὲ ᾖ τὸ
παραλληλόγραμμον τοῦ τριγώνου, ἴσα ἐστὶ τὰ πρίσματα·
ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
τὰ ἐν τοῖς κύκλοις ὅμοια πολύγωνα πρὸς ἄλληλά ἐστιν ὡς τὰ ἀπὸ τῶν διαμέτρων τετράγωνα.
ἔστωσαν κύκλοι οἱ
τῶν κύκλων ἔστωσαν αἱ
ἐπεζεύχθωσαν γὰρ αἱ
ὅμοιον τὸ
γωνίας τὰς πλευρὰς ἀνάλογον· ἰσογώνιον ἄρα ἐστὶ τὸ
διπλασίων ἐστὶν ὁ τοῦ ἀπὸ τῆς
πρὸς τὸ ἀπὸ τῆς
πολύγωνον πρὸς τὸ
τὰ ἄρα ἐν τοῖς κύκλοις ὅμοια πολύγωνα πρὸς ἄλληλά ἐστιν ὡς τὰ ἀπὸ τῶν διαμέτρων τετράγωνα· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
οἱ κύκλοι πρὸς ἀλλήλους εἰσὶν ὡς τὰ ἀπὸ τῶν διαμέτρων τετράγωνα.
ἔστωσαν κύκλοι οἱ ἔστωσαν αἱ
κύκλος πρὸς τὸν
εἰ γὰρ μή ἐστιν ὡς ὁ
ε, εὐθείας τοῦ κύκλου
ἀγάγωμεν, τοῦ περιγραφομένου περὶ τὸν κύκλον τετραγώνου
ἥμισύ ἐστι τὸ
τοῦ
τμήματος τοῦ κύκλου, ἐπειδήπερ ἐὰν διὰ τῶν
ἀλλὰ τὸ καθʼ ἑαυτὸ τμῆμα ἔλαττόν ἐστι τοῦ παραλληλογράμμου·
ὥστε ἕκαστον τῶν
καταλείψομέν τινα ἀποτμήματα τοῦ κύκλου, ἃ ἔσται
ἐλάσσονα τῆς ὑπεροχῆς, ᾗ ὑπερέχει ὁ
καταλειπομένου μεῖζον ἢ τὸ ἥμισυ, καὶ τοῦτο ἀεὶ γίγνηται,
λειφθήσεταί τι μέγεθος, ὃ ἔσται ἔλασσον τοῦ ἐκκειμένου
ἐλάσσονος μεγέθους. λελείφθω οὖν, καὶ ἔστω τὰ ἐπὶ τῶν
οὕτως τὸ
ὅπερ ἐστὶν ἀδύνατον. οὐκ ἄρα ἐστὶν ὡς τὸ ἀπὸ τῆς
κύκλου χωρίον.
λέγω δή, ὅτι οὐδὲ ὡς τὸ ἀπὸ τῆς
εἰ γὰρ δυνατόν, ἔστω πρὸς μεῖζον τὸ
ἐστὶν ὡς τὸ ἀπὸ τῆς
τετράγωνον πρὸς τὸ ἀπὸ τῆς
οἱ ἄρα κύκλοι πρὸς ἀλλήλους εἰσὶν ὡς τὰ ἀπὸ τῶν διαμέτρων τετράγωνα· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
λῆμμα
λέγω δή, ὅτι τοῦ
γεγονέτω γὰρ ὡς τὸ
οὕτως ὁ
πρὸς τὸ
πᾶσα πυραμὶς τρίγωνον ἔχουσα βάσιν διαιρεῖται εἰς
δύο πυραμίδας ἴσας τε καὶ ὁμοίας ἀλλήλαις καὶ ὁμοίας
τῇ ὅλῃ τριγώνους ἐχούσας βάσεις καὶ εἰς δύο πρίσματα
ἴσα· καὶ τὰ δύο πρίσματα μείζονά ἐστιν ἢ τὸ ἥμισυ τῆς
ὅλης πυραμίδος.
ἔστω πυραμίς, ἧς βάσις μέν ἐστι τὸ
ἴσα· καὶ τὰ δύο πρίσματα μείζονά ἐστιν ἢ τὸ ἥμισυ τῆς
ὅλης πυραμίδος.
τετμήσθωσαν γὰρ αἱ
ἐστὶν ἡ μὲν
τῇ
τριγώνῳ ἴσον τέ ἐστι καὶ ὅμοιον. καὶ ἐπεὶ δύο εὐθεῖαι ἁπτόμεναι
ἀλλήλων αἱ
ἀλλήλων τὰς
δυσὶ ταῖς ἐστιν ἴση· ἴσον ἄρα καὶ ὅμοιόν ἐστι τὸ
ἐστιν. ἡ ἄρα πυραμίς, ἧς βάσις μέν ἐστι τὸ
τρίγωνον τῷ
εὐθείας ἁπτομένας ἀλλήλων τὰς
βάσις μέν ἐστι τὸ ἐστι τὸ
κορυφὴ δὲ τὸ ὥστε καὶ πυραμίς, ἧς βάσις
μὲν τὸ . ἑκατέρα ἄρα τῶν
τῇ
δύο πρίσματα ἰσοϋψῆ, καὶ τὸ
μὲν ἔχῃ βάσιν παραλληλόγραμμον,
τὸ δὲ τρίγωνον, διπλάσιον
δὲ ᾖ τὸ παραλληλόγραμμον
τοῦ τριγώνου, ἴσα
ἐστὶ τὰ πρίσματα, ἴσον ἄρα
ἐστὶ τὸ πρίσμα τὸ περιεχόμενον ὑπὸ δύο μὲν τριγώνων
τῶν
τῶν
τὰ καὶ ἐὰν ἐπιζεύξωμεν τὰς
ἡ πυραμίς, ἧς βάσις τὸ
μεῖζόν ἐστι πυραμίδος, ἧς βάσις μὲν τὸ
βάσις τὸ
ἡ ἄρα ὅλη πυραμίς, ἧς βάσις τὸ καὶ ὁμοίας τῇ ὅλῃ καὶ εἰς δύο πρίσματα ἴσα,
καὶ τὰ δύο πρίσματα μείζονά ἐστιν ἢ τὸ ἥμισυ τῆς ὅλης
πυραμίδος· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν ὦσι δύο πυραμίδες ὑπὸ τὸ αὐτὸ ὕψος τριγώνους
ἔχουσαι βάσεις, διαιρεθῇ δὲ ἑκατέρα αὐτῶν εἴς τε δύο
πυραμίδας ἴσας ἀλλήλαις καὶ ὁμοίας τῇ ὅλῃ καὶ εἰς δύο
πρίσματα ἴσα, ἔσται ὡς ἡ τῆς μιᾶς πυραμίδος βάσις πρὸς
τὴν τῆς ἑτέρας πυραμίδος βάσιν, οὕτως τὰ ἐν τῇ μιᾷ πυραμίδι
πρίσματα πάντα πρὸς τὰ ἐν τῇ ἑτέρᾳ πυραμίδι πρίσματα
πάντα ἰσοπληθῆ.
ἔστωσαν δύο πυραμίδες ὑπὸ τὸ αὐτὸ ὕψος τριγώνους
ἔχουσαι βάσεις τὰς
σημεῖα, καὶ διῃρήσθω ἑκατέρα αὐτῶν εἴς τε δύο πυραμίδας
ἴσας ἀλλήλαις καὶ ὁμοίας τῇ ὅλῃ καὶ εἰς δύο πρίσματα
ἴσα· λέγω, ὅτι ἐστὶν ὡς ἡ
ἐπεὶ γὰρ ἴση ἐστὶν ἡ μὲν
ὡς ἡ εὐθύγραμμα τὰ
τρίγωνον, οὕτως τὸ τρίγωνον, οὕτως τὸ τρίγωνον πρὸς τὸ
ἐστι τὸ
πρίσματα, οὗ τε βάσις μὲν τὸ
καὶ ὁμοίως, ἐὰν διαιρεθῶσιν αἱ
δύο πρίσματα. ἀλλʼ ὡς ἡ
βάσιν, οὕτως τὰ τέσσαρα πρίσματα πρὸς τὰ τέσσαρα πρίσματα.
ὁμοίως δὲ κἂν τὰς ὑπολειπομένας πυραμίδας διέλωμεν
εἴς τε δύο πυραμίδας καὶ εἰς δύο πρίσματα, ἔσται ὡς
ἡ
πυραμίδι πρίσματα πάντα ἰσοπληθῆ· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
λῆμμα
ὅτι δέ ἐστιν ὡς τὸ
τρίγωνον, ἀπεναντίον δὲ τὸ
ἐπὶ γὰρ τῆς αὐτῆς καταγραφῆς νενοήσθωσαν ἀπὸ τῶν
Η,
ὑπὸ παραλλήλων ἐπιπέδων τῶν
ἐπὶ τὸ ἐστὶ τὰ πρίσματα, ὧν βάσεις μέν εἰσι τὰ
τρίγωνα, ἀπεναντίον δὲ τὰ εἰσὶν ὡς αἱ
βάσεις· καὶ τὰ ἡμίση ἄρα ἐστὶν ὡς ἡ
ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
αἱ ὑπὸ τὸ αὐτὸ ὕψος οὖσαι πυραμίδες καὶ τριγώνους ἔχουσαι βάσεις πρὸς ἀλλήλας εἰσὶν ὡς αἱ βάσεις.
