Pro M. Scauro M. Tullius Cicero Albert Curtis Clark Perseus Project, Tufts University Gregory Crane Prepared under the supervision of Bridget Almas Lisa Cerrato William Merrill David Mimno Rashmi Singhal David Smith Michael Konieczny Digital editor National Endowment For The Humanities (NEH) Trustees of Tufts University Medford, MA Perseus Project Perseus 2.5 phi0474.phi029.perseus-lat2.xml Available under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License M. Tullius Cicero Orationes Albert Curtis Clark Oxford Clarendon Press 1911 6 Pro Tullio; Pro Fonteio; Pro Sulla; Pro Archia; Pro Plancio; Pro Scauro Scriptorum Classicorum Bibliotheca Oxoniensis Oxford Classical Texts Hathi Trust Internet Archive

Notes may contain errors; editorial comments and testimonia omitted from this transcription.

This pointer pattern extracts section.

Latin Greek Updates to header and encoding to reflect best practices. Revisions for EpiDoc+CTS compliance Capitains + Epidoc edited markup split composite text and converted to unicode reverting texts back to pre_cts_reorg tagged version removed the earlier persName/placeName tags base SDL file more reorganizing of texts module by collection small mods these now have the app crit entered as notes removed stray item tags Converted to XML added default chunks Updated texts to TEI P4 and Perseus P4 extensions; minor cleanup (esp. character encodings and typos.) correct spelling of Quirites, improperly 'regularized' Added separate funder entity to TEI header. Added explanatory subtitles to titleStmt Fixed refsDecl Random changes over a period of months. Added CVS log.
PRO M. SCAVRO ORATIO

maxime fuit optandum M. Scauro, iudices, ut nullo suscepto cuiusquam odio sine offensione ac molestia retineret, id quod praecipue semper studuit, generis, familiae, nominis dignitatemmaxime ... retineret August.: id quod ... dignitatem Arusian.: conexuit Beier.

subiitsubit Σ: corr. Mai etiam populi iudicium inquirenteanquirente Mommsen Cn. Domitio tribuno plebis.

reus est factus a Q. Servilio Caepione lege Servilia, cum iudicia penes equestrem ordinem essent et P. Rutilio damnato nemo tam innocens videretur ut non timerettimeret P: timere SM illa.

ab eodem etiam lege Varia custos ille rei publicae proditionis est in crimen vocatuscastos Σ: corr. Ϛ; vexatus a Q. Vario tribunor#l##ip. Σ: corr. ed. Iunt. plebis est.

non enim tantum admiratus sum ego illum virum, sicut omnes, sed etiam praecipue dilexi. primus enim me flagrantem studio laudis in spem impulitintulit S virtutem sine Σ: corr. Mommsen posse virtute me sine praesidio fortunae, quo contendissemcontendisset Manutius, labore et constantia pervenire.

et quoniam congesta fuit accusatio magis acervo quodam criminum, non distinctione aliqua generum et varietate.

Bostarem igitur quendam dixit Norensem fugientem e Sardinia Scauri adventum prius illum sepultum quam huic cenam esse sublatam.

si denique in illa bona invadere nullo modo potuisset nisi mortuo Bostare.

si me hercule, iudices, pro L. Tubulo dicerem, quem unum exex Lodoicus: et Σ omni memoria sceleratissimum et audacissimumet audacissimum om. S fuisse accepimus, tamen non timerem, venenum hospiti aut convivae si diceretur cenanti ab illo datum cui neque heres neque iratus fuisset.

bona quam.... quam A: suppl. Beier quod habebat veniretveniret Mai: .. niret A. agedum ego defendi Scaurum, Triari; defende tu matrem.

te metuere ne nonte . etue . e . non A: suppl. Beier solvendo fuisse, bona denique reus ne retinere voluisse quae proscripta essent, nisireus ... nisi suppl. Beier.

cum dare nollet Aris, clam ex Sardinia est fugere conatus.

redimunt (castores) se ea parte corporis, propter quam maxime expetuntur.

sic, inquam, se, iudices, res habet; neque hoc a me novum disputatur, sed quaesitum ab aliis est.