ἔστωσαν ὑπὸ τὸ αὐτὸ ὕψος πυραμίδες, ὧν βάσεις μὲν
τὰ
λέγω, ὅτι ἐστὶν ὡς ἡ
εἰ γὰρ μή ἐστιν ὡς ἡ
ὅλης πυραμίδος. καὶ πάλιν αἱ ἐκ τῆς διαιρέσεως γινόμεναι
πυραμίδες ὁμοίως διῃρήσθωσαν, καὶ τοῦτο ἀεὶ γινέσθω,
ἕως οὗ λειφθῶσί τινες πυραμίδες ἀπὸ τῆς
λόγου ἕνεκεν αἱ
πρὸς τὰ ἐν τῇ
ἄρα ὡς ἡ
οὐκ ἄρα ἐστὶν ὡς ἡ
πρὸς ἔλαττόν τι τῆς
λέγω δή, ὅτι οὐκ ἔστιν οὐδὲ ὡς ἡ
εἰ γὰρ δυνατόν, ἔστω πρὸς μεῖζον τὸ
καὶ ὡς ἄρα ἡ
οὐδὲ πρὸς ἔλασσον. ἔστιν ἄρα ὡς ἡ
αἱ ὑπὸ τὸ αὐτὸ ὕψος οὖσαι πυραμίδες καὶ πολυγώνους ἔχουσαι βάσεις πρὸς ἀλλήλας εἰσὶν ὡς αἱ βάσεις.
ἔστωσαν ὑπὸ τὸ αὐτὸ ὕψος πυραμίδες, ὧν αἱ βάσεις
μὲν τὰ
ν σημεῖα· λέγω, ὅτι ἐστὶν ὡς ἡ
ἐπεζεύχθωσαν γὰρ αἱ
βάσεις καὶ ὕψος ἴσον, πρὸς ἀλλήλας εἰσὶν ὡς αἱ βάσεις·
ἔστιν ἄρα ὡς ἡ
ὡς ἡ
ἔστιν ἄρα ὡς ἡ
πυραμίδα· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
πᾶν πρίσμα τρίγωνον ἔχον βάσιν διαιρεῖται εἰς τρεῖς πυραμίδας ἴσας ἀλλήλαις τριγώνους βάσεις ἐχούσας.
ἔστω πρίσμα, οὗ βάσις μὲν τὸ
εἰς τρεῖς πυραμίδας ἴσας ἀλλήλαις τριγώνους ἐχούσας
βάσεις.
ἐπεζεύχθωσαν γὰρ αἱ
ἡ πυραμὶς ἄρα, ἧς βάσις μὲν τὸ
τρίγωνον, κορυφὴ δὲ τὸ
ἐστι τὸ
τρίγωνον, κορυφὴ δὲ τὸ
τρίγωνον, κορυφὴ δὲ τὸ ἐστι τὸ
διῄρηται ἄρα τὸ
καὶ ἐπεὶ πυραμίς, ἧς βάσις μέν ἐστι τὸ
αὐτῶν ἐπιπέδων περιέχονται· ἡ δὲ πυραμίς, ἧς βάσις τὸ
τοῦ ἔχοντος βάσιν τὴν αὐτὴν τὸ
Πόρισμα
ἐκ δὴ τούτου φανερόν, ὅτι πᾶσα πυραμὶς τρίτον μέρος
ἐστὶ τοῦ πρίσματος τοῦ τὴν αὐτὴν βάσιν ἔχοντος αὐτῇ καὶ
ὕψος ἴσον ἐπειδήπερ κἂν ἕτερόν τι σχῆμα εὐθύγραμμον
ἔχῃ ἡ βάσις τοῦ πρίσματος, τοιοῦτο καὶ τὸ ἀπεναντίον,
καὶ διαιρεῖται εἰς πρίσματα τρίγωνα ἔχοντα τὰς βάσεις
καὶ τὰ ἀπεναντίον, καὶ ὡς ἡ ὅλη βάσις πρὸς ἕκαστον·
ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
αἱ ὅμοιαι πυραμίδες καὶ τριγώνους ἔχουσαι βάσεις ἐν
τριπλασίονι λόγῳ εἰσὶ τῶν ὁμολόγων πλευρῶν.
ἔστωσαν ὅμοιαι καὶ ὁμοίως κείμεναι πυραμίδες, ὧν
βάσεις μέν εἰσι τὰ
θ σημεῖα· λέγω, ὅτι ἡ
συμπεπληρώσθω γὰρ τὰ
τῇ
τὴν
ὅμοια στερεὰ παραλληλεπίπεδα ἐν τριπλασίονι λόγῳ ἐστὶ
τῶν ὁμολόγων πλευρῶν. τὸ
πρὸς τὴν
Πόρισμα
ἐκ δὴ τούτου φανερόν, ὅτι καὶ αἱ πολυγώνους ἔχουσαι
βάσεις ὅμοιαι πυραμίδες πρὸς ἀλλήλας ἐν τριπλασίονι
λόγῳ εἰσὶ τῶν ὁμολόγων πλευρῶν. διαιρεθεισῶν γὰρ
αὐτῶν εἰς τὰς ἐν αὐταῖς πυραμίδας τριγώνους βάσεις ἐχούσας
τῷ καὶ τὰ ὅμοια πολύγωνα τῶν βάσεων εἰς ὅμοια τρίγωνα
διαιρεῖσθαι καὶ ἴσα τῷ πλήθει καὶ ὁμόλογα τοῖς ὅλοις
ἔσται ὡς ἡ ἐν τῇ ἑτέρᾳ μία πυραμὶς τρίγωνον ἔχουσα
βάσιν πρὸς τὴν ἐν τῇ ἑτέρᾳ μίαν πυραμίδα τρίγωνον ἔχουσαν
βάσιν, οὕτως καὶ ἅπασαι αἱ ἐν τῇ ἑτέρᾳ πυραμίδι
πυραμίδες τριγώνους ἔχουσαι βάσεις πρὸς τὰς ἐν τῇ ἑτέρᾳ
πυραμίδι πυραμίδας τριγώνους βάσεις ἐχούσας, τουτέστιν
αὐτὴ ἡ πολύγωνον βάσιν ἔχουσα πυραμὶς πρὸς τὴν πολύγωνον
βάσιν ἔχουσαν πυραμίδα. ἡ δὲ τρίγωνον βάσιν ἔχουσα
πυραμὶς πρὸς τὴν τρίγωνον βάσιν ἔχουσαν ἐν τριπλασίονι
λόγῳ ἐστὶ τῶν ὁμολόγων πλευρῶν· καὶ ἡ πολύγωνον
ἄρα βάσιν ἔχουσα πρὸς τὴν ὁμοίαν βάσιν ἔχουσαν τριπλασίονα
λόγον ἔχει ἤπερ ἡ πλευρὰ πρὸς τὴν πλευράν.
τῶν ἴσων πυραμίδων καὶ τριγώνους βάσεις ἐχουσῶν
ἀντιπεπόνθασιν αἱ βάσεις τοῖς ὕψεσιν· καὶ ὧν πυραμίδων
τριγώνους βάσεις ἐχουσῶν ἀντιπεπόνθασιν αἱ βάσεις τοῖς
ὕψεσιν, ἴσαι εἰσὶν ἐκεῖναι.
ἔστωσαν γὰρ ἴσαι πυραμίδες τριγώνους βάσεις ἔχουσαι
τὰς
τὸ τῆς
συμπεπληρώσθω γὰρ τὰ
ἑξαπλάσιον τὸ
τῷ τῆς
ἔστιν ἄρα ὡς ἡ
ἀντιπεπόνθασιν αἱ βάσεις τοῖς ὕψεσιν.
ἀλλὰ δὴ τῶν
ὅτι ἴση ἐστὶν ἡ
τῶν γὰρ αὐτῶν κατασκευασθέντων, ἐπεί ἐστιν ὡς ἡ
παραλληλόγραμμον πρὸς τὸ μὲν τῆς
ὕψει, τὸ δὲ τῆς
αἱ βάσεις τοῖς ὕψεσιν, ἴσα ἐστὶν ἐκεῖνα· ἴσον
ἄρα ἐστὶ τὸ
τῶν ἄρα ἴσων πυραμίδων καὶ τριγώνους βάσεις ἐχουσῶν ἀντιπεπόνθασιν αἱ βάσεις τοῖς ὕψεσιν· καὶ ὧν πυραμίδων τριγώνους βάσεις ἐχουσῶν ἀντιπεπόνθασιν αἱ βάσεις τοῖς ὕψεσιν, ἴσαι εἰσὶν ἐκεῖναι· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
πᾶς κῶνος κυλίνδρου τρίτον μέρος ἐστὶ τοῦ τὴν αὐτὴν βάσιν ἔχοντος αὐτῷ καὶ ὕψος ἴσον.
ἐχέτω γὰρ κῶνος κυλίνδρῳ βάσιν τε τὴν αὐτὴν τὸν
τρίτον ἐστὶ μέρος, τουτέστιν ὅτι ὁ κύλινδρος τοῦ κώνου
τριπλασίων ἐστίν.
εἰ γὰρ μή ἐστιν ὁ κύλινδρος τοῦ κώνου τριπλασίων,
ἔσται ὁ κύλινδρος τοῦ κώνου ἤτοι μείζων ἢ τριπλασίων
ἢ ἐλάσσων ἢ τριπλασίων. ἔστω πρότερον μείζων ἢ τριπλασίων,
καὶ ἐγγεγράφθω εἰς τὸν
ἀνιστάμενον πρίσμα μεῖζόν
ἐστιν ἢ τὸ ἥμισυ τοῦ
κυλίνδρου, ἐπειδήπερ κἂν
περὶ τὸν
τὸ ἐγγεγραμμένον
εἰς τὸν
στερεὰ παραλληλεπίπεδα πρίσματα ἰσοϋψῆ· τὰ
δὲ ὑπὸ τὸ αὐτὸ ὕψος ὄντα στερεὰ παραλληλεπίπεδα
πρὸς ἄλληλά ἐστιν ὡς αἱ βάσεις· καὶ τὸ ἐπὶ τοῦ
κύκλον περιγραφέντος τετραγώνου· καί ἐστιν ὁ κύλινδρος
ἐλάττων τοῦ πρίσματος τοῦ ἀνασταθέντος ἀπὸ τοῦ
περὶ τὸν
τετμήσθωσαν αἱ
κύκλου, ὡς ἔμπροσθεν ἐδείκνυμεν. ἀνεστάτω ἐφʼ ἑκάστου
τῶν
θ σημείων παραλλήλους ταῖς
ὑπολειπομένας περιφερείας δίχα καὶ ἐπιζευγνύντες εὐθείας
καὶ ἀνιστάντες ἐφʼ ἑκάστου τῶν τριγώνων πρίσματα
ἰσοϋψῆ τῷ κυλίνδρῳ καὶ τοῦτο ἀεὶ ποιοῦντες καταλείψομέν
τινα ἀποτμήματα τοῦ κυλίνδρου, ἃ ἔσται ἐλάττονα τῆς
ὑπεροχῆς, ᾗ ὑπερέχει ὁ κύλινδρος τοῦ τριπλασίου τοῦ κώνου.
λελείφθω, καὶ ἔστω τὰ
αὐτὸ τῷ κυλίνδρῳ, τριπλάσιόν ἐστι τῆς πυραμίδος, ἧς
βάσις μέν ἐστι τὸ ἐστι
τὸ
λέγω δή, ὅτι οὐδὲ ἐλάττων ἐστὶν ἢ τριπλάσιος ὁ κύλινδρος
τοῦ κώνου.
εἰ γὰρ δυνατόν, ἔστω ἐλάττων ἢ τριπλάσιος ὁ κύλινδρος
τοῦ κώνου· ἀνάπαλιν ἄρα ὁ κῶνος τοῦ κυλίνδρου μείζων
ἐστὶν ἢ τρίτον μέρος. ἐγγεγράφθω δὴ εἰς τὸν
ἀπὸ τοῦ
τοῦ περὶ τὸν κύκλον περιγεγραμμένου τετραγώνου· καὶ
ἐὰν ἀπὸ τῶν τετραγώνων στερεὰ παραλληλεπίπεδα ἀναστήσωμεν
ἰσοϋψῆ τῷ κώνῳ, ἃ καὶ καλεῖται πρίσματα,
ἔσται τὸ ἀνασταθὲν ἀπὸ τοῦ
τετραγώνου· πρὸς ἄλληλα γάρ εἰσιν ὡς αἱ βάσεις. ὥστε
καὶ τὰ τρίτα· καὶ πυραμὶς ἄρα, ἧς βάσις τὸ
τετραγώνου τοῦ κώνου· ἐμπεριέχει γὰρ αὐτόν. ἡ ἄρα
πυραμὶς, ἧς βάσις τὸ
ἥμισυ μέρος τοῦ καθʼ ἑαυτὸ τμήματος τοῦ
τῷ κώνῳ· καὶ ἑκάστη ἄρα τῶν ἀνασταθεισῶν πυραμίδων
κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον μείζων ἐστὶν ἢ τὸ ἥμισυ μέρος τοῦ
καθʼ ἑαυτὴν τμήματος τοῦ κώνου. τέμνοντες δὴ τὰς ὑπολειπομένας
περιφερείας δίχα καὶ ἐπιζευγνύντες εὐθείας
καὶ ἀνιστάντες ἐφʼ ἑκάστου τῶν τριγώνων πυραμίδα τὴν
αὐτὴν κορυφὴν ἔχουσαν τῷ κώνῳ καὶ τοῦτο ἀεὶ ποιοῦντες
καταλείψομέν τινα ἀποτμήματα τοῦ κώνου, ἃ ἔσται ἐλάττονα
τῆς ὑπεροχῆς, ᾗ ὑπερέχει ὁ κῶνος τοῦ τρίτου μέρους
τοῦ κυλίνδρου. λελείφθω, καὶ ἔστω τὰ ἐπὶ τῶν
βάσις μέν ἐστι τὸ
ὁ κύλινδρος τοῦ κώνου ἐλάττων ἐστὶν ἢ τριπλάσιος. ἐδείχθη
δέ, ὅτι οὐδὲ μείζων ἢ τριπλάσιος· τριπλάσιος ἄρα ὁ
κύλινδρος τοῦ κώνου· ὥστε ὁ κῶνος τρίτον ἐστὶ μέρος τοῦ
κυλίνδρου.
πᾶς ἄρα κῶνος κυλίνδρου τρίτον μέρος ἐστὶ τοῦ τὴν
αὐτὴν βάσιν ἔχοντος αὐτῷ καὶ ὕψος ἴσον· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
οἱ ὑπὸ τὸ αὐτὸ ὕψος ὄντες κῶνοι καὶ κύλινδροι πρὸς ἀλλήλους εἰσὶν ὡς αἱ βάσεις.
ἔστωσαν ὑπὸ τὸ αὐτὸ ὕψος κῶνοι καὶ κύλινδροι, ὧν
βάσεις μὲν εἰσιν οἱ
οἱ
εἰ γὰρ μή, ἔσται ὡς ὁ
κώνου στερεὸν ἢ πρὸς μεῖζον. ἔστω πρότερον πρὸς ἔλασσον
τὸ
ἐστιν ἢ τὸ ἥμισυ τοῦ κύκλου. ἀνεστάτω ἀπὸ τοῦ
κώνῳ, ἡ ἐγγραφεῖσα πυραμὶς ἥμισύ ἐστι τῆς περιγραφείσης·
πρὸς ἀλλήλας γάρ εἰσιν ὡς αἱ βάσεις· ἐλάττων δὲ
ὁ κῶνος τῆς περιγραφείσης πυραμίδος. τετμήσθωσαν αἱ
μείζων ἐστὶν ἢ τὸ ἥμισυ τοῦ καθʼ ἑαυτὴν τμήματος τοῦ
κώνου. τέμνοντες δὴ τὰς ὑπολειπομένας περιφερείας δίχα
καὶ ἐπιζευγνύντες εὐθείας καὶ ἀνιστάντες ἐπὶ ἑκάστου τῶν
τριγώνων πυραμίδας ἰσοϋψεῖς τῷ κώνῳ καὶ ἀεὶ τοῦτο
ποιοῦντες καταλείψομέν τινα ἀποτμήματα τοῦ κώνου, ἃ
ἔσται ἐλάσσονα τοῦ
ὅμοιόν τε καὶ ὁμοίως κείμενον πολύγωνον τὸ
ἀπὸ τῆς
ὡς δὲ τὸ
πρὸς τὸ
πρὸς τὴν ἐν τῷ
λέγω δή, ὅτι οὐδέ ἐστιν ὡς ὁ
εἰ γὰρ δυνατόν, ἔστω πρὸς μεῖζον τὸ
τι τοῦ
κώνου στερεόν. ἐδείχθη δέ, ὅτι οὐδὲ πρὸς ἔλασσον· ἔστιν
ἄρα ὡς ὁ
ἀλλʼ ὡς ὁ κῶνος πρὸς τὸν κῶνον, ὁ κύλινδρος πρὸς τὸν
κύλινδρον· τριπλασίων γὰρ ἑκάτερος ἑκατέρου. καὶ ὡς
ἄρα ὁ τοῖς κώνοις κύλινδροι.
οἱ ἄρα ὑπὸ τὸ αὐτὸ ὕψος ὄντες κῶνοι καὶ κύλινδροι πρὸς ἀλλήλους εἰσὶν ὡς αἱ βάσεις· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
οἱ ὅμοιοι κῶνοι καὶ κύλινδροι πρὸς ἀλλήλους ἐν τριπλασίονι λόγῳ εἰσὶ τῶν ἐν ταῖς βάσεσι διαμέτρων.