illailla suppl. Manutius audivimusaudivimus S: audimus P M, hoc vero meminimus ac paene vidimus, eiusdem stirpis et nominis P. Crassum ne in manus incideret inimicorum, se ipsum interemisse.

ac neque illius Crassi factum superiorisfactum neque super. Σ: corr. Poggius isdem honoribus usus, qui fortissimus in bellis fuisset, M'. AquiliusM'. Manutius: M. Σ potuit imitari

-tis suae rerumque gestarum senectutis dedecore foedavit. quid vero? alterum Crassum temporibus isdem numnum T: nam Σ auttis suae T: sed memoriam iuventu- post imitari suppl. Beier clarissimi viri Iulii aut summo imperioimperio T: ingenio Asconius praeditus M. Antonius potuit imitariQuid vero? ... potuit imitari hab. Asconius (p. 24. 21)?

quid? in omnibus monumentis Graeciae, quae sunt verbis ornatiora quam rebus, quis invenitur, cum ab Aiace fabulisque discesseris, qui tamen ipse ignominiae dolore, ut ait poeta, victor insolens se victum non potuit pati, praeter Atheniensem Themistoclem, qui se ipse morte multavit?

at Graeculi quidem multa fingunt, apud quos etiam Cleombrotum AmbraciotamTheombrotum Ambrociotam T: corr. Peyron ferunt se ex altissimo praecipitasse muro, non quoquo T: quod Peyron acerbitatis accepisset aliquid, sed, ut video scriptum apud Graecos, cum summi philosophi Platonis graviter et ornate scriptum librum de morte legisset, in quo, ut opinor, Socrates illo ipso die quo erat ei moriendum permulta disputat, hanc esse mortem quam nos vitam putaremus, cum corporecorpori T: corr. Beier animus tamquam carcere saeptus teneretur, vitam autem esse eam cum idem animus vinclis corporis liberatus in eum se locum unde esset ortus rettulisset.

num igitur ista tua Sarda Pythagoram aut Platonem norat aut legerat? qui tamen ipsi mortem ita laudant ut fugere vitam vetent atque id contra foedus fieri dicant legemque naturae. Aliam quidem causam mortis voluntariae nullam profecto iustam reperietis. atque hoc ille vidit; nam iecitiecit Beier: legit T quodam loco vita illam mulierem spoliari quam pudicitia maluisse.

sed refugit statim nec de pudicitia plura dixit veritus, credo, ne quem inridendi nobis daret et iocandi locum. constat enim illam cumcum sup. lin. hab. T deformitate summa fuisse, tum etiam senectute. qua re quae potest, quamvis salsa ista Sarda fuerit, ulla libidinis aut amoris esse suspicio?

ac ne existimes, Triari, quod adferam, in dicendo me fingere ipsum et non a reo causam cognoscere, explicabo tibi quae fuerint opiniones in Sardinia de istius mulieris morte—nam fuerunt duae—quo etiam facilius

te dixi, libidinosam atque improbam matrem infami ac noto adulterio iam diu diligebat. is cum hanc suam uxorem anum et locupletem et molestam timeret, neque eam habere in matrimonio propter foeditatem neque dimittere propter dotem volebat. itaque compecto cum matre Bostaris consilium cepit ut uterque Romam veniret; ibi se aliquam rationem inventurum quem ad modum illam uxorem duceret confirmavitco ... mavit A: suppl. Peyron.

hic opinio fuit, ut dixi, duplex, una non abhorrens a statu naturaquestatunatunaturaquae A: corr. Peyron rerum, Arinis uxorem paelicatus dolore concitatam, cum audisset Arinem cum illa suasua sua amica Müller (sea cf. Phil. ii. 69) metus et fugae simulatione Romam se contulisse, ut, cum antea consuetudo inter eos fuisset, tum etiam nuptiis iungerentur, arsisse dolore muliebri et mori quam id perpeti maluisse.