ἔστωσαν ὅμοιοι κῶνοι καὶ κύλινδροι, ὧν βάσεις μὲν
οἱ
ἐστιν ὁ ἐστιν ὁ
εἰ γὰρ μὴ ἔχει ὁ
δὴ αἱ
κύκλου. καὶ ἀνεστάτω ἐφʼ ἑκάστου τῶν
περιφερείας δίχα καὶ ἐπιζευγνύντες εὐθείας καὶ ἀνιστάντες
ἐφʼ ἑκάστου τῶν τριγώνων πυραμίδας τὴν αὐτὴν
κορυφὴν ἐχούσας τῷ κώνῳ καὶ τοῦτο ἀεὶ ποιοῦντες καταλείψομέν
τινα ἀποτμήματα τοῦ κώνου, ἃ ἔσται ἐλάσσονα
τῆς ὑπεροχῆς, ᾗ ὑπερέχει ὁ
λελείφθω, καὶ ἔστω τὰ ἐπὶ τῶν
τε καὶ ὁμοίως κείμενον πολύγωνον τὸ
ἔστω τὸ
οὕτως ὁ
εἰσιν· ὅμοιον ἄρα ἐστὶ τὸ
καὶ ἡ ὑπὸ
τῇ
ἡ
ἐστὶν ὡς ἡ
ὁμοία ἐστὶ πυραμίδι, ἧς βάσις μὲν τὸ
πυραμίδα τριπλασίονα λόγον ἔχει ἤπερ ἡ
ἑκάστη τῶν ὁμοταγῶν πυραμίδων πρὸς ἑκάστην ὁμοταγῆ
πυραμίδα τριπλασίονα λόγον ἕξει ἤπερ ἡ
ἑπόμενα· ἔστιν ἄρα καὶ ὡς ἡ
ἧς βάσις μὲν τὸ μὲν τὸ μὲν ὁ
πρὸς τὸ πολύγωνον,
κορυφὴ δὲ τὸ
μέν ἐστι τὸ στερεὸν πρὸς τὴν πυραμίδα, ἧς βάσις μέν
ἐστι τὸ
οὐκ ἄρα ὁ κῶνος, οὗ βάσις ὁ σημεῖον, πρὸς ἔλαττόν τι τοῦ κώνου στερεόν, οὗ
βάσις μὲν ὁ
τοῦ
λέγω δή, ὅτι οὐδὲ ὁ
τοῦ
εἰ γὰρ δυνατόν, ἐχέτω πρὸς μεῖζον τὸ
ἄρα κῶνος πρὸς ἔλαττόν τι τοῦ
ὁ
ὡς δὲ ὁ κῶνος πρὸς τὸν κῶνον, ὁ κύλινδρος πρὸς τὸν
κύλινδρον· τριπλάσιος γὰρ ὁ κύλινδρος τοῦ κώνου ὁ ἐπὶ
τῆς αὐτῆς βάσεως τῷ κώνῳ καὶ ἰσοϋψὴς αὐτῷ. καὶ ὁ κύλινδρος
ἄρα πρὸς τὸν κύλινδρον τριπλασίονα λόγον ἔχει ἤπερ
ἡ
οἱ ἄρα ὅμοιοι κῶνοι καὶ κύλινδροι πρὸς ἀλλήλους ἐν τριπλασίονι λόγῳ εἰσὶ τῶν ἐν ταῖς βάσεσι διαμέτρων· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν κύλινδρος ἐπιπέδῳ τμηθῇ παραλλήλῳ ὄντι τοῖς ἀπεναντίον ἐπιπέδοις, ἔσται ὡς ὁ κύλινδρος πρὸς τὸν κύλινδρον, οὕτως ὁ ἄξων πρὸς τὸν ἄξονα.
κύλινδρος γὰρ ὁ
ὄντι τοῖς ἀπεναντίον ἐπιπέδοις τοῖς
Ἐκβεβλήσθω γὰρ ὁ
τὰ
καὶ ταῖς βάσεσι τοῦ
ἐπεὶ οὖν οἱ
ὁσαπλασίων ἐστὶν ὁ
καὶ εἰ ἐλάσσων, ἐλάσσων. τεσσάρων δὴ μεγεθῶν ὄντων,
ἀξόνων μὲν τῶν
ὁ
οἱ ἐπὶ ἴσων βάσεων ὄντες κῶνοι καὶ κύλινδροι πρὸς ἀλλήλους εἰσὶν ὡς τὰ ὕψη.
ἔστωσαν γὰρ ἐπὶ ἴσων βάσεων τῶν
πρὸς τὸν
Ἐκβεβλήσθω γὰρ ὁ
ὑπὸ τὸ αὐτὸ ὕψος εἰσίν, πρὸς ἀλλήλους εἰσὶν ὡς αἱ βάσεις.
ἴσαι δέ εἰσιν αἱ βάσεις ἀλλήλαις· ἴσοι ἄρα εἰσὶ καὶ οἱ
ἐπιπέδοις, ἔστιν ἄρα ὡς ὁ
ἄξονι· ἔστιν ἄρα ὡς ὁ
κῶνον καὶ ὁ
τῶν ἴσων κώνων καὶ κυλίνδρων ἀντιπεπόνθασιν αἱ βάσεις τοῖς ὕψεσιν· καὶ ὧν κώνων καὶ κυλίνδρων ἀντιπεπόνθασιν αἱ βάσεις τοῖς ὕψεσιν, ἴσοι εἰσὶν ἐκεῖνοι.
ἔστωσαν ἴσοι κῶνοι καὶ κύλινδροι, ὧν βάσεις μὲν οἱ
τὴν
τὸ γὰρ
σημείου τετμήσθω ὁ
πρὸς τὸν
ὕψος· ὁ γὰρ
ἀλλὰ δὴ τῶν
λέγω, ὅτι ἴσος ἐστὶν ὁ
τῶν γὰρ αὐτῶν κατασκευασθέντων ἐπεί ἐστιν ὡς ἡ
οὕτως τὸ ὕψος, οὕτως ὁ
πρὸς τὸν
δύο κύκλων περὶ τὸ αὐτὸ κέντρον ὄντων εἰς τὸν μείζονα κύκλον πολύγωνον ἰσόπλευρόν τε καὶ ἀρτιόπλευρον ἐγγράψαι μὴ ψαῦον τοῦ ἐλάσσονος κύκλου.
ἔστωσαν οἱ δοθέντες δύο κύκλοι
οἱ
κύκλου.
ἤχθω γὰρ διὰ τοῦ
αὐτῆς δίχα καὶ τοῦτο ἀεὶ ποιοῦντες καταλείψομεν
περιφέρειαν ἐλάσσονα τῆς
ἰσόπλευρόν τε καὶ ἀρτιόπλευρον μὴ ψαῦον τοῦ ἐλάσσονος
κύκλου τοῦ
δύο σφαιρῶν περὶ τὸ αὐτὸ κέντρον οὐσῶν εἰς τὴν μείζονα σφαῖραν στερεὸν πολύεδρον ἐγγράψαι μὴ ψαῦον τῆς ἐλάσσονος σφαίρας κατὰ τὴν ἐπιφάνειαν.
Νενοήσθωσαν δύο σφαῖραι περὶ τὸ αὐτὸ κέντρον
τὸ
τετμήσθωσαν αἱ σφαῖραι ἐπιπέδῳ τινὶ διὰ τοῦ κέντρου·
ἔσονται δὴ αἱ τομαὶ κύκλοι, ἐπειδήπερ μενούσης τῆς διαμέτρου
καὶ περιφερομένου τοῦ ἡμικυκλίου ἐγίγνετο ἡ σφαῖρα·
ὥστε καὶ καθʼ οἵας ἂν θέσεως ἐπινοήσωμεν τὸ ἡμικύκλιον,
τὸ διʼ αὐτοῦ ἐκβαλλόμενον ἐπίπεδον ποιήσει ἐπὶ τῆς
ἐπιφανείας τῆς σφαίρας κύκλον. καὶ φανερόν, ὅτι καὶ μέγιστον,
ἐπειδήπερ ἡ διάμετρος τῆς σφαίρας, ἥτις ἐστὶ καὶ τοῦ
ἡμικυκλίου διάμετρος δηλαδὴ καὶ τοῦ κύκλου, μείζων
ἐστὶ πασῶν τῶν εἰς τὸν κύκλον ἢ τὴν σφαῖραν διαγομένων
εὐθειῶν. ἔστω οὖν ἐν μὲν τῇ μείζονι σφαίρᾳ κύκλος
ὁ
ἡ
τῆς σφαίρας μεγίστους κύκλους. ποιείτωσαν,
καὶ τὰ
πλευραὶ τοῦ πολυγώνου, τοσαῦταί εἰσι καὶ ἐν τοῖς
κάθετοι ἤχθωσαν· πεσοῦνται δὴ ἐπὶ τὰς κοινὰς τομὰς τῶν
ἐπιπέδων τὰς
ἀπειλημμέναι εἰσὶν αἱ ἄρα ἐστὶν ἡ μὲν
ἄρα ἐστὶν ἡ
ἐστι παράλληλος, καὶ ἡ
τῷ αὐτῷ ἐπιπέδῳ ἐστὶ ταῖς παραλλήλοις. διὰ τὰ αὐτὰ δὴ
καὶ ἑκάτερον τῶν
σχῆμα στερεὸν πολύεδρον μεταξὺ τῶν
κατασκευάσωμεν καὶ ἔτι ἐπὶ τῶν λοιπῶν τριῶν τεταρτημορίων,
συσταθήσεταί τι σχῆμα πολύεδρον ἐγγεγραμμένον
εἰς τὴν σφαῖραν πυραμίσι περιεχόμενον, ὧν βάσεις
μὲν τὰ εἰρημένα τετράπλευρα καὶ τὸ
λέγω, ὅτι τὸ εἰρημένον πολύεδρον οὐκ ἐφάψεται τῆς
ἐλάσσονος σφαίρας κατὰ τὴν ἐπιφάνειαν, ἐφʼ ἧς ἐστιν ὁ
ἤχθω ἀπὸ τοῦ
ἐπιπέδῳ κατὰ τὸ
τῶν
κοινὸν ἀφῃρήσθω τὸ ἀπὸ τῆς
καὶ ἐπεὶ μείζων ἐστὶν ἡ
μείζων ἐστίν. καὶ ἐπεὶ ἐν κύκλῳ τετράπλευρόν ἐστι
τὸ
καὶ ἐπεὶ ἡ τῶν
ἔλαττόν ἐστιν ἢ διπλάσιον. καί ἐστι τῆς
ἄρα τὸ ἀπὸ τῆς
ὧν τὸ ἀπὸ τῆς
τὸ πολύεδρον οὐ ψαύσει τῆς ἐλάσσονος σφαίρας κατὰ τὴν
ἐπιφάνειαν.
δύο ἄρα σφαιρῶν περὶ τὸ αὐτὸ κέντρον οὐσῶν εἰς τὴν
μείζονα σφαῖραν στερεὸν πολύεδρον ἐγγέγραπται μὴ ψαῦον
τῆς ἐλάσσονος σφαίρας κατὰ τὴν ἐπιφάνειαν· ὅπερ ἔδει
ποιῆσαι.
Πόρισμα
ἐὰν δὲ καὶ εἰς ἑτέραν σφαῖραν τῷ ἐν τῇ
ἑτέρᾳ σφαίρᾳ στερεὸν πολύεδρον τριπλασίονα λόγον ἔχει,
ἤπερ ἡ τῆς
ἐν τριπλασίονι λόγῳ εἰσὶ τῶν ὁμολόγων πλευρῶν· ἡ ἄρα
πυραμίς, ἧς βάσις μέν ἐστι τὸ
ἤπερ ἡ
τῆς ἑτέρας σφαίρας. καὶ ὡς ἓν τῶν ἡγουμένων πρὸς
ἓν τῶν ἑπομένων, οὕτως ἅπαντα τὰ ἡγούμενα πρὸς
ἅπαντα τὰ ἑπόμενα· ὥστε ὅλον τὸ ἐν τῇ περὶ κέντρον τὸ σφαίρᾳ στερεὸν πολύεδρον τριπλασίονα λόγον ἕξει, ἤπερ
ἡ
αἱ σφαῖραι πρὸς ἀλλήλας ἐν τριπλασίονι λόγῳ εἰσὶ τῶν ἰδίων διαμέτρων.
Νενοήσθωσαν σφαῖραι αἱ
εἰ γὰρ μὴ ἡ
λόγον ἢ πρὸς μείζονα ἤπερ ἡ
ἐγγεγράφθω δὲ καὶ εἰς τὴν
ἄρα
ὡς ἡ
σφαίρας τριπλασίονα λόγον ἔχει ἤπερ ἡ
λέγω δή, ὅτι οὐδὲ ἡ
εἰ γὰρ δυνατόν, ἐχέτω πρὸς μείζονα τὴν
διάμετρον. ὡς δὲ ἡ
ἡ
τὴν
ἐὰν εὐθεῖα γραμμὴ ἄκρον καὶ μέσον λόγον τμηθῇ, τὸ μεῖζον τμῆμα προσλαβὸν τὴν ἡμίσειαν τῆς ὅλης πενταπλάσιον δύναται τοῦ ἀπὸ τῆς ἡμισείας τετραγώνου.
εὐθεῖα γὰρ γραμμὴ ἡ
κατὰ τὸ
ἀναγεγράφθωσαν γὰρ ἀπὸ τῶν
ὑπὸ τῶν
ἐστὶ τῷ
ἐστι τὸ μὲν
ἐὰν ἄρα εὐθεῖα ἄκρον καὶ μέσον λόγον τμηθῇ, τὸ μεῖζον
τμῆμα προσλαβὸν τὴν ἡμίσειαν τῆς ὅλης πενταπλάσιον
δύναται τοῦ ἀπὸ τῆς ἡμισείας τετραγώνου· ὅπερ ἔδει
δεῖξαι.
ἐὰν εὐθεῖα γραμμὴ τμήματος ἑαυτῆς πενταπλάσιον
δύνηται, τῆς διπλασίας τοῦ εἰρημένου τμήματος ἄκρον
καὶ μέσον λόγον τεμνομένης τὸ μεῖζον τμῆμα τὸ λοιπὸν
μέρος ἐστὶ τῆς ἐξ ἀρχῆς εὐθείας.
εὐθεῖα γὰρ γραμμὴ ἡ
Ἀναγεγράφθω γὰρ ἀφʼ ἑκατέρας τῶν
τὰ
ἐστὶ τὸ ἀπὸ διπλῆ ἄρα καὶ ἡ , διπλάσιον ἄρα καὶ τὸ
τοῦ
ἐστιν ἴσον. καί ἐστι τὸ μὲν
τῆς
ἐστιν ἡ
ἐὰν ἄρα εὐθεῖα γραμμὴ τμήματος ἑαυτῆς πενταπλάσιον
δύνηται, τῆς διπλασίας τοῦ εἰρημένου τμήματος ἄκρον
καὶ μέσον λόγον τεμνομένης τὸ μεῖζον τμῆμα τὸ λοιπὸν
μέρος ἐστὶ τῆς ἐξ ἀρχῆς εὐθείας· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
λῆμμα
ὅτι δὲ ἡ διπλῆ τῆς
εἰ γὰρ μή, ἔστω, εἰ δυνατόν, ἡ
πενταπλάσια ἄρα τὰ ἀπὸ τῶν
μεῖζον τὸ ἄτοπον.
ἡ ἄρα τῆς
ἐὰν εὐθεῖα γραμμὴ ἄκρον καὶ μέσον λόγον τμηθῇ, τὸ
ἔλασσον τμῆμα προσλαβὸν τὴν ἡμίσειαν τοῦ μείζονος τμήματος
πενταπλάσιον δύναται τοῦ ἀπὸ τῆς ἡμισείας τοῦ
μείζονος τμήματος τετραγώνου.
εὐθεῖα γάρ τις ἡ
Ἀναγεγράφθω γὰρ ἀπὸ τῆς
καὶ καταγεγράφθω διπλοῦν τὸ σχῆμα. ἐπεὶ διπλῆ ἐστιν
ἡ
δὲ τὸ
ἐδείχθη τοῦ
ἐστι τοῦ
ἐὰν εὐθεῖα γραμμὴ ἄκρον καὶ μέσον λόγον τμηθῇ, τὸ ἀπὸ τῆς ὅλης καὶ τοῦ ἐλάσσονος τμήματος, τὰ συναμφότερα τετράγωνα, τριπλάσιά ἐστι τοῦ ἀπὸ τοῦ μείζονος τμήματος τετραγώνου.
ἔστω εὐθεῖα ἡ
Ἀναγεγράφθω γὰρ ἀπὸ τῆς
μέσον λόγον τέτμηται κατὰ τὸ
ἴσον ἄρα ἐστὶ τὸ
ἐστι διπλάσια. ἀλλὰ τὰ τὸ τὰ
καὶμὲν
ἐστι τοῦ ἀπὸ τῆς
ἐὰν εὐθεῖα γραμμὴ ἄκρον καὶ μέσον λόγον τμηθῇ, καὶ
προστεθῇ αὐτῇ ἴση τῷ μείζονι τμήματι, ἡ ὅλη εὐθεῖα
ἄκρον καὶ μέσον λόγον τέτμηται, καὶ τὸ μεῖζον τμῆμά
ἐστιν ἡ ἐξ ἀρχῆς εὐθεῖα.
εὐθεῖα γὰρ γραμμὴ ἡ κείσθω ἡ
Ἀναγεγράφθω γὰρ ἀπὸ τῆς
κοινὸν προσκείσθω τὸ
. ὅλον ἄρα τὸ
ἐστι τὸ μὲν
τῷ ἀπὸ τῆς
ἡ ἄρα
ἐὰν εὐθεῖα ῥητὴ ἄκρον καὶ μέσον λόγον τμηθῇ, ἑκάτερον τῶν τμημάτων ἄλογός ἐστιν ἡ καλουμένη ἀποτομή.