altera non minus veri similis et, ut opinor, in Sardinia magis etiam credita, Arinem istum testem atque hospitem, Triari, tuum proficiscentem Romam negotium dedisse liberto ut illi aniculae non ille quidem vim adferret—neque enim erat rectum patronae—sed collum digitulis duobus oblideret, resticula cingeret, ut illa perisse suspendio putaretur.

quae quidem suspicio valuit etiam plus ob hanc causam quod, cum agerent parentalia Norenses omnesqueomnesqui A: corr. Heinrich suo more ex oppido exissent, tum illa est a liberto suspendisse se dicta. discessus autem solitudo ei qui patronam suffocabat fuit quaerenda, illi quae volebat mori non fuit.

confirmata vero suspicio est, quod anu mortua libertus statim tamquam opere confecto Romam est profectus, Aris autem, simul ac libertus de morte uxoris nuntiavit, continuo Romae matrem illam Bostaris duxit uxorem.

enen Schütz: em (ita mox) A: hem Mai quibus familiis quam foedis, quam contaminatis, quam turpibus datisdedatis Heinrich hanc familiam, iudices. en quibus testibus commoti, de quocommoti. De quo Müller homine, de quode quo homine del. Francken genere, de quo nominenomine homine Francken sententias feratis, obliviscendumferatis, obliv. Francken: feratis. Obliv. priores vobis putatis? matrum in liberos, virorum in uxores scelera cernitis, crudelitate mixtas libidines videtis immanis; duorum maximorum criminum auctores, quibus criminibus haec tota apud ignaros aut invidos infamatafamata A: corr. Schüts causa est, omni facinore et flagitio deformatos habetis.

num igitur in his criminibus, iudices, residetresidet iam Mai: resitetiam A: resident etiam Heinrich etiam aliqua suspicio? non perpurgata sunt, non refutata, non fracta? qui igitur id factum est? quia dedisti mihi, Triari, quod diluerem, in quo argumentarer, de quo disputarem; quia genus eius modi fuit criminum quod non totum penderet ex teste, sed quod ponderaret iudex ipse per sesesese scripsi (clausulae gratia): se A.

neque vero, iudices, quicquam aliud in ignoto teste facere debemus nisi ut argumento, coniectura, suspicione rerum ipsarum vim naturamque quaeramus. etenim testis non modo afer aut Sardus sane, si ita se isti malunt nominari, sed quivis etiam elegantior ac religiosior impelli, deterreri, fingi, flecti potest; dominus est ipse voluntatis suae, in quo est impunita mentiendi licentiamen ... di licen. i. A: suppl. Heinrich.

argumentum vero, quod quidem estquod quidem est Heinrich: quoquedeest A proprium rei—neque enim ullum aliud argumentum vere vocari potest—rerumrerum quod rerum Kayser vox est, naturae vestigium, veritatis nota; id qualecumque est, maneat immutabile necesse est; non enim fingitur ab oratore, sed sumitur. qua re, in eo genere accusationis si vincerer, succumberem et cederem; vincerer enimenim Madvig: omni A re, vincerer causa, vincerer veritate.

agmen tu mihi inducas Sardorum et catervas et me non criminibus urgere, sed Afrorum fremitu terrere conere? non potero equidem disputare, sed ad horum fidem et mansuetudinem confugere, ad ius iurandum iudicum, ad populi Romani aequitatemcon ... re. dus. u ... PR ... uitatem A (Peyron): suppl. Beier, qui hanc familiam in hac urbe principem voluit esse, deorum immortalium numen implorare potero, qui semper exstiterunt huic generi nominique fautores.

poposcit, imperavit, eripuit, coegit. si docesdocet A: corr. nescio quis apud Orelli tabulis, quoniam habet seriem quandam et ordinem contracti negoti confectio ipsa tabularum, attendam acriter et quid in defendendo mihi agendum sit videbo. si denique nitere testibusnitere testibus T: ... usn ... re A non dico bonis viris ac probatis, noti sint modo, quem ad modum mihi cum quoque sit confligendumsit conflig. T: conflig. sit A considerabo.