ἔστω εὐθεῖα ῥητὴ ἡ
λόγον κατὰ τὸ
Ἐκβεβλήσθω γὰρ ἡ
ἡ ἐστιν ἡ
ἄρα καὶ τὸ ἀπὸ
ἄκρον καὶ μέσον λόγον τέτμηται, καὶ τὸ μεῖζον τμῆμά
ἐστιν ἡ
ἀποτομὴ ἄρα πρώτη ἐστὶν ἡ
ἐὰν ἄρα εὐθεῖα ῥητὴ ἄκρον καὶ μέσον λόγον τμηθῇ, ἑκάτερον τῶν τμημάτων ἄλογός ἐστιν ἡ καλουμένη ἀποτομή· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν πενταγώνου ἰσοπλεύρου αἱ τρεῖς γωνίαι ἤτοι αἱ κατὰ τὸ ἑξῆς ἢ αἱ μὴ κατὰ τὸ ἑξῆς ἴσαι ὦσιν, ἰσογώνιον ἔσται τὸ πεντάγωνον.
πενταγώνου γὰρ ἰσοπλεύρου τοῦ
γωνίαι πρότερον αἱ κατὰ τὸ ἑξῆς αἱ πρὸς τοῖς
ἐπεζεύχθωσαν γὰρ αἱ
καὶ γωνία ἡ ὑπὸ
ὑπὸ
ὁμοίως δὴ δείξομεν, ὅτι καὶ ἡ ὑπὸ
ἀλλὰ δὴ μὴ ἔστωσαν ἴσαι αἱ
κατὰ τὸ ἑξῆς γωνίαι, ἀλλʼ ἔστωσαν
ἴσαι αἱ πρὸς τοῖς
ἐπεζεύχθω γὰρ ἡ
ἴση ἄρα ἐστὶν ἡ ὑπὸ
ἐὰν πενταγώνου ἰσοπλεύρου καὶ ἰσογωνίου τὰς κατὰ
τὸ ἑξῆς δύο γωνίας ὑποτείνωσιν εὐθεῖαι, ἄκρον καὶ μέσον
λόγον τέμνουσιν ἀλλήλας, καὶ τὰ μείζονα αὐτῶν τμήματα
ἴσα ἐστὶ τῇ τοῦ πενταγώνου πλευρᾷ.
πενταγώνου γὰρ ἰσοπλεύρου καὶ ἰσογωνίου τοῦ
αὐτῶν ἄκρον καὶ μέσον
λόγον τέτμηται κατὰ τὸ
περιγεγράφθω γὰρ περὶ τὸ
τῷ
καὶ περιφέρεια ἡ
ἐδείχθη ἴση· καὶ ἡ ὑπὸ
τῇ ὑπὸ
πρὸς τὴν
πλευρᾷ. ὁμοίως δὴ δείξομεν, ὅτι καὶ ἡ
ἐὰν ἡ τοῦ ἑξαγώνου πλευρὰ καὶ ἡ τοῦ δεκαγώνου τῶν
εἰς τὸν αὐτὸν κύκλον ἐγγραφομένων συντεθῶσιν, ἡ ὅλη
εὐθεῖα ἄκρον καὶ μέσον λόγον τέτμηται, καὶ τὸ μεῖζον
αὐτῆς τμῆμά ἐστιν ἡ τοῦ ἑξαγώνου πλευρά.
ἔστω κύκλος ὁ
εἰλήφθω γὰρ τὸ κέντρον τοῦ κύκλου τὸ
περιφέρεια πρὸς τὴν
ἴση ἐστὶ τῇ τοῦ ἑξαγώνου πλευρᾷ τοῦ εἰς τὸν ἐγγραφομένου· ἴση ἐστὶ καὶ ἡ ὑπὸ
καὶ τῆς ὑπὸ
ὡς ἡ κατὰ τὸ Γ, καὶ τὸ μεῖζον τμῆμα αὐτῆς
ἐστιν ἡ
ἐὰν εἰς κύκλον πεντάγωνον ἰσόπλευρον ἐγγραφῇ, ἡ τοῦ πενταγώνου πλευρὰ δύναται τήν τε τοῦ ἑξαγώνου καὶ τὴν τοῦ δεκαγώνου τῶν εἰς τὸν αὐτὸν κύκλον ἐγγραφομένων.
ἔστω κύκλος ὁ
πεντάγωνον ἰσόπλευρον ἐγγεγράφθω τὸ
εἰλήφθω γὰρ τὸ κέντρον τοῦ κύκλου τὸ
ἐπιζευχθεῖσα ἡ
ἴση ἐστὶν ἡ
διπλῆ ἄρα καὶ ἡ
ἐστὶ διπλῆ· ἴση γὰρ ἡ ἐστι διπλῆ. ἔστι δὲ
ἡ ὑπὸ
ἴση. κοινὴ δὲ τῶν δύο τριγώνων, τοῦ τε
τῶν
ἴση. καὶ κοινὴ τῶν δύο τριγώνων τοῦ τε
ἡ ἄρα τοῦ πενταγώνου πλευρὰ δύναται τήν τε τοῦ ἑξαγώνου καὶ τὴν τοῦ δεκαγώνου τῶν εἰς τὸν αὐτὸν κύκλον ἐγγραφομένων· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
ἐὰν εἰς κύκλον ῥητὴν ἔχοντα τὴν διάμετρον πεντάγωνον ἰσόπλευρον ἐγγραφῇ, ἡ τοῦ πενταγώνου πλευρὰ ἄλογός ἐστιν ἡ καλουμένη ἐλάσσων.
εἰς γὰρ κύκλον τὸν
πεντάγωνον ἰσόπλευρον ἐγγεγράφθω τὸ
πενταγώνου πλευρὰ ἄλογός
ἐστιν ἡ καλουμένη ἐλάσσων.
εἰλήφθω γὰρ τὸ κέντρον τοῦ κύκλου τὸ
σημεῖα, καὶ ἐπεζεύχθω ἡ
ἐστιν ἴση. καὶ ἐὰν ἐπιζεύξωμεν τὴν
δὲ τῶν δύο τριγώνων τοῦ τε
πρὸς τὴν
τέταρτον τῆς
τῆς
τὴν ἡμίσειαν τῆς ὅλης πενταπλάσιον δύναται τοῦ ἀπὸ
τῆς ἡμισείας τῆς ὅλης, καί ἐστιν ὅλης τῆς
τῆς δυνάμει μόνον. καὶ ἐπεὶ τετραπλασία ἐστὶν ἡ
ἄρα τὸ ἀπὸ τῆς
τῇ
ᾧ δὴ μεῖζόν ἐστι τὸ ἀπὸ τῆς
καὶ ἐπεὶ πενταπλάσιόν ἐστι τὸ ἀπὸ τῆς
τετάρτης περιεχόμενον ὀρθογώνιον ἄλογόν ἐστιν, καὶ ἡ
δυναμένη αὐτὸ ἄλογός ἐστιν, καλεῖται δὲ ἐλάττων. δύναται
δὲ τὸ ὑπὸ τῶν
τὴν
ἡ ἄρα
ἐὰν εἰς κύκλον τρίγωνον ἰσόπλευρον ἐγγραφῇ, ἡ τοῦ τριγώνου πλευρὰ δυνάμει τριπλασίων ἐστὶ τῆς ἐκ τοῦ κέντρου τοῦ κύκλου.
ἔστω κύκλος ὁ
ἐγγεγράφθω τὸ
εἰλήφθω γὰρ τὸ κέντρον
τοῦ
ἄρα περιφέρεια τρίτον μέρος
ἐστὶ τῆς τοῦ
ἐστιν ἡ
τὸ ἄρα ἀπὸ τῆς
ἡ ἄρα τοῦ τριγώνου πλευρὰ δυνάμει τριπλασία ἐστὶ
τῆς ἐκ τοῦ κέντρου τοῦ κύκλου· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
πυραμίδα συστήσασθαι καὶ σφαίρᾳ περιλαβεῖν τῇ δοθείσῃ καὶ δεῖξαι, ὅτι ἡ τῆς σφαίρας διάμετρος δυνάμει ἡμιολία ἐστὶ τῆς πλευρᾶς τῆς πυραμίδος.
Ἐκκείσθω ἡ τῆς δοθείσης σφαίρας διάμετρος ἡ
τετμήσθω κατὰ τὸ
τὸν
ἐπεζεύχθωσαν αἱ
κύκλου ἐπιπέδῳ ὀρθὰς ποιήσει
γωνίας. ἅπτεται δὲ αὐτῆς ἑκάστη
τῶν
ἴση ἐστὶν ἡ μὲν
τρίγωνα τὰ
δεῖ δὴ αὐτὴν καὶ σφαίρᾳ περιλαβεῖν τῇ δοθείσῃ καὶ δεῖξαι,
ὅτι ἡ τῆς σφαίρας διάμετρος ἡμιολία ἐστὶ δυνάμει τῆς
πλευρᾶς τῆς πυραμίδος.