sin unus color, una vox, una natio est omnium testium, si, quod ei dicunt, non modo nullis argumentis sed ne litterarum quidem aliquo genere aut publicarum aut privatarum, quod tamen ipsum fingi potest, confirmare conantur, quo me vertam, iudices, aut quid agam? Cum singulis disputem? quid? non habuisti quod dares. habuisse sesqq. interpunxit Francken dicet. quis id scietscit Beier, quis iudicabitiudicabit T: id iudicavit A: indicavit Beier? non fuisse causam. finget fuisse. qui refellemus? potuisse non dare, sisi T: se A noluisset. vi ereptum esse dicet. quae potest eloquentia disputando ignoti hominis impudentiam confutare?

non agam igitur cum ista Sardorum conspiratione et cum expresso, coacto sollicitatoque periurio subtiliter nequeneque T: nec A acuta quaedam et Kreyssig (cf. de Orat. iii. 32) acu quaedam enucleata argumenta conquiram, sed contra impetum istorumistorum T: istum illorum A impetu ego nostro concurram atque confligam. non est unus mihi quisqueunus mihi quisque T: unus quisque mihi A ex illorum acie protrahendus neque cum singulis decertandum atque pugnandum; tota est acies illa uno impetu prosternenda.

est enim unum maximum totius Sardiniae frumentarium crimen, de quo Triarius omnis Sardos interrogavit, quod genus unouno A: unum T testimoni foedere et consensu omnium est confirmatum. quod ego crimen ante quam attingo, peto a vobis, iudices, ut me totius nostrae defensionis quasi quaedam fundamenta iacerefund. iacere T: iacere fund. A patiamini. quae si erunt, ut mea ratio et cogitatio fert, posita et constituta, nullam accusationis partem pertimescam.

dicam enim primum de ipso genere accusationis, postea de Sardis, tum etiam pauca de Scauro; quibus rebus explicatis tum denique ad hoc horribile et formidolosumformidulosum AT frumentarium crimen accedam.

quod est igitur hoc accusationis, Triari, genus, primum ut inquisitum non ieris? quae fuit ista tam ferox, tam explorata huius opprimendi fiducia? pueris nobis audisse videor L. AeliumLaelium T: Vaelium A: corr. Peyron, libertinum hominem litteratum ac facetumac facetum om. A Q. A: TITIQ. T: T. Quincti Francken, cum ulcisceretur patroni iniurias, nomen Q. Muttonis, hominis sordidissimi, detulisse. A quo cum quaerereturquaereretur T: quaeretur A quam provinciam aut quam diem testium postularet, horam sibi octavam, dum in foro bovario inquireret, postulavit.

hoc tu idem tibi in M. Aemilio Scauro putasti esse faciendum? delata enim, inquit, causa ad mead me A: om. T RomamRomae AT: corr. Francken est. quid? ad me Siculi nonne RomamRoman T: Roma A causam Siciliae detulerunt? at quiat qui Madvig: atqui Priores homines! prudentes natura, callidi usu, doctrina eruditi. tamen ego mihi provinciae causam in provincia ipsaprovinciam ipsam AT: corr. Mai cognoscendam et discendamet discendam T: om. A putavi.

an ego querelasquerellas AT (ita ubique) atque iniurias aratorum non in segetibus ipsis arvisque cognoscerem? peragravi, inquam, Triari, durissima quidem hieme vallis Agrigentinorum atque collis. campus ille nobilissimus ac feracissimus ipse me causam paene docuit Leontinus. adii casas aratorum, a stiva ipsa homines mecum conloquebantur.

itaque sic fuit illa expressa causa non ut audire ea quae dicebam, iudices, sed ut cernere et paene tangere viderentur. neque enim mihi probabile neque verum videbatur me, cum fidelissimae atque antiquissimae provinciae patrocinium recepissem, causam tamquam unius clientis in cubiculo meo discere.

ego nuper, cum Reatini, qui essent in fide mea, me suam publicam causam de Velini fluminibus et cuniculiscunculis T: corr. Peyron apud hos consules agere voluissent, non existimavi me neque dignitati praefecturae gravissimae neque fidei meae satis esse facturum, nisi me causam illam non solum homines sed etiam locus ipse lacusque docuisset.

neque tu aliter fecisses, Triari, si te id tui isti Sardi facere voluissent, hi qui te in Sardiniam minime venire voluerunt, ne longe aliter omnia atque erant ad te delata cognosceres, nullam multitudinis in Sardinia querelam, nullum in ScaurumScauro T: corr. Orelli odium populi

anhelitulitu A: suppl. Beier Aetnam ardere dicunt, sic Verrem obruissemobruissem Heinrich: operuissem A Sicilia teste tota. tu vero comperendinasti unotu vero comp. uno Beier: tuo comp. um A teste producto. at quo teste, di immortales! non satis quod uno, non quod ignoto, non quod levi; etiamne Valerio teste primam actionem confecisti, qui patris tui beneficio civitate donatus gratiam tibi non inlustribus officiis, sed manifesto periurio rettulit?

quod si te omen nominis vestri forte duxit, nos tamen id more maiorum, quia faustum putamus, non ad perniciem, verumperniciem valere verum Beier ad salutem interpretamur. sed omnis ista celeritas ac festinatio, quod inquisitionem, quod priorem actionem totam sustulisti, illud patefecit et inlustravit quod occultum tamen non erat, non esse hoc iudicium iudici, sed comitiorum consularium causa comparatum.

hic ego Appium Claudium, consulem fortissimum atque ornatissimum virum mecumque, ut spero, fideli in gratiam reditu firmoque coniunctum, nullo loco, iudices, vituperabo. fuerintfuerant A: corr. Francken enim eae partes aut eius quem id facere dolor etdolor et Mai: doleret A suspicio sua coegit, aut eius qui has sibi partis depoposcit, quod aut nonnon A: om. T animadvertebat quem violaret, aut facilem sibi fore in gratiam reditumin gratiam red. A: red. in gratia T arbitrabatur;

ego tantum dicam quod et causae satis et in illum minime durum aut asperum possit esse. quid enim habet turpitudinis Appium Claudium M. Scauro esse inimicum? quid? avusavos AT eiuseius T: om. A P. Africano non fuit, quid? mihi ipsi idem iste, quid? ego illi? quae inimicitiae dolorem utrique nostrum fortasse aliquando, dedecus vero certe numquam attulerunt.

successorisuccessum A decessor invidit, voluitvoluit T: et voluit A eum quam maxime offensum quo magis ipsius memoria excelleretmemoria excelleret T: memoriam lacesseret A; res non modo non abhorrens a consuetudine sed usitata etiam et valde pervagataetiam et valde pervagata T: etiam num et vulgata A. neque vero tamtam A: tamen T: om. Ascon. haec ipsa cotidiana res Appium Claudium illa humanitate et sapientia praeditum per se ipsa movisset, nisi hunc C. ClaudiC.: om. Ascon., fratris sui, competitorem fore putasset.

qui sive patricius sive plebeius esset—nondumnondum T, Ascon.: non A enim certum constitueratconstitutum erat Ascon.—cum hochoc illo Ascon. sibisibi T, Ascon.: sibi certum A contentionem fore putabatneque vero ... putabat hab. Asconius circa medivm, Appius autem hoc maiorem etiam quod illum in pontificatus petitione, in saliatu, in ceteris meminerat fuisse patricium. quam ob rem se consule neque repelli fratrem volebat neque, isteiste Müller: ipse T: om. A si patricius esset, parem Scauro fore videbat, nisi hunc aliquo aut metu aut infamia perculisset.

ego id fratri in honore fratris amplissimo non concedendum putem, praesertim quiqui A: qum T quid amor fraternus valeat paene praeter ceteros sentiam? at enim frater iam non petit. quid tum? si ille retentus a cuncta Asia supplice, si a negotiatoribus, si a publicanis, si ab omnibus sociis, civibus exoratus anteposuit honori suo commoda salutemque provinciae, propterea putas semelputas semel A: putassentvel (Peyron) T exulceratum animum tam facile potuisse sanari?