Ἐκβεβλήσθω γὰρ ἐπʼ εὐθείας τῇ
ἐπειδήπερ
ἐὰν ἐπιζεύξωμεν τὴν . ἐὰν δὴ μενούσης τῆς
διὰ τὸ ἰσογώνιον γίνεσθαι τὸ
τῶν πρὸς τοῖς
λέγω δή, ὅτι ἡ τῆς σφαίρας διάμετρος ἡμιολία ἐστὶ
δυνάμει τῆς πλευρᾶς τῆς πυραμίδος.
ἐπεὶ γὰρ διπλῆ ἐστιν ἡ ἐπειδήπερ ἐπιζευγνυμένης τῆς . ἡμιόλιον ἄρα καὶ τὸ ἀπὸ τῆς
ἐστιν ὡς ἡ
σφαίρας διάμετρος, ἡ δὲ
ἡ ἄρα τῆς σφαίρας διάμετρος ἡμιολία ἐστὶ τῆς πλευρᾶς τῆς πυραμίδος· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
λῆμμα
δεικτέον, ὅτι ἐστὶν ὡς ἡ
Ἐκκείσθω γὰρ ἡ τοῦ ἡμικυκλίου καταγραφή, καὶ ἐπεζεύχθω
ἡ
τὸ
πρὸς τὴν
μὲν
ἀπὸ τῆς
ὀκτάεδρον συστήσασθαι καὶ σφαίρᾳ περιλαβεῖν, ᾗ καὶ τὰ πρότερα, καὶ δεῖξαι, ὅτι ἡ τῆς σφαίρας διάμετρος δυνάμει διπλασία ἐστὶ τῆς πλευρᾶς τοῦ ὀκταέδρου.
Ἐκκείσθω ἡ τῆς δοθείσης σφαίρας διάμετρος ἡ
τετμήσθω δίχα κατὰ τὸ
καὶ ἀφῃρήσθω ἀφʼ ἑκατέρας τῶν
ἀπὸ τῆς
ἐστιν· ὀκτάεδρον ἄρα συνέσταται ὑπὸ ὀκτὼ τριγώνων
ἰσοπλεύρων περιεχόμενον.
δεῖ δὴ αὐτὸ καὶ σφαίρᾳ περιλαβεῖν τῇ δοθείσῃ καὶ δεῖξαι,
ὅτι ἡ τῆς σφαίρας διάμετρος δυνάμει διπλασίων ἐστὶ
τῆς τοῦ ὀκταέδρου πλευρᾶς.
ἐπεὶ γὰρ αἱ τρεῖς αἱ
σφαίρᾳ περιειλημμένον τὸ ὀκτάεδρον. λέγω δή, ὅτι καὶ τῇ
δοθείσῃ. ἐπεὶ γὰρ ἴση ἐστὶν ἡ
τοῦ ἀπὸ τῆς
τὸ ἀπὸ τῆς
περιείληπται ἄρα τὸ ὀκτάεδρον τῇ δοθείσῃ σφαίρᾳ. καὶ συναποδέδεικται, ὅτι ἡ τῆς σφαίρας διάμετρος δυνάμει διπλασίων ἐστὶ τῆς τοῦ ὀκταέδρου πλευρᾶς· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
κύβον συστήσασθαι καὶ σφαίρᾳ περιλαβεῖν, ᾗ καὶ τὴν
πυραμίδα, καὶ δεῖξαι, ὅτι ἡ τῆς σφαίρας διάμετρος δυνάμει
τριπλασίων ἐστὶ τῆς τοῦ κύβου πλευρᾶς.
Ἐκκείσθω ἡ τῆς δοθείσης σφαίρας διάμετρος ἡ
καὶ τετμήσθω κατὰ τὸ
τετραγώνων ἴσων περιεχόμενος. δεῖ δὴ αὐτὸν καὶ σφαίρᾳ
περιλαβεῖν τῇ δοθείσῃ καὶ δεῖξαι, ὅτι ἡ τῆς σφαίρας διάμετρος
δυνάμει τριπλασία ἐστὶ τῆς πλευρᾶς τοῦ κύβου.
ἐπεζεύχθωσαν γὰρ αἱ
τὸ
ἔσται καὶ πρὸς τὴν
ὁ κύβος. λέγω δή, ὅτι καὶ τῇ δοθείσῃ. ἐπεὶ
γὰρ ἴση ἐστὶν ἡ
τουτέστι τὸ ἀπὸ τῆς
κεῖται ἴση ἡ
τῇ δοθείσῃ ἄρα σφαίρᾳ περιείληπται ὁ κύβος· καὶ
συναποδέδεικται, ὅτι ἡ τῆς σφαίρας διάμετρος δυνάμει
τριπλασίων ἐστὶ τῆς τοῦ κύβου πλευρᾶς· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
εἰκοσάεδρον συστήσασθαι καὶ σφαίρᾳ περιλαβεῖν, ᾗ καὶ τὰ προειρημένα σχήματα, καὶ δεῖξαι, ὅτι ἡ τοῦ εἰκοσαέδρου πλευρὰ ἄλογός ἐστιν ἡ καλουμένη ἐλάττων.
Ἐκκείσθω ἡ τῆς δοθείσης σφαίρας διάμετρος ἡ
τετμήσθω κατὰ τὸ
ἐγγεγράφθω εἰς τὸν
πεντάγωνον, καὶ δεκαγώνου ἡ
ἐγγραφομένου· ἰσόπλευρον ἄρα τὸ
διὰ τὰ αὐτὰ δὴ καὶ ἡ
πενταγώνου, ἰσόπλευρον ἄρα ἐστὶ τὸ
ἐπὶ τὰ ἕτερα μέρη ὡς ἡ
καὶ αἱ
ἐπιζεύξωμεν τὰς
δὴ καὶ ἕκαστον τῶν λοιπῶν τριγώνων, ὧν βάσεις μέν
εἰσιν αἱ
τὴν
ἐστιν. συνέσταται ἄρα εἰκοσάεδρον ὑπὸ εἴκοσι τριγώνων
ἰσοπλεύρων περιεχόμενον.
δεῖ δὴ αὐτὸ καὶ σφαίρᾳ περιλαβεῖν τῇ δοθείσῃ καὶ δεῖξαι,
ὅτι ἡ τοῦ εἰκοσαέδρου πλευρὰ ἄλογός ἐστιν ἡ καλουμένη
ἐλάσσων.
ἐπεὶ γὰρ ἑξαγώνου ἐστὶν ἡ
πάλιν ἀποκατασταθῇ, ὅθεν ἤρξατο φέρεσθαι, ἥξει καὶ διὰ
τοῦ
τῇ δοθείσῃ. τετμήσθω γὰρ ἡ
κατὰ τὸ
τῆς δὲ Α#Χ διπλῆ ἡ
ἐδείχθη δὲ καὶ τὸ ἀπὸ τῆς
διαμέτρῳ. τῇ ἄρα δοθείσῃ σφαίρᾳ περιείληπται τὸ
εἰκοσάεδρον.
λέγω δή, ὅτι ἡ τοῦ εἰκοσαέδρου πλευρὰ ἄλογός ἐστιν
ἡ καλουμένη ἐλάττων. ἐπεὶ γὰρ ῥητή ἐστιν ἡ τῆς σφαί
πενταπλασίων τῆς ἐκ τοῦ κέντρου
τοῦ
ἐστιν. ἐὰν δὲ εἰς κύκλον ῥητὴν
ἔχοντα τὴν διάμετρον πεντάγωνον
ἰσόπλευρον ἐγγραφῇ, ἡ τοῦ πενταγώνου
πλευρὰ ἄλογός ἐστιν
ἡ καλουμένη ἐλάττων. ἡ δὲ τοῦ
Πόρισμα
ἐκ δὴ τούτου φανερόν, ὅτι ἡ τῆς σφαίρας διάμετρος
δυνάμει πενταπλασίων ἐστὶ τῆς ἐκ τοῦ κέντρου τοῦ κύκλου,
ἀφʼ οὗ τὸ εἰκοσάεδρον ἀναγέγραπται, καὶ ὅτι ἡ τῆς σφαίρας
διάμετρος σύγκειται ἔκ τε τῆς τοῦ ἑξαγώνου καὶ δύο
τῶν τοῦ δεκαγώνου τῶν εἰς τὸν αὐτὸν κύκλον ἐγγραφομένων.
ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
δωδεκάεδρον συστήσασθαι καὶ σφαίρᾳ περιλαβεῖν, ᾗ καὶ τὰ προειρημένα σχήματα, καὶ δεῖξαι, ὅτι ἡ τοῦ δωδεκαέδρου πλευρὰ ἄλογός ἐστιν ἡ καλουμένη ἀποτομή.