quamquam in istis omnibus rebus, praesertim apud homines barbaros, opinio plus valet saepe quam res ipsa. persuasum est Sardis se nihil Appio gratius esse facturos quam si de Scauri fama detraxerint; multorum etiam spe commodorum praemiorumque ducuntur; omnia consulem putant posse, praesertim ultro pollicentem. de quo plura iam non dicam.

quamquam ea quae dixi non secus dixi quam si eius frater essem, non is qui et est et quiet qui et inique Francken: fort. excidit parum fraterne multa dixit, sed is qui ego esse in meum consuevi. generi igitur totitoti Müller: totius A accusationis resistere, iudices, debetis, in quo nihil more, nihil modonihil modo Niebuhr: nihil mode A: del. Francken, nihil considerate, nihil integre, contra improbe, turbide, festinanter, rapiderapide cupide Beier omniaomnia, omnia Cramer conspiratione, imperio, auctoritate, spe, minis videtis esse suscepta.

venio nunc ad testis, in quibus docebo non modo nullam fidem et auctoritatem sed ne speciem quidem esse aut imaginem testium. etenim fidem primum ipsa tollit consensio, quae patefacta est compromisso Sardorum et coniuratione recitata; deinde illa cupiditas quae suscepta est spe et promissionepromissione Mai: pr ... A praemiorum; postremo ipsa natio, cuius tanta vanitas est ut libertatem a servitute nulla re alia nisi mentiendi licentia distinguendam putent.

neque egoego aio Heinrich Sardorum querelis moveri nos numquam dicodico suppl. Beier (fort. neque nego ... nos non numquam) oportere. non sum aut tam inhumanus aut tam alienus a Sardis, praesertim cum frater meus nuper ab eisiis Müller: his A decesserit, cum rei frumentariaefrumentariae Mai: .. u ... A Cn. Pompei missu praefuisset, qui et ipse illis pro sua fide et humanitate consuluit et eis vicissim percarus et iucundus fuit.

pateat vero hoc perfugium dolori, pateat iustis querelis, coniurationiconiuratiovi A: corr. Beier via intercludatur, obsaepiaturobsaepiatur Peyron: obsidiatur A insidiis, neque hoc in Sardis magis quam in Gallis, in Afris, in Hispanis. damnatus est T. AlbuciusT. Beier: L. A, C. MegaboccusC. et C. MaiMegabocchus Heinrich, cf. Att. ii. 7. 3 (Μεγάβακχον quendam nominat Plutarch. Crass. 25) ex Sardinia non nullis etiam laudantibus Sardis. ita fidem maiorem varietas ipsa faciebat. testibus enim aequis, tabulis incorruptis tenebantur.

nunc est una vox, una mens non expressa dolore, sed simulata, neque huius iniuriis, sed promissis aliorum et praemiis excitata. at creditum est aliquando Sardis. et fortasse credetur aliquando, si integri venerint, si incorrupti, si sua sponte, si non alicuius impulsu, si soluti, si liberi. quae si erunt, tamentamen tum Heinrich sibi credi gaudeant et mirentur. Cum vero omnia absint, tamen se non respicient, non gentis suae famam perhorrescent?

fallacissimum genus esse Phoenicum omnia monumenta vetustatis atque omnes historiae nobis prodiderunt. ab his orti Poeni multis CarthaginiensiumCarthaginiensium del. Müller rebellionibus, multis violatis fractisque foederibus nihil se degenerasse docuerunt. A Poenis admixto Afrorum genere Sardi non deducti in Sardiniam atque ibi constituti, sed amandatiamendati A: corr. Mai et repudiati coloni.

qua re cum integri nihil fuerit in hac gente pestilentiaepestilentiae supplevi plenaplena pura Heinrich: Poena Francken, quam valde eam putamus tot transfusionibus coacuisse? hic mihi ignoscet Cn. Domitius Sincaius, vir ornatissimus, hospes et familiaris meus, ignoscent denique omnesdenique omnes Beier: d ... ones A ab eodem Cn. Pompeio civitate donati, quorum tamen omnium laudatione utimur, ignoscent alii viri boni ex Sardinia; credo enim esse quosdam.

neque ego, cum de vitiis gentis loquor, neminem excipio; sed a mesed a me Mai: sedamen A est de universo genere dicendum, in quo fortasse aliqui suis moribus et humanitate stirpis ipsius et gentis vitia vicerunt. magnam quidem esse partem sine fide, sine societate et coniunctione nominis nostri res ipsa declarat. quae est enim praeter Sardiniam provincia quae nullam habeat amicam populo Romano ac liberam civitatem?

Africa ipsa parens illa Sardiniae, quae plurima et acerbissima cum maioribus nostris bella gessit, non solum fidelissimis regnis sed etiam in ipsa provincia se a societate Punicorum bellorum Vtica teste defendit. Hispania ulterior Scipionum interituinteritu Beier: int A.

copiis inops, gente fallax.

inventi sunt qui etiam fratres populi Romani vocarentur.

hoc nomine audito quod per omnis gentis pervagatum est.

nam cum ex multis unus ei restaret Dolabella paternus inimicus, qui cum Q. Caepione propinquo suo contra Scaurum patrem suumsuum del. Halm subsignaveratobsignaverat Σ: corr. Mommsen, easeas Kreyssig: ceteras (steteras PM) eas Σ (ceteras ex et cetera geminatum) sibisibi om. S inimicitias non susceptas sed relictasrelicatas Beier: relatas Σ.

quae, malum, est ista ratio?

quem purpura regalis non commovit, eum Sardorum mastruca mutavit?

praesertim cum propinquitas et celebritas loci suspicionem desidiae tollat aut cupiditatis.

ego porro, qui Albanas habeo columnas, clitellis eas adportavi.

domus tibi deerat? at habebas. pecunia superabat? at egebas. incurristi amens in columnas, in alienos insanus insanisti, depressam, caecam, iacentem domum pluris quam te et fortunas tuas aestimasti.

haec cum tu effugereeffugere P: effigere SM non potuisses, contendes tamen et postulabispostulas S ut M. Aemilius cum sua dignitate omni, cum patris memoria, cum avi gloria, sordidissimae, vanissimae, levissimaelevissimae hoc loco hab. S, ante vaniss. P: om. M genti ac prope dicam pellitis testibus condonetur?

undique mihi suppeditat quod pro M. Scauro dicam, quocumque non modo mens verum etiam oculi incideruntinciderint Σ: corr. Halm. curia illa vos de gravissimo principatu patris fortissimoque testatur, L. ipse Metellus, avus huius, sanctissimos deos illo constituisse temploin templo P videtur in vestro conspectu, iudices, ut salutem a vobis nepotis sui deprecarenturdeprecarentur TS: deprecaretur PM, quod ipsi saepe multis laborantibus atque implorantibus ope suaopem suam Beier subvenissent.

Capitolium illud templis tribus inlustratum, paternis atque etiam huius amplissimis donis ornati aditus Iovis optimi maximi, Iunonis Reginae, Minervae M. Scaurum apud

illius L. Metelli, pontificis maximi, qui, cum templum illud arderet, in medios se iniecit ignis et eripuit flamma Palladium illud quod quasi pignus nostrae salutis atque imperi custodiiscustodis T: corr. Beier Vestae continetur. qui utinam posset parumper exsistere! eriperet ex hac flamma stirpem profecto suam, qui eripuisset ex illo incendio di

tum. te vero, M. Scaure, equidem video, videovidivideo T: corr. Beier, inquam, non cogito solum, nec vero sine magno animi maerore ac dolore, cum tui fili squalorem aspexi, de te recordor. atque utinam, sicut mihi tota in hac causa versatus ante oculos eses suppl. Beier, sic nunc horum te offeras mentibus et in horum animis adhaerescas! species me dius etiam si forte non nosset, tamen principem civitatis esse diceret.

quo te nunc modo appellem? ut hominem? at non es inter nos. Vt mortuum? at vivis et viges, at in omnium animis atque ore versaris, atque divinus animus mortale nihil habuit, neque tuorum quicquam potuit emori praeter corpus. quocumque igitur te modomodo Beier: mo T

universe