Ἐκκείσθωσαν τοῦ προειρημένου κύβου δύο ἐπίπεδα
πρὸς ὀρθὰς ἀλλήλοις τὰ
καὶ ἔστω αὐτῶν μείζονα τμήματα τὰ
δὲ ἡ μὲν
ἐστιν. ἐπεὶ γὰρ ἡ
καί ἐστι παράλληλος ἡ μὲν
τὰς ὁμολόγους αὐτῶν πλευρὰς καὶ παραλλήλους εἶναι, αἱ
λοιπαὶ εὐθεῖαι ἐπʼ εὐθείας ἔσονται· ἐπʼ εὐθείας ἄρα ἐστὶν
ἡ
λέγω δή, ὅτι καὶ ἰσογώνιόν ἐστιν.
ἐπεὶ γὰρ εὐθεῖα γραμμὴ ἡ ἔστιν ἄρα ὡς συναμφότερος ἡ , ἴση δὲ ἡ ἔστιν
ἄρα ὡς ἡ ,
ἡ
1ὀρθὴ γὰρ ἡ
ὑπὸ 1, τετραπλάσιόν
καὶ ἡ ὑπὸ
ἔσται τὸ πεντάγωνον· ἰσογώνιον ἄρα ἐστὶ τὸ
συσταθήσεταί τι σχῆμα στερεὸν ὑπὸ δώδεκα πενταγώνων
ἰσοπλεύρων τε καὶ ἰσογωνίων περιεχόμενον, ὃ καλεῖται
δωδεκάεδρον.
δεῖ δὴ αὐτὸ καὶ σφαίρᾳ περιλαβεῖν τῇ δοθείσῃ καὶ δεῖξαι,
ὅτι ἡ τοῦ δωδεκαέδρου πλευρὰ ἄλογός ἐστιν ἡ καλουμένη
ἀποτομή.
Ἐκβεβλήσθω γὰρ ἡ
ἄρα κέντρον ἐστὶ τῆς σφαίρας τῆς περιλαμβανούσης τὸν
κύβον, καὶ ἡ
ἐστι τοῦ ἀπὸ τῆς
τριπλασίων ἐστὶ τῆς πλευρᾶς τοῦ κύβου. εἰ δὲ ὅλη τῆς ὅλης,
καὶ ἡ ἡμίσεια τῆς ἡμισείας· καί ἐστιν ἡ
τὸ
λέγω δή, ὅτι ἡ τοῦ δωδεκαέδρου πλευρὰ ἄλογός ἐστιν
ἡ καλουμένη ἀποτομή.
ἐπεὶ γὰρ τῆς
τμῆμά ἐστιν ἡ
συναμφοτέρου τῆς
τῆς τοῦ κύβου πλευρᾶς, ῥητὴ ἄρα ἐστὶν ἡ
ἡ
Πόρισμα
ἐκ δὴ τούτου φανερόν, ὅτι τῆς τοῦ κύβου πλευρᾶς ἄκρον καὶ μέσον λόγον τεμνομένης τὸ μεῖζον τμῆμά ἐστιν ἡ τοῦ δωδεκαέδρου πλευρά. ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
τὰς πλευρὰς τῶν πέντε σχημάτων ἐκθέσθαι καὶ συγκρῖναι πρὸς ἀλλήλας.
Ἐκκείσθω ἡ τῆς δοθείσης σφαίρας διάμετρος ἡ
κατὰ δὲ τὸ
πρὸς τὴν
καί ἐστιν ἡ
πάλιν, ἐπεὶ διπλασίων ἐστὶν ἡ
τὸ ἀπὸ τῆς
καὶ ἐπεὶ ἴση ἐστὶν ἡ
ὀκταέδρου ἐστὶ πλευρά.
ἤχθω δὴ ἀπὸ τοῦ
ἀπὸ τῆς
τὸ ἀπὸ τῆς
πενταπλάσιον ἄρα ἐστὶ τὸ ἀπὸ τῆς
ἀναγέγραπται· ἡ
πλευρά, καὶ ἴση ἡ
κέντρου· καί ἐστιν ἑκατέρα τῶν
καὶ ἐπεὶ ἡ
ἡ
καὶ ἐπεὶ ἡ τῆς σφαίρας διάμετρος ἐδείχθη τῆς μὲν
δυνάμει ἕξ, τοιούτων ἡ μὲν τῆς πυραμίδος τεσσάρων,
ἡ δὲ τοῦ ὀκταέδρου τριῶν, ἡ δὲ τοῦ κύβου δύο. ἡ μὲν
ἄρα τῆς πυραμίδος πλευρὰ τῆς μὲν τοῦ ὀκταέδρου πλευρᾶς
δυνάμει ἐστὶν ἐπίτριτος, τῆς δὲ τοῦ κύβου δυνάμει
διπλῆ, ἡ δὲ τοῦ ὀκταέδρου τῆς τοῦ κύβου δυνάμει ἡμιολία.
αἱ μὲν οὖν εἰρημέναι τῶν τριῶν σχημάτων πλευραί, λέγω
δὴ πυραμίδος καὶ ὀκταέδρου καὶ κύβου, πρὸς ἀλλήλας
εἰσὶν ἐν λόγοις ῥητοῖς. αἱ δὲ λοιπαὶ δύο, λέγω δὴ ἥ τε τοῦ
εἰκοσαέδρου καὶ ἡ τοῦ δωδεκαέδρου, οὔτε πρὸς ἀλλήλας
οὔτε πρὸς τὰς προειρημένας εἰσὶν ἐν λόγοις ῥητοῖς· ἄλογοι
γάρ εἰσιν, ἡ μὲν ἐλάττων, ἡ δὲ ἀποτομή.
ὅτι μείζων ἐστὶν ἡ τοῦ εἰκοσαέδρου πλευρὰ ἡ
ἐπεὶ γὰρ ἰσογώνιόν ἐστι τὸ
ἡ
πρὸς τὸ ἀπὸ τῆς
μείζων ἐστίν. καὶ τῆς μὲν
μείζων ἄρα ἡ τῆς δὲ . πολλῷ ἄρα ἡ
λέγω δή, ὅτι παρὰ τὰ εἰρημένα πέντε σχήματα οὐ
συσταθήσεται ἕτερον σχῆμα περιεχόμενον ὑπὸ ἰσοπλεύρων
τε καὶ ἰσογωνίων ἴσων ἀλλήλοις.
ὑπὸ μὲν γὰρ δύο τριγώνων ἢ ὅλως ἐπιπέδων στερεὰ
γωνία οὐ συνίσταται. ὑπὸ δὲ τριῶν τριγώνων ἡ τῆς πυραμίδος,
ὑπὸ δὲ τεσσάρων ἡ τοῦ ὀκταέδρου, ὑπὸ δὲ πέντε ἡ
τοῦ εἰκοσαέδρου· ὑπὸ δὲ ἓξ τριγώνων ἰσοπλεύρων τε καὶ
ἰσογωνίων πρὸς ἑνὶ σημείῳ συνισταμένων οὐκ ἔσται στερεὰ
γωνία· οὔσης γὰρ τῆς τοῦ ἰσοπλεύρου τριγώνου γωνίας
διμοίρου ὀρθῆς ἔσονται αἱ ἓξ τέσσαρσιν ὀρθαῖς ἴσαι· ὅπερ
ἀδύνατον· ἅπασα γὰρ στερεὰ γωνία ὑπὸ ἐλασσόνων ἢ τεσσάρων
ὀρθῶν περιέχεται. διὰ τὰ αὐτὰ δὴ οὐδὲ ὑπὸ πλειόνων
ἢ ἓξ γωνιῶν ἐπιπέδων στερεὰ γωνία συνίσταται. ὑπὸ
δὲ τετραγώνων τριῶν ἡ τοῦ κύβου γωνία περιέχεται· ὑπὸ
δὲ τεσσάρων ἀδύνατον· ἔσονται γὰρ πάλιν τέσσαρες ὀρθαί.
ὑπὸ δὲ πενταγώνων ἰσοπλεύρων καὶ ἰσογωνίων, ὑπὸ μὲν
τριῶν ἡ τοῦ δωδεκαέδρου· ὑπὸ δὲ τεσσάρων ἀδύνατον·
οὔσης γὰρ τῆς τοῦ πενταγώνου ἰσοπλεύρου γωνίας ὀρθῆς
καὶ πέμπτου, ἔσονται αἱ τέσσαρες γωνίαι τεσσάρων ὀρθῶν
μείζους· ὅπερ ἀδύνατον. οὐδὲ μὴν ὑπὸ πολυγώνων ἑτέρων
σχημάτων περισχεθήσεται στερεὰ γωνία διὰ τὸ αὐτὸ ἄτοπον.
οὐκ ἄρα παρὰ τὰ εἰρημένα πέντε σχήματα ἕτερον σχῆμα στερεὸν συσταθήσεται ὑπὸ ἰσοπλεύρων τε καὶ ἰσογωνίων περιεχόμενον· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
λῆμμα
ὅτι δὲ ἡ τοῦ ἰσοπλεύρου καὶ ἰσογωνίου πενταγώνου
γωνία ὀρθή ἐστι καὶ πέμπτου, οὕτω δεικτέον.
ἔστω γὰρ πεντάγωνον ἰσόπλευρον καὶ ἰσογώνιον τὸ
πρὸς τοῖς
πέμπτον· λοιπαὶ ἄρα αἱ
ὑπὸ
ἡ ὑπὸ